I-7b Jaarverslag 2021 en uitvoeringsprogramma 2022.pdf
Tekst van het document
Jaarverslag 2021 en Uitvoeringsprogramma 2022 VTH Fysieke Leefomgeving Weststellingwerf
Inhoudsopgave
1. 2. 3. 4. 5. 6. 7. 8.
Inleiding……………………………………………………………………………………….4 Wettelijke & beleidsmatige kaders…………………………………………………………6 Ontwikkelingen van belang voor VTH……………………………………………………..9 Verslag uitvoering 2021…………………………………………………………………….11 Evaluatie vergunningverlening toezicht & handhaving en kwaliteitscriteria 2021……..20 Planning uitvoering 2022……………………………………………………………………22 Samenwerking, afstemming en gemeentelijke inrichtingen………………………….......30 Financiële en personele middelen………………………………………………………….32 Bijlage I Samenvatting planning 2022………………………………………………………33 Bijlage II Jaarprogramma VTH Fryslân basistaken 2022…………………………………36 Bijlage III Informatieplicht naleving kwaliteitscriteria……………………………………….66
2
Samenvatting Jaarlijks stelt het college van B&W een jaarverslag en een uitvoeringsprogramma Fysieke ruimtelijke Leefomgeving vast. Het voorliggende document betreft een gecombineerd VTH-jaarverslag 2021 en uitvoeringsprogramma 2022 voor de fysieke leefomgeving. Het jaarverslag is een belangrijk sturingselement in de beleidscyclus; er wordt gerapporteerd in hoeverre de doelen uit het programma en het beleid zijn behaald. In het uitvoeringsprogramma werken we concreet uit welke activiteiten we ondernemen om bij te dragen aan het realiseren van de doelstellingen uit ons beleid (denk aan handhavingsbeleid, integraal veiligheidsbeleid, preventie- en handhavingsbeleid Drank- en Horecawet). Het verslag en programma hebben betrekking op de fysieke ruimtelijke leefomgeving. Hieronder vallen de ruimtelijke ordening, bouwen en wonen, brandveiligheid, milieu en natuur, openbare ruimte/algemene plaatselijke verordening (APV), Alcoholwet en Bijzondere wetten. Uit een evaluatie van de uitvoering in 2021 is gebleken dat de planning in grote lijnen is gehaald, waarbij accenten zijn verschoven door de Covid-19 maatregelen. Op 28 januari 2020 is het Beleidsplan VTH voor de Fysieke Ruimtelijke Leefomgeving 2020-2024 OWO-gemeenten vastgesteld. Dit Beleidsplan OWO-VTH harmoniseert de werkwijze rond de VTHtaken in de OWO-gemeenten daar waar het kan. Maatwerk in de uitvoering blijft mogelijk.
Het beleidsplan treedt in de plaats van de ‘oude’ handhavingsbeleidsplannen van de drie gemeenten en bevat ook het onderdeel Vergunningenbeleid. De beschikbare capaciteit en middelen om het programma uit te voeren zijn vastgelegd in het Jaarplan OWO-VTH 2022 en in de begroting.
3
1 Inleiding Jaarlijks stelt het college van B&W een jaarverslag en een uitvoeringsprogramma Fysieke Leefomgeving op. In het jaarlijkse uitvoeringsprogramma wordt de planning voor het nieuwe jaar weergegeven, rekening houdend met de evaluatie. Daarnaast werken we uit welke activiteiten we ondernemen om bij te dragen aan het realiseren van de doelstellingen uit ons beleid (denk aan doelen uit ons Beleidsplan OWO-VTH, integraal veiligheidsbeleid, preventie- en handhavingsbeleid Drank- en Horecawet). Echter soms zijn er externe factoren gedurende het jaar die vragen om andere prioriteiten dan vooraf vastgesteld. Denk bijvoorbeeld aan Covid-19. In het jaarverslag rapporteren we over de uitvoering van de vergunningverlening, het toezicht en handhaving in de fysieke leefomgeving (denk aan bouwen, milieu, openbare ruimte, natuur, landschap e.d.). Daarmee laat het college aan de raad, inwoners, instellingen en bedrijven zien, wat het heeft gedaan om de doelstellingen uit het Beleidsplan OWO-VTH 2020-2024 te realiseren.
In het jaarverslag vindt ook beleidsevaluatie plaats: hoe ontwikkelt het naleefgedrag zich op de verschillende beleidsterreinen, welke nieuwe ontwikkelingen verdienen aandacht, is de probleem- en risicoanalyse nog dekkend en dient het beleid bijgesteld te worden? Het jaarverslag en het uitvoeringsprogramma hangen nauw met elkaar samen en ditzelfde geldt ook voor de vergunningverlening en handhaving. Daarom is gekozen voor een gecombineerd VTHjaarverslag 2021 en uitvoeringsprogramma 2022 voor de fysieke leefomgeving. In onderstaande figuur is de cyclus en de samenhang tussen het jaarverslag, uitvoeringsprogramma, beleidsdoelen en evaluatie weergegeven.
doelen & condities
Beleidsplan OWO-VTH, Preventieplan Drank- en Horecawet e.d.
evaluatie Jaarverslag Fysieke Leefomgeving
vergunningverlening, toezicht & handhaving
strategie & werkwijze
uitvoering Programma Fysieke Leefomgeving
Figuur
1
–
Beleidscyclus:
samenhang
Jaarverslag,
Uitvoeringsprogramma
en
beleid
In het jaarverslag VTH is ook de jaarlijkse informatieplicht over de naleving van de kwaliteitscriteria opgenomen (verplicht op grond van de Verordening kwaliteit VTH).
4
Het jaarverslag en uitvoeringsprogramma Vergunningverlening, Toezicht & Handhaving Fysieke Leefomgeving wordt na vaststelling aangeboden aan de interbestuurlijk toezichthouder, de provincie Fryslân en ter informatie toegestuurd aan de raad. Leeswijzer De kern van het ‘onderdeel Jaarverslag’ is te vinden in hoofdstuk 4. De kern van het ‘onderdeel Uitvoeringsprogramma’ is te vinden in hoofdstuk 6 en bijlage I. De jaarlijkse rapportage over de naleving van de kwaliteitscriteria is te vinden in bijlage 3.
5
2 Wettelijke en beleidsmatige kaders 2.1
Wettelijke kaders
Het opstellen van een VTH-jaarverslag en -uitvoeringprogramma is verplicht op grond van de Wet algemene bepalingen omgevingsrecht. Inhoudelijke eisen aan het jaarverslag en uitvoeringsprogramma zijn uitgewerkt in het Besluit omgevingsrecht (Bor) en de Ministeriële regeling omgevingsrecht (Mor). Het opstellen van een jaarverslag en uitvoeringsprogramma vormt onderdeel van de beleidscyclus. Het college laat aan de raad zien wat zij gedaan heeft om de beleidsdoelstellingen te realiseren, trekt conclusies over de noodzaak om het beleid aan te passen en formuleert de programmering voor het nieuwe jaar. Ook wordt nagegaan of de beschikbare financiële en personele middelen afgestemd zijn op de doelen en geplande activiteiten. Met het jaarverslag en uitvoeringsprogramma wordt tevens tegemoet gekomen aan een maatschappelijke behoefte. Inwoners en instanties willen zien wat een overheidsinstantie doet met de bevoegdheid tot vergunningverlening, toezicht en handhaving. Vanaf juli 2022 zal de Omgevingswet en waarschijnlijk ook de Wet private kwaliteitsborging ingevoerd worden. Dit kan er toe leiden dat de verslaglegging en programmering zal wijzigen. In de loop van 2022 zal hierover steeds meer duidelijkheid ontstaan. De implementatie voor de invoering van deze nieuwe wetgeving zal de nodige capaciteit vragen, dit is meegenomen in het afdelingsplan.
2.2
Landelijke handhavingsstrategie
Er zijn veel verschillende instanties die wetgeving handhaven, op verschillende werkterreinen en op verschillende niveaus. In verband met deze versnippering moet er veel overlegd, gecoördineerd en afgestemd worden, veelal ad hoc en incidenteel. Om hier lijn in te brengen is op landelijk niveau overlegd tussen onder meer de gemeenten (VNG), de provincies (IPO), het OM en de Nationale Politie. Daarbij ging het vooral om de afstemming tussen bestuursrechtelijke en de strafrechtelijke handhaving. Het overleg heeft geresulteerd in een Landelijke Handhaving Strategie. De LHS is door de drie colleges van de OWO-gemeenten vastgesteld en gepubliceerd. De LHS is meegenomen en onderdeel van het werkproces in het beleidsplan ‘Vergunningverlening, Toezicht en Handhaving Fysieke Ruimtelijke Leefomgeving 2020-2024 OWO- gemeenten’.
2.3
VTH- beleid
Het college heeft op 28 januari 2020 het Beleidsplan ‘Vergunningverlening, Toezicht en Handhaving Fysieke Ruimtelijke Leefomgeving 2020-2024 OWO-gemeenten’ vastgesteld. We hebben daarin onze VTH-doelen voor de komende jaren vastgelegd. Deze vloeien voort uit de Omgevingswet (veilig, schoon, gezond, duurzaam). Daarnaast richten onze doelen zich op de vier K’s uit de OWOsamenwerking (UitvoeringsKwaliteit, verminderen Kwetsbaarheid, Kostenvermindering en Klantgerichtheid) en op de onderwerpen die in de Verordening Kwaliteit zijn benoemd (Uitvoeringskwaliteit, Dienstverlening en Financiën). De VTH-doelen luiden als volgt: 1. Behoud en verbetering van ruimtelijke kwaliteit, veiligheid, gezondheid, duurzaamheid en schone leefomgeving; 2. Goede UitvoeringsKwaliteit en vermindering Kwetsbaarheid; 3. Klantgerichte dienstverlening; 4. Financiën (Kosten): beschikbare middelen zijn in evenwicht met de gestelde doelen Vanuit de wetgeving en het interbestuurlijke toezicht van de provincie Fryslân is het belangrijk om meetbare doelen te stellen. Maar wanneer is het doel ‘behoud en verbetering van ruimtelijke kwaliteit, veiligheid, gezondheid, duurzaamheid en schone leefomgeving’ bereikt? Er zijn veel factoren die van invloed zijn op de kwaliteit van onze leefomgeving. Het positieve effect van ons werk op de omgevingskwaliteit is lastig te meten.
6
In het OWO-VTH beleidsplan zijn de doelen verder uitgewerkt en in het uitvoeringsprogramma werken we concreet uit welke activiteiten we ondernemen om onze doelen te bereiken. We meten het bereiken van onze doelen ‘indirect’ door onze ‘prestaties’ te monitoren (bijvoorbeeld aantal verleende vergunningen, aantal controles), evenals het naleefgedrag en het aantal overtredingen. We richten onze activiteiten op de grootste risico’s en prioriteiten, waarbij de monitoringsinformatie richting geeft. Voor de uitvoering van de Basistaken, geldt het VTH-beleid Fryslân voor de basistaken. Deze taken worden door de FUMO uitgevoerd.
2.4
Verordening kwaliteit (Kwaliteitscriteria)
Eind 2019 hebben de drie OWO-colleges de VTH-kwaliteitscriteria Frysk Peil F1 vastgesteld. De drie gemeenteraden van de OWO-gemeenten hebben vervolgens de Verordening Kwaliteit Vergunningverlening, Toezicht en Handhaving Omgevingsrecht vastgesteld; daarmee worden de VTH-kwaliteitscriteria geborgd. De kwaliteitscriteria zijn bedoeld om de uitvoering van vergunningverlening, toezicht en handhaving ( de VTH-taken) door gemeenten , provincies en omgevingsdiensten in het Omgevingsrecht te professionaliseren en de kwaliteit in de organisatie te borgen. De criteria gaan over proces, inhoud en kritieke massa. In november 2021 hebben de drie OWO-colleges de geactualiseerde Friese VTH-kwaliteitscriteria Frysk Peil F2 vastgesteld. Het betreft met name een technische actualisatie van de landelijke set VTHkwaliteitscriteria. Daarnaast is een nieuw deskundigheidsgebied (27. Energie & Duurzaamheid) toegevoegd. De grondslagen, zoals vastgelegd in de Kaders en Uitgangspunten Kwaliteitscriteria VTH, blijven onveranderd gelden, zoals een minimum van 2 medewerkers en het principe ‘complex dekt eenvoudig’. De door de raad vastgestelde Verordening kwaliteit VTH bevat de verplichting voor het college om ‘jaarlijks mededeling te doen aan de raad over de naleving van de kwaliteitscriteria’.
Bij het vaststellen van deze verordening is bepaald dat deze jaarlijkse informatieplicht meegenomen wordt in het Jaarverslag VTH. Hiervoor wordt verwezen naar bijlage III.
2.5
Coalitieakkoord 2018-2022 ‘Samen werken. Gewoon doen’
Na de verkiezingen in maart 2018 hebben de partijen VVD, CDA en WB een coalitieakkoord gesloten met de titel “Samen werken Gewoon doen”. Aan de hand van dit coalitieakkoord is het collegeprogramma 2018-2022 ontstaan met als titel “Weststellingwerf, de kracht van Samen en Doen!”. De komende periode wil de gemeente blijven uitgaan van ‘daadkracht, netwerk en ambitie’, met daadkracht en ambitie werken aan winkelcentra, plannen vanuit dorpen en wijken, goede zorg voor de inwoners, een duurzaam Weststellingwerf en economische ontwikkeling. In 2022 zullen er gemeenteraadverkiezingen zijn wat uiteindelijk ook gaat leiden tot een nieuw coalitieakkoord. Deze zal vanaf 2022 tot en met 2026 van kracht zijn.
2.6
Integraal veiligheidsbeleid 2020-2023
Op 2 maart 2020 is het ‘Beleidsplan Integrale Veiligheid 2020-2023’ vastgesteld. veiligheidsbeleid bevat de volgende vijf speerpunten: 1. Zorg & Veiligheid 2. Diefstal (met een nieuw accent op cybercrime) 3. Ondermijning 4. Verkeersveiligheid 5. Brandveiligheid
Het nieuwe
7
De werkzaamheden van de afdeling OWO-VTH hebben relaties met de bovenstaande onderwerpen en dragen bij aan het bereiken van de doelstellingen van het veiligheidsbeleid. Concreet betekent het dat er op bovenstaande thema’s extra toezicht en handhaving kan plaatsvinden.
2.7
Uitvoeringsprogramma Drank- en Horecawet 2019-2021
In 2019 is het uitvoeringsprogramma Drank- en Horecawet 2019-2021 vastgesteld. Het uitvoeringsprogramma Drank- en Horecawet beschrijft welke acties de gemeente uitvoert om het alcoholgebruik onder jongeren en de negatieve effecten daarvan verder te verminderen. Het uitvoeringsprogramma is een integrale aanpak die is gebaseerd op de pijlers regelgeving & beleid (grenzen stellen), bewustwording & educatie (grenzen overdragen) en toezicht & handhaving (grenzen bewaken). De activiteiten op het vlak van vergunningverlening, toezicht en handhaving zijn uitgewerkt in onderhavig programma, zie hoofdstuk 6. In 2022 zal er een nieuw uitvoeringsprogramma Alcohol samengesteld worden, tot dan toe geldt het huidige programma.
2.8
Jaarplan OWO-VTH
Jaarlijks wordt het Jaarplan OWO-VTH opgesteld. Het afdelingsplan bevat de missie en visie van de afdeling, een overzicht van taken, verantwoordelijkheden en bevoegdheden en de taakafbakening met de drie gemeentelijke moederorganisaties waar OWO-VTH voor werkt. Ook worden specifieke werkzaamheden voor dat jaar benoemd en wordt een overzicht van formatie en middelen gegeven. Het afdelingsplan is strategisch van aard en intern gericht; een uitwerking van de werkzaamheden 2022 is opgenomen in het onderhavige VTH-jaarprogramma.
8
3 Ontwikkelingen van belang voor VTH 3.1 Wet kwaliteitsborging voor het bouwen (Wkb) Op 1 juli 2022 zal de Wet kwaliteitsborging voor het bouwen (Wkb) naar verwachting in werking treden. Deze wet - die als doel heeft om de bouwkwaliteit en het bouwtoezicht te verbeteren - zal samen met de Omgevingswet gevolgen hebben voor het proces van vergunningverlening, toezichthouden en handhaving. Zo zullen private kwaliteitsborgers toezicht houden op het bouwproces, zal de aansprakelijkheid van aannemers worden verruimd, zal het bouwproces moeten worden ingericht volgens toegelaten instrumenten en zal in sommige gevallen geen vergunningplicht meer gelden maar een meldingsplicht. Binnen VTH worden de processen van vergunningverlening en toezicht en handhaving aangepast om zo op 1 juli 2022 aan de wettelijke eisen van de Wkb te kunnen voldoen.
3.2
Omgevingswet
Het omgevingsrecht bestaat uit tientallen wetten en honderden regelingen voor ruimte, wonen, infrastructuur, milieu, natuur en water. Deze hebben allemaal hun eigen uitgangspunten, procedures en vereisten. De huidige wetgeving is te ingewikkeld geworden. De Omgevingswet bundelt 26 bestaande wetten voor onder meer bouwen, milieu, water, ruimtelijke ordening en natuur. Met de nieuwe Omgevingswet wil de landelijke overheid de verschillende plannen voor ruimtelijke ordening, milieu en natuur beter op elkaar afstemmen, duurzame projecten stimuleren en lagere overheden meer ruimte geven. De houding bij het beoordelen van plannen wordt ‘ja mits’ in plaats van ‘nee tenzij’. Zo moet ruimte ontstaan voor bijvoorbeeld bedrijven en organisaties om met ideeën te komen. De inwerkingtreding van de wet wordt verwacht per 1 juli 2022. Binnen de 3 OWO-organisaties en OWO/VTH wordt er intensief samengewerkt aan de implementatie van de Omgevingswet om op de verwachtte invoeringsdatum te kunnen voldoen aan de wettelijke eisen.
3.3
Ondermijning
Georganiseerde criminaliteit ondermijnt het lokale gezag, verslechtert veiligheid en leefbaarheid en levert schade op voor ondernemers. De aanpak van georganiseerde criminaliteit richt zich op de cruciale ondersteunende activiteiten van ‘de bovenwereld’ aan ‘de onderwereld’. “De onderwereld” maakt voor illegale activiteiten gebruik van diensten van 'de bovenwereld'. Bijvoorbeeld voor distributie, financiële handelingen, vergunningen en huisvesting. Ook zijn criminelen vaak opzoek naar manieren om illegaal verkregen vermogen wit te wassen. Bijvoorbeeld door te investeren in vastgoed. Binnen de OWO-gemeenten is dit thema benoemd in het Beleidsplan OWO-VTH. We zien meer tekenen van ondermijning verschijnen en dus wordt dit thema steeds urgenter. Vanaf 2022 wil OWOVTH zich meer gaan richten op de volgende deelthema’s, zodat ondermijning terug kan worden gedrongen: 1. 2. 3. 4.
Het Bibob-beleid van OWO harmoniseren en actualiseren. De bewustwording van ondermijning binnen de gehele organisatie vergroten. Toezicht en handhavingsacties uitvoeren gerelateerd aan ondermijning. Pro-actief aanwezig zijn richting de inwoners.
9
3.4
Vernieuwde werkwijze Interbestuurlijk Toezicht (IBT)
De provincie Fryslân is wettelijk aangewezen om onze VTH-taakuitvoering te toetsen. In 2021 heeft geen beoordeling vanuit Interbestuurlijk toezicht plaatsgevonden. Dit heeft met name met de vernieuwde werkwijze van het IBT te maken. Begin 2022 zullen er gesprekken plaatsvinden waarin wordt gekeken naar de stand van zaken binnen de gemeente. Vanuit het IBT wordt hierin de nadruk gelegd op het kwalitatieve element in plaats van het kwantitatieve.
3.5
Terugtrekkende politie
De politie heeft zich onder andere door krapte binnen hun personele bezetting, steeds meer moeten richten op haar kerntaken. Dit houdt in dat de vraag vanuit de maatschappij voor meer toezicht en handhaving van de openbare orde, steeds meer bij de Boa’s komen te liggen. Een praktisch voorbeeld hiervan is dat de Boa’s bijvoorbeeld toezicht houden bij de protestmarsen omtrent Covid19. Doordat deze taken van de politie over worden genomen, is er meer werk bij de Boa’s komen te liggen.
3.6
Handhaving Covid-19 maatregelen
Covid-19 heeft afgelopen jaar wederom veel invloed gehad op de VTH-sector. Voor 2022 geldt ook dat de handhaving van de Covid-19 maatregelen één van de prioriteiten is. Dit houdt in dat er extra inzet moet worden gedaan op de controle van het naleven van de ‘Tijdelijke wet maatregelen Covid19”. Tegelijkertijd zorgt die extra inzet ervoor dat er voor andere thema’s minder tijd en mankracht beschikbaar is, een voorbeeld hiervan is het aantal controles op groen dat lager is komen te liggen.
10
4 Verslag uitvoering 2021 In het VTH-uitvoeringsprogramma zijn doelen en prioriteiten gesteld voor de afdeling OWO-VTH. Dit ziet dan ook voornamelijk op de inzet van de afdeling OWO-VTH. In dit hoofdstuk wordt beschreven welke activiteiten in 2021 zijn uitgevoerd en hoe de uitgevoerde activiteiten zich verhouden tot de geplande activiteiten. Er wordt een toelichting gegeven op de (mogelijke) afwijking tussen planning en uitvoering en de waar nodig te nemen maatregelen.
Verslag WABO De Wet algemene bepalingen omgevingsrecht kent een vergunningstelsel voor verschillende activiteiten die raken aan de fysieke leefomgeving. In onderstaande tabel worden de activiteiten weergegeven. Realisatie 2020
Activiteit Bouw
Planning 2021
Realisatie 2021
112
182
25
34
45
73
53
40
67
3
2
8
Totaal omgevingsvergunning 142 bouw Omgevingsvergunning bouw 28 < € 10.000 Omgevingsvergunning bouw €10.000 58 - 100.000 Omgevingsvergunning €100.000 - 1.000.000 Omgevingsvergunning bouw > €1.000.000
bouw
Aanleg
Omgevingsvergunning aanleg
7
17
18
Afwijken bestemmingsplan
Binnenplanse afwijking
50
42
47
Kruimelgeval afwijking
29
37
37
Projectbesluit afwijking
4
4
2
Brandveilig gebruik Omgevingsvergunning rijksmonument Omgevingsvergunning ander monument Omgevingsvergunning/Melding uitweg
7
7
3
1
1
2
12
8
5
45
38
27
Kap
Omgevingsvergunning kap
62
52
49
Advies ander gezag
Advisering Provincie/Ministerie mbt 8 omgevingsvergunning
7
7
Vooroverleg
Vooroverleg
75
68
118
AIV
AIV WABO
177
180
145
Brandveiligheid Rijksmonument Overig monument Uitrit/uitweg
Tabel 1: Aantal afgehandelde aanvragen om een omgevingsvergunning en overige zaken per onderdeel
Bouw en afwijkingen bestemmingsplan Het totale aantal ingediende aanvragen voor omgevingsvergunning bouw in 2021 ligt hoger dan vorig jaar. We zien dat er meer aanvragen zijn gedaan tussen de €10.000 - €100.000 & €100.000 - € 1.000.000. Een direct verklaring kunnen we hier niet voor geven. Wel kan het huidige woningtekort hierin meespelen en er dus waarschijnlijk meer projecten aangetrokken worden. Ook kan dit woningtekort zorgen voor creatievere oplossingen, denk hierbij bijvoorbeeld aan het maken van extra kamers. Bij het aanbod aan aanvragen/vooroverleggen zijn wij dan ook afhankelijk van de markt en economische situatie en kan dit per jaar fluctueren. Doordat er de afgelopen jaren is geïnvesteerd in 11
vooroverleggen, zien we nu langzaam aan dat er steeds in verhouding minder afgeweken hoeft te worden van het bestemmingsplan doordat in vooroverleg de zaken goed voorbereid zijn. Kapvergunningen De kapvergunningen zijn ook in aantal iets minder geworden. We werken vraaggericht en zijn dus afhankelijk van derden. Storm, ziekte e.d. zorgen vaak voor een toename van het aantal kapaanvragen. Een expliciete verklaring voor de daling is er niet te geven en het aantal kan daardoor per jaar fluctueren. . Uitweg/inrit Daarnaast valt op dat er minder uitritten (uitwegen) zijn gemeld. Hier is geen verklaring voor. AIV Tenslotte zijn de algemene informatie verzoeken (AIV) lager uitgevallen dan de planning. Een AIV is een algemene vraag van iemand die wil weten of een bepaalde activiteit wel of niet vergunningvrij is of wat de bouwmogelijkheden zijn op een bepaald perceel. Een directe verklaring is hiervoor niet te geven. Monitoring doorlooptijden verleende omgevingsvergunningen 2021 Het monitoren van de doorlooptijden van de verleende omgevingsvergunningen in 2021 heeft tot de volgende resultaten geleid. Voor omgevingsvergunningen Bouw was de kortste doorlooptijd 6 dagen en de langste 454 dagen. Gemiddeld was de afhandelingstermijn 60 dagen. In 26 gevallen is de termijn verlengd. Wanneer dat meegenomen wordt ligt de gemiddelde afhandelingstermijn onder de reguliere termijn van 8 weken.
Dit ondanks “uitschieters” die veelal worden veroorzaakt door combinatie met de activiteiten Milieu, afwijken Bestemmingsplan en Monument waarvoor een afhandelingstermijn van 26 weken staat. Er zijn ook aanvragen (met alleen de activiteit Bouw) die wij langer in behandeling hebben. Vaak is de reden hiervan dat wij proberen alsnog de vergunning te verlenen door de aanvrager ruimer de tijd te geven het plan nog aan te passen (aan welstand bijvoorbeeld) om alsnog de vergunningen te kunnen verlenen in plaats van te moeten weigeren. Voor omgevingsvergunningen Kap was de kortste doorlooptijd 4 dagen en de langste 93 dagen. Gemiddeld was de afhandelingstermijn 30 dagen inclusief eventuele termijn verlengingen. Dit is binnen reguliere termijn van 8 weken (56 dagen). Voor omgevingsvergunningen Milieu was de kortste doorlooptijd 212 dagen en langste 454 dagen. Gemiddeld was de afhandelingstermijn 282 dagen wat langer is dan de standaardtermijn van 182 dagen (26 weken) voor de uitgebreide procedure. In deze situaties is altijd advies nodig van de FUMO wat deze termijnoverschrijdingen grotendeels verklaart. OWO-VTH verleent dus gemiddeld binnen de gestelde termijnen de omgevingsvergunningen. Dit met uitzondering van Omgevingsvergunningen voor de activiteit Milieu.
Verslag Meldingen Voor verschillende activiteiten kunnen meldingen gedaan worden. Voor deze meldingen geldt dat er algemene voorwaarden en voorschriften zijn opgesteld waaraan moet worden voldaan. Door middel van een indiening van een melding wordt dan door de gemeente getoetst of er aan deze wetgeving wordt voldaan. In onderstaande tabel is te lezen welke activiteiten dat zijn en hoeveel meldingen er ingediend zijn. Realisatie 2020
Planning 2021
Realisatie 2021
Sloopmelding "particulier" KCC
114
110
38
Sloopmelding “bedrijfsmatig”
114
45
93
Brandveilig gebruik
Gebruiksmelding
6
4
3
Milieu
Melding Activiteitenbesluit (gemeente)
57
47
46
Meldingen Sloop
12
Tabel 2: Aantal afgehandelde meldingen
Slopen Voor de sloopmeldingen is het aantal ingediende meldingen weergegeven. De particuliere sloopmeldingen worden in het KCC afgedaan en de bedrijfsmatige asbestsloopmeldingen door de FUMO. Het overgrote deel van de sloopmeldingen gaat om asbest. Een restant wordt nog door VTH behandeld. Particulieren mogen asbest tot 35 m2 in de meeste gevallen zelf melden, verwijderen en afvoeren. De particuliere sloopmeldingen zijn in 2021 afgenomen. Brandveilig gebruik Het jaarlijkse aantal gebruiksmeldingen is gering en kan per jaar fluctueren. Dit jaar is het aantal gelijk gebleven met vorig jaar. Milieu De milieumeldingen worden door zowel de gemeente zelf als de FUMO (basistaken-bedrijven) afgehandeld. Het aantal ingediende meldingen ligt iets lager dan de planning..
Verslag vergunningen APV Het gaat hier om de vergunningen, ontheffingen en andere toestemmingen die voortvloeien uit de Algemene plaatselijke verordening (APV). In de onderstaande tabel is het aantal ingediende gemeentelijke toestemmingen op basis van de APV vermeld. Realisatie Planning Realisatie Activiteit 2020 2021 2021 Evenement
Evenementenvergunning
22
22
13
Evenementenmelding
28
27
46
Verkeer
Verkeersmaatregelen (o.a. verkeersregelaars)
0
0
0
Exploitatie
Exploitatievergunning
9
8
3
Standplaats Standplaatsvergunning Overige toestemmingen Ontheffing sluitingstijd, carbid, geluid etc. APV
15
13
20
41
32
25
AIV
88
90
90
Algemene Informatie Vragen APV
Tabel 3: Aantal afgehandelde vergunningen, ontheffingen en overige zaken Apv
Op basis van de ‘Tijdelijke wet maatregelen Covid-19’ zijn er afgelopen jaar veel evenementen verboden. Dit heeft dus ook invloed gehad op de hoeveelheid aangevraagde vergunningen en meldingen. De medewerkers die normaal deze aanvrager afhandelen, zijn ingezet bij o.a. toezicht. Hier is in de planning rekening mee gehouden. Evenementen Het aantal evenementenvergunningen en meldingen ligt veel lager in vergelijking met vorig jaar. Op basis van de ‘Tijdelijke wet maatregelen Covid-19’ zijn er afgelopen jaar veel evenementen verboden. Dit heeft dus ook invloed gehad op de hoeveelheid aangevraagde vergunningen en meldingen. Exploitatievergunning Voor wat betreft de exploitatievergunningen is er voor gekozen de ingediende aanvragen te benoemen in de tabel in plaats van alleen de verleende vergunningen. De reden laat zich met name verklaren doordat er wel gewerkt wordt aan een ingediende exploitatievergunning ook al leidt dat niet altijd tot een vergunning. In de APV is het zo geregeld dat er onder omstandigheden een ontheffing kan worden verleend voor de exploitatievergunningplicht. Dat wordt gehanteerd, indien er ook al een vergunning voor het
13
schenken van alcoholische dranken wordt aangevraagd. Deze ontheffing wordt niet standaard toegepast, maar wel regelmatig. AIV Voor de Algemene informatie vragen geldt voor het onderwerp APV dat de aantallen in lijn zijn met vorig jaar en dus conform planning.
Verslag Vergunningen Bijzondere wetten Het gaat hier om de vergunningen, ontheffingen en andere toestemmingen die voortvloeien uit bijzondere wetten zoals bijvoorbeeld de Alcoholwet en de Wet op de kansspelen. In de onderstaande tabel is het aantal ingediende gemeentelijke toestemmingen op basis van de bijzondere wetten vermeld. Met name activiteiten zijn door Covid-19 stilgevallen qua vergunningen en meldingen. Hierbij wordt wel opgemerkt dat er veel contact is geweest met organisatoren van evenementen en horecabedrijven voor overleg e.d. Daarnaast is een deel van de medewerkers voor APV ingezet bij toezicht. Halverwege 2021 is de Drank & Horeca wet veranderd in de Alcoholwet. Deze laatste term houden we aan binnen het verslag.
Realisatie 2020
Planning 2021
Realisatie 2021
Alcoholwetvergunning
7
6
3
Toets aan de hand van de wet Bibob
7
6
1
Melding Alcoholwet
4
4
4
13
13
3
10
10
6
Activiteit Drank- en horeca
Ontheffing Alcoholwet Kansspelautomaten en loterijvergunning Wet op kansspelen kansspelmelding Tabel 4: aantal afgehandelde aanvragen Bijzondere wetten
incl.
Alcoholwet Het aantal ingediende aanvragen voor een vergunning Alcoholwet ligt ook dit jaar een stuk lager. Er zijn net zo veel meldingen Alcoholwet als vorig jaar ingediend. Deze melding ziet bijvoorbeeld op het wijzigen van de inrichting (terras komt erbij) of het wijzigen van een leidinggevende. De lage aantallen zijn te verklaren door de regels omtrent Covid-19. Bibob Het aantal toetsen Bibob is niet gelijk aan het aantal aanvragen voor een vergunning Alcoholwet. Voor elke commerciële Horeca aanvraag wordt Bibob toegepast. Voor de para commerciële horeca is dit in principe niet altijd het geval. Bij para commerciële horeca moet gedacht worden aan sportkantines en wijk/buurthuizen. Binnen OWO is gewerkt aan een gezamenlijke Bibob- beleidslijn. De Wet Bibob maakt het voor gemeenten mogelijk om bij vermoeden van malafide praktijken het bureau BIBOB onderzoek te laten doen. De gemeente heeft een Bibob- beleidslijn vastgesteld. Dit betekent in de praktijk dat er bij elke commerciële Alcoholwet vergunningaanvraag een Bibob- toets gedaan wordt. Dit begint met een bureauonderzoek. Indien op basis hiervan vraagtekens of vermoedens van malafide praktijken aanwezig zijn, dan wordt het landelijk Bibob-bureau ingeschakeld. In 2021 is er in totaal één keer een bureau-onderzoek gedaan. Er heeft in deze gevallen geen vervolgonderzoek plaatsgevonden.
14
Verslag Toezicht en Handhaving Periodieke controles In het jaarprogramma 2021 is er voor gekozen de controles, die worden uitgevoerd, in verschillende onderdelen neer te zetten om zo meer inzichtelijk te maken waar de beschikbare capaciteit voor wordt ingezet. In dit overzicht komen drie keer zogenaamde periodieke controles voor (brandveiligheid, milieu en Alcoholwet). Een periodieke controle is een controle op een vergunning uit het verleden die blijft bestaan. Zo hebben de verschillende horeca-inrichtingen allemaal een Alcoholwetvergunning. Deze lijst van inrichtingen wordt periodiek gecontroleerd. Daarvoor wordt een speciale planning gemaakt. Grondgedachte is voor de Alcoholwet dat in 4 jaar tijd alle inrichtingen minimaal 1x zijn bezocht. Binnen het toezicht en handhaving is 2021 weer een bijzonder jaar geweest. Niet alles zoals gepland, is ook daadwerkelijk uitgevoerd. De belangrijkste oorzaak hiervan is dat de toezichthouders afgelopen jaar zijn ingezet voor het toezicht op de naleving van de ‘Tijdelijke wet maatregelen Covid19’. Daarnaast is de horeca door verscheidene Lockdowns gesloten geweest. Toezicht ‘Tijdelijke wet maatregelen Covid-19’ Het toezicht op de tijdelijke wet is belegd bij de gemeenten. Na het vaststellen van de tijdelijk wet heeft toezicht en handhaving deze rol op verschillende manieren opgepakt. • Het verstrekken van informatie.
Bij de inwoners en ondernemers was veel onduidelijkheid over de uitleg van de regels van de tijdelijke wet. Toezicht en handhaving heeft in nauw contact met de adviseurs openbare orde en veiligheid (AOV) actief contact gezocht met ondernemers om samen te kijken wat wel mogelijk was. • Toezicht op de regels van de tijdelijke wet. De regels van de tijdelijke wet hebben iedereen getroffen. Gedurende het jaar hebben de toezichthouders bedrijven gecontroleerd op het naleven van de regels. Daarnaast zijn ook winkelende en recreërende burgers aangesproken op hun gedrag. Gedurende het jaar zijn de toezicht momenten afhankelijk van de problemen aangepast van gedurende kantooruren naar weekenden en naar controles in de avond. Tijdens deze controles is altijd geprobeerd om in gesprek te blijven om zo het uitschrijven van boetes te voorkomen. • Handhaven van de regels van de tijdelijke wet. Voor dit jaar is wederom een derde partij ingehuurd om toezicht uit te voeren op de regels van de tijdelijke wet. Er zijn controles uitgevoerd bij winkels en horeca-inrichtingen hierin is het gesprek aangegaan om zo draagvlak te creëren voor het naleven van de maatregelen. Naast alle negatieve aspecten van de COVID-19 crisis heeft het ook positieve dingen opgeleverd.
Ook dit jaar is er nauw samengewerkt met de terreinbeheerders (Staatsbosbeheer, It Fryske Gea en Natuurmomenten) bij het uitvoeren van de controles. Dit heeft er toe geleid dat er een structureel overleg is met deze partijen. Ook met de politie is een beter contact ontstaan. Verder is er wekelijks een afstemmingsoverleg tussen de AOV-ers en toezicht en handhaving. Gedurende het jaar zijn er binnen de OWO-gemeenten 126 mandagen ingezet voor het informeren over en het toezicht op de regels van de tijdelijke wet. Gedurende deze dagen zijn er uiteraard ook andere lopende zaken opgepakt.
15
Hieronder worden de controles per onderdeel / categorie weergegeven: Realisatie 2021
Activiteit Wabo bouw
Wabo Milieu
Toezicht bouw
183
Toezicht brandveiligheid
45
Klachten bouw
46
Toezicht bouw gerelateerde projecten
4
Toezicht controles
51
Klachten milieu
29
Projecten:
Toezicht BW/APV
Toezicht Horeca Recreatie
Controle mestopslag
23
Bedrijfsverzamelgebouwen
2
Afvalwater
1
Energiegrootverbruik
9
Toezicht buiten kantooruren (dagen)
126
Toezicht overlast honden (bijtincidenten)
6
Controles blauwe zone / parkeren
64
Wees voer- en vaartuigen
0
Afhandelen eigen constateringen
280
Klachten BW/APV
207 1
& Drank- en horeca (inrichtingseisen pand) Corona toezicht Mball
58
Hercontroles
58
Klachten Horeca & recreatie
2
Groen & Kapvergunningen Buitengebied
13
Inpassingsplannen
0
Tabel 5: aantal controles per activiteit, tenzij anders aangegeven
Bouw Voor het thema bouw zijn de cijfers iets achter gebleven op de planning. Dit komt met name door het aantal vergunningen dat is aangevraagd en door personele verschuivingen. Het toezicht rondom de brandveiligheid ligt volledig bij de Veiligheidsregio Fryslân. De aantallen rondom dit thema liggen iets hoger dan de planning, dit is te verklaren door hetgeen dat van vorig jaar ingehaald moest worden. Hierdoor is de achterstand die door Covid-19 is veroorzaakt enigszins bijgetrokken. De klachten omtrent het thema bouw zijn conform de gemaakte planning, hier zijn dan ook niet conclusies uit te trekken aangezien het afhangt van hetgeen dat er binnen komt. Deze klachten kunnen variëren van illegale bouw, overlast bouw tot geluidsoverlast. Bij de bouwgerelateerde projecten ligt het gerealiseerde aantal controles wel onder de planning. Dit wordt veroorzaakt door hoge werkdruk. Daarnaast is gebleken uit de projectmatige controles brandveiligheid in Weststellingwerf, dat de juridische afhandeling meer voeten in de aarde kan hebben dan vooraf bij de planning was verwacht. Begin 2022 zal er een evaluatie plaatsvinden, waaruit verbeterpunten komen. Daarna worden de projecten weer opgepakt.
16
Milieu De controles voor milieu zijn iets achter komen te liggen op de planning. Dit heeft mede te maken met een aantal hardnekkige klachten die langdurig aanhielden. Veel van deze klachten waren geluid gerelateerd, wat afgelopen jaar meer naar voren kwam omdat men meer thuis ging werken. Uiteindelijk ging er meer tijd in de klachten zitten dan in eerste instantie was verwacht. Daarentegen heeft het grootste deel van de milieugerelateerde projecten wel voldaan aan de planning. Alleen bij het project afvalwater was dit niet het geval. Dit heeft ook mede te maken met het aantal klachten dat binnen is gekomen en verwerkt moest worden. Daarnaast was er sprake van late levering van het materiaal dat essentieel is voor dit project. Het overkoepelende doel van deze projectmatige aanpak in 2021 was het oefenen met een andere wijze van milieutoezicht en het uitvoeren van projecten. In 2022 zal dit door worden gezet. Bijzondere wetten & Algemene plaatselijke verordening De handhavers hebben in 2021 op 126 dagen controles buiten kantooruren uitgevoerd (donderdagavond, vrijdagavond, zaterdag & zondag). Gedurende deze controles zijn verschillende zaken opgepakt. Dit varieert van overlast jeugd, strijdigheid met coronaregelgeving, gesprekken met ondernemers en tot het zichtbaar zijn in de openbare ruimte.
Horeca & Recreatie Door de lockdowns ten gevolge van Covid-19 verkeert de Horeca en recreatie sector in zwaar weer. Dit is ook terug te zien in de cijfers. Zo zijn er minder nieuwe Horeca gelegenheden geopend en zijn de controles en klachten ook achter gebleven. Daarnaast heeft het Covid-19 toezicht de nodige uren gekost. Op de momenten dat de Horeca open was heeft de focus op de controle van het naleven van de maatregelen gelegen. Doordat dit veel uren en mankracht in beslag nam, werd de hulp ingeroepen van Mball ter ondersteuning. Het doel van deze controles is aanspreken en overtuigen geweest. Over het algemeen was er een grote mate van medewerking vanuit de Horeca. In Weststellingwerf is dan ook maar één correctiegesprek gevoerd met een horecaondernemer. De meest voorkomende overtreding was het niet controleren van de IDkaart naast de QR-code. Groen & Buitengebied Met name door het extra toezicht op de Covid-19 maatregelen is het toezicht op Groen & Buitengebied achtergebleven. In 2022 zal dit geëvalueerd worden, zodat het beter wordt neergezet.
Juridische zaken In onderstaande tabel komt naar voren op welke onderdelen de juridische inzet in de gemeente is geweest vanuit OWO-VTH. Voor wat betreft de beroeps- en hoger beroepszaken handelt de gemeente deze zaken zelf af (waarbij OWO-VTH adviseert). Realisatie Planning Realisatie Activiteit 2020 2021 2021 Intrekken vergunning
Omgevingsvergunning intrekken
1
1
8
Zienswijzen
Wabo/APV
8
8
48
Bezwaarschrift
Wabo/APV
8
8
28
Leges
8
8
13
Gedogen
Gedoogbeschikking
0
0
0
HH-beschikking
Voornemen tot handhaven
16
16
27
Oplegging van definitieve last
10
10
8
Strafbeschikking
Uitschrijven strafbeschikking
82
82
2
Verzoek om Handhaving
Verzoek om handhaving
9
9
7
Raadsvragen
Beantwoording raadsvragen
3
3
2
Overige juridische zaken
Info verzoek, advies college/beleid etc
29
29
52
In gebreke stelling
Afhandelen van in gebreke stellingen
0
0
0
17
Tabel 6: Overzicht aantal juridische zaken OWO-VTH
Zienswijzen Het aantal ingediende zienswijzen flink hoger dan in 2020. Verklaring van het hoge aantal heeft te maken met het volgende. Van de 48 zienswijzen zin er 34 gericht tegen de vergunning van de uitbreiding van een varkenshouderij te Noordwolde Bezwaarschriften Het aantal ingediende bezwaarschriften liggen hoger dan het aantal geplande bezwaarschriften. Ook de bezwaren tegen de legesopleggingen vallen iets hoger uit. Een duidelijke verklaring is hier niet voor. We zijn hierin afhankelijk van het aantal dat ingediend wordt. Daarnaast is de planning gebaseerd op het aantal dat vorig jaar binnen is gekomen. Hieruit val op te merken dat het per jaar kan verschillen. Handhavingsbeschikkingen In de handhaving komt duidelijk naar voren dat er ook in 2021 veel handhavingszaken zijn opgepakt. In het overzicht wordt duidelijk dat er 27 keer een voornemen tot opleggen van een bestuursrechtelijke maatregel is verzonden. Dat is feitelijk de tweede brief die een overtreder krijgt. Dit heeft geleid tot acht keer de oplegging van een definitieve last. Dat lijkt op het eerste gezicht dat de overtreders niet snel genoeg de overtreding beëindigen na het voornemen. Hierbij moet echter wel bedacht worden dat bij het toepassen van Damocles er eerst een voornemen wordt verstuurd om vervolgens het pand tijdelijk te sluiten. In die gevallen is er doorgaans altijd een oplegging van een last.
In dat geval kan de overtreder de situatie ook niet beëindigen (drugs is aangetroffen en dat is grondslag voor sluiting pand) en dus is het beeld wat vertekend. Wanneer een handhavingstraject is ingezet en er niet wordt voldaan aan de verzoeken tot het ongedaan maken van de overtreding, wordt er een bestuursrechtelijke handhavingsprocedure in gang gezet. Bestuursrechtelijk optreden kan bijvoorbeeld door het opleggen van een dwangsom of het uitvoeren van bestuursdwang. Daarbij wordt meestal gekozen voor het opleggen van een dwangsom. De achtergrond is dat je juridisch gezien als gemeente moet kiezen voor de minst bezwaarlijke maatregel (voor de overtreder). Dat is doorgaans de dwangsom. Alleen in onveilige situaties die snel beëindigd moeten worden en waarbij de hoogte van een dwangsom onvoldoende effect heeft of zal hebben, wordt bestuursdwang toegepast. Bij het constateren van illegale bouwactiviteiten kan een bouwstop worden opgelegd onder aanzegging van een dwangsom. De bouwwerkzaamheden dienen dan direct gestaakt te worden onder meer omdat het achteraf terugdraaien van bouwwerkzaamheden vaak leidt tot onevenredig hoge kosten en veel onnodig werk. Afgelopen jaar zijn er naast formele bouwstops, ook een aantal ‘mondeling adviezen tot een bouwstop’ geadviseerd.
Dit laatste houdt in dat wel een bouwstop wordt aangekondigd maar niet formeel wordt bekrachtigd zolang de overtreder zich aan de bouwstop houdt. De ervaring leert dat het mondelinge advies tot een bouwstop vaak net zo goed werkt. In 2021 is dit een aantal keer voorgevallen. Dit scheelt een hoop papierwerk, maar is niet voor alle overtreders geschikt. Het op informele wijze oplossen van situaties die in strijd zijn met wettelijke voorschriften heeft overigens altijd de voorkeur boven het daadwerkelijk innen van dwangsommen. Wanneer sprake is van een strafbaar feit kan strafrechtelijk worden opgetreden door het opmaken van een proces verbaal. Strafrechtelijke handhaving wordt met name toegepast wanneer bestuursrechtelijke handhaving niet het geschikte middel lijkt te zijn (zoals bijvoorbeeld bij illegale kapwerkzaamheden of sloopactiviteiten) of als het gaat om ernstige en ‘bewust begane’ overtredingen. Naast het uitschrijven van een proces-verbaal kan ook gebruik worden gemaakt van de bestuurlijke strafbeschikking. De bestuurlijke strafbeschikking is een lik op stuk instrument dat ingezet kan worden bij de strafrechtelijke handhaving in de openbare ruimte of bij de strafrechtelijke handhaving van milieudelicten. Afgelopen jaar zijn er twee bestuurlijke strafbeschikkingen openbare ruimte uitgeschreven.
De bestuurlijke strafbeschikkingen openbare ruimte gingen over lichtere strafbare feiten zoals afvaldumping, afvalverbranding en parkeeroverlast. Het lagere aantal in vergelijking met vorig jaar heeft met name te maken met het verschuiven van prioriteiten binnen de afdeling VTH
18
Overige juridische zaken Afgelopen jaar is er veel tijd gestoken in werkzaamheden die niet (direct) gekoppeld kunnen worden aan een vergunningverleningszaak of handhavingszaak. Hierbij kan gedacht worden aan bijvoorbeeld beantwoording van raadsvragen of inzet op beleidsonderwerpen.
FUMO De FUMO voert de basistaken uit voor de gemeente. Dit betreft de advisering voor de omgevingsvergunning ‘milieu’, beoordelen van meldingen Activiteitenbesluit, beoordelen sloopmeldingen en bodemmeldingen. Ook het houden van toezicht voor deze taken valt onder de basistaken. De gemeente heeft er voor gekozen alleen de wettelijk verplichte basistaken onder te brengen bij de FUMO. De realisatie van de FUMO taken wordt toegelicht in de Jaarrapportage van de FUMO. Deze komen naar verwachting beschikbaar in het eerste kwartaal 2022.
Verslag Gemeentelijke inrichtingen en activiteiten De gemeentelijke organisatie heeft ook voor haar eigen gebouwen, terreinen en activiteiten te maken met vergunningverlening, toezicht en handhaving. Denk bijvoorbeeld aan het gemeentehuis en de gemeentewerf. Ook grondverzet door de gemeente kan aan de orde zijn. Bij overtredingen wordt dezelfde werkwijze gehanteerd als bij andere inrichtingen. Voor 2021 is het beeld als volgt. Vergunningverlening inrichtingen en activiteiten
gemeentelijke Realisatie 2020
Realisatie 2021
omgevingsvergunning bouw Sloopmelding omgevingsvergunning kap
0 2 5
3 0 4
Toezicht gemeentelijke inrichtingen
Realisatie 2020
Realisatie 2021
Controles bouw 0 0 Controles sloopmelding 0 0 Controle brandveiligheid 0 0 Controle milieu 0 0 Tabel 8: Vergunningverlening en toezicht gemeentelijke inrichtingen en activiteiten
Net als bij andere inrichtingen worden gemeentelijke inrichtingen aangesproken als er overtredingen worden geconstateerd en wordt acuut gehandeld om de overtredingen ongedaan te maken. Er zijn in 2021 geen controles brandveiligheid uitgevoerd bij een gemeentelijke inrichting.
19
5
Evaluatie vergunningverlening, toezicht en handhaving & kwaliteitscriteria in 2021
Evaluatie werkzaamheden VTH 2021 Jaarlijks wordt in het uitvoeringsprogramma de planning voor het nieuwe jaar weergegeven, rekening houdend met de evaluatie van het jaar daarvoor, en werken we uit welke activiteiten we ondernemen om bij te dragen aan het realiseren van de doelstellingen uit ons beleid (denk aan handhavingsbeleid, integraal veiligheidsbeleid, preventie- en handhavingsbeleid Drank- en Horecawet). Soms zijn er externe factoren gedurende het jaar die vragen om andere prioriteiten dan vooraf vastgesteld. Een belangrijke externe factor van afgelopen jaar was wederom Covid-19. Dit heeft ook dit jaar invloed gehad op de uitvoering van de planning van afgelopen jaar, zo zijn veel evenementen niet doorgegaan en horeca-inrichtingen zijn een groot deel van het jaar noodgedwongen dicht geweest. In 2021 is een deel van de ontstane achterstand op het gebied van brandveiligheid ingehaald. Ook zijn de handhavers afgelopen jaar druk bezig geweest met het houden van toezicht op de naleving van de nu geldende ‘Tijdelijke wet maatregelen COVID-19’. Deze extra toezichttaak is deels ten koste gegaan van de vooraf geplande activiteiten voor 2021. Dit is met name terug te zien bij de controles gericht op Groen. Daarnaast is opgevallen dat er afgelopen jaar een hoog aantal vergunningen voor de bouw verleend zijn.
Evaluatie beleidsdoelen In januari 2020 is het beleidsplan OWO-VTH vastgesteld.. De gestelde doelen in het beleidsplan zijn concreet vertaald in het programma van 2021. We zijn verder gegaan op de ingeslagen weg van 2020. 1. Behoud en verbeteren ruimtelijke kwaliteit, veiligheid, gezondheid en duurzaamheid. Het is standaard in het vergunning proces dat bijvoorbeeld constructieve veiligheid, brandveiligheid en veiligheid rond evenementen een hoge prioriteit. Covid-19 heeft ook van 2021 wel een heel ander jaar gemaakt waarin vooral de evenementen voor een groot deel ontbraken. OWO-VTH levert input aan de moederorganisaties rond het thema duurzaamheid en gezondheid. 2. Streven naar goede uitvoeringskwaliteit en verminderen kwetsbaarheid. In 2020 is begonnen met het monitoren van de doorlooptijden per vergunningaanvraag. Dit is in 2021 geïntensiveerd, mede met het oog op de komende wettelijke doorlooptijden onder het regime van de Omgevingswet. Het is in 2021 niet gelukt om een hard piket te organiseren mede door de drukte rondom Covid-19. In 2022 zal dit opgepakt worden. 3. Klantgerichtheid In het proces van vergunningaanvraag hebben we standaard persoonlijk contact met de aanvragen. Dit draagt bij aan een beter verwachtingsmanagement en klanttevredenheid. Klachten worden zsm opgepakt en daarbij is altijd persoonlijk contact. Bovendien zijn we veel op locatie. 4.
Financiën Als gevolg van Covid-19 zijn er veel extra uren gedraaid door toezicht. In 2022 zullen we hier ook nog mee te maken hebben. In 2021 zijn extra gelden ter beschikking gesteld door het rijk. Deze gelden zijn deels ingezet voor de inhuur van Mball. Het is nu nog onduidelijk of deze gelden ook ter beschikking worden gesteld in 2022. Evaluatie probleem- en risicoanalyse De omgevings- en risicoanalyse is geactualiseerd in het kader van het nieuwe Beleidsplan OWO-VTH 2020-2024 dat in 2020 is vastgesteld. Hieruit volgt dat een aantal taken hun hoge prioriteit behouden, wel is er sprake van accentverschuivingen. Afgelopen jaar zijn de periodieke milieucontroles naar beneden bijgesteld vanwege de verschuiving van de complexere en zwaardere bedrijvigheid naar de FUMO. Tegelijk is er gestart met een meer projectmatige aanpak van het milieutoezicht bij bedrijven. De insteek is hier kortere bezoeken bij bedrijven waarbij gekeken wordt naar specifieke thema’s en risico’s. Deels is dit gelukt, de projecten die zijn uitgevoerd zijn succesvol afgesloten. In 2022 zal deze manier van werken voortgezet worden.
20
De bedoeling was dat door de projectmatige aanpak meer tijd zou overblijven voor het toezicht op natuur, landschap en groen, echter door de werkdruk rondom Covid-19 is dit niet geheel gelukt. Voor 2022 gaan we proberen om hier meer invulling aan te geven. In 2021 zijn we begonnen om met een meer pro-actievere insteek om hinder en overlast te voorkomen. Dit hebben we gedaan door onder andere meer zichtbaar en aanspreekbaar op straat aanwezig te zijn. Deze aanpak wordt in 2022 voortgezet en uitgebreid. Voor 2021 was de doelstelling om de gedane meldingen binnen de termijn af te handelen. Deze dienstverlening kost veel tijd, het aanbrengen van focus en prioriteit is daarom belangrijk. De benodigde capaciteit is hiervoor toegenomen. Verder is ook dit jaar inzet gepleegd op de gemeentelijke speerpunten energietransitie en ondermijning. Deze punten zullen de komende jaren ook onder de aandacht blijven.
Naleving kwaliteitscriteria De door de raad vastgestelde Verordening kwaliteit VTH bevat de verplichting voor het college om jaarlijks mededeling te doen aan de raad over de naleving van de kwaliteitscriteria. In bijlage III is weergegeven op welke vlakken OWO-VTH voldoet (groen) en op welke vlakken nog niet voldoet (oranje). Op de vlakken waar nog niet wordt voldaan, wordt actie op ondernomen om dit tot een groen vlak te krijgen. De benodigde acties die hier worden gedaan variëren van administratieve acties tot scholing en onderzoek naar samenwerkingsmogelijkheden met collega overheden. Extern bureau Libereaux brengt de gegevens in kaart en kijkt samen met de werkgroep kwaliteitscriteria naar de samenwerkingsmogelijkheden tussen de overheden. Van de 26 thema’s voldoet OWO aan 17. Dit houdt in dat 9 thema’s nóg niet voldoende zijn. Van deze 9 thema’s is er voor 5 thema’s al een oplossing gevonden, hierin moeten de administratieve acties nog afgerond worden. Voor de overige 4 thema’s ( toezicht bodem, toezicht groene wetten, cultuurhistorie, energiebesparing & duurzaamheid) wordt nog gezocht naar een oplossing. Provinciebreed zien we dat gemeenten vaak met de zelfde thema’s en de invulling hiervan worstelen. Dit heeft met name te maken met het feit dat een aantal thema’s nieuw en heel specifiek gericht zijn.
Hierdoor ligt er een uitdaging om gespecialiseerde mensen te vinden en invulling te geven aan deze thema’s.
Aandachtspunten voor het uitvoeringsprogramma 2022 •
• • • •
In 2022 is veel tijd nodig voor de voorbereiding en implementatie van de Omgevingswet en Wet kwaliteitsborging bouw; aandachtspunten daarbij zijn de digitale component van deze wetgeving, de kortere doorlooptijd bij vergunningverlening, stroomlijning van processen en de dienstverleningscomponent; Er is meer capaciteit nodig op het gebied van toezicht openbare ruimte. Hiervoor komt een voorstel richting het college; Ondermijning: werken aan organisatiebrede bewustwording, gerichte acties, Bibob uitbouwen en integrale samenwerking en informatie-uitwisseling met (handhavings)partners; Inspanningen op het gebied van Alcoholwet blijven in ieder geval op hetzelfde niveau. . Met toezicht verder gaan op de ingeslagen weg: aandacht voor buitengebied en groen, projectmatige aanpak, actieve aanpak van overlast door meer zichtbaar en aanspreekbaar te zijn op straat. .
21
6 6 Planning uitvoering in 2022 In dit hoofdstuk wordt concreet beschreven welke vergunningverlenings-, toezicht- en handhavingsactiviteiten zullen worden uitgevoerd. In bijlage 1 is de planning opgenomen met daarin het aantal keer dat het voorkomt. Hieronder is de samenvatting van deze planning omschreven. In de externe bijlage zal de jaarprogrammering van de FUMO verschijnen. Het wordt lastig voor 2022 om een goed uitvoeringsprogramma te maken. Bij de vaststelling hiervan is nog niet bekend of de Omgevingswet daadwerkelijk op 1 juli aanstaande in werking treedt. Ditzelfde geldt uiteraard voor de Wet kwaliteitsborging. Deze twee nieuwe wetten zullen een grote invloed hebben op de taken van vergunningverlening, toezicht en handhaving. Ook maakt de Omgevingswet het noodzakelijk om een nieuwe VTH-applicatie in gebruik te nemen; de overgang van Squit XO naar Rx-Mission zal zeker de nodige voeten in de aarde hebben Een andere onzekere factor is hoe de kwestie Covid-19 zich komend jaar gaat ontwikkelen. Afgelopen twee jaar hebben we gezien dat dit moeilijk te plannen valt. Al deze ontwikkelingen zullen veel tijd en energie kosten. Ondanks bovenstaande is er geprobeerd om een evenwichtig uitvoeringsprogramma op te stellen met hier en daar zelfs nieuwe elementen. De planning is onderverdeeld in categorieën. Zo staan alle vergunningen die horen bij de Wabo in paragraaf 6.1.
Hiermee wordt in een oogopslag duidelijk hoe vaak bepaalde onderdelen voorkomen en is te zien hoe zich dit verhoudt met de andere onderdelen van diezelfde categorie. Niet alle onderdelen van een categorie worden expliciet benoemd en uitgelegd. Er is voor gekozen om alleen de belangrijkste onderdelen te benoemen. Ook in het geval er iets speciaals is te melden zal dat worden gedaan. Voor het overige komen de aantallen van alle onderdelen terug in de bijlage. Algemene werkzaamheden die in ieder geval worden uitgevoerd zijn: Werkzaamheden Implementatie Omgevingswet en Wet kwaliteitsborging voor het bouwen Onderzoek haalbaarheid ‘hard piket’ voor toezicht buiten kantooruren(doel 2 uit Beleidsplan) Protocol meldingen openbare ruimte (Ontwikkeling) monitoring op naleefgedrag (uitwerking doel 1, uit Bijlage B van beleidsplan) Verdere implementatie LHS (uitwerking doel 2, uit Bijlage B van beleidsplan) Evaluatie dienstverleningsafspraken
6.1 Vergunningen Wabo Voor de onderverdeling van de vergunningen Wabo is de wettekst aangehouden. In de Wabo staan de verschillende vergunningen opgesomd. Voor de activiteit bouw is er een onderscheid gemaakt in bouwkosten. De achtergrond hiervan is met name de uren die nodig zijn om deze aanvragen te behandelen. Voor de planning wordt in beginsel gekeken naar de aantallen van de afgelopen jaren. Dat geeft een redelijk duidelijk beeld van de aanvragen die ingediend zullen gaan worden. Hier worden dan de eventuele bijzonderheden die verwacht worden (bijvoorbeeld nieuwbouwlocaties) aan toegevoegd. Activiteit Bouw Voor 2022 wordt de planning gelijk gehouden met het daadwerkelijk gerealiseerde aantal van 2021. Activiteit afwijking bestemmingsplan Elke aanvraag omgevingsvergunning die wordt ingediend die niet aan het bestemmingsplan of de beheersverordening voldoet, betekent een verzoek tot afwijking van dat bestemmingsplan. Er zijn drie soorten afwijkingen op het bestemmingsplan. Een binnenplanse afwijking, een zogenaamde kruimelgevalafwijking en de laatste is een projectbesluitafwijking. In dat laatste geval is een verklaring van geen bezwaar van de gemeenteraad nodig. Een groot deel van de aanvragen afwijking bestemmingsplan hangen nauw samen met een aanvraag voor de activiteit bouwen.
Als er meer bouwaanvragen worden ingediend betekent dat doorgaans ook vaak dat er meer verzoeken om een afwijking op het bestemmingsplan worden ingediend. In de planning zijn de werkelijke aantallen van het jaar 2021 als planning voor 2022 opgenomen. 22
Algemene informatie vraag Er worden steeds vaker “losse” vragen gesteld over wat er wel en niet mag worden gebouwd in de gemeente. Dit zijn dan geen officiële vooroverleggen. Zo zitten er vaak geen tekeningen bij. Het zijn vragen over bijvoorbeeld hoeveel vierkante meter er nog aan bijgebouwen op een perceel gebouwd mag worden. Deze vragen worden afgedaan en steeds beter geregistreerd. Voor 2022 verwachten wij de aantallen van 2021 als planning. Vooroverleg Los van een aanvraag of een algemene informatie vraag, bestaat er ook een vooroverleg. Dit is een relatief concreet plan dat toetsbaar is aan het bestemmingsplan en eventueel voorgelegd kan worden aan welstand. De komst van de Omgevingswet vraagt een uitgebreidere voorbereiding van een vergunningaanvraag. Vooroverleg is dan ook wenselijk en er is de afgelopen jaren dan ook op gestuurd zodat vooroverleg plaatsvindt. Omdat de afgelopen jaren al actief is gestuurd op vooroverleg, is een sterke stijging te zien in de afgelopen jaren. Ook in 2022 zal actief worden gehandeld om vooroverleg te hebben bij vergunningaanvragen. Voor de planning van 2022 is gekeken naar de werkelijke aantallen van 2021.
6.2 Meldingen In de categorie Meldingen worden de meldingen opgesomd die ingediend kunnen worden en een directe relatie met de Wabo hebben. Een evenementenmelding staat hier dus niet onder, maar wel een melding voor milieu of sloop bijvoorbeeld. Milieu In de milieuwetgeving zijn er grof gezegd twee varianten. Ofwel er is een vergunning nodig ofwel er moet een melding ingediend worden. De milieuwetgeving schrijft voor in welke gevallen dit aan de orde is. Voor een milieumelding geldt dat er in de wet- en regelgeving voorwaarden staan omschreven waaraan moet worden voldaan door de ondernemers. De melding is bedoeld om “aan te tonen” dat er aan deze algemene eisen wordt voldaan. De gemeente toetst dan of dit ook zo is. Een deel van de milieu-inrichtingen vallen onder de basistaken (Besluit VTH) wat betekent dat de FUMO een verplichte rol heeft gekregen van de wetgever. Voor milieumeldingen van “basistaak”bedrijven geldt dat wij deze zelf in ontvangst nemen en eventueel aanvullende gegevens opvragen. Vervolgens wordt advies gevraagd aan de FUMO. Na ontvangst van het advies van de FUMO wordt de melding afgehandeld. Sloop Voor de meldingen voor sloop (voornamelijk verwijderen van asbest) is er een onderscheid tussen particuliere sloop en bedrijfsmatige sloop. Als particulier mag je zelf onder voorwaarden asbesthoudende materialen verwijderen en wegbrengen.
Huur je als particulier een bedrijf in, of is er een behoorlijke hoeveelheid sloopafval, dan valt het onder de sloopmelding bedrijfsmatig. Per 1 januari 2020 voert de FUMO de toetsing en het toezicht op de bedrijfsmatige asbestsloopmeldingen als basistaak uit voor de deelnemers aan de GR FUMO. Dit is een uitvloeisel van het Besluit VTH. Het geplande aantal sloopmeldingen is het werkelijke aantal van 2021.
6.3 Vergunningen APV en Bijzondere wetten Los van de vergunningen en meldingen die gerelateerd zijn aan de Wabo, worden er ook andere gemeentelijke vergunningen, meldingen of toestemmingen aangevraagd. De vergunningen en meldingen die niet onder de categorieën vergunningen Wabo en meldingen zijn benoemd, vallen onder deze derde categorie. Algemene informatie vraag Los van de algemene informatie vraag over de Wabo, zijn er ook behoorlijk wat algemene informatie vragen op het gebied van de APV of andere Bijzondere wetgeving. 23
Het zijn losse vragen over of er bijvoorbeeld een vergunning nodig is voor het organiseren van een buurtbarbecue of een rommelmarkt voor het goede doel. Dit soort vragen worden regelmatig gesteld en de verwachting is dat het werkelijke aantal van 2021 ook voor 2022 aan de orde zal zijn. Alcoholwet Binnen de alcoholwet zijn er verschillende gemeentelijke toestemmingen. Zo is er een vergunning voor het schenken van alcohol. Ook zijn er meldingen en ontheffingen in de wetgeving opgenomen. Voor wat betreft de verwachtingen voor 2022 worden de werkelijke aantallen van 2021 aangehouden. Er is geen aanleiding om te verwachten dat er meer of juist minder aanvragen ingediend gaan worden. De beperkingen voor de horeca door COVID-19 zal voorlopig is nog niet ten einde en nieuwe aanvragen zullen eventueel pas later in het jaar binnen komen. De verwachting is dat we de eerste maanden niet veel nieuwe aanvragen zullen ontvangen en dat het niet een ‘inhaalslag’ zal worden direct nadat de beperkingen zijn opgeheven. Evenementen Voor wat betreft de evenementen zijn er twee soorten. In de APV vallen bepaalde evenementen onder een meldingsplicht. Wordt er niet aan deze randvoorwaarden voldaan (bijvoorbeeld omdat er meer mensen bij aanwezig zullen zijn) dan is er een vergunning nodig. Het voorbereiden van evenementen neemt de nodige tijd in beslag en wordt veelal door vrijwilligers gedaan.
Er zal het eerste deel van 2022 niet veel georganiseerd worden, gelet op COVID-19. Nadat alle beperkingen zijn opgeheven zullen wel weer evenementen georganiseerd worden. In de tweede helft van het jaar kan een hausse aan aanvragen komen, maar dat is afwachten. Voor de planning van 2022 wordt aansluiting gezocht bij 2021 omdat het onzeker is wat er gaat gebeuren komend jaar. Er zal actief contact gezocht worden met organisatoren van evenementen om te bekijken welke mogelijkheden er zijn rondom COVID-19. Wet Bibob De Wet bevordering integriteitsbeoordelingen door het openbaar bestuur (wet Bibob) geeft de bevoegdheid aan gemeenten om de financiële constructie te controleren bij specifieke aanvragen voor een vergunning. Doel van de wet is om malafide praktijken aan te kunnen pakken (via de bestuursrechtelijke weg). Zo kan bijvoorbeeld informatie worden opgevraagd over de financiering van een nieuw te openen restaurant als hiervoor een aanvraag wordt aangevraagd. Op basis van de stukken over deze financiering kan worden beoordeeld of dit niet met zwart geld wordt betaald ofwel dat er op een andere wijze sprake is van een illegale situatie. Indien er twijfels zijn over een aanvrager, dan kan het landelijke bureau Bibob worden ingezet. Als gemeente wordt alleen het bureauonderzoek gedaan. Voor de toepassing van de Wet Bibob is beleid vastgesteld.