CConstaterende datWeststellingwerf
Koppel je AI →
Document · PDF

I-20b Rapportage Dementie gemeente Heerenveen, Opsterland en Weststellingwerf.pdf

Raadsvergadering 30 januari 2023, gemeente WeststellingwerfBij agendapunt: Ingekomen stukken16.346 woorden

Open het PDF bij de gemeente ↗Naar de vergadering →

Tekst van het document

Uit het bestand gehaald, zonder opmaak, tabellen en afbeeldingen · deel 2 van 2

9

25%

Geven van informatie en advies (algemeen) aan mantelzorgers

27

73%

Begeleiding en ondersteuning (specifiek) aan mantelzorgers

22

59%

Digitale activiteiten voor mantelzorgers

1

3%

Anders

9

24%

Bij ‘anders’ worden verschillende activiteiten speciaal voor mantelzorgers genoemd en ondersteuning thuis. Er is eenmaal een digitale activiteit benoemd. Er zijn geen hybride activiteiten genoemd.

| 29

Nieuw aanbod Van de respondenten geven er 44 aan dat ze in de nabije toekomst (nieuwe) activiteiten (voor mensen met dementie) gaan aanbieden. De helft geeft aan een ontmoetingsplek te gaan aanbieden, in de tabel hieronder een volledig overzicht. Aanbod van nieuwe activiteiten

Aantal

Percentage

Ontmoetingsplek

22

50%

Dagbesteding

20

45%

Geven van informatie en advies (algemeen)

14

32%

Begeleiding en ondersteuning (specifiek)

13

30%

Digitale activiteiten

11

25%

Anders

8

18%

Bij ‘anders’ worden er verschillende activiteiten genoemd ter uitbreiding van het bestaande aanbod. Behoefte nieuwe activiteiten Op de vraag: “Heeft u het idee dat er behoefte is aan nieuwe activiteiten (voor mensen met dementie) waar op dit moment nog niet aan wordt gewerkt?” wordt door 26 aanbieders aangegeven dat er behoefte is aan nieuwe activiteiten. Hier worden verschillende dagactiviteiten genoemd voor mensen met dementie. Ook wordt een aantal keer een specifieke dagbesteding en activiteiten voor mantelzorgers genoemd. Als reden dat dit nog niet wordt aangeboden wordt als volgt gereageerd: Er is op dit moment niet voldoende zicht op de behoefte van mensen met dementie om dit op te zetten. Hier is geen geld voor

11

42%

8

31%

Hier is geen tijd voor

2

8%

Hier is niet voldoende vraag naar

2

8%

Anders, namelijk

10

38%

Bij ‘anders’ wordt vooral genoemd dat het niet past binnen de dienstverlening van de organisatie.

3.2 Aanbod in beeld In deze paragraaf zijn de zorgaanbieders die activiteiten bieden voor mensen met dementie en/of mantelzorgers in beeld gebracht. Dit aan de hand van de doelgroep en per gemeente. Een aantal aanbieders biedt meerdere activiteiten op dezelfde locatie en komt daardoor meerdere malen in beeld. Voorliggend aanbod Met voorliggend aanbod bedoelen we plekken waar mensen met beginnende dementie en hun mantelzorgers op basis van vrije inloop anderen kunnen ontmoeten. Hiervoor is geen indicatie nodig. Alzheimer Cafés en Odensehuizen zijn hier de bekendste voorbeelden van.

| 30

Dagbesteding Op basis van een indicatie kunnen mensen met dementie een dagbesteding bezoeken. In de regio zien we veel uiteenlopende soorten dagbestedingen. Tijdens de gesprekken die we voerden op de diverse dagbestedingen, blijkt dat er vaak wordt gekeken wat de persoon nog kan en wil en wordt zodoende het aanbod bepaald. Uit deze bezoeken blijkt ook dat de leeftijd van de deelnemers over het algemeen de meest onderscheidende factor is. Voor alle leeftijden

Voor ouderen

| 31

| 32

Woonvorm Voor mensen met dementie die niet langer thuis kunnen blijven wonen zijn er, op verschillende locaties, woonvormen.

Mantelzorgers Uit onze deskresearch en het bezoeken van een aantal locaties blijkt dat op veel locaties met zorgaanbod voor mensen met dementie ook activiteiten worden georganiseerd voor mantelzorgers. Dit loopt uiteen van een ontmoetingsplek tot het geven van specifieke begeleiding en informatie.

3.3 Totaaloverzicht Via de onderstaande link is een overzicht te vinden van alle zorgaanbieders. Dit overzicht is tot 1 augustus 2022 geactualiseerd. https://www.google.com/maps/d/edit?mid=1ozihoLFPBisOwxfr7S4lbP9zBUI0RmA&usp=shari ng

| 33

4

Conclusie

In dit onderzoek is gezocht naar een antwoord op de hoofdvraag: “Welke behoeften hebben de inwoners met dementie van gemeenten Heerenveen, Opsterland en Weststellingwerf en hun naasten/mantelzorgers met betrekking tot dagactiviteiten?” Hieronder worden de belangrijkste conclusies van dit onderzoek voor mensen met dementie en hun mantelzorgers beschreven. Conclusie mensen met dementie Op basis van dit onderzoek concluderen we dat de meeste activiteiten die mensen met dementie op dit moment ondernemen, gericht zijn op het behoud van het ‘normale leven’. Respondenten ondernemen veel huis-tuin-en-keukenactiviteiten. Groepsactiviteiten of het bezoek van plekken die gericht zijn op mensen met dementie, lijken respondenten minder te ondernemen dan alledaagse activiteiten, zoals wandelen, fietsen of boodschappen doen. Zij geven aan hier in de meeste gevallen ook geen behoefte aan te hebben. De meeste respondenten hechten veel waarde aan een vertrouwde omgeving en vinden het ook belangrijk dat mensen zonder dementie meedoen aan de activiteiten. Dit sluit aan bij het onderzoek dat Movisie (2021) beschrijft. En er is met name behoefte aan ontmoeting en emotionele steun. Respondenten hebben in mindere mate behoefte aan groepsactiviteiten of aan activiteiten, gericht op informatie over dementie.

Deelnemers aan dit onderzoek geven vooral aan dat zij het belangrijk vinden zo lang mogelijk door te kunnen gaan met hun normale leven. Dit lijkt aan te sluiten bij een recent onderzoek van Alzheimer Nederland (2022) naar ontmoetingsplekken voor mensen met dementie. Hieruit blijkt eveneens dat het bij de invulling van ontmoetingsplekken belangrijk is om aan te sluiten bij wat mensen nu al doen. Dit zijn veelal rustige activiteiten, zoals wandelen of fietsen, ontmoeten van mensen, muziek maken en/of luisteren en creatief bezig zijn. Sommige mensen willen juist wel graag meer actief bezig zijn. Uit deze conclusies is op te maken dat de respondenten met dementie in de gemeenten Heerenveen, Opsterland en Weststellingwerf bij deelname aan dagactiviteiten het volgende belangrijk of juist niet belangrijk vinden: 1. Het moet aansluiten bij de activiteiten die mensen al doen, zij willen zo lang mogelijk mee kunnen doen aan het normale leven. 2. Ontmoeting en emotionele steun worden zeer belangrijk gevonden. 3. Er is in mindere mate behoefte aan georganiseerde groeps- of individuele activiteiten. 4. Er is behoefte aan een vertrouwde plek waar ook mensen zonder dementie meedoen aan de activiteiten. Conclusie mantelzorgers De behoefte bij dagactiviteiten van mantelzorgers van mensen met dementie valt op basis van dit onderzoek te verdelen in twee aspecten: 1.

Mantelzorgers geven aan behoefte te hebben aan ontlasting. Zij zouden het fijn vinden als er iemand is die af en toe even op pad kan met hun naaste met dementie. Iemand | 34

die hen motiveert om er af en toe even uit te gaan, zodat de mantelzorgers even hun handen vrij hebben. 2. Mantelzorgers geven aan behoefte te hebben aan ontmoeting met andere mantelzorgers. Zij hoeven geen vermaak, maar hebben wel behoefte aan een luisterend oor. Hoe gaan andere mantelzorgers om met een schuldgevoel? Of lopen andere mantelzorgers tegen dezelfde zaken aan? Dit zijn vragen waar mantelzorgers graag met elkaar over willen spreken onder het genot van een kopje koffie. Dementievriendelijke maatschappij Uit dit onderzoek blijkt dat de respondenten met dementie zo lang mogelijk willen deelnemen aan het maatschappelijk leven. Mantelzorgers hebben er behoefte aan dat zij hierin worden ondersteund en ontlast. Een vorm van ondersteuning door middel van maatjes zou hier een uitkomst in kunnen bieden. Maar tegelijkertijd zien we ook dat vrijwilligersorganisaties weinig tot geen vrijwilligers kunnen vinden voor dit soort activiteiten. Hier komt het belang van een dementievriendelijke samenleving sterk in naar voren. Een dementievriendelijke samenleving is een breed begrip en wordt door Alzheimer Nederland als volgt gedefinieerd: “…Het is voor mensen met dementie belangrijk dat zij zo lang mogelijk kunnen blijven meedoen in de maatschappij. We willen niet dat zij stoppen met activiteiten omdat ze onzeker worden door dementie en thuisblijven.

(…) Daarom willen we er samen voor zorgen dat zij zo goed mogelijk kunnen blijven meedoen in de samenleving ondanks hun ziekte (Samendementievriendelijk, z.d.)” Hierin is het belangrijk de wisselwerking tussen de ziekte en de leefwereld te verbeteren. Vanuit De Sociale Benadering (Sociale Benadering, z.d.) wordt hier al veel op ingezet. In het plan van aanpak van dit rapport wordt verder ingegaan op de eerste stappen die nodig zijn richting deze dementievriendelijke maatschappij via een sociale benadering.

| 35

5

Plan van aanpak

Tijdens de startbijeenkomst van de projecten rondom dagactiviteiten voor thuiswonende mensen met dementie (georganiseerd door ZonMw op 12 april), is de handreiking gedaan om het plan van aanpak in te richten aan de hand van het kwaliteitskompas (Movisie, 2019). Omdat we het belangrijk vinden om eerst gezamenlijke doelen te formuleren (wat betekent het om een dementievriendelijke gemeente te zijn, en hoe borg je dat) en vervolgens de vertaalslag te maken naar het ‘hoe en wat’, richten we ons op de eerste vier onderdelen van het kwaliteitskompas: 1. Monitoring en ambities 2. Maatschappelijk resultaat 3. Activiteiten 4. Input kwaliteit Onderdelen 5 en 6, Outcome en Verbetercyclus, zijn ook belangrijk, maar komen pas aan de orde als er gezamenlijke uitgangspunten zijn en de acties uitgevoerd worden. In dit plan van aanpak ligt de focus op ‘wat willen we bereiken en hoe gaan we daar op inzetten’; het vertalen van de uitkomsten van Bouwstenen 1 (regiobeeld) en 2 (behoefte-onderzoek en huidig aanbod) naar een plan van aanpak. Dit plan is in gezamenlijkheid geschreven. De belangrijkste vraag is dan ook: wat gaan we (nog meer/beter/anders) doen voor de inwoners van Heerenveen, Opsterland en Weststellingwerf die thuis wonen en dementie hebben en de inwoners uit deze gemeenten die zorgen voor iemand met dementie? Waar nodig en mogelijk maken we een uitsplitsing per gemeente.

Bij het analyseren van de resultaten uit het behoefte-onderzoek, en de brainstorm met diverse organisaties vanuit de drie gemeenten, werd duidelijk dat de uitgangspunten van de Sociale Benadering sterk doorklinken. Het gaat om de mens met dementie, niet (alleen) om een patiënt. De persoon met dementie heeft een binnenwereld en functioneert in een buitenwereld (de omgeving). De omgeving kijkt vooral naar de rol van de dementiepatiënt, maar vergeet dat de persoon met dementie ook andere rollen heeft, die afhankelijk van het stadium van de ziekte naar de achtergrond kunnen verdwijnen, zoals de partnerrol, ouderrol, collegarol, werknemerrol. Er is juist ondersteuning nodig bij het zo lang mogelijk, betekenisvol blijven uitvoeren van die andere rollen dan de patiëntrol. Die ondersteuning kan komen van zorgprofessionals, maar ook van niet-zorgprofessionals. De Sociale Benadering zet de persoon weer centraal en niet de ziekte. Het gaat om de dagelijkse leefwereld van de persoon met dementie. Wat een persoon wil doen komt tot stand door persoonlijke interesse en motivatie, niet vanuit de patiëntrol (https://socialebenadering.nl). Vanuit deze uitgangspunten, en met de resultaten van het behoeftenonderzoek van de inwoners van de gemeenten, komen we tot de volgende ambitie, resultaten en activiteiten.

5.1 Ambitie Voor iedereen met dementie die thuis woont in Opsterland, Heerenveen en Weststellingwerf is er een passende (zinvolle) activiteit en voor iedere mantelzorger van een persoon met dementie is er passende ondersteuning. Deze ambitie sluit aan bij het zijn van een dementievriendelijke gemeente, waarbij het doel is dat de gemeenschap dementie accepteert, waar mensen met dementie gewoon mee kunnen | 36

doen en waar de gemeenschap hen een hand toesteekt wanneer zij het even niet meer weten. En het sluit ook weer aan bij de uitgangspunten van de Sociale Benadering. In dit plan is het uitgangspunt ‘smal’ op dementie gericht, omdat het project daar specifiek op gericht is. Inclusiviteit – iedereen doet mee – is natuurlijk een breder thema dan alleen gericht op dementie. Om de focus te behouden werken we in dit plan van aanpak ‘alleen’ acties gericht op thuiswonende mensen met dementie en hun naasten uit. Waar mogelijk wordt in de uitvoering een bredere blik van inclusiviteit nagestreefd.

5.2 Maatschappelijk resultaat Van ambitie naar doelen. Op basis van de uitkomsten van het behoeftenonderzoek en een gezamenlijke brainstorm met veel verschillende partijen, komen we op drie resultaten, specificaties van de ambitie: A. Er is maatwerk met betrekking tot activiteiten – mensen met dementie die thuis wonen kunnen op een bij hen passende manier aangeven wat zij willen als daginvulling. De activiteiten die zij kunnen doen, sluiten aan bij wie zij zijn, wat zij kunnen en wat er is/was in het leven van de persoon met dementie. B. Meer samenwerking - organisaties en verenigingen vullen elkaar aan en weten van elkaar wat ze (kunnen) doen, verenigingen weten waar zij deskundigheid kunnen vragen, professionals en vrijwilligers werken samen om zo een netwerk om mensen met dementie te vormen. C. De samenleving betrekt de persoon met dementie bij het gewone leven en de samenleving wordt meer betrokken bij mensen met dementie. De ambitie en de resultaten zien er visueel zo uit:

Hieronder worden de verschillende maatschappelijke resultaten verder uitgewerkt.

| 37

Maatwerk activiteiten Het is alleen mogelijk om goed maatwerk te bieden als je weet wat iemand wil én welk aanbod er is (of gerealiseerd kan worden). Het is niet altijd makkelijk om van een persoon met dementie echt goed te weten wat hij of zij zou willen/kunnen en wat aansluit bij interesses. Natuurlijk ga je altijd in gesprek, betrek hierbij ook de naaste van de persoon met dementie en probeer er echt achter te komen wat bij iemand past, wat iemand zinvol vindt, in welke omgeving dit gewenst en mogelijk is. Denk niet alleen aan de inhoud van de activiteit. Heb ook oog voor de vorm, bijvoorbeeld groepsactiviteiten, individuele activiteiten met een-op-een begeleiding (bijvoorbeeld maatjesprojecten), op locatie, thuis of in een andere omgeving. Meer samenwerking Er zijn veel aanbieders en andere betrokkenen aanwezig in de drie gemeenten. Zij doen allemaal belangrijk, betekenisvol werk, maar het idee is dat zij elkaar beter kunnen versterken als zij meer samenwerken. Samenwerking komt niet vanzelf, vaak is daar organisatie voor nodig. In de samenwerking moet oog zijn voor de ambitie, de belangen, het proces, de organisatie en de relatie. Juist in de aanloopfase van het (meer) samenwerken, is het goed dat de samenwerking gecoördineerd wordt. De uitvoering van dit plan van aanpak kan daarin de eerste gezamenlijke ambitie zijn.

Dit past ook goed in de wijk- of gebiedsgerichte samenwerking die de gemeenten al hanteren, dit zou beter benut kunnen worden. Vanuit daar is een plan te maken voor het informatie verzamelen en verspreiden (zowel kennis over dementie, als het beschikbare aanbod). Samenleving De maatschappij wil dat mensen met dementie zo goed mogelijk mee kunnen blijven doen. Dit betekent ook dat de omgeving waarin zij waren voor de diagnose, zich moet aanpassen aan de behoeften van de persoon met dementie. Hiervoor zijn handvatten nodig. Alzheimer Nederland heeft trainingen ontwikkeld hoe mensen dementie kunnen herkennen, hoe je goed contact kunt maken met mensen met dementie en hoe je lastige situaties goed oplost. Deze trainingen zijn te volgen voor iedereen via de site samendementievriendelijk.nl en kunnen ook aangeboden worden voor bijvoorbeeld verenigingen, bedrijven en gemeenten. Ook via de Sociale Benadering kunnen trainingen worden gevolgd.

5.3 Activiteiten en tijdpad Verschillende organisaties in Heerenveen, Weststellingwerf en Opsterland hebben gereageerd op de vraag hoe zij bij kunnen dragen aan het behalen van de maatschappelijke resultaten. In onderstaand overzicht zijn die reacties verzameld, met daarbij de naam van de organisatie die deze actie/activiteit ingebracht heeft. Waar zij dit aangegeven hebben, is overgenomen wanneer de activiteit gepland is (‘tijdpad’) en wat zij nodig hebben om deze activiteiten uit te voeren (‘nodig’). Alles wat is aangedragen is onderverdeeld in de drie resultaten ‘Maatwerk activiteiten’ (5.3.1.), ‘Meer samenwerking’ (5.3.2.) en ‘Samenleving’ (5.3.3.). 5.3.1. Maatwerk activiteiten Ateliers Majeur: • Aanbieden van verschillende kunst- en cultuuractiviteiten: Verhalen uit de samenleving; De cultuursalon; cursus Levensverhaal opschrijven. • Koren en verenigingen attenderen op het zich bewust worden van de doelgroep door middel van het organiseren van een Academy. Tijdpad: dit voert Ateliers Majeur doorlopend uit.

| 38

•

Diverse projecten Welzijn op recept: Dans op recept, Meditatie en yoga, Verschillende dansstijlen, Danstherapie. Nodig: meer bekendheid en budget.

Marijke Hiem: organiseert groepsactiviteiten waarbij ook wijkbewoners (tegen betaling van een activiteitenpas) bij aan mogen sluiten. Tijdpad: vanaf heden is dit mogelijk Odensehuis Dirk Baron: de bezoekers zelf geven aan wat zij willen doen, het Odensehuis faciliteert. Opbouwwerkers Gemeente Opsterland: Algemene opmerkingen Inzetten muziekactiviteiten via bijvoorbeeld Annewiep Bloem. Laagdrempelige inloop organiseren met informatie over bijvoorbeeld wat te regelen met betrekking tot levenseinde, rijbewijs et cetera. • Uitdragen wat er is per dorp aan de collega’s van wijkteams. Goede sociale kaart verder afmaken. Tijdpad: voorjaar 2023 gereed, dan digitaal maken. Nodig: goede website, kennis van dorp, iemand die de site goed vult en upto-date houdt. • Bij de Odensehuizen eens per maand een ontmoeting creëren voor mantelzorgers in praatcafé. Tijdpad: in de week van mantelzorg 1e keer praatcafé organiseren. Nodig: samenwerking met Odensehuis, Wmo-consultent, locatie. • Kinderen/jongeren koken met ouderen. Tijdpad: is gestart. Nodig: samenwerking met Code Hans en scholen. Casemanagers: • Wensen, behoeften van individuele cliënten en mantelzorgers uitvragen en knelpunten inventariseren. Tijdpad: doorlopend, als onderdeel van het werk.

Nodig: Open gesprek met cliënten en naasten; indicaties BG (dagbesteding) vanuit gemeenten om uit te kunnen zoeken en toe te kunnen werken naar passende activiteiten; goed en actueel regionaal overzicht van reguliere voorliggende en afgestemde activiteiten. • Bij voorliggende voorzieningen waar nodig en mogelijke ondersteuning organiseren door bijvoorbeeld psycho-educatie. Tijdpad: doorlopend, als onderdeel van werk. Nodig: Toestemming cliënt, mogelijk financiering. • Bij afgestemde activiteiten op dagcentra terugkoppeling van wensen cliënten aan dagcentra. Tijdpad: doorlopend, als onderdeel van werk. Nodig: periodiek cliëntgebonden overleg met dagcentra. • In eigen caseload behoefte aan mantelzorggroep inventariseren, desgewenst mantelzorggroep starten. Tijdpad: 2023. Nodig: Duidelijkheid over financiering vanuit Netwerk Dementie Fryslân, locatie, scholingsprogramma en hulpmiddelen zoals een beamer. Caleidoscoop: • Algemene voorziening (inloop) waar iedereen gewoon mee kan doen aan bijvoorbeeld spelletjes of samen eten. Tijdpad: wordt nu uitgerold. Nodig: eventueel een training aanbieden, maar mensen zijn eerst mens en zo worden zij ook benaderd. • App Dag en Doen wordt nu provinciaal uitgerold, hierin staat welke activiteiten er in de buurt te doen zijn.

Sportstad Heerenveen: • Zwemmen; vanuit het buurtsportcoachwerk een Erkende Interventie opstarten (kenniscentrum sport en bewegen); wandelactiviteit WandelMee bestaat al, maar de doelgroep is nog niet aangehaakt. Tijdpad: vanaf januari 2023. Nodig: middelen voor vervoer, instructeurs opleiden, doelgroep in kaart hebben (waar kunnen we ze vinden). | 39

•

Dansen op recept: bestaat voor Parkinson, wordt ingericht voor dementie. Tijdpad: januari 2023. Nodig: uitvoerende partij; kennismakingslessen integreren.

SC Heerenveen: • Fuotbal Memories – voetbalherinneringen ophalen. Tijdpad: zou per direct kunnen starten op locatie of in het stadion zelf. Nodig: Netwerk naar de doelgroep, ondersteuning in juiste benadering en behoefte aan voetbal gerelateerde activiteit voor de oudere(n). En een stuk (co)financiering van de activiteit. Netwerk Dementie Fryslân: • Vanuit de casemanagers dementie is in de afgelopen tijd opgehaald van wat er al is qua aanbod en wat er ontbreekt. Voor dementie op jonge leeftijd wil het Netwerk Dementie Fryslân samen met Noorderbreedte een cliëntreis ontwikkelen en in kaart brengen welke professionals betrokken zijn. Het is ook belangrijk om het aanbod provinciaal in kaart te brengen. Bij het ontwikkelen van nieuw aanbod kan de kennis van de casemanagers dementie gevraagd worden over wat passend is voor de doelgroep, waaraan te denken et cetera. • Juist ook voor dementie op jonge leeftijd is het belangrijk om in beeld te hebben wat er wel en niet is. Nodig: Informatie over of er al concrete ontwikkelingen zijn vanuit gemeenten om dagactiviteiten te organiseren, zodat casemanagers dementie aan kunnen sluiten om hierover mee te denken. Inzicht in of er informatie opgehaald is specifiek over wat mensen met dementie op jonge leeftijd nodig hebben.

Opbouwwerkers, vlechtwerkers en mantelzorgondersteuner Weststellingwerf: • In de week van de eenzaamheid komt onze sociale kaart voor externen beschikbaar. Tijdpad: Eerste week van oktober. • Vanuit de gemeente worden er geen activiteiten georganiseerd. De gemeenten ondersteunen wel vrijwilligers die dit doen. Ook heeft de gemeente een vrijwilligerspunt. Vanuit dit kan de gemeente aandacht vragen voor de dit vraagstuk en een cursus aanbieden. Tijdpad: Moet in overleg met het vrijwilligerspunt gepland worden. Nodig: Samenwerking met bijvoorbeeld Alzheimerstichting, casemanagers. • Er is vanuit de gemeente een actieve samenwerking met casemanagers in het weer opstarten van het Alzheimer Café. Tijdpad: Sinds afgelopen juli tot juni 2023 maandelijks. Nodig: Casemanagers in Weststellingwerf, collega’s die hierin participeren. 5.3.2. Meer samenwerking Ateliers Majeur: • Meer samenwerken met verenigingen en koren. Tijdpad: startend met de door Ateliers Majeur georganiseerde academy in februari 2023. Marijke Hiem: • Meer samenwerking in de wijk/in Heerenveen is wenselijk. Marijke Hiem wil daarin graag meedenken wat samengedaan kan worden. Odensehuis Dirk Baron: • Er wordt al structureel samengewerkt met het Alzheimer Café, Jungheimercafe, casemanagers e.d.

Deze samenwerking kan nog wel worden uitgebreid en verbeterd met andere partijen werkzaam op dit gebied, bijvoorbeeld met dorpssteunpunten en de sociaal wijkteams. | 40

Opbouwwerkers Gemeente Opsterland: • Meer samenwerking en verbinding krijgen tussen: casemanagers dementie/thuiszorg/collega’s gebiedsteam/Odensehuizen/dagbesteding voor ouderen met dementie/activiteitencommissies ouderen. • Training voor vrijwilligers organiseren en gesprek aangaan (onderwerp: wat kan een vereniging nog wel betekenen voor iemand met dementie). Tijdpad: najaar 2022/voorjaar 2023. Nodig: dorpshuizen, dorpssteunpunt, locaties vastleggen, samen met Samen dementievriendelijk. • Een dorpssteunpunt met ook aanbod mantelzorgondersteuning. Tijdpad: voorjaar/najaar 2023. Nodig: inzicht in welke dorpen de meeste mensen met dementie wonen, daar eerst bezig gaan, daarna volgt de rest. • Gezamenlijke thema’s inzetten bij bijeenkomsten Casemanagers: • Netwerken. Tijdpad: doorlopend, als onderdeel van het werk. Caleidoscoop: • Om meer samenwerking te realiseren is het nodig dat er duidelijkheid is over wat ieders rol is in het netwerk om de persoon met dementie en zijn/haar naaste heen met als doel dat je geen dubbele dingen doet, geen verwarrende boodschap brengt en dat het proces en de aanpak beter op elkaar afgestemd is. Tijdpad: dit in volgende netwerkbijeenkomst dementie Heerenveen nog duidelijker maken, zodat organisaties en medewerkers beter weten wie men waar voor moet hebben, volgende bijeenkomst wordt dit concreter.

Nodig: regierol van de gemeente, inzicht op casusniveau: welke wijkverpleegkundige, casemanager, POH is betrokken, om sneller te kunnen schakelen. • Welzijn op recept verder uitrollen. Tijdpad: is nu gaande. • Stuk preventie nog duidelijker op de agenda, met als doel zorg en welzijn dichter bij elkaar te krijgen. Sportstad Heerenveen: • Gesprekken starten met organisaties die meer inzicht hebben in het vinden van de doelgroep. Tijdpad: januari 2023 starten met Erkende Interventie, dit moet aansluiten bij behoefte, starten met een behoeftepeiling. Nodig: Partners die samen willen werken en mee willen denken in de doorstroom naar Bewegen. SC Heerenveen: • Als mogelijk centraal ontmoetingspunt fungeren als club in het stadion voor netwerk gerelateerde sessies. Inzet van het (sociale) bereik van de club. Tijdpad: kan meteen. Nodig: Eigenaarschap van één partij die deze kar blijft trekken is wenselijk. GGD Fryslân: • Vanuit de Friese Preventieaanpak, Fitaal Wiis, koppelkansen aan activiteiten. Nodig: bestuurlijk commitment, inzetten op meer samenwerking vanuit het netwerk, elkaar kennen. Als GGD is de rol om te adviseren naar gemeenten. Nodig en mogelijk om krachten te bundelen, maar dan is er wel een trekker, op de gepaste schaalgrootte, wenselijk.

Netwerk Dementie Fryslan: • Het zou mooi zijn om de samenwerking tussen casemanagers dementie en sociaal domein te versterken zodat organisaties (medewerkers) van elkaar weten wie al betrokken is bij een cliënt, wat er al gedaan is, wat er al bekend is. Kijken welke | 41

deskundigheidsbevordering nodig is in het sociaal domein, denk aan kennis over dementie, signalerende rol. Samenwerking met wijkverpleegkundigen + deskundigheidsbevordering, daar zetten we nu al volop op in. Vanuit NDF nemen we al deel aan de netwerkoverleggen vanuit Heerenveen. Tijdpad: begin/halverwege 2023. Nodig: Informatie vanuit het sociaal domein, welke kennis is er nodig, wat zijn hun vragen? Trainers om de presentaties te geven aan de wijkteams.

Opbouwwerkers, vlechtwerkers en mantelzorgondersteuner Weststellingwerf: • Op de agenda van de volgende overleggen: Dialoogtafel ouderen wordt opgericht en begeleid door opbouwwerk van de gemeente. Hierin zit de formele kant en de informele kant (dus professionals en vrijwilligers. Tijdpad: najaar 2022 en begin 2023. Nodig: Vrijwilligersorganisaties zoals OSW, kerken, FNV ouderen, e.d. • Driehoeksoverleg: Overleg tussen wijkverpleging, POH en gebiedsteam. Tijdpad: drie keer per jaar. • Mantelzorgers worden via de nieuwsbrief voor mantelzorgers geïnformeerd over ontwikkelingen. Via een maillijst worden de bijeenkomsten van het Alzheimer Café gedeeld. Als er andere behoefte is aan lotgenotencontact wordt dat geïnventariseerd en vormgegeven. Tijdpad: extra aandacht rondom de dag van de mantelzorg. De Friesland: • Vanuit de Friese Samenwerkingsagenda is de volgende ambitie geformuleerd: In 2025 hebben thuiswonende ouderen met dementie én hun directe omgeving toegang tot de juiste zorg op het juiste moment. Aan deze ambitie wordt gewerkt via de volgende resultaten: o Een integrale ketenaanpak (in samenwerking én kennisdeling) voor zorg & ondersteuning voor thuiswonende ouderen met dementie door verbinding van o.a. casemanagers dementie (als regisseur), wijk- & gebiedsteams en welzijnsorganisaties.

o Cliëntcontact bij gemeenten, zorgverzekeraar en zorgkantoor is dementievriendelijk ingericht. • Algemene werkpunten vanuit De Friesland: Versterken samenwerking in de wijk, Verbeteren doorstroom ouderenzorg en langer thuis wonen. Daarnaast zetten we ons vanuit Zorgkantoor Friesland ook in voor de Krachtig Verbindende Regiovisie. “Met onze deskundigheid op het gebied van ouder worden, werken we samen met organisaties binnen en buiten de zorg om een sterk zorg- en ondersteuningsnetwerk te realiseren voor de ouderen in Friesland. Onze ambitie is om duurzame ouderenzorg te realiseren: kwalitatief goed en betaalbare zorg voor de ouderen en hun families in Friesland.” 5.3.3. Samenleving Ateliers Majeur: • Algemeen - ziet kansen in het inzetten van media en dan specifiek de kranten (zoals Groot Heerenveen en Heerenveense Courant) om het verhaal te vertellen van iemand met dementie die meer in de samenleving komt door activiteiten te doen. Mensen met dementie kunnen geïnterviewd worden en elke keer komt één activiteit aan de orde. Zo wordt de bekendheid van de activiteiten groter en dan vooral de meerwaarde van de activiteit. Tijdpad: nog geen concreet tijdpad en ook niet per se een activiteit vanuit Ateliers Majeur, maar wel waar zij een rol in willen spelen om het vorm te geven. Dit geldt ook voor producties als het dementietheater.nl.

Dit wordt nog niet vertoond in Heerenveen, maar zou prima in het Posthuis Theater kunnen, wat Ateliers Majeur | 42

betreft. Ook dit zal de bewustwording van de samenleving naar mensen met dementie kunnen vergroten. Marijke Hiem: • Zie ook opmerking onder maatwerk activiteiten: organiseert groepsactiviteiten waarbij ook wijkbewoners (tegen betaling van een activiteitenpas) bij aan mogen sluiten. Tijdpad: vanaf heden is dit mogelijk Odensehuis Dirk Baron: • De vraag is: hoe laten wij mensen met dementie gewoon deel uitmaken van onze samenleving. Opbouwwerkers Gemeente Opsterland: • Actief werken aan bewustwording van de samenleving d.m.v social media, Sa!, gratis trainingen Alzheimer. Activiteitenaanbod in de dorpen maandelijks aangeven. • Training herkennen en omgaan met mensen met dementie voor brede doelgroep – politie, woningstichting, inwoners, notariaat, school, verenigingen, ondernemers, omtinkers, buurtverenigingen. Tijdpad: doorlopend. Nodig: locaties vastleggen. Inzicht in de kosten. • Dorpskranten gebruiken om kennis te delen over verschillende onderwerpen en/of de diverse activiteiten onder de aandacht te brengen. Tijdpad: doorlopend. Nodig: Goed letten op taalniveau (B1), moet in duidelijke taal. Casemanagers: • Bieden van psycho-educatie. Tijdpad: op aanvraag (tegen tarief Netwerk Dementie Fryslan). Nodig: concrete vraag vanuit samenleving, financiering voor locatie et cetera.

Caleidoscoop: • Samen met casemanager netwerkgesprekken voeren om zo duidelijk te maken aan het netwerk om de persoon met dementie heen, dat diegene nog prima mee kan doen. In het Netwerk dementie Heerenveen afstemmen hoe dit verder op te pakken. Doel is om zoveel mogelijk aan de voorkant te komen, dat de persoon met dementie kan blijven doen wat hij/zij deed. Sportstad Heerenveen: • Organiseren bijeenkomst voor verenigingen en sportaanbieders. Thema dementie meenemen naar verenigingsbijeenkomst vanuit het buurtsportcoachwerk. Tijdpad: maart 2023, tijdens de vitaliteitsmaand in Heerenveen. Nodig: Verenigingen en sportaanbieders die geïnteresseerd zijn. SC Heerenveen: • Acties tegen eenzaamheid ondersteunen en ontplooien. Tijdpad: Vaste momenten en nog in te vullen momenten. Nodig: Optrekken met elkaar als partijen in zowel praktische ondersteuning als communicatie. Netwerk Dementie Fryslân: • Informatievoorziening vanuit de website van Netwerk Dementie Fryslân. Tijdpad: Dit vindt nu al plaats, maar kan uitgebreid worden met specifieke informatie, links. Nodig: Alzheimer Nederland – Friesland speelt een belangrijke rol hierin.

| 43

Opbouwwerkers, vlechtwerkers en mantelzorgondersteuner Weststellingwerf: • ‘De samenleving’ zou allemaal de training van de Alzheimer stichting moeten volgen. Dit is natuurlijk een utopie en levert ook niet genoeg op. Natuurlijk start een dementievriendelijke samenleving met educatie. Maar het is het eigen ongemak dat besproken moet worden. Als gemeente kunnen we beginnen met onze eigen medewerkers te trainen en met hen hier het gesprek over te hebben. Tijdpad: in 2023. Nodig: Samen met HRM en afdeling beleid.

5.4 Input kwaliteit – randvoorwaarden In de diverse activiteiten en ontwikkelingen die de partijen aangegeven hebben, en die hierboven opgesomd staan, is achter ‘nodig’ steeds aangegeven welke randvoorwaarden de partijen zelf vinden dat die op orde moeten zijn wil het doel worden behaald. Het gaat daarbij om bijvoorbeeld: • Inzicht: in waar mensen met dementie voornamelijk wonen (welke kernen) om daar voldoende en passend aanbod te creëren, waar dat nog niet is; in wie welke activiteiten aanbiedt of welke mogelijkheden er zijn (hoe zorg je ervoor dat bijvoorbeeld nieuw aanbod bekend raakt). • Financiële middelen, bijvoorbeeld voor het huren van accommodaties. • Mogelijkheden om samen te werken, zowel intern bij organisaties (bijvoorbeeld in de gemeente Weststellingwerf de beleidsafdeling Wmo met HRM als het gaat om het worden van een dementievriendelijke gemeente), als extern (bijvoorbeeld contact maken met culturele- of sportverenigingen ten behoeve van het aanbieden van trainingen). • Eigenaarschap en regie: bij diverse activiteiten en ontwikkelingen, zeker als het gaat om meer samenwerken, wordt aangegeven dat het helpt als er een kartrekker is die de voortgang bewaakt en knelpunten helpt op te lossen.

5.5 Prioritering Op 27 oktober 2022 is tijdens de tweede plenaire bijeenkomst met de volledige projectgroep nagedacht over de invulling van de activiteiten onder de maatschappelijke resultaten. Onder 1.3 zijn alle activiteiten genoemd die de organisaties aangedragen hebben. Op 27 oktober hebben de organisaties, gemeenten en Partoer de kans gepakt om juist samen na te denken waar je elkaar bij nodig hebt om de resultaten te halen. De volledige uitwerking van die sessie is te vinden in bijlage 1. Nadat iedereen de kans gekregen had om in drie rondes bij elk van de maatschappelijke resultaten te brainstormen over activiteiten en wat ervoor nodig is om dat te realiseren, zijn alle aanwezigen gevraagd om per maatschappelijk resultaat één activiteit/plan uit te kiezen dat volgens hen het meest aanspreekt en met prioriteit opgepakt zou moeten worden. Daar kwam de volgende top 3 uit: 1. In het kader van ‘Maatwerk activiteiten’: Meer samenwerking tussen partijen om te weten wie wat doet. Om dit te realiseren wordt bijvoorbeeld genoemd: het uitbreiden van de digitale sociale kaart, het actief delen van de sociale kaart met casemanager en partijen bij elkaar brengen/elkaar ontmoeten. 2. In het kader van ‘Meer samenwerken’: Weten welk aanbod er is.

Om dit te realiseren wordt voorgesteld om een minisymposium te houden met als doelgroep alle (sport-, cultuur- en muziek)verenigingen in de regio. Doel is daarbij dat de verenigingen weten waar ze aan kunnen kloppen voor steun bij het omgaan met mensen met dementie. Daardoor krijgen zij meer tools in handen, waardoor het waarschijnlijk is dat de persoon met dementie langer kan blijven doen wat hij/zij deed.

| 44

3. In het kader van ‘(Dementievriendelijke) Samenleving’: Meer bewustwording bij de samenleving wat dementie is met als doel om angst voor en het taboe op dementie weg te nemen. Als praktische uitwerking hiervan wordt gedacht aan reclames op Omrop Fryslân en trainingen die via Alzheimer Nederland ingezet kunnen worden.

5.6 Communicatie Als mensen niet weten dat dit plan van aanpak er is, kunnen ze ook niet meewerken aan de uitvoering. We brengen de uitkomsten via deze kanalen naar buiten: • Partners regioplan Heerenveen e.o.2 • Lokale dementienetwerken • Netwerk Dementie Fryslân • Friese samenwerkingsagenda • Friese Preventieaanpak • Persbericht (uitgangspunten zijn: makkelijk deelbaar, breed publiek, gericht op resultaten)

5.7 Uitvoeringsplannen Het plan van aanpak is de basis. Vanuit hier wordt in het vervolg per gemeente een uitvoeringsplan gemaakt. In de uitvoeringsplannen worden stappenplannen uitgewerkt om de implementatie vorm te geven en uit te voeren. De uitvoeringsplannen zijn een vervolg op dit project en maken geen deel uit van het voorliggend document. Als schot voor de boeg, ook omdat dit al zo proactief opgepakt wordt door de gemeenten, willen we graag laten weten dat de eerste uitvoeringsplannen al gemaakt worden. Gemeente Heerenveen legt bijvoorbeeld contact met andere gemeenten in de provincie, om gezamenlijk een communicatie- en bewustwordingscampagne op te starten. Ook een gezamenlijke deskundigheidsbevordering, in de vorm van het uitrollen van trainingen, is hierin een idee dat juist met alle gemeenten samen opgepakt kan worden.

2 In het Regioplan Integrale Zorg In Heerenveen e.o. werken zorgorganisaties uit de regio Heerenveen e.o. samen om de zorg in deze regio te verbeteren. Doel van het Regioplan is: ‘Het structureel versterken en verankeren van een integraal zorg-, welzijnen ondersteuningsaanbod vanuit een gezamenlijke visie naar de juiste zorg op de juiste plek door de juiste zorgverlener’. Ter ondersteuning van deze samenwerking hebben we in 2019 een samenwerkingsovereenkomst getekend. Het gaat dan om de gemeenten Heerenveen, Westellingwerf, De Fryske Marren, Opsterland en Steenwijkerland, Ziekenhuis Tjongerschans, De Friesland Zorgverzekeraar, Zorggroep Alliade, De Friese Wouden, De dokterswacht en Zorgbelang Fryslân. | 45

6

Literatuur

Alzheimer Nederland. (2020). Aantal mensen met dementie per gemeente. Opgevraagd van: https://www.alzheimernederland.nl/sites/default/files/users/user3869/Aantal%20me nsen%20met%20dementie%20per%20gemeente%202021.pdf Alzheimer Nederland. (z.d.). Dementie op jonge leeftijd. Opgevraagd van: https://www.alzheimer-nederland.nl/dementie/jongdementie Alzheimer Nederland. (2020). Dementiemonitor Mantelzorg 2020. Regionaal rapport. Opgevraagd van: https://www.alzheimernederland.nl/sites/default/files/users/user1619/Regiorapport%20Dementiemonitor% 202020%20-%20Friesland.pdf Alzheimer Nederland. (2022). Verkenning: van dementiehuizen naar ontmoetingsplekken in de buurt. Opgevraagd van: https://www.alzheimervrijwilligers.nl/verkenning-dementiehuizen-de-buurt Dementiemonitor. (2022). Factstheet mensen met dementie. Opgevraagd van: https://www.alzheimer-nederland.nl/dementiemonitor

Han, Radel, McDowd & Sabata. (2015). Perspectives of People with Dementia About Meaningful Activities: A Synthesis. Opgevraagd van: https://journals.sagepub.com/doi/pdf/10.1177/1533317515598857 Movisie. (2019). Kwaliteitskompas. Opgevraagd van: https://www.movisie.nl/publicatie/kwaliteitskompas-praktijk Movisie. (2021). Onderzoek. Zinvolle dagactiviteiten in gemeenten voor mensen met dementie. Opgevraagd van: https://www.movisie.nl/sites/movisie.nl/files/202107/Onderzoek%20dagactiviteiten%20mensen%20met%20dementie_0.pdf

Samendementievriendelijk. (z.d.). Wat is dementievriendelijk? Geraadpleegd op 21 juli 2022 van: https://www.samendementievriendelijk.nl/wat-is-dementievriendelijk Sociale benadering. (z.d.). Maak mensen met dementie weer mens. Geraadpleegd op 21 juli 2022 van: https://socialebenadering.nl/

Vektis. (2022A). Factsheet dementie. Opgevraagd van: https://www.vektis.nl/intelligence/publicaties/factsheet-dementie Vektis. (2022B). Herijking methode bepaling dementiepopulatie. Opgevraagd van: https://www.vektis.nl/herijking-methode-bepaling-dementiepopulatie

| 46

Bijlage 1: Uitwerking werksessie 27 oktober 2022 Plan versterking aanbod dagactiviteiten voor thuiswonende mensen met dementie Doel(en): Meer maatwerk met betrekking tot activiteiten o Hoe zorg je ervoor dat mensen met dementie op een bij hen passende manier kunnen aangeven wat zij zouden willen als daginvulling? o Hoe zorg je ervoor dat de activiteit aansluit bij wie zij zijn, wat zij kunnen en wat er is/was in het leven van de persoon met dementie? Wat Naam ‘activiteit/ project’

Specificatie Toelichting incl. frequentie/aantal Of verwacht aantal deelnemers

Meer samenwerking tussen partijen om van elkaar te weten wie wat doet ********

Sociale routekaart waar activiteiten op staan

INHOUD Doelgroep Resultaat B.v. leeftijd of Wat is het effect of doel achtergrond * van de activiteit? persoon met dementie of de mantelzorger ,* Professionals Mensen met dementie

Inzicht in wat er te doen is door mensen met dementie en professionals NB: niet alleen digitaal maar ook huis-aan-huis verspreiden

Organisatie en uitvoering Wie regisseert/coördineert? Wat kun je zelf doen? Wie/wat heb je nodig? Aanbieders? Partners? Welke acties zijn er nodig? Wie kan welke rol vervullen? Gemeente (kan opdracht uitzetten)

ook

Informatie uitzetten via huisaan-huis bladen Dag & doen app

PROCES Kosten + dekking Planning Wat zijn de totale Wanneer welke kosten? stap? Hoe kunnen we dit financieren? Vanuit bestaand (eigen/organisatie) budget / of extra financiering nodig? Digitale kaart verder uitbreiden Sociale kaart actief delen met casemanagers

Dorpskranten Partijen bij elkaar brengen/elkaar ontmoeten

Aandacht voor de rol van kerken ***

Geloof speelt een belangrijke rol in de diverse kernen en hoe de kerken meer in te

Kerken

| 47

Ontmoetingen organiseren *

Activiteiten bij mensen thuis d.m.v. maatje *

zetten bij begrip, inclusie etc. Pop-up café Bibliotheek ontmoetingsplek Samen kijken naar andere goede voorbeelden Naasten in netwerk of anderen te trainen in dementie als maatje

Iedereen, bredere doelgroep dan alleen mensen met dementie Thuiswonend e mensen met dementie Netwerk

Gemeente Welzijn Bibliotheek POH Buurthuizen

Niet gelijk aanbodgericht werken Maatjes/netwerken weten beter hoe ze met mensen met dementie kunnen omgaan

Plan versterking aanbod dagactiviteiten voor thuiswonende mensen met dementie

| 48

Gemeente Casemanagers Huisarts Kerken

Na jaar evalueren of verspreid kan worden

Doel(en): Meer samenwerking o Hoe kunnen organisaties en verenigingen elkaar aanvullen en weten van elkaar wat ze (kunnen) doen? o Hoe weten verenigingen waar zij deskundigheid kunnen vragen? o Hoe zorgen we ervoor dat professionals en vrijwilligers samenwerken om zo een netwerk om mensen met dementie te vormen? Wat Naam ‘activiteit/ project’

Specificatie Toelichting incl. frequentie/aantal Of verwacht aantal deelnemers

Mini Symposium organiseren; lezingen, laagdrempelig, actief en direct uitnodigen ***

Weten waar je bij vervolgvragen terecht kan

Beter beeld van elkaar; wat gebeurt er, op bezoek, kijkje in de keuken

Centraal regelen door meer inzicht waar/wat gebeurt en hoe je met elkaar in contact kunt komen. Bijvoorbeeld door

INHOUD Doelgroep B.v. leeftijd of achtergrond * persoon met dementie of de mantelzorger, *

Resultaat Wat is het effect of doel van de activiteit?

Breed maar met name voor verenigingen

Professionals

Inzicht in wie doet wat en hoe kun je elkaar versterken, doorverwijzen

Organisatie en uitvoering Wie regisseert/coördinee rt? Wat kun je zelf doen? Wie/wat heb je nodig? Aanbieders? Partners? Welke acties zijn er nodig? Wie kan welke rol vervullen? Verenigingen uitnodigen, dorpshuizen, MIA’s via de gemeente of ander contactpersoon (spin in het web) Dorpscentrum mooie plek voor laagdrempelige ontmoeting Gemeente

Kosten + dekking Wat zijn de totale kosten? Hoe kunnen we dit financieren? Vanuit bestaand (eigen/organisati e) budget / of extra financiering nodig?

PROCES Planning Wanneer welke stap?

Ruimte en tijd krijgen om dit op te zetten en te realiseren. Moet naast bestuurlijk draagvlak ook draagvlak zijn in | 49

het creëren van netwerkcoaches Hoe kun je bereiken? *

elkaar

PR – weten wat er allemaal is Informatie Aanbod Centraal punt *

Speeddating met een zorgmarkt en Wmomarkt Positieve gezondheid Verenigingen tools geven om dementie te herkennen en hiermee om te gaan *****

| 50

Zowel voor professionals als mensen met dementie als mantelzorgers, hoe kun je elkaar bereiken of aansluiten bij bestaande netwerken zoals mantelzorggroep en

Persoonlijker contact tussen professionals Professionals Mensen met dementie Mantelzorgers

Weten waar moet zijn

het uitvoerende veld.

je

Weten wat er allemaal voor aanbod is ******

Kwartaalbriefing (wat doet iedereen bijv. met filmpjes) Aanbieders kunnen zelf aangeven dat zij op sociale routekaart komen (weten bij wie)

Idealiter van onderop Algemene mededeling Niet iedereen maar training geven? Blijft niet hangen als het niet echt nodig is Klein beginnen en als olievlek verspreiden

Driehoeksoverleg; gemeenten, POH, casemanager * Casemanagers training voor netwerkgesprekken Sociale Kaart

Welke platformen zijn geschikt; gemeente, dementie Fryslân, Odense huis, caleidoscoop

In de loop van 2023

POH betrekken bij samenwerkingsverban den

Plan versterking aanbod dagactiviteiten voor thuiswonende mensen met dementie Doel(en): Dementievriendelijke(r) samenleving o Hoe zorg je ervoor dat de samenleving de persoon met dementie betrekt bij het gewone leven? o Hoe zorg je ervoor dat de samenleving meer wordt betrokken bij mensen met dementie? | 51

Hoe zorg je ervoor dat iemand met dementie(en de mantelzorger) zoveel mogelijk kan blijven meedoen aan de samenleving en aan reguliere activiteiten mee kan doen? INHOUD PROCES Wat Specificatie Doelgroep Resultaat Organisatie en Kosten + Planning Naam Toelichting incl. B.v. leeftijd of Wat is het effect of doel uitvoering dekking Wanneer welke ‘activiteit/ frequentie/aantal achtergrond * van de activiteit? Wie Wat zijn de stap? project’ Of verwacht aantal persoon met regisseert/coördineert totale kosten? deelnemers dementie of de ? Hoe kunnen we mantelzorger, * Wat kun je zelf doen? dit financieren? Wie/wat heb je nodig? Vanuit bestaand Aanbieders? Partners? (eigen/organisat Welke acties zijn er ie) budget / of nodig? extra Wie kan welke rol financiering vervullen? nodig? Bewustwording Door verstrekken van Jongeren Meer hulp voor elkaar Reclames: 2023 ****** informatie hoe om te gaan Verenigingen Ontlasting Overheid en Alzheimer Angst met: Bedrijven/winkels mantelzorgers Nederland (samen wegnemen Mantelzorgers Meer begrip dementievriendelijk) Via reclame en trainingen Mensen met Dementievriendelijker Taboe ***** dementie samenleven Trainingen: wegnemen (iedereen) Inclusieve samenleving Welzijn i.s.m.

Stichting Er zijn veel trainingen Langer meedoen in de Alzheimer en beschikbaar via Alzheimer samenleving gemeenten Nederland maar nog niet goed bekend, dus beter Gemeenten kunnen inzichtelijk wat er al is hier samen in (bijv. GOED methode) optrekken Landelijk en lokaal Zie boven Zie boven Mensen met dementie doorvertalen via lezen nog kabelkrant bijvoorbeeld programma’s of kijken vaak naar zoals restaurant Omroep Friesland. Misverstand, TV en krant. Ook worden de lokale Meer aanbod bekend dorpskrantjes goed maken en waar kun je gelezen dus daar terecht. ** goede connectie mee maken. o

| 52

Nieuwe innovatieve manieren om te ervaren hoe het is via bijv. belevenis via scholen/VR Brillen Ervaringsverhalen; door op kleine schaal in dorpen (huiskamersetting) ervaringsdeskundigen aan het woord te laten Laagdrempelig loket waar mensen met vragen naartoe kunnen bellen ***

Meer informatie bekend waar je terecht kan, nu lopen bijv. verenigingen vast en weten ze niet waar ze aan moeten kloppen. Zelfhulp, meer informatie bij net gestelde diagnose die je zelf kunt onderzoeken alvorens de stap naar gerichte hulp te maken

Digibord bij huisartsen. Informatieborden bij gemeenten, dorpen Alzheimer Friesland, Scholen

Jongeren en scholen

Zie boven

Mensen met dementie Mantelzorgers Dorp, straat, buren

Zie boven

Kerken, bibliotheken kunnen hier ook een rol in spelen evenals Odensehuizen

Jongeren Verenigingen Bedrijven/winkels Mantelzorgers Mensen met dementie (iedereen Verenigingen

Zie boven

Vrijwilligers, welzijn, Odensehuizen, casemanagers

Zie boven

Mensen dementie Netwerk

Zie boven

Sport Fryslan kan o.a. een rol in spelen, andere verenigingen elkaar helpen. Doorverwijzen naar laagdrempelig loket? Huisartsen doorverwijzen, op digibord bij huisartsen informatie plaatsen

met

| 53

| 54

| 55

| 56

De tekst is automatisch uit het bestand gehaald en kan afwijken van het origineel (kolommen, tabellen en koppen lopen door elkaar). Het officiële stuk bij de gemeente is leidend. Bron: https://api1.ibabs.eu/publicdownload.aspx?site=Weststellingwerf&id=6424a53f-c6d2-48b6-bfb6-5cc5f5296656