I-01b Bijlage 1 - U&H strategie 2026-2030 OWO-VTH (D2026-00018197)
Tekst van het document
Daarbij is het belangrijk dat er voldoende capaciteit en middelen beschikbaar zijn om deze doele n te realiseren. Gedurende het jaar vindt monitoring, rapportage en evaluatie plaats om de voortgang te bewaken en waar nodig bij te sturen. I n dit hoofdstuk gaan we hier verder op in. 6.1 Beleidscyclus Big8 en VTH-jaarprogramma De Omgevingswet verplicht gemeenten om voor alle VTH-taken een probleem- en risicoanalyse uit te voeren, doelen en prioriteiten vast te stellen en deze te vertalen naar een uitvoeringsprogramma. Met deze Uitvoerings - en Handhavingsstrategie en het jaarlijkse VTH- jaarprogramma voldoen we aan deze verplichting. We werken volgens de beleidscyclus zoals voorgeschreven door de Omgevingswet, voorheen bekend als de Big 8 -systematiek. Deze cyclus bestaat uit de stappen: risicoanalyse, doelen stellen, programmeren, uitvoeren, monitoren, evalueren en bijstellen. Deze sys tematiek zorgt voor een integrale en samenhangende aanpak op zowel beleids- als uitvoeringsniveau. Het VTH-jaarprogramma vormt hierin de verbindende schakel, waarin strategische en operationele doelen worden vertaald naar concrete activiteiten, inzet van c apaciteit en middelen. Het college stelt dit programma jaarlijks vast. Gedurende het jaar monitoren we de voortgang en sturen we bij waar nodig, bijvoorbeeld bij incidenten, landelijke ontwikkelin gen of gewijzigde bestuurlijke prioriteiten.
Bij substantiële afwijkingen wordt het bestuur geïnformeerd. De jaarlijkse evaluatie v an resultaten en de actualisatie van de risicoanalyse, zoals opgenomen in het VTH-jaarverslag, vormen belangrijke input voor het volgende jaarprogramma en eventuele beleidsaanpassingen. 6.2 Organisatie en middelen Afdeling OWO-VTH Sinds 1 juli 2015 werken de drie OWO-gemeenten – Ooststellingwerf, Weststellingwerf en Opsterland – samen binnen één afdeling Vergunningen, Toezicht en Handhaving (VTH). Deze afdeling, ondergebracht bij gemeente Opsterland, voert alle VTH -werkzaamheden uit en bestaat uit drie teams: Vergunningen, Toezicht en Handhaving, en Advies en Ondersteuning. Onlangs hebben we ons 10 -jarig bestaan gevierd en we zijn volop bezig met de doorontwikkeling van de afdeling om toekomstbestendig te blijven en onze dienstverlen ing verder te verbeteren. 35 VTH-taken op andere afdelingen Naast de VTH-afdeling zijn er ook andere onderdelen van de organisatie betrokken bij werkzaamheden die raken aan vergunningverlening, toezicht en handhaving. Deze taken variëren van het behandelen van verzoeken en het geven van adviezen tot het registreren van meldingen en klachten en het signaleren van situaties in de leefomgeving.
Ook bij juridische procedures, zoals bezwaren en be roepszaken, is samenwerking tussen verschillende teams noodzakelijk om een zorgvuldige en consistente afhandeling te waarborge n. Om duidelijkheid te creëren over rollen en verantwoordelijkheden zijn hierover afspraken gemaakt, de zogenaamde ‘knipafspraken’. Deze afsprake n beschrijven wie welke taken uitvoert en hoe de samenwerking plaatsvindt. Ze worden regelmatig geëvalueerd om te zorgen dat de taakverdeling actueel blijft en aansluit bij veranderende wetgeving, beleidsdoelen en organisatorische ontwikkelingen. Door d eze structurele afstemming kunnen we efficiënt werken, de kwaliteit van onze dienstverlening waarborgen en een tra nsparante uitvoering van VTH-taken garanderen. Bestuurlijke verantwoordelijkheid Binnen het VTH-domein ligt de bestuurlijke verantwoordelijkheid verspreid over meerdere portefeuillehouders. Primair zijn dit de bestuurders die verantwoordelijk zijn voor vergunningverlening en voor toezicht en handhaving. Zij dragen zorg voor de beleidsm atige kaders, de uitvoering en de verantwoording van VTH-taken. Daarnaast is er vaak een directe betrokkenheid van de portefeuillehouder openbare orde en veiligheid, vooral bij handhavingsvraagstukken die raken aan veiligheid, ondermijning of incidenten in de openbare ruimte.
Ook zijn er duidelijke raakvlakken met andere beleidsterreinen, zoals ruimtelijke ordening, milieu, economie en duurzaamheid. Mandaat OWO-VTH Het mandaat voor OWO-VTH is vastgelegd in formele mandaatafspraken die de juridische en organisatorische basis vormen voor de uitvoering van vergunningverlening, toezicht en handhaving binnen Ooststellingwerf, Weststellingwerf en Opsterland. Deze afsp raken bepalen welke bevoegdheden namens de drie gemeenten mogen worden uitgeoefend, beschrijven de reikwijdte van het mandaat inclu sief uitzonderingen en escalatieprocedures. Wettelijke eisen aan VTH-organisatie: In de kwaliteitscriteria en de Omgevingswet zijn een aantal eisen vastgelegd waaraan een VTH -organisatie moet voldoen. Hieronder worden de belangrijkste eisen toegelicht. Functiescheiding vergunningverlening en toezicht Binnen het VTH-domein is een duidelijke functiescheiding doorgevoerd tussen vergunningverlening en toezicht/handhaving. Dit waarborgt dat een vergunningverlener nooit zelf de naleving van een door hem of haar afgegeven vergunning controleert. Ook bij jurid ische ondersteuning geldt functiescheiding: een jurist adviseert niet over zowel vergunningverlening als handhaving binnen hetzelfd e dossier. 36 Daarnaast is er een strikte scheiding tussen VTH-taken en de rol van de gemeente als initiatiefnemer, opdrachtgever of uitvoerder van projecten.
Deze scheiding is verankerd in de landelijke kwaliteitscriteria en vormt een belangrijk onderdeel van een trans parante en onafhankelijke uitvoering van VTH-taken. Kwaliteitscriteria Om taken op het gebied van vergunningverlening, toezicht en handhaving goed uit te kunnen voeren, is het essentieel dat een o rganisatie beschikt over voldoende kwalitatieve capaciteit en brede vakinhoudelijke kennis. Dit betekent dat er expertise aanwezig moet zijn op terreinen zoals milieu, bouw, bodem, natuur en juridische zaken, aangevuld met specialistische kennis zoals veiligheid en con structieve integriteit. Daarnaast moeten functies binnen de organisatie helder zijn omschreven, met bijbehorende competentieprofielen voor rollen als vergunningverlener, toezichthouder, juridisch adviseur en specialistisch adviseur. Deze profielen ondersteunen de vakbekwaamh eid en professionele ontwikkeling van medewerkers, ook wanneer externe krachten worden ingezet. Een goed gevulde en deskundige organisatie voorkomt vertragingen, juridische complicaties en onzorgvuldige besluitvorming, en draagt daarmee direct bij aan de kwaliteit van de leefomgeving en het vertrouwen in de uitvoering.
Procesinrichting: de Big 8 cyclus Een effectieve procesinrichting binnen een VTH-organisatie vraagt om een gestructureerde aanpak volgens de Big-8-cyclus: van beleid en het formuleren van doelen via planning en uitvoering, naar monitoring, evaluatie, rapportage en bijstelling. Deze methode is verankerd in Deel C van de kwaliteitscriteria en biedt een diepgaand raamwerk dat niet alleen plannen maar ook de uitvoering waarborgt. Door de route van de Big 8 te volgen, sluiten onderwerpen als planning & control, de handhavingsstrategie, risicobeoordeling, monitoring en bijstelling naadloos op elkaar aan. Hierdoor ontstaat een samenhangend en betrouwbaar proces dat de organisatie helpt bij het realiseren van haar doelen. Deze gestructureerde werkwijze voorkomt het ontstaan van ad-hocbesluiten en zorgt ervoor dat prestaties meetbaar blijven. Door continu te monitoren, evalueren en bij te sturen, ontstaat een dynamisch proces waarin kwaliteit gewaarborgd wordt en voortdurend verbetermogelijkheden benut kunnen worden. Risicogerichte aanpak en jaarprogramma VTH-organisaties zijn verplicht hun strategie te baseren op actuele risicoanalyses. Deze risico’s vormen de basis voor strategische keuzes, zoals welke thema’s prioriteit krijgen binnen vergunningverlening, toezicht en handhaving.
Daarbij is het essentieel dat deze werkwijze wordt vastgelegd in een jaarlijks uitvoeringsprogramma – inclusief duidelijke KPI’s en evaluatiemomenten. 37 Dankzij een periodieke evaluatiecyclus kunnen doelstellingen en ingezette middelen tijdig worden bijgesteld, waardoor de uitvoering f lexibel en doelgericht blijft. Door deze risicogerichte aanpak wordt toezicht gericht op de grootste risico’s, capaciteit efficiënt ingezet en blijft de impact op de leefomgeving maximaal beheersbaar en effectief. Transparantie en rapportage Een zorgvuldige uitvoering van VTH-taken vraagt om heldere en controleerbare verantwoording. Daarom is het belangrijk dat alle activiteiten op het gebied van vergunningverlening, toezicht en handhaving worden onderbouwd met transparante rapportages. Denk h ierbij aan jaarverslagen, uitvoeringsrapporten en evaluatiedocumenten die inzicht geven in de voortgang, resultaten en keuzes die zijn g emaakt. Deze rapportages zijn niet alleen van waarde voor het interne bestuur, maar spelen ook een cruciale rol in het interbestuurli jk toezicht, bijvoorbeeld door provincies. De Omgevingswet, het Omgevingsbesluit en de modelverordening stimuleren deze vorm van sy stematische verantwoording, zodat de uitvoering niet alleen effectief is, maar ook navolgbaar en toetsbaar. Transparantie draagt bij aan het vertrouwen van burgers, bestuurders en toezichthouders.
Het stelt gemeenten in staat om op basis van feiten bij te sturen, te leren van ervaringen en de kwaliteit van de uitvoering continu te verbeteren. Personele en financiële middelen De prioritering van onze handhavingsinzet wordt jaarlijks bepaald in samenhang met de beschikbare capaciteit en middelen. Dit gebeurt via de Planning & Control-cyclus (P&C) en het jaarplan, waarin we op basis van risicoanalyses, beleidsdoelen en actuele on twikkelingen keuzes maken over waar we onze inzet het meest effectief kunnen richten. Door deze afstemming zorgen we voor een transparante en doe lgerichte aanpak, waarbij middelen optimaal worden benut en prioriteiten aansluiten bij zowel wettelijke verpli chtingen als lokale beleidsambities. 6.3 Registratie en monitoring Om te beoordelen of we onze VTH-doelen realiseren, is het essentieel dat deze doelen meetbaar zijn en dat we systematisch registreren en monitoren. Monitoring betekent het periodiek meten van vaste indicatoren, zoals het aantal verleende vergunningen, uitg evoerde controles, afgehandelde meldingen en klachten. Deze gegevens worden vastgelegd in onze digitale systemen, waaronder Rx Mission, BoaRegistratieSysteem, City Control en BuitenBeter, zodat we betrouwbare sturingsinformatie hebben. 38 Het kiezen van de juiste indicatoren en het eenduidig definiëren en meten ervan is cruciaal.
Zo kunnen we niet alleen vastste llen of doelen zijn gehaald, maar ook het naleefgedrag en de impact van onze handhavingsinzet beoordelen. Deze informatie vormt de basis voor het VTH- jaarplan en helpt bij het prioriteren van activiteiten in de volgende P&C-cyclus. Registratie en monitoring maken het mogelijk om uitspraken te doen over: ▪ De mate waarin VTH-doelen zijn gerealiseerd. ▪ Het effect van onze inzet op specifieke thema’s. ▪ De ontwikkeling van naleefgedrag. We koppelen de meting van onze uitvoeringskwaliteit aan de landelijke kwaliteitscriteria 3.0 . Daarnaast meten we klanttevredenheid en de afhandeling van meldingen en klachten, omdat dit bijdraagt aan een veilige, schone en aantrekkelijke leefomgeving. Meldingen worden geregistreerd volgens het Meldingenprotocol en geanalyseerd om trends te signaler en. De resultaten van monitoring en registratie worden gebruikt voor verantwoording in het VTH -jaarverslag richting raad, college en externe toezichthouders. Bovendien werken we continu aan doorontwikkeling van onze indicatoren en systemen, zodat we in de toek omst ook effectmetingen en koppelingen met naleefgedrag nog beter kunnen realiseren. Dit maakt het mogelijk om risicogericht te werken en onze inzet steeds beter af te stemmen op de maatschappelijke impact.
VTH-vakapplicaties Voor de uitvoering en sturing van VTH-taken maken we gebruik van verschillende digitale systemen. De primaire applicatie is Rx Mission, waarin vergunningen, toezicht en handhaving worden geregistreerd en beheerd. Deze applicatie ondersteunt het proces door inzicht te bieden in dossiers en sturingsinformatie. Daarnaast gebruiken we City Control voor toezicht en handhaving in de openbare ruim te, bijvoorbeeld bij controles en inspecties. In City Control kunnen zowel de toezichthouders als de boa’s domein I werken waarbij wordt voldaan aan zowel de AVG als Wpg. De boa’s domein II verwerken hun strafrechtelijke gegevens in het BoaRegistratie Systeem waarbij wo rdt voldaan aan de Wpg. Voor meldingen en klachten van inwoners en bedrijven zetten we BuitenBeter in, waarmee signalen eenvoudig digitaal kunnen worden doorgegeven en opgevolgd. Hoewel deze systemen een solide basis bieden, zijn ze altijd onderhevig aan doorontwikkeling. We werken continu aan optimalisatie om monitoring en registratie verder te verbeteren en effectmetingen mogelijk te maken. Zo blijven de applicaties aansluiten bij veranderende wetgeving, beleidsdoelen en technologische ontwikkelingen, en zorgen we voor een effi ciënte en toekomstbestendige uitvoering van VTH-processen.
6.4 Evaluatie en VTH-Jaarverslag Elk jaar stelt het college van burgemeester en wethouders een VTH-jaarverslag (in combinatie met een uitvoeringsprogramma) vast. Met dit verslag legt het college verantwoording af aan de gemeenteraad én aan externe partijen over de uitvoering van de VTH -taken. Deze verantwoording is wettelijk verplicht en het verslag wordt ook toegezonden aan Gedeputeerde Staten van Fryslân. 39 Het jaarverslag bevat een evaluatie van zowel de beleidsdoelen (beleidscyclus) als de geprogrammeerde activiteiten (uitvoerin gscyclus). Deze evaluaties geven inzicht in wat is bereikt, waar verbeterpunten liggen en vormen de basis voor het opstellen van he t VTH-jaarplan voor het volgende jaar. Indien nodig kan het verslag aanleiding zijn om de strategie bij te stellen, zodat we blijven inspelen op actuele ontwikkelingen en kwaliteitsverbetering. Meting kwaliteitscriteria In het VTH-jaarverslag nemen we ook de verplichte rapportage op die voortvloeit uit de Verordening uitvoering en handhaving omgevingsrecht. Deze rapportage geeft inzicht in de mate waarin we voldoen aan de landelijke kwaliteitscriteria voor vergunni ngverlening, toezicht en handhaving. Daarbij wordt niet alleen aangegeven of aan de normen wordt voldaan, maar ook welke verbeterpunten en ontwikkelacties zijn ingezet om de kwaliteit verder te versterken.
Zo krijgt de gemeenteraad een transparant beeld van onze prestaties en de stappen die we nemen om continu te verbeteren. 40 7.Samenwerkingspartners Interne samenwerkingspartners Er zijn structurele werkafspraken met de drie OWO-klantencontactcentra en afdelingen Beleid / Ruimte. Deze ‘knipafspraken’ zijn in 2015 vastgelegd bij de start van de OWO-VTH afdeling. Ook met de buitendiensten van de drie OWO-gemeenten zijn ‘knipafspraken’ vastgelegd. Met het Sociaal domein wordt samengewerkt als er naast VTH- ook sociaal getinte problematiek aan de orde is (wederzijdse signaalfunctie). Provincie Fryslân De provincie Fryslân heeft een wettelijke coördinerende rol in de Friese VTH -samenwerking. De provincie is een samenwerkingspartner, daar waar de bevoegdheden van provincie en gemeente elkaar raken (denk bijvoorbeeld aan de groene wetgeving), en op het vla k van de ruimtelijke ordening. Verder heeft de provincie een rol in het kader van het Interbestuurlijk toezicht. Het gaat daarbij om de kerntaken in het rui mtelijk-fysieke domein: milieu, bouwen, constructieve veiligheid, ruimtelijke ordening, huisvesting en monumenten. Het provinciale interbestuurlijke toezicht richt zich op de uitvoering van wettelijke taken door gemeenten. De provincie kan zich bij taakverwaarlozing ‘in de plaats st ellen’ of besluiten schorsen of vernietigen.
Omgevingsdienst Fryslân (FUMO) De FUMO voert de basistaken uit voor de OWO-gemeenten, zoals vastgelegd in het Besluit VTH. Kort samengevat gaat het om de verlening van omgevingsvergunningen milieu/ de verwerking van meldingen en het toezicht daarop (‘basistaakinrichtingen’). De samenwerkingsafspraken zijn vastgelegd in een Dienstverleningsovereenkomst (DVO), die jaarlijks per gemeente nader wordt uitg ewerkt.
41 Voor de basistaken stelt de FUMO een provincie-breed uitvoeringsprogramma op. Daarbij hanteren zij de uitvoerings- en handhavingsstrategie Fryslân. Veiligheidsregio Fryslân (VRF) De VRF is een Gemeenschappelijke Regeling waarin per 1 januari 2014 Brandweer Fryslân is ondergebracht evenals de GGD. Zij ad viseert over brandveiligheidsaspecten bij de omgevingsvergunningverlening bouw en brandveiligheidsaspecten bij het bouwtoezicht. Ve rder voert de VRF controles brandveiligheid uit. Ook heeft zij een adviserende rol bij evenementen. Risicocommunicatie ligt primair bij de VRF. De afspraken zijn vastgelegd in een Dienstverleningsovereenkomst. Wij hebben de toezichthouders van de VRF als zodanig aangewezen er er zijn afspraken over hoe deze bevoegdheid wordt gebruikt . Wetterskip Fryslân (WF) Met het Wetterskip wordt veel samengewerkt op het gebied van met name waterkwantiteit en het beschermen van primaire en secun daire waterkeringen. Het Wetterskip verleent vergunningen op basis van de Waterwet. De verleende vergunningen worden gedeeld met de gemeente zodat deze kan zien of er nog samenloop is met door de gemeente af te geven vergunningen. Overigens kan het ook zo z ijn dat de gemeente een omgevingsvergunning moet afgeven voor een werk nabij een waterkering waarbij advie s van het Wetterskip nodig is.
Wij hebben de toezichthouders van het Wetterskip aangewezen als toezichthouder en er zijn afspraken gemaakt in welke gevallen en op welke wijze van deze aanwijzing gebruik wordt gemaakt. Welstandscommissie Hûs en Hiem Hûs en Hiem is een samenwerkingsverband van Friese gemeenten, in de vorm van een gemeenschappelijke regeling. De adviseurs va n Hûs en Hiem geven op verzoek van gemeenten onafhankelijk en deskundig advies over ruimtelijke kwaliteit, welstand en monumentenbe leid Naast de wettelijk vereiste advisering aan gemeenten voert Hûs en Hiem ook projecten uit. De adviezen van de organisatie besl aan een breed spectrum van de ruimtelijke kwaliteit van Fryslân. De aandacht gaat daarbij niet alleen uit naar het behoud en v ersterking van de bestaande kwaliteiten maar ook naar het creëren van ruimte voor vernieuwende ideeën. RIEC Het RIEC (Regionaal Informatie- en Expertisecentrum) ondersteunt overheden bij het bestrijden van ondermijnende criminaliteit door informatie en expertise te bundelen. Samen met VTH zet het RIEC in op het voorkomen van misbruik van vergunningen en toezicht door criminelen. Deze samenwerking zorgt voor een integrale aanpak waarbij signalen sneller worden opgepakt en effectief worden te gengegaan. Súdwest-Fryslân Deze gemeente doet voor ons de zonetoetsing en advisering over geluid(voorschriften).
42 Smallingerland Op het vlak van Boa domein II wordt samenwerking gezocht met de gemeente Smallingerland. Hierin wordt samen opgetrokken binne n het cluster OWO/Smallingerland. Natuur(beschermings)organisaties Natuur en landschap krijgen aandacht in diverse beleidsterreinen, zoals de ruimtelijke ordening, economie en toerisme De geme ente heeft zelf weinig of geen capaciteit in het VTH-domein gericht op natuur en landschap. Deze beheertaak ligt vooral bij de, in Fryslân breed werkende, natuurbeheer-organisaties zoals ’t Fryske Gea en landelijke organisaties als Staatsbosbeheer en Natuurmonumenten. Fries VTH-overleg Dit is een (wettelijk verplicht) bestuurlijk en ambtelijk overleg, waarin op provinciaal niveau afstemming plaatsvindt tussen diverse bevoegde gezagen (gemeente, provincie en Wetterskip), terreinbeheerders, politie en justitie. De reikwijdte betreft de (be leidsmatige) VTH-taken in de fysieke leefomgeving. De samenwerking rond de kwaliteitscriteria VTH vindt plaats onder de vlag van het Fries VTH -overleg. 43 Bijlagen Bijlage A – Uitwerking risicoanalyse………………………………………………………………………………... 44 Bijlage B1 – Uitwerking Preventiestrategie (hoofdstuk 5.1) ........................................................................... 47 Bijlage B2 – Uitwerking Vergunningenstrategie (hoofdstuk 5.2) ...................................................................
49 Bijlage B3 – Uitwerking Toezichtstrategie (hoofdstuk 5.3)…………………………………………………….....53 Bijlage B4 – Uitwerking Handhavingsstrategie (hoofdstuk 5.4) ..................................................................... 59 Bijlage B5 – Uitwerking gedoogstrategie (hoofdstuk 5.5)…………………………………………………………63 Bijlage A – Risicoanalyse De risicoanalyse beoordeelt zes thema’s: fysieke veiligheid, volksgezondheid, duurzaamheid, leefbaarheid, financieel en bestu | urlijk imago. Voor elk thema wordt een score van 1 tot en met 5 toegekend, waarbij 1 staat voor een zeer laag risico en 5 voor een zeer hoog risico. Deze beoordeling vindt plaats in alle projectfasen: fase 1 (ver- of nieuwbouw), fase 2 (gebruik) en fase 3 (sloop). Het risicogetal wordt berekend met de formule: Risico = Effect × Kans op niet-naleving. Het effect geeft aan hoe groot de impact is wanneer een afwijking optreedt, terwijl de kans de waarschijnlijkheid van die afwijking weergeeft. Hoe groter het effect en hoe hoger de kans, hoe hoger het uiteindelijke risico. Deze systematiek zorgt voor een objectieve en transparante beoordeling, waarmee prioriteiten kunnen worden gesteld en beheersmaatregelen gericht kunnen worden ingezet in elke fase van het project.
Activiteit Wonen en Ruimtelijke ordening A A1 | Woning | 1 | 2 | 3 | 2 | 2 | 1 | 3 | 2,2 | 3 | 6,5 | M A2 | Woning | 2 | 1 | 1 | 2 | 2 | 1 | 1 | 1,3 | 3 | 4,0 | L A3 | Woning | 3 | 1 | 3 | 2 | 2 | 1 | 2 | 1,8 | 2 | 3,7 | L A4 | Woongebouw (>6 eenheden) | 1 | 3 | 2 | 3 | 3 | 2 | 2 | 2,5 | 3 | 7,5 | M A5 | Woongebouw (>6 eenheden) | 2 | 3 | 3 | 2 | 3 | 2 | 3 | 2,7 | 2 | 5,3 | M A6 | Woongebouw (>6 eenheden) | 3 | 3 | 2 | 2 | 3 | 1 | 2 | 2,2 | 2 | 4,3 | L A7 | Monumenten | 1 | 2 | 2 | 2 | 2 | 1 | 3 | 2,0 | 4 | 8,0 | H A8 | Monumenten | 2 | 2 | 2 | 2 | 2 | 1 | 3 | 2,0 | 4 | 8,0 | H A9 | Monumenten | 3 | 2 | 2 | 2 | 3 | 2 | 3 | 2,3 | 2 | 4,7 | L A10 | Uit-, aanbouw, vergunningvrije bouw | 1 | 2 | 1 | 2 | 2 | 1 | 1 | 1,5 | 4 | 6,0 | M A11 | Woonschepen en woonwagens | 2 | 2 | 1 | 2 | 2 | 1 | 3 | 1,8 | 3 | 5,5 | M A12 | Wonen in strijd met bestemmingsplan | 2 | 4 | 3 | 2 | 1 | 1 | 3 | 2,3 | 4 | 9,3 | H 44 A13 | Leegstand/ verwaarlozing gebouwen | 3 | 3 | 2 | 2 | 2 | 1 | 3 | 2,2 | 2 | 4,3 | L A14 | Erfafscheidingen | 2 | 1 | 2 | 1 | 2 | 1 | 2 | 1,5 | 2 | 3,0 | L B | Ondernemen B1 | Niet woningen, (bedrijfs)gebouwen overig < 50 personen | 1 | 2 | 1 | 2 | 2 | 2 | 3 | 2,0 | 3 | 6,0 | M B2 | Niet woningen, (bedrijfs)gebouwen overig > 50 personen | 1 | 3 | 1 | 2 | 2 | 2 | 3 | 2,2 | 4 | 8,7 | H B3 | Detailhandel | 2 | 2 | 2 | 2 | 3 | 2 | 2 | 2,2 | 2 | 4,3 | L B4 | Bijeenkomst functie (geen
slaap) | 2 | 4 | 3 | 2 | 3 | 2 | 4 | 3,0 | 3 | 9,0 | H B5 | Zorgfunctie | 2 | 4 | 3 | 3 | 3 | 2 | 4 | 3,2 | 4 | 12,7 | H B6 | Horeca | 1 | 2 | 1 | 2 | 2 | 1 | 2 | 1,7 | 3 | 5,0 | L B7 | Horeca en Recreatie | 2 | 4 | 4 | 2 | 3 | 2 | 3 | 3,0 | 4 | 12,0 | H B8 | Recreatiebedrijf (camping, jachthaven) | 2 | 3 | 2 | 3 | 2 | 2 | 2 | 2,3 | 3 | 7,0 | M B9 | Seksinrichting, escortbedrijf | 2 | 3 | 3 | 2 | 3 | 2 | 3 | 2,7 | 4 | 10,7 | H B10 | Onderwijs en kinderopvang (geen gastouder) | 1 | 2 | 2 | 3 | 3 | 2 | 3 | 2,5 | 3 | 7,5 | M B11 | Onderwijs en kinderopvang (geen gastouder) | 2 | 3 | 4 | 2 | 1 | 2 | 4 | 2,7 | 3 | 8,0 | H B12 | Bouwwerken geen gebouw zijnde | 1 | 3 | 1 | 2 | 2 | 1 | 1 | 1,7 | 2 | 3,3 | L B13 | Bouwwerken geen gebouw zijnde | 2 | 3 | 1 | 2 | 2 | 1 | 1 | 1,7 | 2 | 3,3 | L B14 | Kantoor | 2 | 2 | 2 | 2 | 1 | 1 | 2 | 1,7 | 3 | 5,0 | L B15 | Sportfunctie | 2 | 3 | 2 | 3 | 2 | 2 | 3 | 2,5 | 3 | 7,5 | M B16 | Industrie en ambacht (cat 1 en 2 sbi) | 1 | 2 | 2 | 3 | 2 | 1 | 2 | 2,0 | 2 | 4,0 | L B17 | Industrie en ambacht (cat 1 en 2 sbi) | 2 | 3 | 2 | 2 | 2 | 1 | 2 | 2,0 | 3 | 6,0 | M B18 | Agrarische bedrijven | 1 | 2 | 2 | 2 | 2 | 1 | 2 | 1,8 | 3 | 5,5 | M B19 | Bedrijfsfunctie niet in overeenstemming BP | 2 | 4 | 3 | 2 | 4 | 2 | 3 | 3,0 | 3 | 9,0 | H C | Gebruik Openbare ruimte C1 | Voorwerp op de openb.
weg (terras, standpls, steiger, keet etc.) | 1 | 1 | 1 | 1 | 1 | 1 | 1 | 1,0 | 5 | 5,0 | L C2 | Plaatsen voorwerp op de openbare weg | 2 | 2 | 2 | 1 | 2 | 1 | 3 | 1,8 | 5 | 9,2 | H C3 | Horeca | 2 | 2 | 1 | 1 | 3 | 2 | 3 | 2,0 | 3 | 6,0 | M C4 | Parkeren | 2 | 2 | 2 | 1 | 2 | 1 | 2 | 1,7 | 4 | 6,7 | M C5 | Inrit | 1 | 1 | 1 | 1 | 2 | 1 | 1 | 1,2 | 4 | 4,7 | L 45 C6 | Vervuiling openbare weg (hondepoep, wildplas, zwerfafval) | 2 | 1 | 2 | 2 | 2 | 1 | 2 | 1,7 | 4 | 6,7 | M C7 | Reclame in openbaargebied en uitstraling naar openbaargebied | 2 | 1 | 2 | 1 | 2 | 2 | 2 | 1,7 | 4 | 6,7 | M C8 | Vuurwerk en carbid | 2 | 3 | 3 | 2 | 3 | 2 | 3 | 2,7 | 3 | 8,0 | H C9 | Stoken/open vuur | 2 | 3 | 3 | 3 | 2 | 2 | 3 | 2,7 | 3 | 8,0 | H C10 | Speelplaatsen | 2 | 2 | 3 | 2 | 4 | 2 | 3 | 2,7 | 2 | 5,3 | M C11 | Evenement klein (minder dan 500) | 1 | 1 | 1 | 2 | 1 | 1 | 1 | 1,2 | 2 | 2,3 | L C12 | Evenement klein (minder dan 500) | 2 | 2 | 4 | 2 | 2 | 1 | 2 | 2,2 | 3 | 6,5 | M C13 | Evenement middelgroot (meer dan 500 personen | 1 | 1 | 2 | 2 | 2 | 1 | 2 | 1,7 | 3 | 5,0 | L C14 | Evenement middelgroot (meer dan 500 personen | 2 | 4 | 4 | 3 | 4 | 2 | 5 | 3,7 | 4 | 14,7 | H C15 | Evenement middelgroot (meer dan 500 personen | 3 | 2 | 2 | 2 | 2 | 1 | 2 | 1,8 | 4 | 7,3 | M C16 | Evenement groot (meer dan 5000 personen) | 1 | 1 | 2 | 2 | 2 | 1 | 2 | 1,7 | 3 | 5,0 | L C17 | Evenement groot (meer dan
5000 personen) | 2 | 4 | 4 | 3 | 4 | 2 | 5 | 3,7 | 4 | 14,7 | H C18 | Evenement groot (meer dan 5000 personen) | 3 | 2 | 2 | 2 | 2 | 1 | 2 | 1,8 | 4 | 7,3 | M C19 | Overlast (jeugd) | 2 | 2 | 2 | 2 | 4 | 3 | 3 | 2,7 | 3 | 8,0 | H C20 | Gevaarlijke honden | 2 | 3 | 4 | 1 | 3 | 1 | 4 | 2,7 | 3 | 8,0 | H C21 | Wrakken | 3 | 1 | 2 | 1 | 2 | 3 | 4 | 2,2 | 2 | 4,3 | L D | Milieu en duurzaamheid, bodem D1 | Kappen van bomen | 3 | 2 | 2 | 2 | 3 | 1 | 3 | 2,2 | 3 | 6,5 | M D2 | Beschadiging cultuur historische waarden (Buitengebied) | 2 | 2 | 2 | 4 | 4 | 1 | 3 | 2,7 | 3 | 8,0 | H D3 | Opslag gevaarlijke stoffen/bodemvervuiling | 2 | 2 | 2 | 3 | 3 | 1 | 3 | 2,3 | 2 | 4,7 | L D4 | Illegale afvalverwijdering (dumpingen, verbranding) | 3 | 2 | 2 | 3 | 3 | 1 | 3 | 2,3 | 3 | 7,0 | M D5 | Activiteiten zonder aanlegvergunning | 2 | 3 | 2 | 3 | 3 | 2 | 3 | 2,7 | 3 | 8,0 | H E | Ondermijning E1 | Misbruik gemeentelijke regels | 2 | 3 | 3 | 3 | 4 | 3 | 3 | 3,2 | 4 | 12,7 | H E2 | Radicalisering | 2 | 2 | 1 | 1 | 3 | 2 | 3 | 2,0 | 4 | 8,0 | H E3 | Verkoop gestolen voorwerpen | 2 | 1 | 1 | 2 | 3 | 3 | 2 | 2,0 | 3 | 6,0 | M E4 | Bibob | 2 | 1 | 1 | 2 | 3 | 3 | 2 | 2,0 | 4 | 8,0 | H 46 47 Bijlage B1 – Uitwerking Preventiestrategie (hoofdstuk 5.1) De preventiestrategie is gericht op het voorkomen van overtredingen middels communicatie en voorlichting. Daarmee vergroten w e de bewustwording.
We zetten in op vooroverleg, voorafgaand aan de formele procedures. Daarmee scheppen we helderheid over de haalbaarheid van een initiatief en de benodigde informatie bij een aanvraag. We verwachten daarmee de ‘formele’ afhandeltermijnen te verkorten. We voeren overleg, zijn alert op de ‘vraag achter de vraag’ en zetten zo nodig buurtbemiddeling in (als er onderli ggende problemen zijn). Na belangrijke activiteiten voeren we evaluatiegesprekken (relatiebeheer en leereffect voor de volgende keer ). UITWERKING PREVENTIESTRATEGIE Communicatie en voorlichting “Voorkomen is beter dan genezen” is een uitgangspunt dat centraal staat in onze aanpak. Goede communicatie met inwoners, bedr ijven en verenigingen is essentieel om naleving te bevorderen en overtredingen te voorkomen. Door actief te informeren en voorlicht ing te geven, maken we regels en verwachtingen duidelijk en stimuleren we spontaan naleefgedrag. Bij projectmatig toezicht wordt de communicatie vooraf vastgelegd in het projectplan, zodat betrokkenen weten wat ze kunnen v erwachten. Daarnaast worden gerichte communicatieacties uitgewerkt in het VTH-jaarprogramma, afgestemd op actuele thema’s en risico’s. Zo zorgen we voor een transparante en toegankelijke benadering die bijdraagt aan een veilige en leefbare omgeving.
Onze preventiestrategie (voorkomen van overtredingen): ‘Voorkomen is beter dan genezen’: ▪ Communicatie en voorlichting om spontaan naleefgedrag te bevorderen ▪ Vooroverleg: uitleg regels en mogelijkheden, verkorten afhandeltermijnen ▪ (Persoonlijk) overleg en buurtbemiddeling om tot oplossingen te komen ▪ Evaluatiegesprekken na belangrijke activiteiten 48 Vooroverleg We kunnen vooroverleg inzetten als onderdeel van onze preventieve strategie, voorafgaand aan formele procedures. Tijdens dit overleg lichten we de geldende regels en mogelijkheden toe, zodat initiatiefnemers vroegtijdig inzicht krijgen in de haalbaarheid v an hun plannen. Denk hierbij aan toetsing aan wet- en regelgeving, ruimtelijk beleid en welstandscriteria, evenals de benodigde informatie voor een eventuele aanvraag. In het vooroverleg vervult de vergunningverlener niet alleen de rol van toetser, maar ook die van adviseur. Dit maakt het ove rleg extra waardevol, zeker bij complexe of grootschalige initiatieven. In dergelijke gevallen kunnen ook beleidsafdelingen worden betrokken om te adviseren over de toetsing aan lokaal beleid. Door vroegtijdig afstemming te zoeken, voorkomen we dat onnodige aanvragen of meldingen worden ingediend, bijvoorbeeld in sit uaties waarin een initiatief vergunningvrij blijkt te zijn. Dit draagt bij aan een efficiëntere afhandeling en verkorting van forme le termijnen.
Onder de Omgevingswet zijn proceduretermijnen bovendien aanzienlijk kort. Omdat er geen sprake meer is van vergunningen van rechtswege, maar wel van termijnen van orde en mogelijke ingebrekestellingen, is het belang van goed vooroverleg alleen maar toegenomen. Informatievraag Als onderdeel van onze preventieve aanpak bieden we de mogelijkheid om bij kleine, informele vragen rechtstreeks contact op t e nemen via e-mail. Wanneer er geen tekeningen of uitgebreide documenten nodig zijn, kunnen wij op basis van de vraag een inschatti ng geven van de haalbaarheid of aanvullende informatie verstrekken. Door laagdrempelig beschikbaar te zijn voor dit soort vragen, voorkomen w e onduidelijkheid en dragen we bij aan een zorgvuldige voorbereiding van plannen en initiatieven. Buurtbemiddeling en (persoonlijk) overleg We kunnen buurtbemiddeling inzetten wanneer we merken dat de relatie tussen betrokken partijen verstoord is. Dit doen we bijv oorbeeld bij meldingen of klachten waarbij spanningen zijn ontstaan of het onderlinge contact moeizaam verloopt. We zijn alert op d e ‘vraag achter de vraag’ en proberen via persoonlijk overleg tot een oplossing te komen voordat juridische stappen nodig zijn. Buurtbemiddeling helpt om het gesprek weer op gang te brengen, wederzijds begrip te bevorderen en verdere escalatie te voorkomen .
49 Bijlage B2 – Uitwerking Vergunningenstrategie (hoofdstuk 5.2) Om de formele afhandelingstermijnen te kunnen halen, zetten we in op goed voorbereid vooroverleg. Daarbij sturen we erop dat de aanvrager vooraf een plan indient voor het vooroverleg. In de formele fase hanteren we de eisen van ontvankelijkheid strikter: aanvragen moeten volledig en tijdig worden ingediend. Tegelijkertijd houden we oog voor de verschillende belangen die spelen. We monito ren actief de adviestermijnen van zowel interne als externe adviseurs om vertraging te voorkomen. Bij binnenkomst van een aanvraag bekijken we welke wet- en regelgeving en beleidskaders van toepassing zijn. Daarbij bepalen we ook welke afdelingen of externe partijen nodig zijn in de verdere procedure. We zijn alert op signalen van ondermijning en passe n waar nodig de Bibob-toets toe. Daarnaast toetsen we of de activiteit plaatsvindt op gemeentegrond of op grond van derden. De diepgang van de toet sing hangt af van de aard en het risico van het initiatief, waarbij veiligheid en gezondheid altijd belangrijke uitgangspunten zijn. Bij complexere vergunningen, afwijkende gevallen of bijzondere situaties voeren we een juridische toets en een handhaafbaarhe idstoets uit. Na vergunningverlening dragen we het dossier actief over aan de toezichthouder, zodat de controle in de gebruiksfase goed kan worden opgepakt.
Onze vergunningenstrategie (reguleren van activiteiten): ▪ Voldoen aan termijnen door vooroverleg en monitoring adviestermijnen ▪ Integraal toetsen, alert op ondermijning ▪ Risicogericht toetsen ▪ Vaste toetsingskaders ▪ Handhaafbaarheidstoets en actieve overdracht vergunningsdossier ▪ Actuele vergunningen, intrekken niet gebruikte omgevingsvergunningen ▪ Juridische kwaliteitstoets ▪ Werkprocessen digitaal en geborgd in RxMission 50 Tijdens deze controles toetsen we ook of de verleende vergunning nog actueel is. Wanneer blijkt dat een omgevingsvergunning n iet wordt gebruikt, starten we in principe de procedure tot intrekking. Rechterlijke uitspraken volgen we op, evalueren we en verwe rken we waar nodig in onze digitale werkprocessen. Daarbij maken we gebruik van algemeen aanvaarde en landelijk ontwikkelde hulpmiddelen, zoals leidraden en toolboxen, om de kwaliteit van onze toetsing en uitvoering te borgen. UITWERKING VERGUNNINGENSTRATEGIE Voldoen aan termijnen Voor veel vergunningsaanvragen gelden wettelijke termijnen waarbinnen de gemeente een besluit moet nemen. Het overschrijden v an deze termijnen kan leiden tot ingebrekestellingen. Oorzaken hiervan zijn vaak onvolledige aanvragen, het niet voldoen aan wet - en regelgeving, of vertraging in adviezen van interne en externe adviseurs. Om dit te voorkomen, zetten we in op goed voorbereid vooroverleg.
Daarbij stimuleren we dat aanvragers vooraf een plan indien en, zodat we tijdig kunnen beoordelen wat nodig is voor een volledige en ontvankelijke aanvraag. In de formele fase willen we strikter omgaan met de eisen van ontvankelijkheid en zo min mogelijk gebruik maken van termijnve rlenging. Dit draagt bij aan tijdige besluitvorming en een beheersbare werkvoorraad voor vergunningverleners. We blijven daarbij we l oog houden voor de verschillende belangen van betrokkenen. Daarnaast gaan we de adviestermijnen van onze adviseurs actief monitoren, zodat we beter kunnen sturen op doorlooptijden en d e kwaliteit van de besluitvorming. Integraal toetsen, alert op ondermijning Een ingediende aanvraag of verzoek komt binnen bij de casemanager. Tijdens de intake beoordelen we welke besluiten en melding en nodig zijn voor het initiatief, welke beleidskaders van toepassing zijn, welke adviseurs en samenwerkingspartners betrokken moet en worden, en of een Bibob-toets nodig is. Bij een vermoeden van ondermijning passen we de Bibob -toets toe, eventueel gemotiveerd afwijkend van het vastgestelde Bibob-beleid. De exploitatievergunning voor horeca-inrichtingen is hierbij een nuttig instrument, omdat deze vergunning onder de Bibob-toets valt. Omgevingsaanvragen op het gebied van bouw en ruimtelijke ordening worden, indien nodig, afgestemd met de beleidsafdelingen.
Afhankelijk van de complexiteit van het initiatief, de maatschappelijke context en het naleefgedrag, bepalen we welke voorsch riften passend zijn. Vooroverleggen waarbij beleidsmatige expertise nodig is, worden door de betreffende afdelingen afgehandeld. Zij geven d aarbij ook duidelijkheid over de bestuurlijke intentie om mee te werken aan een eventuele bestemmingswijziging. 51 Bij aanvragen op andermans grond of gemeentegrond is er geen automatische weigeringsgrond, maar we toetsen dit wel zorgvuldig om problemen in de uitvoering te voorkomen. In het geval van strijdigheid met het omgevingsplan bij een aanvraag op basis van de Alcoholwet, kunnen we de vergunning niet weigeren op die grond. Wel vermelden we uitdrukkelijk dat de vergunning niet mag worden gebruikt in strijd met het omgevingsplan. Vaste toetsingskaders Bij het behandelen en beoordelen van aanvragen hanteren we vaste toetsingskaders die voortkomen uit geldende wet - en regelgeving en vastgesteld gemeentelijk beleid. Elke aanvraag voor een omgevingsvergunning wordt getoetst aan deze kaders. De beleidsafdelingen spelen hierin een adviserende rol, onder andere bij het beoordelen van binnen - en buitenplanse afwijkingsmogelijkheden. Zo zorgen we voor een consistente en transparante beoordeling van initiatieven binnen de geldende be leidsruimte.
Handhaafbaarheidstoets, actieve overdracht vergunning naar toezicht en handhaving Een zorgvuldig opgestelde vergunning verkleint de kans op problemen bij het toezicht en de handhaving. Daarom voeren we bij c omplexere aanvragen, en waar maatwerkvoorschriften van toepassing zijn, steekproefsgewijs een handhaafbaarheidstoets uit. Hiermee b eoordelen we of de vergunning in de praktijk goed te controleren en te handhaven is. Bij complexe vergunningen, afwijkende gevallen of bijzondere situaties dragen we het vergunningsdossier actief over aan de to ezichthouder. Daarbij geven we toelichting op de inhoud van de vergunning en benoemen we specifieke aandachtspunten voor het toezic ht. Zo zorgen we voor een goede aansluiting tussen vergunningverlening en handhaving, en versterken we de naleving in de praktijk. Actuele vergunningen, intrekking Vergunningen voor activiteiten met een beheer- of gebruiksfase worden periodiek getoetst op actualiteit. Voor milieuvergunningen ligt deze taak bij de FUMO. Bij vergunningen op basis van de Alcoholwet wordt de actualiteitstoets meegenomen in de reguliere controles. Wanneer blijkt dat een omgevingsvergunning niet wordt gebruikt, starten we in principe de procedure tot intrekking.
Hiermee w illen we voorkomen dat bouwwerken worden gerealiseerd op basis van verouderde bouwregels, of dat ‘slapende’ vergunningen conflicter en met nieuwe ruimtelijke ontwikkelingen. Zo houden we het vergunningenbestand actueel en voorkomen we ongewenste situaties in de fy sieke leefomgeving. Juridische kwaliteit Rechtszekerheid voor inwoners en bedrijven is een belangrijk uitgangspunt in onze werkwijze. We streven naar vergunningen die helder en eenduidig zijn, zodat ze niet voor meerdere uitleg vatbaar zijn en standhouden bij een rechterlijke toets. Om dit te waa rborgen, volgen we rechterlijke uitspraken actief op. We evalueren deze uitspraken en de bijbehorende jurisprudentie, en verwerken relevante wij zigingen in onze digitale werkprocessen. 52 Daarnaast maken we gebruik van algemeen aanvaarde en landelijk ontwikkelde hulpmiddelen, zoals leidraden en toolboxen, om de kwaliteit en consistentie van onze vergunningverlening verder te versterken. Werkprocessen digitaal en geborgd in VTH-vakapplicatie Onze werkprocessen zijn vastgelegd in de VTH-vakapplicatie RxMission. In dit systeem worden ook de procedures en aanlevertermijnen van interne adviseurs (zoals groen en ruimtelijke ordening) en externe adviseurs (zoals FUMO en VRF) bijgehouden. Dit zorgt v oor overzicht, consistentie en tijdige afstemming binnen het proces.
We streven naar verdere digitalisering van onze werkprocessen, zodat informatie beter toegankelijk is, samenwerking efficiënt er verloopt en de kwaliteit van de uitvoering verder wordt versterkt. 53 Bijlage B3 – Uitwerking Toezichtstrategie (Hoofdstuk 5.3) Door toezicht te houden, signaleren we overtredingen en illegale activiteiten. We gaan ervan uit dat toezicht een preventieve werking heeft en dat we in eerste instantie op een vriendelijke manier tot een oplossing komen. Lukt dat niet, dan treden we daadkrachtig op. We voeren integraal en risicogericht toezicht uit, samen met onze handhavingspartners. De prioriteit van een onderwerp bepaal t hoe intensief we controleren: hoe hoger de prioriteit, hoe vaker en grondiger de controle. We zijn alert op ondermijning en sociale problemen. Bij een overtreding kijken we eerst of legalisatie mogelijk is. Als de in itiatiefnemer daaraan wil meewerken, stemmen we het verdere traject daarop af. Als we vermoeden dat er achter een overtreding ander e problemen schuilgaan, zoals een burenruzie, verwijzen we actief naar buurtbemiddeling of mediation. We controleren preventief op verleende vergunningen, meldingen en andere toestemmingen. Voor periodieke controles op milieu, Alcoholwet en brandveiligheid hanteren we frequenties, die we aanpassen als het risico of naleefgedrag daarom vraagt.
We willen ons toezicht verder ontwikkelen, bijvoorbeeld door thematisch of projectmatig te werken. Onze toezichtstrategie (controleren van activiteiten): ‘Vriendelijk waar het kan, streng waar het moet’ ‘Minder toezicht waar mogelijk – Meer toezicht waar nodig’ ‘Toezicht op basis van prioriteiten’ ▪ Integraal toezicht in samenwerking ▪ Legalisatietoets voordat handhaving wordt ingezet ▪ Buurtbemiddeling / mediation ▪ Preventief toezicht om overtredingen en illegale activiteiten op te sporen ▪ Risicogericht toezicht, alert op ondermijning ▪ Afhandeling meldingen, klachten en verzoeken om handhaving 54 Toezichthouders in de openbare ruimte zijn ook Boa’s (domein I). Zij reageren op eigen waarnemingen en op meldingen of klachten. Een goede risicoanalyse helpt om de juiste zaken aandacht te geven. Een helder meldingenprotocol, kwaliteitsmetingen zoals dorpss piegels en signalen vanuit beleidsafdelingen ondersteunen dit. Op anonieme meldingen reageren we in principe niet, tenzij er sprake is van veiligheidsrisico’s. UITWERKING TOEZICHTSTRATEGIE Na een controle maken we een rapport. Deze rapportage, inclusief eventuele briefwisseling, wordt vastgelegd in de VTH -vakapplicatie RxMission. Ook het aantal en type overtredingen worden hierin geregistreerd. We gaan ervan uit dat toezicht een preventieve werking heeft: het helpt om overtredingen te voorkomen.
In de praktijk zien we dat veel overtredingen al met een waarschuwing en duidelijke afspraken snel worden opgelost, waardoor verdere handhaving vaak niet nodig is. Onze aanpak is klantvriendelijk en oplossingsgericht. Daarbij maken we gebruik van algemeen geaccepteerde en landelijk ontwik kelde hulpmiddelen, zoals leidraden en toolboxen. Integraal toezicht Waar mogelijk voeren we integraal toezicht uit. Dit betekent dat we tijdens een controle letten op alle relevante regelgeving . Onze toezichthouders werken daarbij zoveel mogelijk samen: met elkaar en voor elkaar (ook namens partners). Zo beperken we de (administratieve) lasten voor inwoners, bedrijven en verenigingen. Tijdens controles geven toezichthouders uitleg over de geldende regels. De resultaten van de controles worden vastgelegd in d e VTH- vakapplicatie. We hebben de toezichthouders van Wetterskip Fryslân aangewezen om in specifieke gevallen controles voor ons uit te voeren, bi jvoorbeeld bij erfafspoeling bij agrarische bedrijven. Ook de toezichthouders van Veiligheidsregio Fryslân voeren namens ons bepaal de brandveiligheidscontroles uit. De FUMO doet dit voor het wettelijke basistakenpakket en op basis van de taken die in de dienstverleningsovereenkomst genoemd worden. Als er meerdere handhavingsaspecten spelen, doen we soms gezamenlijke controles met één of meer handhavingspartners.
Bij periodieke controles op het gebied van milieu, de Alcoholwet of brandveilig gebruik, nemen we waar mogelijk ook andere aspecten mee, zoals gokautomaten of evenementen. We zijn alert op sociale problematiek en onderhouden contact met vaste aanspreekpunten binnen het sociaal domein, bijvoorbeel d bij signalen van illegale bewoning van recreatiewoningen of verwaarlozing. 55 Legalisatietoets Wanneer een overtreding wordt geconstateerd, kijken we eerst of deze te legaliseren is. Als dat mogelijk is, en de initiatief nemer wil hieraan meewerken (bijvoorbeeld door een vergunning aan te vragen), dan stemmen we het verdere handhavingstraject daarop af. Buurtbemiddeling, mediation Als we vermoeden dat er achter een overtreding andere problemen spelen, zoals een burenruzie, wijzen we actief op de mogelijk heden van buurtbemiddeling of mediation. Zo voorkomen we dat we betrokken raken bij persoonlijke conflicten, of tijd besteden aan z aken die voor ons een lage prioriteit hebben of buiten onze bevoegdheid vallen, zoals privaatrechtelijke geschillen. Uiteraard nemen we onze verantwoordelijkheid bij overtredingen die invloed hebben op de leefomgeving. Preventief toezicht We voeren preventief toezicht uit op verschillende manieren: ▪ Toezicht op verleende beschikkingen zoals vergunningen, meldingen en ontheffingen.
Deze worden, waar mogelijk, integraal gecontroleerd op basis van een controlefrequentie die past bij het risico. ▪ Periodieke controles op regelgeving rond milieu, de Alcoholwet en brandveiligheid tijdens de gebruiksfase. ▪ Gebiedsgericht toezicht in de openbare ruimte, uitgevoerd door boa’s en andere toezichthouders (‘op weg naar’). ▪ Thematisch en projectmatig toezicht, gericht op specifieke onderwerpen of situaties. Preventief toezicht kan zowel aangekondigd (op afspraak) als onaangekondigd plaatsvinden. In bijzondere gevallen werken we me t een uitgewerkt toezichtplan. Risicogericht toezicht, alert op ondermijning We richten ons toezicht op situaties waar de risico’s het grootst zijn en/of het naleefgedrag slecht is. Dat betekent: minder toezicht waar het kan, en meer waar het nodig is. Om dit risicogericht te kunnen doen, hebben we een probleem- en risicoanalyse uitgevoerd (zie hoofdstuk 4). VTH-taken zijn hierin beoordeeld en ingedeeld in lage, gemiddelde of hoge prioriteit. De prioriteit bepaalt hoe intensief we toezicht houden. We houden op alle niveaus toezicht, maar de diepgang en frequentie verschillen per prioriteit. De concrete invulling van het toezicht staat in het VTH-uitvoeringsprogramma. Daarbij gebruiken we de evaluatie uit het VTH-jaarverslag als input.
Voor periodieke controles in de gebruiksfase (zoals milieu, brandveilig gebruik en Alcoholwetgelegenheden) hanteren we vaste 56 controlefrequenties als richtlijn. Waar nodig werken we dit verder uit in een toetsings - en toezichtprotocol. Bij acute, hinderlijke, gevaarlijke of spoedeisende situaties treden we direct op. Toezicht bouw en sloop Bij het toezicht op omgevingsvergunningen voor bouwprojecten voeren we controles uit tijdens het bouwproces en, in complexere gevallen of bij brandveiligheidsaspecten, ook bij de oplevering. De frequentie en diepgang van het toezicht worden bepaald op basi s van de risico’s. Veiligheidsaspecten zoals constructieve veiligheid en brandveiligheid krijgen hierbij extra aandacht. Wanneer een vergunning wordt geweigerd, maken we een inschatting van het benodigde toezicht om illegale bouwactiviteiten te voorkomen. Bij sloopmeldingen is toezicht vooral van belang wanneer er asbest vrijkomt. Dit wordt door de FUMO opgepakt aan de hand van het basistakenpakket. Toezicht op vergunningsvrije bouw en bestaande bouw vindt plaats op basis van meldingen, klachten, eigen waarnemingen en sign alen die wijzen op risico’s, zoals een gewijzigd gebruik of incidenten op andere locaties. Onder andere onze risicoanalyse voor de klachten gebruiken we hiervoor om de inschatting te kunnen maken waarop we acteren (wat betreft de klachten).
Toezicht milieu We ontwikkelen het risicogerichte toezicht verder door te werken met steekproeven en thematische controles. Bij slecht naleef gedrag verhogen we de controlefrequentie voor een inrichting. Bij goed naleefgedrag kan deze juist worden verlaagd. Voor de basistaak-inrichtingen voert de FUMO het milieutoezicht uit. Daarbij hanteren zij de uitvoerings - en handhavingsstrategie Fryslân. Het toezicht op overige inrichtingen wordt uitgevoerd door OWO-VTH. Toezicht brandveiligheid Het toezicht op brandveiligheid in bestaande gebouwen vindt periodiek plaats, vooral bij grotere en risicovolle locaties waar veel mensen verblijven, sprake is van nachtverblijf of waar minder zelfredzame personen aanwezig zijn. Dit toezicht wordt uitgevoe rd door de Veiligheidsregio Fryslân, die daarbij werkt volgens hun eigen uitvoerings - en handhavingsstrategie. Toezicht Alcoholwet en evenementen De gemeentelijke Preventie- en Handhavingsplannen vormen een belangrijk kader voor onze toezichtactiviteiten. Jaarlijks stellen we, in overleg met de beleidsafdelingen, een uitvoeringsprogramma op voor de Alcoholwet en voor evenementen. Dit programma wordt opgenomen in het bredere VTH-uitvoeringsprogramma. 57 Bij het verlenen van een Alcoholwet-vergunning controleren we of de inrichting voldoet aan de gestelde eisen, zoals voldoende ventilatie en de juiste oppervlakte.
Als hier niet aan wordt voldaan, kan dit aanleiding zijn om de vergunning te weigeren. Daarna ast voeren we periodiek controles uit bij Alcoholwet-inrichtingen, met een richtfrequentie van eens per vier jaar. Waar mogelijk combineren we deze controles met andere toezichtactiviteiten. Het toezicht op evenementen gebeurt steekproefsgewijs. De keuze welke evenementen worden gecontroleerd, baseren we op een ris ico- inschatting. Daarbij kijken we onder andere naar het type evenement, het aantal bezoekers, de omgeving, het naleefgedrag en e rvaringen met overlast in voorgaande jaren. Leeftijdscontroles vinden plaats bij zowel evenementen als Alcoholwet-inrichtingen. Een deel van deze controles wordt uitgevoerd door een extern bureau met boa’s in dienst. Deze boa’s zijn door ons aangewezen als toezichthouder. Toezicht APV / openbare ruimte Voor het toezicht op de Algemene Plaatselijke Verordening (APV) en de openbare ruimte zijn toezichthouders/ Boa’s domein I actief binnen het OWO-gebied. Zij houden toezicht op basis van eigen waarnemingen en op meldingen of klachten die telefonisch of via digitale meldsystemen binnenkomen. Om de juiste prioriteiten te stellen, wordt de risicoanalyse meldingen en klachten gebruikt. Zo zorgen we ervoor dat de aandacht uitgaat naar de meest relevante situaties.
Goede afspraken met de klantencontactcentra (KCC) over de intake van meldingen zijn daarbij bel angrijk. Denk aan het direct telefonisch afhandelen van eenvoudige meldingen en het verzamelen van voldoende informatie. De inzet van toezicht wordt mede bepaald op basis van metingen van de kwaliteit van de openbare ruimte en de jaarlijkse toezi chtvraag vanuit de beleidsafdelingen van de moederorganisaties, bijvoorbeeld op het gebied van parkeren, afval en reclame. Afhandeling meldingen / klachten / verzoeken om handhaving We voeren toezicht uit naar aanleiding van meldingen en klachten over de leefomgeving, verzoeken om handhaving e.d. We hanter en daarbij de uitgangspunten van de Ombudsman en ons Meldingenprotocol Leefomgeving. Uitgangspunten Ombudsman Bij het afdoen van meldingen, klachten en verzoeken om handhaving onderschrijven wij de uitgangspunten en richtlijnen die de Nationale Ombudsman hierover heeft vastgelegd in het rapport van 2017 ‘De kunst van het handhaven’.
De belangrijkste aandachtspunte n daarbij zijn: ▪ Houd het perspectief van de burger in het oog: De gemeente is zich bewust van het perspectief van de burger die om handhaving verzoekt en stemt haar informatieverstrekking over het handhavingstraject hierop af; 58 ▪ Handel oplossingsgericht: De gemeente neemt zo snel mogelijk persoonlijk contact op en spant zich in voor een snelle en informele oplossing; ▪ Wees transparant en voortvarend: De gemeente informeert de burger die om handhaving verzoekt over de aanpak en het verloop van het traject en hoe zij de betro kken belangen weegt. Zij werkt snel en slagvaardig. Als de gemeente van standpunt verandert, laat ze dat weten. Meldingenprotocol fysieke ruimtelijke leefomgeving Het afhandelen van meldingen en klachten is van belang en draagt bij aan veiligheid, ruimtelijke kwaliteit en een prettige leefomgeving. Door de groeiende mogelijkheden om digitaal meldingen in te dienen, wordt het voor inwoners steeds makkelijker om een melding of k lacht door te geven. Om onze capaciteit effectief in te zetten, onderzoeken we de aard en ernst van elke melding of klacht en relateren deze aan d e VTH- prioriteiten. Niet elke klacht leidt tot een controle. Anonieme meldingen worden in principe niet opgepakt, tenzij er sprake is van veiligheidsrisico’s.
In het Meldingenprotocol Leefomgeving zijn duidelijke afspraken vastgelegd met de klantencontactcentra van de drie moederorganisaties over de intake van meldingen. Eenvoudige, veelvoorkomende meldingen kunnen direct telefonisch worden afgehandeld door het KCC . Meldingen over overlast in het fysieke of ruimtelijke domein kunnen 24/7 worden ingediend via de gemeentelijke website of and ere digitale meldsystemen. Tijdens kantooruren is er ook een speciaal telefoonnummer beschikbaar. Het digitale meldformulier onders teunt een snelle en gerichte afhandeling door het stellen van relevante vragen en het direct doorgeleiden naar de juiste medewerker. Bij ontvangst van een melding stemmen we actief af met de melder of het gaat om een klacht, een reguliere melding of een form eel handhavingsverzoek. 59 Bijlage B4 – Uitwerking Handhavingsstrategie (hoofdstuk 5.4) De handhavingsstrategie is primair gericht op het aanpakken van overtredingen en het beëindigen van illegale situaties. Als l egalisatie niet mogelijk is, bepalen we de verdere aanpak op basis van risico’s, naleefgedrag en prioriteit. Daarbij kijken we ook naar alternatieve benaderingen, zoals buurtbemiddeling of het bieden van extra tijd om een overtreding ongedaan te maken (herstellen). Wanneer toezicht geen oplossing biedt, vormt handhaving het sluitstuk van het proces.
Een eenmaal gestart handhavingstraject wordt consequent doorgezet totdat de overtreding is beëindigd en eventuele sancties zi jn opgelegd. Deze vasthoudende aanpak is belangrijk voor onze geloofwaardigheid en heeft bovendien een preventieve werking richting anderen. Hercontroles spelen hierin een belangrijke rol. Tegelijkertijd beseffen we dat elk handhavingstraject maatwerk is. Voor het gehele VTH-takenpakket hanteren we de Landelijke Handhavingsstrategie omgevingsrecht (LHSO). Daarmee sluiten we aan bij de landelijke werkwijze: vergelijkbare situaties leiden tot vergelijkbare keuzes. Binnen de LHS wordt elke overtreding ingeschaa ld op basis van ernst, risico en het gedrag van de overtreder. Op basis daarvan kiezen we gemotive erd voor bestuursrechtelijke en/of strafrechtelijke vervolgstappen. Strafrechtelijke handhaving voeren we uit met onze eigen boa’s domein I en boa’s domein II, of in samenwerking met andere Friese gemeenten en de FUMO, volgens de afspraken binnen de Friese Functionele Boa-structuur. We zijn bezig met verdere implementatie van de LHSO in onze werkwijze en digitale processen.
Onze toezichtstrategie (controleren van activiteiten): ‘Vriendelijk waar het kan, streng waar het moet’ ‘Minder toezicht waar mogelijk – Meer toezicht waar nodig’ ‘Toezicht op basis van prioriteiten’ ▪ Integraal toezicht in samenwerking ▪ Legalisatietoets voordat handhaving wordt ingezet ▪ Buurtbemiddeling / mediation ▪ Preventief toezicht om overtredingen en illegale activiteiten op te sporen ▪ Risicogericht toezicht, alert op ondermijning ▪ Afhandeling meldingen, klachten en verzoeken om handhaving 60 Bij bestuursrechtelijke handhaving gebruiken we de Leidraad hoogte dwangsommen en lengte begunstigingstermijnen van Infomil a ls uitgangspunt. Tevens is het ook mogelijk om een bestuurlijke boete in te zetten. Bij invordering, zoals het innen van dwangsommen, werken we volgens een vastgesteld protocol samen met de afdelingen OWO-BVI en OWO-FA. UITWERKING HANDHAVINGSSTRATEGIE Bij elke geconstateerde overtreding maken we een zorgvuldige afweging over het vervolgtraject. Als legalisatie niet mogelijk is, kan het nodig zijn om handhavend op te treden en dwangmiddelen in te zetten om de overtreding te beëindigen . Handhaving kan zowel bestuursrechtelijk (door de gemeente) als strafrechtelijk (door boa’s, politie of het Openbaar Ministeri e) plaatsvinden.
In sommige gevallen is privaatrechtelijke handhaving aan de orde, bijvoorbeeld bij illegaal gebruik van gemeentegr ond of het niet naleven van afspraken in een verkoopovereenkomst. In die situaties ligt de verantwoordelijkheid bij de juristen van de drie moederorg anisaties. Bij het bepalen van het handhavingstraject kijken we naar risico’s, naleefgedrag en prioriteit. Ook alternatieve aanpakken, z oals buurtbemiddeling of het geven van extra tijd, worden overwogen. Handhaving wordt pas ingezet als het informele traject geen o plossing biedt of als de overtreder niet bereid is mee te werken. In dat geval starten we het formele handhavingstraject, dat wordt do orgezet tot de overtreding is beëindigd en sancties zijn opgelegd. Consequent en vasthoudend optreden is belangrijk voor onze geloofwaardigheid en heeft een preventieve werking richting andere n. Hercontroles zijn daarom essentieel. Tegelijkertijd houden we altijd in gedachten dat handhaving maatwerk is. Landelijke Handhavingsstrategie omgevingsrecht (LHSO) Voor onze handhavingsstrategie, sluiten we aan bij de LHSO. Deze hanteren wij over de volle breedte van ons VTH -takenpakket. Stappenplan handhavingsstrategie bestuursrechtelijk traject, link met LHSO Het aantal stappen in het bestuursrechtelijke traject is afhankelijk van de ‘inschaling’ van de overtreding in de interventie matrix van de LHSO.
Uitvoering hercontroles is belangrijk Het opvolgen van termijnen die zijn gesteld om overtredingen te beëindigen is essentieel. Het voortduren van een overtreding is ongewenst en ondermijnt de geloofwaardigheid van het handhavingstraject. Daarom voeren we hercontroles uit kort nadat de (beguns tigings)termijn is verstreken. Zo zorgen we ervoor dat overtredingen daadwerkelijk worden beëindigd en dat handhaving effectief en betrouwbaar b lijft. 61 Leidraad hoogte dwangsommen en lengte begunstigingstermijnen De meest voorkomende vorm van bestuursrechtelijke handhaving is het opleggen van een dwangsom. Bij het bepalen van de hoogte van de dwangsom en het maximale bedrag dat verbeurd kan worden, heeft de gemeente ruime beleidsvrijheid. Ook de begunstigingstermij n – de periode waarin de overtreder de kans krijgt om de overtreding te beëindigen – wordt door de gemeente zelf vastgesteld. Om transparant te zijn en willekeur te voorkomen, hanteren we de landelijke Leidraad dwangsombedragen en begunstigingstermijnen van Infomil als richtlijn. De daarin genoemde bedragen dienen als algemene leidraad. In elke handhavingsbeschikking wordt gemotiveerd aangegeven welke dwangsom en begunstigingstermijn van toepassing zijn. Afhan kelijk van de specifieke situatie kan gemotiveerd worden afgeweken van de richtbedragen uit de leidraad.
Bestuurlijke boete De bestuurlijke boete kan worden toegepast bij verscheidene wetgeving en kan meerwaarde hebben als bestuursrechtelijk ‘lik-op-stuk’ instrument. Een bestuurlijke boete is een bestuurlijke bestraffende sanctie die door een daartoe bevoegde overheidsdienst zonder tussenkomst van het OM of een rechter kan worden opgelegd. De gemeente verzorgt de inning en incasso van bestuurlijke boetes zelf. Een bestuurlijke boete houdt de onvoorwaardelijke verplichting in tot betaling van een geldsom en kan naast een last onder dwangsom (LOD) of last onder bestuursdwang (LOB) worden opgelegd. Het opstellen van het boeterapport gebeurt door de toezichthouder/handhaver, maar de kennisgeving, beschikking en inning gebeuren zoals gezegd door de gemeente. De maxima en bandbreedtes van boetebedragen zijn veelal vastgelegd in de wetgeving. Toepassing strafrecht, werkwijze Boa’s domein I en II Strafrechtelijke handhaving, zoals voorgeschreven in de Landelijke Handhavingsstrategie (LHS O), voeren we uit met onze eigen boa’s domein II. Dit gebeurt soms in samenwerking met buurgemeenten of met de FUMO. Binnen Fryslân werken we volgens de afspraken u it de Functionele Boa-structuur. Daarnaast beschikken we over boa’s domein I. Binnen OWO zijn samenwerkingsafspraken gemaakt, waardoor alle boa’s bevoegd zijn om op het volledige OWO-grondgebied op te treden.
Invordering Wanneer de begunstigingstermijn uit een dwangsombeschikking is verstreken, wordt de opgelegde dwangsom van rechtswege verbeur d. Om het bedrag daadwerkelijk te innen, stellen we een invorderingsbeschikking op. De invordering moet binnen één jaar na het v erbeuren van de dwangsom worden gestart. De overtreder heeft juridische mogelijkheden om bezwaar te maken tegen de invordering. Alleen wanneer een besluit door de rec hter wordt geschorst via een voorlopige voorziening, of van rechtswege wordt geschorst (bijvoorbeeld bij verzet tegen een dwangbeve l), wordt de inning tijdelijk stopgezet. De hoogte van de dwangsom staat in deze fase in principe niet meer ter discussie. 62 Als betaling uitblijft, sturen we éénmalig een aanmaning. Wordt daarna nog steeds niet betaald, dan volgt invordering via een dwangbevel. De kosten die hierbij ontstaan, zoals advocaat- en deurwaarderskosten, worden verhaald op de overtreder. Voor de uitvoering van de invordering werken we volgens een vastgesteld protocol samen met de afdelingen OWO -BVI en OWO-FA. 63 Bijlage B5 – Uitwerking gedoogstrategie (hoofdstuk 5.5) Wanneer wet- en regelgeving wordt overtreden, is het bevoegde gezag in beginsel verplicht om handhavend op te treden. Als we toch van handhaving afzien, doen we dat gemotiveerd en hanteren daarbij de landelijke nota ‘Grenzen aan gedogen’.