CConstaterende datWeststellingwerf
Koppel je AI →
Document · PDF

E-3c Bijlage Rapport Lelylijnraadpleging.pdf

Raadsvergadering 5 juni 2023, gemeente WeststellingwerfBij agendapunt: Lijst van ingekomen stukken30.662 woorden

Open het PDF bij de gemeente ↗Naar de vergadering →

Tekst van het document

Uit het bestand gehaald, zonder opmaak, tabellen en afbeeldingen · deel 2 van 4

• •

Andere opties om de economie te versterken dan de Lelylijn

•

Dat zal automatisch gebeuren door de aanleg van de Lelylijn

•

•

•

“Ik denk ook dat dit statement al een gevolg zal zijn van andere statements. Als het noorden beter bereikbaar is, zullen meer mensen het een aantrekkelijk gebied binden en zal automatisch de economie verbeteren” “Het is niet een kwestie van “moeten”, eerder een logisch gevolg. Waar (spoor)wegen zijn ontstaat economische activiteit.”

3.6 Het bouwen van de Lelylaan moet niet te duur worden Tabel 3.6.1 Argumenten van deelnemers die veel punten toekennen aan deze optie

Het moet wel voldoende opleveren

•

•

Niet over het budget heen

• • • • •

We kunnen het geld beter besteden

• • •

•

20 | Titel rapport

“De baten moeten opwegen tegen de kosten. Vooral op cultureel en maatschappelijk vlak moet de Lelylijn ons wat opleveren, anders is het zonde van de opgeofferde natuurlijke gebieden waar de lijn doorheen loopt.” “Er is al bestaand spoor tussen noord Nederland en de randstad. Dus de plannen zijn een aanvulling op bestaande infrastructuur en is derhalve geen nieuwe verbinding. Afgezien van mogelijk 2 nieuwe stations. De rest is al voorzien van spoorverbinding. Dus wordt er feitelijke voor 2 dunbevolkte gebieden/plaatsen (Drachten en Emmeloord) een hele nieuwe spoorlijn aanleggen? Hoe duur mag dat zijn? Hoeveel kost een alternatief zoals hogesnelheidslijn buslijn? Met de Flixbus kun je voor 10 euro naar Amsterdam.” “Er moet realistisch begroot worden en kosten (en tijd) moeten goed gemanaged en gemonitord worden.” “Alle overheidsprojecten monden uit in monsterlijke kostenoverschrijdende monsters. Dit project ook. Kansloos.” “Kosten bij dit soort grote projecten worden vaak beduidend hoger dan begroot. Aangezien ik toch al niet veel voordelen zie lijkt mij dit punt van groot belang” “Door op het budget te letten blijft er meer geld over voor andere spoorprojecten, zoals bijvoorbeeld de Maaslijn.” “Door bij de aanleg van de Lelylijn op de kosten te letten blijft er geld over voor bijvoorbeeld de verdubbeling van de Maaslijn” “Het is al heel duur.

Er zijn andere maatschappelijke problemen (Groningen, toeslagouders) die meer recht hebben op dat geld” “Lieve gratis openbaar vervoer instellen! Zodat iedereen daarvan geniet!” “Het geld wat er aan de aanleg van de Lelylijn (incl. aanschaf rijdend materiaal) uitgegeven wordt zou beter anders besteedt kunen worden. Er is momenteel sprake van armoede onder een deel van de bevolking.” “Kosten reizen altijd de pan uit. Als het in de miljarden loopt, gebruik het geld dan voor kleine projecten die regionaal ook effect sorteren in de bereikbaarheid. (dus alleen spoorlijn Lelystad, Emmeloord, Heerenveen)”

Tabel 3.6.2 Argumenten van deelnemers die geen punten toekennen aan deze optie

Kijk naar de opbrengsten niet naar de kosten

•

• • •

•

Kosten zijn voor dergelijke projecten in andere regio’s ook van ondergeschikt belang

•

Noordelijk Nederland heeft hier recht op, heeft te lang geen investeringen gekregen

•

•

•

•

Goedkoop is duurkoop (zorg voor toekomstbestendigheid)

• • •

Nu doorpakken en de Lelylijn aanleggen is goedkoper dan elke keer weer een nieuw onderzoek en nieuwe discussies De Lelylijn moet er komen om de kloof tussen de Randstad en Noordelijk Nederland te verminderen en te zorgen voor een eerlijkere welvaartsverdeling

•

Investeren in duurzaamheid (en dus OV) is belangrijk

• •

•

•

•

21 | Titel rapport

“Een boekhouder kijkt naar de kosten, een visionair kijkt naar de opbrengsten. wellicht wordt de lijn qua exploitatie nooit rendabel maar is de impact voor de ontwikkeling van het Noorden fantastisch (of desastreus)Waarschijnlijk brengt de lijn meer en snellere economische groei dan in de huidige situatie waarbij het Noorden verder weg ligt dan het zuiden.” “De lijn is een investering - het zal zich terug betalen in woningbouw, leefbaarheid en een betere verdeling van (grote) ondernemers” “Nederland is rijk zat en kan dit makkelijk opbrenegen. We moeten af van de Nederlandse kruideniersmentaliteit” “Dit is echt onzin. Een stuk snelweg is ook niet 'rendabel' om aan te leggen, en daar wordt dit argument nooit bij gebruikt. Infrastructuur moet gezien worden als investering, niet als kostenpost die "misschien niet uit kan".” “Over de afschrijvingstermijn van een spoorlijn zal er over de kosten tien jaar na aanleg niet meer gesproken worden. Wél moet het zo onderhoudsarm mogelijk worden aangelegd, voorbereid op de toekomst.” “Wat een onzinargument. Dat mag geen rol spelen. Het Nederlandse beleid is in alles gericht op de randstad, alles wat aandacht krijgt groeit. Dus aandacht voor `Noord Nederland” “Het gronings en Fries aardgas heeft genoeg opgeleverd om de lijn te betalen.

De noordzuidlijn in Amsterdam was duurder.” “Er is al genoeg bezuinigd op het noorden, het merendeel van de aardgas opbrengsten is naar de Randstad gegaan in plaats van de regio, daar ben ik boos over. Geen beknibbeling op het noorden, sterker nog, zorg dat een groot deel van die opbrengsten terugvloeien! Op veel gebieden, de Lelylijn is daar slechts één van” “Gevoelsmatig heeft Noord Nederland nog wel wat tegoed. Doe het dan in 1 keer goed, denk aan kwaliteit en meerwaarde en inpassing, niet aan zuinig want zo weinig Noorderlingen, want dat zal vast wel veranderen. Lelylijn is als ie goed is niet alleen voor de Noorderlingen” “Hij moet er gewoon komen, al die gasopbrengsten van Noordelijk Nederland willen wij eindelijk wat van terugzien. Niet daar in Den Haag op de centen gaan zitten en het Noorden leegpompen.” “Het kost een hoop, en vast meer dan begroot. Maar op de lange termijn gaan we erop vooruit. Plus, niet alles is af te meten in valuta.” “Zorg dat je een goed product aflevert.

GOEDKOOP IS VAAK ACHTERAF DUURKOOP.” “als er kosten worden bespaard, gaat dit meestal ten koste van kwaliteit, natuur of bewonersbelangen en dat zou ik verschrikkelijk vinden” “Het is gewoon nodig, het jarenlangen onderzoeken en niet uitvoeren is grotere geldverspilling inmiddels dan de bouw, de kosten van de bouw had ook goedkoper kunnen zijn omdat bouwkosten en arbeidsmarkt jaren terug (financiële crisis) gunstiger kunnen zijn” “Het moet er gewoon komen ongeacht de kosten. Dit is voor noord nederland van levensbelang. De kloof tussen de provincie en de randstad is al gigantisch en het moet niet nog groter” “Op de prijs kan je altijd alles kapot rekenen voor noord Nederland. Maar op deze manier blijven alle investeringen in de randstad (meer mensen). Maar er moet ook naar de impact gekeken worden voor het noorden en dit gebied ook een kans geven om zich beter te ontwikkelen.” “Het moet niet stuklopen op kosten. Overheid moet investeren in duurzaamheid” “Altijd dat gezeik over geld. Hup, meer treinen bouwen. Goed voor de bereikbaarheid, goed voor het milieu. Leg maar een stukje minder snelweg aan dan.” “Uiteraard speelt prijs een rol, maar dat zou wel ondergeschikt moeten zijn. Het OV in Nederland boekt al decennia nauwelijks vooruitgang, als gevolg van visieloos beleid.”

3.7 Mensen moeten zo min mogelijk last hebben van de Lelylaan Tabel 3.7.1 Argumenten van deelnemers die veel punten toekennen aan deze optie

Belangrijk om geluidsoverlast door treinen te voorkomen Er is al genoeg overlast De Lelylijn mag de leefomgeving niet verstoren

• • • • • •

•

Lelylijn staat juist voor gemak en rust Als mensen last hebben is er minder draagvlak

• •

• Belangrijk dat er een inspanning wordt gedaan om overlast te beperken Omwonenden moeten beschermd worden

Investeer in andere ontsluitingen met minder overlast

• • • • • •

•

“Het lawaai van auto's en straks treinen is op mooie zomerdagen haast oorverdovend. In een keer beiden afschermen zou heel mooi zijn en doet veel voor natuur en mens.” “Ja liefst geen geluid en zicht hinder” “Ik woon zelf in de buurt van het beoogde traject (Marum). Ik ervaar genoeg geluidoverlast van de A7, een spoorlijn ten zuiden daarvan zie ik daarom niet zitten.” “Een belangrijke afspraak dat het zo min mogelijk langs bestaande woonwijken loopt ivm geluidsoverlast, zicht etc. Dit zou ik al bewoner vreselijk vinden”" “Gedender en lawaai in ons mooie Fryslân vermijden” “Dit lijkt me altijd ideaal bij een nieuw stuk infrastructuur, het is onmogelijk dat niemand er last van gaat krijgen, en uiteindelijk zullen er veel voordelen zijn, maar het zijn ook gewoon mensen en mensen wonen niet graag in de buurt van een spoor, dus dan krijg je misschien juist een averechtse werking van mensen die wegtrekken wegens het spoor” “Hier woon je voor je rust. De dreiging van een vliegveld met bijbehorende vliegroutes op amper 1 km hoog en het willen bouwen van vele huizen en dan ook nog regelmatig treinverkeer.

Een groot deel van de bevolking is de drukte ontsnapt en het andere deel weet niet anders dan de rustiek van het noorden” “het moet geen hinder worden en stres opleveren omdat de lelylijn juist staat voor gemak en rust.” “Belangrijk om mensen mee te krijgen en niet het idee krijgen dat het ten koste gaat van kwaliteit van wonen en leven. Concessies moeten gemaakt worden, maar draagvlak is nodig. In het verleden is hier o.a. door de regering en de NAM in het Noorden nauwelijks een factor geweest.” “Niks irritanters dan overlast, daar zit niemand op te wachten, dan krijg je geïrriteerde inwoners.” “uiteraard geen trein door je achtertuin. Maar er zijn altijd mensen die er wel last van zullen hebben. Doe je best om dat tot een minimum te beperken” “Lelylijn is nog al een ingreep in het landschap en omgeving. Dit moet zo goed mogelijk ingepast worden” “Zoveel mogelijk inpassen in het landschap” “Omwonende moeten niet iets opgeven voor uitwonenden” “Goede vergoeding voor mensen die er last van hebben” “Het rustige, ruimtelijke noorden dreigt dezelfde kant op te gaan als de Randstad: volgebouwd, vervuild, druk. Hier zit de bevolking van Noord-Nederland niet op te wachten.” “Wij leven in het buitengebied, een bewuste keuze. Rust en natuur zijn belangrijke elementen voor onze kwaliteit van leven. De stad Groningen rukt op. Gelukkig wonen wij in het Westerkwartier op de grens.

De Lelylijn kan mooi paralel aan de A7 lopen, en niet door de aangelegde waterbergingen en het landschap. Natuurlijk heeft het onze voorkeur: geen Lelylijn maar wel beter openbaar vervoer.”

Tabel 3.7.2 Argumenten van deelnemers die geen punten toekennen aan deze optie

Overlast is niet te vermijden

• • • •

• Overlast zal meevallen

22 | Titel rapport

• •

“Tja, een klein land er is altijd wel 8emand die ergens last van heeft” “Veranderingen hebben altijd effect. Last van de lijn is vervelend, maar de bouw duurt lang en mensen kunnen beslissen om te verhuizen als ze dat willen.” “een omelet bakken zonder een ei te breken lukt niet” “Consequenties zijn er altijd, ook bij het niet doen van investeringen voor de Lelylijn Tsja. Tegenwoordig bepaald een heel klein groepje mensen die ergens iets van vinden de snelheid van de hele maatschappij. Bottlenecks noem je dat. Zorg voor goede financiële compensatie, maar rem de voortgang niet te veel af.” “Infrastructuur geeft dan bij de één dan bij de ander overlast. Het gemeenschappelijk belang gaat voor.” “Ik denk dat de overlast wel mee zal vallen.” “Mensen hebben overal last van tegenwoordig.”

•

Overlast weegt niet op tegen de voordelen

“Noord-Nederland is dun bevolkt, dus dit is echt een NIMBY probleem. Voorstander van ruime compensaties indien nodig, maar het algemeen belang gaat toch echt voor.” “Last hebben van weegt niet op tegen de voordelen. Er zijn altijd NIMBY-gevallen, wat je ook doet.” “Het doel is om mensen van deze lijn te laten profiteren dus dan zal je overlast moeten accepteren.” “Bouwen van zo'n lijn geeft altijd overlast, maar je krjgt er dan wel wat voor terug”

• • •

3.8 Bijdragen dat de bouw van nieuwe woningen meer kan worden verdeeld Tabel 3.8.1 Argumenten van deelnemers die veel punten toekennen aan deze optie

Er zijn te weinig woningen in Noordelijk Nederland

• •

We moeten woningbouw meer verspreiden over Nederland, niet alleen in de Randstad bouwen

•

• •

• • Er is ruimte voor woningen in Noordelijk Nederland

• •

• Noordelijk Nederland ligt hoger en is dus minder kwetsbaar voor de zeespiegelstijging Het is belangrijk om jongeren in Noordelijk Nederland te houden Goede bereikbaarheid belangrijk om te stimuleren dat mensen naar Noordelijk Nederland willen verhuizen

•

• • • • •

•

23 | Titel rapport

“Ook in de Noordelijke Provincies is een zeer groot tekort aan betaalbare woningen.” “Er is een groot tekort aan woningen, maar tegelijkertijd verdwijnen er ook steeds meer voorzieningen uit kleine dorpen op het platteland wat deze dorpen minder bewoonbaar en aantrekkelijk maakt.” "De randstad is overbevolkt. De Nederlandse cultuur is aan het verdwijnen integratie gaat niet goed en polarisatie neemt toe. Een betere spreiding zorgt voor betere integratie en acceptatie, verdeling van werkgelegenheid, voorzieningen en we creëren weer één Nederland. De breuk tussen het platte land versus de randstad en het rand stedelijk denken verdwijnt." “Ja, heel goed plan en belangrijk dat niet iedereen alleen in de Randstad wil wonen of andere grote steden” “Er is woningnood, door in Noordelijk Nederland aantrekkelijk te maken kun je misschien (deels) voorkomen dat mensen steeds richting de grote steden/het westen van Nederland willen verhuizen voor baangarantie.” “Het westen raakt vol, een snelle verbinding naar het noorden maakt de afstand "kleiner" en kan makkelijker op grotere afstand van de randstad worden gebouwd” “Op dit moment is de randstad zo dichtbevolkt dat er veel vervoersproblemen zijn van werk naar huis.

Door een betere verdeling zou dit deels opgelost kunnen worden.” “In het Noorden is meer ruimte om te bouwen, ook dat is goed voor de economie van het noorden” “Er is veel ruimte in het noorden, maar de huidige bereikbaarheid maakt het niet aantrekkelijk om daar te gaan wonen. Als de woon-werk afstand tussen het noorden en de Randstad inderdaad gereduceerd wordt tot ongeveer een uur wordt het noorden een serieus en betaalbaar alternatief.” “Het Noorden heeft veel ruimte en mogelijkheid, als een trip naar Amsterdam een uur kost kan er veel meer gebouwd worden in het noorden” “Vanwege het laaggelegen westen van het land, zal de nadruk in de toekomst komen te liggen op spreiding van de woningbouw over de hoger gelegen gebieden van ons land. In de toekomst zal de werkgelegenheid vanuit huis belangrijker worden dan de werkgelegenheid op specifieke fysieke werkplekken.” “Als eerder gezegd Fryslân moet geen bejaarden kolonie worden” “De verdeling van meer woningen naar het noorden zal aantrekkelijker worden voor jongeren uit de Randstad om naar het noorden te gaan wonen. Korte reistijden.” “Het is bekend dat het aantrekkelijk is om te wonen in nabijheid van een station met goede verbindingen.

Hierdoor zal de druk op de randstad verminderen.” “Door de Lelylijn wonen meer mensen op een aantrekkelijke woon- werkafstand.” “Er is veel ruimte in het noorden, maar de huidige bereikbaarheid maakt het niet aantrekkelijk om daar te gaan wonen. Als de woon-werk afstand tussen het noorden en de Randstad inderdaad gereduceerd wordt tot ongeveer een uur wordt het noorden een serieus en betaalbaar alternatief.” “Om het bestaansrecht van diverse dorpen in o.a. Noordoostpolder toekomstbestendig te maken zou woningbouw een goede methode zijn”

•

“Door de snelle verbinding wordt het mogelijk om gemakkelijker gebruik te maken van de randstad (op het gebied van bijv. cultuur, onderwijs en entertainment). Door dit dichterbij (in tijd) te brengen wordt het goed mogelijk om in het noorden te blijven wonen.”

Tabel 3.8.2 Argumenten van deelnemers die geen punten toekennen aan deze optie

Er moeten niet meer woningen komen in Noordelijk Nederland

•

• Goed effect maar geen doel op zich De Lelylijn gaat de woningnood niet oplossen

De identiteit van het Noorden moet niet veranderen

• • • • •

• • •

Noordelijk Nederland moet landelijk blijven

• • •

Het land is al te vol

• •

Eerst bestaande woningen verbeteren

•

•

Hier gaat de Lelylijn niet aan bijdragen

• •

•

24 | Titel rapport

“Dit heb ik eerder genoemd, ik wil niet dat er extra huizen komen in Noordelijk Groningen, dus niet dat de bouw van woningen heel erg wordt verdeeld, maar doordat mensen niet wegverhuizen is de kans toch groot dat de woningspreiding beter wordt” “Geen extra woningen Niet teveel woningen hier, er komen al teveel pensionadas uit de randstad die al onze mooie huizen op kopen”. “Nee dat is niet aan de Lelylijn. Wij willen gewoon gemakkelijk heen en weer kunnen rijden” “Spreiding woningen kan bijkomend voordeel zijn, maar moet niet de insteek zijn.” “Woningnood is een urgent probleem, maar de Lelylijn is geen wondermiddel.” “Staat totaal los hiervan in mijn opinie” “Ik geloof er niet in dat Randstedelingen dankzij deze lijn opeens massaal in Fryslân of Groningen willen wonen. Dat is ook niet gebeurd toen er een snellere verbinding met Kampen kwam. Daar is de lijn ook niet voor nodig, je kunt ook Lelystad uitbreiden” “Vooral niet teveel woningen in het Noorden bouwen zodat het een 2e "Randstad" gaat worden want dat verandert de totale identiteit van het Noorden.” “Je moet vooral het karakter van het Noorden bewaren en dit houdt ook de rust en de natuur in.” “In zekere zin denk ik altijd. Waarom alles centreren in de Randstad terwijl iedereen daar dagelijks in de file staat. Maar zoals eerder aangegeven moet het Noorden ook wel het eigen karakter behouden. Dus alles met gezonde mate.

Sommige dorpen kunnen een beetje uitgebreid worden met een woonwijkje. Misschien kunnen Leek en Drachten wat grotere plaatsen worden. Iets meer werkgelegenheid kan ook geen kwaad. Maar het moet allemaal wel goed in balans zijn.” “Landelijk gebied mag best landelijk blijven, maar bereikbaarheid is wel belangrijk” “Daar zit ik nu niet echt op te wachten. Laatst de drukte maar zoveel mogelijk in het westen blijven.” “Daar zitten mensen in het noorden niet op te wachten nog meer natuur kapot door woningbouw. Ook mensen in de randstand willen liever in de randstad of het zuiden wonen ik heb al een aantal gesproken die willen voor geen goud naar het noorden” “Nieuwe woningen? Nee.....(veel) minder inwoners.” “Bevolkingsgroei remmen is betere oplossing om niet heel Nederland te verstedelijken. Er moeten groene en dunbevolkte gebieden blijven. Zeker met oog op natuur en recreatie.” “Er zijn voldoende woningen er zit een verschuiving van woning gebruikers aan te komen vanuit de babyboomers. Probeer oude sociale woningen te saneren en laat hier goed geïsoleerde, duurzame woningen voor terug komen.” “Fout uitgangspunt, dit is omkering van oorzaak en gevolg..... De overheid moet er namelijk voor zorgen dat de toestroom afneemt en zorgen dat er weer volkshuisvesting is.

Dat kan door particulier eigendom (dubbel woningbezit, vakantieparken) en projectontwikklaars / huisjesmelekers aan banden te leggen.” “Ik zie geen verband tussen Lelylijn en woningbouw. Ik zie niet in hoe de Lelylijn hier aan kan bijdragen.” “De lelylijn heeft geen invloed op de woningbouw opgave. Dat is immers een vast gegeven. een goede snelle auto- fiets- bus- metro- tram- loop- en busverbinding draagt daar evengoed aan bij. De auto parkeren bij de stad, en met de bus met metrowachtijden (10 min) of fiets, of lopend naar het werk. Een metro of tram in stedelijke gebieden zou ook bijdragen. Kijk eens in Zwitserland. Zelfs kernen zo groot als Drachten hebben een subliem OV stadsnetwerk. Met tram.” “Dit is niet het belangrijkste punt -- het belangrijkst is dat het noorden van NL nu eindelijk eens goed ontsloten wordt met de trein. Nieuwe woningen kunnen overal in NL komen, dat hoeft niet per se in het noorden”

Hiervoor ligt de verantwoordelijkheid niet bij de overheid Bouw waar behoefte is

•

“De overheid kan mee denken over de bouw van woningen maar de gemeentes hebbben uiteindelijk de eindverantwoording.”

•

“De overheid moet wonen mogelijk maken waar mensen willen wonen, dus in de polders in de randstad” “Er moet gebouwd worden waar vraag is. Geen voorwaarde om noorden vol te bouwen ten behoeve van Randstad. Wel door bouwen naar behoefte in dorpen en steden in het noorden.”

•

3.9 Belangrijke voorzieningen moeten goed bereikbaar blijven voor inwoners van Noordelijk Nederland Tabel 3.9.1 Argumenten van deelnemers die veel punten toekennen aan deze optie

Bereikbaarheid voor iedereen is belangrijk

• •

Lelylijn kan bereikbaarheid van belangrijke voorzieningen stimuleren

•

• •

Bereikbaarheid mag niet verslechteren door de Lelylijn

•

•

Aansluiting met regionaal openbaar vervoer is belangrijk voor een goede bereikbaarheid Belangrijk om jongeren in Noordelijk Nederland te behouden

•

Belangrijk om basisvoorzieningen in de buurt te hebben

•

•

•

Dit is nodig om te zorgen dat mensen in

25 | Titel rapport

•

“Klopt. Sommige delen in het noorden zijn echt middle of nowhere. Hoewel de rust en stilte kan blijven, is bereikbaarheid ook belangrijk.”" “Het zou goed zijn als er voor kleinere plaatsen een betere bereikbaarheid komt. Het aantal dorpen in Noord Nederland waar tegenwoordig de bus niet of nauwelijks meer komt, loopt de spuigaten uit. Als deze lijn daar ook iets aan kan verbeteren, is dat mooi meegenomen.” “Mensen kunnen makkelijker en sneller hun benodigdheden kopen als ze kunnen reizen met de Lelylijn. Inwoners moeten op een acceptabele afstand hun boodschappen kunnen doen” “Er zijn steeds meer mensen die geen auto meer kunnen betalen en afhankelijk zijn van een trein.” “ik ben zelf student en maak in deze tijd veel mee dat het openbaar vervoer veel stakingen heeft, personeels te kort, of vertragingen heeft. wanneer er meerdere routes beschikbaar zijn maakt dit het gemakkelijker om op de plek van bestemming te komen.

tevens is het belangrijk dat de basis voorzieningen goed bereikbaar blijven en niet gehinderd wordt door treinverkeer.” “niet voor iedereen is het interessant dat er Lelylijn zal komen, maar als het maar niet ten kosten van bereikbaarheid via fiets en auto als je naar het supermarkt moet gaan, want het is helemaal niet handig als je alleen via de trein of bust zal moeten reizen, en dat is absoluut niet praktisch voor het dagelijkse leven in het Noorden” “Ik woon zelf in Noord Nederland, en ben van mening dat de bereikbaarheid van scholen, supermarkten en andere voorzieningen niet mag mag verslechteren door de Lelylaan. De Lelylijn zou dat in mijn ogen juist alleen maar mogen verbeteren.” “Dat de inwoners niet steeds over hoeven te stappen of hele stukken moeten lopen omdat de trein in de middel van noweree stopt, en niet meer verder gaat.”

“De keuze voor Hoger- en Universitair onderwijs is voor Friezen zeer beperkt. (Leeuwarden, Zwolle of Groningen). Dit betekend dat studenten zich tijdelijk vestigen in deze steden. Dat heeft nadelige gevolgen voor de beschikbare woningen voor "reguliere" bewoning. Kortere reistijden en betere verbindingen kan het aantal uit-huis-wonende studenten verminderen.” “Voorzieningen in dorpen moeten behouden blijven, en door nieuwbouw vanwege de mensen die kunnen blijven of nieuw komen als er meer hoogwaardige banen worden gecreëerd kan dit.” “De voorzieningen in Noord Nederland lopen al terug. Daardoor is het juist belangrijk dat de bereikbaarheid in dit gedeelte van het land beter wordt. Zodat ook mensen zonder eigen vervoer naar deze voorzieningen kunnen blijven gaan. En daardoor bijvoorbeeld niet wegtrekken uit krimpgebieden.” “NN is het afvoerputje van Nederland. Met betere verbindingen, goede bereikbaarheid en leefbaarheid zal het welbevinden in NN toenemen.”

Noordelijk Nederland blijven wonen

Tabel 3.9.1 Argumenten van deelnemers die geen punten toekennen aan deze optie

De trein gaat bereikbaarheid van voorzieningen niet verbeteren

•

• • •

•

Bereikbaarheid is goed geregeld in Noordelijk Nederland

Bereikbaarheid zal vanzelf verbeteren

• • • • •

“Een trein gaat er niet voor zorgen dat bovengenoemde beter bereikbaar gaat worden. als inwoner van Drenthe weet ik dat de winkels en dergelijke behoorlijk ver van de treinstations af liggen. daar gaat en kan de Lelylijn ook niet voor zorgen” “Met de trein naar de supermarkt...Meer hoef ik niet te zeggen. Belachelijk argument” “Dat gaat deze lijn echt niet doen met het aanstippen van een aantal plaatsen. Het achterland blijft echt op creativiteit aangewezen om voorzieningen in de benen te houden” “Dit is onzin. Je gaat echt niet met de trein naar de supermarkt als je op het platteland woont. Dat geldt ook voor lager en middelbaar onderwijs Dus dat geldt niet voor de bewoners in het algemeen.” “Het zou bizar zijn om te denken dat na alle bezuinigingen in het openbaar vervoer, de komst van de Lelylijn alles weer doet veranderen en buslijnen weer terug gaat halen. Papieren werkelijkheid.” “Scholen, supermarkten etc zijn op dit moment goed bereikbaar in Noord Nederland. Ik denk niet dat iemand de Lelylijn gaat nemen voor het doen van boodschappen.” “Op elke hoek van de straat is bijna wel een supermarkt, en scholen zijn er ook veel. Daar maakt de lelylijn geen verschil in” “Dat zijn ze nu ook, niet dat we via een zandweg naar de supermarkt moeten.” “Lijkt mij dat dit automatisch verbeterd ipv verslechterd” “Als er werk is komt de rest ook wel”

3.10 Noordelijk Nederland moet aantrekkelijker worden voor jongeren Tabel 3.10.1 Argumenten van deelnemers die veel punten toekennen aan deze optie Meer jongeren in • “Op dit moment trekken veel jongeren naar de randstad omdat er in het Noorden weinig Noordelijk Nederland werk is. De Lelylijn zou huisvesting in het Noorden aantrekkelijk kunnen maken omdat de is goed voor de lokale reistijd naar de randstad verkleint wordt. Als er meer jongeren in het Noorden blijven economie wonen trekt dit wellicht ook bedrijven aan waardoor in het noorden meer werkgelegenheid komt voor hogeropgeleiden.” • “Ik denk dat het goed is voor de economie in het noorden en ontwikkeling van jongeren om ook het noorden te ontdekken.” • “Als de Lelylijn aantrekkelijk is om naar de stad Groningen te reizen, wordt het probleem van de huisvesting van studenten daar misschien ook beter te beheersen. Een goede Lelylijn doet de economie van Noord Nederland goed = meer jongeren komen hier studeren/werken = de voorzieningen leven weer op = misschien minder druk op de Randstad” • “Het zal de scholen wellicht een boost geven in Emmeloord. Voor de rest is in Emmeloord al weinig te beleven.” De vergrijzing van • “Het zou mooi zijn als jongeren door de Lelylaan in de regio waar ze zijn opgegroeid willen Noordelijk Nederland blijven wonen.

Nu trekken veel jongeren naar de stad.” tegen gaan • “Jongeren zijn de toekomst, Noordelijk Nederland moet niet helemaal vergrijzen en leegtrekken, zoals dat gebeurt in plekken als Delfzijl.” • “We worden als ver gezien. Het zou geweldig zijn als jonge generaties dat dogma naast zich neer leggen. Niet enkel jongeren uit de Randstad, maar ook internationaal.” • “Ik ben bang voor vergrijzing. En daarmee minder faciliteiten in bepaalde steden en dorpen” • “Het wegtrekken van - met name hoogopgeleide - jongeren is een ramp voor het noorden. Mogelijk helpt de lelylijn dit te verminderen doordat het noorden beter bereikbaar wordt.”

26 | Titel rapport

Draag bij aan het behouden van voorzieningen en de leefbaarheid van Noordelijk Nederland

•

Dit is nodig om een braindrain te voorkomen

•

•

• •

De bevolking verspreiden over Nederland en de Randstad ontlasten

• •

• Voorzieningen in Noordelijk Nederland beter bereikbaar voor jongeren maken Goed voor jongeren om een snelle manier te hebben om te reizen/ jongeren reizen vaak met de trein

• •

•

•

“Er moet een evenwicht zijn tussen de leeftijden in een gebied. Fryslân moet geen bejaarden kolonie van Nederland worden. Leefbaarheid is ook sterk van afhankelijk” “Zonder jongeren, geen levendigheid en weinig aantrekkelijk wonen”

“Nu trekken veel jongeren weg naar de Randstad vanwege de kansen op een baan. Vergrijzing gaat daardoor nog harder. Braindrain zorgt er voor dat bedrijven minder goed aan gekwalificeerd personeel kunnen komen. Deze trend moet gestopt worden wil Noord Nederland niet leeglopen.” “Een snellere verbinding geeft meer kansen op volgen van (hoger) onderwijs terwijl je “ thuis” kunt blijven wonen en misschien na afstuderen ook blijft, geen brain drain.” “Er was weinig perspectief voor mij in het Noorden, iedere docent verteld 'echte groei en ontwikkeling vindt men in de randstad' je vindt de kansen niet in het Noorden, dit leidt er toe dat veel jongeren wegtrekken en dat het gebied relatief vergrijst en een braindrain plaatsvindt. Ik zou graag in Groningen wonen mocht het mij maar een uur kosten om naar de randstad te gaan.” “Jongeren gaan dan niet zo vaak verhuizen naar het overvolle westen, dat is erg goed voor de leefbaarheid van het Noorden” “Kernen als Herenveen en Drachten kunnen nog redelijk makkelijk groeien, ook in hoogbouw. Dat ontlast de randstad en biedt economisch kansen aan de lokale bedrijven.

De toestroom uit het westen kan ook een toestroom in kennis zijn.” “Draagt er aan bij dat de randstad wordt ontlast en Nederland als geheel aantrekkelijker wordt om te wonen, met minimale woon-werk reistijden.” “Je kunt in het noorden ook goed studeren, keuze ligt daar nu niet zo snel.” “Vooral sneller bereikbaar zodat jongeren uit de Randstad bijvoorbeeld ook in het Noorden kunnen studeren. Maar ook om naar toe te gaan om te shoppen etc.” “Jongeren en studenten reizen nu eenmaal het meeste met het openbaar vervoer, en daarbij is de trein het snelste vervoersmiddel. Voor hun is het dus juist van belang dat er een goede treinverbinding door Groningen, Fryslân en Flevoland gaat lopen. Hierdoor betrek de je twee noordelijkste provincie goed met de rest van Nederland. Helemaal met de studentenstad Groningen is dit erg van toegevoegde waarde.” “Als jongere was ik zelf voor een groot deel afhankelijk van ov. Ik zou het fantastisch vinden als mijn kinderen (nu nog klein) over 10-15 jaar met de trein de wereld kunnen ontdekken vanuit onze woonplaats Drachten.”

Tabel 3.10.2 Argumenten van deelnemers die geen punten toekennen aan deze optie

Gaat geen/weinig invloed erop hebben of jongeren naar Noordelijk Nederland gaan

• •

•

Het moet niet alleen voor jongeren aantrekkelijk zijn

Het moet niet te druk in Noordelijk Nederland worden

Noordelijk Nederland is al aantrekkelijk genoeg voor jongeren

27 | Titel rapport

• •

• • •

• •

“Hiervoor zijn andere maatregelen nodig dan alleen een snellere verbinding (bijvoorbeeld banen, leefbaarheid dorpen etc.)” “Jongeren hechten sterk aan de provincie waar zij opgroeien, de komst van een treinverbinding maakt niet speciaal dat ze hier heen zullen willen, of dat zij hier zullen willen wonen wanneer ze er niet vandaan komen.” “Denk niet dat dit er toe bijdraagt want de meeste jongeren pakken de fiets brommer scooter of auto als zij ergen verder naartoe willen reizen Omdat het openbaar vervoer erg duur is.” “Jongeren hebben geen prioriteit tov andere leeftijdsgroepen.” “Ik vind niet alleen voor jongeren. Sinds ik van amsterdam naar groningen ben verhuisd mis ik een diverse samenleving. Het is hier echt erg wit en rechts. Het zou dus aantrekkelijker moeten worden voor een diversere bevolking” “Het is niet alleen voor jongeren, maar juist de nu bestaande gezinnen” “Omdat mijn vrouw en ik jong zijn en het plezier en de aantrekkelijkheid van de omgeving waarin we wonen belangrijk voor ons is” “Als je naar Groningen en Leeuwarden kijkt zijn er genoeg studenten en jongeren. In Groningen wordt er inmiddels bijna overal Engels gesproken. Helpt niet mee aan behouden van identiteit van het noorden” “Komen vanzelf als we het hier houden zoals het is; rust, aantrekkelijke dorpen en steden met betaalbare woningen.” “Het Noorden is interessant genoeg voor jongeren.

Het helpt niet alleen werkenden maar ook jonge mensen om sneller te kunnen schakelen tussen randstad en het Noorden. Punt

Er zijn betere oplossingen om Noordelijk Nederland aantrekkelijker te maken voor jongeren

•

•

•

Gaat sowieso gebeuren als de Lelylijn er is

• •

wat vaak in het nieuws naar voren komt is woningen voor jongeren. Er zijn voldoende woningen er zit een verschuiving van woning gebruikers aan te komen vanuit de babyboomers.” “Versterk dan de economie in het noorden, ondersteun wonen in kleine kernen om de leefbaarheid te verhogen. Wonen in een dorp wordt niet aantrekkelijker als de reistijd naar Amsterdam met een kwartier verkort. De aantrekkelijkheid verhoog je door voorzieningen te versterken in de regio (huisarts, school, opvang etc)” “Ik denk niet dat een treinverbinding hier per definitie iets aan oplost; daarvoor zullen meer dingen moeten veranderen in de gemeente. Ik heb zelf gestudeerd in Groningen en Amersfoort en woon nu weer in Emmeloord. Dan val je in een behoorlijk gat terug; weinig uitgaansgelegenheid, beperkte openingstijden, weinig te beleven voor jongeren. Ik denk dat daar meer winst te behalen is.” “Ik denk dat jongeren op het moment al best prima naar Groningen bijvoorbeeld zouden willen gaan, als ze dat willen, en dat het iets helpt als die route wat verkort wordt, maar niet enorm. Verder denk ik dat, hoe goed de spoorlijn ook is, jongeren niet per se naar de overige plaatsjes waar je op het moment niet goed kan komen opeens wel heen willen gaan.

Dus in die zin denk ik dat dit weinig aandacht nodig heeft” “Jongeren gaan toch wonen waar ze wonen willen, vaak in de buurt van het ouderlijk huis” “Dit zou sowieso aan de orde zijn als de Lelylaan er is. Hierdoor is reizen een optie i.p.v. in de Randstad wonen.”

3.11 De Lelylijn moet de identiteit van Noordelijk Nederland niet veranderen Tabel 3.11.1 Argumenten van deelnemers die veel punten toekennen aan deze optie

Noordelijk Nederland moet eigen karakter behouden en geen Randstad worden

De rust en de ruimte in Noordelijk Nederland moet worden behouden

• • •

• •

•

• De natuur in Noordelijk Nederland moet niet veranderen

• •

De Lelylijn moet niet tot een grote instroom aan forensen uit de Randstad leiden

•

28 | Titel rapport

•

“Noordelijk Nederland moet blijven zoals het is. Niet meer bemoeienis van West Nederland” “Noordelijk Nederland moet geen Randstedelijke enclave worden” “Deze weegt voor mij erg zwaar omdat ik ben opgegroeid in Fryslân . Het karakter en de identiteit heeft iets uit een andere tijd. Het behoud hiervan weegt zwaar voor mij, ook al vrees ik dat dit uiteindelijk verloren zal worden.” “Zoals eerder gezegd moet het ook niet een slaapstad worden voor Randstedelingen.” “Mensen al hier waarderen de rust, de sociale geborgenheid en het landschap. Men is minder gewend aan grote veranderingen zoals dat in bijvoorbeeld Amsterdam het geval is. Dat ligt gevoelig en het zou zonde zijn om een soort gelijke cultuur hier na te streven.” “Precies dat. De waarde van het Noorden (Fryslan en Groningen) is het open landschap, de samenleving, het nuchtere, de kleinschaligheid zonder bekrompenheid. Dat niet verkwanselen door huizenbouw op te dringen!” “We zijn trots op ons friese land, door de bouw van de Lelylijn gaat dit ten koste van ons landelijk gebied.” “Het landschap mag niet verloren of verstoord worden” “We moeten zien te voorkomen dat de lelylijn dwars door landbouwgronden en natuurgronden snijdt om de leefbaarheid en recreatie goed te houden.” “Dit is het allerblangrijkste. Al die mensen uit de randstad die denken dat ze onze dorpen moeten "verbeteren".

Laat ze vooral in de randstad blijven.” “Geen pendelcultuur creëren waarin in het noorden gewoond en in het westen gewerkt wordt. Dit is tegenstrijdig met o.a. andere duurzame gedachten.”

Tabel 3.11.2 Argumenten van deelnemers die geen punten toekennen aan deze optie

Het is onzin om identiteit te willen behouden

• • •

De identiteit gaat niet veranderen door een spoorverbinding

• •

• Het is positief als Noordelijk Nederland meer verbonden en ’gezien’ wordt

• •

•

Er mag wel wat meer Randstedelijke mentaliteit in Noordelijk Nederland komen

•

• •

29 | Titel rapport

“Pure nonsense. De middeleeuwen zijn over, dus geneuzel over 'behoud van horizon' of hoe je graag naar je koeien in de wei kijkt... gezeur.” “Ik zie niet in waarom dat een probleem zou zijn? Welke identiteit? Die van slecht bereikbaar te zijn?” “Wat is die identiteit? En is die de afgelopen 100 jaar nooit veranderd? We hebben in Nl weinig ruimte en we willen veel. Dus landschapsverandering lijkt me niet het grootste issue.” “Met Netflix en internet maakt een spoorlijn niet veel uit voor de identiteit” “Identiteit verbinden aan een spoorlijn is ver gezocht. De veranderingen die zo'n spoorlijn te weeg brengt zijn weinig van invloed op identiteit. Ik kan mij geen voorbeelden voor de geest halen van een identiteit die verandert op basis van een spoorlijn” “Ik geloof niet dat een andere toegangsweg naar Noordelijk Nederland de identiteit gaat veranderen. Het is niet alsof het nu een afgesloten gemeenschap is.” “De indentiteit niet maar we mogen wel wat meer respect krijgen vanuit het westen, en daar kunnen ze alleen achter komen als ze hier een beetje snel zijn.” “Het zou juist positief zijn voor de regio als noord nederland zich meer verbonden voelt met de rest van nederland en ook meer door de rest van nederland "gezien" wordt.

De verschillen en vooroordelen verminderen is belangrijker dan vasthouden aan een "identiteit" die als je echt gaat vergelijken eigenlijk grotendeels overeen komt met de "identiteit" van voldoende andere streken.” “Een dergelijk majeure investering is een game-changer. Dat gaat de identiteit altijd ten positieve veranderen. Wat we natuurlijk niet willen worden is een vervuilde randstad maar daarvoor is er meer dan genoeg ruimte hier” “De friezen mokken over de "hollanders" die de provincie gaan overspoelen. Een nogal narcistisch standpunt als je in acht neemt dat heel veel Friezen over de hele wereld zijn neergestreken. Het zou goed zijn als wat meer Randsteedse lef in de provincie komt.” “Dit ga je niet tegenhouden. Meer import uit rest NL zorgt voor iets andere sfeer, en dat is helemaal niet zo erg. Goed om wat mee te bewegen.” “We leven in Nederland. Zijn allemaal Nederlanders. Ik kom oorspronkelijk ook niet uit het Noorden. Dus hier heb ik niet zoveel mee. Voor de cultuur in de Randstad valt wat te zeggen, voor de cultuur in het Noorden ook. Ze kunnen juist van elkaar leren.”

4. Overzicht van illustratieve quotes bij de vraag naar welke kansen de Lelylijn kan bieden De reistijd tussen Noordelijk Nederland en de rest van Nederland wordt korter Het belangrijkste is om sneller in Groningen te zijn en dat je bv op een dag een culturele activiteit kunt doen en daarna weer naar huis. Kans: hogesnelheid. Kijk hoe super dat in Japan werkt, dan wil je niets anders! Snelheid, snelheid, snelheid. Zorg dat het een forenzenroute kan worden. Betrouwbaarheid voor reizigers Eindelijk zal die vervloekte bottleneck tussen Zwolle en Meppel opgelost worden. Geen eilandvorming bij calamiteiten, dus de Lelylijn is een prima alternatieve route als er op de huidige spoorlijnen iets mis gaat, of vice versa. De druk op de bottleneck Zwolle - Meppel kent een sterke vermindering. Er ontstaan nieuwe treindienst en/verbindingen. Sneller in de Randstad en vice versa. Noorderlingen kunnen hier blijven wonen, en werken in de Randstad, mede door de snelle Lelylijn verbinding. Het belangrijste vind ik dat er een gegarandeerde toegankelijke verbinding is tussen midden en noorden. Omdat we nu te afhankelijk zijn van 1 onberekenbare lijn. Dus meerdere lijnen zijn gewoon nodig wil je een goede basis hebben. Ontlasting van knelpunt/flessenhals zwolle-meppel; nu de enige ov-verbinding tussen noorden en randstad.

Alternatief auto (en vliegtuig) Robuuster spoornetwerk kan dienen als alternatief voor de auto (kort afstand) en vliegen (langere afstand) op voorwaarde dat ook geïnvesteerd wordt in de Wundeline en Nedersaksenlijn Een snellere ov verbinding waardoor niet noodzakelijk is om of heel lang te reizen of om de auto te pakken. Oftewel een groene, efficiënte mogelijkheid. Daarnaast dwing je mensen nu om met de auto te gaan als de reistijd van de randstad naar t Noorden op meer dan 3,5 uur heb. Met de auto doe je daar maximaal 2 uur over. Het stimuleert om de trein te pakken. Daarnaast is het wagenpark snel aan het elektrificeren terwijl het elektriciteitsnet van Nederland hier nog niet klaar voor is. Door minder autoritten is de belasting hierop ook minder groot. ontlasten van de A7 tussen Heerenveen en Groningen. Het zal schelen in vliegverkeer. Luchthaven eelde kan dicht mits er er een station lelystad AirPort komt. Stimulans voor Nederland & Noordelijk Nederland Grootste voordeel is dat je in het Noorden woont en makkelijker profiteert van faciliteiten in de Randstad, maar ook dat voorzieningen in het Noorden blijven doordat meer mensen in het Noorden gaan wonen Voordelen zijn, verbondenheid, duurzaamheid en vrijheid. Mensen zijn meer verbonden door het land heen en het maakt Nederland 1 netwerk.

30 | Titel rapport

Een snelle verbinding met de randstad, met nieuwbouw appartemente/kantoren rond de stations. Dit zorgt ervoor dat veel mensen een snellere verbinding hebben met hun werk en voor andere recreatieve reizen. daarnaast geeft het opties aan mensen die nu in een gebied leven met relatief weinig openbaar vervoer. Opties hebben op het gebied van vervoer is erg belangrijk voor de leefbaarheid van een plek. Het geeft mensen uit Noord Nederland om cultuur elders op te zoeken maar ook om mensen buiten de provincies kennis te maken met de prachtige Noord-Nederlandse cultuur. Het biedt mensen uit het Noorden de kans om zich snel, comfortabel en klimaat neutraal door het land te bewegen. Duurzame stimulans voor Nederland Optie om in het noorden van het land te wonen maar elders te werken, noorden beter bereikbaar per trein waardoor minder belasting milieu (vergeleken met auto). Prachtig groot infrastructuur project, goed voor Nederland. Het terugdringen van auto kilometers te gunste van OV is beter voor het milieu Implementeren van waterstof wordt makkelijker Wanneer de herontwikkeling van OV torenhoog in het vaandel komt, 1) zorg je voor minder milieubelasting, 2) het ontlast de druk op electrische oplaadpunten, 3) kun je veel sneller en efficiënter waterstof inzetten voor transport dan als dat per individuele auto moet worden georganiseerd.

Werkgelegenheid Noordelijk Nederland Korte reistijd, meer mobiliteit, wordt economisch interessanter, minder leegloop van het Noorden en meer toegang van het Noorden door jongeren en gezinnen vanuit elders in NL voor het Noorden economische groei door deze bereikbaarheid, bedrijven kunnen zich beter vestigen in het Noorden, grond is minder duur, er is ruimte genoeg Het noorden wordt aantrekkelijker voor werkgevers. In het Noorden zit genoeg goed opgeleid personeel dat nu vertrekt omdat er minder werk te vinden is in het noorden. Dit heeft zijn weerslag ook op de omliggende dorpen. De economie krijgt een boost en is niet meer voornamelijk op de Randstad georiënteerd. Goede ontsluiting naar het Noorden betekend volgens mij dat men vanuit het noorden eenvoudig naar het westen kan en vice versa waardoor het noorden zich beter kan ontwikkelen en er daardoor meer werkgelegenheid ontstaat en mogelijkheden voor mensen om zich daar te vestigen. DIt verbeterd de leefbaarheid in het noorden en kan leegloop voorkomen Woningbouw Noordelijk Nederland Dat er een betere verbinding is met de randstad, wat leidt tot meer mogelijkheden qua wonen en werk en minder autoverkeer. Ik zie grote kansen voor meer woningen in het noorden.

Zeker sinds Corona is het veel eenvoudiger voor veel mensen om in ieder geval een aantal dagen thuis te werken, waar door een iets langer reistijd naar kantoor minder een probleem is. De huidige twee uur is dat echter wel. Woningbouw waar nog ruimte is Kans op spreiding van woningzoekenden. Kansen voor asielzoekers Betere spreiding van nieuwe woningen, hierdoor meer betaalbare woningen voor iedereen, een verlaging van de leegloop van het noorden hierdoor, etc.

31 | Titel rapport

Stimulans / aantrekkingskracht Noordelijk Nederland Maakt misschien de regio ook wat aantrekkelijker en mentaal dichterbij de belevingswereld van de Randstad (de trein naar Groningen duurt altijd mentaal 2x zo lang als die naar Amsterdam ;-) ). Snelle bereikbaarheid van Groningen en Leeuwarden waardoor het makkelijker wordt om een dagje weg te gaan of erheen te verhuizen. Als de reistijd korter is, wordt het veel makkelijker om zo'n beslissing te maken, de rest van Nederland is dan immers een stuk minder ver weg. Verder is het erg belangrijk voor het klimaat, dit is een alternatief voor reizen met de auto en een snelle route om in bijvoorbeeld Amsterdam de internationale trein te kunnen nemen. Naast praktische en economische voordelen denk ik dat het belangrijkste voordeel is dat het noorden gevoelsmatig weer meer bij de rest van Nederland gaat horen. Het is - in elk geval aan onze kant van het verhaal - nu erg wij-zij. Het gaat dus ook over vertrouwen, door te laten zien dat het noorden en grote investering waard is, en de bevolking bijna letterlijk dichter bij elkaar brengen. De kansen liggen met name op het behoud van jongeren in het noordelijk gebied, maar ook het behoud van en (verdere) ontwikkeling van natuur en cultuur, uitgaansmogelijkheden, (grotere) winkelcentra en bedrijfsmatige ontwikkelingen. Noorden ook mentaal beter 'aangesloten' bij de rest van het land.

Mijn familie en een deel van mijn vrienden woont in Lelystad. Ik woon in Groningen. Het grootste voordeel voor mij zou zijn dat ik sneller daarheen kan reizen. Daarnaast zou ik mogelijk een baan in de randstad kunnen vinden, als de reistijd kort genoeg is. Ontsluiting Noorden als vestigingsplek voor arbeidsmarkt Randstad/Groot-Amsterdam. Zodra dat werkt volgt de rest (investeringen in nieuwe woonkernen, vestiging meer bedrijven in het Noorden, ontlasting Amsterdam en mogelijk zelfs ontlasting Schiphol als Groningen Airport ook aangesloten wordt op de een of andere manier. Betere aansluiting naar het westen. Ik woon bijv in De Fryske Marren. Zoveel mensen die ik ken werken in A'dam en gaan met de auto via de afsluitdijk. Veel liever nemen ze de trein. Ik zou zelf de 2de gezinsauto weg doen Minder boeren zou ik ook wel fijn vinden. Zou het geweldig vinden dat de walden bijvoorbeeld wat dichter bevolkt raakt. Meer werkgelegenheid, misschien krijgt Leeuwarden dan ook weer eigen universiteit. Alles groeit dan ook in Friesland, zou het erg fijn vinden. Ipv dat we het Detroit van Nederland zijn. Aantrekkingskracht Noordelijk Nederland voor jongeren Verjonging. Binden van jongeren aan ons gebied. Beter bereikbaarheid voor het noorden van Nederland, waardoor jongeren meer kansen hebben. Mogelijkheid tot woningbouw in noorden van Nederland om plekken waar de Lelylijn stopt.

Betere verbindingen binnen het noorden (Heerenveen-Drachten-Leek-Groningen); snellere verbinding tussen het noorden en het westen, waardoor Noord Nederland aantrekkelijker wordt voor bedrijven. Bovendien kan het de trek van jongeren uit het noorden naar het westen tegengaan, omdat het westen beter bereikbaar wordt. Aangezien er op urk geen hbo gevestigd zit en een goede hbo 1,5 uur reistijd kiezen er veel mensen om uit huis te gaan wonen. dit zorgt er voor dat er meer studentenwoningen nodig zijn. terwijl deze er al niet zo veel zijn. zelf woon ik op urk en moet ik 1,5 uur reizen tot ik op Hogeschool windesheim aankom dit is als ik in de ochtend enigsinds vroeg begin. anders ben ik bijna 2 uur aan het reizen aangezien er geen busverbinding is tussen zwolle station en hogeschool windesheim. wat er voor zorgt dat ik 15-18 minuten aan het lopen ben en hierdoor bijna 2 uur onderweg ben

32 | Titel rapport

Bereikbaarheid Randstad Bereikbaarheid van de randstad voor noorderlingen. Verbinden (in meer dan de letterlijke zin) van noorden van het land met de rest van Nederland. Voordelen voor Noorderlingen omdat meeste zaken niet in het Noorden worden geleverd : concerten, nascholing, familiebezoek. Snel en comfortabel naar Schiphol. Vliegen wordt makkelijker. Betrouwbaarheid infrastructuur in geval van nood Ik zie kansen voor het combineren met een impuls die ongetwijfeld gaat komen nl. het bouwen van schuilkelders. Gebruik de noodzakelijke spoortunnels om gelijk schuilkelders te bouwen. Ook is deze lijn voor defensie van groot belang voor transporten van zwaar materieel. Bereikbaarheid Noordelijk Nederland Betere bereikbaarheid van de Noordoostpolder, aansluiting op spoor al jarenlang een grote wens in de polder. Ik denk de bereikbaarheid en snelheid on het Noorden te bereiken. Daarmee ook de optie om in het Noorden te blijven wonen, economisch te ontwikkelen, en zorgen dat je niet altijd de auto hoeft te pakken. Daarvoor zijn er meerdere stations nodig, op die manier wordt het milieu ook meer ontzien Voor mij zou het de keuze om in Leeuwarden te gaan wonen (momenteel woon ik in de randstad en ik bezit geen auto of rijbewijs), in de buurt van mijn familie, vergemakkelijken.

Het belangrijkste voordeel voor het aanleggen van een Lelylijn tussen de Randstad en Groningen, is het feit dat Groningen veel beter bereikbaar wordt. Het maakt een enorm verschil of de reistijd een of twee uur is. Door de reistijd te verkorten tot (iets meer dan) een uur, wordt de mentale afstand tot Groningen en het Noorden veel kleiner, en is het Noorden veel beter verbonden met de Randstad. Bereikbaarheid regionaal Kans ik om dorpen die nu eerst naar de steden moeten aan te laten sluiten bij de lijn. Bijvoorbeeld Leek succesvol met het OV en Bus maar veel autogebruik op de A7 -aA6 dat kan hiermee worden opgelost Mogelijkheid om bussen aan te sluiten op Lelylijn. Een extra kans is om aanvullende OV ook goed in de stijgers te zetten (bv. een snelle verbing met het Zernike terrein in Groningen). De belangrijkst reden is wel dat je de gemeente NOP bereikbaar maakt. Als je ziet hoe slecht de bus verbindingen zijn dan is het hier echt een achter gesteld gebied. Het terug brengen van een treinverbinding met Leek en Drachten De randstad speelt niet zo, want dat betreft alleen Schiphol en Amsterdam en niet Rotterdam, Den Haag of Utrecht, maar de onderlinge verbindingen op de lijn Emmeloord - Groningen verbetert. Bereikbaarheid internationaal Kansen voor randstad voor verdere samenwerking met Duitsland (rijkste stad Hamburg vlak over grens) en Scandinavië.

Economische kansen voor beide gebieden. De belangrijkste voordelen zijn dat het noorden minder "afgelegen" ligt van de randstad ten opzichte van nu. Een mooie kans is om Groningen en Nederland hiermee beter te verbinden met de rest van europa, dit zorgt voor een grotere kenniseconomie op bijvoorbeeld het gebeid van waterstof (Noord- nederland en Noordwest-Duitsland zijn nu al koplopers.

33 | Titel rapport

Snelle ontsluiting van noordelijke gebieden en op termijn goede verbindingen met noord-duits railnetwerk. Dat het Noorden beter bereikbaar wordt en er wellicht meer kansen liggen voor het Vliegveld EELDE. Meer kansen voor vliegveld Eelde, spreiding van vliegverkeer. Betere aansluiting op Wunderline en Nedersaksenlijn, Betere aansluiting Randstad op Noord Duitsland (Oldenburg - Bremen - Hamburg) Betere bereikbaarheid van (Noord-) Nederland met Noord- en Centraal Europa indien de lijn wordt doorgetrokken richting Hamburg en Kopenhagen. Doortrekken van de Lelylijn naar hogesnelheidslijnen in Duitsland(Bremen/Hamburg, Berlijn). Daardoor een veel betere verbinding met Scandinavië(De hogesnelheidslijn die op dit moment wordt aangelegd tussen Denemarken en Duitsland. ) Kortom, HEEL Nederland profiteert dan van de Lelylijn. En, direct een heel goed alternatief voor het vliegtuig.(Afgaande op het huidige aantal vluchten per dag richting Noord-Duitsland en Scandinavië. ) De Lelylijn zou ook doorgetrokken moeten worden naar Duitsland. Dit brengt nog meer kansen met zich mee. Het is armoede dat vanuit Groningen je alleen met de auto of Flixbus naar Bremen en verder kan. Eventueel kan het vliegveld van Eelde wat mij betreft opgeofferd worden voor de Lelylijn.

Het railsysteem is in het verleden handig geweest om iets van A naar B te krijgen, ik ben van mening dat we in Nederland te klein zijn voor dit systeem. Als de overheid als doel heeft om bv treinverkeer te ontwerpen om naar Bremen / Hamburg te gaan in de toekomst, dan zou ik adviseren om via het Midden van het Land de overgang te vinden naar Duitsland. Daarnaast is Lelylijn een kans om het Europese treinnetwerk te verbeteren. Het moet als voorbeeldfunctie gaan dienen hoe we in Europa het treinverkeer kunnen gaan optimaliseren. Erkenning Noordelijk Nederland Stel??? Die moet er eindelink een keer komen na de beloftes in de verkiezingsprogramma's en na het noorden decennia beloftes gedaan te hebben en dan steeds weer die vette worst wegtrekken. Was er al een snelle treinverbinding geweest dan zou het noorden aantrekkelijker zijn geweest voor bedrijven en was er minder ontvolking/vergrijzing met alle nadelige gevolgen zoals vermindering van leefbaarheid zijn geweest. Dat is nu dus een kans. De reistijd tussen de Randstad en het Noorden zal aanzienlijk minder worden, en daarmee ook de psychologische afstand. Het Noorden zal zich eindelijk serieus genomen voelen, omdat er daadwerkelijk in hun woongebied wordt geïnvesteerd.

Ten tweede ga je in op het belang van Noord-Nederland als deel van het hele land, en wellicht laat je zien dat Noord-Nederland na de aardgasfloppen (en zoutwinningsellende) ook een andere inzet mag krijgen van het land. Voordelen zijn de bereikbaarheid landelijk van allerlei voorzieningen, ook voor Noord-Europeanen. Men zal op een gegeven moment toch iets moeten tenzij men het Noorden het achtergebleven gebied van Nederland wil laten worden. Dan kunnen ze het beter nu aanpakken. Indien de overheid zich écht zorgen maakt om de groeiende kloof tussen de Randstad en de rest van Nederland, is dit een opportuun moment om daad bij woord te voegen i.p.v. nog meer te polariseren d.m.v. beleid. Reeds ben ik al gewend aan de omgekeerde driekleur in de regio. herstellen vertrouwen in overheid van mensen in het aardbevingsgebied (en bij boeren) compensatie voor noord-NL voor aardgas baten Snel treinreizen, werkgelegenheid, opleidingen kunnen in het Noorden blijven of er juist komen. Eindelijk worden de bewoners in het Noorden serieus genomen.

34 | Titel rapport

een betere bereikbaarheid betekent ook beter contact, waardoor de noordelijke regio meer 'gezien' wordt in de politieke arena. (De Groningse perikelen zouden zich nooit in den haag kunnen voordoen) Gelijkheid / eerlijke verdeling Meer kansengelijkheid tussen stad en platteland Groningen en Leeuwarden worden een een volwaardiger deel van het land, aantrekkelijk om er te wonen, werken en recreëren. Nu is het noorden toch het stiefkind en gaat alle aandacht naar de Randstad uit. Je ziet nu dat als er geld te verdelen valt, de Randstad vrijwel al het beschikbare budget krijgt. Tegengaan van scheefgroei tov de rest van het land zonder dat mens en natuur daar direct de dupe van wordt Meer contact van de noordelijke regio met de rest van Nederland zorgt voor het terugbrengen van de economische en onderwijs-achterstanden Meer één land worden in plaats van de randstad met zijn wingewesten

35 | Titel rapport

5. Overzicht van illustratieve quotes bij de vraag welke zorgen mensen hebben over de Lelylijn Lange doorlooptijd / uitloop Dat het eindeloos gaat duren, dat het veel te duur wordt en dat het ten koste gaat van natuur Ik zou het graag zien dat de overheid vaart blijf maken en geen onnodig lang overleg voert wat de hele aanleg vertraagd. Hoe sneller men begint met de aanleg hoe positiever ik zal zijn over de lelylijn, en met mij ook genoeg anderen die het liefst zo snel mogelijk de realisatie van de lelylijn zien. Ooit toen ik 30 jaar was, had ik de vaste overtuiging dat, wanneer ik met pensioen zou gaan, de auto weg kon doen. Ik ben inmiddels met pensioen en we ouwehoeren nog steeds over de spoorlijn. Gebrek aan doorpakken, gebrek aan lef. Typisch NL's gedrag. Als er niet een paarduizend mensen in Noord-Holland waren verzopen in 1916, dan had de Afsluitdijk er zelfs nog niet gelegen. Als er niet een kleine 2000 mensen waren verzopen in Zeeland dan was er nog niet een dam gelegd. Gebrek aan lef gebrek aan doorpakken Miezerige midenstandersmentaliteit in dit wereldrijk dat Nederland heet. Jammer dat de klimaatramp niet doordringt. Ik tuf lekker en walmend erder met mijn dieselje. Een andere keuze is er niet. Die trein zal ik wel niet meemaken. Stop met praten, kom van je luie stoel en zet eens een schop in de grond.

Als de watersnoodramp vandaag was geweest hadden we waarschijnlijk pas in 2223 de Delta werken afgerond. Na eindeloos participeren, rekenen en tekenen. Vertraging in de bouw door stikstof of natuurwetten - zeldzame kikkers gevonden etc. Dat het weer niet gebeurd wat het vertrouwen in politiek tot nul zou dalen. Hoge kosten Te duur en vertraging in de bouw door stikstof of natuurwetten - zeldzame kikkers gevonden etc. Het budget wordt fors onderschat. Ik heb op rtvdrenthe.nl gelezen dat het project tussen de 6 en 12 miljard EUR gaat kosten. In de keuzes die ik kreeg voorgeschoteld in de vorige vraag kom ik niet eens op 5 miljard uit. Hier gaat het dus al meteen fout. Veel te duur. De kosten worden nu al geraamd op 6 tot 12 miljard, en zullen vermoedelijk meer richting de 12 miljard gaan. Door inflatie, personeelstekort en schaarste lopen de kosten verder op. Ik ben bang dat dit uiteindelijk net als bij de Noord-Zuidlijn en de Uithoflijn een prestigeproject wordt met constant oplopende kosten, waardoor de bouw uiteindelijk minstens 15 jaar duurt en 20 miljard of meer kost. Zorgen: Voldoende personeel om het uit te voeren. En daarmee direct ook de kosten. De ervaring is dat dit soort projecten ALTIJD duurder uitpakken. En dit gaat ten slotte ALTIJD ten koste ergens van.

Mijn zorg zou zijn dat bij de aanleg iemand bedenkt dat er een deel ondergronds moet worden aangelegd a la tunnel onder het groene hart; dat is niet nodig en zou enorm kostenverhogend zijn.

36 | Titel rapport

Te veel besparingen / concessies waardoor slechte lijn Dat tijdens de ontwerp fase bezuinigd wordt en de lijn niet de snelste en beste verbinding wordt naar Groningen Leeuwarden die het kan zijn. Speciaal naar Leeuwarden. En dat ook goederen/militair transport niet mogelijk is. Een groot project te zuinig uitvoeren. En daarmee de doelstellingen niet halen. Te weinig stations of te weinig treinen zorgt er snel voor dat de lijn weinig toevoegt en niet gebruikt wordt. Dat de tijdswinst minimaal is omdat er onvoldoende geld geïnvesteerd wordt, te veel stops komen en de lijn niet wordt doorgetrokken naar Duitsland. Mijn grootste zorg is dat er te veel toegegeven moet worden waardoor er uiteindelijk een spoorlijn komt te liggen die maar marginaal sneller is. Ondeugdelijk treinmaterieel om de beoogde snelheid te halen (Fyra-debacle) Er zijn betere investeringen Kost heel veel geld. Gaat misschien ten koste van andere (trein) projecten? Geld kan niet elders geïnvesteerd worden. Alleen al in het bestaande spoor systeem zijn betere investeringen mogelijk (ertms, 3kv, ato, etc) Door geld te steken in de Lelylijn blijft er minder geld over om te investeren in een goed regionaal OVnetwerk, wat veel belangrijker is voor leefbaarheid en milieu. Besteed dit geld aan de ontwikkeling van groene waterstof-energie.

Dáár hebben we in het Noorden veel meer aan! Opgedrongen huizenbouw, impact op de omgeving, investeren in de verkeerde dingen. Gebruik het geld van de Lelylijn dan voor het verbeteren van regionale voorzieningen waar men in de regio net zoveel recht op heeft als in een stadskern (huisarts, school, opvang, ov etc) Betaalbaarheid voor de reiziger Reizen met de trein is op het moment al duur, op deze manier krijgen alleen mensen met een hoog inkomen de kans straks gebruik te maken van deze lijn. Dit gaat niet meer baan kansen geven aan laag opgeleiden Zorgen over dat de kaartjes te duur worden en daarom te weinig mensen gebruik maken van de lelylijn. zorg dat dat ding er komt, en dat treinkaartjes niet te duur worden. Er is maar 1 manier om overlast door autos (file, uitstoot etc. etc. ) af te laten nemen en dat is goeie alternatieven. Is er wel vraag naar? Ik zie echt geen enkele kans. Wellicht wat woningbouw op korte afstand van de randstad, maar zelfs dat rechtvaardigt de enorme kosten van de lelylijn niet. Dit is investeren in snellere videorecorders of verbeterde Tipp-ex. Prachtige techniek maar volledig achterhaald. Er is in de toekomst geen ruimte tussen de goedkopere duurzamere comfortabelere auto en het CO2neutrale vliegtuig.

De tekst is automatisch uit het bestand gehaald en kan afwijken van het origineel (kolommen, tabellen en koppen lopen door elkaar). Het officiële stuk bij de gemeente is leidend. Bron: https://api1.ibabs.eu/publicdownload.aspx?site=Weststellingwerf&id=edb2d9a3-2e0f-4591-8fc7-d39a582a713f