CConstaterende datWeststellingwerf
Koppel je AI →
Document · PDF

Bijlage 1b - Wolvega - Groene hart van Wolvega - Toelichting (0098603886)

Raadsvergadering 10 juni 2024, gemeente WeststellingwerfBij agendapunt: Vaststellen bestemmingsplan Groene hart van Wolvega22.089 woorden

Open het PDF bij de gemeente ↗Naar de vergadering →

Tekst van het document

Uit het bestand gehaald, zonder opmaak, tabellen en afbeeldingen · deel 1 van 3

Wolvega, Groene hart van Wolvega

bestemmingsplan Wolvega, Groene hart van Wolvega

Inhoudsopgave

Toelichting

2

3

Inhoudsopgave (vastgesteld)

bestemmingsplan Wolvega, Groene hart van Wolvega

Toelichting

Toelichting (vastgesteld)

3

Bestemmingsplan

Wolvega, Groene hart van Wolvega

April 2024

Status: Vastgesteld

Bestemmingsplan ‘Wolvega, Groene hart van Wolvega’ Status: Vastgesteld

Bestemmingsplan ‘Wolvega, Groene hart van Wolvega’

Plannaam: Wolvega, Groene hart van Wolvega IMRO-nummer: NL.IMRO.0098.BPHetGroeneHart-VG01 Plantype: Bestemmingsplan Status: Vastgesteld Datum: April 2024

BJZ.nu Ruimtelijke plannen en advies

2

Bestemmingsplan ‘Wolvega, Groene hart van Wolvega’ Status: Vastgesteld

TOELICHTING

BJZ.nu Ruimtelijke plannen en advies

3

Bestemmingsplan ‘Wolvega, Groene hart van Wolvega’ Status: Vastgesteld

INHOUDSOPGAVE HOOFDSTUK 1 INLEIDING ...................................................................................... 6 1.1 1.2 1.3 1.4 1.5

AANLEIDING ......................................................................................................................................... 6 LIGGING VAN HET PLANGEBIED .................................................................................................................. 6 DE BIJ HET PLAN BEHORENDE STUKKEN ........................................................................................................ 7 GELDEND BESTEMMINGSPLAN ................................................................................................................... 7 LEESWIJZER .......................................................................................................................................... 8

HOOFDSTUK 2 HUIDIGE SITUATIE ............................................................................ 9 2.1

HUIDIGE SITUATIE PLANGEBIED EN DOELSTELLING VOORAFGAAND AAN HET PLANVOORNEMEN ................................... 9

HOOFDSTUK 3 PLANBESCHRIJVING ........................................................................ 11 3.1 3.2

GEWENSTE ONTWIKKELING ..................................................................................................................... 11 VERKEER EN PARKEREN .......................................................................................................................... 16

HOOFDSTUK 4 BELEIDSKADER .............................................................................. 19 4.1 4.2 4.3

RIJKSBELEID ........................................................................................................................................ 19 PROVINCIAAL BELEID ............................................................................................................................. 23 GEMEENTELIJK BELEID ........................................................................................................................... 25

HOOFDSTUK 5 MILIEU- EN OMGEVINGSASPECTEN ..................................................... 27 5.1 5.2 5.3 5.4 5.5 5.6 5.7 5.8 5.9

GELUID ............................................................................................................................................. 27 BODEMKWALITEIT ................................................................................................................................ 28 LUCHTKWALITEIT ................................................................................................................................. 29 EXTERNE VEILIGHEID ............................................................................................................................. 30 MILIEUZONERING ................................................................................................................................ 31 GEUR................................................................................................................................................ 34 ECOLOGIE .......................................................................................................................................... 35 ARCHEOLOGIE & CULTUURHISTORIE ......................................................................................................... 37 BESLUIT MILIEUEFFECTRAPPORTAGE.......................................................................................................... 41

HOOFDSTUK 6 WATERASPECTEN........................................................................... 43 6.1 6.2

VIGEREND BELEID ................................................................................................................................. 43 WATERPARAGRAAF .............................................................................................................................. 44

HOOFDSTUK 7 JURIDISCHE ASPECTEN EN PLANVERANTWOORDING ............................... 46 7.1 7.2 7.3

INLEIDING .......................................................................................................................................... 46 OPZET VAN DE REGELS ........................................................................................................................... 46 VERANTWOORDING VAN DE REGELS .......................................................................................................... 47

HOOFDSTUK 8 ECONOMISCHE UITVOERBAARHEID ..................................................... 49 HOOFDSTUK 9 VOOROVERLEG, INSPRAAK, PARTICIPATIE EN ZIENSWIJZEN ...................... 50 9.1 9.2 9.3 9.4

VOOROVERLEG .................................................................................................................................... 50 INSPRAAK .......................................................................................................................................... 50 PARTICIPATIE ...................................................................................................................................... 50 INSPRAAKREACTIES EN ZIENSWIJZEN ......................................................................................................... 50

BIJLAGEN BIJ DE TOELICHTING .................................................................................. 53 BIJLAGE 1

STEDENBOUWKUNDIGE SCHETSONTWERP WISSING ............................................................................... 54

BJZ.nu Ruimtelijke plannen en advies

4

Bestemmingsplan ‘Wolvega, Groene hart van Wolvega’ Status: Vastgesteld BIJLAGE 2 BIJLAGE 3 BIJLAGE 4 BIJLAGE 5 BIJLAGE 6 BIJLAGE 7 BIJLAGE 8 BIJLAGE 9 BIJLAGE 10 BIJLAGE 11 BIJLAGE 12

AKOESTISCH ONDERZOEK WEGVERKEERSLAWAAI .................................................................................. 55 BODEMONDERZOEK ...................................................................................................................... 56 AERIUS-BEREKENING ................................................................................................................... 57 QUICKSCAN FLORA & FAUNA ........................................................................................................... 58 ARCHEOLOGISCH ONDERZOEK .......................................................................................................... 59 WATERTOETS .............................................................................................................................. 60 RAPPORTAGE MONITORING HOOFDSTRAAT ......................................................................................... 61 NOTA INSPRAAKREACTIES ............................................................................................................... 62 NOTA ZIENSWIJZEN ....................................................................................................................... 63 ANALYSE ADEMA HUIZE LINDENOORD ...............................................................................................

64 CENTRUMVISIE VOOR WOLVEGA ...................................................................................................... 65

BJZ.nu Ruimtelijke plannen en advies

5

Bestemmingsplan ‘Wolvega, Groene hart van Wolvega’ Status: Vastgesteld

HOOFDSTUK 1 1.1

INLEIDING

Aanleiding

Voorliggend bestemmingsplan heeft betrekking op een deel van het centrumgebied van de kern Wolvega, gelegen in de gemeente Weststellingwerf. Het betreft specifiek het pastorieplein tussen de Hervormde kerk en het Huize Lindenoord, onderdeel van het ‘hart van Wolvega’ en dit gebied is van grote cultuurhistorische waarde. Het huidige gebruik van dit gebied draagt momenteel, tezamen met de inrichting van de openbare ruimte en de stedenbouwkundige uitstraling van de bestaande panden, onvoldoende bij aan de gewenste stedenbouwkundige en cultuurhistorische waarde van het centrum. Door de leegstand van deze panden en de gemeentelijke behoefte aan een levendige en attractieve verblijfsplek in het centrum, zijn er kansen om dit gebied als geheel aan te pakken. De gemeente Weststellingwerf is daarom voornemens om dit gedeelte van het centrumgebied te herontwikkelen. Enkele bestaande verouderde panden worden gesloopt, ten behoeve van de realisatie van nieuwe gestapelde woongebouwen (60 appartementen) met een commerciële plint (circa 1.445 m²) op de begane grond, parkeergelegenheid in twee te realiseren parkeergarages en de aanleg van openbaar groen/inrichting openbare ruimte op maaiveldniveau.

Het bovenstaande planvoornemen is echter niet in overeenstemming met de vigerende bestemmingsplannen “Bestemmingsplan Wolvega” en “Facetbestemmingsplan kernen Weststellingwerf” van de gemeente Weststellingwerf, aangezien de bestaande bestemmingen onvoldoende ruimte bieden om bovengenoemde revitalisatie van het centrumgebied te kunnen realiseren. Voorliggend bestemmingsplan voorziet daarom in de gewenste planologische kaders op basis waarvan de ontwikkelingen kunnen geschieden, daartoe worden passende bestemmingen opgenomen. Aangetoond wordt tevens in deze toelichting dat de in dit bestemmingsplan besloten ontwikkeling in overeenstemming is met een goede ruimtelijke ordening en vanuit ruimtelijk en planologisch oogpunt verantwoord is.

1.2

Ligging van het plangebied

Het plangebied ligt in het centrumgebied van de kern Wolvega in de gemeente Weststellingwerf. Het betreft globaal het gebied vanaf het pastorieplein tussen de Hervormde kerk tot aan de onbebouwde gronden achter het Huize Lindenoord welke grenzen aan de achterliggende woonwijk. In afbeelding 1.1 is de ligging van het plangebied ten opzichte van Wolvega en de (directe) omgeving weergegeven.

Afbeelding 1.1

Ligging van het plangebied ten opzichte van de omgeving (Bron: PDOK)

BJZ.nu Ruimtelijke plannen en advies

6

Bestemmingsplan ‘Wolvega, Groene hart van Wolvega’ Status: Vastgesteld

1.3

De bij het plan behorende stukken

Het bestemmingsplan “Wolvega, Groene hart van Wolvega” bestaat uit de volgende stukken: • •

verbeelding (tek.nr. NL.IMRO.0098.BPHetGroeneHart-VG01) en een renvooi; regels.

Op de verbeelding zijn de bestemmingen van de in het plan begrepen gronden weergegeven. In de regels zijn bepalingen opgenomen om de uitgangspunten van het plan zeker te stellen. Het plan gaat vergezeld van een toelichting. De toelichting geeft een duidelijk beeld van het bestemmingsplan en van de daaraan ten grondslag liggende gedachten maar maakt geen deel uit van het juridisch bindende deel van het bestemmingsplan.

1.4

Geldend bestemmingsplan

1.4.1

Algemeen

Het plangebied ligt binnen de begrenzing van het bestemmingsplan “Bestemmingsplan Wolvega” (vastgesteld op 19 september 2011). Ook ligt het plangebied binnen het “Facetbestemmingsplan kernen Weststellingwerf” (vastgesteld op 17 september 2012) en het “Voorbereidingsbesluit buitengebied” (vastgesteld op 22 april 2021). Voor wat betreft de duiding van het vigerende planologisch regime is in dit geval met name het bestemmingsplan “Bestemmingsplan Wolvega” (vastgesteld op 19 september 2011) van belang. In onderstaande paragrafen wordt nader ingegaan op het planologisch regime ter plaatse van het plangebied. In afbeelding 1.2 is een uitsnede van de verbeelding van voorgenoemde bestemmingsplan weergegeven. Hierin is het plangebied indicatief aangegeven met een rode omlijning. Voor een exacte begrenzing wordt verwezen naar de verbeelding bijbehorend bij dit bestemmingsplan.

Afbeelding 1.2

Uitsnede verbeelding “Bestemmingsplan Wolvega” (Bron: www.ruimtelijkeplannen.nl)

BJZ.nu Ruimtelijke plannen en advies

7

Bestemmingsplan ‘Wolvega, Groene hart van Wolvega’ Status: Vastgesteld Op basis van dit bestemmingsplan zijn de gronden in het plangebied grotendeels bestemd als ‘Centrum’ met een bouwvlak, als ‘Verkeer’ en ‘Groen’. Enkelbestemming ‘Centrum’ De gronden met de bestemming ‘Centrum’ zijn hoofdzakelijk bestemd voor gebouwen ten behoeve van het wonen, al dan niet in combinatie met bedrijven die zijn genoemd in bijlage 1 onder de categorieën 1 en 2, met uitzondering van geluidszoneringsplichtige inrichtingen, risicovolle inrichtingen en vuurwerkbedrijven. Ook is detailhandel onder bepaalde voorwaarden toegestaan. Verder is ook dienstverlening en maatschappelijke voorzieningen toegestaan, alsook horecabedrijven, met dien verstande dat horeca niet is toegestaan in Huize Lindenoord (Van Harenstraat 37 en 37a). In de bouwregels is onder meer bepaald dat gebouwen uitsluitend binnen het bouwvlak mogen worden gebouwd. Het aantal woningen mag niet meer bedragen dan het bestaande dan wel vergunde aantal. De gooten bouwhoogte mogen niet meer bedragen dan 6 respectievelijk 10 m, dan wel ten hoogste de bestaande goot- en/of bouwhoogte indien deze hoger zijn.

Enkelbestemming ‘Groen’ De voor ‘Groen’ aangewezen gronden (hoofdzakelijk gelegen rondom het ‘Huize Lindenoord’) zijn bestemd voor groenvoorzieningen, met daaraan ondergeschikt voet- en rijwielpaden, parkeervoorzieningen en speelvoorzieningen. Verder zijn er ook waterlopen en waterpartijen en openbare nutsvoorzieningen toegestaan. In de bouwregels is bepaald dat op of in deze gronden geen gebouwen mogen worden gebouwd, anders dan ten behoeve van openbare nutsvoorzieningen Enkelbestemming ‘Verkeer’ De gronden met de bestemming ‘Verkeer’ (voornamelijk de bestaande parkeervoorzieningen nabij het Pastorieplein) zijn hoofdzakelijk bestemd voor wegen en straten, voet- en rijwielpaden, groenvoorzieningen en parkeervoorzieningen. In de bouwregels is bepaald dat op of in deze gronden geen gebouwen mogen worden gebouwd, anders dan ten behoeve van openbare nutsvoorzieningen. 1.4.2

Strijdigheid

Het beschreven en gewenste gemeentelijke planvoornemen is niet in overeenstemming met de vigerende bestemmingsplannen “Bestemmingsplan Wolvega” en “Facetbestemmingsplan kernen Weststellingwerf” van de gemeente Weststellingwerf, aangezien de bestaande (hierboven beschreven) bestemmingen (qua bouw- en of gebruiksregels) onvoldoende ruimte bieden om bovengenoemde revitalisatie van het centrumgebied te kunnen realiseren. Om de gewenste ontwikkeling mogelijk te maken, dient het bestemmingsplan herzien te worden. Voorliggend bestemmingsplan voorziet hierin.

1.5

Leeswijzer • • • • • • • •

Na deze inleiding wordt in hoofdstuk 2 de ruimtelijk- functionele structuur van de omgeving en de huidige situatie van het plangebied beschreven. Hoofdstuk 3 betreft de planbeschrijving. In hoofdstuk 4 wordt ingegaan op het beleidskader. Hierin wordt het beleid van het Rijk, de provincie Fryslân en de gemeente Weststellingwerf beschreven. In hoofdstuk 5 passeren alle relevante milieuthema’s de revue. Hoofdstuk 6 gaat in op de wateraspecten. In de hoofdstuk 7 wordt ingegaan op de juridische aspecten/planverantwoording. Hoofdstuk 8 gaat in op de economische uitvoerbaarheid. Hoofdstuk 9 gaat in op het vooroverleg, inspraak en de zienswijzen.

BJZ.nu Ruimtelijke plannen en advies

8

Bestemmingsplan ‘Wolvega, Groene hart van Wolvega’ Status: Vastgesteld

HOOFDSTUK 2 2.1

HUIDIGE SITUATIE

Huidige situatie plangebied en doelstelling voorafgaand aan het planvoornemen

Het plangebied bevindt zich in de kern van Wolvega. Het Pastorieplein (in het noordelijke gedeelte van het plangebied) tussen ‘Hervormde kerk en Huize Lindenoord’ vormt onderdeel van het hart van Wolvega en is van grote cultuur-historische waarde. Het huidige gebruik, de inrichting van de openbare ruimte (hoofdzakelijk parkeren op maaiveldniveau op het pastorieplein en bestaand groen rondom Huize Lindenoord wat een forse impuls kan gebruiken) en uitstraling van de panden (verloederd of kans op verloedering door leegstand) dragen hier momenteel onvoldoende aan bij. Door de leegstand van gebouwen en de behoefte aan een levendige, attractieve verblijfsplek in het centrum, zijn er kansen om dit gebied als geheel aan te pakken en tot een ‘parel van Wolvega’ te maken en een functie te geven die complementair is aan het Centrumplein. De gemeente Weststellingwerf heeft daarom met een integraal team, bestaande uit ambtelijke- en externe deskundigen op het gebied van stedenbouw en vastgoed en de vastgoedeigenaren gekeken hoe men kan komen tot de revitalisering van het ‘hart van Wolvega’. Voorliggend bestemmingsplanplan is daarvan de uitkomst. De doelstelling van de revitalisatie van het centrumgebied van Wolvega is als volgt: • •

• •

Een gebied creëren met een duurzame, groene uitstraling en herstel van de zichtrelatie ‘Huize Lindenoord-kerk’. Idealiter met publieksgerichte activiteiten in beide beeldbepalende panden. Voor Huize Lindenoord ligt attractieve dag- en avondhoreca met terrasfunctie voor de hand. Het faciliteren van voldoende aantrekkingskracht voor ‘reuring en beleving’. Dit kan op verschillende manieren, bijvoorbeeld door een winkeltrekker of specifieke functies zoals de combinatie van dienstverlening en wonen. Dit geldt ook voor het openbare gebied, bijvoorbeeld door speelgelegenheid voor kinderen te creëren en/of kunst en cultuur. Oplossen van leegstand en toevoegen pandkwaliteit door transformatie en/of (deels) sloop van de daarvoor in aanmerking komende panden. Het bieden van kansen voor realisatie van bedrijfsruimte en/of wonen, boven winkels of aan het Pastorieplein. Voor de bestaande kantoorgebouwen bieden beide functies een optie, waarbij kantooren bedrijfsruimte kansen biedt via verplaatsing van bestaande gebruikers aan het Pastorieplein of nieuwvestigers van elders.

De ligging en begrenzing van het plangebied wordt weergegeven op de luchtfoto in afbeelding 2.1, waarin het plangebied indicatief is aangegeven met de rode omlijning. Daarnaast is in afbeelding 2.2 een impressie van de bestaande situatie in en rondom het plangebied weergegeven.

BJZ.nu Ruimtelijke plannen en advies

9

Bestemmingsplan ‘Wolvega, Groene hart van Wolvega’ Status: Vastgesteld

Afbeelding 2.1

Luchtfoto plangebied (Bron: PDOK)

Afbeelding 2.2

Iimpressie plangebied (Bron: Wissing)

BJZ.nu Ruimtelijke plannen en advies

10

Bestemmingsplan ‘Wolvega, Groene hart van Wolvega’ Status: Vastgesteld

HOOFDSTUK 3

PLANBESCHRIJVING

3.1

Gewenste ontwikkeling

3.1.1

Algemeen

De gemeente Weststellingwerf is voornemens om het plangebied te herontwikkelen. Het einddoel is het revitaliseren van het hart van Wolvega door het transformeren van het Pastorieplein tot een aantrekkelijk en groen verblijfsgebied, dat voor iedereen (zowel inwoner van Wolvega, winkelend publiek of toerisme) een plek van ontmoeting en ontspanning kan worden. Door deze vergroening is het tevens mogelijk cultuurhistorische plekken en plaatsen (kerk en Huis Lindenoord) met elkaar te verbinden en met het zuidelijk gelegen ‘Plaisierbosch’. Om dit mogelijk te maken worden diverse bestaande panden gesloopt. Hierdoor in de plaats komt extra openbare ruimte terug. Ook wordt er nog nieuwe bebouwing toegevoegd. De toekomstige nieuwbouw betreft zowel gestapelde woningbouw als bouw met een gemengd programma. Het betreffen een drietal panden, en deze hebben samen het volgende programma: • •

1.455 m² aan commerciële ruimte Maximaal 60 appartementen.

Om deze ambitie te kunnen realiseren wordt het parkeren (ten behoeve van de centrumfuncties, ten behoeve van het terugbrengen van de bestaande te verwijderen parkeerplaatsen en ten behoeve van de nieuwbouw) ondergronds opgelost in twee nieuw te bouwen verdiepte parkeergarages. De grootste parkeergarage wordt gerealiseerd onder het nieuwe Pastorieplein/Pastoriepark. In deze garage kunnen naar verwachting 70 parkeerplaatsen worden mogelijk gemaakt. In de tweede parkeergarage kunnen dan naar verwachting circa 61 parkeerplaatsen gerealiseerd worden, er vanuit gaande dat de straat Lindenoord benut kan worden voor de entree van de garage. Dit wordt dan een doodlopende straat. Beide garages komen volledig verdiept te liggen met een grondpakket, zodat de groene ruimte op maaiveldniveau als park ingericht kan worden met grassen, vaste planten, heesters en kleine bomen. Hierna is in afbeelding 3.1 een weergave van het planvoornemen in zijn totaliteit opgenomen. Onder deze afbeelding wordt puntsgewijs op alle onderdelen van de herontwikkeling ingegaan. Een complete weergave van het stedenbouwkundige plan is opgenomen in bijlage 1 en betreft het ‘schetsboek van Wissing’. Stedenbouwkundige mogelijkheden in plangebied Ten behoeve van de stedenbouwkundige visie is een massastudie verricht naar de ruimtelijke en programmatische mogelijkheden van het Pastorieplein en omgeving.

Daarbij is rekening gehouden met het gegeven dat er sprake is van de context van een dorpscentrum, waar weliswaar sprake is van historische bebouwing, maar ook van schaalvergroting van meer recente datum rondom het plein. Met het verwijderen van een vrij grootschalig bouwblok ontstaat er een grotere ruimtelijke kwaliteit op het plein en een sterkere relatie tussen de beide monumenten. Dit kan worden verondersteld uit het gebrek aan architectonische kwaliteit van de te slopen panden, en het feit dat het middenblok een sta in de weg is tussen de betere ruimtelijke relatie tussen niet alleen de beide monumenten, maar ook tussen de monumenten en de historische structuuropbouw van Wolvega. Daarbij is het evenwel ook nodig om voldoende bebouwingsmogelijkheden terug te brengen, om het verlies aan bouwmassa op het plein te compenseren. De gemeente vindt het een basisgegeven dat wanneer er een grote investering plaatsvindt in de stedelijke ruimte, kwaliteitsverbetering plaatsvindt van ruimte en gebouwen en dat daarvoor substantieel bouwmassa wordt gesloopt, dat er dan een haalbare business-case wordt gepresenteerd. Dit is de reden dat bij het slopen van bouwmassa op het plein er tevens compensatie plaatsvindt. Om een haalbaar plan te realiseren acht de gemeente het nodig om voldoende bebouwingsmogelijkheden terug te brengen.

Zou dit niet het geval zijn dan zal het gehele plan geen doorgang kunnen vinden. De in het bestemmingsplan opgenomen bouwmassa’s zijn nodig voor een haalbaar plan. Daarbij wil de gemeente overigens niet de indruk wekken dat er meer massa wordt opgenomen dan stedenbouwkundig is te verantwoorden. De bouwmassa is een gevonden optimum tussen een stedenbouwkundige studie naar ruimte-vorming en aangrenzende massa enerzijds, en een balans tussen kosten en opbrengsten anderzijds. BJZ.nu Ruimtelijke plannen en advies

11

Bestemmingsplan ‘Wolvega, Groene hart van Wolvega’ Status: Vastgesteld

Afbeelding 3.1:

Gewenste situatie van de revitalisatie (Bron: Wissing)

Aanleg van openbaar groen/inrichting openbare ruimte op maaiveldniveau In het ontwerp voor de herinrichting van de openbare ruimte grijpt de gemeente terug op het werk van tuinarchitect Lucas Pieters Roodbaard. Naast het nog bestaande park ‘De Nieuwe Aanleg’ ontwierp Roodbaard in Wolvega tussen 1825 en 1829 ook de tuin van Huis Lindenoord. In 1780 werd het huidige Huize Lindenoord gebouwd in de Lodewijk XIV-stijl, nadat het huis in 1776 door brand was verwoest. De tuin had al in 1810 een landschappelijke aanleg, maar Roodbaard bracht veranderingen aan door vergroting van de tuin en het graven van een vijver. Voor het plangebied is ‘in de geest van Roodbaard’ een inrichtingsschets gemaakt waarin wordt gestreefd naar het karakter van een ‘Overtuin’. In plaats van het huidige ‘parkeerplein’ ontstaat een ‘tuin-plein’ met slingerpaden, verblijfsplekken in de zon of onder de loofbomen, subtiele zichtlijnen en een paviljoen aan een waterspeelplek. Bij de herinrichting van de tuin van Huize Lindenoord wordt de configuratie zoals die zichtbaar is op kaarten uit de periode 1830 - 1850 teruggebracht, vanzelfsprekend rekening houdend met de huidige context en het toekomstige gebruik. De voorruimte van het Huize Lindenoord heeft een waardevolle uitstraling. De monumentale bomen en het gazon blijven behouden.

Het verloop van het bestaande pad wijzigt om zo een sterkere relatie met het Pastorieplein te krijgen. Tevens is ruimte voor een terras bij gebouw III, onder de kronen van de bestaande monumentale bomen. De ruimte achter het Huize Lindenoord is momenteel wat onbestemd, met een wat formele opzet. Voordat hier de drafbaan werd aangelegd, lag hier de Engelse Tuin, naar ontwerp van Roodbaard. Dit ontwerp biedt daarom kansen en inspiratie om de tuin weer een prettiger gebruiksfunctie en beeldkwaliteit te geven. Tevens kan de tuin daarbij dan een rol spelen bij klimaatadaptatie en een meer natuurinclusieve inrichting. Klimaatadaptatie speelt daarbij een prominente rol in het ontwerp, immers komen de maatschappelijke vraagstukken als klimaatadaptatie, voorkomen van droogte en hittestress samen met de wens om hier een plek te maken om te spelen en recreëren. BJZ.nu Ruimtelijke plannen en advies

12

Bestemmingsplan ‘Wolvega, Groene hart van Wolvega’ Status: Vastgesteld In de uitwerking van het Pastorieplein wordt daarom gekeken naar: • •

het vertragen en vasthouden water; irrigatie en oppervlakkige waterafvoer en goten in de straat, buffering onder plein, en ook; het voorkomen van hittestress door voldoende schaduw te creëren en lichte materialen te gebruiken.

Dit ontwerp, met de verbinding naar het ‘Plaisierbosch’, wordt mogelijk door een verdiepte parkeergarage die wordt bereikt vanuit het westen (straat Lindenoord). De entree wordt overkapt met een bloemrijke pergola, zodat deze opgaat in het park. De bezoekersuitgang is vormgegeven als een paviljoen in de tuin. Bij de herinrichting wordt rekening gehouden met de volgende uitgangspunten: • • • • • •

Pastoriestraat aan de noord en westzijde (overgaand in de Van Baertstraat) dient te worden behouden. Westzijde van het plein dient te worden begeleid met een nieuwe bomenrij Sterke verbinding maken met de tuin van Huize Lindenoord en daarachter gelegen Plaisierbosch door middel van groen en recreatieve routes. Bestaande bomen rondom Huis Lindenoord zoveel behouden. Behoud bomen bij achtergelegen parkeerpockets (thans woonbestemming zonder bouwvlak) nader onderzoeken. Van Harenstraat behouden, maar ter plaatse van de oversteek kan mogelijk een aanpassing worden gerealiseerd in bijvoorbeeld bestrating.

Parkeergelegenheid in twee te realiseren parkeergarages Parkeren wordt als volgt opgelost: • • •

In nieuw te realiseren parkeergarage onder het vernieuwde groene Pastorieplein. In nieuw te realiseren parkeergarage onder de huidige parkeerpockets áchter Huize Lindenoord Op maaiveld aan de noordzijde van de Pastoriestraat.

Ook is de gebruiksvriendelijkheid van de parkeergarages belangrijk. In de nadere uitwerking van het plangebied wordt, naast de uitwerking van het dynamisch parkeerverwijssysteem, aandacht besteed aan de gebruiksvriendelijkheid en toegankelijkheid van de parkeergarages. Duidelijk moet zijn dat er in deze parkeergarages circa 80 openbare parkeerplekken aanwezig zijn die bestemd zijn voor centrumbezoek. De bezoeker wordt verleid om de parkeergarage te gebruiken (bijvoorbeeld met een aantrekkelijke entree, deze dient sociaal veilig te zijn en te voelen en goed aangeduid te zijn). Door hier voldoende aandacht aan te besteden in de nadere uitwerking wordt eveneens onnodig zoekverkeer voorkomen, wat weer onveilige verkeerssituaties voorkomt. De toekomstige nieuwbouw Ten aanzien van de structuuropbouw van het centrum is van groot belang dat de gemeente niet streeft naar het bevriezen van een theoretische historische situatie. In het verleden hebben zich schaalsprongen voorgedaan, waardoor niet kan worden betoogd dat een dorpscentrum uit bebouwing van ten hoogste 2 lagen met kap. In het centrum van Wolvega zijn tal van voorbeelden aanwezig van hogere bebouwing. De essenties van de historische structuur zitten dan ook zeker niet in een absolute bouwhoogten, maar in een samenspel van structuren, kleine en grotere volumes, relaties, ruimten en bijzondere objecten.

Daarnaast geven in algemene zin ontwikkelingen invulling aan maatschappelijke vraagstukken, zoals winkelleegstand, verdwijnen van centrumfuncties, de vraag naar appartementen, de wens naar meer ruimtekwaliteit en klimaatadaptatie. De ontwikkeling ‘Groene hart van Wolvega’ is daarvan een uiting, en al deze onderwerpen komen in het plan samen. Stedenbouwkundige harmonie Er is sprake van communicerende vaten: alleen het slopen en vervolgens terugbouwen van laagbouw in maximaal 2 bouwlagen met kap, zoals elders langs de Van Harenstraat aanwezig is, biedt geen uitzicht op een haalbaar plan. Zorgvuldig is dus gekeken waar in de stedenbouwkundige ruimte bebouwing maximaal 2 bouwlagen met kap dan wel van meer dan 2 lagen met kap kan worden gerealiseerd, zonder een te grote impact op de ruimte-structuur of de monumentale waarden. Zo zal de bebouwing aan weerszijde van Huis

BJZ.nu Ruimtelijke plannen en advies

13

Bestemmingsplan ‘Wolvega, Groene hart van Wolvega’ Status: Vastgesteld Lindenoord bijvoorbeeld een ‘kop’ krijgen die zich presenteert aan de winkelstraat en een ‘staart’ die rekening houdt met de bouwhoogten van Huis Lindenoord. Er is dus geen sprake van ‘minimaal 3 lagen met een kap’. In het verlengde van het bovenstaande, heeft de gemeente een zorgvuldig plan tot stand gebracht, dat past bij het zich ontwikkelende karakter van het centrum van Wolvega. De nuancering van de massa-opbouw en het onderscheid in de hoogte-opbouw is een doorwerking van de leidende principes van centrum-stedenbouw en architectuur. Het centrum wordt juist gekenmerkt door afwisselende bouwhoogtes. Bovendien wordt met de geboden oplossing de bijzondere positie van de beide monumenten juist versterkt. De kwaliteit van de ruimte waaraan deze monumenten komen te liggen neemt substantieel toe, en daarmee ook de functioneelruimtelijke en visueel-ruimtelijke kwaliteit van de monumenten zelf. Huis Lindenoord verkrijgt meer terug van haar historische tuin (nu als publiek toegankelijk park), de aangrenzende bebouwing biedt als ‘nieuwe koetshuizen’ een hoger kwaliteitsbesef dan de huidige anonieme zijkanten van winkelpanden en de goothoogte van de koetshuizen blijft onder die van het Huis.

De twee woonwinkelpanden aan het lint zijn zodanig gesitueerd en van een zodanige hoogte- opbouw dat ze het primaat van het Huis niet beconcurreren. Eenzelfde nuancering geldt voor de bebouwing aan het Pastorieplein. Ook daar is een hoogte-opbouw gekozen waarbij de hoek tussen plein en winkelstraat als markant wordt geconcipieerd en de flanken de relatie zoeken met de omgeving. Dat wil overigens niet zeggen dat de flanken de bebouwing van 1 of 2 lagen met kap nabootsen. Zoals eerder verwoord is de bouwmassa in het centrum immers heel gevarieerd. De bouwmassa is afgestemd op de maat en schaal van de nieuwe ruimte die zal ontstaan na sloop van het middenblok. Dit is een gangbaar stedenbouwkundig principe: bebouwing en ruimte staan in relatie tot elkaar en hoogte-accenten in de structuur vinden daar plaats waar de ruimte beschikbaar is, of om een accentuering vraagt. Dit is tenslotte ook het geval met de locatie aan de noordwestzijde van het bouwblok aan het Pastorieplein. De aanwezigheid van het ruime park met de volwassen bomen biedt gelegenheid voor een bebouwing die interacteert met het park. De bebouwing staat overigens op enige afstand van het park, omdat er nog enkele percelen tussen gebouw en park liggen.

Tenslotte is de hoogte zodanig Om een beeld te geven van het aantal woningen dat past in de nieuwbouwblokken, is er een indicatieve volumestudie gemaakt, opgenomen in afbeelding 3.2. Op basis hiervan is gekeken welk programma haalbaar is. Naast woningen zijn er ook andere functies commerciële- en maatschappelijke functies mogelijk in de plinten van alle gebouwen (waarvan twee te realiseren als zogenaamde koetshuizen). De woningtypologie is in de basis reguliere appartementen. De appartementen worden met korte galerijen, of via een portiek ontsloten. In beide gevallen is in de nadere planuitwerking aandacht nodig voor de aanlanding van de stijggroepen op maaiveld in relatie tot de plintfuncties. Daarbij is aandacht nodig voor een sociaal veilige entree van plint en bovenliggende woningen en voor de aansluiting op bestaande percelen. Bij deze laatste is een studie naar schaduwwerking en mogelijke inkijk van belang. Gebouw I Dit gebouw vormt het hoekpunt van het Pastorieplein en daarom wordt hier 3 bouwlagen met kap toegestaan op de hoek van de Hoofdstraat west. De rest van de bebouwing is in basis 2 lagen met kap. Verbijzondering vindt plaats achterop het perceel. Hier wordt een bouwdeel van 4 lagen met kap voorgesteld. Omdat dit terugligt heeft het geen invloed op de hoofdstraten. Het hoge deel ligt aan de kerktuin en heeft daar zijn eigen ‘intieme’ plek.

Aan de Hoofdstraat gaat de kop onderdeel vormen van de pandsgewijze bebouwing van de Hoofdstraat West/Oost. Daarbij markeert het de hoek met de Van Baerdtstraat en de overgang van Pastorieplein naar de tuin van Huis Lindenoord. De gehele plint wordt benut voor commerciële ruimte, bergingen en de stijgpunten voor de woningen op de bovengelegen verdiepingen. De oppervlakte is als volgt, let op: circa, exacte maten volgen bij nadere uitwerkingen van het voornemen richting de omgevingsvergunningsaanvraag voor bouwen: • • • •

Begane grond 923 m² 1e verdieping 780 m² 2e verdieping 679 m² 3e verdieping 301 m²

BJZ.nu Ruimtelijke plannen en advies

14

Bestemmingsplan ‘Wolvega, Groene hart van Wolvega’ Status: Vastgesteld • •

4e verdieping 121 m² TOTAAL: 2.804 m² BVO

Per verdieping wordt rekening gehouden met 15% ontsluitingsstructuur. De overige 85% is beschikbaar voor appartementen. Uitgaande van een gemiddelde van 85 m² BVO per appartement komt dat hier neer op zo’n 19 appartementen. Op de begane grond wordt rekening gehouden met circa 800 m² BVO commerciële ruimte (na aftrek bergingen en stijggroep/entree).

Afbeelding 3.2:

Volumestudie bebouwing te realiseren (Bron: Wissing)

Gebouw II Dit gebouw is één van de koetshuizen. De kop aan de Van Harenstraat is ook 3 bouwlagen met kap en deze vorm samen met de hoek van gebouw I een schakel in de ruimte. Daarachter een vleugel van 2 bouwlagen met kap. De goothoogte blijft hier onder de goothoogte van Huis Lindenoord waarmee het dit historische pand respecteert. Op de begane grond komt hier op de kop commerciële ruimte, maar daarachter wordt rekening gehouden in de uitwerkingsfase met appartementen. Op de verdiepingen komen eveneens appartementen. De oppervlakte is als volgt, let op: circa, exacte maten volgen bij nadere uitwerkingen van het voornemen richting de omgevingsvergunningsaanvraag voor bouwen: • • • • •

Begane grond 1.027 m² 1e verdieping 1.027 m² 2e verdieping 914 m² 3e verdieping 222 m² TOTAAL: 3.190 m² BVO

BJZ.nu Ruimtelijke plannen en advies

15

Bestemmingsplan ‘Wolvega, Groene hart van Wolvega’ Status: Vastgesteld Per verdieping wordt rekening gehouden met 15% ontsluitingsstructuur. De overige 85% is beschikbaar voor appartementen. Op de begane grond is circa 727 m² beschikbaar voor appartementen, inclusief bergingen en entree en 300 m² commerciële ruimte. Op de verdiepingen is dan circa 2.163 m² beschikbaar. Uitgaande van een gemiddelde van 85 m² BVO per appartement komt dat hier neer op zo’n 26 appartementen. Op de begane grond wordt rekening gehouden met circa 285 m² commerciële ruimte (na aftrek bergingen en stijggroep/entree). Gebouw III Ook gebouw III is één van de koetshuizen en is net als het andere koetshuis een volume met een duidelijke ‘kop’ aan de Van Harenstraat en daarachter een lange vleugel met 2 lagen met kap. Dit gebouw is veel kleiner dan het andere Koetshuis. Op de begane grond komt op de kop commerciële ruimte en in de vleugel wordt rekening gehouden met een kantoor. Daarboven de appartementen. Ook hier uiteraard ruimte voor bergingen en stijggroep op de begane grond. De oppervlakte is als volgt, let op: circa, exacte maten volgen bij nadere uitwerkingen van het voornemen richting de omgevingsvergunningsaanvraag voor bouwen: • • • •

Begane grond 486 m² 1e verdieping 486 m² 2e verdieping 359 m² TOTAAL: 1.331 m² BVO

Per verdieping wordt rekening gehouden met 15% ontsluitingsstructuur. De overige 85% is beschikbaar voor appartementen. Uitgaande van een gemiddelde van 85 m2 BVO per appartement komt dat hier neer op 9 appartementen. Op de begane grond wordt rekening gehouden met circa 370 m² BVO commerciële ruimte (na aftrek bergingen en stijggroep/entree). Hiervan is zo’n 190 m² kantoor en 180 m² commerciële ruimte.

3.2

Verkeer en parkeren

3.2.1

Algemeen

Bij nieuwe ontwikkelingen moet rekening worden gehouden met de effecten op de verkeersgeneratie en parkeerbehoefte die ontstaat door de nieuwe ontwikkeling. Hiertoe kunnen berekeningen worden uitgevoerd op basis van de publicatie ‘Kencijfers parkeren en verkeersgeneratie, publicatie 381 (december 2018)’ van het CROW. Het CROW ontwikkelt en publiceert kennis onder andere op het gebied van verkeer en parkeren. Specifiek voor verkeersgeneratie en parkeren heeft het CROW de publicatie ‘Kencijfers parkeren en verkeersgeneratie’ opgesteld. Deze kencijfers zijn gebaseerd op literatuuronderzoek en praktijkervaringen van gemeenten. De kencijfers zijn landelijk (en juridisch) geaccepteerd en worden gezien als de meest betrouwbare gegevens met betrekking tot het bepalen van de verkeergeneratie en het benodigde aantal parkeerplaatsen. 3.2.2

Parkeren

Voor het goed functioneren van de nieuwe en bestaande functies (in en rondom het plangebied) zijn voldoende parkeerplaatsen van groot belang. Het is de ambitie van de gemeente om de openbare ruimte op maaiveld zoveel mogelijk vrij te houden van parkeren zodat er voldoende ruimte is voor groen, recreatie en ontmoetingsruimte. Er is slechts minimaal plaats voor parkeerplaatsen op maaiveldniveau (de straat). Enkel aan de noordzijde langs de Pastoriestraat en langs de westzijde (Van Baerdtstraat) kunnen eventueel enkele parkeerplaatsen mogelijk gemaakt worden. Het grootste deel van het parkeren van bestaande en toekomstige functies wordt in het plan opgelost in 2 nieuw te realiseren verdiepte parkeergarages. Eén onder het Pastorieplein en één onder een nieuw aan te leggen tuin achter Huize Lindenoord (daar waar nu maaiveldparkeren plaatsvind). Beide garages worden volledig ondergronds aangelegd omdat dit de enige manier is om de gewenste doorgaande groenverbinding te realiseren tussen de kerkheuvel, naar Huize Lindenoord en Plaisierbosch.

BJZ.nu Ruimtelijke plannen en advies

16

Bestemmingsplan ‘Wolvega, Groene hart van Wolvega’ Status: Vastgesteld Parkeerbalans Voor de berekening van het benodigd aantal parkeerplaatsen is de CROW als leidraad gehanteerd. Uitgaande van een dorps centrumgebied, matig stedelijk zijn normen opgenomen per functie. In de parkeertelling zoals hieronder opgenomen in afbeelding 3.3 is gekeken naar de behoefte per gebouw, op basis van het globale programma dat hiervoor is beschreven. Hierbij wordt opgemerkt dat in eerste instantie slechts 54 appartementen zijn beoogd, in dit bestemmingsplan worden echter 60 appartementen bij recht toegestaan. Bij nadere uitwerkingen dient daarom de exacte parkeerbehoefte te worden uitgewerkt en aangetoond in de omgevingsvergunningsfase (dit is geborgd middels de parkeerregeling in de algemene regels van dit bestemmingsplan). Vorenstaande leidt tot een behoefte van ongeveer 106 parkeerplaatsen voor de 3 nieuwe (gemengde) gebouwen. In de garages is plek voor 131 plaatsen en daarmee zou ruim aan de norm worden voldaan. Er zijn echter nog geen parkeerplaatsen opgenomen voor het restaurant in Huize Lindenoord en de te behouden of in de toekomst nog aan te brengen functies rondom het Pastorieplein. Het overschot van 35 parkeerplaatsen is nodig voor deze functies, waarbij ook rekening wordt gehouden met dubbelgebruik.

Afbeelding 3.3:

3.2.2

Parkeerbalans en weergave parkeergarages en parkeerplaatsen op maaiveld (Bron: Wissing, bewerkt door BJZ)

Verkeersgeneratie

Op basis van de bovengenoemde uitgangspunten geldt voor het plangebied en de functies die mogelijk worden gemaakt ook een bepaalde verkeersgeneratie. Aangezien in de bestaande situatie ook reeds sprake is van centrum-gerelateerde verkeersbewegingen, wordt gesteld dat de functies die mogelijk worden gemaakt inherent zijn aan een centrumgebied en bijhorende verkeersstromen. Het aantal verkeersbewegingen heeft echter ook invloed op de gedane onderzoeken voor de planvorming (zoals de stikstofberekening) en daarom is hierna een uitgangssituatie opgenomen. Om het aantal verkeersbewegingen te bepalen is gebruik gemaakt van de publicatie ‘Toekomstbestendig parkeren, publicatie 381 (december 2018)’ van CROW. Voor de ontwikkeling is nog niet vastgelegd of er huur of koop appartementen gerealiseerd worden. Daarnaast is de wens om het voornemen verder te optimaliseren om een aantal van 60 appartementen te kunnen realiseren. Hierdoor is ervan uitgegaan dat er 60 dure koop appartementen worden gerealiseerd om zodoende een worst-case scenario te berekenen. De volgende uitgangspunten zijn gehanteerd: • • •

Verstedelijkingsgraad: weinig stedelijk/ gemeente Weststellingwerf (Bron: CBS Statline) Stedelijke zone: centrumgebied Functies (worstcase): koop, appartement, duur + stadscentrum & parkeervoorzieningen

Op basis van bovenstaande uitgangspunten ontstaat aangaande de verkeersgeneratie als gevolg van het planvoornemen het volgende beeld:

BJZ.nu Ruimtelijke plannen en advies

17

Bestemmingsplan ‘Wolvega, Groene hart van Wolvega’ Status: Vastgesteld

Functie

Verkeersbew egingen per woning per weekdag (gemiddeld)

Koop, appartem ent, duur Stadscent rum Parkeerga rages

7,2

Verkeersbe wegingen per 100 m2 BVO

Verkeersbe wegingen per parkeerplaa ts per weekdag

-

-

32,8 8 Totaal

Aantal woningen/BVO/par keerplaatsen

60

Totaal aantal verkeersbe wegingen per weekdag (gemiddeld) 432

1.455 m2 BVO

477,2

80

640 1.549 (afgerond)

De totale verkeersgeneratie voor de te functies komt neer op afgerond naar boven 1.549 verkeersbewegingen per weekdagetmaal. Dit is inclusief de verkeersgeneratie voor de beoogde appartementen, commerciële functies in de plinten en de twee parkeergarages. De gemeente Weststellingwerf heeft verder aangegeven dat er 80 parkeerplaatsen (in de parkeergarages is een gezamenlijke capaciteit van 131 parkeerplaatsen) exclusief voor centrumgebruik zijn bedoeld, als vervanging van de bestaande parkeervoorzieningen op maaiveldniveau op het Pastorieplein. Voor de verkeersgeneratie is er daarom van uitgegaan dat er per etmaal circa 4 voertuigen gebruik maken van één parkeerplaats. Aangezien dit verkeer dan de parkeergarage bereikt en verlaat, resulteert dit in 8 verkeersbewegingen per parkeerplaats (vier auto’s heen en vier auto’s terug). Gelet op het vorenstaande wordt er voor deze parkeerplaatsen dan een verkeersgeneratie van 640 (80 parkeerplaatsen x 8 verkeersbewegingen) verkeersbewegingen verwacht per etmaal. Deze verkeersgeneratie komt verspreid vanaf de twee verschillende parkeergarages. Naast de hierboven genoemde verkeersbewegingen dient er tevens rekening gehouden te worden met het vrachtverkeer. In de CROW publicatie wordt in tabel A6 een kengetal genoemd voor vrachtverkeer per etmaal per woning. Dit kengetal is vastgesteld op 0,02.

In totaal is er dan ook sprake van 1,2 vrachtwagenbewegingen per etmaal. Daarnaast wordt er ook vrachtverkeer verwacht ten behoeve van de commerciële functies. Hiervoor wordt er een vrachtlevering per etmaal verwacht (per 100 m² BVO). Dit resulteert in 15 (afgerond naar boven) vrachtwagenbewegingen per etmaal. In totaal is dit 16,2 vrachtwagenbewegingen per etmaal. In voorliggend geval wordt er, gezien de ligging van het plangebied, vanuit gegaan dat het gebruiksverkeer de locatie bereikt en verlaat via de diverse bestaande en omliggende wegen. In de nadere uitwerking is het van belang dat er voldoende aandacht besteed wordt in de inrichting van het straatprofiel, alsmede de overzichtelijkheid en vindbaarheid van de parkeergarages. In een nog op te stellen rapportage door Roelofs wordt hier per gebouw dieper op ingegaan en worden voorstellen gedaan voor een goede en efficiënte inrichting. Met het samenspel van ingrepen in het centrumgebied van Wolvega ten aanzien van het verkeer en het parkeren wordt tegemoetgekomen aan de eerdere beleidsvoornemens van de gemeente Weststellingwerf, terwijl toch verantwoorde keuzes worden gemaakt over de verkeerscirculatie en het autoparkeren. Daarbij beslaat de realisatie van het hele centrumplan diverse vele jaren.

Daarom is er ook een flexibel bestemmingsplan opgesteld, qua neerleggen van de nieuwe bestemmingen, om zodoende flexibiliteit in te bouwen en zonodig zijn kleine aanpassingen later mogelijk. 3.2.3

Conclusie

Het aspect ‘verkeer en parkeren’ vormt dan ook geen belemmering voor de gewenste ontwikkeling.

BJZ.nu Ruimtelijke plannen en advies

18

Bestemmingsplan ‘Wolvega, Groene hart van Wolvega’ Status: Vastgesteld

HOOFDSTUK 4

BELEIDSKADER

Dit hoofdstuk beschrijft, voor zover van belang, het rijks-, provinciaal- en gemeentelijk beleid. Naast de belangrijkste algemene uitgangspunten worden de specifieke voor dit plangebied geldende uitgangspunten weergegeven.

4.1

Rijksbeleid

4.1.1

Nationale omgevingsvisie (NOVI)

4.1.1.1 Algemeen Nederland staat voor grote uitdagingen die van invloed zijn op onze fysieke leefomgeving. Complexe opgaven zoals verstedelijking, verduurzaming en klimaatadaptatie zijn nauw met elkaar verweven. Dat vraagt een nieuwe, integrale manier van werken waarmee keuzes voor onze leefomgeving sneller en beter gemaakt kunnen worden. De Nationale Omgevingsvisie (NOVI) zorgt voor een gezamenlijke aanpak die leidt tot een duurzaam perspectief voor onze leefomgeving. Dit is nodig om onze doelen te halen en is een zaak van overheid en samenleving. 4.1.1.2 Vier prioriteiten Aan de hand van een toekomstperspectief op 2050 brengt de NOVI de langetermijnvisie in beeld. Op nationale belangen wil het Rijk sturen en richting geven. Dit komt samen in vier prioriteiten. 1.

Ruimte voor klimaatadaptatie en energietransitie Nederland moet zich aanpassen aan de gevolgen van klimaatverandering. In 2050 is Nederland klimaatbestendig en waterrobuust. Dit vraagt om maatregelen in de leefomgeving, waarmee tegelijkertijd de leefomgevingskwaliteit verbeterd kan worden en kansen voor natuur geboden kunnen worden. In 2050 heeft Nederland daarnaast een duurzame energievoorziening. Dit vraagt echter om ruimte. Door deze ruimte zoveel mogelijk te clusteren, wordt versnippering van het landschap voorkomen en wordt de ruimte zo efficiënt mogelijk benut. Het Rijk zet zich in door het maken van ruimtelijke reserveringen voor het hoofdenergiesysteem op nationale schaal.

2.

Duurzaam economisch groeipotentieel Nederland werkt toe naar een duurzame, circulaire, kennisintensieve en internationaal concurrerende economie in 2050. Daarmee kan ons land zijn positie handhaven in de top vijf van meest concurrerende landen ter wereld. Er wordt ingezet op een innovatief en sterk vestigingsklimaat met een goede quality of life. Belangrijk is wel dat onze economie toekomstbestendig wordt, oftewel concurrerend, duurzaam en circulair.

3.

Sterke en gezonde steden en regio’s Er zijn vooral in steden en stedelijke regio’s nieuwe locaties nodig voor wonen en werken. Het liefst binnen de bestaande stadsgrenzen, zodat de open ruimten tussen stedelijke regio’s behouden blijven. Dit vraagt optimale afstemming op en investeringen in mobiliteit. Dit betekent dat voorafgaand aan de keuze van nieuwe verstedelijkingslocaties helder moet zijn welke randvoorwaarden de leefomgevingskwaliteit en -veiligheid daar stelt en welke extra maatregelen nodig zijn wanneer er voor deze locaties wordt gekozen. Zo blijft de gezondheid in steden en regio’s geborgd.

4.

Toekomstbestendige ontwikkeling van het landelijk gebied Er ontstaat een nieuw perspectief voor de Nederlandse landbouwsector als koploper in de duurzame kringlooplandbouw. Een goed verdienpotentieel voor de bedrijven wordt gecombineerd met een minimaal effect op de omgevingskwaliteit van lucht, bodem en water. In alle gevallen zetten we in op ontwikkeling van de karakteristieke eigenschappen van het Nederlandse landschap. Dit vertegenwoordigt een belangrijke cultuurhistorische waarde. Verrommeling en versnippering, bijvoorbeeld door wildgroei van distributiecentra, is ongewenst en wordt tegengegaan.

BJZ.nu Ruimtelijke plannen en advies

19

Bestemmingsplan ‘Wolvega, Groene hart van Wolvega’ Status: Vastgesteld 4.1.1.3 Afwegingsprincipes De druk op de fysieke leefomgeving in Nederland is zo groot, dat belangen soms botsen. Het streven is combinaties te maken en win-win situaties te creëren, maar dit is niet altijd mogelijk. Soms zijn er scherpe keuzes nodig en moeten belangen worden afgewogen. Hiertoe gebruikt de NOVI drie afwegingsprincipes: 1.

2.

3.

Combinatie van functies gaan voor enkelvoudige functies. In het verleden is scheiding van functies vaak te rigide gehanteerd. Met de NOVI wordt gezocht naar maximale combinatiemogelijkheden tussen functies, gericht op een efficiënt en zorgvuldig gebruik van onze ruimte; Kenmerken en identiteit van een gebied staan centraal. Het verschilt tussen gebieden wat de optimale balans is tussen bescherming en ontwikkeling en tussen concurrentiekracht en leefbaarheid. Sommige opgaven en belangen wegen in het ene gebied zwaarder dan in het andere; Afwentelen wordt voorkomen. Het is van belang dat de leefomgeving zoveel mogelijk voorziet in mogelijkheden en behoeften van de huidige generatie inwoners, zonder dat dit ten koste gaat van toekomstige generaties.

4.1.1.4 Toetsing van het initiatief aan de NOVI In voorliggend geval betreft het een project waarbij geen nationale belangen in het geding zijn en er is geen sprake van enige belemmering met betrekking tot de prioriteiten zoals verwoord in de NOVI. Bij het uitwerken van het plan zijn de kenmerken en identiteit van het gebied centraal gesteld. Geconcludeerd wordt dat de NOVI geen belemmering vormt voor de in dit bestemmingsplan opgenomen ontwikkeling. 4.1.2

Ladder voor duurzame verstedelijking

4.1.2.1 Algemeen In de voorloper van de NOVI, de Structuurvisie Infrastructuur en Ruimte (SVIR), is de ladder voor duurzame verstedelijking geïntroduceerd. Deze ladder is per 1 oktober 2012 als motiveringseis in het Besluit ruimtelijke ordening (artikel 3.1.6, lid 2) opgenomen. Doel van de ladder voor duurzame verstedelijking is een goede ruimtelijke ordening door een optimale benutting van de ruimte in stedelijke gebieden. Hierbij geldt een motiveringsvereiste voor het bevoegd gezag als nieuwe stedelijke ontwikkelingen planologisch mogelijk worden gemaakt. Om de ontwikkeling adequaat te kunnen toetsen aan de ladder is het noodzakelijk inzicht te geven in de begrippen ‘bestaand stedelijk gebied’ en ‘stedelijke ontwikkeling’. In het Bro zijn in artikel 1.1.1 definities opgenomen voor: bestaand stedelijk gebied: ‘bestaand stedenbouwkundig samenstel van bebouwing ten behoeve van wonen, dienstverlening, bedrijvigheid, detailhandel of horeca, alsmede de daarbij behorende openbare of sociaal culturele voorzieningen, stedelijk groen en infrastructuur’.

stedelijke ontwikkeling: ´ruimtelijke ontwikkeling van een bedrijventerrein of zeehaventerrein, of van kantoren, detailhandel, woningbouwlocaties of andere stedelijke voorzieningen.´ 4.1.2.2 Toetsing van het initiatief aan de Ladder voor duurzame verstedelijking Wat betreft de ‘Ladder voor duurzame verstedelijking’ wordt opgemerkt dat toetsing noodzakelijk is bij ‘nieuwe stedelijke ontwikkelingen’ (3.1.6 Bro). Er zijn inmiddels meerdere gerechtelijke uitspraken geweest over deze definitie. Wat betreft de ‘Ladder voor duurzame verstedelijking’ wordt opgemerkt dat er een laddertoets is uitgevoerd. Hierna zijn de conclusies opgenomen. Daarbij wordt getoetst aan de hieronder genoemde voorwaarden: a. b.

er wordt beschreven dat de voorgenomen stedelijke ontwikkeling voorziet in een actuele regionale behoefte; indien uit de beschrijving, bedoeld in onderdeel a, blijkt dat sprake is van een actuele regionale behoefte, wordt beschreven in hoeverre in die behoefte binnen het bestaand stedelijk gebied van de betreffende regio kan worden voorzien door benutting van beschikbare gronden door herstructurering, transformatie of anderszins;

BJZ.nu Ruimtelijke plannen en advies

20

Bestemmingsplan ‘Wolvega, Groene hart van Wolvega’ Status: Vastgesteld c.

indien uit de beschrijving, bedoeld in onderdeel b, blijkt dat de stedelijke ontwikkeling niet binnen het bestaand stedelijk gebied van de betreffende regio kan plaatsvinden, wordt beschreven in hoeverre wordt voorzien in die behoefte op locaties die, gebruikmakend van verschillende middelen van vervoer, passend ontsloten zijn of als zodanig worden ontwikkeld.

Het voorliggend bestemmingsplan ligt reeds binnen het bestaand stedelijk gebied van de kern Wolvega. De bestaande bestemmingen zoals opgenomen binnen de regels en op de plankaart uit het vigerende bestemmingsplan “Bestemmingsplan Wolvega” (zie paragraaf 1.1 en paragraaf 1.4) bieden daarbij reeds mogelijkheden tot uitbreiding van de bestaande stedelijke structuren. De toekomstige bestemmingen zoals opgenomen binnen de regels en op de plankaart van voorliggende bestemmingsplan bieden deze mogelijkheden ook. De gemeente Weststellingwerf is daarbij voornemens om enkele bestaande verouderde panden te slopen, ten behoeve van de realisatie van nieuwe gestapelde woongebouwen (60 appartementen) met een commerciële plint (1.445 m²) op de begane grond, parkeergelegenheid in twee te realiseren parkeergarages en de aanleg van openbaar groen/inrichting openbare ruimte op maaiveldniveau. Gesteld wordt dat de uitwerking van de gebiedsontwikkeling in de kern van Wolvega aansluit bij de actuele behoefte van Wolvega (en de gemeente Weststellingwerf) en wordt hierna getoetst aan de ladder van duurzame verstedelijking.

Het plan moet aangemerkt worden als nieuwe stedelijke ontwikkeling, en in het Besluit ruimtelijke ordening is de verplichting opgenomen in het geval van een nieuwe stedelijke ontwikkeling in de toelichting bij een bestemmingsplan een onderbouwing op te nemen van nut en noodzaak van de nieuwe stedelijke ruimtevraag en de ruimtelijke inpassing. Hierbij wordt uitgegaan van de ‘ladder voor duurzame verstedelijking’. Omdat de ontwikkeling reeds binnen bestaand stedelijk gebied van de kern Wolvega is gesitueerd, hoeft alleen de woningbehoefte onderbouwd worden. De commerciële functies op de begane gronden (plinten) en de parkeergarages (en de inrichting van de openbare ruimtes) behoeven derhalve geen nadere toetsing. In voorliggend plan wordt de realisatie van drie appartementencomplexen met maximaal 60 appartementen mogelijk gemaakt. Daarbij worden eerst leegstaande bestaande verouderde panden gesloopt. Het plangebied is gelegen binnen bestaand stedelijk gebied. Op basis van de huidige rechtspraak wordt een project of een plan, waar meer dan elf woningen worden gerealiseerd, aangemerkt als een stedelijke ontwikkeling (ECLI:NL:RVS:2015:2921/ECLI:NL:RVS:2015:953). Voorliggend plan betreft dan ook een stedelijke ontwikkeling, aangezien er meer dan elf woningen worden gerealiseerd.

De ontwikkeling dient alleen aan de ladder voor duurzame verstedelijking te worden getoetst, wanneer het plan een nieuwe ontwikkeling betreft. In het voorliggende plan worden er nieuwe appartementen gerealiseerd, waardoor de ontwikkeling tot een nieuwe ontwikkeling moet worden aangemerkt. Bij een nieuwe ontwikkeling dient dan ook de behoefte aan deze ontwikkeling te worden aangetoond. De gemeente Weststellingwerf heeft in 2017 de woonvisie 'Woonvisie gemeente Weststellingwerf' vastgesteld die voor de woningbouw in de periode 2017-2021 richtinggevend is. Uit de woonvisie van de gemeente Weststellingwerf blijkt dat er in de gemeente Weststellingwerf behoefte is aan circa 34 nieuwbouw woningen per jaar. Opgemerkt dient echter te worden dat deze woonvisie na opstellen in 2017 reeds sterk verouderd is, gezien de huidige woningnood anno 2023. In de op 20 april 2023 gesloten regionale woondeal is vastgelegd dat de gemeente Weststellingwerf tot 2030 500 woningen mag bouwen. 65% hiervan moeten worden gerealiseerd binnen het segment" betaalbaar”. In de gemeente Weststellingwerf zal deze afspraak op de schaal van de totale gemeentelijke woningbouw programmering worden ingevuld.

De ontwikkelingen in de woningbouw en de woningnood kunnen worden samengevat onder de noemers sterke vergrijzing, individualisering (vooral meer, oudere, eenpersoonshuishoudens) en minder lage en meer hoge inkomens. Deze ontwikkelingen doen zich ook in de regio Wolvega voor. De gemeente Weststellingwerf wil daarbij ook dat de woonkwaliteit in de gemeente gehandhaafd blijft in het licht van mogelijk toekomstige krimp. Investeren in kwaliteitsverbetering en zo nodig transformatie en vervanging van de bestaande bebouwing heeft daarom prioriteit. Daarnaast wil de gemeente dat de woningvoorraad beter aansluit bij de toekomstige vraag, o.a. verduurzaming en meer levensloopbestendige woningen. Verder is er behoefte aan bijzondere woonvormen voor ouderen, dat woningen betaalbaar zijn en bestaat er een blijvende aandacht voor het verbeteren van de geschiktheid van de woonomgeving in het licht van de vergrijzing. Daarbij gaat het BJZ.nu Ruimtelijke plannen en advies

21

Bestemmingsplan ‘Wolvega, Groene hart van Wolvega’ Status: Vastgesteld om de inrichting van de openbare ruimte en om de nabijheid van zorg-, welzijns- en winkelvoorzieningen voor dagelijkse boodschappen. Zoals reeds beschreven voorziet het voorliggende bestemmingsplan in maximaal 60 nieuwe appartementen. Het plangebied ligt daarbij in het centrumgebied van de kern Wolvega, dat kan worden aangemerkt tot een beeldbepalend plek (zie hoofdstuk 1 tot en met 3). Het plangebied ligt daarnaast in/nabij de binnenstad van Wolvega en daarmee op loopafstand van vele voorzieningen, onder meer: een supermarkt, apotheek en winkels). Met de herstructurering van het plangebied in de vorm van de sloop van verouderde bebouwing en de nieuwbouw van maximaal 60 appartementen wordt er bijgedragen aan het meer aantrekkelijk maken van de kern Wolvega. Dit wordt nodig geacht aangezien het plangebied in zijn huidige verschijning voor iedereen een zeer verlaten indruk geeft, zie ook paragraaf 1.1 en hoofdstuk 2. Daarbij is deze laatstgenoemde beleidswens ook juist dé aanleiding van dit planvoornemen. Door de oude bebouwing te vervangen voor nieuwbouw, kan er een impuls gegeven worden gegeven aan het plangebied waardoor de ruimtelijke kwaliteit ter plaatse zal stijgen en de betreffende locatie weer een aantrekkelijke beeldbepalende plek van Wolvega gaat worden.

Aan de andere kant kan middels de realisatie van de appartementencomplexen bijgedragen worden aan de behoefte aan meer (levensloopbestendige) woningen nabij voorzieningen. Gezien de ligging van het plangebied wordt de locatie zeer geschikt geacht voor bijvoorbeeld ouderen die vaak door lichamelijke tekortkomingen graag op korte afstand van diverse voorzieningen willen wonen. Uiteraard zijn ook jongeren een geschikte doelgroep, aangezien deze voor deze groep veel voorzieningen dichtbij huis een prioriteit is bij het vinden van een geschikte woning. Tot slot kan met de realisatie van de appartementen voorzien worden in de behoefte naar meer woningen binnen de diverse segmenten en/of woningen voor ouderen/starters. Het is daarbij aan te bevelen om bij de verdere uitwerking van het planvoornemen rekening te houden met de verdeling naar eigendom, woningtype en prijsklassen die in het consumentgerichte programma (60 appartementen in totaal) is geschetst. Daarbij zijn variatie en flexibiliteit van belang voor de doorstroming, aantrekkelijke woonomgevingen en om te kunnen inspelen op veranderingen in de vraag en veranderingen van conjunctuur. Dit is in overeenstemming met de woningbehoefteonderzoek van de gemeente Weststellingwerf dat voor het gehele grondgebied van de gemeente Weststellingwerf is uitgevoerd.

De tekst is automatisch uit het bestand gehaald en kan afwijken van het origineel (kolommen, tabellen en koppen lopen door elkaar). Het officiële stuk bij de gemeente is leidend. Bron: https://api1.ibabs.eu/publicdownload.aspx?site=Weststellingwerf&id=4aabcd28-4ea8-47d0-aa94-2eb0d6d28aec