CConstaterende datWeststellingwerf
Koppel je AI →
Document · PDF

Bijlage 1 - Programmabegroting 2022-2025 def.pdf

Raadsvergadering 8 november 2021, gemeente WeststellingwerfBij agendapunt: Programmabegroting 2022-2025 en Najaarsnota 202131.051 woorden

Open het PDF bij de gemeente ↗Naar de vergadering →

Tekst van het document

Uit het bestand gehaald, zonder opmaak, tabellen en afbeeldingen · deel 1 van 4

Begroting 2022

2

Inhoudsopgave Inhoudsopgave .............................................................................................................................................. 3 Voorwoord ..................................................................................................................................................... 5 Leeswijzer ...................................................................................................................................................... 6 Begroting op hoofdlijnen ................................................................................................................................ 8 Begroting 2022 in één oogopslag ................................................................................................................ 14 Kerngegevens.............................................................................................................................................. 15 Programma 0 | Bestuur en Ondersteuning .................................................................................................. 16 Programma 1 | Veiligheid ............................................................................................................................ 24 Programma 2 | Verkeer, Vervoer en Waterstaat .........................................................................................

29 Programma 3 | Economie ............................................................................................................................ 37 Programma 4 | Onderwijs ............................................................................................................................ 42 Programma 5 | Sport, Cultuur en Recreatie ................................................................................................ 48 Programma 6 | Sociaal domein ................................................................................................................... 54 Programma 7 | Volksgezondheid en Milieu ................................................................................................. 71 Programma 8 | Volkshuisvesting, Ruimtelijke Ordening en Stedelijke Vernieuwing ................................... 81 Overzicht Algemene dekkingsmiddelen ...................................................................................................... 89 Overhead, Vennootschapsbelasting en Onvoorzien ................................................................................... 95 Overzicht kosten overhead ......................................................................................................................

96 Vennootschapsbelasting ......................................................................................................................... 97 Onvoorziene uitgaven .............................................................................................................................. 98 Paragrafen ................................................................................................................................................... 99 Paragraaf Lokale heffingen ................................................................................................................... 100 Paragraaf Weerstandsvermogen en Risicobeheersing ......................................................................... 108 Paragraaf Onderhoud Kapitaalgoederen .............................................................................................. 117 Paragraaf Financiering .......................................................................................................................... 120 Paragraaf Bedrijfsvoering ...................................................................................................................... 123 Paragraaf OWO-samenwerking ............................................................................................................

126 Paragraaf Verbonden Partijen ............................................................................................................... 133 Paragraaf Grondbeleid .......................................................................................................................... 141 Paragraaf Regiodeal .............................................................................................................................. 144 Paragraaf Dynamisch investeringsprogramma ..................................................................................... 145 Uiteenzetting van de financiële positie ...................................................................................................... 148 Overzicht van baten en lasten ............................................................................................................... 149 Overzicht van incidentele lasten en baten ............................................................................................. 151 Geprognosticeerde balans 2022-2025 .................................................................................................. 155 Reserves en Voorzieningen ..................................................................................................................

157 Meerjareninvesteringsplan 2022-2025 .................................................................................................. 160 3

Bijlagen ...................................................................................................................................................... 161 Bijlage I: Subsidieplafonds .................................................................................................................... 162 Bijlage II: Lijst met afkortingen............................................................................................................... 165 Bijlage III: Lijst met financiële begrippen ............................................................................................... 169

4

Voorwoord Voorwoord Beste leden van de raad van de gemeente Weststellingwerf, Hierbij bieden wij u de programmabegroting 2022-2025 aan. In deze begroting staan onze plannen voor het komende begrotingsjaar. Wij vertrouwen er op dat deze begroting u in staat stelt om uw kaderstellende en controlerende rol inhoud te geven. Nog steeds een bijzondere periode In 2020 begon de coronapandemie en ook nu zijn we nog steeds in de ban van corona. Ondanks deze bijzondere periode staan we niet stil. We hebben veel bereikt en willen ook komend jaar veel bereiken. Een voorbeeld hiervan is de Regiodeal Zuidoost Friesland. Bij deze Regiodeal werken we samen met de inwoners aan de toekomst van de dorpen en het landschap. We zijn trots dat we dit voor en met de samenleving doen. En we doen dit met een realistische, stabiele begroting. Ook daar zijn we trots op. De uitgaven en inkomsten van onze gemeente zijn in evenwicht Het zijn spannende tijden voor de Nederlandse gemeenten. De financiële ruimte is beperkt, de gemeenten krijgen meer taken en de onzekerheden nemen toe. Daarom vragen gemeenten meer geld van het Rijk. De lobby van de gemeenten hiervoor lijkt nu voorzichtig iets op te leveren. Het komende jaar krijgen we namelijk extra geld van het Rijk en ook in de jaren daarna lijkt er meer geld naar ons toe te komen.

We presenteren nu een begroting die in evenwicht is, maar dat wil niet zeggen dat we achterover kunnen leunen. We moeten rekening houden met onzekerheden, toekomstige bezuinigingen en tegelijk gaan de ontwikkelingen door. Welke ontwikkelingen komen op ons af? Voorbeelden van ontwikkelingen die op ons afkomen zijn: de Omgevingswet, acties vanuit het klimaatakkoord, veenweideproblematiek, wetgeving over informatievoorziening en privacy, enzovoort. Wat deze ontwikkelingen voor ons betekenen is onzeker. Hier willen wij de komende periode meer inzicht in krijgen. Ook willen we geld opzij zetten voor deze onzekerheden. Naast deze externe ontwikkelingen, ontwikkelt onze organisatie zich ook door. We werken met elkaar toe naar een flexibele organisatie, die zich volledig richt op de samenleving. Woonlasten en gemeentelijke heffingen Wij streven in deze bestuursperiode naar een zo stabiel mogelijk niveau van de gemeentelijke heffingen en woonlasten. Dit alles binnen onze financiële mogelijkheden. Voor 2022 blijft de stijging van de totale woonlasten beperkt. De rioolheffing stijgt zoals afgesproken licht doordat we maatregelen moeten nemen door de klimaatverandering. De onroerend zaak belasting (OZB) stijgt alleen met een inflatiecorrectie van 1,5%. En het tarief voor de afvalstoffenheffing blijft gelijk ten opzichte van 2021.

Weststellingwerf, de kracht van Samen en Doen! Dit is het laatste jaar van deze bestuursperiode. We willen een gemeente zijn en blijven waarin iedereen mee telt en mee kan doen. Waar het veilig, comfortabel en betaalbaar wonen, werken en recreëren is. We blijven investeren in een gezonde en vitale toekomst voor al onze inwoners. Duurzaamheid staat daarbij centraal. We gaan samen met inwoners, ondernemers en maatschappelijke organisaties starten met en een vervolg geven aan diverse projecten. Projecten zoals het centrum Wolvega, het fietspad langs De Linde, de herinrichting van de Lycklamaweg, Bestemming Noordwolde, de herinrichting van de Steenwijkerweg in De Blesse en vanuit de Regiodeal het project Bestemming Wolvega. Wij blijven gaan voor de kracht van Samen en Doen! Burgemeester en wethouders van Weststellingwerf

5

Leeswijzer Leeswijzer De leeswijzer vertelt hoe deze begroting is opgebouwd met daarbij de hoofdlijnen van de inhoud. Elk programma is opgebouwd volgens een vaste indeling. We beginnen met het hoofdstuk 'Begroting op hoofdlijnen' waarin we het totaalbeeld van deze begroting weergeven.

Beleidsbegroting De beleidsbegroting bestaat uit een programmaplan en uit paragrafen. Programmaplan Programma’s De indeling van de programma’s is als volgt: 

Taakvelden

Per programma geven we de bijbehorende taakvelden weer. 

Beleidsnota’s

Per programma staan de relevante beleidsnota's met zoveel mogelijk een link naar het document. 

Actuele ontwikkelingen en nieuw beleid

Per programma geven we de belangrijkste ontwikkelingen aan. 

Doelstellingen

In deze programmabegroting staan de doelstellingen centraal. Per doelstelling zijn er twee W-vragen uitgewerkt. De twee W-vragen luiden: “Wat willen we bereiken?” (gewenste maatschappelijke ambities en effecten) en “Wat doen we daarvoor?” De doelstellingen zijn bijgesteld op basis van het collegeprogramma 2018-2022. 

Beleidsindicatoren

De effecten van beleid worden toegelicht aan de hand van een vaste - voorgeschreven - set beleidsindicatoren. Facultatief zijn er bij sommige programma’s een aantal beleidsindicatoren aan toegevoegd. 

Wat mag het kosten?

Per programma wordt de omvang van de middelen weergegeven om de doelstellingen in de programma’s te kunnen realiseren. Er vindt een onderverdeling plaats tussen de lasten en baten per taakveld. Daaronder wordt een financiële analyse gegeven van de cijfers. In deze toelichting wordt een vergelijking gemaakt tussen de ramingen uit de begroting jaarschijf 2022 met die van de vorige begroting jaarschijf 2021 en een vergelijking tussen de ramingen uit de begroting jaarschijf 2022 met die van het meerjarenperspectief (2023, 2024 en 2025). Overzicht algemene dekkingsmiddelen De algemene dekkingsmiddelen vormen de financiële dekking van de bestedingen in de programma’s 0 tot en met 8. Hier staan de taakvelden die betrekking hebben op de gemeentefondsuitkering, de gemeentelijke belastingen en het renteresultaat. Andere overzichten Er is een afzonderlijk overzicht van de kosten die samenhangen met de sturing en ondersteuning van de medewerkers in het primaire proces (de zogenaamde overheadkosten), de (eventueel) verschuldigde vennootschapsbelasting en de stelpost voor niet-voorziene uitgaven.

6

Paragrafen Doel van de paragrafen is dat belangrijke reguliere gemeentelijke taken met betrekking tot de financiële positie worden gebundeld, waarmee de raad inzicht krijgt in de door hem gestelde kaders voor deze onderwerpen. De paragrafen zijn een dwarsdoorsnede van de begroting. Met de genoemde onderwerpen is een groot financieel belang gediend. De paragrafen geven daardoor extra informatie voor de beoordeling van de financiële positie op de korte en langere termijn.

Financiële begroting De financiële begroting bestaat uit een uiteenzetting van de financiële positie. Overzicht van baten en lasten Dit geeft een totaalbeeld van de raming van baten en lasten per programma. Verder staat hier het overzicht van de geraamde algemene dekkingsmiddelen, de geraamde kosten van de overhead, de vennootschapsbelasting en de raming voor onvoorzien. Het geraamde saldo verrekend met de beoogde toevoegingen en onttrekkingen aan reserves, leiden uiteindelijk tot het geraamde resultaat. Het totaalbeeld wordt aangevuld met een overzicht van geraamde incidentele lasten en baten per programma. Het geraamde resultaat per jaar wordt gecorrigeerd met het saldo van de incidentele lasten en baten. Op die manier is per jaar het structureel evenwicht weergegeven. Geprognosticeerde balans 2022-2025 Hier staat de meerjarige geprognosticeerde balans. Reserves en voorzieningen Hier staat het meerjarige beeld van de reserves en voorzieningen met een toelichting daarop. Meerjareninvesteringsplan 2022-2025 Het totaaloverzicht van de geplande investeringen voor de begrotingsperiode 2022-2025.

Bijlagen Er zijn drie bijlagen toegevoegd. Bijlage I geeft een overzicht van de subsidies voor het begrotingsjaar 2022. Bijlage II is de lijst van afkortingen die in deze begroting voorkomen. In bijlage III leggen we de financiële termen die voorkomen in deze begroting uit.

7

Begroting op hoofdlijnen Financieel beeld 2022-2025 In deze begroting op hoofdlijnen lichten wij het financiële beeld voor de komende jaren van de gemeente Weststellingwerf toe. Net als bij de meeste gemeenten in Nederland, staan ook de financiën van onze gemeente onder druk. De lobby bij het Rijk naar aanleiding van de tekorten bij de gemeenten begint heel voorzichtig zijn vruchten af te werpen. Zo ontvangen alle gemeenten in 2022 extra middelen en mogen we voor 2023 tot en met 2025 een stelpost voor extra inkomsten opnemen. Toch blijft het nodig om te bezuinigen om zo de begroting met positieve saldi te sluiten. Bij de Kadernota 2022 namen wij hiervoor al een bezuinigingstaakstelling op. Natuurlijk blijven wij alle ontwikkelingen op het financiële gebied volgen en houden we de raad op de hoogte van deze ontwikkelingen. Twee ontwikkelingen willen wij hieronder alvast toelichten. Corona In deze begroting gaan we er van uit dat we de gemeentelijke activiteiten weer (redelijk) normaal uit kunnen voeren. Wij worden hierin gesteund door recente voorspellingen (augustus 2021) van het Centraal Planbureau (CPB). Het CPB spreekt van een veerkrachtig herstel. Wij hebben de ramingen in deze begroting opgesteld op basis van bestaand beleid. Dat wil zeggen dat we de structurele budgetten niet hebben aangepast als gevolg van corona.

Wel nemen we in de berekening van het benodigde weerstandsvermogen een risicobedrag op voor de financiële gevolgen van corona. Voor een uitgebreidere toelichting verwijzen we naar de paragraaf Weerstandsvermogen en Risicobeheersing. Herijking gemeentefonds Gemeenten ontvangen jaarlijks geld van het Rijk. Een groot deel daarvan krijgen gemeenten via het gemeentefonds. De jaarlijkse bijdrage aan gemeenten via het gemeentefonds bedraagt zo'n € 30 miljard en dit wordt vanaf 2023 anders verdeeld. Op dit moment onderzoekt het Rijk hoe het geld het best verdeeld kan worden. Dit noemen we de herijking van het gemeentefonds. Begin 2021 hebben de fondsbeheerders (ministeries van BZK en Financiën) een voorstel voor een nieuw verdeelmodel gedaan aan de gemeenten. Dit voorstel leidde tot veel kritische vragen over de nieuwe verdeling. Naar aanleiding van deze vragen deden de fondsbeheerders in de zomer van 2021 een aangepast voorstel voor de nieuwe verdeling van het gemeentefonds. Er is op het moment van het opstellen van deze begroting nog geen besluit genomen over het aangepaste voorstel. Berekenen we het aandeel van gemeente Weststellingwerf in het gemeentefonds volgens het nieuwe verdeelmodel, dan ontvangen wij vanaf 2023 meer inkomsten vanuit het gemeentefonds.

Omdat ook het nieuwe voorstel nog leidt tot vragen bij gemeenten, het Rijk het verdeelmodel nog actualiseert en er nog geen officieel besluit is genomen, kunnen en mogen wij deze extra inkomsten niet opnemen in deze begroting. Volgens planning maakt het Rijk in de meicirculaire van 2022 de definitieve berekening van het nieuwe verdeelmodel bekend.

Structureel begrotingssaldo 2022-2025 In de begroting moet duidelijk zijn welke lasten en baten structureel zijn en welk incidenteel. Als de structurele lasten gedekt zijn door de structurele baten (de structurele baten zijn groter dan de structurele lasten), dan is er sprake van structureel evenwicht. Als de eerste jaarschijf van de begroting (het jaar 2022) niet structureel en reëel in evenwicht is, dan moet aannemelijk zijn dat het evenwicht in de begroting in de eerstvolgende jaren er wel is. Uit de tabel hierna blijkt dat we zowel in 2022 als vanaf 2024 voldoen aan het structurele evenwicht. Daarmee voldoen we aan de eis van onze toezichthouder om in aanmerking te komen voor het repressief toezicht (controle achteraf). Uiteraard past dit ook bij onze eigen wens om te streven naar een financieel gezond perspectief.

8

x € 1.000 Structureel saldo van de begroting

Begroot 2022

MJB 2023

MJB 2024

Saldo baten en lasten (eindstand programmabegroting 2022-2025)

-324

-773

-321

MJB 2025 40

Toevoegingen en onttrekkingen aan reserves

423

427

407

326

Begrotingssaldo na bestemming

99

-346

86

366

Waarvan Incidentele baten en lasten

512

310

0

0

Structureel saldo van de begroting

611

-36

86

366

Uitgangspunten bij de begroting 2022-2025 In deze begroting gaan we uit van de onderstaande technische uitgangspunten. Deze hebben betrekking op specifieke onderdelen van de begroting, zoals te hanteren percentages voor rente en loon- en prijsstijging en de ontwikkeling van de lokale lasten. We lichten ze hieronder toe. Rente Bij het bepalen van de rekenrente (renteomslag-percentage) volgen we de notitie rente van de commissie BBV. Voor 2022 hanteren we afgerond 1,5%. Mutaties gemeentefonds In mutaties gemeentefonds zijn de verwachte compensatie voor lonen en prijzen en de mutaties op basis van de meicirculaire 2021 meegenomen. Loonontwikkelingen Voor de ramingen van de salarissen van het ambtelijk personeel vormen de cao-afspraken het uitgangspunt. De cao gemeenten had een looptijd tot 1 januari 2021. Er is nog geen nieuwe cao afgesloten. Om die reden baseren we ons op het indexatiecijfer van de “loonvoet sector overheid” uit de meest recente raming van het Centraal Economisch Plan door het CPB. De raming uit maart 2021 geeft een verwachte indexatie weer van 1,5% voor 2022. Bovenop deze loonindexatie is het reëel rekening te houden met een pensioenpremiestijging door het ABP, maar de omvang daarvan is nog niet bekend. In z'n totaliteit houden we rekening met een stijging van 2%. Binnen de OWO-gemeenten is eveneens een stijging van 2% afgestemd.

Ontwikkeling van de lokale heffingen Ons streven is om zowel het niveau van de gemeentelijke heffingen als de woonlasten in deze bestuursperiode binnen onze financiële mogelijkheden zo stabiel mogelijk te houden. Voor de komende jaren wordt als gevolg van de inflatieontwikkeling een trendmatige verhoging van 1,5% voorzien van de onroerendgoedbelastingen. Prijsstijgingen (inflatie) We hanteren de nullijn, ook voor prijsgevoelige ramingen. Het uitgangspunt is dat noodzakelijke verhogingen binnen het budget (door bijvoorbeeld efficiëntiemaatregelen) moeten worden opgevangen. Bij uitzondering kan van deze nullijn worden afgeweken als blijkt/vaststaat dat dit uitgangspunt of de marktwerking niet is uit te voeren. Dan is er een mogelijkheid tot budgetbijstelling. Ook is die mogelijkheid er als we als gemeente op basis van een overeenkomst/contract verplicht zijn subsidie- instellingen te compenseren voor loon/prijsstijgingen.

Toelichting programmabegroting 2022-2025 Het vertrekpunt van deze programmabegroting is de Kadernota 2022. Voor de volledigheid is het overzicht hierna opgebouwd vanuit de eindstand van de programmabegroting 2021-2024. Verder is het overzicht aangevuld met de mutaties uit de meicirculaire 2021, de overige mutaties in het kader van herijking van de exploitatie en de mutaties naar aanleiding van de extra gelden die wij ontvangen van het Rijk. Het verwerken van alle genoemde mutaties heeft geleid tot het eindsaldo van de programmabegroting 2022-2025.

9

x € 1.000 Eindstand programmabegroting Eindstand programmabegroting 2021-2024 1. Mutaties Voorjaarsnota 2021 (structurele gevolgen), Kadernota 2022, raadswijziging en ombuigingen

3e

Eindstand Voorjaarsnota 2021/Kadernota 2022 2. Mutaties meicirculaire 2021 3. Mutaties op basis van herijking exploitatie 4. Mutaties op basis van extra gelden n.a.v. tekorten bij gemeenten

Begroot 2022

MJB 2023

-1.205

-581

23

650

-1.041

-488

375

352

-2.246

-1.069

398

1.002

852

358

32

-100 -508

297

-332

-439

1.196

1.197

1.095

972

-500

-1.000

-1.000

-346

86

366

5. Verhogen stelpost risicobeheersing Eindstand programmabegroting 2022-2025

MJB MJB 2025 2024

99

1. Mutaties Voorjaarsnota 2021 (structurele gevolgen), Kadernota 2022, 3e raadswijziging en ombuigingen + = voordeel

x € 1.000

- = nadeel

Structurele gevolgen voorjaarsnota 2021, kadernota 2022 en 3e raadswijziging

Begroot MJB 2023 MJB 2024 MJB 2025 2022

Wijziging septembercirculaire 2020

777

469

582

575

3e raadswijziging (vergadersysteem en meubilair raadzaal)

-10

-10

-10

-10

Programma 1 Veiligheid

-38

-38

-38

-54

Programma 2 Verkeer, Vervoer en Waterstaat

-10

-10

-10

-10

Programma 3 Economie

-80

-80

-80

-80

Programma 4 Onderwijs

-28

-28

-28

-28

Programma 5 Sport, Cultuur en Recreatie

24

-26

-26

-26

Mutaties voorjaarsnota/kadernota:

Programma 6 Sociaal domein

-173

Programma 7 Volksgezondheid en Milieu

-236

-65

-65

-65

Overzicht algemene dekkingsmiddelen

73

73

73

73

-1.340

-1.273

-1.023

-1.023

500

1.000

1.000

-488

375

352

Overzicht Overhead Ombuigingen Totaal mutaties

-1.041

Toelichting mutaties Voorjaarsnota 2021 (structurele gevolgen), Kadernota 2022, 3e raadswijziging en ombuigingen Op 5 juli 2021 nam de raad kennis van de Voorjaarsnota 2021 en de Kadernota 2022. De structurele gevolgen van de Voorjaarsnota 2021 zijn verwerkt in de begroting net als de mutaties van de Kadernota 2022. Voor een toelichting op de mutaties verwijzen wij naar de Voorjaarnota 2021 en Kadernota 2022. In de Kadernota 2022 is een ombuigingstaakstelling opgenomen van € 500.000 in 2023 oplopend naar € 1.000.000 in 2024 en verder. Een positief begrotingssaldo in 2024 en 2025 kan alleen gerealiseerd worden als deze ombuigingstaakstelling volledig wordt gerealiseerd. Voor de zomer van 2022 komen wij met een pakket aan bezuinigingsvoorstellen bij de raad. Daarbij betrekken we uiteraard de financiële ontwikkelingen die op dit moment spelen zoals bijvoorbeeld de herijking van het gemeentefonds.

10

2. Mutaties meicirculaire 2021 gemeentefonds + = voordeel

x € 1.000

- = nadeel

Mutaties mei-circulaire 2021

Begroot 2022

MJB 2023

MJB 2024

MJB 2025

679

237

-69

-180

Mutaties integratie-uitkeringen Voogdij/18+ en participatie

1.004

964

956

948

Reservering middelen Wet Open Overheid en Voogdij/18+

-831

-843

-855

-868

Totaal mutaties

852

358

32

-100

Mutaties algemene uitkering

Toelichting Mutaties meicirculaire 2021 gemeentefonds In juni 2021 is de raad geïnformeerd over de uitkomsten van de meicirculaire van het gemeentefonds. De uitkomsten zijn conform de memo aan de raad verwerkt in de begroting 2022. Voor een uitgebreidere toelichting op de mutaties verwijzen wij u naar de raadsmemo en het hoofdstuk Algemene Dekkingsmiddelen in deze begroting.

3. Mutaties op basis van herijking exploitatie Binnen de kaders stellen wij voor om een aantal zaken te wijzigen in de exploitatie. + = voordeel

x € 1.000

- = nadeel

Herijking exploitatie

Begroot 2022

MJB 2023

MJB 2024

MJB 2025

Diversen

297

-332

-439

-508

Totaal mutaties

297

-332

-439

-508

Toelichting op herijking exploitatie Bij de herijking van de exploitatie worden jaarlijks terugkerende posten volgens de uitgangspunten van de begroting berekend. Dit betreft technische aanpassingen. Zo is onder ander een cao-verhoging toegepast op personeelslasten. De kapitaallasten zijn geactualiseerd, inclusief nieuwe investeringen. Er is indexatie toegepast en het BUIG budget is aangepast op de meest recente gegevens.

4. Mutaties op basis van extra gelden n.a.v. tekorten bij gemeenten + = voordeel

x € 1.000

- = nadeel

Extra gelden n.a.v. tekorten bij de gemeenten

Extra gelden n.a.v. tekorten bij gemeenten - junibrief (inkomsten)

Begroot MJB 2023 MJB 2024 MJB 2025 2022 2.011

Extra gelden n.a.v. tekorten bij gemeenten - stelpost structureel (75%) (inkomsten)

1.669

1.567

1.444

-1.543

-1.200

-1.200

-1.200

Terugdraaien stelpost Jeugdzorg Kadernota 2022 - uitgaven

600

600

600

600

Terugdraaien stelpost Bijdrage Rijk Jeugdzorg Kadernota 2022 - inkomsten

-600

-600

-600

-600

Inzet reservering middelen Voogdij 18+ (meicirculaire)

728

728

728

728

1.196

1.197

1.095

972

Extra uitgaven Sociaal Domein

Totaal mutatie extra gelden n.a.v. tekorten bij de gemeenten

11

Toelichting mutaties op basis van extra gelden n.a.v. tekorten bij gemeenten In juni kregen wij bericht van het Rijk over de uitspraak van de Commissie van Wijzen over de tekorten die zijn ontstaan bij de gemeenten naar aanleiding van de jeugdzorg. Er is besloten om landelijk € 1,3 miljard extra inkomsten beschikbaar te stellen aan de gemeenten. Wij krijgen als gemeente € 2,0 miljoen van deze extra gelden in 2022. Daarnaast is landelijk besloten en inmiddels bevestigd door onze toezichthouder dat gemeenten 75% van de bedragen die de Commissie van Wijzen voor de jaren 2023, 2024 en 2025 hebben genoemd, op mogen nemen in hun begroting. Let wel, dit is een stelpost en wil niet zeggen dat wij deze bedragen ook daadwerkelijk ontvangen in de toekomst. Afgelopen periode is ook de prognose van de uitgaven van het sociaal domein verder geactualiseerd. Deze prognose laat een verdere stijging van ruim € 1,5 miljoen aan uitgaven zien. Deze stijging van de uitgaven is opgenomen in de begroting (post 'Extra uitgaven Sociaal Domein'). Voor deze uitgaven was al € 600.000 opgenomen in de kadernota. Ook was er € 600.000 aan de inkomstenkant als bijdrage van het Rijk geraamd. Naar aanleiding van bovenstaande ontwikkelingen en de actualisatie van de uitgaven vervallen deze stelposten.

Ook de reservering van middelen voor het woonplaatsbeginsel, die bij de meicirculaire is ontstaan, vervalt hiermee. In z'n totaliteit nemen de uitgaven binnen het Sociaal Domein in 2022 met € 1,5 miljoen toe en in 2023 t/m 2025 met € 1,2 miljoen.

5. Verhogen stelpost risicobeheersing + = voordeel

x € 1.000

- = nadeel

Verhogen stelpost risicobeheersing

Begroot 2022

MJB 2023

Verhogen stelpost risicobeheersing Totaal mutaties

0

MJB 2024

MJB 2025

-500

-1.000

-1.000

-500

-1.000

-1.000

Toelichting verhogen stelpost risicobeheersing De komende jaren komen er veel ontwikkelingen op ons af. Denk aan de Omgevingswet met al zijn facetten, ontwikkelingen op het gebied van energie en klimaat, de veenweideproblematiek, de realisatie van de organisatieontwikkeling, maar ook de wetgeving met betrekking tot informatievoorziening, privacy, enzovoort. Daarnaast blijft het onzeker of wij daadwerkelijk de extra Rijksmiddelen zoals we die nu ramen ontvangen. Tot slot noemen wij nog de onzekerheid met betrekking tot het grip krijgen op onze uitgaven. Want zowel binnen het sociaal domein als het klassieke domein hebben wij een bezuinigingstaakstelling te behalen. Al met al is het op dit moment moeilijk om de impact van deze ontwikkelingen en onzekerheden in te schatten. We hebben hiervoor een stelpost risicobeheersing in de begroting geraamd. Deze stelpost raamden we voorheen op € 250.000 structureel. Vanwege de hoeveelheid en omvang van de op ons afkomende ontwikkelingen en onzekerheden willen we deze stelpost verhogen. In 2023 verhogen we de stelpost met € 500.000 naar € 750.000. Vanaf 2024 verhogen we de stelpost met € 1 miljoen naar € 1,25 miljoen structureel. Dit is een nadeel voor ons begrotingssaldo. De komende periode willen we meer inzicht krijgen in de impact en risico's van genoemde ontwikkelingen. De vertaling hiervan nemen we op in de kadernota 2023.

Woonlasten De gemiddelde woonlast - bestaande uit de onroerende-zaakbelastingen voor woningen, de riool- en afvalstoffenheffing - bedroeg in 2021 € 749. Voor het komende begrotingsjaar is het voorstel de inflatiecorrectie van 1,5% toe te passen op de OZB. Het tarief voor de afvalstoffenheffing blijft gelijk ten opzichte van 2021. De verordening Afval zal van rechtswege doorlopen, totdat Diftar wordt ingevoerd. Het tarief voor de rioolheffing neem toe als gevolg van maatregelen die wij moeten nemen om er voor te zorgen dat invloed van de klimaatverandering overlast voor onze inwoners en bedrijven zoveel mogelijk beperkt.

12

OZB De aanslag OZB voor het belastingjaar 2022 is gebaseerd op (nog door de raad vast te stellen) tarieven voor 2022 en de waardepeildatum per 1 januari 2021. De definitieve vaststelling van de OZB-tarieven vindt in de raad van december plaats. De totale opbrengst voor 2022 is ten opzichte van 2021 gecorrigeerd met een inflatiepercentage. Bij de raming voor 2022 is rekening gehouden met de autonome stijging als gevolg van verbouw/nieuwbouw. Rioolheffing De kosten voor het beheren en in stand houden van het rioolstelsel worden door een heffing betaald. Hierbij heeft de gemeente naast de zorgplicht voor afvalwater en hemelwater ook de zorgplicht voor grondwater. De tarieven zijn voor 2022 in lijn gebracht met het Gemeentelijk RioleringsPlan 2021 - 2025. In dit plan zijn diverse klimaatmaatregelen opgenomen om met name wateroverlast in de wijken te voorkomen. Dit leidt tot een verhoging van de rioolheffing voor 2022 en de komende jaren. Evenals bij de afvalstoffenheffing is het uitgangspunt een 100% kostendekking. De kostendekkendheid op dit taakveld is in 2022 nog geen 100%. Voor 2022 berekenen we naast de inflatiecorrectie, een klein deel van de toegenomen kosten door in het tarief. Dit omdat de reserve rioolheffing ruim voldoende is om het exploitatietekort vooreerst nog op te vangen.

Op deze manier dempen we de stijging van de woonlasten als gevolg van de verhoging van de rioolheffing. In de eerst komende jaren maken we geleidelijk ook de rioolheffing 100% kostendekkend. Afvalstoffenheffing Voor de afvalstoffenheffing is het tarief gelijk gebleven ten opzichte van 2021. De verordening Afval zal van rechtswege doorlopen, totdat Diftar wordt ingevoerd. Er is ambtelijk een projectgroep samengesteld om het proces (overgang) vorm te geven. Daarnaast wordt er een openbare werkvergadering georganiseerd met vertegenwoordiging van de raad. De geschatte gemiddelde woonlast voor onze inwoners voor 2022 stijgt door bovenstaande aanpassingen van € 749 in 2021 naar € 760 in het begrotingsjaar 2022.

13

Begroting 2022 in één oogopslag Ons huishoudboekje In ons huishoudboekje hebben we een begroting gemaakt voor 2022. Welke inkomsten verwachten we en waar gaan we geld aan uitgeven? Ons boekje sluit voor 2022 met een positief saldo van €99.000. Dat is meegenomen bij de uitgaven onder "Overig" zodat de totale inkomsten en totale uitgaven gelijk zijn.

14

Kerngegevens Kerngegevens

Kerngegevens

begroting 2021

Begroting 2022

31-12-2020

1-1-2021

1-1-2022

van 0-4 jaar

958

1.000

960

960

960

960

van 5-19 jaar

4.134

4.300

4.175

4.175

4.175

4.175

van 20-64 jaar

14.280

13.700

14.300

14.350

14.350

14.350

vanaf 65 jaar

6.747

6.900

6.700

6.675

6.650

6.625

Totaal inwoners

26.119

25.900

26.135

26.160

26.135

26.110

439

485

450

470

470

470

Sociale structuur

Jaarstukken 2020

Prognose 2023

Prognose 2024

1-1-2023

Prognose 2025

1-1-2024

1-1-2025

Inwoners

Uitkeringsgerechtigden Fysieke structuur Oppervlakte gemeente in km² binnenwater

8,15

7,73

8,15

8,15

8,15

8,15

land

220,30

220,71

220,30

220,30

220,30

220,30

Totaal oppervlakte

228,45

228,44

228,45

228,45

228,45

228,45

Koopwoningen (excl.recreatie)

7.857

7.931

7.976

8.021

8.066

8.111

Huurwoningen

3.288

3.327

3.332

3.337

3.342

3.347

Recreatiewoningen

148

158

183

208

208

208

Totaal woonruimten

11.293

11.416

11.491

11.566

11.616

11.666

Woonwagens

16

16

16

16

16

16

Woonschepen

1

1

1

1

1

1

Binnen de bebouwde kom

118.653

120.343

121.251

121.251

121.251

121.251

Buiten de bebouwde kom

284.600

284.600

284.740

284.740

284.740

284.740

Totaal lengte van de wegen

403.253

404.943

405.991

405.991

405.991

405.991

Woonruimten

Lengte van de wegen in meters

Lengte van de fietspaden in meters Aantal m2 openbaar groen

84.861

84.861

87.854

87.854

87.854

87.854

1.129.622

1.129.329

1.129.559

1.132.059

1.134.559

1.137.059

15

Programma 0 | Bestuur en Ondersteuning Programma 0 | Bestuur en Ondersteuning

Portefeuillehouder(s)

Van de Nadort en Hoen

Organisatie

Dienstverlening, Bestuur en Organisatie

Taakvelden 

Bestuur

Burgerzaken

Beleidsnota's 2019 Notitie Dorpenfonds gemeente Weststellingwerf 2019-2022 2019 Notitie OWO-samenwerking 2018 Verordening privacybeleid 2018 Verordening op de OWO rekenkamer 2018 Kwaliteitshandvest Dienstverlening 2017 Communicatievisie 2017-2020

Actuele ontwikkelingen en nieuw beleid Het collegeprogramma 2018-2022 heeft vijf bestuurlijke/maatschappelijke opdrachten. Dit zijn Bestuurlijke Vernieuwing, nabij besturen, nieuw beleidsplan (digitale) dienstverlening, organisatieontwikkeling PIM en doorontwikkeling OWO-samenwerking. De gemeenteraad van Weststellingwerf werkt ook in de raadsperiode 2018-2022 aan het versterken van de drie rollen die de raad heeft: 1) het staan voor hun inwoners als volksvertegenwoordigers, 2) het op hoofdlijnen vaststellen van het beleid en aangeven van de grenzen waarbinnen bestuurlijke bevoegdheden mogen worden uitgevoerd en 3) de kaderstellende- en controlerende rol. De gemeenteraad wil in de toekomst zijn taak goed blijven uitvoeren. Daarvoor is het nodig goed aan te sluiten op vooruitgang, op veranderingen en de samenwerking tussen gemeente en inwoners, waarbij de gemeenteraad een meer verbindende rol neemt.

Doelstellingen Faciliteren werkwijze college en raad op bestuurlijke vernieuwing Wat willen we bereiken? 

Meer inspraak van inwoners door de afstand tussen gemeenteraad en haar bestuurders en inwoners te verkleinen;

inwoners actief mee laten denken met de gemeentelijke politiek;

betrokkenheid van de raad(sleden) bij initiatieven van inwoners;

een gemeenteraad die tussen de bevolking staat en actief in de omgeving aanwezig is;

investeren in het deskundig vermogen van bestuurder en medewerker om in te kunnen spelen op de aangedragen voorstellen die zich in onze gemeente voordoen.

16

Participeren Workshops, gastlessen en rondleidingen (in coronatijd optioneel via webinars) worden ingezet voor mensen die interesse hebben in de gemeentelijke politiek en daarbij betrokken willen zijn. De leden van de werkgroep bestuurlijke vernieuwing zijn gestart met een aantal nieuwe ideeën. Raadscommunicatie Het is belangrijk dat inwoners de raad en de raadsleden weten te vinden, zodat de raadsleden goede invulling kunnen geven aan hun vertegenwoordigende rol. De inspraakmogelijkheden, waaronder het inloopspreekuur en de inspreekmogelijkheden in de Algemene Commissie en de Raadsvergadering, worden actief gepromoot.

Wat doen wij ervoor Gebruik van sociale media De werkgroep Bestuurlijke Vernieuwing gebruikt sociale media om inwoners te interesseren voor de politiek. Via de sociale media worden inwoners uitgenodigd voor bijeenkomsten.

Contacten met scholen Vanuit de werkgroep bestuurlijke Vernieuwing is er contact met scholen met als doel om de politiek dichter bij de jeugd te brengen.

Gast van de raad De gemeenteraad van Weststellingwerf nodigt inwoners als gast van de raad uit op de maandagavonden wanneer er een raadsvergadering is. Met als doel inwoners inzicht te geven in de werkzaamheden van de gemeentelijke overheid. Daar wordt o.a. voorlichting geven over de bestuursorganen (burgemeester, college van burgemeester en wethouders, gemeenteraad) en de wijze waarop de gemeentelijk bestuursorganen besluiten nemen. Voor meer verdiepende informatie is door de griffie in samenwerking met de werkgroep Bestuurlijke Vernieuwing een draaiboek opgesteld waarin de belangrijkste punten uit de gemeentelijke politiek worden toegelicht. Deze informatie wordt door de leden van de werkgroep Bestuurlijke Vernieuwing gedeeld aan inwoners tijdens de cursus Politiek Actief.

Doelstellingen Het faciliteren van initiatieven vanuit de samenleving (wijken en kernen) Wat willen we bereiken Samen met onze partners zetten we ons voortdurend in om leefbaarheid te versterken en de sociale samenhang in de dorpen en wijken te vergroten. Onze inwoners vinden een goede, gezonde, veilige en uitdagende leefomgeving belangrijk, voelen zich betrokken en hebben daar ideeën over. We stimuleren het eigen initiatief en de daarbij horende eigen verantwoordelijkheid van onze bewoners en we ondersteunen als dat nodig is. De dorps-, wijk- en buurtverenigingen zijn belangrijke voelsprieten voor de gemeente. Deze samenwerkingsverbanden zijn bovendien van onschatbare waarde voor het sociale netwerk en het welzijn van onze bewoners. We zien dat de kracht en organisatiegraad van deze verbanden in sommige gevallen onder druk staan: de veranderende samenleving, moeilijke vraagstukken en beperkte mogelijkheden in tijd van vrijwilligers, zorgen ervoor dat deze traditionele verenigingen zich anders gaan organiseren of een andere positie innemen. Vanwege dat belang voor de leefbaarheid in de dorpen en wijken, bewegen wij daarin mee en geven wij ondersteuning waar nodig en waar mogelijk. 17

We blijven nieuwsgierig naar de ideeën van onze bewoners en stimuleren hen om ons in een vroeg stadium te betrekken. Een aantal dorpen is actief aan de slag met de eigen dorpsplan en wil op basis daarvan nadere afspraken met ons maken over de uitvoering. Wij staan daar voor open. Bij gemeentelijke plannen zien we dat de betrokkenheid per onderwerp en per bewoner verschilt. Dit vraagt onze voortdurende aandacht: informatie laagdrempelig aanbieden, samen nadenken over de rol van onze bewoners en belangengroepen, maar ook door de inzet van social media en actief de dorpen en wijken in te gaan. Als college zoeken wij daarom regelmatig onze bewoners op en is er regelmatig contact met de vertegenwoordigers van de dorpen en wijken. De aandacht voor de leefbaarheid in de dorpen en wijken en het welzijn van onze bewoners, raakt vrijwel alle beleidsterreinen. In dit samenspel is het overzicht en de coördinatie daarop van groot belang. De afgelopen jaren heeft de functie van dorpencoördinator hier met betrekking tot de kleine dorpen een belangrijke rol in gespeeld. Ook initiatiefnemers uit Wolvega weten ons steeds vaker te vinden door de o.a. de inzet van het dorpenfonds en het werkbudget door de dorps- en wijkverenigingen. Daarnaast biedt de regiodeal kansen voor zowel de kleine als grote dorpen. We stimuleren onze bewoners om in te spelen op al deze mogelijkheden.

Wat doen wij ervoor Dichtbij besturen Het vertrouwen over en weer vormt de basis voor succes in de samenwerking met onze bewoners. Een zichtbaar en benaderbare organisatie hoort daarbij. Wij doen dit door te werken met gebiedswethouders, als eerste aanspreekpunt namens het college. Voor onze dorps- en wijkorganisaties, maar ook voor bewoners, ondernemers en organisaties. Wij willen weten wat ze vinden van nieuwe ontwikkelingen, wat hun ervaringen, ideeën en zorgen zijn. Dit horen wij onder andere tijdens de bezoeken aan onze bewoners en verenigingen. De gemeente zet in op het nog beter informeren, bevragen en betrekken van onze bewoners. Daardoor weten wij nog beter wat er speelt en komen wij tot betere plannen. De inzet van nieuwe media en digitale mogelijkheden helpen ons daarbij. Per thema zal de aanpak verschillen. We willen dit verder verkennen met de vertegenwoordigers van de dorpen en wijken. Digitaal overleg is niet meer weg te denken in de samenwerking en een mooie en effectieve aanvulling op het reguliere contact dat wij hebben met onze bewoners.

Netwerk dorps- en wijkorganisaties vormt basis voor beleid Onze dorps- en wijkverenigingen weten wat er speelt. We zetten in op de contacten met hen, zodat wij kunnen inspelen op lokale vragen en wensen. De dorpencoördinator is daarbij een laagdrempelig aanspreekpunt. De terugkerende overleggen op bestuurlijk en projectniveau met de plaatselijke belangen en wijkverenigingen vormen een stevige basis voor verdere samenwerking. De vele contacten leiden tot honderden vragen, wensen en ideeën die gemeente en dorpen op praktische wijze oppakken. De (mogelijke) vernieuwing binnen de Vereniging Kleine Dorpen Weststellingwerf volgen wij op de voet en verkennen met hen nieuwe mogelijkheden tot samenwerking. Blijvend aandachtspunt is de druk op onze actieve bewoners om mee te denken en zelf de regie te pakken. Er zijn grenzen aan wat wij van deze vrijwilligers kunnen vragen en mogen verwachten. We geven daarom de ruimte voor een creatieve aanpak die past bij de mogelijkheden van een dorp of wijk.

18

Ondersteunen van initiatieven De gemeente vindt eigen initiatief en verantwoordelijkheid belangrijk. We kennen een grote verscheidenheid aan organisaties en inwoners die elk hun eigen deskundigheid, wensen, ideeën en behoeften hebben. De gemeente verbindt deze met elkaar zonder hierbij direct de verantwoordelijkheid over te nemen. Wij stellen ons netwerk, onze kennis en geld beschikbaar om initiatieven te ondersteunen. Het dorpenfonds is daar een voorbeeld van. We stellen €100.000 beschikbaar voor goede ideeën uit de dorpen en wijken. In de vorm van cofinanciering helpt het dorpenfonds onze actieve bewoners om extra middelen aan te vragen bij fondsen en andere overheden. Op basis van de ervaring van de afgelopen 10 jaar, verwachten we dat dit leidt tot een minimale investering van €300.000 door de initiatiefnemers. Ook in 2022 wordt het werkbudget weer beschikbaar gesteld aan de plaatselijke belangen, wijkverenigingen en Vereniging Kleine Dorpen Weststellingwerf. In 2022 evalueren wij samen met onze partners de werking en meerwaarde van dit werkbudget.

Werken met de omgevingsvisie Ook met de omgevingsvisie stimuleren we inwoners om zelf aan de slag te gaan met hun ideeën en wensen, bijvoorbeeld door deze te vertalen naar een eigen dorpsvisie. Het uitgangspunt is dat zij zelf het initiatief nemen en dit aanpakken op een manier die past bij de aard en schaal van het dorp of wijk. De verwachtingen over en weer moeten daarbij helder zijn. Dit kan door afspraken te maken over de samenwerking met de gemeente in een Maatschappelijke overeenkomst. Met de pilot in Nijeholtpade hebben wij veel geleerd over het proces om te komen tot en het werken met die afspraken. In 2022 willen wij deze gebruiken in de verdere ontwikkeling van de samenwerking tussen dorpen en gemeente.

Doelstellingen Beleidsplan (digitale) dienstverlening Wat willen we bereiken? Onze huidige dienstverlening is gebaseerd op de volgende kernwaarden: 

Menselijk maatwerk;

Betrouwbare gemeente;

Transparant;

Professioneel.

Hierbij werken we aan de volgende doelen: 1. Dienstbaar zijn aan de samenleving; 2. Tevreden inwoners; 3. Tevreden ondernemers (zie ook programma 3); 4. Realiseren van de normstelling vastgelegd in het kwaliteitshandvest; 5. Effectieve bedrijfsvoering; 6. Inwoners kunnen via verschillende kanalen met ons communiceren. Verbeteren dienstverlening In 2022 gaan we aan de hand van het beleidsplan Dienstverlening, wat nu in ontwikkeling is, aan de slag met verschillende thema's op het gebied van Dienstverlening. Thema's die raken aan de volle breedte van ons werk. Zowel op het gebied van één op één contact met inwoners als ook op het gebied van inwonersparticipatie, overheidsparticipatie, nabij besturen, kanaalsturing en digitalisering.

19

Wat doen wij ervoor B1 taalgebruik is de norm aan de telefoon en in correspondentie Onze inwoners, bedrijven en instellingen hebben recht op heldere taal en duidelijke uitleg op hun vragen. De organisatie heeft het programma B1-taalgebruik en zal alle informatie aan een ieder zo communiceren dat het wordt begrepen. Hierdoor kan iedereen eenvoudig zaken doen met ons.

Kanaalsturing Met onze dienstverlening geven wij onze inwoners, bedrijven en instellingen een keuze tot de gemeentelijke diensten en producten: persoonlijk bezoek aan de balie, keukentafelgesprek, telefoon, brief, digitaal-loket en social media.

Klanttevredenheid publiekszaken Wij vinden het belangrijk dat onze prestaties worden gemeten. Wij willen graag weten wat onze inwoners en ondernemers van onze dienstverlening vinden. Een aantal keren per jaar houden wij een enquête over de dienstverlening. En we willen graag dat iedereen met verbeterideeën komt. Als organisatie houden wij hier rekening mee. Verbeteren van de dienstverlening is een blijvende doelstelling. In de jaarrekening staan de uitslagen van de enquêtes en o.a. het landelijk onderzoek waar staat je gemeente.

Spelregels en maatwerk Onze dienstverlening voldoet aan wettelijke regels. We zoeken in de contacten met inwoners naar maatwerk in hun specifieke situatie. Hierdoor kunnen wij onze inwoners zo goed mogelijk helpen.

Uitvoeren landelijk programma digitalisering De rijksoverheid stelt regels vast voor het aanvragen van producten en de dienstverlening van de gemeenten. De regel is dat je alle contacten en producten digitaal kunt regelen. Als organisatie willen we toe naar een waardevolle informatiesamenleving. Wij zijn hier actief mee bezig. Ieder jaar test het Rijk hoever de gemeente hiermee is. Als organisatie vinden wij het belangrijk dat digitaal en persoonlijk contact mogelijk is.

Zorgen voor een klantgerichte en begrijpelijke website De website is steeds meer de ingang voor het eerste contact met de gemeente. In 2022 gaan we kijken hoe onze in 2021 vernieuwde website onze inwoners nog beter helpt in het contact met de gemeente. Zowel voor het vinden van informatie als voor het aanvragen van steeds meer producten.

Doelstellingen Een actief communicatiebeleid In 2022 vernieuwen we de communicatievisie, zodat die aansluit bij het programma van het nieuwe college. Ondertussen zetten we de lijnen uit de Communicatievisie 2017-2020 door: 

De communicatie van Weststellingwerf heeft een goede kwaliteit. Inwoners vinden dat wij klantgericht, open en betrouwbaar zijn. We gebruiken begrijpelijke taal en herkenbare middelen. Verder is onze informatie snel en gemakkelijk te vinden. 20

Een professionele inzet van online en offline communicatiemiddelen. De website is het belangrijkste communicatiemiddel.

Een zichtbaar college en een helder proces voor het nemen van besluiten.

Een goede relatie met de pers.

We helpen de organisatie om planmatig en doelgericht te communiceren. Hiervoor onderhouden wij goed en regelmatig contact met de interne organisatie.

Meedenken en meepraten voor medewerkers en inwoners leuker en gemakkelijker maken.

Het intranet helpt medewerkers om elkaar te vinden en samen te werken.

Wat doen wij ervoor Aandacht voor participatie van inwoners Weststellingwerf wil dat inwoners kunnen meedenken, meepraten en meedoen. We geven tips om participatie in de organisatie te borgen en zetten (online) tools in om sneller met (meer) inwoners in gesprek te komen.

Communicatie als drager bij belangrijke projecten Bij bepaalde projecten is communicatie een belangrijke succesfactor. In 2022 vragen de volgende projecten in het bijzonder aandacht: invoering Diftar, Klimaat en duurzaamheid, Omgevingswet, Regio Deal, positionering gebiedsteams, Grip 2.0.

Een begrijpelijke en toegankelijke website De website is steeds meer de ingang voor het eerste contact met de gemeente. In 2022 kijken we hoe de website nog beter kan bijdragen aan het contact met inwoners. Door het afstemmen van informatie op klantvragen en door het aanbieden van steeds meer online producten.

Een professionele en actieve inzet van sociale media De sociale media zijn voor ons een volwaardig communicatiekanaal. We blijven ontwikkelingen volgen en de kanalen professionaliseren, zodat we onze inwoners bereiken. We volgen dagelijks wat er leeft en spelen in op de inwoner: wat wil hij of zij zien? Waar heeft de inwoner behoefte aan?

Het gebruik van heldere taal door medewerkers Weststellingwerf schrijft teksten zoveel mogelijk in heldere taal. Want teksten op taalniveau B1 zijn prettig leesbaar en begrijpt bijna iedereen. Daarom trainen we de (nieuwe) schrijvers in de organisatie, geven we schrijftips en bieden we hulpmiddelen aan.

Wij kiezen bewust voor een crossmediale aanpak Voor een goed bereik zetten wij meerdere middelen in om een doel te bereiken. Wij combineren online en indien nodig ook offline communicatiemiddelen.

21

Beleidsindicatoren Beleidsindicatoren vanuit het rijk

Eenheid

Formatie

Fte per 1.000 inwoners

Peiljaar 2021

Peiljaar 2022

12,17

12,13

Bezetting Apparaatskosten

Fte per 1.000 inwoners

11,97

11,31

Kosten per inwoner

772,62

825,2

Externe inhuur

Kosten als % van totale loonsom + totale kosten inhuur externen

5,0%

5,0%

Overhead

% van totale lasten

11,6%

12,7%

- Bron: De eigen gegevens komen uit de begroting 2022. - De berekening van deze indicatoren is gebaseerd op het document van de VNG ´Definities beleidsindicatoren ‘bestuur en organisatie´. Boven formatief en inhuur wordt volgens de definities niet gezien als bezetting.

Wat mag het kosten Bedragen x €1.000 Exploitatie

Rekening 2020

Actuele begroting 2021

Begroting 2022

Begroting 2023

Begroting 2024

Begroting 2025

Lasten 0.1 Bestuur

1.784

1.715

1.635

1.635

1.635

1.635

0.2 Burgerzaken

832

1.019

992

980

964

979

0.8 Overige baten en lasten

6

0

0

0

0

0

2.622

2.734

2.626

2.615

2.599

2.614

0.1 Bestuur

-67

-51

-51

-51

-51

-51

0.2 Burgerzaken

-260

-273

-236

-207

-189

-189

Totaal Lasten Baten

Totaal Baten

-327

-324

-287

-258

-240

-240

Saldo van lasten en baten

-2.295

-2.410

-2.339

-2.357

-2.359

-2.374

0.10 Mutaties reserves

0

50

0

0

0

0

Resultaat

-2.295

-2.360

-2.339

-2.357

-2.359

-2.374

Onttrekkingen

Toelichting wat mag het kosten Begroting 2022 ten opzichte van de begroting 2021 Lasten Bestuur Het incidenteel werkbudget voor bestuurlijke vernieuwing van € 40.000 loopt tot en met 2021. Dit is niet meer opgenomen in de begroting 2022. Vanwege ziekteverzuim is er in 2021 een extra medewerker ingehuurd bij de afdeling Griffie. Dit is niet opgenomen in de begroting 2022.

22

Burgerzaken In 2021 was een incidenteel budget van € 50.000 beschikbaar voor het beleidsplan (digitale) dienstverlening. Dit is niet meer opgenomen in de begroting 2022. Dit betreft een budgetoverheveling uit 2020 (mutatie reserve). In 2021 was er een extra incidenteel budget van € 55.000 beschikbaar voor de verkiezingen i.v.m. corona. Dit is niet meer opgenomen in de begroting 2022. Begroting 2022 en meerjarenperspectief Lasten Bestuur De accountantsdiensten zijn opnieuw aanbesteed in 2019/2020 (in OWO-verband). De prijsverhoging wordt nu structureel verwerkt in de begroting 2022. Burgerzaken Er worden naar verwachting in 2022 meer loonkosten doorbelast (€71.000). Dit is op basis van de huidige kostenverdeling.

23

Programma 1 | Veiligheid Programma 1 | Veiligheid Portefeuillehouder(s)

Van de Nadort

Organisatie

Dienstverlening, Bestuur en Organisatie

Taakvelden 

Crisisbeheersing en brandweer

Openbare orde en veiligheid

Beleidsnota's 2018 Regionaal risicoprofiel 2018-2021 2018 Regionaal beleidsplan crisisbeheersing 2019-2022 2018 Nota Regionaal beleidsplan veiligheid Noord Nederland 2018 Beleidsplan Brandweerzorg 2019-2022 2020 Beleidsplan integrale veiligheid 2020-2023

Actuele ontwikkelingen en nieuw beleid Op 2 maart 2020 heeft de gemeenteraad het beleidsplan Integrale Veiligheid tot en met 2023 vastgesteld. Daarin heeft de raad vijf veiligheidsthema's geprioriteerd, namelijk: 1. de aanpak van ondermijnende criminaliteit; 2. de aanpak van diefstal met een accent op cybercrime; 3. het verbinden van zorg en veiligheid voor een veilige woon- en leefomgeving; 4. de verkeersveiligheid en het stimuleren van wenselijk verkeersgedrag; 5. de brandveiligheid. De gemeenteraad krijgt jaarlijks via de begrotingscyclus inzicht in de activiteiten die worden gepland en uitgevoerd. De verantwoording over de uitvoering van de prioriteiten is kwantitatief van aard, namelijk welke acties zijn uitgevoerd, welke doelgroep is bereikt en wat het bereik is geweest. Criminaliteitscijfers worden waar mogelijk ondersteunend gebruikt. De gemeenteraad is op de hoogte van de blijvende verhoging van de gemeentelijke bijdrage aan de Veiligheidsregio Fryslân (VRF). Ontwikkelingen in 2022 Landelijk is er veel aandacht voor ondermijnende criminaliteit. Het Rijk heeft dit onderwerp geprioriteerd en extra middelen beschikbaar gesteld aan de Regionale Inlichtingen en Expertise Centra (RIEC) voor de bestrijding van ondermijnende criminaliteit. Ook politie Zuidoost Fryslân heeft het geprioriteerd en hier capaciteit voor ingericht.

Belangrijke ontwikkeling is de inbedding van de aanpak van ondermijning in de gemeentelijke organisatie. Daarnaast zijn ook de aanpak van personen met verward gedrag en de ketensamenwerking Zorg en Veiligheid actuele thema's. De gemeentelijke rol in de keten rondom aanpak Cybercrime is in beweging. Communicatie en participatie Afhankelijk van de prioriteit wordt een passende vorm gekozen om te communiceren. Bij alle vijf prioriteiten uit het beleidsplan Integrale Veiligheid wordt nadrukkelijk ingezet op contact met de inwoners. Bijvoorbeeld door voorlichting te geven aan ondernemers in het buitengebied over de gevaren van deelnemen in hennepteelt.

24

Doelstellingen Beleidsplan integrale veiligheid Op 2 maart 2020 heeft de gemeenteraad het beleidsplan Integrale Veiligheid tot en met 2023 vastgesteld. Daarin heeft de raad vijf veiligheidsthema's geprioriteerd, namelijk: 1. de aanpak van ondermijnende criminaliteit; 2. de aanpak van diefstal met een accent op cybercrime; 3. het verbinden van zorg en veiligheid voor een veilige woon- en leefomgeving; 4. de verkeersveiligheid en het stimuleren van wenselijk verkeersgedrag; 5. de brandveiligheid.

Wat doen wij ervoor De aanpak van ondermijnende criminaliteit verbeteren. Wat willen we bereiken? De gemeente Weststellingwerf weerbaarder maken door misbruik van de gemeentelijke faciliteiten en regelgeving te minimaliseren. De gemeente heeft een herkenbare rol als regiehouder en is ingericht als centraal punt voor informatie voor zowel in- als externe partners. Er is een aanpak op risicobranches, drugs, witwassen en ongebruikelijk bezit. Inwoners en bedrijven zijn bewust van de risico’s van ondermijning. Voor inwoners is zichtbaar dat er opgetreden wordt tegen ondermijnende criminaliteit. Het uitvoeringsplan Ondermijning is opgesteld met daarin aandacht voor: 

Het voeren van een robuust Bibob-beleid voor de kwetsbare sectoren in de gemeente;

Integrale controles door politie en vergunningen, toezicht en handhaving (VTH);

Inrichten van een meldpunt ondermijning.

De aanpak van diefstal, met een accent op cybercrime. Wat willen we bereiken? Wij werken aan de bewustwording van ondernemers en inwoners. Wij willen gericht communiceren op specifieke doelgroepen, locaties en jaargetijden. Het ontwikkelen van de persoonsgerichte aanpak, maakt dat criminele individuen gevolgd kunnen worden. Tot slot willen wij, daar waar mogelijk, bestuurlijke maatregelen nemen om aan dit doel bij te dragen. Binnen deze prioriteit worden de mogelijkheden om vormen van cybercrime gerichte diefstal meegenomen.

Het verbinden van zorg en veiligheid voor een veilige woon- en leefomgeving. Wat willen we bereiken? De balans vinden in het tegengaan van overlast en onveiligheid en het bieden van tijdige en goede zorg. De geïmplementeerde persoonsgerichte aanpak zorgt ervoor dat we ernstige overlast door personen in de woonomgeving bij huiselijk geweld, zorgmijders, als ook (jeugd)criminaliteit tegengaan. Verstevigen van de samenwerking op zorg en veiligheid, zowel intern als extern op uitvoerend en bestuurlijk niveau. Enkele voorbeelden hiervan zijn het verder uitdragen van de Aanpak voorkomen escalatie (AVE), het gezamenlijk implementeren van de nieuwe WVGGZ en de Wet Woonoverlast 2017.

25

Het stimuleren wenselijk verkeersgedrag door in te zetten op bewustwording (preventie). Wat willen we bereiken? Het verbeteren van verkeersgedrag door preventieve maatregelen. In samenwerking met onze partners organiseren wij gerichte acties voor het verbeteren van de veiligheid. Samenwerkingspartner Veilig Verkeer Nederland organiseert in 2022 bewustwordingsactiviteiten voor de inwoners. Met behulp van verkeersmeting apparatuur gaan wij samen met politie meldingen van verkeersoverlast onderzoeken. Dit kan leiden tot het treffen van de nodige maatregelen.

Lokale verbinding en betrokkenheid bij brandveiligheid. Wat willen we bereiken? De gemeente is een veilige samenleving op het gebied van de brandveiligheid. Volgens de Wet op de veiligheidsregio’s voert VRF de brandweertaken uit. Wij zijn een verbindende rol tussen het regionale beleid en de lokale uitvoering. De gemeentelijke inzet richt zich op het vergroten van de bewustwording van risico’s op brand en op de eigen verantwoordelijkheid van inwoners voor brandpreventie.

Beleidsindicatoren Het verbinden van zorg en veiligheid voor een veilige woon- en leefomgeving aantal x 1 Lokale beleidsindicator

2017

2018

2019

2020

3

0

0

1

Geregistreerde meldingen over burengerucht**

102

121

96

129

Meldingen van overspannen/gestoorde personen**

111

111

113

89

Nazorg ex-gedetineerden trajecten***

18

13

19

3

Waarvan begeleiding vanuit zorg mbt ex- gedetineerden****

10

5

9

1

Incidenten vernieling en. zaakbeschadiging**

108

83

156

96

Incidenten overlast**

257

269

397

475

VVN vrijwilligers acties op scholen in samenwerking met scholen en plaatselijke belangen / verkeerswerkgroepen politie*****

15

9

14

4

Burenruzies voorgelegd aan mediator*

*Bron: Interne registratie veiligheid **Bron: 12 maand rapportage politie ***Bron: Justid ****Bron: Interne registratie procesregisseur sociaal Domein *****Bron: Registratie verkeerskundige afdeling Ruimte

26

De gemeente is een veilige samenleving op het gebied van de objectieve veiligheid en de criminaliteit aantal x 1

Lokale beleidsindicator

2017

2018

2019

2020

Aangiftes woninginbraken*

40

42

68

14

Aangiftes inbraken in schuren/bijgebouwen*

14

6

10

7

Aangiftes mishandelingen*

44

52

45

43

Aangiftes bedreigingen*

31

25

32

45

Opgelegde huisverboden*

2

4

3

5

Registraties huiselijk geweld*

92

128

100

91

:*Bron: 12 maand rapportage politie **Bron: Online registratie huisverboden Khonrad

Gemeente

Nederland

Beleidsindicatoren vanuit het rijk

Eenheid

Winkeldiefstallen

Per 1.000 inwoners

2018 2019 2020 1,4

1,4

-

2018 2019 2020 2,2

2,3

-

Diefstallen uit woning

Per 1.000 inwoners

1,7

2,5

-

2,5

2,3

-

Geweldsmisdrijven

Per 1.000 inwoners

3,9

3,9

4,2

4,8

4,8

4,6

Vernielingen en beschadigingen (in de openbare ruimte)

Per 1.000 inwoners

4,7

7,4

5,2

5,4

5,9

6,2

Verwijzingen Halt

Per 1.000 jongeren

4

7

10

45

13

11

Een - (liggend streepje) betekent dat er (nog) geen cijfers bekend zijn (gemaakt) voor de periode. Bron: www.waarstaatjegemeente.nl - Bron geraadpleegd op 6 september 2021 Brandveiligheid aantal x 1 Lokale beleidsindicator

2017

2018

2019

2020

Controles op brandveiligheid bedrijven*

50

123

59

37

Voorlichtingen op scholen**

9

5

8

3

Oefeningen in de wijk**

1

0

2

0

Voorlichtingen na brand**

2

3

5

0

*Bron: Jaarrapportage VTH 2020 **Bron: Jaarrapportage brandweer 2020

27

Wat mag het kosten Bedragen x €1.000 Exploitatie

Rekening 2020

Actuele begroting 2021

Begroting 2022

Begroting 2023

Begroting 2024

Begroting 2025

1.429

1.555

1.603

1.613

1.627

1.643

1.2 Openbare orde en veiligheid

206

203

206

206

206

206

Totaal Lasten

1.636

1.758

1.809

1.818

1.833

1.849

1.1 Crisisbeheersing en brandweer

-2

0

0

0

0

0

1.2 Openbare orde en veiligheid

-38

-51

-51

-51

-51

-51

Totaal Baten

-40

-51

-51

-51

-51

-51

Saldo van lasten en baten

-1.596

-1.707

-1.758

-1.767

-1.782

-1.797

Resultaat

-1.596

-1.707

-1.758

-1.767

-1.782

-1.797

Lasten 1.1 Crisisbeheersing en brandweer

Baten

Toelichting wat mag het kosten Begroting 2022 ten opzichte van de begroting 2021 Lasten Crisisbeheersing en brandweer Het verschil komt door een hogere bijdrage aan de Veiligheidsregio Fryslân. We baseren dit op de meerjarenbegroting van de veiligheidsregio. Begroting 2021 en meerjarenperspectief Lasten Crisisbeheersing en brandweer De gemeentelijke bijdrage voor de Veiligheidsregio Fryslân neemt op basis van de meerjarenbegroting van de veiligheidsregio toe.

De tekst is automatisch uit het bestand gehaald en kan afwijken van het origineel (kolommen, tabellen en koppen lopen door elkaar). Het officiële stuk bij de gemeente is leidend. Bron: https://api1.ibabs.eu/publicdownload.aspx?site=Weststellingwerf&id=1abf0150-3d33-44fb-b765-dc5b6a2d31da