Bijlage 1 - Jaarstukken 2025 (0098824066)
Tekst van het document
Hiermee is de participatie in sport en bewegen vergroot en zijn drempels verlaagd om te sporten en bewegen. Daarnaast is ingezet op het versterken van sportverenigingen door middel van begeleiding, kadercoaching en ondersteuning op maat. Dit draagt bij aan de kwaliteit, continuïteit en toekomstbestendigheid van het georganiseerde sportaanbod binnen de gemeente. Het sportbeleid is in 2025 vastgesteld en tot stand gekomen in nauwe samenwerking met inwoners, sportaanbieders en maatschappelijke partners. Deze gezamenlijke totstandkoming zorgt voor draagvlak en sluit aan bij de behoeften die in de praktijk leven. In de komende periode wordt verder uitvoering gegeven aan dit sportbeleid, met nadruk op het ontwikkelen van nieuwe projecten, het versterken van bestaande initiatieven en het monitoren van de effecten op langere termijn. Hebben we gedaan wat we wilden doen? Beweegteam Weststellingwerf In het afgelopen jaar hebben de buurtsportcoaches zich actief ingezet voor het stimuleren van sport en bewegen in de gemeente Weststellingwerf. Daarbij is nadrukkelijk invulling gegeven aan de gemeentelijke opdracht om te werken met een vraaggestuurd sport- en beweegaanbod, afgestemd op de behoeften van inwoners, verenigingen en maatschappelijke partners.
Dit heeft onder meer geresulteerd in de volgende activiteiten en resultaten: • Beweeghummeltjes Op 19 locaties is een uitgebreid aanbod aan beweegmaterialen gecombineerd met scholing voor pedagogisch medewerkers. Hiermee is de kwaliteit van het aanbod voor jonge kinderen versterkt. In het komende jaar worden alle locaties opnieuw bezocht om het behaalde niveau te borgen en waar nodig verder te ontwikkelen. • Rondje Lindewijk De voorbereidingen voor dit evenement waren succesvol. Meer dan 40 kinderen hebben gedurende drie weken meegetraind met de buurtsportcoaches om goed voorbereid aan de start te verschijnen. Dit droeg bij aan zowel sportieve prestaties als plezier in bewegen. • Vakantieactiviteiten Tijdens de schoolvakanties hebben meer dan 350 kinderen deelgenomen aan sport - en beweegactiviteiten. Deze zijn bewust georganiseerd in de dorpen, zodat het aanbod laagdrempelig en toegankelijk was voor alle kinderen in de gemeente. In samenwerking met JOGG is daarbij extra aandacht besteed aan gezonde voeding. • X-Wall en E-sports Met de inzet van de X-Wall is vernieuwend en aantrekkelijk aanbod gerealiseerd voor jeugd en jongeren, waarbij gamen en bewegen worden gecombineerd. Daarnaast namen 53 jongeren deel aan E-sports-events, waarmee een goede aansluiting is gevonden bij hun belevingswereld. 50 • Beweegmakelaar In het afgelopen jaar is gestart met de Beweegmakelaar.
Dit initiatief richt zich op het persoonlijk begeleiden van inwoners naar een sport- of beweegvorm die past bij hun wensen en mogelijkheden, met maatwerk als uitgangspunt. • Beweging in De Haenepolle In speel- en beweegtuin De Haenepolle is structureel extra beweging gerealiseerd. Wekelijks wordt hier niet-sportgebonden aanbod (NSA) georganiseerd en elke dinsdag begeleidt een buurtsportcoach een beweeggroep van meer dan tien senioren. • 1-op-1 begeleiding voor sportverenigingen Diverse verenigingen zijn ondersteund met individuele begeleiding, gericht op specifieke vraagstukken binnen de club. Hierbij is professionele ondersteuning geboden op maat. • Clubkadercoaching Twee verenigingen hebben een Clubkadercoachingstraject doorlopen. Trainers zijn op de club begeleid en gecoacht in hun ontwikkeling, wat bijdraagt aan de kwaliteit en duurzaamheid van het sportaanbod. • Buitenkans Steggerda In samenwerking met het dorp Steggerda en de Coördinator Sport en Preventie is gestart met het initiatief Buitenkans Steggerda. Dit project richt zich op het versterken van sport, beweging en ontmoeting, met als doel het vergroten van de leefbaarheid in het dorp. Met deze inzet dragen de buurtsportcoaches bij aan een vitale, inclusieve en gezonde gemeente, waarin sport en bewegen toegankelijk zijn voor alle inwoners.
Lokaal Sportakkoord In 2025 is binnen het Lokaal Sportakkoord gewerkt aan meerdere thema’s, zoals; • Inclusie en diversiteit. • Sociaal veilige sport. • Vitale sportaanbieders en vaardig in bewegen. Er is ingezet op het versterken van verenigingen door; • Scholing van vrijwilligers. • Ondersteuning van bestuur en kader. • Vergroten van de zichtbaarheid en toegankelijkheid van het Sportakkoord. Daarnaast is nieuw en passend sportaanbod ontwikkeld voor onder andere senioren, met aandacht voor zowel bewegen als ontmoeting. Ook is gewerkt aan veilige sportomgevingen door ondersteuning op het gebied van sociale veiligheid en vertrouwensstructuren. Hiermee draagt het Lokaal Sportakkoord bij aan een sterk, toegankelijk en toekomstbestendig sport- en beweegklimaat binnen de gemeente. Sport in verbinding met Sociaal domein Meer inwoners hebben deelgenomen aan het Volwassenenfonds voor Sport en Cultuur. Het Volwassenenfonds heeft het volledige subsidiebedrag benut, 203 inwoners hebben hierdoor deelgenomen aan sport of cultuur. Ook een lidmaatschap van de bibliotheek is vanuit het Volwassenenfonds verstrekt. Inwoners sporten bij diverse verenigingen, gaan zwemmen of sporten in de sportschool. Maar ook aan andere culturele activiteiten hebben inwoners deelgenomen zoals zang, toneel of schilderles. Hierdoor hebben inwoners met een laag inkomen deelgenomen aan de maatschappij.
Dit draagt bij aan het speerpunt kansengelijkheid uit het sportbeleid. Ook zijn wij aangesloten bij de aanvoerdersgroep kansengelijkheid in sport en bewegen voor jeugd. Dit sluit aan bij het speerpunt kansengelijkheid en praktijkonderzoek. 51 De buurtsportcoaches hebben diverse activiteiten opgezet en begeleid waarbij sport met het sociaal domein wordt verbonden, zoals het fietsen met nieuwkomers. In Nederland biedt de fiets veel vrijheid, maar veel nieuwkomers hebben nooit leren fietsen. Vooral vrouwen geven aan behoefte te hebben aan deze lessen. Samen met de activeringscoach inburgering hebben wij een reeks van vier lessen opgezet, waar tot nu toe 8 deelnemers gebruik van hebben gemaakt. Na afloop bekijken wij of vervolglessen nodig zijn, zodat iedereen veilig en zelfstandig kan fietsen en zich vrijer kan bewegen in de eigen omgeving. In 2025 is ook de coördinator sport en preventie ingezet om meer verbinding te creëren tussen sport en het sociaal domein. Zwemgelegenheden Onderhoud en verduurzaming sportaccommodaties Vanuit de vastgestelde meerjarenonderhoudsplanningen (MJOP) is in 2025 uitvoering gegeven aan diverse onderhouds- en renovatiewerkzaamheden aan onze zwembaden. Hieronder worden de belangrijkste uitgevoerde maatregelen en verbeteringen toegelicht.
Sportcomplex de Steense Renovatie van de zwemhal; - Vervangen van de luchtbehandeling van het zwembad door een duurzame en efficiënte installatie met warmte terugwinning uit afgezogen lucht en vocht - Vervangen van de luchtbehandeling van de kleedruimten voor een duurzame ventilatie met warmte terugwinning - Vernieuwing het plafond in de zwemhal, inclusief het toepassen van duurzame ledverlichting - Vervangen van de dakbedekking van de kleedruimten, waarbij de isolatie is verhoogd naar de nieuwbouwstandaard. Zwembad de Dobbe - Renovatie van de kleedruimten - De verlichting vervangen voor duurzame ledverlichting Opwaardering zwemgelegenheden In 2026 worden zwembaden de Steense en de Dobbe conform het Raadsvoorstel van 7 april 2025 opgewaardeerd. Voor zwembad De Steense is de upgrade reeds gestart in 2025. Verenigingen en sportaccommodaties Het onderzoek naar het (toekomstig) accommodatiegebruik en -behoefte aan binnen en buitensportaccommodaties is afgerond en de resultaten zijn meegenomen in het sportbeleid 2025 -2029. In 2025 zijn er verschillende gesprekken gevoerd met sportvereniging over hun sportaccommodaties. Dit krijgt een vervolg in 2026. Versterken van het kunst- en cultuuraanbod in Weststellingwerf Hebben we bereikt wat we wilden bereiken? Het versterken en stimuleren van de kunst en cultuuraanbod en de actieve deelname in de gemeente is belangrijk.
Het geeft de actieve deelnemers en het publiek prachtige ervaringen. Maar het is ook goed voor de leefbaarheid van de gemeente en het geeft een verbondenheid aan de inwoners van de gemeente. De uitingsvormen kunnen heel verschillend zijn. Zowel voorstellingen, exposities, lezingen over de historie, muziekuitvoeringen, amateurkunstbeoefening en cultureel erfgoed zoals het immaterieel erfgoed van het Stellingwerfs als essentieel onderdeel van de identiteit en samenleven van onze gemeenschap. • Het Vlechtmuseum heeft in dit jaar een unieke prestatie behaald met het realiseren van meer dan 10.000 betalende bezoekers in het museum. Daarmee heeft het museum een bijzondere positie ingenomen binnen de museale wereld. Maar uiteraard is dit ook voor Noordwolde een belangrijke mijlpaal dat haar historie zoveel belangstelling kan verwelkomen. 52 • Met een extra kunstproject heeft het Vlechtmuseum deelgenomen aan het cultuurprogramma Arcadia 2025, de legacy van Culturele Hoofdstad 2018. Met de kunstzinnige productie werd het ambacht en de historie van het vlechten in tal van streken in Fryslân met de unieke pitrietauto van het museum en tot slot bij Oldehove Leeuwarden gepresenteerd. • Verenigingen amateurkunstbeoefening hebben weer tal van activiteiten georganiseerd.
Dit zowel voor de leden van de vereniging maar ook voor de inwoners met uitvoeringen, exposities, presentaties en voorstellingen zoals toneelvoorstellingen, muziek uitvoeringen van koren en Hafabra gezelschappen. Deze verenigingen vormen een belangrijk onderdeel van de kunst en cultuur beleving en participatie in onze gemeente. • Opera Spanga presenteerde met hun zomerproductie een indrukwekkende uitvoering van Tosca die veel belangstelling kreeg. Hierbij was er veel aandacht van regionale en landelijke pers. Daarnaast heeft Opera Spanga in het kader van 80 bevrijding een bijzondere uitvoering verzorgd van hun voorstelling Anne en Zef op 5 mei in het gemeentehuis. • Opera Nijetrijne heeft in augustus 2025 haar laatste zomervoorstelling gespeeld. En daarmee de laatste voorstellingen van 25 jaar bijzondere opera producties in de Rottige Meente aan de rivier de Scheene. Daarmee wordt een bijzonder en uniek hoofdstuk van cultuurproducties in de gemeente afgesloten. De gemeente is stichting Intermezzo/Opera Nijetrijne zeer erkentelijk voor haar grote inzet en realisatie van dit cultuurprogramma in Weststellingwerf. Behalve de vele toeschouwers die hebben kunnen genieten van de grote serie voorstellingen speelt ook het feit dat de gemeente via landelijke media met recensies en interviews op positieve wijze werd gepresenteerd.
• Op 5 mei was ook de onthulling van het verzetsmonument 'Eenheid tussen man en vrouw in de oorlogsjaren' van Jan van Luijn voor het gemeentehuis. • In april heeft de gemeente de onthulling gepresenteerd van het beeld 'Big Pretty Lady' van Guus Hellegers bij de trouwingang van het gemeentehuis. • Weststellingwerf is verbonden aan het convenant Nedersaksisch en geeft daar uitvoering aan. Weststellingwerf en Ooststellingwerf stimuleren het Stellingwerfs onder andere door productafspraken met de Stellingwarver Schrieversronte. In Ooststellingwerf is een discussie gaande over de reikwijdte van het Fries taalbeleid. Weststellingwerf kent die discussie niet vanwege de vrijstelling van onze gemeente in de Wet gebruik Friese Taal. De provincie heeft gezien de nieuwe taal situatie in Ooststellingwerf de subsidie aan de Schrieversronte geminderd. Het spreekt voor zich dat Weststellingwerf zich blijft richten op het gebruik, de verankering en het stimuleren van het Stellingwerfs in onze gemeente. De ontwikkelingen bij genoemde partners wordt gemonitord om de belangen van het Stellingwerfs voor onze gemeente in aansluiting op de wettelijke positionering te borgen. Hebben we gedaan wat we wilden doen? Talentontwikkeling kinderen en jongeren Creativiteit stimuleert een gezonde ontwikkeling van kinderen en jongeren, hun denkvermogen, en het vermogen om samen te werken.
Elk kind en elke jongere in onze gemeente krijgt de kans om zijn/haar talenten te ontwikkelen. Ook in 2025 hebben wij sterk ingezet op het ondersteunen van talentontwikkeling van kinderen en jongeren met diverse programma's Kunst en Cultuur. Voorbeelden zijn onder andere: • Elke leerling heeft vanaf 4 jaar tot 18 jaar elk jaar muzieklessen op school aangeboden gekregen. • Elk kind tot 18 jaar kan gratis lid zijn van de bibliotheek. In Weststellingwerf is bijna elk kind lid van de bibliotheek. • De Bibliotheek heeft activiteiten voor kinderen georganiseerd zoals onder andere voorleesontbijt, boekstart, voorleeswedstrijden, mediawijsheid. 53 • Bijna elke leerling heeft gebruik gemaakt van het extra programma de 'bibliotheek op school' voor het bevorderen van het lezen en leesplezier. • Er zijn veel culturele activiteiten georganiseerd voor kinderen zoals speelweken, knutselen en amateurkunstbeoefening. • Wij hebben maximaal vier jaar muzieklessen voor leerlingen Hafabra ondersteund. • Wij hebben taalprogramma's Stellingwerfs voor leerlingen en het bezoeken van lokaal verbonden kunstinstellingen zoals musea via cultuurprogramma's zoals Heemkunde / Veerkieker ondersteund. • Wij hebben stichting Leergeld voor het bijdragen aan lesgelden of contributie voor kinderen voor cultuur activiteiten ondersteund.
Gesubsidieerde partijen/partners In de afgelopen jaar zijn prestatieafspraken gemaakt met aantal instellingen. Voor de gehele lijst verwijzen wij u naar bijlage 2: verstrekte subsidies. Bevorderen recreatie en toerisme Weststellingwerf Hebben we bereikt wat we wilden bereiken? Het Toeristisch Investeringsfonds heeft bijgedragen aan projecten ter verbetering van recreatieve voorzieningen. Met deze middelen zijn projecten ondersteund die de kwaliteit, toegankelijkheid en aantrekkelijkheid van het recreatief aanbod verder verbeterd. Daarnaast hebben onder andere het Platform Recreatie en Toerisme en Toerisme Regiomarketingorganisatie Zuidoost Friesland, zich in nauwe samenwerking met de gemeente, actief ingezet om Weststellingwerf als toeristische bestemming verder op de kaart te zetten. In samenwerking met Marketing Drenthe is voor de Koloniën van Weldadigheid gewerkt aan gerichte marketing en productontwikkeling. Met deze gezamenlijke inzet wordt gefocust op het vergroten van de bekendheid en het bezoekersaantal van het Koloniegebied, met als doel het stimuleren van een langer verblijf van toeristen en het versterken van de lokale economie.
Hebben we gedaan wat we wilden doen? Koloniën van Weldadigheid Er is in samenwerking met Marketing Drenthe gericht gewerkt aan het vergroten van de aantrekkingskracht en het bezoekersvolume van het Koloniegebied, met als beoogd resultaat een langere verblijfsduur van toeristen en een versterking van de lokale recreatieve en economische waarde. Met een enthousiaste groep vrijwilligers is een project gestart met betrekking tot het vergroten van de zichtbaarheid en het vertellen van de verhalen met betrekking tot Oost- en Westvierdeparten. Toeristische recreatieve voorzieningen • Stichting Toerisme Regiomarketing Zuidoost Friesland (TRZF) (marketing Het Andere Friesland) heeft zich actief ingezet voor het ‘vermarkten’ en promoten van de regio. • In samenwerking met Recreatieschap Marrekrite is de Toeristische Overstapplaats (TOP) bij Driewegsluis ontwikkeld en in het voorjaar gerealiseerd. • Samen met Recreatieschap Marrekrite is een start gemaakt met de ontwikkeling van Toeristische Overstapplaatsen bij Wolvega en Noordwolde. • | De samenwerking met het Platform Recreatie en Toerisme is zowel ambtelijk als bestuurlijk verder versterkt. De gemeente heeft het Platform financieel ondersteund.
Zo is naar aanleiding van een uitvraag onder ondernemers in de toeristische en horecasector over de behoefte aan extra of verbeterde bewegwijzering is, op basis van de grote respons, een plan uitgewerkt dat in 2026 wordt gerealiseerd. • | Er heeft een onderzoek plaatsgevonden naar de mogelijkheden voor het ontwikkelen van een Heemkunderoute. Dit heeft geleid tot een groslijst met potentiële locaties en onderwerpen. Op basis hiervan zijn de mogelijkheden voor de verdere inhoudelijke en praktische uitwerking van de route onderzocht en wordt bezien op welke wijze en binnen welke kaders realisatie kan plaatsvinden. • | De Stellingwarver Schrieversronte werkt in samenwerking met de gemeente aan een project dat zich richt op het vergroten van de zichtbaarheid en het gebruik van het Stellingwerfs binnen toerisme, horeca recreatie en lokale dienst verlening in Oost | - en Weststellingwerf. Ondernemers kunnen praktische handvatten ontvangen om de streektaal toe te passen. Hoeveel heeft het gekost? De toelichting op deze cijfers staat bij het onderdeel jaarrekening, overzicht van baten en lasten, programma 5.
Bedragen x €1.000 Exploitatie | Rekening 2025 | Begroting 2025 | Primitieve begroting 2025 | Verschil begroot - werkelijk Lasten | -5.205 | -5.087 | -4.689 | -118 Baten | 905 | 812 | 805 | 93 Saldo van lasten en baten | -4.300 | -4.275 | -3.884 | -25 Onttrekkingen | 0 | 0 | 65 | 0 Stortingen | -518 | -518 | 0 | 0 Saldo mutatie reserves | -518 | -518 | 65 | 0 Resultaat | -4.818 | -4.793 | -3.819 | -25 54 55 Programma 6 | Sociaal domein Portefeuillehouder(s) Hartog, den Hartigh en Zonderland Organisatie Beleid, Projecten, Schakelteam en Gebiedsteams Taakvelden • Samenkracht en burgerparticipatie • Toegang en eerstelijnsvoorziening • Inkomensregelingen • WSW en beschut werk • Arbeidsparticipatie • Maatwerkvoorzieningen (Wmo) • Maatwerkdienstverlening 18+ • Hulp bij het huishouden (Wmo) • Begeleiding (Wmo) • Dagbesteding (Wmo) • Overige maatwerkarrangementen (Wmo) • Maatwerkdienstverlening 18- • Jeugdhulp begeleiding • Jeugdhulp behandeling • Jeugdhulp dagbesteding • Jeugdhulp zonder verblijf overig • Pleegzorg • Gezinsgericht • Jeugdhulp met verblijf overig • Jeugdhulp behandeling GGZ zonderverblijf • Jeugdhulp crisis/LTA/GGZ-verblijf • Gesloten plaatsing • Geëscaleerde zorg 18+ • Beschermd wonen (Wmo) • Maatschappelijke- en vrouwenopvang (Wmo) • Geëscaleerde zorg 18- • Jeugdbescherming • Jeugdreclassering Beleidsnota's • | 2014 Handhavingsverordening Participatiewet • | 2014
Beleidsplan Nieuwe Wmo • | 2017 Maatregelverordening Weststellingwerf 2017 • | 2018 Kadernota Armoedebeleid en Schuldhulpverlening 2018 - 2021 • | 2022 Beleidsnota nieuwe Wet inburgering OWO 2022 | -2025 • | 2024 Verordening Maatschappelijke ondersteuning Weststellingwerf • | 2023 Re-integratieverordening Participatiewet gemeente Weststellingwerf 2023 • | 2025 Kader lokaal preventief jeugdbeleid Weststellingwerf • | 2025 Verordening Hart voor de Jeugd Weststellingwerf • | 2024 Beleidsplan Arbeidsdeelname en Participatie 'Iedereen kan meedoen in Weststellingwerf!' 2024-2028 • | 2024 Verordening Individuele inkomenstoeslag Actuele ontwikkelingen en gerealiseerd beleid Programmaplan Participatiewet in Balans De herziening van de Participatiewet in balans brengt ingrijpende wijzigingen met zich mee voor de manier waarop wij onze taken aan inwoners vormgeven. Met het landelijke programmaplan Participatiewet in balans wordt deze herziening in drie sporen uitgewerkt. Na een aantal keer vertraagd te zijn, treedt de Participatiewet in balans (spoor 1) per 1 januari 2026 in. In 2025 zijn wij gestart met een programmatische aanpak van dit thema. In een kerngroep werken wij aan het programma Participatiewet in balans en ligt de focus op spoor 3: de cultuuromslag.
In een werkgroep, bestaande uit medewerkers van het beleidsteam, juridisch kwaliteitsmedewerkers en vanuit de uitvoering, werken wij sinds eind 2025 aan de implementatie van ruim 20 maatregelen die per 1 januari 2026 gefaseerd in werking treden. Oprichting van het Werkcentrum Fryslân als onderdeel hervorming arbeidsmarktinfrastructuur Met de hervorming van de arbeidsmarktinfrastructuur zijn arbeidsmarktregio's verplicht om een Werkcentrum in te richten per 1 januari 2026. Op 9 oktober 2025 is gestart met het Werkcentrum Fryslân. Werkcentrum Fryslân is er voor iedereen met vragen over werk. Het doel van dit centrale loket is het voor inwoners en werkgevers eenvoudiger maken om de juiste ondersteuning en hulp te vinden bij vragen over werk. Tussenevaluatie Wet inburgering door Rijk en Algemene Rekenkamer Uit een tussenevaluatie van de Wet inburgering door het Rijk en het onderzoek van de Algemene Rekenkamer blijkt dat de uitvoering van de Wet inburgering beter kan. Dat ligt voor een groot deel aan factoren waar de gemeente geen invloed op heeft. Te denken valt aan de lange termijnen van afhandeling van de asielaanvraag door de IND en het tekort aan woningen waardoor mensen na de asielprocedure langer in een AZC of doorstroomlocatie verblijven.
Gemeenten moeten hun inspanningen richten op het behalen van het hoogst haalbare taalniveau en zorgen voor een betere begeleiding van statushouders naar duurzaam werk. Evaluatie Vroegsignalering schulden In 2021 is vroegsignalering via een wetswijziging beter opgenomen in de Wet gemeentelijke schuldhulpverlening. Vroegsignalering is bedoeld om beginnende schulden klein te houden en problematische schulden te voorkomen. De gemeente ontvangt een signaal van de vaste lasten partners wanneer inwoners een achterstand hebben op de rekeningen voor drinkwater, energie, huur en/of de zorgverzekering. Doordat gemeenten de signalen in een vroeg stadium ontvangen kunnen ze de inwoners ook tijdig passende hulp bieden. 56 57 Uit de landelijke evaluatie die in 2025 is uitgevoerd blijkt dat de vroegsignalering doeltreffend is. Vroegsignalering bereikt groepen die niet zelf hulp vragen en heeft een grote maatschappelijke waarde. Zo wordt afsluiting van gas, water en licht voorkomen, evenals dreigende huisuitzetting door huurachterstand. Tot slot draagt vroegsignalering bij aan het voorkomen van hoge schulden. Op 24 juni 2025 heeft de staatssecretaris van Participatie en Integratie de Tweede Kamer geïnformeerd over plannen voor de komende jaren. Er komen enkele nieuwe maatregelen.
Er wordt daarbij gestuurd op twee doelen, namelijk het halveren van ongewenste uitval van signalen en een verdubbeling van het bereik in 2028 ten opzichte van 2023. Opvang Oekraïense ontheemden In 2025 is verder ingezet op de zelfredzaamheid van Oekraïense ontheemden in Weststellingwerf. De eigen bijdrage is ingevoerd voor Oekraïners met een betaalde baan. Zij dragen sinds begin 2025 bij aan hun eigen opvangkosten. Ter vervanging van de opvanglocatie aan de Heerenveenseweg in Wolvega zijn negen chalets tijdelijk in de Lindewijk geplaatst ter overbrugging van de nieuwe opvanglocatie in Oldeholtwolde. Deze opvanglocatie is voor meerdere jaren beschikbaar en gaat plaats bieden aan 80 ontheemden uit Oekraïne. De opvanglocatie in Nijeholtpade is met één jaar verlengd tot oktober 2026. De Richtlijn Tijdelijke Bescherming (RTB) is verlengd tot 4 maart 2027. Hierdoor mogen Oekraïners in Nederland voorlopig blijven als ontheemde. De Rijksoverheid werkt nu aan een plan voor de komende jaren voor alle Oekraïense ontheemden in Nederland. Dit plan moet zorgen voor meer duidelijkheid over hun toekomst. Onzekerheid toekomstige baten Brede SPUK/AZWA Vanuit Aanvullend Zorg & Welzijnsakkoord (AZWA) verwachten wij middelen op preventie en interventie onderdelen en voor de basis infrastructuur.
Vanuit het transformatieplan Mentale Gezondheid & Veerkracht verwachten wij (in Fries verband) eenmalige transformatiemiddelen op basis van 18 onderdelen die bijdragen aan het verbeteren van de mentale gezondheid en veerkracht van onze inwoners. In 2025 en 2026 maken wij nog gebruik van de baten vanuit de Brede SPUK regeling bij de onderwerpen: terugdringen gezondheidsachterstanden, versterken sociale basis, mantelzorg, één tegen eenzaamheid en welzijn op recept. De lasten die hieruit voortvloeien zijn gebaseerd op reeds vastgesteld gemeentelijk beleid, terwijl de mogelijke toekomstige baten uit deze plannen nog onzeker zijn. Wij komen hier in ieder geval op terug bij de voorjaarsnota 2026 en kadernota 2027-2030. Versterken van de uitvoering in het sociaal domein Hebben we bereikt wat we wilden bereiken? De gemeente wil goede service blijven bieden aan inwoners die zorg nodig hebben. Daarom is ingezet op flexibiliteit, maatwerk en betere structuur en ondersteuning van het gebiedsteam. De triage is verbeterd en het toegangsteam is nu beter bereikbaar in Wolvega (5 ochtenden) en Noordwolde (3 ochtenden). De gemeente volgt of dit aansluit bij de behoefte van inwoners. Een extern onderzoek in 2024 gaf inzicht in de ontwikkeling van het gebiedsteam sinds 2015. Op basis daarvan is in 2025 een plan voor doorontwikkeling gemaakt.
Eind 2025 is een werkdocument opgeleverd met duidelijke werkafspraken en methodieken. Dit document ondersteunt medewerkers in hun dagelijkse werk en zorgt voor een uniforme werkwijze. Maatwerk blijft daarbij mogelijk. Verder is extra capaciteit gerealiseerd op plekken waar dat nodig was, zoals bij jeugdconsulenten, de Talentenplek en toezicht sociaal domein. Extra aandacht is er voor integrale samenwerking en casuïstiek, bijeenkomsten en inwerkprogramma's. Tot slot werkten de OWO-gemeenten aan nieuwe uniforme digitale systemen. Deze maken het voor inwoners makkelijker om aanvragen te doen en hun proces digitaal te volgen. Ook bieden ze betere stuurinformatie. In 2025 is hier veel werk in verricht. De oplevering van deze systemen is verschoven naar 2026. 58 Hebben we gedaan wat we wilden doen? Uitvoeren plan van aanpak In 2025 zijn grote stappen gezet om het Plan Versterking Uitvoering uit te rollen. Het Toegangsteam draait goed. De communicatie over de locaties en openingstijden is op gang en wordt regelmatig herhaald. Ook geven wij verder invulling aan het integraal werken en gebiedsgericht werken. Daar waar maatwerk nodig is, wordt dit ingezet. De relatie met de sociale basis wordt versterkt. Niet uitgevoerd is het werken in één systeem. Het project Kernapplicaties wat meer integrale samenwerking gaat geven, heeft vertraging opgelopen.
De gewenste sturingsinformatie is nog niet voorhanden. Wij hebben de eerste stappen gezet in datagericht werken. Om tevredenheid van onze doelgroep te meten onderzoeken wij cliënttevredenheid. Het onderzoeksbureau is geëvalueerd en van deze partij is eind 2025 afscheid genomen. In OWO verband start in 2026 een nieuw bureau. Integraal werken: ieder kwartaal is er een bijeenkomst voor het hele gebiedsteam. Hier worden ontwikkelingen, methodes en samenwerkingen uitgewisseld. Doel is dat alle medewerkers zich betrokken voelen, kennis hebben van de vele collega's, facetten, kennis en onderdelen die in het Gebiedsteam beschikbaar zijn. Inwerkprogramma: het gebiedsteam heeft een integraal inwerkprogramma, wat voor een basis zorgt die voor iedereen gelijk is. Per vakgroep of wet zijn hier specifieke onderdelen aan toegevoegd. Aan de slag met de Sociale Basis Hebben we bereikt wat we wilden bereiken? In 2025 hebben wij ingezet op meer zichtbaarheid onder de inwoners en hebben wij gewerkt aan het versterken van het netwerk met onze ketenpartners. Ontmoeting is één van de belangrijkste pijlers voor een sterke Sociale Basis, daarom is het ondersteunen en faciliteren van inwoners - en vrijwilligersinitiatieven gericht op ontmoeting heel belangrijk.
Met de opening van Huis op de Hoogte en jongerencentrum Nexus is er een grote wens van Wolvega in vervulling gegaan en een enorme stap gemaakt in het vergroten van het voorzieningenniveau en versterken van de Sociale Basis. Hebben we gedaan wat we wilden doen? Sociale basis Mantelzorg In 2025 hebben wij de mantelzorgers opnieuw in beeld gebracht en het bestand geüpdatet. Met alle geregistreerde mantelzorgers is er contact geweest en is er een gesprek gevoerd over de huidige stand van de mantelzorgsituatie en de ondersteuningsbehoefte. De contactmomenten zijn geïntensifieerd door naast het mantelzorgcafé, koffieochtenden te organiseren waarin lotgenoten met elkaar in contact konden komen. Erkenning en waardering geven aan mantelzorgers blijft de kern van mantelzorgondersteuning waarbij wij bepaalde doelgroepen binnen de mantelzorg extra aandacht willen geven. In november is in het kader van de Dag van de mantelzorger een gezellige bijeenkomst in de raadszaal georganiseerd voor deze doelgroep. Mantelzorgers ontvangen 2 x per jaar het magazine Mantelkracht. In 2025 stonden er 265 mantelzorgers en 22 jonge mantelzorgers ingeschreven. 59 Vrijwilligerspunt Het vrijwilligerspunt heeft zijn vijfjarig bestaan gevierd. Ter gelegenheid hiervan is via interviews in diverse media extra aandacht besteed aan het vrijwilligerswerk.
Tijdens de jaarlijkse vrijwilligersmarkt zijn organisaties en bezoekers getrakteerd als dank voor het in ons gestelde vertrouwen. Zichtbaarheid was een groot aandachtspunt voor 2025. Dit hebben wij gedaan door deel te nemen aan lokale markten, actief te communiceren via sociale mediakanalen en zichtbaar te zijn in de regionale krant met advertenties en redactionele bijdragen. Dit heeft in 2025, 129 matches en 11.949 bezoekers op de website opgeleverd. Ter versterking van de relatie met vrijwilligers en organisaties is het initiatief 'Pluim van de Maand' gelanceerd. Hier spreken wij maandelijks onze waardering uit voor een vrijwilliger, organisatie of maatschappelijk initiatief. Verder hebben wij in 2025 netwerkbijeenkomsten georganiseerd voor organisaties die met vrijwilligers werken. Met deze bijeenkomsten hebben wij een netwerk gecreëerd van vrijwilligersorganisaties binnen onze gemeente waarin kennis en ervaring konden worden gedeeld, samenwerkingen werden aangegaan en relaties konden worden opgebouwd. Opbouwwerk Het opbouwwerk heeft zich in 2025 vooral gericht op het versterken van de sociale basis door meer ontmoeting te stimuleren en te faciliteren. Hiervoor is er nauw samengewerkt met inwoners, vrijwilligers en verenigingen.
In zowel Noordwolde en Wolvega zijn buurtbakkie's en straatschouwen georganiseerd, waarbij inwoners en betrokken partijen (zoals de woningbouw of wijkagent) met elkaar in gesprek zijn geweest over de behoeftes met betrekking tot de leefbaarheid in de wijk. In 2025 heeft het opbouwwerk een ondersteunende rol gespeeld in de realisatie van het Huis op de Hoogte, het nieuwe ontmoetingscentrum van Wolvega. Een grote wens van de inwoners van Wolvega, die door het project bestemming Wolvega werkelijkheid is geworden. Het project is 31 oktober beëindigd en heeft het opbouwwerk de ondersteuning van het bestuur, beheer en de werkgroepen overgenomen. Verder is het opbouwwerk in Wolvega betrokken geweest bij Wolvega bloeit, hierin was het opbouwwerk de schakel tussen de organisatie van de Bloeiweek en de gemeente. Het opbouwwerk is actief geweest bij het rioleringsproject in de Prinsessenbuurt. Deze integrale aanpak heeft geresulteerd in een sociale aanpak die heel goed is ontvangen en daardoor is het gehele proces soepel verlopen. In Noordwolde was de aandacht gericht op de ondersteuning van verschillende inwonersinitiatieven: de moestuin van de Krommestede, inwonersinitiatief in de Haenepolle en de tuinen-opknapdag bij de Hevetille/Kwekerije. Met de OSN (Onafhankelijke Seniorenvereniging Noordwolde) is een begin gemaakt met het toekomstbestendig maken van de vereniging.
Jongerenwerk Het jongerenwerk heeft zich in 2025 gericht op zowel het ambulant jongerenwerk als het accommodatie gebonden jongerenwerk. Het doel van 2025 was om zoveel mogelijk jongeren te bereiken en ons daarbij te focussen op de kwetsbare doelgroepen. Het ambulant jongerenwerk werd ingezet om tijdig signalen op te pikken. Het jongerenwerk zoekt jongeren op in hun eigen leefomgeving: in eigen wijk en dorp, op school of online. Zo is het jongerenwerk te vinden op scholen tijdens de pauzes, werden er gastlessen gegeven voor de verbinding en om actuele onderwerpen te bespreken. De MOP (mobiele ontmoetingsplek) is in 2025, 2 keer ingezet. De MOP en de daarbij behorende methodiek werd ingezet om de buurt en de jongeren met elkaar te verbinden. Het jongerenwerk profileert zich als rolmodel, een soort 'grote broer of zus', en wil op deze manier een bijdrage leveren aan het leven van de jongere. 60 Het accommodatie gebonden jongerenwerk wordt ingezet vanuit de 2 jongerencentra die Weststellingwerf rijk is. To-B in Noordwolde en, sinds november 2025, Nexus in Huis op de Hoogte in Wolvega. Nexus is in november geopend. Een groot aantal jongeren weet inmiddels dit jongerencentrum te vinden. Vooral de jongeren die de jongerenwerkers voorheen tegenkwamen op straat zitten nu vaak in het jongerencentrum. Dit heeft geresulteerd in aanzienlijk minder meldingen van overlast.
Gemiddeld bezoekersaantal: 15-20 jongeren per dag. To-B is op vrijdagavond geopend. Gemiddelde bezoekersaantal: 20 jongeren per avond. Naast het fysieke contact is het jongerenwerk in 2025 digitaal steeds bereikbaarder geworden. Een groot gedeelte van het leven van jongeren speelt zich digitaal af. Door middel van social media en een podcast proberen wij de jongeren te bereiken en te betrekken. Maatschappelijke Diensttijd (MDT)/talentenplek In 2025 hebben wij vanuit 2 MDT/talentenplekken met 75 jongeren een traject afgerond. MDT is een voorliggende voorziening waarmee wij ons richten op het voorkomen van isolement en eenzaamheid, het versterken van sociale vaardigheden, vergroten van maatschappelijke betrokkenheid en het creëren van gelijke kansen onder jongeren. Dit doen wij door ons te richten op het ontwikkelen van de talenten van jongeren waarbij de jongeren ook iets terug doen voor de samenleving. Dorpsondersteuner De dorpsondersteuner hebben wij in 2025 ingezet in Wolvega en Noordwolde. Het doel is signalen/ hulpvragen van individuele inwoners te verwijzen of te verbinden aan collectieve initiatieven. Daarnaast heeft de dorpsondersteuner zich samen met de opbouwerker ingezet bij onder andere buurtbakkies, koffie/ inloopactiviteiten, straatschouwen en inwonersinitiatieven.
Deze activiteiten hebben bijgedragen aan het versterken van de sociale basis in verschillende straten en wijken. Welzijn op recept Welzijn op recept heeft zich in 2025 bewezen als middel om inwoners die vastlopen door psychosociale klachten voorliggend te ondersteunen. De welzijnscoaches ondersteunen deze inwoners door naast ze te gaan staan en samen met hun de volgende stap te nemen die nodig is. Naast de individuele ondersteuning hebben de welzijnscoaches zich dit jaar gericht op collectieve activiteiten. Met deze werkwijze is het bereik groter geworden en zien wij vooral resultaten op gevoelens van eenzaamheid. Naast eenzaamheid zijn inwoners met beginnende dementie en hun mantelzorgers en inwoners na verlies partner een belangrijke doelgroep. In 2025 hebben 94 inwoners een traject gevolgd bij een welzijnscoach. Ouderen Samenwerking tussen formele en informele organisaties is van groot belang om de sociale basis te versterken. Een sterke sociale basis is nodig om ervoor te zorgen dat onze steeds ouder wordende ouderen langer, veilig en zelfstandig thuis kunnen blijven wonen. In 2025 hebben wij ons gericht op de samenwerking in de driehoeksoverleggen in het kader van het wijkgericht werken. Samenwerking tussen huisartsen, wijkverpleging en het sociaal domein (Wmo en Opbouwwerk) met als doel de verschuiving van zorg naar welzijn.
Daarnaast ondersteunen en faciliteren wij informele organisaties die zich inzetten voor activiteiten voor ouderen. De OSN met de buurthap en de OSW met de Anschuuftaofel zijn hier een mooi voorbeeld van. Sociale voedseltuin In 2025 is gewerkt aan de ontwikkeling van een sociale voedseltuin. Een groep inwoners werkt aan de realisatie van een sociale voedseltuin in Wolvega in de eerste helft van 2026. De gemeente ondersteunt hierbij. 61 Aan de slag met Inburgering Hebben we bereikt wat we wilden bereiken? In 2025 zijn wij begonnen met het creëren van extra aanbod voor statushouders richting werk. Aanvullend op de inzet van de regievoerders inburgering/activeringscoaches kan, via de inkoop re -integratie en participatie instrumenten, coaching voor statushouders worden ingezet. Dit draagt bij aan het gemakkelijker maken voor werkgevers om vacatures in te vullen en voor statushouders om werk te vinden en te behouden. Het is nog een uitdaging om de wachtlijst voor de taallessen te beperken. Door intensivering van de contacten met de taalaanbieders en samenwerking met de gemeenten in de regio wordt de wachttijd zoveel mogelijk beperkt. Meer dan vorige jaren worden statushouders gestimuleerd om hun weg te vinden in onze gemeente en mee te doen.
Hebben we gedaan wat we wilden doen? Opgave inburgering De huidige ambitie is dat statushouders snel en volwaardig meedoen, waar mogelijk via betaald werk. Dit vereist een aanpak van de gemeente dat een tijdige start en snelheid van de inburgering borgt. Dat uitgaat van maatwerk en dualiteit (zo snel mogelijk aan werk en zo snel mogelijk de taal leren) en bovendien kwaliteit garandeert. In 2025 zijn de eerste voorbereidingen getroffen om de vastgestelde ambitie te actualiseren. Daarbij wordt gebruik gemaakt van de landelijke tussenevaluatie van de nieuwe Wet inburgering en het in november 2025 verschenen rapport van de Algemene Rekenkamer. Het aanbieden van leerroutes Binnen de Wet inburgering zijn drie leerroutes. Firda verzorgt in Leeuwarden de onderwijsroute voor de jongeren. Stavoor voert in Wolvega de B1 route en Zelfredzaamheidsroute uit voor de 25 plussers. Om de participatie van statushouders te stimuleren is er zowel voor de B1 als de Zelfredzaamheidsroute een compacte variant. Weststellingwerf is de enige gemeente in onze provincie die deze werkwijze heeft gekozen. Dit bevordert de mogelijkheden dat statushouders naast de taallessen ook vrijwilligerswerk doen of werken. In 2025 hebben nog maar enkele statushouders hun inburgering afgesloten.
Integratie van statushouders In 2025 is aanvullend op de huidige werkwijze een plan gemaakt om meer statushouders richting (vrijwilligers) werk te begeleiden. Met behulp van betrokken maatschappelijke organisaties en sportverenigingen wordt gestimuleerd dat statushouders actief deelnemen aan de samenleving. Voorbeelden hiervan zijn Alliade en FC Wolvega. De statushouders die hun inburgering aan het afronden zijn, worden actief begeleid naar (vrijwilligers)werk. Er wordt daarbij gebruik gemaakt van de aanbieders van reintegratie-en participatie instrumenten. Daarnaast zijn de voorbereidingen getroffen om met de inzet van een extra jobhunter onze statushouders via stages en werkervaringsplaatsen richting werk te begeleiden. Om de statushouders extra te ondersteunen bij spreek- en luistervaardigheid is het Taalmaatjesproject uitgebreid. Onder leiding van een deskundige vrijwillige coördinator verzorgen circa 10 vrijwilligers taallessen aan statushouders. Participatie naar vermogen De regievoerders inburgering/activeringscoaches begeleiden de statushouders tijdens het inburgeringstraject. Zij stimuleren de statushouders naast het volgen van de taallessen ook actief mee te doen, waar het kan via (parttime)werk. Inmiddels zijn verschillende statushouders die nog wel aan het inburgeren zijn (door het volgen van de taallessen) uit de uitkering gestroomd.
62 In 2025 is de eerste Module Arbeidsmarkt en Participatie (MAP) uitgevoerd voor de doelgroep inburgeraars. Er is een programma van vijf dagdelen opgezet met de verplichte onderdelen zoals die in de wet zijn opgenomen. Dit zijn onder andere het belang van meedoen via (vrijwilligers)werk, kansberoepen, het maken van een CV en het afleggen van een aantal bedrijfsbezoeken. Aan de training deden 14 statushouders mee. De training heeft in de maanden november en december 2025 plaatsgevonden en werd verzorgd door twee regievoerders inburgering. De deelnemers hebben het programma als positief ervaren. De MAP wordt ingebed in de reguliere werkwijze. Aan de slag met Participatie Hebben we bereikt wat we wilden bereiken? Met het beleidsplan 'Arbeidsdeelname en Participatie 'Iedereen kan meedoen in Weststellingwerf'' werkten wij actief aan de ondersteuning aan onze inwoners richting de arbeidsmarkt via werkervaringsplekken, loonkostensubsidie, beschut werk of door andere instrumenten. Voor inwoners met een ontwikkelvraag blijven wij in contact en kijken wij naar meedoen in de vorm van bijvoorbeeld vrijwilligerswerk, activeringstrajecten en sociale contacten buitenshuis. Op 1 april 2025 hebben wij het uitvoeringsplan beleid Arbeidsdeelname en Participatie vastgesteld. In het uitvoeringsplan is vastgelegd hoe wij aan de slag gaan met de (sub)doelen van het beleidsplan.
Via de Monitor Sociaal Domein krijgt de gemeenteraad stapsgewijs inzicht in de effecten op de (sub)doelen van het beleidsplan. Samen met andere Friese gemeenten ontvangt de gemeente Weststellingwerf al jaren subsidie uit het Europees Sociaal Fonds (ESF) voor de uitvoering van ons participatiebeleid. Wij zijn in december 2023 een overeenkomst aangegaan met de centrumgemeente Leeuwarden voor het project 'ESF+ Samen aan de slag'. Dit project liep van januari 2024 tot en met december 2025. Inkomensregelingen Meer inwoners maken gebruik van een bijstandsuitkering. Door het huisvesten van meer statushouders in onze gemeente zien wij een toename in het aantal uitkeringsgerechtigden. Hebben we gedaan wat we wilden doen? Iedereen kan meedoen in Weststellingwerf In 2025 hebben wij gewerkt aan de uitvoering van het beleidsplan arbeidsdeelname en participatie onder de noemer 'Iedereen kan meedoen in Weststellingwerf'. De activiteiten die wij hebben uitgevoerd leveren een bijdrage aan de drie beleidsdoelen: Doel 1: Iedereen is in beweging Dit beleidsdoel is opgesteld vanuit de gedachte dat een grote groep binnen het uitkeringsbestand op korte termijn niet aan het werk kan. De Participatiewet gaat dus niet alleen over werk. De wet gaat ook over activering en het bieden van perspectief aan onze inwoners.
Een van de subdoelen die een bijdrage levert aan beleidsdoel 1 is: Alle inwoners zijn in beeld en de positie op de participatieladder is bekend en geregistreerd. Wij hebben in 2024 een overzicht gemaakt van de inwoners die bekend staan onder de 'aandachtsgroep'. Dit zijn inwoners die op trede 1, 2 en 3 van de Participatieladder staan. Hierdoor is er inzicht in de omvang van de doelgroep. Een grote groep is langere tijd niet (of niet structureel) gesproken. Deze groep heeft een grote afstand tot de arbeidsmarkt, kampt met fysieke- en of psychische belemmeringen of er is sprake van Multi-problematiek. Om deze groep in beeld te krijgen en vooral in beeld te houden, pakken wij dit stapsgewijs (op basis van leeftijdscategorieën) op. Eind van het 3e kwartaal in 2025 hebben wij alle inwoners in de eerste leeftijdscategorie gesproken, een diagnose opgesteld en een plan van aanpak gemaakt. Eind van het 4e kwartaal in 2025 is gestart met het actief spreken van inwoners die vallen binnen de leeftijdscategorie 35 tot 65 jaar. Doel 2: Wij ondersteunen inwoners bij het vinden en behouden van werk Dit beleidsdoel is opgesteld vanuit de gedachte dat het doel van de Participatiewet is om iedereen met arbeidsvermogen naar werk toe te leiden, ook inwoners met een arbeidsbeperking. Dit blijft het ultieme doel.
In 2025 hebben wij de volgende resultaten gehaald: • | 64 inwoners zijn gestart met een betaalde baan in 2025, daarvan heeft een groot deel een indicatie doelgroepenregister en valt dus onder de banenafspraak. • | Overige werkplekken die zijn ingezet: 18 leerwerkplekken, <10 participatieplaatsen, <10 werkervaringsplaatsen, 20 vrijwilligerswerkplekken en <10 scholingstrajecten. • | In 2025 is de eerste Module Arbeidsmarkt en Participatie (MAP) uitgevoerd voor de doelgroep inburgeraars. Er is een programma van vijf dagdelen opgezet met de verplichte onderdelen zoals die in de wet zijn opgenomen. Dit zijn onder andere het belang van meedoen via (vrijwilligers) werk, kansberoepen, het maken van een CV en het afleggen van een aantal bedrijfsbezoeken. Aan de training deden 14 statushouders mee, de training is gestart op 4 november 2025 en werd verzorgd door twee regievoerders inburgering. Doel 3: Wij werken samen met werkgevers aan passende betaalde en onbetaalde werkplekken Dit beleidsdoel is opgesteld vanuit de gedachte dat werkgevers het verschil kunnen maken, kansen bieden en mensen via betaald werk meedoen in de samenleving. In 2025 hebben wij het volgende gedaan: • | Onder de noemer 'Samen geven wij iedereen een kans' hebben wij een folder voor werkgevers ontwikkeld.
• | De jobhunter en jobcoach van de gemeente Weststellingwerf hebben sinds eind 2025 een spreekuur in het Ondernemershuis in Wolvega. • | In 2025 hebben wij 24 nieuwe werkgevers (waarin de afgelopen 5 jaar geen contact mee is geweest) gesproken. • | In 2025 hebben wij 148 werkgeversbezoeken afgelegd. • | Tijdens de 'Maand van de 1000 voorbeelden' (november 2025) hebben wij een aantal werkgevers in het zonnetje gezet. Deze werkgevers zetten zich in voor inclusiviteit en bieden inwoners met een afstand tot de arbeidsmarkt een plek in hun bedrijf. Succesvolle inkoop van re-integratietrajecten Voor de uitvoering van de Participatiewet zetten wij naast onze eigen dienstverlening ook re-integratietrajecten via aanbieders in. Deze trajecten hebben wij ingekocht via een Open House systematiek en loopt tot en met 2025. In 2025 hebben wij daarom in een OWO-projectgroep gewerkt aan een centrale inkoop in OWO verband. Dit project is succesvol geweest. Per 1 januari 2026 gaat dan ook de nieuwe inkoop van start onder de naam: Inkoop re-integratie en participatie instrumenten Participatiewet (OWO-gemeenten). Sociale werkvoorziening (SW) Start van de nieuwe periode dienstverleningsovereenkomst Gemeenten zijn in het kader van de Wet sociale werkvoorziening (Wsw) verplicht om aan inwoners met een SW-indicatie passende arbeid te bieden onder aangepaste omstandigheden.
De uitvoering van de Sociale Werkvoorziening is belegd bij Caparis. Per 1 januari 2025 is gestart met de verlenging van de dienstverleningsovereenkomst met een looptijd tot en met 2029. 63 64 Brief bestaanszekerheid voor iedereen Op 28 mei 2025 heeft de gemeente Weststellingwerf, namens de OWO-gemeenten, een brief gestuurd naar de staatssecretaris van Fiscaliteit, Belastingdienst en Douane. In deze brief hebben de OWO-gemeenten aandacht gevraagd voor de financiële gevolgen van belastingmaatregelen voor onze inwoners met een SW-indicatie. Het ging over de belastingmaatregelen die per januari 2025 zijn ingevoerd, zoals het verlagen van de maximale arbeidskorting. Hierdoor zagen medewerkers met een SW -indicatie hun nettoloon met tientallen euro’s per maand dalen. Dit bedrag varieerde van enkele euro’s tot, in sommige gevallen, wel negentig euro. Daarbij komt dat ook het vakantiegeld in 2025 soms met wel honderden euro’s verlaagd is, zoals bleek in een item van de NOS op 29 april 2025. In de brief hebben de OWO-gemeenten dan ook aan de staatssecretaris gevraagd om deze negatieve effecten te herstellen of deze groep mensen te compenseren. Naast de OWO-gemeenten hebben meerdere gemeenten aandacht voor deze situatie gevraagd.
Naar aanleiding van het door de Tweede Kamer aangenomen amendement Van Kent heeft het Kabinet op Prinsjesdag 2025 40 miljoen euro beschikbaar gesteld om werknemers in de sociale werkvoorziening in 2025 te compenseren. De compensatie betreft medewerkers die vallen onder de CAO Sociale Werkvoorziening en de CAO Aan de Slag. Via een decentralisatie-uitkering (DU) heeft de gemeente Leeuwarden, als centrumgemeente binnen het samenwerkingsverband GR SW Fryslân, de middelen ontvangen. Gemeente Leeuwarden heeft deze middelen doorgezet aan de Sociale Werkvoorziening. Caparis heeft in december 2025 de compensatie van € 504,- uitbetaald aan de medewerkers. De Vereniging Nederlandse Gemeenten (VNG) heeft aangegeven dat er een structurele oplossing is gevonden en dat deze compensatie na 2025 niet meer nodig is. Aan de slag met aanpak armoede en schulden Hebben we bereikt wat we wilden bereiken? Inwoners met een laag inkomen en geldzorgen hebben vanuit ons gebiedsteam hulp en ondersteuning ontvangen. Ook hebben wij samen met partners ons ingezet om de doelgroep nog beter te bereiken en te ondersteunen. Deze partijen komen bij elkaar bij de Thematafel Armoede.
Aanpak armoede Vanuit onze aanpak armoede hebben wij ingezet op bekendheid en het vergroten van het bereik van de regelingen voor inwoners met een laag inkomen, zoals de gemeentepolis (collectieve zorgverzekering), bijzondere bijstand, individuele inkomenstoeslag, Stichting Leergeld en het Volwassenenfonds Sport en Cultuur. Wij hebben hiervoor inwoners actief benaderd vanuit het gebiedsteam en daarnaast gebruik gemaakt van De VoorzieningenWijzer. Inwoners hebben zelf of met een opgeleide adviseur via De VoorzieningenWijzer bekeken van welke regelingen ze gebruik konden maken of bekeken welke zorgverzekering het beste bij iemand past. Voor dit laatste hebben wij eind 2025 meerdere inloopmomenten voor inwoners voor een Zorgcheck georganiseerd. Om de VoorzieningenWijzer steeds vaker in te zetten zijn er weer nieuwe vrijwilligers en medewerkers van het gebiedsteam getraind om met De VoorzieningenWijzer aan de slag te gaan. Er zijn in 2025 347 bezoekers geweest die de VoorzieningenWijzer hebben bezocht, hiervan hebben 316 bezoekers een check gestart. In totaal zijn er 135 checks helemaal afgerond door bezoekers uit onze gemeente. Meer inwoners hebben onze regelingen weten te vinden, zoals het Volwassenenfonds voor Sport en Cultuur en Stichting Leergeld.
Daarnaast zijn onze voorzieningen zoals de uitgiftepunten voor menstruatieproducten verder uitgebreid met verschillende basisscholen en hebben wij ook andere producten, zoals zonnebrand, toegevoegd aan de punten en Buurtkastjes. Zo hebben alle inwoners in onze gemeente laagdrempelig toegang tot gratis producten. Aanpak schulden Door onze inzet vanuit de vroegsignalering hebben wij inwoners met beginnende betaalachterstanden en geldzorgen bereikt. Wij hebben passende trajecten aangeboden en inwoners een oplossing geboden voor hun schuld. Ook hebben inwoners passende trajecten doorlopen om terugval te voorkomen. 65 Sociale voedseltuin Al jaren is er een wens voor het realiseren van een sociale voedseltuin in Weststellingwerf. De tuin richt zich onder andere op inwoners met een beperkt inkomen en draagt bij aan gezondheid, participatie en armoedebestrijding. Een van de voorwaarden van de gemeente om een sociale voedseltuin in de gemeente Weststellingwerf te ondersteunen is dat het lokaal wordt gedragen. Eind 2025 hebben een aantal enthousiaste inwoners een stichting opgericht: Stichting Sociale Voedseltuinen Weststellingwerf. Inmiddels is er een bestuur en zijn er meer dan 20 vrijwilligers betrokken. De stichting wordt ondersteund door de Stichting Sociale Voedseltuinen Nederland.
Gemeente Weststellingwerf biedt financiële ondersteuning ten behoeve van de opstartfase en verpacht een stukje grond ten behoeve van de tuin. Stichting Sociale Voedseltuinen Weststellingwerf wil in 2026 starten met de realisatie van een sociale voedseltuin in Wolvega. Hebben we gedaan wat we wilden doen? Integrale aanpak Samen met partners die zich inzetten voor de doelgroep hebben wij vanuit de Thematafel Armoede inwoners bereikt met armoedeproblematiek. Partijen als de Voedselbank, OSW, Kledingbank, Stichting Leergeld, een afvaardiging vanuit kerken, Speel-o-theek, Papierwinkel, bibliotheek, GGD, Humanitas en ons gebiedsteam nemen deel aan de Thematafel. Wij hebben kennis en signalen met elkaar gedeeld, actuele thema’s met elkaar besproken en gezorgd dat partijen elkaar beter vinden. Bijvoorbeeld door het bezoek dat wij vanuit de Thematafel hebben gebracht aan de Speel-o-theek. Er zijn onderling tussen de partijen samenwerkingsverbanden ontstaan. Hierdoor hebben wij met elkaar de doelgroep nog beter kunnen ondersteunen. Als inwoners meer hulp en ondersteuning kunnen gebruiken zijn inwoners met ons gebiedsteam in contact gebracht. Vanuit het gebiedsteam krijgen inwoners ondersteuning op alle leefgebieden. Deze integrale aanpak heeft ook verder vorm gekregen door de verbinding tussen armoede en gezondheid.
Ondersteunen en bereiken doelgroep Om inwoners meer financiële armslag te bieden en inwoners mee te laten doen kunnen inwoners van verschillende regelingen en voorzieningen gebruikmaken. Meer gezinnen en kinderen hebben gebruik gemaakt van Stichting Leergeld, waardoor kinderen net als leeftijdsgenoten mee hebben gedaan aan bijvoorbeeld sport, zwemles of culturele activiteiten. Door het bereiken van meer gezinnen (146 in 2025, 134 in 2024) is het volledige subsidiebedrag dat wij aan Stichting Leergeld hebben verstrekt benut. Ook heeft Leergeld aan gezinnen een kledingbon en een zomertas verstrekt. In de zomertas zat een vakantieboek of kleurboek, zomerspeelgoed en zonnebrand. 289 kinderen hebben vanuit Stichting Leergeld een vergoeding ontvangen, waar dat mogelijk was zijn vergoedingen uitgebreid. Kinderen kunnen bijvoorbeeld sinds 2025 elke week naar muziekles, in plaats van tot een maximaal bedrag aan lesgeld. Daarnaast is het aantal deelnemers aan het Volwassenenfonds Sport en Cultuur verder toegenomen naar 203 (187 in 2024). Naast sport, zwemmen en cultuur, zoals dans en tekenen hebben inwoners ook een lidmaatschap van de bibliotheek ontvangen. Dit heeft bijgedragen aan het deelnemen van inwoners binnen de samenleving. Inwoners hebben gebruik gemaakt van de bijzondere bijstand, gemeentepolis (collectieve zorgverzekering) en individuele inkomenstoeslag.
Wanneer dat mogelijk was hebben wij de individuele inkomenstoeslag ambtshalve (zonder aanvraag) verstrekt. Dit hebben wij gedaan aan inwoners die al eerder de toeslag hebben ontvangen. Ook hebben wij inwoners actief gewezen op het aanvragen van de toeslag als ze deze nog niet eerder hebben aangevraagd. Het gebiedsteam heeft het maatwerkbudget ingezet in situaties waarin dit nodig was om inwoners met financiële problemen verder te helpen. 66 Niet alleen vanuit het gebiedsteam zijn inwoners gewezen op de regelingen die wij bieden. Ook konden inwoners bij de Papierwinkel terecht voor ondersteuning bij het aanvragen van regelingen en het begrijpen van een ingewikkelde brief. De vrijwilligers van de Papierwinkel en Humanitas zijn ook opgeleid om samen met inwoners De VoorzieningenWijzer te doorlopen. Dit naast medewerkers van het gebiedsteam die ook met inwoners bekijken van welke regelingen ze gebruik kunnen maken. Vroegsignalering, hulp en nazorg bij schulden Vanuit de vroegsignalering van schulden ontvangen wij van vastenlastenpartners zoals de woningverhuurders, zorgverzekeraars, energieleveranciers en waterbedrijven signalen van betalingsachterstanden. Wij hebben de samenwerking met woningverhuurders geintensiveerd om te voorkomen dat woningontruiming aan de orde is. Inwoners met schulden hebben wijpassende hulp geboden vanuit de Wet gemeentelijke schuldhulpverlening.
Wij hebben hierbij bekeken welke mogelijkheden er zijn om financiën op orde te brengen en te houden, een oplossing gezocht voor schulden en ingezet op het voorkomen van het maken van nieuwe schulden. Wij hebben hiervoor samengewerkt met Humanitas Thuisadministratie, bewindvoerders en partijen die schuldregelingstrajecten uitvoeren. Er is een landelijke opzet hoe de basisdienstverlening rondom schuldhulpverlening er bij alle gemeenten in Nederland uit zou moeten zien. Om hier beter op aan te sluiten zijn wij gestart met het verder doorontwikkelen van de schuldhulpverlening in onze gemeente. Een van de onderdelen hiervan is het onderzoeken of wij zelf budgetbeheer kunnen uitvoeren, zodat wij niet afhankelijk zijn van externe partijen. Aan de slag met jeugdhulp Hebben we bereikt wat we wilden bereiken? Wij hebben onze wettelijke taken om op het gebied van jeugdhulp uitgevoerd. De voorzieningen voor Specialistische Jeugdhulp (SJH) wordt door de Friese gemeenten gezamenlijk geregeld via Sociaal Domein Fryslân (SDF). Het Kader lokaal preventief jeugdbeleid Weststellingwerf is opgesteld. Hierin is aandacht voor het voorliggend veld en preventief aanbod van ondersteuning voor kinderen, jongeren en/ of gezinnen. Samenwerking tussen onderwijs, jeugd en jeugdhulp wordt verstevigd door Opgroeien in een Kansrijke Omgeving (OKO).
De toegang naar jeugdhulp via ons gebiedsteam hebben wij versterkt met het Regionaal Ondersteunings Plan (ROP) en de Verklarende Analyse (VA). De VA helpt om het onderzoek naar de hulpvraag zorgvuldig te doen. Met het ROP wordt een universeel plan gemaakt voor de hulpverlening. De VA en het ROP wordt in heel Friesland gebruikt. Hebben we gedaan wat we wilden doen? Sterke basis en preventie In 2025 hebben wij geïnvesteerd in het goed betrekken van het lokale netwerk rondom OKO en het opzetten van twee werkgroepen. Deze werkgroepen zijn gericht op de domeinen Vrije Tijd en Ouderbetrokkenheid. Beide werkgroepen zijn aan de slag met hun eigen speerpunten en zorgen ervoor dat de acties die zij doen goed uitgedacht en geborgd worden. Dit is een proces van lange adem en veel samenkomen. Er worden inmiddels structurele en incidentele activiteiten voor jongeren georganiseerd waarbij wij rekening houden met de beschermende- en risicofactoren vanuit OKO. Voor deze activiteiten zijn materialen aangeschaft. Wij maken actief de koppeling met JOGG, NIX18 en Kansrijke Start zodat wij gezamenlijk naar ons doel toewerken. Ook is er in samenwerking met jongerenwerk een bus aangeschaft om ook de jongeren in de buitendorpen beter te kunnen bereiken en gemakkelijk spullen mee te kunnen nemen.
Daarnaast zijn er verschillende ouderavonden georganiseerd in 2025 waar de opkomst en reacties erg positief waren. 67 Toegang naar jeugdhulp De samenwerking tussen het schoolmaatschappelijk werk en de jongerenwerkers is verstevigd. De uren voor de POH GGZ-jeugd zijn uitgebreid zodat er goede bezetting is zowel in Wolvega als in Noordwolde en er dus voor elke huisartsenpraktijk een praktijkondersteuner beschikbaar is. Ten aanzien van de inkoop voor SJH hebben wij verbeteringen doorgevoerd. Zo is het vervoer naar dagbesteding nu beter geregeld. Daarnaast hebben wij onze lokale contracten voor vaktherapie verlengd tot 2028 zodat deze weer gelijk lopen met de regionale inkoop. Jeugdhulp en onderwijs Binnen de regionale educatieve jeugd agenda (REJA) wordt er op regionaal niveau overleg gepleegd over onderwijs zorg arrangementen in de regio. Uitgangspunten zijn: • Er wordt samengewerkt tussen onderwijs en gemeente op het gebied van onderwijs en zorg • Daarbij is er een duidelijke taakverdeling en zijn de verantwoordelijkheden helder • Wij richten ons op thuisnabij onderwijs • Ondersteuning is zo licht mogelijk, zo dichtbij mogelijk en zo kort mogelijk Deze uitgangspunten passen bij onze al bestaande visies op jeugd en onderwijs. Het schoolmaatschappelijk werk is doorontwikkeld als functie.
Duidelijkere taakomschrijving waardoor collega's zich beter kunnen richten op de ambulante ondersteuning op school en (bijna) geen regie meer voeren. Het aantal aanmeldingen neemt toe. Aan de slag met Wmo Hebben we bereikt wat we wilden bereiken? In 2025 hebben wij ons samen met aanbieders ingezet om de juiste ondersteuning op de juiste plek te bieden. Er is waar nodig maatwerk geleverd. Ook is waar mogelijk het sociale netwerk en het voorliggende veld ingezet. De zorg en ondersteuning is daarbij zo licht en ´gewoon´ mogelijk ingezet. In mei 2025 is de regionale Woonzorgvisie vastgesteld (zie ook programma 8). Hierin hebben wij op hoofdlijnen de vraagstukken en onze ambities op het gebied van wonen, zorg en welzijn vastgelegd. Onze hoofdambitie is dat inwoners met een zorg- en ondersteuningsbehoefte fijn wonen in de regio Zuidoost Fryslân. In 2025 is gestart met de uitvoeringsagenda waarin wij beschrijven wat wij gaan doen om deze ambitie te bereiken. In 2025 hebben wij te maken gehad met een overname van onze grootste Wmo-taxivervoerder. In samenwerking met de nieuwe vervoerder hebben wij een informatiefolder voor inwoners gemaakt over de verwachtingen en afspraken rondom Wmo-taxivervoer. Hebben we gedaan wat we wilden doen? Aan de slag met Wmo Wij hebben ons ingezet om inwoners met ondersteuningsvragen zo veel mogelijk in staat te stellen zelf de regie te houden.