Bijlage 1 - GVVP Weststellingwerf 2025 (0098689220)
Tekst van het document
53 Gemeentelijk verkeer- en vervoerplan Weststellingwerf 2025
8.1.2 Landbouwverkeer en langzaam verkeer De vermenging van landbouwverkeer en langzaam verkeer moet zoveel mogelijk worden beperkt. Het routenetwerk landbouwverkeer is ook een hulpmiddel bij het inzichtelijk krijgen op welke routes landbouwverkeer en langzaam verkeer elkaar ontmoeten. Het uitgangspunt is dat op drukke doorgaande routes landbouwverkeer op de hoofdrijbaan rijdt en dat parallelwegen wordt ingericht voor fietsers. • Binnen de kom In de kernen zijn er vaak geen alternatieve routes voor fietsers of landbouwverkeer. Landbouwvoertuigen proberen waar mogelijk de kernen te mijden, maar dat gaat niet altijd. Wanneer dit niet mogelijk is, gebruikt het landbouwverkeer vooral de GOW 30 wegen. Bij inrichting van wegen binnen de kom worden de veiligheidsrisico’s geminimaliseerd, door fietsers en landbouwverkeer waar mogelijk een eigen plek te geven op de rijbaan (aanbrengen fietsstroken). Ook en juist als landbouwvoertuigen er vaak gebruik van maken. Waar langzaam verkeer en landbouwverkeer mengen wordt ingezet op bewustwording door middel van educatie. Het gaat om bewustwording bij zowel fietsers als bestuurders van landbouwvoertuigen, gericht op het veilig kunnen samengaan van beide groepen weggebruikers. • Buiten de kom Landbouwverkeer maakt veel gebruik van erftoegangswegen in het buitengebied.
Veel van die wegen zijn voldoende breed zodat twee grote voertuigen elkaar (met beperkte snelheid) kunnen passeren zonder ernstige schade aan de verharding of berm. In de loop van de jaren is het landbouwverkeer groter en breder geworden. Daarnaast zijn er ook wegen die relatief smal zijn (< 5m). Het verharden van de berm door grasbetonstenen of bermbeton is een oplossing bij smallere wegen. Door bermen te verharden wordt bermschade en onveiligheid voorkomen. Maar de weg lijkt met verharde bermen optisch wel breder. Dit kan leiden tot hogere snelheden, wat het risico op ongelukken vergroot. Ook zijn de bermen van grote ecologische waarde. Voor wegen die zijn aangewezen als hoofdroute voor landbouwverkeer en die te smal zijn, wordt bermverharding overwogen. Deze afweging wordt integraal gemaakt met aandacht voor het belang van berm en natuur. Op wegen die intensief door landbouwverkeer gebruikt worden, wordt extra aandacht besteed aan het snoeibeleid, dit heeft immers ook invloed op de veiligheid van andere verkeersdeelnemers. 8.1.3 Verkeersmaatregelen op routes van landbouwverkeer Door de vering van de voertuigen en eventuele aanhangers zijn bepaalde maatregelen vaak erg oncomfortabel of hinderlijk voor (bestuurders van) landbouwvoertuigen.
Omdat landbouwverkeer een belangrijke vervoermodaliteit is in (vooral) het buitengebied, moet goed worden gekeken naar welke snelheidsremmende maatregelen worden toegepast. Snelheidsremmende voorzieningen die het landbouwverkeer als vriendelijk ervaart: • Chicanes. Mits van voldoende lengte en met een voorrangsregeling; • Busvriendelijke drempels. Waarbij fietsers bij voorkeur achter de maatregel langs geleid worden, waar mogelijk gecombineerd met een versmalling; • Plateaus uitgevoerd op 8 cm hoog en met aangepaste lengte. De volgende wegelementen zijn voor landbouwverkeer hinderlijk: • Rechte stoepbanden; • Krappe boogstralen; • Drempels en plateaus (vooral korte en hoge). Bij de inrichting van de nog te bepalen hoofdroutes voor landbouwverkeer wordt hiermee rekening gehouden.
54 Gemeentelijk verkeer- en vervoerplan Weststellingwerf 2025
8.2 Vrachtverkeer Een goede bereikbaarheid van steden in de regio, de kernen en de bedrijven en voorzieningen is en blijft een belangrijk en noodzakelijk onderdeel voor een sterke economische sector. Wel dient de hinder in kwetsbare gebieden zoals woonwijken en centrumgebieden te worden beperkt. 8.2.1 Bedrijventerreinen Binnen de gemeente Weststellingwerf liggen drie grote bedrijventerreinen. Twee in Wolvega en één in Noordwolde. 1. De Schipsloot en de Plantage Wolvega Bedrijventerrein de Schipsloot en de Plantage zijn gelegen aan de noordzijde van Wolvega, waarbij beide bedrijventerreinen worden ontsloten via de noordelijke rondweg. Vrachtverkeer kan vanaf de A32 via Om den Noort en gebiedsontsluitingswegen de bedrijventerreinen bereiken, waardoor de overlast van het vele vrachtverkeer minimaal is. De bereikbaarheid is goed, wel wordt met de toenemende intensiteit ter hoogte van de onderdoorgang bij het spoor in de spits de maximale capaciteit benaderd. Hier ligt vooral voor het bedrijventerrein de Schipsloot een aandachtspunt. 2. Industrieterrein Noordwolde Het industrieterrein in Noordwolde ligt aan de noordzijde van het dorp. Hierdoor is het voor het vrachtverkeer komend vanaf de N351 (Oosterwolde) geen probleem om het bedrijventerrein te bereiken. De overlast door vrachtverkeer komend vanaf deze richting is dan ook minimaal.
Verkeer komend vanaf het zuiden (Wilhelminaoord) moet wel de route door het gehele dorp afleggen. Dit is minder wenselijk, maar door de beperkte grootte van het bedrijventerrein blijft de overlast hier beperkt.
Figuur 25:Locaties bedrijventerreinen gemeente Weststellingwerf
8.2.2 Inrichting bedrijventerreinen Bedrijventerreinen functioneren anders dan overige woon- en werkgebieden in de gemeente. De ruimtebehoefte van grote voertuigen is op bedrijventerreinen maatgevend en daarop wordt de infrastructuur op het bedrijventerrein ingericht, voor zover mogelijk zoveel als mogelijk volgens de principes van Duurzaam Veilig. Vanwege de grootte van de voertuigen is voor een vlotte en zorgvuldige afwikkeling op een bedrijventerrein veel
55 Gemeentelijk verkeer- en vervoerplan Weststellingwerf 2025
manoeuvreerruimte noodzakelijk. Op bedrijventerreinen geldt een maximumsnelheid van 30 km/uur. De wegbreedte is onder meer afhankelijk van het eventueel gebruik van de weg voor laden en lossen. Standaard is een wegbreedte van 7 meter (exclusief ruimte voor eventuele fietsvoorzieningen). Verticale snelheidsremmende maatregelen zoals drempels en plateaus worden niet toegepast op bedrijventerreinen. Het remmen van de snelheid kan eventueel wel via versmallingen en chicanes. Vanwege het grote verschil in massa tussen fietsers en vrachtverkeer worden op bedrijventerreinen fietsers eerder beschermd met aanvullende fietsvoorzieningen dan in andere gebieden. Als er veel vrachtverkeer rijdt op een bedrijventerrein en er ook veel fietsers zijn, is een fietsstrook een logische overweging. 8.2.3 Ontsluiting van bedrijventerreinen Om de overlast van vrachtverkeer voor omwonenden zo veel mogelijk te voorkomen en de bereikbaarheid van bedrijventerrein te waarborgen is het wenselijk dat bedrijventerreinen worden ontsloten via een gebiedsontsluitingsweg of ETW type 1. Verder is het belangrijk om kwaliteitseisen te stellen aan de wegen die de ontsluiting van bedrijventerreinen verzorgen.
Het gaat om de volgende eisen: • Profiel van vrije ruimte: een primaire eis aan het kwaliteitsnet is dat het vrachtverkeer ook daadwerkelijk gebruik kan maken van dit netwerk en niet gehinderd wordt door hoogte-, breedte-, lengte- of aslastbeperkingen (met name op kunstwerken zoals bruggen). Ook overhangende takken beperken het profiel en moeten voorkomen worden. • In het netwerk worden geen geslotenverklaringen voor het vrachtverkeer opgenomen. • Aanwezigheid fietsers op de rijbaan. Voor vrachtverkeer is dit vanuit veiligheidsoogpunt ongewenst. De afwikkeling van fietsverkeer vindt op de hoofdroutes van het vrachtverkeer daarom bij voorkeur plaats op vrijliggende fietspaden. • Doorstroming. De kans op congestie is een reden om uiteindelijk een andere route te kiezen. Een goede doorstroming op de hoofdroutes is daarom belangrijk. 8.2.4 Bereikbaarheid centrum Wolvega (logistiek) Zoals in hoofdstuk 7 besproken is het wenselijk dat de grote parkeerterreinen aan beide zijden van de winkelstraat in Wolvega worden ontsloten via de centrumring en aansluitende verbindingswegen. Een doorgaande route door het centrum is daarbij onwenselijk. Door routevorming rond het centrum is het gebruik van de omliggende woonstraten door bevoorradend vrachtverkeer (van winkels in het centrum) onontkoombaar.
Door het toevoegen van een bebordingsroute kan het vrachtverkeer dat een bestemming heeft aan de westzijde van het centrum wel enigszins worden gestuurd. Hierdoor wordt voorkomen dat onbekende chauffeurs onnodig door deze woonstraten rijden.
56 Gemeentelijk verkeer- en vervoerplan Weststellingwerf 2025
Figuur 26: Gewenste bevoorradingsroute per winkelgebied centrum Wolvega
8.2.5 Stadsdistributie en pakketdiensten Voor het goederenvervoer kan een hub in sommige situaties een goede oplossing zijn. Niet alleen pakketdiensten, maar ook bevoorrading van winkels en horeca kunnen op een hub buiten het centrum samenkomen. Zo hoeven minder bestelauto’s en vrachtauto’s het stadscentrum in. Vastgesteld is dat de stadsdistributie in de gemeente Weststellingwerf te kleinschalig is om gezamenlijk op te pakken. Vooralsnog worden hiervoor vanuit de gemeente geen initiatieven uitgewerkt. Wel worden de mogelijkheden verkend om openbare pakketkluizen in te richten op centrale goed bereikbare locaties in de kernen. Ook hiermee kan worden bijgedragen aan het verminderen van het aantal bestelbussen in woonbuurten.
8.3 Acties landbouw- en vrachtverkeer • • • • •
• •
Samen met vertegenwoordigers uit de landbouwsector en omliggende gemeenten opstellen van een lokaal netwerk landbouwverkeer; Vaststellen noodzaak aanvullende maatregelen t.b.v. veilige afwikkeling landbouwverkeer (met netwerk landbouwroutes als uitgangspunt); Onder de aandacht brengen en houden van veilig verkeersgedrag door en in de buurt van landbouwverkeer; De hoofdroutes van het landbouwverkeer, waar nodig en nog niet aanwezig, voorzien van bermverharding. Keuze hiervan afwegen met het ecologisch belang; Plaatsen van openbare pakketkluizen op centrale locaties in de kernen; Inventariseren van het hoofdnetwerk voor logistiek en toetsen aan de kwaliteitseisen. Communicatieplan opstellen richting winkeliers met daarbij de gewenste bevoorradingsroute.
57 Gemeentelijk verkeer- en vervoerplan Weststellingwerf 2025
•
9 Educatie, handhaving en voorlichting Opgaven: Veiliger en duurzamer (verkeers) gedrag
• •
Inzetten op veilig verkeersgedrag van weggebruikers Bijdragen aan diverse educatieprogramma’s die inspelen op de risicodoelgroepen
9.1 Educatieprogramma Jaarlijks stelt de provincie Fryslân samen met de gemeente Weststellingwerf en de andere gemeentes uit de regio een activiteitenprogramma voor verkeerseducatie op. We blijven als gemeente aansluiten bij dit programma waarbij jaarlijks budget beschikbaar is voor verschillende verkeerseducatieprojecten. Uit dit budget worden bijvoorbeeld de verkeersexamens van het basisonderwijs gefinancierd en worden zowel regionale als lokale projecten in samenwerking met de Fietsersbond, scholen, Veilig Verkeer Nederland en de politie opgezet. Dit programma raakt al veel risicogroepen.
9.2 Risicogroepen Belangrijk, naast de verkeersveilige vormgeving, is het aanleren van verkeersveilig gedrag. Kinderen nemen op steeds latere leeftijd zelfstandig deel aan het verkeer. Naast de basisscholen vormt het voortgezet onderwijs ook een belangrijke doelgroep, waarbij alcohol, brommers en pubergedrag verhoogde risico’s zijn. Ouderen nemen niet zozeer grote risico’s in het verkeer, maar de beheersing van de (elektrische) fiets neemt wel af. De komende periode zal de aandacht vooral worden gericht op schoolgaande kinderen, ouderen, beheersing van de elektrische fiets (jong en oud), fatbikes en op de gevaren rond smartphonegebruik op de fiets.
58 Gemeentelijk verkeer- en vervoerplan Weststellingwerf 2025
9.3 Bewustwording en ongewenst gedrag Voor een groot deel heeft de gereden snelheid van het autoverkeer te maken met de weginrichting, maar uiteindelijk bepaalt het gedrag van de weggebruiker hoe een weg wordt gebruikt. Vooral in de kleinere kernen, waar voor het grootste deel lokaal bekend verkeer rijdt, zijn de eigen buurtbewoners of mensen uit de directe omgeving degenen die te hard rijden. Deze groep kent het verloop van een weg en weet met welke snelheid verkeersremmende maatregelen gepasseerd kunnen worden. Om de weggebruikers op deze lokale wegen de gewenste snelheid te laten rijden is naast de juiste weginrichting ook bewustwording van het ongewenste gedrag belangrijk. Daarom is het nauw in contact blijven met Plaatselijke Belangen belangrijk om via hen de gevolgen van het verkeergedrag uit te dragen richting de bewoners. Hierbij kan de gemeente in de vorm van buurtacties of het ophangen van een snelheidsdisplay een rol spelen in het attenderen van de weggebruikers op hun ongewenste gedrag en de gevolgen hiervan.
9.4 Inzet op verkeersveilig gedrag landbouwverkeer Alle weggebruikers dienen ervan op de hoogte te worden gebracht hoe uitdagend het kan zijn om met een landbouwvoertuig te rijden en de verkeerssituatie goed te overzien. Educatie en voorlichting zijn hiervoor goede instrumenten. Samen met de landbouworganisaties zal bestuurders van landbouwvoertuigen duidelijk gemaakt worden dat met name in kernen het op een rustige manier meerijden met het overige verkeer grote veiligheidswinst kan opleveren.
9.5 Handhaving Ook handhaving is een belangrijk onderdeel om weggebruikers het gewenste verkeersgedrag te laten vertonen. Om de lijntjes met politie kort te houden zijn er maandelijks overleggen tussen de gemeente en de politie over onder andere overlastlocaties, probleemgroepen en handhaving op snelheid en ongewenst parkeren. Handhaving is echter maar in beperkte mate mogelijk. Een extra reden waarom het noodzakelijk is om nauw in contact met de politie te blijven en de noodzaak van handhaving aan te blijven kaarten. Hierbij gaat het in eerste instantie om locaties met veel snelheidsovertredingen, maar ook op het gebied van elektrische voertuigen zoals fatbikes en stepjes wordt handhaving steeds belangrijker.
9.6 Acties Educatie, handhaving en voorlichting • • • •
In samenwerking met de provincie jaarlijks een divers educatieprogramma opstellen (en uitvoeren) dat past bij de behoeften van scholen en de kwetsbare doelgroepen in de gemeente; In periodiek overleg met de politie inspelen in op overlastlocaties, doelgroepen en handhavingsacties; Bewustwording (in de vorm van voorlichting) op het gebied van snelheid en verkeersoverlast; Duurzaam gedrag rondom scholen stimuleren.
59 Gemeentelijk verkeer- en vervoerplan Weststellingwerf 2025
Bijlage I Verkeersknelpuntenlijst Knelpuntlocatie Wolvega 1. Ovonde (Spoorlaan-Lycklamaweg) 2. Lycklamaweg 3. Rotonde GeraniumstraatSteenwijkerweg 4. Spoorlaan-Geraniumstraat-Oranje Nassaulaan 5. Kruispunten paralelwegen Heerenveenseweg + komgrens 6. Stationsomgeving 7. Hoofdstraat West (Om den NoortJulianaweg) 8. Heerenveenseweg (30 km zone) 9. Komgrens de Meenthe 10. Kruispunten Heerenveenseweg/SpoorsingelStationsweg 11. Keiweg-Haulerweg
Beschrijving knelpunt Hoge snelheid autoverkeer, slechte oversteekbaarheid voor fietsers en voetgangers. Hoge snelheid, geen fietsvoorzieningen, fietsers op het trottoir, slechte oversteekbaarheid. Slechte oversteekbaarheid voetgangers, fietsers op rijbaan door ontbreken voorrang. Slechte oversteekbaarheid voetgangers. Ontbreken fietsvoorzieningen, hoge intensiteit. Onduidelijke voorrangssituatie. Hoge snelheid inrijdend verkeer. Hoge snelheid, slechte oversteekbaarheid, ongewenst parkeren. Hoge snelheid, ontbreken fietsvoorzieningen, slechte oversteekbaarheid voetgangers. Hoge snelheid (rechtstand). Onduidelijke fietsaansluiting StationswegHeerenveenseweg. Hoge snelheid op komgrens en bocht. Onduidelijke vormgeving voorrangssituatie. Hoge snelheid (rechtstand).
Figuur 1 Verkeersknelpunten Wolvega
60 Gemeentelijk verkeer- en vervoerplan Weststellingwerf 2025
Knelpuntlocaties omgeving Noordwolde 1+2 Boijlerweg, kruising Bekhofweg 3+4 Komgrens Hoofdstraat West + kruising Elsweg 5. Mauritsweg 6. Zandhuizerweg 7. Komgrenzen Boijl 8. Komgrens Hoofdstraat Oost 9. Ringweg-Oost
Oldeberkoperweg-
Beschrijving knelpunt Hoge snelheid, geen zicht. Hoge snelheid, voorrangssituatie niet passend, slechte fiets/voetganger oversteekbaarheid. Hoge snelheid, ontbreken voorzieningen voetganger. Hoge snelheid komgrens. Hoge snelheid, ontbreken remming komgrens en lange rechtstand. Hoge snelheid inrijdend verkeer. Hoge snelheid komgrens. Hoge snelheid door lange rechtstand.
Figuur 2 Verkeersknelpunten omgeving Noordwolde
61 Gemeentelijk verkeer- en vervoerplan Weststellingwerf 2025
Knelpuntlocaties overig Komgrenzen Steggerda Fietsoversteek Steenwijkerweg - Lindepad Pepergaweg-SteggerdawegNoordwolderweg Schoolzones Steenwijkerweg (de Blesse-Willemsoord) Fietsoversteek VinkegavaartwegKontermansweg Grindweg Scherpenzeel-Munnekeburen Komgrenzen de Hoeve
Beschrijving knelpunt Hoge snelheid. Hoge snelheid autoverkeer, beperkt zicht, lange oversteek (twee rijbanen) Hoge snelheid, slechte kwaliteit fietspaden Slechte zichtbaarheid schoolzone, hoge snelheden Landbouwverkeer op parallelweg, hoge snelheid op hoofdrijbaan. Hoge snelheid autoverkeer, beperkt zicht. Hoge snelheid, overlast trillingen Hoge snelheid inrijdend verkeer
62 Gemeentelijk verkeer- en vervoerplan Weststellingwerf 2025
Bijlage II Duurzaam Veilig Inleiding De basis voor deze hernieuwde wegencategorisering hangt samen met de principes van Duurzaam Veilig. Daarom beschrijven we in deze bijlage eerst wat Duurzaam Veilig inhoudt. Daarna passen we de principes van Duurzaam Veilig toe en vertalen we haar naar het wegennet in de gemeente Weststellingwerf. Duurzaam Veilig Alweer enkele decennia geleden is het begrip Duurzaam Veilig geïntroduceerd. Daarvoor richtte de onveiligheidsaanpak in het verkeer zich op bestrijding achteraf. De aanpak richtte zich op locaties waar sprake was van een concentratie van ongevallen en met over het algemeen veel slachtoffers. Deze aanpak was jarenlang zeer succesvol en leidde tot een (sterke) daling van het aantal verkeersongevallen en slachtoffers. Toen de meest onveilige locaties waren ‘opgeruimd’ stagneerde de daling en was een nieuwe aanpak nodig: Duurzaam Veilig. Duurzaam Veilig is een preventieve aanpak. Met andere woorden, ze richt zich op het voorkomen van het ontstaan van verkeersonveiligheid. Preventief in plaats van curatief. De nieuwste aanpak in dit verband betreft de risicogestuurde aanpak zoals geformuleerd in het Strategisch Plan Verkeersveiligheid 2030 (SPV2030).
Bij een risicogestuurde aanpak worden de zogeheten risico-indicatoren van de infrastructuur in kaart gebracht: dit zijn de indicatoren waarvan bekend is dat zij een relatie met verkeersongevallen hebben. Bijvoorbeeld hoge snelheden, onoverzichtelijke verkeerssituaties, etc. Word de aandacht gericht op deze indicatoren, dan vermindert ook de kans op ongevallen. De uitgangspunten Duurzaam Veilig (Wegverkeer) houdt in: • Dat het verkeer zó wordt ingericht dat (ernstige) ongevallen voorkomen worden en waar tóch een ongeval plaatsvindt de ernst zoveel mogelijk beperkt blijft.
•
De mens wordt hierbij als ‘maat der dingen’ genomen: de mens die kwetsbaar is, fouten maakt en zich niet altijd aan regels houdt.
•
De wegomgeving en voertuigen moeten de mens ondersteunen en beschermen (integrale benadering: mens-voertuig-weg). Bovendien bereiden voorlichting en educatie verkeersdeelnemers zo goed mogelijk voor op de verkeerstaak.
•
Een proactieve aanpak van hiaten in het verkeerssysteem.
Verschillende maatregelen per wegcategorie Verschillende effectieve maatregelen uit het verleden hebben nog steeds onze aandacht, omdat er nog winst voor verkeersveiligheid te behalen valt. Enkele voorbeelden zijn: • Het overgrote deel van 30 km/uur-gebieden in Weststellingwerf zijn vooralsnog ‘sober ingericht’, dat wil zeggen dat overwegend alleen bebording is aangebracht, maar voldoende fysieke maatregelen ontbreken. Omdat de wegen hierdoor veelal niet de uitstraling hebben van een 30 km-straat, wordt er vaak te hard gereden. Het terugbrengen van de werkelijke snelheid naar 30 km/uur draagt bij aan het verhogen van de verkeersveiligheid.
•
Op 50 km/uur-wegen worden gemotoriseerd verkeer en fietsers idealiter fysiek van elkaar gescheiden vanwege de te grote snelheidsverschillen. Echter, vaak ontbreekt het aan ruimte om fietspaden te realiseren. De Tweede Kamer heeft op 27 oktober 2020 een motie aangenomen dat de leidende maximumsnelheid binnen de bebouwde kom wordt teruggebracht van 50 naar 30 kilometer per uur. Een limiet van 50 kilometer per uur is hierbij alleen nog toegestaan op doorgaande wegen als de verkeersveiligheid niet in gevaar is.
•
Ook veel 80 km/uur-wegen binnen de gemeente (allen in beheer van de provincie) kunnen nog veiliger. Bijvoorbeeld door de obstakelvrije afstand te vergroten, door een fysieke rijrichtingscheiding aan te brengen of het verminderen van het aantal erfaansluitingen. Als blijkt dat de ruimte ontbreekt en het aantal erfaansluitingen niet kan worden verminderd, maar de ontsluitende functie wel belangrijk is dan kan een snelheidsverlaging naar 60 km/uur overwogen worden.
63 Gemeentelijk verkeer- en vervoerplan Weststellingwerf 2025
•
In de gemeente Weststellingwerf maken veel wegen in het buitengebied onderdeel uit van 60 km/uur zones. Door het beter afstemmen van het gebruik door landbouw verkeer en (recreatief) fietsverkeer, kan een aantal van deze wegen nog veiliger worden.
Al deze bovenstaande ontwikkelingen vragen om een hernieuwde blik op het verkeerssysteem en de inrichting daarvan. Wegencategorisering Inleiding De wegencategorisering is een instrument om bij de verscheidenheid van verkeer- en omgevingsinvloeden een afgewogen keuze te maken voor de beste opbouw en inrichting van het wegennet, zodat dit voor weggebruikers herkenbaar is én veilig functioneert. De herkenbaarheid is geen doel op zich, maar zorgt vanuit herkenning voor het juiste verkeersgedrag door alle weggebruikers. Stroomwegen en erftoegangswegen Volgens de basisgedachte van Duurzaam Veilig hebben wegen een duidelijke afgebakende functie: stromen of uitwisselen. In de basis vertaald in stroomwegen en erftoegangswegen. Op de stroomwegen staat de doorstroming van het verkeer centraal en verplaatst de verkeersdeelnemer zich in een min of meer constante richting met een min of meer constante (hoge) snelheid. De andere kant van het spectrum wordt gevormd door de erftoegangswegen, waarop de uitwisseling en de verblijfsfunctie centraal staan. In tegenstelling tot de stroomwegen is op erftoegangswegen juist de wisseling in snelheid en richtingen kenmerkend.
Zowel stroomwegen als erftoegangswegen zijn verkeersveilig, omdat er sprake is van een duidelijke functieafbakening, met een bijpassende herkenbare en geloofwaardige Figuur 1: Schematische weergave indeling naar wegtype vormgeving, gebruik en snelheid. Echter omdat het ‘gat’ tussen stroomwegen en erftoegangswegen te groot is (te groot verschil in type weggebruikers, de verschijningsvorm en het gedrag van weggebruikers), is een tussenvorm ontstaan: de gebiedsontsluitingswegen. Stroomwegen De primaire functie van een stroomweg is het verkeer zo snel mogelijk van punt A naar punt B te brengen. Het betreft met name lange afstandsverkeer, maar ook regionaal verkeer kan via een stroomweg worden afgewikkeld. Er geldt een maximumsnelheid van 100 km/uur (regionale stroomweg) of 100-120/130 km/uur (nationale stroomweg). Kenmerken van een stroomweg zijn onder andere hoge intensiteiten en een hoge maximumsnelheid. In het geval van de verkeerverbindingen in de directe omgeving van de gemeente Weststellingwerf betreft het de autosnelweg A32. Gebiedsontsluitingsweg Dit type weg is bedoeld om verkeersstromen vanuit de diverse gebieden te bundelen en verbindingen te bieden naar kerngebieden, naburige kernen of stroomwegen. In de praktijk betreft het vooral provinciale wegen en gemeentelijke hoofdwegen. Binnen de bebouwde kom geldt een snelheidsregime van 50 km/uur als basis.
Op wegen buiten de bebouwde kom geldt in principe een snelheidsregime van 80 km/uur. Kruisingen met andere wegen zijn over het algemeen gelijkvloers, maar in specifieke gevallen zijn ongelijkvloerse kruisingen ook mogelijk. Langzaam verkeer en landbouwverkeer dienen bij voorkeur gescheiden te zijn van het gemotoriseerd verkeer. Het aantal erfaansluitingen op dit type weg is bij voorkeur gering, zeker buiten de bebouwde kom. In de praktijk blijkt dat niet alle gebiedsontsluitingswegen zorgvuldig kunnen worden ingericht voor een snelheidsregime van 50 of 80 km/uur. Dit heeft geleid tot de introductie van gebiedsontsluitingswegen met een snelheid van 30 of 60 km/uur.
64 Gemeentelijk verkeer- en vervoerplan Weststellingwerf 2025
Erftoegangswegen Erftoegangswegen zijn vooral bedoeld voor het ontsluiten van erven, woningen en andere bestemmingen. Hier staat de verblijfsfunctie voorop. Een samenhangend netwerk van erftoegangswegen vormt een verblijfsgebied. Er geldt een snelheidsregime van 30 km/uur, eventueel ondersteund door fysieke maatregelen. Hogere snelheden zijn niet gewenst omdat er geen (fysieke) scheiding is tussen de verschillende verkeersdeelnemers. Buiten de bebouwde kom geldt op dit type wegen een snelheidsregime van 60 km/uur. De kruispunten tussen erftoegangswegen zijn gelijkvloers en ongeregeld. De gemeente Weststellingwerf maakt buiten de bebouwde kom onderscheid in erftoegangsweg type 1 (ETW 1) en erftoegangsweg type 2 (ETW 2). Wegen die zijn aangemerkt als ETW 1 hebben naast hun verblijfsfunctie ook een beperkt verbindende functie voor de omliggende gebieden (bijvoorbeeld de kleine kernen in het buitengebied). De intensiteiten zijn er hoger dan in een normale woonstraat. De inrichting van erftoegangswegen type 1 vraagt veelal extra aandacht, omdat hier vaak een groot spanningsveld is tussen de beschikbare ruimte, de aanwezigheid van kwetsbare verkeersdeelnemers (schoolgaande kinderen, ouderen) en relatief veel gemotoriseerd verkeer.
De ontsluitende wegen op de bedrijventerreinen binnen de bebouwde kom categoriseren we ook als erftoegangsweg 1, omdat deze grotere hoeveelheden vrachtverkeer afwikkelen. In figuur 2 is schematisch weergegeven welke kenmerken de verschillende functies hebben. Het wegennet van de gemeente Weststellingwerf is conform die in de tabel aangegeven wegfuncties gecategoriseerd Dat wil zeggen dat elke weg op het grondgebied van de gemeente Weststellingwerf, zowel binnen als buiten de bebouwde kom, in één van de drie hiervoor genoemde categorieën is ingedeeld. Figuur 2: Functionele categorie indeling Wegencategorisering gemeente Weststellingwerf In de vorige paragrafen zijn de uitgangspunten geformuleerd voor de wegencategorisering, dit zijn; 1. Kerngebieden liggen aan een gebiedsontsluitingsweg of erftoegangsweg type a (ETW I) (functie); 2. Grotere stromen goederenvervoer wordt afgewikkeld via gebiedsontsluitingswegen of erftoegangswegen type 1 (ETW 1) (functie); 3. Hoogwaardig openbaar vervoer wordt afgewikkeld via gebiedsontsluitingswegen of erftoegangswegen type 1 (ETW 1) (functie); 4. Lokaal ontsluitend openbaar vervoer wordt bij voorkeur afgewikkeld via gebiedsontsluitingswegen, maar kan onder voorwaarden ook gebruik maken van erftoegangswegen (functie); 5. Wegen met een intensiteit > 6.000 motorvoertuigen per etmaal zijn in principe een gebiedsontsluitingsweg (gebruik); 6.
Wegen met een intensiteit tussen de 4.000 en 6.000 motorvoertuigen per etmaal kunnen afhankelijk van de omgevingsfuncties zowel als gebiedsontsluitingsweg (30 of 50) als erftoegangsweg type 1 worden aangemerkt (gebruik); 7. Wegen met een intensiteit van minder dan 4.000 motorvoertuigen per etmaal zijn in principe een erftoegangsweg (gebruik); 8. Wegen in de omgeving met diverse intensieve functies (wonen, werken, winkelen, school) zijn een erftoegangsweg (omgeving).
65 Gemeentelijk verkeer- en vervoerplan Weststellingwerf 2025
Herkenbare en geloofwaardige weginrichting Basiseisen- en kenmerken De belangrijkste stap in het gedachtengoed van Duurzaam Veilig is het in overeenstemming brengen van de vormgeving van de weg met de functie en het gebruik van de weg (in welke volgorde of vorm dan ook). Zes basiseisen zorgen voor een verkeersveilige vormgeving: 1. 2. 3. 4. 5. 6.
Wegcategorieën zijn herkenbaar en onderscheidend vormgegeven; Conflicten met tegemoetkomend verkeer worden vermeden; Conflicten met kruisend en overstekend verkeer worden vermeden; Verkeerssoorten zijn gescheiden; Er zijn geen obstakels langs de rijbaan; Er is een relatie tussen de weg en de omgeving.
Bij erftoegangswegen zijn de basiseisen 2, 3 en 4 vanwege de lage snelheden niet van toepassing en mengt het verkeer op dezelfde rijbaan. Deze basiseisen zijn vertaald in basiskenmerken. Basiskenmerken zijn ontwerpelementen die altijd, of juist nooit, in het wegontwerp aanwezig moeten zijn. Dit bevordert de herkenbaarheid van de weg en maakt zo de weg veiliger. Maatwerk Een ideale vormgeving is altijd het uitgangspunt van een wegbeheerder. Voor de maximale veiligheid worden alle inrichtingskenmerken op een juiste wijze in het wegbeeld opgenomen en komt de inrichting van een weg overeen met de landelijke Duurzaam Veilig uitgangspunten. In de meeste situaties is dat niet (meteen) haalbaar. In dat geval wordt gezocht naar een inrichtingsvorm die in ieder geval voldoet aan de basiseisen die van toepassing zijn voor dat wegtype. Vaak is het nodig om te compenseren met maatregelen. Denk aan een oversteekvoorziening als er op een gebiedsontsluitingsweg binnen de bebouwde kom op een wegvak toch gelijkvloers moet worden overgestoken door langzaam verkeer. Met bijvoorbeeld het aanbrengen van een middengeleider op een plateau kan langzaam verkeer in twee etappes oversteken en wordt de snelheid van het verkeer beperkt. Wegen die (eventueel met compenserende maatregelen) niet aan de minimale vormgevingseisen voldoen, zijn niet veilig en aanpassing zou om die reden overwogen moeten worden.
De ideale en minimale situatie De ideale en minimale inrichtingseisen voor wegen zijn afkomstig uit het ASVV 2021 van het CROW en gelden als landelijke norm. In het navolgende worden, voor zover van toepassing, de ideale en minimale inrichting per wegfunctie aangegeven. In die gevallen is het ideaalbeeld steeds links op de afbeelding weergegeven en de minimale inrichting rechts. Het wegennet in beheer bij de gemeente Weststellingwerf bevat uitsluitend gebiedsontsluitingswegen en erftoegangswegen. Het wegtype ‘stroomweg’ wordt dan ook niet nader beschouwd. Gebiedsontsluitingsweg buiten de bebouwde kom Op gebiedsontsluitingswegen buiten de bebouwde kom staat de doorstroming op de wegvakken centraal en kan op kruispunten uitgewisseld worden. Op dit type wegen geldt in de basis een maximumsnelheid van 80 km/uur. Het grootste verschil tussen de minimale en ideale situatie is de rijbaanscheiding. Idealiter is er sprake van een fysieke afscherming, maar in de minimale variant kan met (dubbele) asmarkering worden volstaan. Als zich landbouwverkeer op de rijbaan bevindt, dan Figuur 3: Gewenste inrichting GOW 80 dienen er inhaalmogelijkheden aanwezig te zijn in de vorm van passeerhavens of inhaalstroken. Zijn beide maatregelen niet mogelijk dan kan worden overwogen onderbroken asmarkering toe te passen in combinatie met een inhaalverbod uitgezonderd landbouwverkeer.
66 Gemeentelijk verkeer- en vervoerplan Weststellingwerf 2025
Ideale vormgeving Minimale vormgeving
Figuur 4: Ideale/ minimale inrichting gebiedsontsluitingsweg buiten de bebouwde kom Dit laatste voldoet niet aan de minimale veiligheidseisen van een gebiedsontsluitingsweg buiten de bebouwde kom. Dit heeft daarom niet de voorkeur. Als er geen oplossingen zijn kan de functie van dit wegtype worden heroverwogen. Dit geldt uiteraard voor alle wegtypen die niet voldoen aan de eisen, maar vooral voor wegen waarop hoge snelheden voorkomen is het veiligheidsrisico vaak groter. Gebiedsontsluitingsweg 60 km/u - GOW60 of ETW type I Naast de gebruikelijke vorm van een gebiedsontsluitingsweg, waar de maximumsnelheid 80 km/uur is, wordt er landelijk steeds meer gesproken over een nieuwe vorm van een GOW. Op deze GOW geldt een maximumsnelheid van 60 km/uur in plaats van de gebruikelijke 80 km/uur. Een GOW60 kan overwogen worden als een GOW80 ruimtelijk niet inpasbaar is, maar er wel sprake is van een sterke ontsluitende functie. De GOW60 heeft hoofdzakelijk de functie doorstroming in tegenstelling tot de ETW60 waar de verblijfsfunctie voorop staat. Er is voor de inrichting van deze GOW60 nog geen handreiking van het CROW beschikbaar. Wel kan er een mogelijke inrichting worden voorgesteld. De Figuur 6 ETW type I belangrijkste kenmerken van een GOW60 zijn een vrijliggend fietspad en asfalt verharding.
Afhankelijk van de mate van aanwezigheid van vrachtverkeer en de aanwezigheid van een busroute kan onderscheid gemaakt worden in twee dwarsprofielen. In het geval van grote mate van aanwezigheid van vrachtverkeer is een rijbaanscheiding wenselijk. Dit doormiddel van bijvoorbeeld een dubbele asmarkering. Naast een dubbele asmarkering kan er ook gedacht worden aan andere vormen van rijbaanscheiding, zolang deze zich maar onderscheid van de markering van een GOW80. Uitgangspunt hiervoor is het veiligheidsaspect herkenbaarheid uit duurzaam veilig. Als er geen sprake is van een busroute of aanwezigheid van vrachtverkeer volstaat alleen een onderbroken kantmarkering en geen rijbaanscheiding. In beide gevallen wordt een verhardingsbreedte van 6,50m gehanteerd. Voor het OV geldt, indien aanwezig, dat de bussen bij voorkeur halteren in de daarvoor bestemde havens. Op deze wijze wordt rekening gehouden met de doorstromende functie van de weg. Gebiedsontsluitingsweg binnen de bebouwde kom Op gebiedsontsluitingswegen binnen de bebouwde kom geldt in de basis een maximumsnelheid van 50 km/uur. Kenmerkend voor dit wegtype is de rijrichtingscheiding en de aanwezigheid van fietsvoorzieningen. In de ideale situatie gaat het hierbij om fysiek gescheiden rijstroken en vrijliggende fietspaden. In de minimale variant kan worden voorzien in ononderbroken asmarkering en fietsstroken.
Bij voorkeur wordt er niet geparkeerd langs dit wegtype, maar als dat noodzakelijk is wordt dit vormgegeven door middel van (voldoende brede) langsparkeervakken, bij voorkeur door middel van schrikstroken gescheiden van het overige verkeer.
67 Gemeentelijk verkeer- en vervoerplan Weststellingwerf 2025
Figuur 5: Inrichting gebiedsontsluitingsweg 50 binnen de bebouwde kom Gebiedsontsluitingsweg 30 km/u - GOW30 Het minimale wegprofiel van een GOW50 leidt in de huidige situatie vaak tot verkeersonveiligheid. Het snelheids- en massaverschil tussen het gemotoriseerd verkeer en het fietsverkeer dat feitelijk op dezelfde rijbaan rijdt is te groot. Daarom wordt er landelijk steeds meer gesproken over de introductie van GOW30, dit is een gebiedsontsluitingsweg waarbij de maximumsnelheid naar beneden is bijgesteld om de verkeersveiligheid te verhogen en om de weg meer een verblijfsfunctie te geven naast de belangrijke doorstromende functie. Voor deze GOW30 is er door het CROW een voorlopige handreiking beschikbaar gesteld.
Figuur 6: Voorbeeldontwerp GOW 30
Binnen de GOW30 wordt onderscheid gemaakt in drie verschillende dwarsprofielen. 1. GOW30 met fietsstroken met een smalle middenrijloper voor autoverkeer in twee richtingen; 2. GOW30 met fietsstroken met een brede middenrijloper voor autoverkeer in twee richtingen; 3. GOW30 met een vrijliggend fietspad en een rijloper voor autoverkeer in twee richtingen.
GOW30 met fietsstroken met een smalle middenrijloper voor autoverkeer in twee richtingen Dit profiel wordt gekenmerkt door fietsstroken en een smalle middenrijloper voor motorvoertuigen in twee richtingen. In dit dwarsprofiel is de middenrijloper maximaal 3,80 m. breed. Door deze smalle rijloper is het niet mogelijk dat twee personenauto’s elkaar op de rijbaan passeren. Zij worden dus geacht achter de fietsers te blijven rijden totdat de tegenligger gepasseerd is. Een middenrijloper met een breedte tussen 3,80m en 4,80m is om die reden dan ook niet wenselijk. Er ontstaat dan twijfel bij de automobilist of deze alsnog de fietsers gaat inhalen bij tegemoetkomend verkeer. Voor dit dwarsprofiel geldt een maximale voertuig-intensiteit van ongeveer 6.000 mvt/etmaal.
Figuur 7: Inrichting gebiedsontsluitingsweg 30
68 Gemeentelijk verkeer- en vervoerplan Weststellingwerf 2025
GOW30 met fietsstroken met een brede middenrijloper voor autoverkeer in twee richtingen Dit profiel wordt gekenmerkt door fietsstroken en een brede rijloper zonder asmarkering voor motorvoertuigen in twee richtingen. In dit dwarsprofiel is het wel mogelijk voor twee personenauto’s om elkaar te passeren zonder daarvoor gebruik te maken van de fietsstroken. In het geval van twee bussen of vrachtauto’s die elkaar moeten passen is minimaal één van de twee uit te wijken over de fietsstrook. Voor dit dwarsprofiel bedraagt de maximale voertuig-intensiteit ongeveer 10.000 mvt/etmaal. GOW30 met een vrijliggend fietspad en een rijloper voor autoverkeer in twee richtingen Dit profiel wordt gekenmerkt door vrijliggende fietspaden en een rijbaan van minimaal 5,80 meter breed, zonder asmarkering en voor motorvoertuigen in twee richtingen. De rijbaan is breed genoeg voor twee personenauto’s uit tegenovergestelde richting, die elkaar met gematigde snelheid kunnen passeren. In alle genoemde dwarsprofielen kan gekozen worden voor een verharding in asfalt of een elementenverharding. Wegen bedrijventerrein Wegen op een bedrijventerrein zijn een speciale categorie. Door het gebruik van veelal grote voertuigen is een minimale breedte vereist van 6 meter.
Vanwege het manouveren van vrachtwagens en de vele uitwisseling, in combinatie met de aanwezigheid van langzaam verkeer, is het gewenst om op deze wegen een maximumsnelheid van 30 km/uur in te stellen. Wel is deze maximumsnelheid lastig afdwingbaar omdat het aanbrengen van snelheidsremmende maatregelen op bedrijventerreinen ongewenst is. Figuur 8: Inrichting industriewegen Erftoegangsweg buiten de bebouwde kom Op de erftoegangswegen in het buitengebied geldt een maximumsnelheid van 60 km/uur. Van alle wegtypen is dit waarschijnlijk de weg met de minste richtlijnen en de meeste vrijheden. Het kan hierbij bij wijze van spreken gaan om karresporen en wegen van 2,5 meter breed, die één of enkele percelen ontsluiten en waarover zich nauwelijks verkeer afwikkelt, maar ook om meer verbindende wegen in het buitengebied die meer verkeer afwikkelen. Voor erftoegangswegen is geen minimale vormgeving opgenomen. Bij erftoegangswegen buiten de bebouwde kom worden twee wegtypen onderscheiden: type 1 en type 2.
Ideale vormgeving bij hogere intensiteiten
Ideale vormgeving bij lage intensiteiten
Figuur 9: Ideale inrichting erftoegangsweg buiten de bebouwde kom
69 Gemeentelijk verkeer- en vervoerplan Weststellingwerf 2025
Het grootste uiterlijke verschil is dat ETW 1 over het algemeen wat breder is dan de ETW 2 en in tegensteling tot ETW 2 is voorzien van kantmarkering en voorzieningen voor fietsverkeer. Fietsvoorzieningen op de rijbaan in de vorm van fietsstroken of als vrijliggende fietspaden. Dit is mede in verband met de hogere (auto en fiets) intensiteiten op dit type of aanwezigheid van landbouwverkeer. Erftoegangsweg binnen de bebouwde kom De laagste categorie binnen de bebouwde kom is de erftoegangsweg. Hierop geldt in de basis een Figuur 10: Erftoegangsweg type II maximumsnelheid van 30 km/uur. Hogere snelheden zijn niet gewenst vanwege de aanwezigheid van kwetsbare verkeersdeelnemers en het feit dat de verschillende verkeerssoorten de weg delen. Op dit type weg gelden, zoals aangegeven, maar een deel van de basiseisen. Daardoor zijn meer verschijningsvormen mogelijk. Een aantal woonstraten heeft niet uitsluitend een verblijfsfunctie maar ook een (licht) ontsluitende functie. Ook dat draagt daaraan bij. Erftoegangsweg type 1 (ETW 1) De inrichting van deze wegen vraagt extra aandacht, omdat er sprake is van een groot spanningsveld tussen de beschikbare ruimte, de aanwezigheid van kwetsbare verkeersdeelnemers (schoolgaande kinderen) en relatief veel gemotoriseerd verkeer. De gemeente probeert ondanks de beperkte ruimte ETW type 1 wegen zo veilig mogelijk in te richten.
Maatgevend is de kwetsbaarste of minst beschermde verkeersdeelnemer in de verkeersinteractie. De toegestane maximale snelheid op erftoegangswegen type 1 bedraagt 30 km/uur. Dit is een advies vanuit de CROW en het Fietsberaad. Idealiter heeft een ETW type 1 een rijloper met aan beide zijden een afdoende brede rode fietsstrook (minimaal 1,7 meter) en eventueel snelheidsremmende maatregelen (op kruispunten). Daarmee heeft deze inrichting veel overeenkomsten met de minimale inrichtingseisen van een GOW30, maar met een kleinere maatvoering en meer snelheidsremmende voorzieningen.
Figuur 11: ETW I met fietsstrook
Erftoegangsweg type 2 (ETW 2) In tegenstelling tot een erftoegangsweg type 1 staat hier de verblijfsfunctie geheel centraal. ETW type 2 zijn vooral wegen met als centrale functie wonen, en ook winkelstraten of straten met gebouwen met sociale functies waar het verblijven centraal staat (denk aan een school). De snelheid die wordt toegestaan op een ETW type 2 is altijd maximaal 30 km/uur. Er zijn geen fietsvoorzieningen aanwezig. De beoogde lage verkeersintensiteiten en lage snelheden van het verkeer maken maatregelen zoals fietsstroken overbodig. Als er toch behoefte is aan fietsvoorzieningen dan wordt eventueel gekozen Figuur 12: ETW II voor creatieve oplossingen (ander bestratingspatroon of andere kleur). Het laatste komt vooral voort uit de wens op erftoegangswegen geen markering toe te passen.
70 Gemeentelijk verkeer- en vervoerplan Weststellingwerf 2025
Inpassen van hoofdfietsroutes Ten aanzien van hoofdfietsroutes worden de volgende concrete ontwerpprincipes gehanteerd: • Directheid: streefwaarde voor de maximale omrijdfactor (verhouding tussen de kortst mogelijke route en de hemelsbrede afstand) is 1,15. • Doorstroming: voorrang bij het kruisen van erftoegangswegen en bij voorkeur bij het kruisen van gebiedsontsluitingswegen dan wel maatregelen bij het kruisen van gebiedsontsluitingswegen (ongelijkvloers, breed middeleneiland, rotonde of fietsvriendelijke verkeersregeling). • Comfort: effen wegdek (bij voorkeur asfalt), verlichting, goede afwatering, opname in het gladheidbestrijdings-(vegen en strooien) en onderhoudsprogramma. • Veiligheid: duurzaam veilige oversteekvoorzieningen, gemeentelijke gebiedsontsluitingswegen binnen de bebouwde kom zijn voorzien van vrijliggende fietspaden (> 2 meter in één richting, > 3,50 meter voor twee richtingen. • Als een fietsroute onderdeel uitmaakt van een erftoegangsweg dan worden bij voorkeur de volgende voorzieningen aangebracht: o ETW I met primaire of secundaire fietsroute: rode fietsstroken; o ETW 2 met primaire fietsroute: fietsstraat; o ETW 2 met secundaire fietsroute: geen voorziening. Herkenbaarheidskenmerken De bovenstaande beschrijving van wegcategorieën is vertaald naar voorkeurskenmerken.
de basiseisen- en kenmerken voor de verschillende een lijst met de essentiële herkenbaarheids- en
Wegvakken Figuur 13 en 14 geven inzicht in de basiskenmerken voor wegvakken binnen en buiten de bebouwde kom. Bij het (her)inrichten van wegen zijn deze kenmerken ons uitgangspunt.
Figuur 13: Herkenbaarheidskenmerken buiten de bebouwde kom
71 Gemeentelijk verkeer- en vervoerplan Weststellingwerf 2025
Figuur 14: Herkenbaarheidskenmerken binnen de bebouwde kom Toepassen herkenbaarheidskenmerken bij conflicterende belangen Alles draait hierbij om veilige snelheden en geloofwaardige snelheidslimieten. Wanneer het niet mogelijk blijkt om alle conflicterende belangen te honoreren, wordt getracht de (mate van) conflicten te beperken. Bijvoorbeeld door langzaam verkeer een andere route aan te bieden waardoor de noodzaak van een ‘separate’ voorziening vervalt of door te onderzoeken of er mogelijkheden zijn om de conflicten te beheersen via aanvullende maatregelen. Voorbeelden van beheersmaatregelen zijn: • Teruggaan naar minimale maatvoering in het dwarsprofiel; • Toevoegen van snelheidsremmende maatregelen op wegvakken en/of kruispunten; • Handhaving op rijsnelheden met aanvullende voorlichting; • Lokaal aanpassen van de snelheidslimiet naar één snelheidsklasse lager. Als de minimale maatvoering, snelheidsremmende maatregelen of het terugbrengen van de maximumsnelheid onvoldoende veiligheid biedt en niet meer geloofwaardig en herkenbaar overkomt, dient teruggegaan te worden naar de eerste stappen waarbij alsnog de functie en wegcategorie heroverwogen dienen te worden. Kruispunten De voorrangssituatie op kruispunten vanuit de Duurzaam Veilig filosofie gaat in de eerste plaats uit van de hiërarchie in de wegenstructuur.
Alle wegen beherende instanties zijn met elkaar in een convenant overeengekomen (Startprogramma duurzaam veilig, december 1997), dat op alle kruispunten in wegen buiten de verblijfsgebieden (dus de stroom- en gebiedsontsluitingswegen) binnen en buiten de bebouwde kom de voorrang door middel van verkeersborden of andere infrastructurele maatregen per locatie is geregeld. Het convenant geeft aan dat de voorrang op gebiedsontsluitingswegen en stroomwegen geregeld moet zijn. Een voorrangsregeling door het aanbrengen van voorrangskruispunten of door het instellen van een voorrangsweg. Uitgangspunten vormgeving kruispunten De uitwisseling van verkeer vindt vooral plaats op de kruispunten. Hier vinden dan ook de meeste conflicten tussen de verschillende verkeersdeelnemers plaats. Een duurzaam veilig ingericht netwerk gaat op een consequente manier om met conflicterende verkeersbewegingen. Het verlenen of krijgen van voorrang volgt logisch uit de inrichting van de weg.
72 Gemeentelijk verkeer- en vervoerplan Weststellingwerf 2025
Principe afspraken helpen bij een logische inrichting. De gemeente Weststellingwerf hanteert de volgende uitgangspunten bij het vormgeven van kruispunten: • Verkeer dat op een gebiedsontsluitingsweg rijdt, krijgt voorrang op verkeer op een erftoegangsweg; • Verkeer dat op een ETW type I/GOW 30 rijdt, krijgt voorrang op verkeer op een ETW type II; • Erftoegangswegen type II die elkaar kruisen worden als gelijkwaardig kruispunt ingericht; • Een (regionale) snelfietsroute die een gebiedsontsluitingsweg kruist, kruist bij voorkeur ongelijkvloers; • Een hoofdfietsroute heeft bij voorkeur voorrang op verkeer op een erftoegangsweg en gebiedsontsluitingsweg. Niet alle typen kruispunten en aansluitingen komen bij alle wegcategorieën voor of zijn vanuit verkeersveiligheid gewenst. Daarnaast zijn kruispunten en kruisingen mogelijk met solitaire fietsroutes of busbanen. In figuur 15 zijn voor alle mogelijke combinaties de voorkeursoplossing opgenomen.
Figuur 15: Voorkeursoplossingen kruispunten
73 Gemeentelijk verkeer- en vervoerplan Weststellingwerf 2025