3. Programmabegroting 2026 - 2029 (0098759562)
Tekst van het document
Om die reden nemen we voor dit onderdeel geen bedrag op in de beschikbare weerstandscapaciteit. 98
Samenvattend De weerstandscapaciteit bedraagt over 2026 afgerond € 17 miljoen, waarna deze oploopt naar afgerond € 20 miljoen in 2029. Totaalbeeld De totale weerstandscapaciteit van de gemeente Weststellingwerf geven we in de volgende tabel weer: x € 1.000 Onderdeel
2026
2027
2028
100
100
100
2029 100
a.
De stelpost risicobeh. en onvoorzien
b.
De algemene reserve
17.263
18.870
19.463
20.345
c.
Bestemmingsreserves
-
-
-
-
d.
De stille reserves
-
-
-
-
e.
De onbenutte belastingcapaciteit
-
-
-
-
f.
Mogelijke ombuigingsmaatregelen
-
-
-
-
17.363
18.970
19.563
20.445
Inventarisatie van de risico’s en getroffen beheersmaatregelen De belangrijkste risico’s voor de gemeente zijn in beeld gebracht, voor zover op dit moment bekend. Van belang is te beseffen dat risico’s zowel positieve als negatieve effecten kunnen hebben. Wij hebben bij deze inventarisatie vooral gekeken naar mogelijke negatieve risico’s en de gevolgen daarvan. Het inschatten van risico’s is een momentopname en is geen absolute wetenschap. De inventarisatie is gemaakt in een tweetal domeinen: (relatief) beïnvloedbare risico’s en onzekerheden op lokaal en regionaal niveau en landelijke ontwikkelingen en (lastig beïnvloedbare) risico’s en/of onzekerheden die daar uit voortvloeien. Hiervoor zijn de risico’s en genomen beheersmaatregelen beoordeeld. Op basis hiervan is een inschatting gemaakt van de financiële impact van deze risico’s. Uiteraard met de kanttekening dat elke inschatting met de nodige onzekerheden is omgeven. De huidige werkwijze bestaat uit vier stappen: 1. per risico wordt een financiële inschatting gemaakt van de initiële klasse waarin het risico valt; 2. daarna wordt beoordeeld, wat de initiële kans is dat het risico zich voordoet en wordt deze vertaald in een wegingsfactor. Op basis hiervan wordt de initiële financiële inschatting verlaagd; 3. vervolgens worden beheersmaatregelen benoemd en waar mogelijk geïmplementeerd; 4.
deze beheersmaatregelen zorgen voor een aangepaste inschaling van risicoklasse en risicokans, waartegen 'de onzekere gebeurtenis' (=het risico) wordt gescoord. Op basis hiervan kan de financiële inschatting nogmaals worden verlaagd. Op basis van deze vier stappen is de verwachte financiële impact (geschatte initiële financiële inschatting x geschatte kans, rekening houdend met beheersingsmaatregelen) van de risico’s gemaakt. Het geschatte bedrag aan mogelijke risico’s wordt jaarlijks herijkt en is hierbij voor dit begrotingsjaar bepaald op € 8,5 miljoen. Dit is iets lager dan de vorige herijking (jaarrekening 2024). Naast dat we nieuwe risico's op ons af zien komen, zien we met name bij de projecten en investeringen een verlaging van het risico. Naarmate projecten en investeringen verder komen in de uitvoering, neemt de mate van onzekerheid namelijk af. In de voorbereidingsfase zijn risico’s vaak groter omdat veel factoren nog niet vaststaan. Zodra we echter in de uitvoering zitten, worden risico’s concreet: ze doen zich daadwerkelijk voor óf ze vallen weg. Dat betekent dat het benodigde risicobedrag lager uitvalt. De belangrijkste risico’s loopt onze gemeente op de volgende onderwerpen, die hierna één voor één worden behandeld.
99
Onzekerheden gemeentefonds en rente € 467.500 (GF&R) Gemeentefonds Een deel van de financiële druk, zoals we die vorig jaar op ons af zagen komen, is verlicht. Toch blijft de structurele korting op het gemeentefonds voor een groot deel bestaan. Daardoor is de druk nog niet van de ketel. Het ravijn bestaat nog steeds, alleen is in de tijd opgeschoven. Gezien de landelijke politieke situatie blijft het onzeker hoe de toekomst van het gemeentefonds er uit ziet. Daarnaast zit er een risico in de herverdeling van het gemeentefonds. Wij hebben namelijk de volgende stap van de herverdeling gemeentefonds opgenomen in onze begroting (€ 15 per inwoner vanaf 2027). Besluitvorming van het Rijk over deze volgende stap is echter nog niet rond. Tot slot schiet de nieuwe financieringssystematiek, op basis van het bbp, met name tekort om de groei van de uitgaven voor zorgkosten op te vangen. Die kosten stijgen namelijk harder dan het gemiddelde bbp. Dit blijft voor ons een risico. Rente Rentestijging is een risico waar wij mee te maken kunnen krijgen bij het opnieuw afsluiten van een geldlening. Is de rente hoger dan de rente die wij betaalden, dan heeft dit een nadelig effect op onze begroting. We houden de toekomstige noodzakelijke financieringen nauwlettend in de gaten om zo het renterisico te minimaliseren (vaste schuld en kasgeld). De rentes stijgen licht op dit moment.
We verwachten in deze planperiode wel een nieuwe lening aan te moeten trekken, maar vooralsnog is het renterisico beperkt. Pensioenopbouw (gewezen) wethouders Jaarlijks wordt bij de jaarrekening de voorziening voor de pensioenen van onze (gewezen) wethouders herijkt. Dit doen wij op basis van de actuariële waardeberekeningen van onze externe adviseur. Zij berekenen op basis van diverse parameters welk bedrag er in de voorziening aanwezig moet zijn op de peildatum 31 december van het betreffende jaar. Een van de belangrijkste parameters is de rekenrente. Deze wordt jaarlijks vastgesteld door De Nederlandse Bank. Dit percentage kan jaarlijks verschillen, waardoor op basis van de wet- en regelgeving een storting of een onttrekking aan de voorziening plaatsvindt. We verwachten niet direct een daling van de rekenrente. Daardoor is dit risico beperkt. Onzekerheden grondexploitaties € 750.000 miljoen (GREX) Hoewel de ramingen van de grondexploitaties, zoals te doen gebruikelijk jaarlijks, zijn geactualiseerd, blijft het moeilijk te voorspellen of de geraamde verkopen ook daadwerkelijk zullen plaatsvinden. De winst- en verliesnemingen worden jaarlijks geactualiseerd per grondexploitatie. De verliesvoorzieningen worden berekend op basis van de netto contante waarde (2%). De winstnemingen worden berekend met de Percentage of Completion Methode (POC).
We zien dat de boekwaarde van de grex-en nog steeds daalt door de gerealiseerde verkopen. Daardoor nemen de onzekerheden en risico`s geleidelijk af.
100