Woordelijk verslag raad 121021 (G21-002139)

U stelt nu weer tien vragen. Ik pak er twee of drie uit. Iedere keer stelt u zoveel vragen en subvragen. Renewi heeft ingeschreven en die twee andere niet. Zij hebben het overslagterrein genoemd. Wij hebben geen eigen overslagterrein. Dat is binnen onze gemeentegrenzen ook niet te realiseren. We hebben ernaar gekeken, maar dat geeft ontzettend veel andere sores. Ons bureau United Quality heeft ook heel duidelijk gezegd dat bij heel veel aanbestedingen in Nederland geen opslagterrein wordt aangeboden. Er wordt gewoon gezegd dat het huisvuil bij de afvalcentrale moet worden ingeleverd. Dat kan met tussenstations of containers. Dat kunnen ze gewoon organiseren. Vervolgens is gezegd niet voldoende kerngegevens te hebben. Het op te stellen contract betreft gewoon een contract dat in heel Nederland wordt opgesteld, met dezelfde gegevens. Als een aanbieder zegt dat die niet weet waaraan hij toe is, dan is dat onzin. In heel Nederland zijn er dezelfde contracten met dezelfde basisgegevens. Vandaar ook dat we hebben gezegd dat als we opnieuw gaan praten met de twee bedrijven die niet hebben ingeschreven, nadat die eerste officieel was beëindigd, dat we dan in hetzelfde spel terechtkomen waar we niet uitkomen. Het advies van de ambtelijke organisatie was dan ook om de wettelijke procedure te starten en in overleg te gaan met Renewi om te kijken of er daarmee uit te komen was.

De heer Van den Berg: Ik wil nog terugkomen op een aantal uitlatingen van de wethouder over het ambtelijke advies van 29 oktober 2018. Dat advies is opgemaakt naar aanleiding van de raadsvergadering van 16 oktober, waarin de raad een motie aannam dat het afvalbeheerkader zou moeten wijzigen. De ambtenaar schrijft in uw advies dat het uitwerken van de motie voor een ander beheerkader vraagt om een nieuwe aanbesteding. Nogmaals, het uitwerken van de motie vraagt om een nieuwe aanbesteding. Vervolgens adviseert die meneer of mevrouw om optie 3C uit te voeren. Dus afronden van de aanbesteding, een overbruggingsperiode realiseren en tegelijkertijd een geheel nieuwe in - of aanbestedingsprocedure. En ondanks deze adviezen en ondanks dat u weet dat de inschrijving onaanvaardbaar hoog is ga at u toch met hen in zee. Ik snap dat niet. De voorzitter: Ik wijs de heer Van den Berg erop dat hij nog twee seconden heeft voor zijn bijdrage in dit debat. Wethouder Snijders: Mijnheer Van den Berg. Ik heb al een aantal keer uitgelegd, dat als het november is en je in januari een nieuw contract wilt hebben, dat die procedure te kort is om nog goede onderhandelingen te doen. Vandaar dat we hebben beslist hebben over het spoor

16

WOORDELIJK VERSLAG RAAD 12 OKTOBER 2021

dat we hebben ingezet. We hebben wel heel duidelijk met Renewi een afspraak gem aakt. Jammer genoeg is toen het afvalplan in die raadsvergadering ervoor niet aangenomen. We wisten dat er nog een aantal zaken gingen wijzigen. We hebben toen duidelijk met Renewi afgesproken hoe ze erin zitten als we gaan wijzigen en of dit in het contra ct meegenomen kan worden. Niet dat we erna weer een hele discussie gaan krijgen dat de gemeente iets gaat wijzigen dat niet precies is opgenomen en dat Renewi daardoor zou dwarsliggen en extra geld zou regelen. Dat is dus allemaal meegeno men. Voor mij als wethouder was het jammer dat het afvalplan niet is aangenomen. Anders had het betekend dat we direct een aantal zaken hadden kunnen invoeren. Die zijn nu later geregeld, met als gevolg dat iedere keer gesproken wordt over wat wijzigingen in het lopende con tract. Een aantal keer is een overbruggingscontract genoemd. Op een gegeven moment is ook met andere aanbieders en gemeenschappelijke regelingen gesproken. Dat betekent dat je een afweging moet maken of je wilt toetreden tot een nieuwe gemeenschappelijke r egeling, of je daarmee goed zaken kunt doen en of dat goed opgepakt kan worden. Om die gesprekken in een of twee maanden te voeren is gewoon te kort. Achteraf gesproken had je het hele spoor al een jaar tevoren moeten uitzetten en aanbesteden.

Dan had je d e ruimte gehad om zaken te regelen. Het belangrijkste is dat we hebben aangegeven om per 1 januari de dienstverlening in stand te houden. We hebben aangegeven dat de aanbestedingsprocedure transparant, open en eerlijk moet verlopen. Want als we het verkeer d doen hebben we een bezwaar van een van de andere aanbieders. Is een aanbesteding ongeldig, dan zijn we weer terug bij af. Dan de rechtmatigheid. Al die zaken hebben we elke dag weer de revue laten passeren. Uiteindelijk hebben we op basis daarvan de keuz e gemaakt. Als u het verslag van 8 oktober vorig jaar doorleest kunt u zien dat op al die punten duidelijk antwoord is gegeven. Er is toen duidelijk antwoord gegeven op de vraag over het contract van drie jaar en de verlenging daarvan. Er is klip en klaar gezegd hoe dat in elkaar zit. Iedere keer is gezegd dat ik die informatie niet heb gedeeld. Alle relevante informatie die u nodig had voor uw taak is gedeeld. Het is misschien heel flauw. Aanbesteden is op grond van artikel 160 lid 1 sub e van de Gemeentew et de bevoegdheid van het college. Hierover informeert het college de raad actief indien gestelde kaders worden overschreden. Over overschrijding van het financiële kader is de raad op 4 en 6 februari geïnformeerd. Hiermee heeft het college voldaan aan zij n informatieplicht.

Ik hoor de insprekers iedere keer zeggen heel graag op de stoel van het college te willen zitten. Ze willen zelf bepalen hoe ze aanbesteden. Ze willen zelf bepalen die ze willen uitnodigen. Die zaken zijn aan het college. We hebben wel verantwoording af te legen, maar we hoeven niet bij ieder stukje en bij iedere procedure aan te geven wat we hebben gedaan. Ik geef u aan dat toen ik de informatie had ik ook zo snel mogelijk richting de raad ben gekomen. De heer De Gier: Voorzitter. Natuurlijk heeft de wethouder gelijk dat de aanbesteding een vorm van uitvoering is, die aan het college toekomt. Maar zoals hij zelf al zegt is de discussie al een jaar lang dat de financiële kaders werden overschreden. In het ambtelijke advies is gewaarschuwd dat de raad daarover geïnformeerd moest worden. Dat deed het college achteraf. Het college heeft ervoor gekozen om dat achteraf te doen. Inderdaad pas in februari, toen de contracten al gesloten waren. Dat is een keuze waarbij vraagtekens te zetten zijn als raad. Fijn dat u ons alsnog achteraf informeert, maar de consequenties waren toen al niet meer voor ons terug te draaien. De voorzitter: Wat is uw vraag? De heer De Gier: Nou ja, de vraag is dus dat de wethouder er steeds mee schermt dat hij ons in februari heeft geïnformeerd. Maar waarom heeft hij dat niet in oktober of november gedaan? Dat is neem ik aan een bewuste keuze.

17

WOORDELIJK VERSLAG RAAD 12 OKTOBER 2021

Wethouder Snijders: Voorzitter. U zegt: had ons eerder geïnformeerd. Op dat moment waren we nog in de aanbestedingsprocedure en konden we hierover nog niet naar buiten treden. Vervolgens heb ik al een aantal keer gezegd wat de belangen van het college waren om het goed te regelen. In onze ogen hebben we het ook goed geregeld. De heer Voskamp heeft ook heel duidelijk gezegd dat de markt behoorlijk is aangetrokken. Als ik achteraf alles had geweten zou ik met een heleboel dingen anders gehandeld hebben. In 2018 zag je al het prijsopdrijvende effect en de concentratie van een paar aanbieders. In 2019, 2020 en 2021 is het alleen maar erger geworden. Ik hoef u alleen maar erop te wijzen wat er de afgelopen maand met de gasprijs is gebeurd. Ik zag een aantal kwekers de afgelopen weken en vroeg hen of ze gas hebben ingekocht. Twee zeiden 60%, 70% te hebben ingekocht. Een zei er het niet te hebben gedaan. Op dat moment dacht ik dat die tuinder wel heel moeilijk zit, van 20 cent tot meer dan een euro. Ik sprak een leverancier van bouwmaterialen en in een jaar tijd is daar de prijs 100% van gestegen. Dat is ook in de afvalwereld aan de hand geweest. Dat is Nederland- en wereldbreed het geval, prijzen stijgen. Als ik vandaag zou moeten aanbesteden, dan zouden we geen lagere prijzen krijgen. Dan zouden we waarschijnli jk nog hogere prijzen krijgen.

I k ben gewoon blij dat die € 366,00 een tarief is waar ook de hele regio last van heeft. Die heeft na ons een nieuwe aanbesteding gedaan. Die is er ook achtergekomen dat de markt anders in elkaar zit. Prijzen stijgen. Mensen in alle regiogemeenten in Zuid -Holland betalen ongeveer € 360,00, € 370,00 of € 380,00 voor een meerpersoons huishouden. Ze mogen gebruik maken van de gemeentewerf. Het afval wordt vijftig keer per jaar opgehaald. Je kunt gewoon goed ontzorgd worden. En da t voor € 366,00. Dank u. De heer Spaans: Voorzitter. Dit college heeft geen informatieplicht. Dit college heeft een actieve informatieplicht. Is de wethouder van mening dat hij een actieve informatieplicht richting de raad heeft uitgevoerd? En vindt de we thouder dat hij voor mij als raadslid, die een controlerende taak heeft, het maximale heeft gedaan om dat mogelijk te maken, als collegelid dat een nieuwe en transparantie bestuurscultuur voor staat? Wethouder Snijders: Ik heb net aangegeven wat onze acti eve informatieplicht is. Die hebben we gewoon uitgevoerd. En we hebben daar gewoon transparant naar gehandeld in februari. Als u alle stukken heeft gelezen, in de mappen die een halve meter breed zijn, dan kunt u zien welke processen er zijn en welke beslu iten er genomen zijn. Deze processen en besluiten zijn weloverwogen in de context, die ik net heb geschetst. De heer Spaans: Voorzitter.

Is de wethouder van mening dat hij behalve in februari ook op 16 oktober de raad actief heeft geïnformeerd met de op d at moment aan hem bekende kennis? De voorzitter: U bedoelt oktober 2018. Wethouder Snijders: Mijnheer Spaans. Daarop kan ik volmondig ja antwoorden. Zoals u ook in alle stukken hebt kunnen lezen is er een memo van 29 oktober 2018, waarin ik als portefeuillehouder en het college zijn geïnformeerd over de stand van zaken, de zaken die zich hebben voorgedaan en hoe we hiermee verder kunnen omgaan. Dus ik heb toen naar eer en geweten gehandeld. De voorzitter: Dank u wel. Dat was de eerste termijn. Ik kijk of er behoefte is aan een tweede termijn.

18

WOORDELIJK VERSLAG RAAD 12 OKTOBER 2021

De heer De Gier: Voorzitter. Volgens mij waren er ook wat vragen aan de andere wethouders gesteld. Worden die niet beantwoord? Ik heb een vraag gehoord over de open en transparante cultuur. De voorzitter: U hebt gelijk. Ik kijk naar wethouder Van der Stee. Neem me niet kwalijk. Wethouder Van der Stee : Voorzitter. Ik kan me de verwarring bij u wel voorstellen, want volgens mij heeft mijn collega de meeste antwoorden al gegeven. In het coalitieakkoord staat iets, dat u aan de coalitie mag vragen. Het collegewerkprogramma heeft in ieder geval voor de bestuurscultuur een aantal opdrachten gegeven. Dat betekent geen voorstellen met een kruisje meer en een andere manier va n participatie. Dat hebben we ook gedaan met de bijeenkomsten hier, ook rondom de omgevingsvisie. U heeft laatst een voorstel gehad over sociale koop, sociale huur. We willen daarin meer keuzes geven. Volgens mij hebben we niet met een andere bestuurscultu ur bedoeld dat u bij de aanbesteding naast de wethouder kunt gaan zitten om alles mee te kunnen lezen, om alle adviezen te kunnen krijgen. Wij houden ons bij de nieuwe bestuurscultuur netjes aan ieders rol. We informeren u netjes wanneer het kan. Dat hebbe n we ook gedaan. Vorig jaar hebben we ook op alle gestelde vragen antwoord gegeven. De hele P&C -cyclus is gevoerd. Daarover zijn verder geen vragen gesteld.

Nu zijn er opnieuw vragen gesteld en de bestuurscultuur is erbij gehaald. Wij opereren transparant. Natuurlijk is al eerder gezegd dat sommige dingen misschien beter hadden gekund. Bij een volgende aanbesteding zouden we die misschien anders doen. Dit college heeft deze aanbesteding niet voorbereid. We zijn daarmee gelijk gestart. We zijn tegen een aant al dingen aan gelopen. De markt en de omgeving zitten tegen. Die zijn allemaal door mijn collega verteld. Die zijn netjes met u besproken. U mag alle stukken zien. U mag alles inlezen. En we geven op alles antwoord. Zo transparant zijn wij. Als u zegt dat u alle adviezen van oktober ook direct in een besloten commissievergadering had willen bespreken, dan gaat u echt op de uitvoering van het college zitten. Dan krijgen we dat we ieder advies met u gaan bespreken. En dat lijkt met niet de bedoeling. De heer De Gier: Voorzitter. Ik wil daarop reageren. U zegt: we waren open en transparant en dat we bijtijds zijn geïnformeerd. Dan verbaast het mij dat u zelf veel later in het jaar pas, bij de eerste actualisatie, de raad moest informeren over het grote tekort op de beg roting bij het afval en dat u daarover zo verbaasd was. Dus blijkbaar was u zelf nog nauwelijks geïnformeerd, laat staan de raad. Wethouder Van der Stee : Voorzitter. Volgens mij hebben we daarop eerder antwoord gegeven. Kijk, de aanbesteding is één ding.

Waarover wij vooral verbaasd waren is dat bij de eerste actualisatie de prijs vele malen hoger was dan verwacht. Dat ging niet zozeer over de aanbesteding, maar over de kosten. En dat zijn volgens mij twee verschillende dingen. Op de toen gestelde vragen h ebben we alle antwoorden gegeven. Ik heb voor u een memo gemaakt met alle P&C-momenten, met precies welke momenten in welk document staan en wat verantwoord is. We hebben dat zo transparant mogelijk opgeschreven. Meer is er ook niet te melden. De heer Spaans: Zojuist heeft mijn college van GemeenteBelang Westland een aantal concrete vragen aan deze wethouder gesteld. Ik constateer dat hij in zijn algemene babbeltje van daarnet verwijst naar een andere collega, doe die vragen dan al beantwoord zou hebben. Maar ik heb nog geen soort van een antwoord gekregen op de gestelde concrete vragen. Dus mijn verzoek als oppositieraadslid is of de heer Van der Stee zo vriendelijk wil zijn om de aan hem gestelde vragen ook daadwerkelijk te beantwoorden.

19

WOORDELIJK VERSLAG RAAD 12 OKTOBER 2021

Wethouder Van der Stee: Voorzitter. Volgens mij heeft mijn collega antwoorden gegeven. En ik ga over mijn eigen antwoord. U kunt gebaren maken, die de k ijker helaas niet ziet, omdat de camera op dit moment op mij is ingezoomd. Wij spreken met één mond. Ik ga geen dingen herhalen. Wij hebben net uitgelegd dat de cultuur niks te maken heeft met de hele aanbesteding. Waarom heeft u bepaalde documenten en bepaalde informatie niet eerder gekregen? Daarvan heb ik al gezegd dat hem dat niet zit in het stukje bestuurscultuur waarop die vragen waren gestoeld. Sorry, daar gaan we niet over. De bestuurscultuur is een andere insteek. U koppelt dit nu aan het dossier, transparant zijn en dat soort dingen. De aanbesteding betreft ook allemaal regeltjes. Dan bespreken we geen dingen met u in het openbaar. Een aantal dingen betreft de rol van het college. Dat heeft mijn collega ook gezegd. En ik ga verder over mijn eigen antwoord. De heer Spaans: Voorzitter. Ik koppel niets aan een dossier, ik stel alleen de vraag aan deze wethouder om gewoon antwoord te geven op aan hem gestelde vragen. En ik constateer dat hij dat niet wil, niet durft of niet kan. Dank u wel. De voorzitter: Dan kijk ik voor de tweede termijn. De heer Duijsens: Even over die transparantie. Als ik zie wat voor moeite we hebben moeten doen om die stukken te krijgen, dan zegt dat wel iets.

Die € 6.000.000,00 was wel degelijk een gevolg van dat contract, anders dan wat Van der Stee aangeeft. Dat is destijds ook aangegeven. Deze wethouder Snijders is onverbeterlijk en wil niet luisteren. Hij leeft in zijn eigen wereld. Hem wordt door de coalitie natuurlijk straks de hand boven het hoofd gehouden. Maar in feite is er maar één oplossing: hij moet weg. Als je nu de ellende ziet die we buiten hebben met de chaos met dat afval. Die man moet onmiddellijk van die portefeuille af. Dat kunnen we hem en onze inwoners niet aandoen. Als eerste motie willen we een motie van wantrouwen indienen. Die spreekt wantrouwen richting wethouder Snijders uit, die de raad onjuist en onvolledig informe erde. En dat vanavond ook weer doet. Hij deed dat vanochtend ook in de krant. En dat hoort gewoon niet. Een wethouder hoort dat gewoon niet te doen. Hij hield ook informatie achter met betrekking tot de stand van zaken van de contracten met Renewi en HVC. Een voorbeeld is die drie jaar. Op 16 september 2019 geeft hij aan: drie jaar en niet langer. Op dat moment was het al lang drie jaar verlengd. Drie dagen na het aangaan van het contract werd die overeenkomst verlengd.

“De raad van de Gemeente Westland in vergadering bijeen op 12 oktober 2021; overwegende: dat het college inmiddels meer stukken heeft vrijgegeven over de wijze waarop de afspraken zijn gemaakt rondom de afval - en papierinzameling en afvalverwerking; dat daaruit thans pas blijkt dat: • het college de raad meerdere malen onvolledig (de gemiste concurrentiekansen en niet opvolgen ad viezen van United Quality en PRO 10 ) onjuist (geen contract van 3 jaar maar van 6 jaar) en niet (de adviezen werden de raad onthouden) heeft geïnformeerd; • tal van fouten gemaakt zijn bij de aanbestedingen (door zo te manoeuvreren dat iedere concurrentie bij voorbaat al werd uitgesloten) waardoor te hoge prijzen betaald moesten worden aan Renewi en HVC, dubbel contracteren vervoer waardoor de gemeente schade liep en dus ook dubbel moet betalen, het programma van eisen zo op te stellen dat Renewi in het voordeel was, althans een grote voorsprong (volgens de adviseurs) had op potentiële medeinschrijvers, het zo handelen dat alleen nog maar één g egadigde over was (Renewi I HVC die dat ook wisten ten tijde van de inschrijving );

20

WOORDELIJK VERSLAG RAAD 12 OKTOBER 2021

-

dat de twee adviseurs van het college -zeker in eerste instantie- het college het advies gaven bij de mededingingsprocedures ook andere partijen te betrekken omdat die andere partijen ook aangeven daartoe bereid te zijn; dat het college zowel bij afvalinzameling, papier en verwerking, prijsafspraken maakte die niet in concurrentie tot stand kwamen en niet marktconform waren zoals de adviseurs ook constateerden; dat de conclusie dan ook is dat het college naliet de raad juist en volledig te informeren waardoor de raad niet in positie gebracht werd deugdelijk te controleren en contracten aanging die voor de gemeente en onze inwoners en ondernemers veel hogere verplichtingen met zich meebrachten dan nodig was en dit alles ten gunste van onze contractspartijen; dat een dergelijke wijze van handelen van dit college -zeker ook gezien de volstrekte chaos die later opstond bij de uitvoering van alle contracten onaanvaardbaar is en alleen al het niet goed en volledig informeren van de raad afkeurenswaardig is.

Het college deed dit bewust om geen pottenkijkers te hebben; dat een motie van wantrouwen richting de verantwoordelijk wethouder -Snijders- meer dan gerechtvaardigd is en een motie van afkeuring richting het hele college, omdat die alles maar lieten gebeuren zonder in te grijpen, terwijl wel alle adviezen bekend waren en ook de financiële aspecten in deze bij het hele college bekend waren; de raad spreekt uit: gezien hetgeen hiervoor is aangegeven: het wantrouwen uit te spreken richting wethouder Snijders die de raad onjuist en onvolledig informeerde en ook informatie achterhield met betrekking tot het stand komen van de contracten met Renewi en HVC en voorts ook nu niet de afvalinzameling op een goede wijze weet te organiseren waardoor heel veel inwoners klachten hebben en deze ook massaal uiten; gaat over tot de orde van de dag.” (Motie 4.1 van Westland Verstandig) Een tweede motie betreft het afvalbeleid. Dat verdient afkeuring en dat betreft dan het hele college.

“De raad van de gemeente Westland in vergadering bijeen op 12 oktober 2021; overwegende: dat het college inmiddels meer stukken heeft vrijgegeven over de wijze waarop de afspraken zijn gemaakt rondom de afval - en papierinzameling en afvalverwerking; dat daaruit thans pas blijkt dat: • het college de raad meerdere malen onvolledig (de gemiste concurrentiekansen en niet opvolgen ad viezen van United Quality en PRO 10 ) onjuist (geen contract van 3 jaar maar van 6 jaar) en niet (de adviezen werden de raad onthouden) heeft geïnformeerd; • tal van fouten gemaakt zijn bij de aanbestedingen (door zo te manoeuvreren dat iedere concurrentie bij voorbaat al werd uitgesloten) waa rdoor te hoge prijzen betaald moesten worden aan Renewi en HVC, dubbel contracteren vervoer waardoor de gemeente schade liep en dus ook dubbel moet betalen, het programma van eisen zo op te stellen dat Renewi in het voordeel was, althans een grote voorsprong (volgens de adviseurs) had op potentiële medeinschrijvers, het zo handelen dat alleen nog maar één gegadigde over was (Renewi/HVC die dat ook wisten ten tijde van de inschrijving ); dat de 2 adviseurs van het college -zeker in eerste instantie- het college het advies gaven bij de mededingingsprocedures ook andere partijen te betrekken omdat die andere partijen ook aangeven daartoe bereid te zijn;

21

WOORDELIJK VERSLAG RAAD 12 OKTOBER 2021

-

dat het college zowel bij afvalinzameling, papier en verwerking , prijsafspraken maakte die niet in concurrentie tot stand kwamen en niet marktconform waren zoals de adviseurs ook constateerden; dat de conclusie dan ook is dat het college naliet de raad juist en volledig te informeren waardoor de raad niet in positie gebracht werd deugdelijk te controleren en contacten aanging die voor de gemeente en onze inwoners en ondernemers veel hogere verplichtingen met zich meebrachten dan nodig was en dit alles ten gunste van onze contractspartijen; dat een dergelijke wijze van handelen van dit college -zeker ook gezien de volstrekte chaos die later opstond bij de uitvoering van alle contracten onaanvaardbaar is en alleen al het niet goed en volledig informeren van de raad afkeurenswaardig is.

Het college deed dit bewust om geen pottenkijkers te hebben; dat een motie van wantrouwen richting de verantwoordelijk wethouder -Snijders- meer dan gerechtvaardigd is en een motie van afkeuring richting het hele college, omdat die alles maar lieten gebeuren zonder in te grijpen, terwijl wel alle adviezen bekend waren en ook de financiële aspecten in deze bij het hele college bekend waren; de raad spreekt uit: het beleid van het hele college af te keuren met betrekking tot de dossiers afvalinzameling en papierinzameling en afvalverwerking, waardoor aantoonbaar meer kosten voor de gemeente gemaakt moeten worden gedurende een groot aantal jaren waarvoor onze inwoners de rekening moeten betalen; gaat over tot de orde van de dag.” (Motie 4.2 van Westland Verstandig) Is er nog ruimte voor een derde motie? Jawel.

“De raad van de gemeente Westland in vergadering bijeen op 12 oktober 2021; overwegende: dat het college inmiddels meer stukken heeft vrijgegeven over de wijze waarop de afspraken zijn gemaakt rond om de afval- en papierinzameling en afvalverwerking; dat daaruit thans pas blijkt dat: • het college de raad meerdere malen onvolledig (de gemiste concurrentiekansen en niet opvolgen ad viezen van United Quality en PRO 10 ) onjuist (geen contract van 3 jaar maar van 6 jaar) en niet (de adviezen werden de raad onthouden) heeft geïnformeerd; • tal van fouten gemaakt zijn bij de aanbestedingen (door zo te manoeuvreren dat iedere concurrentie bij voorbaat al werd uitgesloten) waardoor te hoge prijzen betaald moesten worden aan Renewi en HVC, dubbel contracteren vervoer waardoor de gemeente schade liep en dus ook dubbel moet betalen, het programma van eisen zo op te stellen dat Renewi in het voordeel was, althans een grote voorsprong (volgens de adviseurs) h ad op potentiële medeinschrijvers, het zo handelen dat alleen nog maar één gegadigde over was (Renewi/HVC die dat ook wisten ten tijde van de inschrijving ); dat de twee adviseurs van het college -zeker in eerste instantie- het college het advies gaven bij de mededingingsprocedures ook andere partijen te betrekken omdat die andere partijen ook aangeven daartoe bereid te zijn; dat het college zowel bij afvalinzameling, papier en

verwerking, prijsafspraken maakte die niet in concurrentie tot stand kwamen en niet marktconform waren zoals de adviseurs ook constateerden; dat de conclusie dan ook is dat het college naliet de raad juist en volledig te informeren waardoor de raad niet in positie gebracht werd deugdelijk te controleren en contacten aanging die voor de gemeente en onze inwoners en ondernemers veel

22

WOORDELIJK VERSLAG RAAD 12 OKTOBER 2021

hogere verplichtingen met zich meebrachten dan nodig was en dit alles ten gunste van onze contractspartijen; dat een dergelijke wijze van handelen van dit college -zeker ook gezien de volstrekte chaos die later opstond bij de uitvoering van alle contracten onaanvaardbaar is en alleen al het niet goed en volledig informeren van de raad afkeurenswaardig is. Het college deed dit bewust om geen pottenkijkers te hebben; dat een motie van wantrouwen richting de verantwoordelijk wethouder -Snijders- meer dan gerechtvaardigd is en een motie van afkeuring richting het hele college, omdat die alles maar lieten gebeuren zonder in te grijpen, terwijl wel alle adviezen bekend waren en ook de financiële aspecten in deze bij het hele college bekend waren; de raad spreekt uit: gezien de gang van zaken, die helaas een structurele reeks aan fouten en tekortkomingen laat zien en ook de reactie vanuit het college over de gemaakte fouten en het niet in control zijn: het college op te dragen vanaf nu geen langlopende (aanneem)contracten meer aan te gaan die voorbij de huidige bestuursperiode (en hoogste ns reiken tot 31 december 2022) gaan en zodoende het nieuwe college in staat te stellen schoon schip te maken en niet gebonden te laten zijn aan voor de gemeente en haar inwoners slechte meerjarige contracten; gaat over tot de orde van de dag.” (Motie 4.3 van Westland Verstandig) Wij vinden

eigenlijk dat dit college moet stoppen met dit soort ergernissen en dit soort echt de gemeente schade toebrengende zaken. Fouten kun je wegpoetsen met het breed bekijken van adviezen en het allemaal niet goed zien. We z ien het goed en we zien het helder. Degenen die de stukken goed hebben bekeken en goed hebben willen bekijken, kunnen het daar alleen maar mee eens zijn. En ook de reactie vanuit het college over de gemaakte fouten en het niet in control zijn. Ik heb de motie aan de griffie toegestuurd, en die zou ze snel rond kunnen sturen. We betreuren deze moties te moeten indienen, maar er is gewoon geen andere mogelijkheid. Als ik vandaag weer artikelen van de wethouder in het AD zie, waarin hij nota bene aangeeft dat het maar een contract voor drie jaar is, zonder verlengingsmogelijkheid. En ook de rest, dat hij Westland gaat vergelijken met onze buurgemeenten. Midden -Delfland zal wel een hoger tarief hebben, maar die heeft ook maar een fractie van de woningen. Vast staat dat we van de 100.000+-gemeenten een van de hoogste tarieven hebben. J ij kan roepen dat straks blijkt dat het allemaal goed zit. Gas - en huizenprijzen haalt hij erbij, maar feit blijft dat alle adviseurs bij het afsluiten van het contract zeiden dat ni et te doen en niet met Renewi in zee te gaan, omdat die ver boven de marktprijs zat op dat moment.

Een van de adviseurs zei zelfs recent drie aanbestedingen te hebben gedaan, waarbij alle drie veel lager inschreven dan Renewi aangaf. Hij had erover 40% min der. Dat is fout. Als ik de twee wethouders zie die het gesprek met Renewi op het laatste moment zijn aangedaan en hoe zij worden af- en neergesabeld, dan denk ik dat deze moties op dit moment terecht worden voorgedragen. De heer Voskamp: Voorzitter. Ik heb net nog even een stuk opgezocht uit oktober 2018 van United Quality. Volgens mij zijn daarin een paar conclusies getrokken: voor opties 1 en 3 moeten we gaan. Dat is Renewi gunnen of mededinging alleen met Renewi. Opties 4 en 6 zijn onmogelijk om per 1 januari 2019 te halen. Opties 2 en 5 zijn onrechtmatig. Misschien moeten de heren aan de overkant dat stuk nog eens lezen, omdat daarin klip en klaar is aangegeven waarvoor we staan. Westland Verstandig sprak onlangs weer over stijging van de lasten voor d e burgers door toedoen van dit college in het afvaldossier. Al meerdere keren benoemd ligt deze stijging voor een groot deel in het verleden, waarbij tarieven vanaf 2012 niet of nauwelijks zijn

23

WOORDELIJK VERSLAG RAAD 12 OKTOBER 2021

geïndexeerd, stijgende kosten uit de reserves zijn betaald en enkele miljoenen, eigenlijk bestemd voor afval, onterecht voor ICT zijn gebruikt. Westland Verstandig gebruikt graag de cijfers van de Universiteit van Groningen als het gaat over kosten wat betreft afval of de overige woonlasten. Ook hier weer op basis va n cherry picking, want dat scoort zo lekker naar buiten toe. Alleen de getallen van 2020 noemen. Dat is hetzelfde als het artikel dat de heer Duijsens over Renewi in het FD aanhaalde. Lees het artikel eens. U presenteert het als zijnde dat Renewi nu betere cijfers schrijft omdat het afval in Westland ophaalt. Dat artikel zou ik nog maar eens een keer doorlezen. Wij hebben de cijfers van 2014 tot en met 2020 van de universiteit op een rijtje gezet wat betreft de woonlasten, waaronder de riool- en reinigingsheffing van de vijftig gemeenten in Zuid-Holland. Je kunt dan zien dat van de vijftig gemeenten in Zuid -Holland Westland op een keurige 26e plaats staat met een gemiddeld tarief van € 792,00 over deze acht jaar. Een paar tientjes meer of minder zit tussen plaats 20 en 35. Maar er zijn ook divers e gemeenten die ruim boven de € 1.000,00 gemiddeld zitten. Kortom, wi j doen het nog niet zo slecht, maar een correctie het afgelopen jaar was door de voorgenoemde acties uit 2012 en 2018 wel noodzakelijk. Dan nog even over Midden-Delfland, waarover u het net had.

Wij zitten op € 792,00, de gemeente Midden-Delfland gaat richting de € 1.000,00. Voorzitter. Alles gehoord hebbend zijn wij van mening dat dit onderwerp tot op het bot toe is afgekloven. Als een soort van oude gemeentehuizen 3.0 en Hertenlaan 3.0. Wat ons betreft kan dat gesloten worden en moeten we ons bezig gaan h ouden met zaken die er echt toe doen voor Westland en haar inwoners. Mevrouw Vermeer-de Smit: Voorzitter. Ik was van plan eigenlijk helemaal niets te zeggen, omdat ik dacht dat de heer Peter Voskam p van de LPF dat veel beter dan mij kan. Dat heeft hij ook gedaan. Waarvoor dank. Maar toch. Als politicus begrijp ik dat allerlei zaken eindeloos worden herhaald, bijvoorbeeld dit afvaldossier. Of het beeld van Gravin Machteld of de twee gemeentehuizen. En ja, ook een voetbalkooi in Wateringen. Maar als mens sch aam ik me inmiddels echt. Wat ik vanavond allemaal weer heb voorbij zien komen, gekerm en geweeklaag. En mensen, dat is iets dat helemaal niet bij Westland en Westlanders past. Hoe vaak heeft wethouder Snijders inmiddels dezelfde uitleg gegeven? Vijf keer, zes keer, zeven keer. Vanmorgen nog eens keurig in het AD. En hij krijgt stank voor da nk. Er is een marktconform contract afgesloten, net zoals in alle andere gemeenten. Er zijn aanbestedingen gedaan en onderhandelingen geweest. Daar gaan wij als raad nie t over.

We betalen per huishouden ongeveer hetzelfde als de gemeenten om ons heen. Dat is het. Niet meer en niet minder. Laten we alsjeblieft stoppen met achteruit besturen en ons gaan bezighouden met zaken die wel onze aandacht verdienen. Ik denk oprecht dat Westlanders daaraan veel meer hebben. De heer Hofland: Voorzitter. Ik zou toch in tweede termijn nog iets korts willen zeggen. Het is een beetje beschamend wat je ziet. Ik ben zelf ook in een aantal van die stukken gedoken en je kunt inderdaad verschillende zaken eruit halen. Je kunt inderdaad zien dat er ad viezen zijn gegeven, waar tegenin gegaan is. Je kunt een stukje verderop ook lezen dat er risico is dat per 1 januari aan de wettelijke verplichting niet voldaan kan worden. Voorzitter. Volgens mij geeft de wethouder aan dat er voor een veilige route is ge kozen. Waarbij je natuurlijk terecht de vraag kunt stellen of dat de route had moeten zijn die je had moeten bewandelen. Maar dat is waar we hier vanavond achter behoren te komen als het goed is, of waarover we het debat dan ook daadwerkelijk kunnen voeren . We moeten denk ik wel met elkaar concluderen, en het zou wat waard zijn als de wethoud er dat ook zou kunnen zeggen, dat het hele traject niet fraai is verlopen. Het is ook niet fraai hoe we soms zijn overvallen door kosten en zaken in de begroting. Ik zo u graag van de wethouder willen horen of hij dat met mij eens is.

Even los van hoe de zaken zijn zoals ze zijn. Ik wil de wethouder best geloven en zijn uitleg is ook wel plausibel. We moeten wel

24

WOORDELIJK VERSLAG RAAD 12 OKTOBER 2021

concluderen dat het afvaldossier een smetje is in deze colle geperiode en een smetje is dat op dit moment nog aan de wethouder kleeft. Ik wil van de wethouder horen of hij dat ook zo ziet en of hij dat ook betreurt. Zijn er zaken die anders of beter hadden gekund, want ik denk dat daarvoor ook wel ruimte was? De voorzitter: De wethouder wenst een schorsing van een kwartier. Ik schors de vergadering tot 21.00 uur. Schorsing. De voorzitter: Ik heropen de vergadering en geeft het woord aan wethouder Snijders namens het college. Wethouder Snijders: Voorzitter. Ik zal eerst ingaan op de door de heer Hofland van D66 gestelde vraag. Ik wil u eigenlijk verwijzen naar mijn bijdrage van 8 oktober 2020. Daarin heb ik toen heel goed verwoord hoe ik erin zit. Letterlijk staat er ook dat ik hiervan baal. En we hebben toen ook aangegeven dat de procedure niet de schoonheidsprijs heeft verdiend. We hebben daaruit lering getrokken. De heer Voskamp heeft het in zijn bijdrage ook gewoon heel keurig verwoord. Dit soort grote aanbestedingen moet je ook veel eerder starten en niet op het laatste uur. Dat zijn de leerprocessen. Daarna de moties 1 en 2. U zult begrijpen dat het college beide moties ontraadt. De voorzitter: Dan geef ik het woord aan wethouder Varekamp voor motie 3. Wethouder Varekamp: Voorzitter. Het verzoek is om langdurige inkoop- en aanneemtrajecten te stoppen.

Dat ontraden we met kracht. Er is een veelheid aan inkooptrajecten, die ook recht doen aan de continuïteit en onze plicht tot dienstverlening aan de samenleving. En dat varieert van afval ophalen tot groen voorziening, tot aan de balie beneden, tot ICT -systemen et cetera. Het lijkt mij een buitengewoon slechte zaak om die inkooptrajecten nu te stoppen. Dus dat ontraden we. En voorts wil ik zeggen dat het college die inkooptrajecten uitvoert. Via de P&C-cyclus wordt u daarover geïnformeerd en leggen we daarover verantwoording af. Daarover zijn eventueel vragen te stellen. De heer Duijsens: U vraagt over meerjarencontracten. Dus korte contracten wel, maar heel lange meerjarencontracten niet, want dan loop u ie dereen voor de voeten, met eventueel domme contracten. Dus de vraag is of dat dan ook zo kwalijk is. Wethouder Varekamp: Wat mij betreft wel. En u doet een uitspraak over domme contracten waarin ik mij niet kan vinden. Je hebt daar ook met een optimum te maken tussen kwaliteit en prijs. Dat vergt in sommige gevallen dat je ook langdurige contracten afsluit. De voorzitter: Dan hebben we in twee termijnen over dit onderwerp beraadslaagd. De heren Keizer, Spaans, De Gier en Hofland willen een stemverklaring afleggen. De heer Keizer: Bij motie 1 delen wij niet alle overwegingen.

Maar gehoord de beantwoording van de wethouder, met name waar het gaat over de transparantie en het verloop van het proces, zullen wij het dictum in ieder geval steunen. Motie 2 zullen we ook steunen. En bij motie 3 gaan we mee met de lijn van de wethouder. Die zullen we niet steunen. De heer Spaans: Voorzitter. Motie 1 zullen wij steunen, omdat mijn fractie vindt dat het college zich niet aan de actieve informatieplicht heeft gehoude n. En daardoor mij als raadslid niet in staat stelt om mijn controlerende taak naar behoren uit te voeren.

25

WOORDELIJK VERSLAG RAAD 12 OKTOBER 202í GEMEENTE WESTLAND

Over de rest van de moties leg ik geen stemverklaring af De heer De Gier: Voorzitter. Net als de vorige sprekers al aangaven zal ik motie 1 steunen, hoewel ik het niet met alle overwegingen eens ben. Maar vooral dat op het laatste moment nog allerlei stukken boven water kwamen die eerst hartstikke geheim moesten blijven en vorige week, weliswaar grotendeels zwart gelakt, beschikbaar kwamen maakt dat ik me inderdaad slecht geïnformeerd vind door deze wethouder. Motie 2 zal ik niet steunen, omdat die veel te verstrekkend is. Wat betreft motie 3 sluit ik me aan bij de wethouder. Je kunt dat niet voor alle contracten op die manier doen. De heer Hofland: Voorzitter. lk ga voor een vijftig tinten grijs-oplossing als het gaat om de eerste motie. lk kan me in het eerste deel van het dictum wel vinden. Het tweede deel van het dictum vind ik wat minder passend. Een groot deel van de constateringen of overwegingen is niet naar mijn smaak. Aangezien geen nuances mogelijk zijn heb ik dit gezegd en zal ik uiteindelijk tegen de motie stemmen. Maar wel met de opmerking dat ik achter het eerste deel sta. De motie van afkeuring zal ik niet steunen, omdat die heel breed getrokken wordt. Bij het aangaan van de contracten volg ik de lijn van de wethouder. De voorzitter: Dan ga ik over tot stemming over de moties. U kunt digitaal stemmen. Als eerste breng ik motie 1 in stemming.

De uitslag is 15 stemmen voor (Westland Verstandig, GBW, GroenLinks en de PvdA) en 21 stemmen tegen (het CDA, de LPF, de ChristenUnie-SGP, de VVD en D66). De griffier wordt gevraagd de volgende keer in beeld te brengen welke fracties voor- en tegen hebben gestemd. Dan motie 2. Deze motie is verworpen met 13 stemmen voor en 23 stemmen tegen. Voor hebben gestemd de fracties van GBW en Westland Verstandig. Tegengestemd hebben de andere fracties. Dan breng ik motie 3 in stemming. Deze motie is verworpen met 8 stemmen voor en 28 stemmen tegen. Voor heeft gestemd de Westland Verstandig-fractie en tegen de andere f

racties.

5

SLUITING

De voorzitter: Daarmee zijn we aan het einde van deze vergadering gekomen. Er is schijnbaar nog een borrel na afloop. Dat mag ook weer allemaal. Het wordt nog gezellig hier

De heer Van der Mark: Wij worden vanavond geconfronteerd met een burger die hier een brief rond loopt te delen. Als we dat blijven toestaan gaan we de volgende keer met honderd brieven naar huis. Graag dit voortaan voorkomen. De voorzitter: U heeft gelijk. Dank voor uw komst en ik wens u nog een fijne avond. De raadsvergadering is gesloten. (21 .15 uur).

Aldus besloten door de raad in zijn openbare vergadering van 9 november 2021 de griffier,

A.P

itte r,

de

Bergmans

B.R. Aren

26

,