reactie Groenvisie (G21-001924)

From: Sent: To: Cc: Subject: Attachments:

Griffie vrijdag 24 september 2021 16:42:56 Info graag inboeken: reactie groenvisie NatuurWestland _concept versie 0.4 groenvisie 030821 opm. NW.pdf

-----Oorspronkelijk bericht----Van: Aad van Uffelen <aadvanuffelen@gmail.com> Verzonden: vrijdag 24 september 2021 16:07 Onderwerp: reactie groenvisie NatuurWestland Geacht college, fracties, griffie, raadsleden en de auteur van de groenvisie, Zoals beloofd stuur ik u, hierbij, mijn opmerkingen en verbetervoorstellen toe, voor de Groenvisie 2021 Op 7 september ontving ik de visie, vlak voordat de commissie ruimte er over vergaderde. U inmiddels bekend, heeft Natuur-Westland en ook dus ondergetekende, NIET meegewerkt aan deze visie. Die vergadering verliep nogal heftig en er moet zeker nog over worden gesproken, omdat ook mijn naam daar onterecht is genoemd. De wethouder is hiervan op de hoogte. Mijn reactie is mede gevormd door input van de natuurorganisaties, al sturen die ook namens henzelf hun opmerkingen aan u toe. Ik ben een week in de weer geweest om met respect, positief en objectief, naar de visie te kijken, deze te lezen, herlezen, en van antwoorden, opmerkingen, te voorzien. Dat is best veel geworden, ik hoop u daarmee niet in verlegenheid te brengen. Tevens is in het voorwoord al veel aangegeven over de visie als geheel en waar beslist nog naar moet worden gekeken. Deze visie kan succesvol worden omgevormd tot een fraaie visie met mooie vergezichten, maar het moet vooral duidelijk, eenvoudig en praktisch worden.

Maar dan is, naast de wil, ook 'ruimte' nodig voor vergroening, en minstens zo belangrijk is een groeibudget. Wilt u praten over de visie, de opmerkingen, dat kan. Nog een tip, ik raad u aan om Jarno Beijk, directeur ecologie en ontwerpen van Faunus Nature Creations, uit te nodigen voor een presentatie/lezing over natuur en groen in onze leefomgeving. Hij is een gedreven en vooraanstaand natuurkenner/ecoloog en weet zonder meer zijn kennis met ons allen te delen om tot maximaal rendement te komen van een nieuwe groenvisie. www.faunusnature.com Met vriendelijke groeten, Natuur-Westland Aad van Uffelen

GOED GROEN, DOEN WAT NODIG IS!

BELE VEILIGH EID & DUURZ AAMH E

Groenvisie Gemeente Westland

Auteur(s) Contactpersoon Datum Versie Status

A.H. Muller E.J.G Bakker Juni 2021 0.4 Definitief

Met opmerkingen [avU2]: Het is concept, er staat definitief?

Geacht college, raadsleden, lezer; Gefeliciteerd met dit concept groenvisie (al staat er hierboven al definitief), hiermee maakt u een aanvang om natuur en groen (flora en fauna) een betere plek te geven in onze gemeente, in de straten en wijken. De vraag is wel of dit document doet wat het moet doen! Pas als de definitieve versie door de raad is aangenomen en een toereikend groeibudget is aangenomen, kan een finaal oordeel worden geveld; wordt dit een goede visie of een stuk papier wat veel geld gekost heeft en niets oplevert? Het gaat niet om dit stuk papier, maar om wat er feitelijk voor effectief beleid wordt ontwikkeld en dat er structureel voldoende budget wordt vrijgemaakt. Alléén een ‘groene stad’ is toekomstbestendig, een fraaie groenvisie niet! Er is de afgelopen jaren te weinig gedaan aan natuur en groen, ook bij het opstellen van deze visie ging van alles fout, maar laten we dat vergeten en in goede samenwerking op pad gaan om echte stappen te zetten naar een natuurinclusief Westland.

Groenvisie

2

Gemeente Westland

GOED GROEN, DOEN WAT NODIG IS!

BELE VEILIGH EID & DUURZ AAMH E

U ontdekt een paar algemene opmerkingen hieronder, en specifieke opmerkingen bij de tekst: (De visie is een omvangrijk en complex document, het verdient een uiterst serieuze en precieze analyse en beoordeling. Alleen dan kan er een objectief besluit worden genomen door de gemeenteraad van Westland. Zonder grondige aanpassing is de visie zoals hier ligt, onvoldoende en doet het niet wat het moet doen. Ik hoop dat mijn grondige analyse (mede voorzien van opmerkingen van de natuurorganisaties) u helpt een juist oordeel te vellen. Voor nader overleg zijn wij altijd bereid. We weten dat door ons groen- en natuurbeleid, fauna op aarde afgelopen 50 jaar met ca. 60 tot voor sommige soorten 98 % is afgenomen; hoeveel zal er nog over zijn in 2070? Als wij nu niet ingrijpen ‘niets’ …volgens de natuurwetenschappers. Vraagt u zich daarbij af ‘wat voor wereld wilt u nalaten aan uw kleinkinderen’? Je ziet om je heen dat zeker 95 % van de mensen zelden of nooit aan de milieuproblemen denkt en er ook niets aan doet, dat is zorgelijk. Via goed groenbeleid kan de gemeente daar een kentering in aanbrengen. Aad van Uffelen, Natuurkenner; Platform Natuur-Westland 24-09-2021 Nogmaals complimenten dat de gemeente(raad) eindelijk werk maakt om een groenvisie te ontwikkelen; ‘Doen wat nodig is’.

De noodzaak hiervoor is groot, niet alleen omdat Westland de ‘minst groene’ (en de lelijkste)* gemeente van Nederland is. Maar vooral omdat we groots moeten inzetten op versterking van natuur, flora en fauna, vanwege de snel toenemende problemen zoals: de klimaatcrisis, de biodiversiteitscrisis, waterproblematiek, ongezonde leefomgeving, hittestress etc. Alom mag bekend zijn dat van de soorten dieren, insecten en planten (afhankelijk van de soort) tot soms veel méér dan 83 % al is uitgestorven! Een groenvisie (en natuurbeleid) moet primair gericht zijn op redden en herstel van moeder natuur, zodat ook onze (achter)kleinkinderen nog vlinders en bijen kunnen zien. De witte neushoorn en de dodo (en ontelbaar veel andere soorten) zullen ze alleen op een plaatje vinden! Met het redden van de natuur, redden we ook de mensheid. De roep om een ‘groener Westland’ wordt sterker. Westland is zeer sterkt verstedelijkt en vrijwel geheel bebouwd/verhard. We weten dat wij mensen de natuur en de natuurlijke hulpbronnen van onze planeet uitputten en de leefomgeving vervuilen. Dorpen en steden zijn overbevolkt, de Westlandse wegen ook. Het klimaat verandert sneller dan ooit, en de biodiversiteit is voor veel soorten al zover achteruitgegaan dat de totale instorting gaande is.

Wat doet deze groenvisie hieraan; is ze een oplossing, of decoreert ze alleen de straten met hier en daar wat struikjes en boompjes? Welke eisen stelt de gemeente aan deze groenvisie, hoe is ze tot stand gekomen, op basis van welke criteria/eisen, wie hebben er tijdens de ontwikkelfase aan bijgedragen? Groen mag voor de tuinbouw geen bron van plaaginsecten zijn, uitheemse exoten moeten worden voorkomen. (Uit onderzoek van de WUR is bekend, dat hoe meer de natuurlijke flora mag groeien, hoe méér natuurlijke vijanden er zijn.) Hoe realiseren we een klimaatbestendige, leefbare en gezonde leefomgeving, hoe leggen we natuur en groen duurzaam aan en onderhouden dit eveneens duurzaam? Hoe en waar komen watergangen, houtwallen, hagen, bloemenborders, wadi’s, wilde stroken, lanen/wegen met diverse beplanting, zichtlijnen, gesloten bladerdak,

Groenvisie

3

Gemeente Westland

Met opmerkingen [avU3]: Biodiversiteit is méér dan het aantal soorten in een omgeving. Het is vooral de samenhang in een ecosysteem, tussen soorten en genetische diversiteit. Ecosysteemdiensten gaan onze toekomst bepalen.

GOED GROEN, DOEN WAT NODIG IS!

BELE VEILIGH EID & DUURZ AAMH E

welk maaibeleid, functionele boomspiegels etc. Hoe realiseren we openheid en geslotenheid met groen? Houden we rekening met de kustzone, salt spray en bodemtypen? Houden we rekening met cultuurhistorisch Westlands groen; in Westland zijn bijna alle historische heggen en hagen verdwenen, evenals vrijwel al het oorspronkelijk groen, de hoge bomen, de broekbossen en daarmee is ook de massa van flora en fauna verloren gegaan. 500 ha van de kustnatuur is landinwaarts afgegraven, het laatste afgegraven duin rond 1962 is, wat nu Monster Noord heet (het Geestje met ook Watergat)! Recent zijn het Schefferkampbos gekapt en ook ander groot groen en bosplantsoen, zoals grootschalige kap bij sportparken. Het Waelbos en Haagwegbos worden spoedig gekapt, en wellicht ook het Rk kerkhof van Naaldwijk. Besef dat kappen van (oude) natuur voor ‘geld en groei’, is als ‘een Rembrandt opstoken in de houtkachel’! Intussen wordt aan duurzaam herplanten van gekapt groen veel te weinig gedaan. Recent zei de wethouder groen tijdens een raadsvergadering in september 2021 zelfs dat er géén plek is om te herplanten…! Zo een uitspraak maakt deze groenvisie onmiddellijk zinloos.

Houdt de visie ook rekening met het huidige groen- en bomenbestand? Een groot deel daarvan is op, ziek (essentaksterfte (de Aziatische essenprachtkever komt de laatsten slopen), Massaria (bij Platanus) of kastanjebloedingsziekte) of door fouten in het verleden bij keuze of aanplant, of slecht onderhoud, ze zijn in hun eindstadium. (Voor de biodiversiteit is dit rampzalig want alleen al op de essen leven 239 soorten gewervelden en 548 soorten korstmossen! Voor vervanging is een aanmerkelijk extra budget nodig. Geld dat er moet zijn omdat de afschrijvingsduur van een boom in Westland op 30 jaar staat, dus zal de gemeente hebben gespaard om te vervangen! Om verlies aan biodiversiteit op te vangen is veel meer nodig. Weet ook dat pas na 20 jaar een boom effect heeft in de leefomgeving, in Westland wordt een boom na 30 jaar alweer gekapt, dus kan een boom slechts 10 jaar ecologisch en economisch nut hebben. Omgevingsvisie, Omgevingsplan, Groenvisie, en Groenbeheerplan Deze Groenvisie is een vervolg op de Omgevingsvisie. MAAR als de bomen niet op een juiste manier zijn beschermd (vastgelegd) in de gemeentelijke Omgevingsvisie en het Omgevingsplan, dan zijn ze niet beschermd! De basis voor goed groenbeleid ligt in de Omgevingsvisie Westland (vastgesteld dec.

2020) en het Omgevingsplan (in ontwikkeling – moet uiterlijk in 2029 klaar zijn – tot die datum is er een opgelegd tijdelijk omgevingsplan). Gemeenten hanteren ??? het Informatiemodel Geografie (IMGeo) en de Basisregistratie Grootschalige Topgrafie (BGT). Gemeenten borgen in hun beheersystemen de data van ‘boomveiligheidscontroles’, en data voor cyclisch beheer in ‘bomenpaspoorten’. (Jaar van aanplant, soort, conditie etc.) Opm. doet de gemeente Westland dat ook, zo ja, waar is dat te vinden? De Basiskaart Grootschalige Topografie (BGT) 2017, legt allerlei objecten vast. Gemeenten zijn verplicht de BGT te gebruiken bij werkprocessen rondom groenbeheer. Aangezien het vegetatieproject ‘boom’ NIET valt onder de plus- en beheertopgrafie en is derhalve nog geen verplichting vanuit de BGT. Bomen staan dus NIET standaard op de kaart. De gemeente moet daarom zorgen voor een goede koppeling tussen de basisboomdata ‘vegetatieobject’ binnen de BGT en die van lokale boompaspoorten. Dit is essentieel om data te kunnen analyseren

Groenvisie

4

Gemeente Westland

Met opmerkingen [avU4]: Beheer en onderhoud dienen natuurbestendig te zijn. Dit is iets anders dan regulier onderhoud. De definitie voor beheer dient dan ook te worden herzien naar natuurbestendig... vooral dient er naar integraal natuurbestendig beheer te worden gekeken, samenhang dus en niet meer aparte afdelingen met eigen plannetjes, vragen als - hoe kan je binnen de bebouwde kom tot natuurlijke ontwikkeling komen?

GOED GROEN, DOEN WAT NODIG IS!

BELE VEILIGH EID & DUURZ AAMH E

en combineren. Dus: de gemeente MOET ervoor zorgen dat alle bomen op de kaart komen en deze beschermen. Ook de groenvisie is hier niet duidelijk over. Zodra alle boomdata zijn gevalideerd, kunnen deze worden gecombineerd met de data van: bodem, gezondheid, hittestress, wateroverlast en biodiversiteit. Hiermee kan de gemeente de voortgang van de grote opgaven volgen en zien hoe bomen daaraan bijdragen. Het programma i-Tree kan bijdragen aan inzicht in de staat en invloed van hoogwaardig groen op de diverse opgaven zoals klimaatadaptatie… Lees meer in het onmisbare boek: Handreiking Omgevingswet en bomen 2021 (Multifunctionele bomen in een integrale omgeving); te bestellen bij: Norminstituut bomen, juni 2021 € 75,- of 95,- excl. Btw

Verder is het handig dat de gemeente het Handboek Bomen hanteert. Zie het Norminstituut bomen.

Een blik terug, om vooruit te kijken. Groendetails gemeente Westland 2016 e.a. Deze kengetallen als referentiepunt nemen om budget, meetbare vergroeningsdoelen te bepalen. (Latere gegevens zijn onbekend, omdat de gemeente die niet meer publiceert…) Opm. sinds de crisis van 2008 is er stevig bezuinigd op de afdeling groen (kennis en kwaliteit) en op het groenbudget. Het is niet zo dat de gemeente in het verleden geen beleid- en beheerplannen had. Zie : • •

Beheerplan openbare ruimte gemeente Westland; beheerplan groen, DG groep, 27 september 2011 Natuurlijk groenbeheer; Hoe krijgen we het van de grond. Door C. Breedijk, 3 januari 2011

Vergelijk de details en de ontwikkeling van de groenuitgaven sinds 2004 (oprichting van de gemeente Westland) tot en met 2021 en stel duidelijke meetbare doelen naar de toekomst. Bouw dit stap voor stap op zodat het beheersbaar blijft. Zorg ook voor interne kennis bij de groenafdeling. De gemeente moet volledig inzage geven in de details, transparantie dus. Opm. 1; opvallend is hoeveel geld er aan vage kosten verloren gaat zoals: exploitatie en interne kosten… het lijkt erop dat van toegekende budgetten weinig effectief overblijft! Opm. 2; Interessant is wat de bronnen zijn van de cijfers zoals hieronder weergegeven. Hoe valide zijn die getallen?

Groenvisie

5

Gemeente Westland

GOED GROEN, DOEN WAT NODIG IS!

BELE VEILIGH EID & DUURZ AAMH E

X

Groenvisie

6

Gemeente Westland

GOED GROEN, DOEN WAT NODIG IS!

BELE VEILIGH EID & DUURZ AAMH E

X

X

Groenvisie

7

Gemeente Westland

GOED GROEN, DOEN WAT NODIG IS!

BELE VEILIGH EID & DUURZ AAMH E

X

X

Groenvisie

8

Gemeente Westland

GOED GROEN, DOEN WAT NODIG IS!

BELE VEILIGH EID & DUURZ AAMH E

VERVOLG We mogen niet vergeten ook naar lichtvervuiling te kijken, zowel voor de bomen als voor insecten en vogels van belang. Kunstlicht in de nacht heeft een grote invloed op de natuur. Het Nederlands Instituut voor Ecologie (NIOO-KNAW) en de Wageningen Universiteit voeren, samen met andere organisaties zoals de vlinderstichting, een langlopend onderzoek uit naar de invloed van verlichting op planten, insecten, nachtvlinders, vogels en dieren. Trekvogels raken in de war door rood licht (maar ook door oververlichting). Juist langs de kust, bij sportvelden en bij natuurgebieden leidt kunstverlichting tot ernstige verstoring. Westland, met de overdaad aan kasverlichting en de Maasvlakte zijn het meest ongunstig. Het lijkt erop dat als je het minste effect op de natuur wilt hebben, je het beste kan kiezen voor rood licht voor vleermuizen. Gebruik je toch wit licht, gebruik dan warm wit van 3000 Kelvin of lager. Blauw licht en groen licht zijn niet goed. Géén licht in de nacht is het beste voor planten, vogels, dieren en insecten en eigenlijk ook voor mensen. Door licht, maar ook door toename van hoge en glazen gebouwen vliegen steeds meer (trek)vogels zich te pletter, ook hier moet de groenvisie aandacht aan schenken.

Een ander punt van zorg is dat steeds meer (platte) daken en zelfs land, van zonnepanelen worden voorzien, dit is voor vogels en insecten ook nadelig, evenals dat windmolens dagelijks insecten, vogels en vleermuizen doden; er moet dus goed worden nagedacht.

Een belangrijk natuurherstelelement, voor deze groenvisie, is ook dat de bodem- en watergiftigheid moeten worden aangepakt. Resten van bestrijdingsmiddelen en kunstmest vervuilen de bodem en het oppervlaktewater, vooral veroorzaakt door de glastuinbouw, maar ook door de gemeente en burgers. Zij allen gebruiken nog steeds giftige middelen. Zelfs honden en katten die worden behandeld tegen vlooien, het strooien van slakkenkorrels of je straatje met Roundup besproeien; het draagt bij aan de ecocide. Gevolgen zijn achteruitgang van het bodemleven, van planten, bomen en insecten en vervolgens van vogels en dieren. Hier helpt geen enkele groenvisie tegen. Ook de Omgevingsvisie moet mede daarom worden aangescherpt. Dave Goulson zegt; van alle onderzochte landen is in Nederland het zoetwater het ernstigst verontreinigd met Neonicotinoïden! In Westland is het water nog altijd, ernstig verontreinigd door bestrijdingsmiddelen e.d. De groenvisie moet ook hier aandacht aan schenken omdat dit vieze water wordt gebruikt voor de (sier)tuin, moestuinen en door de gemeente. Sinds het verboden DDT zijn pesticiden 7000 X sterker geworden. Dodelijke pesticiden* worden liefkozend ‘gewasbeschermingsmiddelen’ genoemd! (* insecticiden; herbiciden; fungiciden; acariciden; nematiciden en mollusciciden).

In bijen zijn 160 verschillende pesticiden aangetroffen; dan zitten die bijna zeker ook in ons voedsel, zoals honing. Op alle voedsel, geteelde bloemen en planten, zit vergif (biologisch geteelde uitgezonderd) hoe komt het dat de mensen dit zomaar accepteren? Jaarlijks storten we op ‘Moeder Aarde’ méér dan 400.000 ton zeer giftige pesticiden uit; eet smakelijk! Zonder schaamte maken we alles wat leeft kapot. Dave Goulson; Stille Aarde https://www.2020pesticidevrij.nu/wat-verstaan-we-onder-pesticiden-0

Groenvisie

9

Gemeente Westland

GOED GROEN, DOEN WAT NODIG IS!

BELE VEILIGH EID & DUURZ AAMH E

Hoe wordt de bebouwde omgeving volledig natuurinclusief? Hoe sluiten bestemmingsplannen; de Omgevingsvisie en het Omgevingsplan naadloos aan op deze groenvisie en andersom? Kunnen we met deze groenvisie, in de Westlandse dorpen, op bedrijventerreinen en bij de kassen, laten zien dat we aan deze thema’s werken, hoe doen we dat, hoe snel en met welk meetbaar resultaat? * Elsevier25-2010 Westland komt niet voor in de top 50 beste gemeenten, ook niet in de top 25 voor jongeren, ook niet in de top 25 voor gezinnen, ook niet in de top 25 voor senioren. Westland staat op plek 1 van verliezers ‘kwaliteit van het landschap’! Westland wordt de minst aantrekkelijke (lelijkste) gemeente van Nederland genoemd en staat hier op plek 228 van gemeenten waar het goed wonen is! Sinds 2010 is hier eerder verslechtering, dan verbetering in getreden, al zal niet iedereen dit willen aannemen. Verdiepingstip: Voordat u de groenvisie goedkeurt raad ik u aan om, in ieder geval, deze twee boeken te lezen. Het helpt u beslist in uw oordeelvorming en u zult het met mij eens zijn, dat het besluit dat in de raad wordt genomen, een goed besluit moet zijn, een die niet alleen uitgaat van een paar leuke struikjes en boompjes in de straat, maar dat er een visie komt met daadkracht, een waar u en alle burgers trots op kunnen zijn en waar over een tiental jaren, u voor wordt geroemd.

A Dave Goulson, (beroemd bioloog/auteur van o.a. ‘Stille aarde (2021)’; (dit is een boek dat elk raadslid bewust doet worden van zijn/haar grote taak bij het nemen van besluiten. …Herstel van de natuur is cruciaal voor de toekomst van de mens! …‘Als insecten verdwijnen zal de wereld knarsend tot stilstand komen’, … we moeten onze tuinen, parken, stedelijke gebieden, rotondes, bermen… veranderen in bloemrijke, bestrijdingsmiddelenvrije leefomgevingen’, … ‘de verdwijning van insecten is rampzalig voor de voedselketen… buiten windbestuivers is 87 % van alle bloemen en gewassen afhankelijk van bestuiving door insecten en dieren’. Dave Goulson adviseert vele pagina’s met nuttige tips, o.a.: biologieonderwijs voor kinderen; stem op partijen die natuur en groen centraal stellen; de eigen tuin ontstenen en er een bloementuin van maken met inheemse soorten; minder vaak maaien; moestuinen aanleggen; alleen nog natuurlijke erfafscheidingen plaatsen; bijenhotels plaatsen; vijvertjes aanleggen.

Hij adviseert ook; plant fruitbomen; laat hoekjes verwilderen; verplicht dat natuur bij elk nieuwbouwproject wordt aangelegd (natuurinclusief bouwen); leg groene daken aan; voorkom lichtvervuiling (vooral voor nachtvlinders van belang); plant inheemse boomsoorten; wordt lid van een plaatselijke natuurorganisatie en wordt actief… … nog slechts 3 tot 4 % van alle zoogdieren zijn wilde dieren, 70 % van alle vogels op aarde zijn tamme vogels zoals kippen, …er zijn 1 miljoen insecten op naam gebracht, maar van de meesten weten we niets; 4 miljoen insecten kennen we nog niet eens! Ze zijn uitgestorven voordat we ze kunnen onderzoeken. Met de flora is het al net zo gesteld. Opm. Goulson’s adviezen sluiten verrassend goed aan op het ‘Groenmanifest Westland 2017’ en het ‘Herstelplan Groen en Natuur, 2018-2022’ van Natuur-Westland! B Rob Bijlsma, auteur van o.a.: Kerken van goud, dominees van hout, 2021 ‘over de verwording van de Nederlandse natuurbescherming’. Dit boek beschrijft enkele decennia natuuronderzoek in Nederland en de gevolgen daarvan. Het gaat over onze leefomgeving, groenaanleg, groenvernieling en ecosystemen. Zonder meer een bijzonder leerzaam boek. Groenvisie

10

Gemeente Westland

GOED GROEN, DOEN WAT NODIG IS!

BELE VEILIGH EID & DUURZ AAMH E

De conclusie is dat deze groenvisie een mooie aanzet is, maar, ‘niet doet wat nodig is’. Noodzakelijke aanpassingen kunnen het een geschikt document maken, maar het gaat om praktische stappen die resultaat moeten leveren. Hierbij opgemerkt dat, zie laatste pagina, er minimaal met burgers en organisaties is gesproken in het kader van meedenken; veel klopt niet van wat daar staat. En belangrijke spelers als LTO, MKB, bedrijventerreinen, Vitis e.d. zouden ook betrokken moeten worden! Het is een gezamenlijk belang, dan is brede inspraak nodig. Opm. bij de glastuinbouw (ca. de helft van Westland) liggen sloten en slootkanten, een belangrijk onderdeel van de groenblauwe binnenstructuur. Bedrijventerreinen (nu al ca. 700+ ha) zijn nu vooral kale gebieden, ook daar moet worden ingezet op forse vergroening. Ook zijn, vooral Provinciale wegen, in het kader van ‘duurzaam veilig’ de laatste jaren van het meeste groen en vooral van bomen, ontdaan. Van het bestaande bomenbestand in Westland ca. 43000, is een flink deel ziek, een fors deel slecht of dood door slecht onderhoud of een slechte standplaats. En er verdwijnen nog heel veel bomen en ander groen voor woningbouw en wegen. Ook ligt er de komende decennia een enorme vervangingsopgave. Van belang is echter te beginnen met goed groen te behouden.

Ook de Omgevingsvisie behoeft aanscherping, en straks het Omgevingsplan, zodat deze documenten elkaar niet tegenspreken. De groenvisie moet, naast een zinvol budget, zeker de volgende onderdelen bevatten: Natura2000 en NNN netwerken (Primaire en secundaire ecologische zones), groene steppingstones, welke ecosysteemdiensten, welke natuurtypen, welke bodemtypes (bodemvervuiling), lichtvervuiling, welke natuurwaarden zijn er en wat is wenselijk (waar moeten we verbeteren), welke biodiversiteit, welke boom- en struiksoorten (gezien de kustzone), groen op begraafplaatsen, groen rond sportvelden, aanvullend groen zoals dakgroen, natuurinclusiviteit en monitoring. We kunnen niet alles tegelijk, daarom is het van belang om slim te denken en effectieve vergroeningsprojecten te starten. Vergunningverlening voor nieuwbouw verplicht natuurinclusief te maken, en gelijk in de omgevingen geschikt groen aan te leggen. Het is volstrekt zinloos bijvoorbeeld een huismussenhotel te plaatsen als niet in de aansluitende omgeving het juiste leefgebied, groen, struikjes etc. wordt aangelegd. Hierna heb ik, ter verbetering, algemene en specifieke opmerkingen over de tekst geplaatst, maar nog even dit: Ik refereer aan: het Westlandprogramma van dit college, 2018-2022, pag.

7 …De positie van internationaal koploper kan verder worden versterkt door Westland te positioneren als internationaal glastuinbouwgebied dat fors bijdraagt aan het voeden en vergroenen van de wereld… Pag. 13 …Verder houden we het onderhoud van de buitenruimte op een adequaat niveau en gaan we de komende jaren zorgen dat er meer kwalitatief goed groen komt… de aanleg van Tiny Forests * nabij de dorpen en gaan meewerken aan initiatieven voor tijdelijke moestuinen… …blijft er balans tussen, economie en ecologie!... (Helaas is van dit alles nog niets terechtgekomen, evenmin van de belofte die al jaren loopt; het massief vergroenen van de entrees van Westland!) Verder: pag. 19 …ziet de Westlandse economie er in 2022 anders uit dan nu… (hoe en wat, is Groenvisie

11

Gemeente Westland

Met opmerkingen [avU5]: Ecosysteemdiensten bepalen voor een steeds groter deel de economie, die is er van afhankelijk. Bomen en hun groeiplaatsen vormen op zich een ecosysteemdienst, hoe meer diversiteit aan bomen en groen, hoe meer ecosystemen. Bomen, maar ook ander groen, kennen vele functies die de economie, gezondheid en de leefomgeving versterken.

GOED GROEN, DOEN WAT NODIG IS!

BELE VEILIGH EID & DUURZ AAMH E

nooit duidelijk geworden; het is raadselachtig!) Dit roept ook de vraag op wat een andere economie betekent voor de groenvisie; de vergroening van Westland? * opm. de naam Tiny Forest is inmiddels door IVN beschermd; de natuurorganisaties hanteren de naam ‘Mini Leefbos’!

1. Platform Natuur-Westland (en ondergetekende) zouden meewerken aan deze groenvisie, dat is NIET gebeurd… al zegt de gemeente van wel! (Pas nu door het lezen van dit concept en het geven van verbetertips, mag u spreken van meedenken en het zien als een bijdrage aan de groenvisie. De vraag is wel, wat doet de gemeente met alle verbetervoorstellen. Laat het niet gaan zoals altijd, dat het voor kennisgeving wordt aangenomen en er niets mee wordt gedaan. Al vele jaren zetten natuurorganisaties zich intensief in voor natuur, groen en milieu, echten zonder enig resultaat bij de gemeente. Daarom was voorgesteld dat de vier natuurorganisaties van Platform Natuur-Weestland, kennis zouden bijdragen voor een kleine verenigingsvergoeding. Dat is door de gemeente geweigerd. Daarna is er niets meer vernomen, totdat deze visie op tafel lag. 2. Deze Word-versie verschilt van de pdf, de versiecode 0.4 en datum zijn hetzelfde, hoe kan dat? Ik heb de Word-versie ontvangen en de pdf. In de pdf kunnen géén opmerkingen worden geplaatst, in de Word-versie wel? Op 14 sept. bleek dat de auteur de verkeerde Word-versie had gestuurd voor beoordeling! Het verschil is echter niet groot genoeg om twee dagen werk opnieuw te doen! 3. Westland heeft eeuwenlang ecocide gepleegd, deze groenvisie gaat daar geen einde aan maken, net zomin als dat het Westland gaat vergroenen. 4.

Het stuk is te algemeen, te breedvoerig, te ingewikkeld, niet concreet (het hoeft niet tot in detail, maar zoals nu is het veel te vaag), géén goed budget, te vaag, taalkundig rommelig, te lang en veel herhalingen. Dit kan korter, krachtiger, concreter. 5. Kaartjes en tekst zijn soms onleesbaar, en door te weinig contrast extra onleesbaar. 6. Biodiversiteit wordt vaak genoemd, maar het stuk is niet gericht op herstel van flora en fauna en zeker fauna komt nauwelijks aan bod, terwijl zonder flora er ook geen fauna is, op bijv. de gierzwaluw na. Het stuk is vooral een aanzet voor méér recreatiegroen. 7. Er moet duidelijkheid komen over budgetgroei, zonder goed budget is dit stuk zinloos. 8. In het stuk geen link met de Provinciale visie ‘Verkenning stedelijk landschap en groenblauwe structuur Zuid-Holland’ 2017, waarom niet? Ook Westland is in dat document meegenomen. Juist omdat het meeste groen en natuur in Westland door derden is aangelegd of wordt beheerd… (Hoogheemraadschap van Delfland, ZuidHollands landschap, de Provincie e.d.) 9. De afgelopen decennia zijn veel onderzoekingen gedaan, artikelen gepubliceerd over de voor- en nadelen van groen in de leefomgeving. Daar wordt niet naar verwezen, wel uit gewinkeld. Het hoeft niet herhaald te worden, verwijzen naar de bronnen moet duidelijk zijn. Volsta met een korte inleiding en hoofdpunten. 10.

Van de documenten van Platform Natuur-Westland zoals: ‘Groenmanifest Westland 2017, ‘Hoofdlijnen Herstelplan Groen en Natuur 2018’, ‘Groen en natuur in gemeente Westland’, is vrijwel niets terug te vinden in de visie! Evenmin van andere natuurdocumenten die het platform de laatste jaren heeft geproduceerd… *1

Groenvisie

12

Gemeente Westland

GOED GROEN, DOEN WAT NODIG IS!

BELE VEILIGH EID & DUURZ AAMH E

11. Westland groeit naar minimaal 150.000 inwoners in 2050 en mogelijk 200.000 rond 2100. Er is een integrale landschapsvisie nodig omdat sluipenderwijs de hele gemeente op de schop gaat. 12. Nu werkt de gemeente met projecten, zonder rekening te houden met invloeden op de omgeving, dat moet anders. Ook moet de gemeente zelf de regie houden en niet overlaten, zoals nu, aan de markt. Een handvol grootgrondbezitters, speculanten, projectontwikkelaars en (internationale) bedrijven bepalen feitelijk wat er in Westland gebeurt. We moeten oppassen voor belangenverstrengeling tussen onder en boven! 13. Westland moet een waardige plek houden als innovatief glastuinbouwcentrum en economische motor, zoals het er nu voorstaat gaat dat in hoog tempo ten gronde. 1100 ha glas is al verdwenen. 14. We herkennen: de openbare ruimte, de bedrijfsruimte, de particuliere ruimte en de ruimte die de Provincie, het Hoogheemraadschap van Delfland en het ZHL, inneemt. In de visie is geen duidelijk beeld waar Westland actief met méér groen aan de slag wil, er wordt veel naar anderen gekeken. 15. In het groenbudget is niet opgenomen: de begraafplaatsen en de sportvelden. Juist op die plekken bevindt zich een groot deel van het groen van Westland. Het zijn een soort asielplaatsen voor vogels e.d. geworden. Opm. In de programmabegroting 2019-2022 van de gemeente, staat op pag.

150: Budget (per jaar) openbaar groen 4.4 miljoen, recreatievoorzieningen 2.24 miljoen, begraafplaatsen 1.54 miljoen (uiteraard worden deze budgetten niet uitsluitend voor groen gebruikt; ook voor harde en kunststof voorzieningen. 16. Het lijkt erop dat de gemeente vooral recreatie wil bevorderen en dat het groen en de natuur daarvoor wil bestemmen. Het gaat in deze visie niet om herstel van biodiversiteit en andere belangrijke te stellen eisen zoals klimaatadaptie, al wordt het hier en daar wel genoemd. 17. Bij kappen 2 herplanten voor 1 kappen is discutabel. (Afgelopen jaren kwam hier overigens al vrijwel niets van terecht.) Belangrijker is de ecologische waarde, van een boom of een stuk bosplantsoen, te bepalen en daar het aantal te herplanten bomen aan af te meten. Voor een volwassen eik heb je dan méér dan 1000 goede jonge bomen nodig om, een klein beetje, biodiversiteitgelijkheid te bereiken; al kunnen jonge bomen NOOIT de biodiversiteit van een oude boom vervangen. Pas na decennia kan dat lukken. De wethouder wil 'kwaliteit boven kwantiteit', liever een kwalitatief grote boom op een goede plek, dan een kleine boom op een slechte plek! Wat is dit voor vreemde filosofie? Ook een kleine boom plant je toch op een goede plek! 18. Westland moet concreet vaststellen bijv.

van nu 0,3 boom per inwoner, naar 0,7 boom in 2040 en 1 boom in 2050, waarbij MET NADRUK GESTELD ‘het volume en kwaliteit van het bladerdak belangrijker is dan stammen tellen’. In de visie missen we dit soort duidelijkheid. Bladvolume en variatie zijn (nogmaals) belangrijker dan aantal stammen… 19. Bomen groeien alleen goed indien aan alle voorwaarden wordt voldaan: de juiste boomsoort op de juiste plek t.a.v. bodensoort, (grond)water, licht, lucht, (zoute zeelucht) temperatuur, voeding, geen ondergrondse kabels en leidingen. EN… samen met de juiste micorrhirzaschimmels planten! Ze leven in symbiose met de bomen. 20. Verder de minimumgrens van de VN, 48 vierkante meter openbaar groen binnen de bebouwde kom ‘per inwoner’, aanhouden en dit in 2040 hebben gerealiseerd. Nederland heeft dat document ondertekend, dus is ook Westland verplicht dit uit te voeren. Groenvisie

13

Gemeente Westland

Met opmerkingen [avU6]: Bomen zijn geen dingen, maar zijn kapitaalgoederen, een investering in ecosysteemdiensten, hoe ouder een boom, hoe meer deze oplevert.

GOED GROEN, DOEN WAT NODIG IS!

BELE VEILIGH EID & DUURZ AAMH E

21. Concreetheid kan worden vergroot door, per dorp en wijk, het bestaande groen te concretiseren en kansen aan te geven voor verbetering en uitbreiding. Ook kan er dan gemakkelijk een deelbudget aan worden gehangen. Experimenteren is tijdverlies. 22. Bekend is dat de grootste biodiversiteit voorkomt op moestuincomplexen (volkstuinen). De groenvisie moet m.i. hier ook ruimte voor maken, evenals voor groene schoolpleinen (samen met natuuronderwijs); rotondes zijn ook goede plekken voor vergroening, niet met leuke frutsels en decoratieve planten, maar met inheemse bomen en soorten. Samen met vergroenende tuinen, bedrijventerreinen, minileefbosjes, wadi’s, vijvertjes, heggen, hagen, stroken bosplantsoen, groene daken, natuurinclusief bouwen, kan op een eenvoudige wijze een grote impuls worden gegeven om te vergroenen, verduurzamen en de biodiversiteit te versterken. Uiteraard pesticidevrij en de tuinen liefst zonder kortgeschoren hederahekken en gazon van 4 cm; rewilding is essentieel, daarom mogen er ook best wat stoepplantjes groeien, leuk om die van naam te voorzien. Een betere win-winsituatie kan je niet bedenken. Samen er tegenaan! 23. Het hele document is te omvangrijk en ingewikkeld, te vrezen valt dat inwoners dit niet eens gaan lezen en ook valt te vrezen dat de meeste raadsleden/fracties het niet volledig gaan lezen.

Snappen wat er in staat vereist inzicht en kennis van natuur en groen en enige kennis van het verleden wat groenbeleid en budget betreft. Het moet en kan veel eenvoudiger, praktischer en doelgerichter. 24. Westland slaat zich op de borst, dat ze de wereld redt met ons voedsel, dat ze een zeer belangrijke economische speler is, maar voor fatsoenlijk groenbeleid is geen geld beschikbaar. Hoe krom is dat? 25. Een literatuurlijst ontbreekt; welke bronnen zijn gebruikt, wat is van belang voor de lezer voor nadere verdieping en kennisvergaring? Verwijzingen naar auteurs en bronnen is niet goed gedaan in dit document. Ook waar gebruik is gemaakt van teksten uit andere gemeentelijke documenten (zoals de omgevingsvisie, de begroting, het westlandprogramma e.d. dient er een bronvermelding en verwijzing te zijn! De enquêtes moeten ook openbaar worden gemaakt; was de vraagstelling valide, was de enquête betrouwbaar door voldoende gespreid aantal invullers en een doorsnede van de populatie. Welke methode is gebruikt, aselect of anders? 26. Tot slot: De aarde is in crisis, vooral klimaat en biodiversiteit spelen hierin een hoofdrol. Insecten, dieren, vogels, maar ook bomen, sterven massaal uit. Een ecologische ramp is gaande. Maar… in Westland stoeien we met een niet valide groenvisie, willen we géén goed budget beschikbaar stellen.

(Eén kunststof sportveld kost al zeker 8 ton elke 10 jaar! Voor het zwembad in Wateringen, wat pas is gerenoveerd, wordt 2.6 miljoen extra uitgetrokken… Hoe moet je dat rijmen met net 4 miljoen voor alle openbaar groen? Onze eigen leefomgeving lijkt ons weinig te deren. Alles draait om méér groei, méér winst voor een kleine groep belanghebbenden. Grote en kleine problemen kunnen wij niet oplossen, of… willen wij niet oplossen! Het aantal publicaties over de snelle instorting van de natuur is eindeloos, toch willen we het niet weten. Lees bijvoorbeeld dit recente bericht even; https://www.bgci.org/ The state of the world trees! Ruim 7000 boomsoorten zijn ernstig bedreigd. En dan hebben we het nog niet over insecten, vogels, dieren, planten… Wetenschappers stellen dat de klimaat- en biodiversiteitscrisis ‘samen’ moeten worden aangepakt. Deze visie moet daar ook mee aan de slag. Ook in Westland kunnen en mogen wij onze ogen Groenvisie

14

Gemeente Westland

GOED GROEN, DOEN WAT NODIG IS!

BELE VEILIGH EID & DUURZ AAMH E

en oren er niet voor sluiten? Doel van de economie moet het algemeen belang zijn en niet ‘groei als mantra’. *1 Enkele natuur- en groendocumenten van Natuur-Westland hieronder. Hiervan is vrijwel niets in de visie terug te vinden, evenmin in andere beleidsstukken. Hierin op diverse wijzen ook info over natuurgroen en visie. • •

Duurzame ontwikkeling Westland 2014 Plan Leefbos Westland 2016 (plus Tiny forest)

• •

Westlandse kust, een gouden parel, 2016 Groenmanifest 2017

• •

Herstelplan groen en natuur 2018 Westland heeft een bomenprobleem 2019

•

Maaibeleid – en biodiversiteit in Westland, 2019

• •

Groenbeheer sportvelden 2020 Natuurinclusief bouwen 2019/2021 (deel 1)

• •

Stikstof en natuur 2020 Waarom kapt Westland zoveel bomen 2020

• •

Omgevingsvisie Westland 2020 (verbetertips) Pleidooi voor behoud van de natuurwaarden op het katholieke kerkhof van Naaldwijk, 2021

•

Verwildering van Westland; recalcitrant onkruid of fraaie flora 2021

• •

Natuurinclusief bouwen en renoveren 2021 (deel 2) Gierzwaluwtelling Westland 2021 (urgentie voor nestgelegenheid voor dakbroeders)

https://www.natuurmonumenten.nl/nieuws/nederlandse-natuur-staat-er-slechter-voordan-ooit https://www.volkskrant.nl/wetenschap/de-afname-van-de-biodiversiteit-laat-zich-moeilijkmeten~ba631bd2/

Groenvisie

15

Gemeente Westland

GOED GROEN, DOEN WAT NODIG IS!

BELE VEILIGH EID & DUURZ AAMH E

INHOUDSOPGAVE

1. INLEIDING EN DOEL.................................................................................................... 20 1.1. Inleiding

20

1.2. Aanleiding

21

1.3. Doelstelling en afbakening

22

1.4. Aanpak en beleidskader

23

1.5. Leeswijzer

24

2. AANLEIDING GROENOPGAVE IN WESTLAND .......................................................... 26 2.1

Analyse bestaande situatie

26

2.1. Noodzaak en toenemende urgentie voor groen

27

2.2. Waarde van groen

28

3. GROENOPGAVE WESTLAND ..................................................................................... 30 3.1. Naar een robuust groenblauw netwerk

31

3.2. Naar een kwalitatiever, groener woonomgeving

32

3.3. Naar een toekomstbestendige woonomgeving

33

3.4. Naar groen bewuster Westland

34

4. GROENPROGRAMMA: WAT GAAN WE DOEN? ........................................................ 35 4.1. Actief werken aan groendragers

35

4.2. Groenere woonomgeving: experimenten/ vergroeningsprojecten ............................ 42 4.3. Groeninclusief ontwerpen

47

5. STRATEGIE: HOE MAKEN WE WESTLAND GROENER?.......................................... 52 5.1. Wendbaar uitvoeringsprogramma met ambitiekeuzekaart

52

5.2. Procesmatig verankeren van het groenbewustzijn

53

5.3. Partnerschap

54

6. KOSTEN, DEKKING EN CO-FINANCIERING .............................................................. 56 6.1. Realisatie en financiële dekking groenvisie.

56

6.1. Uitvoeringsprogramma groenvisie 2021/2022

57

Groenvisie

16

Gemeente Westland

GOED GROEN, DOEN WAT NODIG IS!

BELE VEILIGH EID & DUURZ AAMH E

BIJ LAGEN Bijlage 1: Bijlage 2: Bijlage 3: Bijlage 4: 4a: 4b: 4c: Bijlage 5: Bijlage 6: Bijlage 7: Bijlage 8: Bijlage 9: Bijlage 10:

Groenvisie

Positie, scope en reikwijdte van de groenvisie Analyse huidige situatie in Westland Waarden van groen Robuuste groendrager Natuur- en groennetwerkkaart (omgevingsvisie) Bestaande groenstructuur Groene linten en dijken Groenfunctie groendrager in de woonkernen Referentienormen/richtlijnen ten behoeve van Programma van Standaarden Toekomst- en klimaatbestendig assortiment: Ambitiekeuzekaart Beoogde routekaart Verklarende woordenlijst

17

Gemeente Westland

GOED GROEN, DOEN WAT NODIG IS!

BELE VEILIGH EID & DUURZ AAMH E

VOORWOORD Een groener Westland is een lang gekoesterde wens van vele inwoners en ook van het bestuur. Er is in Westland ruimte nodig voor de natuur, zeker nu de bevolking groeit. En hoewel dat simpel klinkt, is toch de afgelopen jaren gebleken dat het niet zo eenvoudig is. In de enorme strijd om de vierkante meters voor onder andere woningbouw, glastuinbouw, bedrijventerreinen, wegen, sporten en recreëren, bleek groen vaak het kind van de rekening. Met deze groenvisie ‘Doen wat nodig is’ willen we hier verandering in brengen.

Met opmerkingen [avU7]: De afgelopen colleges en raadsmeerderheden wilden helemaal niet een groener Westland, ze hebben sinds 2011 juist ca. 33 % bezuinigd op het budget groen en op de groenafdeling!

Het afgelopen jaar hebben we besloten dat het roer om moet. In de omgevingsvisie hebben we ambities vastgelegd. Juist bij een groeiende bevolking zorgt meer natuur ervoor dat inwoners fijn kunnen wonen. Het zorgt voor speelplekken voor kinderen, voor rust, voor koelte én voor schone lucht. Zeker het afgelopen jaar, waarbij veel mensen gebonden waren aan huis of de directe omgeving, is de waardering voor groene plekken enorm gestegen. Voor de toekomst verwachten we dat een groene omgeving nog belangrijker wordt. De klimaatverandering dwingt ons ervoor te zorgen dat er meer groen komt en minder asfalt en tegels, zodat regen makkelijk weg kan lopen van de straten en dat er koelteplekken ontstaan door de schaduw van bomen.

Met opmerkingen [avU9]: De omgevingsvisie leidt NIET tot meer en beter groen, de ambities daarin zijn zwak. Ook Natuurinclusief bouwen is niet verankerd, het is te vrijblijvend. Alle verbetervoorstellen van Natuur-Westland zijn van tafel geveegd. Zijn in de omgevingsvisie alle bomen opgenomen, zie eerder in dit document bij de opmerkingen.

Met deze groenvisie wordt er een basis gelegd om te zorgen dat we de ambities uit de omgevingsvisie gaan halen. Onze uitgangspunten zijn het realiseren van 50 m2 groen per nieuwbouwwoning, het realiseren van groenblauwe verbindingen, het implementeren van groeninclusief bouwen én een extra vierkante meter groen per bestaande woning. Met deze groenvisie zijn we er nog niet. We beginnen pas.

Met opmerkingen [avU10]: Als de ambities uit de omgevingsvisie centraal staan, dan wordt Westland niet groener.

Deze visie legt vast welke stappen we gaan nemen. We kijken niet alleen naar wat wij als gemeente kunnen doen, maar ook naar wat we willen dat projectontwikkelaars gaan doen en wat inwoners kunnen doen. Duidelijk is dat vergroening een opgave is voor ons allemaal. De gemeente is eigenaar, opdrachtgever en wetgever, maar daarnaast ook degene die inwoners en bedrijven stimuleert en ondersteunt om zelf aan de slag te gaan met groen. Dat deze visie tot stand is gekomen in samenwerking met inwoners en natuur- en buurtverenigingen onderstreept de gezamenlijke opgave.

Leen Snijders, wethouder gemeente Westland

Groenvisie

19

Gemeente Westland

Met opmerkingen [avU8]: Het moet geen visie zijn alleen over groen, maar een integrale natuurvisie: groen, water, bodem, lucht en dieren (flora en fauna)

Met opmerkingen [avU11]: De minimumnorm in NL is 75 m. per woning. En NL heeft de eis van de VN ondertekend om 48 m per inwoner, dus ca. 120 m per woning als minimum te realiseren voor een gezonde leefomgeving.

Met opmerkingen [avU12]: ??? dit is niet waar. En een paar mini intervieuwtjes is geen samenwerking.

GOED GROEN, DOEN WAT NODIG IS!

BELE VEILIGH EID & DUURZ AAMH E

1. INLEIDING EN DOEL

1.1. Inleiding Groen1 geeft ons rust, biedt ruimte om te sporten of elkaar te ontmoeten, biedt ruimte voor verschillende dieren en planten en maakt onze leefomgeving veerkrachtiger en aantrekkelijker. Groen draagt bij aan de opgave om hitte te dempen en om het toenemende regenwater als gevolg van de verandering van het klimaat op te vangen. Groen zorgt dus voor een betere waterhuishouding en voor verkoeling. Daarbij vangen bomen en beplanting ook nog eens CO2 en fijnstof af en draagt het groen bij aan een grotere biodiversiteit. Met deze groenvisie streven wij naar een goede balans tussen groen en steen, natuur en recreatie, mensen en dieren. Zo zorgen we voor een prachtige, groene en leefbare stad in 2030, waar elke Westlander, zowel mens als dier, prettig kunnen leven. Een versteende woonomgeving is immers een onleefbare woonomgeving. Wie over tien jaar door Westland loopt, kan een verkwikkende wandeling maken langs de groene routes door de woonkernen. De groene omgeving biedt volop mogelijkheden voor beweging en verblijf, en kinderen leren er spelenderwijs de waarde van het groen. Ook krijgt groen een plek in het verticale: er is immers nog zoveel ruimte op gevels, daken en in tuinen. Zo zorgen we voor een mooiere, gezondere, koelere woonomgeving, met veel leefruimte voor mensen, planten en dieren en daarmee een grotere biodiversiteit.

Dit betekent dat groen in onze woonomgeving een essentiële bijdrage levert aan de gezondheid, het sociale welzijn en de natuur van de Westlander Kortom: groen doet goed! Net zoals overal in Nederland, kent ook Westland de komende jaren een aantal grote (ontwikkeling) uitdagingen die allemaal drukken op de ruimte. En die druk op de ruimte neemt toe. We hebben ruimte nodig om te wonen en ons te verplaatsen, te parkeren en te ondernemen, maar dit staat op gespannen voet met de groeiende behoefte aan groen. Ook de huidige Corona-crisis maakt weer tastbaar hoe belangrijk het voor onze fysieke en mentale gezondheid is om in een groene omgeving te zijn waar je de rust en ontspanning vindt om gezond te blijven. Daarom is het behouden, uitbreiden en ontwikkelen van een groene woonomgeving binnen onze huidige, vooral economische manier van denken niet altijd eenvoudig. De indruk bestaat namelijk dat groen zichzelf niet ‘terugverdient’. Op die manier trekt het groen in de strijd om ruimte regelmatig aan het kortste eind. Het moet dan wijken voor praktische zaken als woningbouw, verkeersveiligheid of sociale veiligheid. De groenopgave van Westland gaat echter niet alleen om de vraag naar ruimte voor groen.

Het vraagt ook om prioritering, slimme inzet van het beschikbare budget, investeren in groen en goed reageren op veranderende omstandigheden, nieuwe inzichten, actuele ontwikkelingen en het zoeken naar alternatieven om doelen te bereiken. Hierbij liggen onder meer kansen in slimme

1

Groen: zijn alle bomen, gras, plantsoenen/beplanting en (natuurvriendelijke) oevers in de openbare ruimte die door de gemeente

Westland worden onderhouden en beheerd. Zie bijlage 10 ‘verklarende woordenlijst’ voor een gedetailleerdere omschrijving.

Groenvisie

20

Gemeente Westland

Met opmerkingen [avU13]: Groen levert ook zuurstof. Groenstructuren zorgen ook voor herkenning van de leefomgeving.

Met opmerkingen [avU14]: Stad? Met opmerkingen [avU15]: In 8 jaar van kaalste naar een prettige groene leefomgeving, dat is knap. Zeker zonder budget. Met opmerkingen [avU16]: Humor kan de wethouder niet worden ontzegd!

GOED GROEN, DOEN WAT NODIG IS!

BELE VEILIGH EID & DUURZ AAMH E

inrichting, programmering, in bestaande en nieuwe subsidieregelingen, in integraliteit van maatregelen en in het partnerschap met de samenleving. Doen wat nodig is! Intussen verandert de samenleving, en daarmee de rol van de overheid. De overheid geeft meer ruimte aan de bewoners en geeft meer kaders- en richtlijnen mee. Dit zorgt dat de overheid anders na gaat denken over complexe vraagstukken zoals vergroening. Die complexe vraagstukken worden steeds meer in samenwerking opgepakt, en de omstandigheden en de mensen ter plekke worden steeds meer leidend, ook in Westland. Bewoners, belangen-/ en buurtverenigingen, zijn zeer betrokken bij het Westlandse groen en laten zich dan ook horen. Tijdens interviews en een bewoner enquête hebben ze hun aandachtspunten en ideeën ingebracht en deze zijn in de speerpunten, maatregelen en uitvoeringsprogramma van deze visie verwerkt. Dank aan iedereen die heeft meegewerkt aan dit Groenbeleidsplan.

Met opmerkingen [avU17]: Vaagtaal

Met opmerkingen [avU18]: Deze enquête openbaar maken. Wat staat daarin, wie zijn benaderd, wat is gevraagd, etc.

1.2. Aanleiding Vanuit drie moties (motie beter groen 3.0 (november 2019), motie herdefinitie Groen en motie uitwerking beter groen) heeft de Raad de wens uitgesproken meer en beter groen te realiseren in Westland en zich uitgesproken voor verbetering van het groenbeleid bij onder andere gebiedsontwikkeling. Ook de bewoners, (natuur) belangenverenigingen en het MKB Westland hebben in de afgelopen jaren diverse malen aangedrongen op de vergroening van Westland. De Westlanders ervaren dat er te weinig aandacht is voor het groen in hun woonomgeving en hebben in de afgelopen jaren het groen alleen maar zien verminderen. Ze missen vooral groen in de straat en het centrum, en groen om in te fietsen en te wandelen. Het groen in hun directe woonomgeving waarderen ze als zeer positief2.

Met opmerkingen [avU19]: Wonderlijk!

De groenvisie dient ook aanknopingspunten te bieden voor inrichting en beheer, waardoor de juiste prioritering en keuzes gemaakt kunnen worden bij inrichting en beheer. Hierdoor kunnen de beheertaken programmatische en efficiënter uitgevoerd worden. In de vastgestelde omgevingsvisie is de ambitie neergezet dat in 2040 de dorpen in Westland groener zijn, door meer verblijfsgroen te realiseren in bestaand gebied én in nieuwbouwwijken. Hierbij gaan we niet alleen voor kwantiteit, maar ook voor de kwaliteit3 van het groen. De ambitie van de omgevingsvisie is dan ook om substantieel meer groen aan te leggen, hoewel dit kosten met zich meebrengt. Omdat op sommige plekken onvoldoende ruimte is voor meer bomen en groen in de straat, zetten wij vanuit de omgevingsvisie in op innovatieve manieren van groen, zoals groene daken en gevels en groen-inclusief bouwen. Al deze factoren maken een overkoepelend groenvisie noodzakelijk, met een duidelijke koers voor de komende 10 jaar. Als gemeentelijke organisatie willen wij heldere afwegingen kunnen maken

2

Bron: verslagen werksessies en enquête ten behoeve van het participatietraject voor het opstellen van de omgevingsvisie.

3 Kwaliteit groen: Groen dat een bijdrage levert een de vier groenwaarde en een functie vervult. Het groen is in goede conditie,

heeft een goede toekomstverwachting, waarbij de juiste soort op de juiste plek, met voldoende ruimte om zich goed te kunnen ontwikkelen.

Groenvisie

21

Gemeente Westland

Met opmerkingen [avU20]: Hoeveel groener, concreet maken en welke soort groen. Met opmerkingen [avU21]: Er zijn kosten en opbrengsten, niet alleen de kosten noemen. Met opmerkingen [avU22]: Dit moet zijn Natuurinclusief bouwen. Met opmerkingen [avU23]: 10 jaar als fase 1 is prima, maar leg de blik ook verder.

GOED GROEN, DOEN WAT NODIG IS!

BELE VEILIGH EID & DUURZ AAMH E

en samenwerking zoeken om Westland groener, ecologisch waardevoller en toekomstbestendiger te maken. De groenvisie heeft als ambitie: • Bij te dragen aan vitaliteit, gezondheid en welzijn van inwoners, doordat het groen makkelijk toegankelijk is en de inwoners uitnodigt om er rust en ontspanning te vinden of plezier aan te beleven; • Bij te dragen aan de ontwikkeling van Westland als gezonde, klimaatadaptieve en groene woonomgeving. • De biodiversiteit in Westland te versterken, met een gezonde omgeving voor dieren en planten die hen voldoende mogelijkheden biedt om zich te bewegen tussen de groene gebieden; • Te helpen bij het verwerken van grote hoeveelheden regenwater en te zorgen dat verkoeling wordt geboden als de temperaturen hoog oplopen; kortom, bij te dragen aan verzachting van de gevolgen van klimaatverandering. • Bij te dragen aan actieve betrokkenheid van onze inwoners bij hun woonomgeving.

Met opmerkingen [avU24]: Analyseer eerst via de natuurwaardenkaart, wat de status is van de biodiversiteit nu en wat er moet gebeuren om het naar situatie X te brengen en wanneer dan? Doe dit per gebied.

Met opmerkingen [avU25]: De vergroening van hun woonomgeving en met name van de eigen tuin.

1.3. Doelstelling en afbakening De groenvisie: • Geeft uitwerking aan de vastgestelde doelen uit de omgevingsvisie voor de komende 10 jaar; • Geeft richting aan ontwikkelingen en formuleert groene ambities; • Biedt aanknopingspunten voor beheer en inrichting; • Biedt een financieel kader waarin gewenste en realistische ontwikkelkosten voor de groenopgave inzichtelijk zijn gemaakt; • Inspireert en stimuleert partners om hun buitenruimte groener te maken.

Met opmerkingen [avU26]: Wat zijn de vastgestelde doelen? Met opmerkingen [avU27]: Beheer en inrichting moeten concreet worden; wees duidelijk.

De voorgelegde groenvisie is een beschrijving van de verschillende onderdelen van vergroening, de kansen, de voorwaarden, urgenties en de strategische ontwikkellijnen voor Westland. Daarbij wordt opgemerkt dat vergroening sterke relaties heeft met de onderwerpen zoals klimaat, de woningopgave en herinrichtingsprojecten. Vanuit de huidige situatie kijken wij naar het benutten van kansen voor groen, en zal er bewust gekozen moeten worden voor het creëren van kansen om de ambitie en doelstellingen te halen. Om de groene opgave te realiseren reiken wij in deze visie handvatten aan om de discussie over ruimteclaims goed te kunnen voeren en het belang van groen in het verdere proces te bewaken. De visie geeft achtergrond van de status en de mogelijke scenario’s voor de groenopgave en vergroening in Westland. Succesvolle vergroening van Westland vraagt om integrale afwegingen een afwegingskader binnen het ontwerpproces, waarbinnen per project en ontwerpproces de ruimte en creativiteit opgezocht kan worden. Nadere (concrete) uitwerking, maatwerk en brede afweging blijven altijd nodig. Met deze Groenvisie en de korte-termijnstrategie, zijn wij in staat om bewuste keuzes op ons groenbeleid en prioriteiten. Deze groenvisie richt zich voornamelijk op het groen in de woonomgeving en de verbinding met het omringende landschap.

Een andere verbinding is er met het bestaand en nieuw beleid (o.a. omgevingsvisie, klimaat en duurzaamheid, waterplan). Er liggen kansen om deze beleidsterreinen op verschillende groene onderwerpen te integreren en te verbinden (o.a. klimaatadaptatie, Groenvisie

22

Gemeente Westland

Met opmerkingen [avU28]: ??????????????????? Knap stukje vaagtaal!

Met opmerkingen [avU29]: Ook het buiten de bebouwde kom liggende groen, recreatiegroen, bos en natuur (voor zover aanwezig) moet worden opgenomen in de doelen. En wat nodig is moet worden aangelegd.

GOED GROEN, DOEN WAT NODIG IS!

BELE VEILIGH EID & DUURZ AAMH E

duurzaamheid, maaibeleid) en zo de effectiviteit te vergroten. In bijlage 1 is een schematisch overzicht opgenomen van de positie, scope en reikwijdte van de groenvisie. Daarnaast is in de uitwerking van de groenvisie rekening gehouden met kaderstellende documenten, wet- en regelgeving. Tot slot: de groenvisie is bedoeld als vertrekpunt. Met het vaststellen ervan hebben wij, de gemeente Westland, samen de lijnen uitgezet, maar moeten we vervolgens ook werkelijk aan de slag. De tijd daarvoor is rijp; onze inwoners zijn er ook klaar voor. Dit plan richt zich daarom met nadruk op de Westlandse politiek en onze (ambtelijke) organisatie, om de aanwezige kansen en uitnodigingen vanuit Westland op te pakken en samen te werken aan een leefbare, toekomstgerichte, groenere Westland.

Met opmerkingen [avU30]: Vertrekpunt is prima, maar wat is de concrete beginsituatie van het huidige groen? En waar gaan we naartoe, hoe snel? Met opmerkingen [avU31]: ??? Met opmerkingen [avU32]: ??? Burgers en bedrijven?

1.4. Aanpak en beleidskader Voor het opstellen van deze groenvisie is vanuit de gemeente een ambtelijke werkgroep ingericht. De belanghebbende inwoners en natuur- en buurtverenigingen hebben via interviews en bewonersenquête mee kunnen denken, inbreng gehad en geadviseerd (de deelnemerslijst van de ambtelijke werkgroep en de geïnterviewde belanghebbende natuur- en buurtverenigingen is weergegeven in bijlage 11). De inhoud van deze groenvisie staat niet op zichzelf. Deze visie is een uitwerking rondom de groenopgaven zoals beschreven in drie moties en de omgevingsvisie en zijn daarmee richtinggevend voor het realiseren van de groene opgave in Westland. In de uitwerking van deze groenvisie is verder rekening gehouden met kaderstellende documenten (lokaal, regionaal en landelijk) en wet- en regelgeving. Hieronder staan de kaders-/uitgangspunten vanuit de vastgestelde omgevingsvisie puntsgewijs weergegeven. De omgevingsvisie 2.0 stelt duidelijke ambities en doelen voor de korte en langere termijn, deze zijn als opgave meegenomen in de uitwerking van deze groenvisie: • Westland gaat voor de haalbare ambitie om voor 2040 één extra vierkante meter verblijfsgroen4 per huishouden5 te realiseren in de openbare ruimte binnen de bestaande woonomgeving (groen binnen een bebouwde kom en/of binnen 500 meter van een bebouwde kom.

Groenblauwe verbindingen binnen deze afstandsmaat worden hierbij meegenomen); • In nieuwbouwwijken geven we een norm mee van 50 m2 gebruiksgroen6 per woning. Hierbij houden we rekening met voldoende ruimte voor bomen in het straatprofiel en gaan vooral voor kwalitatief goed groen;

4

Verblijfs-/gebruiksgroen: betreedbaar groen waarin je kan recreëren: wandelen, spelen, fietsen picknicken, zonnen, e.d.. Dus

niet waar je langs kunt of naar kunt kijken (zie ook bijlage 10 verklarende woordenlijst). 5 Huishouding: Groep personen die samenwonen. De leden van een huishouden wonen in één woning. In deze visie hanteren we de term woning in plaats van huishouding. 6

Gebruiksgroen = verblijfsgroen

Groenvisie

23

Gemeente Westland

Met opmerkingen [avU33]: ??? Wanneer, wie?

Met opmerkingen [avU34]: Dit is geen sterk startpunt voor een optimale groenvisie.

Met opmerkingen [avU35]: Maak duidelijk hoeveel vierkante meter per woning er nu is, en verschilt dat per wijk? Totaal groen per woning binnen de bebouwde kom verschilt van gebruiksgroen per woning, maak dat duidelijk, wat is de situatie nu? En bepaal dan de doelen. Met opmerkingen [avU36]: Telt de boom en de boomspiegel in de straat, tussen de auto’s ook mee, daarin kan je niet verblijven en je kan het niet gebruiken!

GOED GROEN, DOEN WAT NODIG IS!

•

• • • •

•

BELE VEILIGH EID & DUURZ AAMH E

Voor nieuwbouwwijken waarvoor al afspraken gemaakt zijn, zal het niet altijd mogelijk zijn al deze ambities nog in te passen. Daarom zetten we in op innovatieve manieren voor vergroening en is groeninclusief bouwen (en ontwerpen)7 de nieuwe standaard; De gemeente en het waterschap werken samen aan het verbeteren van voorzieningen om de water- en groenstructuur te optimaliseren; Westland wil - samen met andere partners – natuurgebieden robuust, veerkrachtig, aaneengesloten en beleefbaar maken; Westland wil voor 2030 de ontbrekende zones en schakels in de ecologisch verbindingen invullen; Westland werkt actief aan het realiseren van Natuur Netwerk Nederland, door dit netwerk te versterken en ondersteunen door een lokaal natuur-netwerk te realiseren. Dit doen wij door gemeentelijk grondgebied zoveel mogelijk natuurlijk in te richten en te beheren ; De kwaliteit van bestaand groen wordt verbeterd.

Met opmerkingen [avU37]: Moet Natuurinclusief zijn.

Met opmerkingen [avU38]: Concretiseer dat, aan vage kreten heb je niets. Met opmerkingen [avU39]: Concretiseer, wat ontbreekt er, waar en wat moet er gebeuren. En… ecologische zones zijn geen recreatiezones, wat het nu vooral wel zijn! Hoeveel druk is er in de ecologische zones van betreders, mensen, honden, fietsers, wandelaars, auto’s? Hoe ecologisch zijn ze eigenlijk? Met opmerkingen [avU40]: Zijn dat niet vooral het HHvD en de Provincie?

1.5. Leeswijzer In het onderstaande schema staat schematisch de opbouw van deze groenvisie weergegeven. Het vertrekpunt is gelegen in de analyse van de huidige situatie en de noodzaak voor vergroening (urgentie). Samen met de groenwaarden vormt dit hoofdstuk 2. Dit leidt tot de centrale opgave voor het groen in Westland, met bijbehorende speerpunten, in hoofdstuk 3. Hoofdstukken 4 en 5 beschrijven vervolgens wat we concreet gaan doen: hoofdstuk 4 bevat het groenprogramma en in hoofdstuk 5 geven we de strategie weer om dit programma in de komende 10 jaar te realiseren.

110

Natuurinclusief zie 7

7

Bij nieuwbouwwijken en gebiedsontwikkelingen groeninclusief bouwen en ontwerpen (inrichten) is bestaand groen inpassen in

nieuwe bouwprojecten, nieuwe groengebieden aanleggen, groene daken en gevels toepassen of gebruik maken van technische maatregelen om hittestress en wateroverlast tegen te gaan;

Groenvisie

24

Gemeente Westland

Met opmerkingen [avU41]: Maak die analyse openbaar.

GOED GROEN, DOEN WAT NODIG IS!

BELE VEILIGH EID & DUURZ AAMH E

De beoogde routekaart is als bijlage 9 toegevoegd. In deze bijlage maken we met behulp van drie ambitieniveaus inzichtelijk met welke maatregelen, welk resultaat kan worden gerealiseerd, uitgezet in de tijd (scope: 10 jaar) en inclusief de (financiële)consequenties. De overige bijlagen bevatten relevante achtergrondinformatie, waaronder kaartmateriaal en een ambitiekeuzekaart. Ook is een verklarende woordenlijst (bijlage 10) toegevoegd waarin een aantal termen worden uitgelegd.

Groenvisie

25

Gemeente Westland