Programmabegroting 2027-2030 [26-0155759]
Tekst van het document
Begroting 2027 2 Inhoudsopgave 1. Hoofdlijnen .......................................................................................................................................... 6 1.1 Bestuurlijke hoofdlijnen ................................................................................................................ 6 1.2 Financiºle hoofdlijnen ................................................................................................................... 7 Financiºle hoofdlijnen ..................................................................................................................... 7 1.3 Leeswijzer .................................................................................................................................... 10 2. Programma’s ..................................................................................................................................... 13 0. Bestuur en ondersteuning ............................................................................................................ 13 Producten ...................................................................................................................................... 14 Prestatie-indicatoren ....................................................................................................................
22 Externe ontwikkelingen/risico’s .................................................................................................... 27 Kaderstellende beleidsnota’s ........................................................................................................ 27 Overige verplichte informatie ....................................................................................................... 28 Wat mag het kosten? .................................................................................................................... 35 1. Veiligheid ....................................................................................................................................... 39 Producten ...................................................................................................................................... 39 Prestatie-indicatoren .................................................................................................................... 43 Externe ontwikkelingen/risico’s .................................................................................................... 47 Kaderstellende beleidsnota’s ........................................................................................................
47 Wat mag het kosten? .................................................................................................................... 48 2. Verkeer, vervoer en waterstaat .................................................................................................... 49 Producten ...................................................................................................................................... 49 Prestatie-indicatoren .................................................................................................................... 53 Externe ontwikkelingen/risico’s .................................................................................................... 53 Kaderstellende beleidsnota’s ........................................................................................................ 53 Wat mag het kosten? .................................................................................................................... 54 3. Economie ...................................................................................................................................... 56 Producten ......................................................................................................................................
57 Prestatie-indicatoren .................................................................................................................... 62 Externe ontwikkelingen/risico’s .................................................................................................... 65 Kaderstellende beleidsnota’s ........................................................................................................ 66 Wat mag het kosten? .................................................................................................................... 67 4. Onderwijs ...................................................................................................................................... 69 Producten ...................................................................................................................................... 69 Prestatie-indicatoren .................................................................................................................... 74 Externe ontwikkelingen/risico’s .................................................................................................... 76 Begroting 2027 3 Kaderstellende beleidsnota’s ........................................................................................................
76 Wat mag het kosten? .................................................................................................................... 77 5. Sport, cultuur en recreatie ............................................................................................................ 79 Producten ...................................................................................................................................... 79 Prestatie-indicatoren .................................................................................................................... 85 Externe ontwikkelingen/risico’s .................................................................................................... 86 Kaderstellende beleidsnota’s ........................................................................................................ 86 Wat mag het kosten? .................................................................................................................... 87 6A Sociaal domein Jeugd .................................................................................................................. 90 Producten ......................................................................................................................................
92 Prestatie-indicatoren .................................................................................................................... 94 Externe ontwikkelingen/risico’s .................................................................................................... 97 Kaderstellende beleidsnota’s ........................................................................................................ 97 Wat mag het kosten? .................................................................................................................... 98 6B Sociaal domein WMO ................................................................................................................ 101 Producten .................................................................................................................................... 101 Prestatie-indicatoren .................................................................................................................. 104 Externe ontwikkelingen/risico’s .................................................................................................. 105 Kaderstellende beleidsnota’s ...................................................................................................... 105 Wat mag het kosten? ..................................................................................................................
106 6C Sociaal domein Inkomen ............................................................................................................ 109 Producten .................................................................................................................................... 109 Prestatie-indicatoren .................................................................................................................. 112 Externe ontwikkelingen/risico’s .................................................................................................. 114 Kaderstellende beleidsnota’s ...................................................................................................... 114 Wat mag het kosten? .................................................................................................................. 115 6D Sociaal domein Overig ............................................................................................................... 117 Producten .................................................................................................................................... 117 Prestatie-indicatoren ..................................................................................................................
119 Kaderstellende beleidsnota’s ...................................................................................................... 120 Externe ontwikkelingen/risico’s .................................................................................................. 120 Wat mag het kosten? .................................................................................................................. 121 7. Volksgezondheid en milieu ......................................................................................................... 123 Producten .................................................................................................................................... 123 Prestatie-indicatoren .................................................................................................................. 132 Externe ontwikkelingen/risico’s .................................................................................................. 132 Kaderstellende beleidsnota’s ...................................................................................................... 133 Wat mag het kosten? .................................................................................................................. 134 Begroting 2027 4 8. Volkshuisvesting, leefomgeving en stedelijke vernieuwing .......................................................
137 Producten .................................................................................................................................... 138 Prestatie-indicatoren .................................................................................................................. 143 Externe ontwikkelingen/risico’s .................................................................................................. 144 Kaderstellende beleidsnota’s ...................................................................................................... 145 Wat mag het kosten? .................................................................................................................. 146 3. Paragrafen ....................................................................................................................................... 149 3.1 Lokale heffingen ........................................................................................................................ 149 Geraamde inkomsten ................................................................................................................. 151 Beleid lokale heffingen ...............................................................................................................
152 Overzicht op hoofdlijnen diverse heffingen ............................................................................... 152 Lokale lastendruk ........................................................................................................................ 159 Kwijtscheldingsbeleid .................................................................................................................. 160 3.2 Weerstandsvermogen en risicobeheersing .............................................................................. 161 Risicomanagement...................................................................................................................... 161 Risicoregister ............................................................................................................................... 162 Weerstandsvermogen ................................................................................................................. 166 Weerstandscapaciteit en -ratio .................................................................................................. 166 Financiºle kengetallen ................................................................................................................ 168 3.3 Onderhoud kapitaalgoederen ...................................................................................................
175 Beleids- en beheerkader ............................................................................................................. 176 Uitvoering ................................................................................................................................... 177 3.4 Financiering ............................................................................................................................... 181 Treasuryfunctie ........................................................................................................................... 181 Renteontwikkeling ...................................................................................................................... 181 Externe financieringsmiddelen ................................................................................................... 182 Renteresultaat en rekenrente..................................................................................................... 184 Kasstroomoverzicht .................................................................................................................... 185 Wettelijke normen ......................................................................................................................
186 Uitgezette geldleningen .............................................................................................................. 187 Verstrekte garanties en borgstellingen....................................................................................... 187 3.5 Bedrijfsvoering .......................................................................................................................... 189 Personeel en organisatie............................................................................................................. 189 Informatievoorziening en automatisering .................................................................................. 190 Gegevensbescherming en security ............................................................................................. 190 Informatiebeheer ........................................................................................................................ 191 Rechtmatigheidsverantwoording ............................................................................................... 192 3.6 Wet open overheid ................................................................................................................... 193 Begroting 2027 5 Beleidsvoornemens ten aanzien van de uitvoering ....................................................................
193 3.7 Verbonden partijen ................................................................................................................... 194 3.8 Grondbeleid .............................................................................................................................. 200 Visie ............................................................................................................................................. 200 Wijze van uitvoering ................................................................................................................... 200 Nota kostenverhaal ..................................................................................................................... 201 Resultaten ................................................................................................................................... 201 Winstneming ............................................................................................................................... 202 Reserves ...................................................................................................................................... 202 Deelnemingen .............................................................................................................................
202 3.9 Subsidies ................................................................................................................................... 204 Uitvoering subsidiebeleid ........................................................................................................... 204 4. Financiºle begroting ........................................................................................................................ 207 4.1 Financiºle uitgangspunten ........................................................................................................ 207 4.2 Overzicht van baten en lasten per programma ........................................................................ 209 4.3 Oude naar nieuwe programmaindeling .................................................................................... 211 4.4 Overzicht van baten en lasten per taakveld ............................................................................. 216 4.5 Overzicht incidentele baten en lasten ...................................................................................... 222 4.6 Geprognosticeerde balans ........................................................................................................ 229 4.7 Overzicht EMU-saldo ................................................................................................................
231 4.8 Investeringen ............................................................................................................................ 233 4.9 Reserves en voorzieningen ....................................................................................................... 247 Bijlagen ................................................................................................................................................ 252 Begrippenlijst .................................................................................................................................. 253 Afkortingen ..................................................................................................................................... 261 Aandachtspunten provincie Zuid-Holland ...................................................................................... 267 Begroting 2027 6 1. Hoofdlijnen 1.1 Bestuurlijke hoofdlijnen Voor u ligt de eerste begroting van de collegeperiode 2026 – 2030. Deze begroting is structureel sluitend. Afgelopen maart zijn de gemeenteraadsverkiezingen gehouden, gevolgd door de vorming van een college van burgemeester en wethouders. Vanaf dat moment is er hard gewerkt om alle plannen uit te werken. De resterende tijd bleek echter te kort om al deze nieuwe plannen te verwerken in de begroting.
Vandaar dat in deze begroting dan ook vooral de activiteiten vermeld staan die tot de reguliere werkzaamheden van de gemeente behoren of waar de gemeenteraad al een besluit over genomen heeft. Het nieuwe beleid wordt in het Collegewerkprogramma (CWP) beschreven. Het CWP wordt tegelijk met de begroting bij de raad aangeleverd. De begrotingswijziging behorend bij het CWP is apart onderdeel van de besluitvorming van de begroting. Dit jaar geven de begroting en het CWP gezamenlijk een beeld van de uit te voeren plannen en de daarbij horende financiºle situatie. Hieronder in paragraaf 1.2 staan de financiºle hoofdlijnen vermeld. In de leeswijzer in paragraaf 1.3 treft u een uitleg van de opbouw en de indeling van de begroting aan. College van burgemeester en wethouders gemeente Westland
Begroting 2027 7 1.2 Financiºle hoofdlijnen Dit hoofdstuk toont het verloop van het Financieel Meerjaren Perspectief (FMP) vanaf de startpositie – de door de raad op 12 november 2025 vastgestelde begroting 2026-2029 – via de Kaderbrief 2026, de 1e Afwijkingenrapportage 2026 en de bijstelling van het meerjareninvesteringsplan (MIP) tot het Financieel Meerjaren Perspectief voor de begroting 2027- 2030. Daarnaast wordt de financiºle positie inclusief kengetallen toegelicht. Het hoofdstuk eindigt met een samenvattend overzicht van het FMP. Financiºle hoofdlijnen Voor u ligt de begroting 2027. Hierin hebben wij de Kaderbrief 2026 verwerkt, waarmee wij u in 2026 hebben geïnformeerd over het Financieel Meerjaren Perspectief (FMP) 2027-2030. Omdat op 18 maart 2026 de gemeenteraadsverkiezingen zijn gehouden, hebben wij – net als in 2022 – geen kadernota aangeboden, maar de raad via de Kaderbrief geïnformeerd over de financiºle kaders voor 2027. Ook hebben we de effecten van de 1e Afwijkingenrapportage 2026 en de bijstelling van het meerjareninvesteringsplan (MIP), beide op 8 juli 2026 door de raad vastgesteld, in de cijfers verwerkt. Ook de meicirculaire is verwerkt in deze begroting. Het nieuwe beleid volgend uit het Collegewerkprogramma (CWP), wordt middels een aparte begrotingswijziging bij het CWP aangeboden aan de raad.
Het financiºle beeld van Westland is voor de jaren 2027 tot en met 2029 minder gunstig geworden dan bij de begroting 2026-2029. Dit komt vooral door de structurele doorwerking van de 1e Afwijkingenrapportage 2026 en de Kaderbrief 2026. Voor jaarschijf 2030 sluit het FMP in 2030 met een voordelig saldo. De financiºle positie van de gemeente wordt sinds een aantal jaren ook onderbouwd met een aantal financiºle kengetallen. Deze verhoudingscijfers worden op grond van het Besluit Begroting en Verantwoording (BBV) opgenomen in de paragraaf Weerstandsvermogen en risicobeheersing. Een uitgebreide weergave en berekening van de bedoelde kengetallen is ook in deze begroting in de genoemde paragraaf terug te vinden. De belangrijkste kengetallen voor de beoordeling van de financiºle positie van de gemeente zijn de netto schuldquote (verhouding schuld/totale baten van de gemeente) en de solvabiliteit (verhouding eigen vermogen/totaal vermogen). Ten opzichte van de jaarrekening 2025 nemen de vaste schulden in de huidige begroting met circa € 37,0 miljoen toe tot een niveau van € 364,5 miljoen eind 2030. De netto schuldquote gecorrigeerd voor verstrekte leningen bereikt in de periode tot en met 2030 in het jaar 2027 een piek van 119,6% en blijft daarmee binnen de door het Gemeenschappelijk Toezichtkader (GTK) gehanteerde signaleringswaarde van 130%.
Door de geplande investeringen neemt de schuldpositie van de gemeente de komende jaren toe. Een relatief groter deel van de bezittingen wordt gefinancierd met vreemd vermogen. Daardoor
Begroting 2027 neemt de solvabiliteitsratio af van 39,2% in 2025 naar 31,3% in 2027, waarna deze weer oploopt naar 36,2% aan het einde van de begrotingsperiode in 2030. Dit blijft daarmee binnen de door het Gemeenschappelijk Toezichtkader (GTK) gehanteerde signaleringswaarde van minimaal 20%. Het kengetal voor de begrote woonlasten, de belastingcapaciteit voor de Westlandse inwoners, bedraagt naar verwachting in 2027 111,5% ten opzichte van het landelijk gemiddelde (over 2025 was dit nog 102,7%). De financiºle kengetallen blijven binnen de door het Gemeenschappelijk Toezichtkader (GTK) gehanteerde signaleringswaarden. Van 1e Afwijkingenrapportage 2026 tot meerjarenbegroting 2027-2030 De financiºle startpositie is gebaseerd op de door de raad op 8 juli 2026 vastgestelde 1e Afwijkingenrapportage 2026. We hebben het Financieel Meerjaren Perspectief (FMP) bijgewerkt met de effecten van de separate college- en raadsbesluiten en de meicirculaire. (bedragen x € 1.000) Omschrijving | 2027 | 2028 | 2029 | 2030 Saldo 1e Afwijkingenrapportage 2026 | 2.124 | 3.541 | 3.879 | -4.501 Kaderbrief 2026 | 665 | 665 | 665 | 665 Bijstelling meerjareninvesteringsplan (MIP) | -1.301 | -1.148 | -2.078 | 744 Saldo RIB Meicirculaire d.d.
9-7-2026 | -8.056 | -3.950 | 1.918 | 204 Keuzes meicirculaire | 4.033 | 459 | -5.050 | -5.111 Financieel technische wijzigingen | -811 | -980 | -962 | -1.894 Saldo begroting 2027-2030 | -3.346 | -1.413 | -1.628 | -9.893 Een min-bedrag is een voordeel, baat, onttrekking uit reserve, voordelig saldo. Kaderbrief 2026 Dit betreft de financiºle effecten uit de Kaderbrief 2026, waarover de gemeenteraad op 28 mei 2026 is geïnformeerd. Bijstelling meerjareninvesteringsplan (MIP) Tegelijk met de 1e Afwijkingenrapportage 2026 heeft de raad op 8 juli 2026 ook de bijstelling van het meerjareninvesteringsplan (MIP) vastgesteld. Gezien het beleidsarme karakter van de Kaderbrief is niet het volledig geactualiseerde MIP, maar een ’beleidsarm MIP’ ter vaststelling voorgelegd. Dit betreft de reeds in uitvoering zijnde investeringen (MIP-A), de investeringen die voldoende zijn voorbereid om te worden verplaatst van MIP-B naar MIP-A, de investeringen in de Flora Campus en het nieuwe Westland Theater, en de voorbereidingsbudgetten die in 2026 en 2027 nodig zijn om te komen tot raadsvoorstellen voor investeringen die nu nog niet voldoende zijn uitgewerkt (MIP-B).
De voorgestelde kredietmutaties hebben, door wijzigende kapitaallasten en een jaarlijkse mutatie van de stelpost overprogrammering (25% van de jaarlijkse toename in kapitaallasten wordt als stelpost opgenomen), een effect op het Financieel Meerjaren Perspectief (FMP). 8 Begroting 2027 9 Meicirculaire 2026 9 juli heeft uw raad de raadsinformatiebrief (RIB) Meicirculaire ontvangen. In deze Meicirculaire zaten nog een aantal verwerkingskeuzes, waardoor het saldo van de Meicirculaire wijzigt. Deze keuzes worden toegelicht in programma 0. Bestuur en ondersteuning onder het Overzicht algemene dekkingsmiddelen in de begroting. Ten opzichte van de RIB over de meicirculaire zorgen de keuzes voor een beperking van de vrij besteedbare middelen in 2027 en 2028. Voor 2029 en 2030 zorgen de keuzes juist voor een verruiming van de vrij besteedbare middelen: (bedragen x € 1.000) Omschrijving 2027 2028 2029 2030 Keuzes meicirculaire 4.033 459 -5.050 -5.111 Een min-bedrag is een voordeel, baat, onttrekking uit reserve, voordelig saldo. Financieel technische wijzigingen Een aantal financieel technische wijzigingen hebben plaatsgevonden die een effect hebben op het begrotingssaldo.
Dit betreft het bijwerken van de kostenverdeling, alsook een gewijzigde rekenrente voor de kapitaallasten, het terugdraaien van stortingen aan de voorziening afval en een voordeel door toerekenbare btw op de afvalstoffenheffing. Over de kosten van afvalinzameling en - verwerking betaalt de gemeente btw, die zij via het btw-compensatiefonds (BCF) terugkrijgt. Daarom staan deze lasten in de begroting zonder btw. Het BCF wordt echter betaald door een inhouding op het gemeentefonds, dus uit de algemene middelen van alle gemeenten. Daarom mag de gemeente de btw wel meetellen bij de kosten die zij met de afvalstoffenheffing dekt. Financieel beeld Na al deze wijzigingen, resteert er in alle jaren een voordelig begrotingssaldo. Begroting 2027 10 1.3 Leeswijzer De begroting 2027-2030 is opgebouwd uit de volgende onderdelen: Hoofdstuk 1: Bestuurlijke en financiºle hoofdlijnen Dit onderdeel bevat een samenvatting van de begroting. We actualiseren de prognose ten aanzien van het financieel meerjarenbeeld en schetsen op hoofdlijnen hoe - in meerjarig perspectief - onze financiºle huishouding eruitziet. Hoofdstuk 2: Programma’s Het programmaplan bestaat uit 9 programma’s. Programma 6 is daarbij onderverdeeld in vier deelprogramma’s: 0. Bestuur en ondersteuning 1. Veiligheid 2. Verkeer, vervoer en waterstaat 3. Economie 4. Onderwijs 5.
Sport, cultuur en recreatie 6A Sociaal domein Jeugd 6B Sociaal domein WMO 6C Sociaal domein Inkomen 6D Sociaal domein Overig 7. Volksgezondheid en milieu 8. Volkshuisvesting, leefomgeving en stedelijke vernieuwing Het programmaplan is samengesteld met behulp van de gemeentelijke producten en bevat de 9 programma’s die hierboven zijn beschreven. De onderverdeling van de programma's is gebaseerd op de maatschappelijke producten en de 3 W-vragen volgens het BBV. Wat willen we bereiken? • Geeft inzicht in de belangrijkste doelen en maatschappelijke effecten. Wat gaan we daarvoor doen? • Geeft een beschrijving van de activiteiten en prestaties die nodig zijn om onze doelstellingen te bereiken in het begrotingsjaar.
Begroting 2027 11 Wat mag dit kosten? • Bevat een overzicht van de lasten en baten. In de programma’s hebben wij naast de drie W-vragen ook de meest relevante externe ontwikkelingen, risico’s en kaderstellende beleidsnota’s opgenomen. Daarnaast zijn, indien mogelijk, ook bijbehorende prestatie-indicatoren geformuleerd. Hoofdstuk 3: Paragrafen Onderstaande paragrafen maken deel uit van onze begroting. Paragrafen 1 tot en met 8 zijn op grond van de BBV wettelijk verplicht. Paragraaf 9 is facultatief. 1. Lokale heffingen 2. Weerstandsvermogen en risicobeheersing 3. Onderhoud kapitaalgoederen 4. Financiering 5. Bedrijfsvoering 6. Wet open overheid 7. Verbonden partijen 8. Grondbeleid 9. Subsidies De paragrafen geven een ‘dwarsdoorsnede’ van de begroting bezien vanuit een bepaald perspectief. Veel van de paragrafen zijn hierdoor een belangrijke aanvulling op de informatie over de begroting. De paragrafen vormen de kaders die de raad voor het college stelt voor het beheer en de uitvoering voor het beleid (en de begroting). De raad heeft hiermee de instrumenten in handen om: • De beleidslijnen van de diverse onderdelen van de financiºle functie vast te stellen; • De hoofdlijnen van de uitvoering te controleren.
Hoofdstuk 4: Financiºle begroting In dit deel van de begroting vindt u de financiºle uitgangspunten en de meerjarige overzichten van baten en lasten, waarbij er tevens aandacht is voor de incidentele baten en lasten. Ook de geprognosticeerde balans in meerjarenperspectief, het EMU-saldo, de investeringsplanning en een overzicht van de reserves en voorzieningen worden gepresenteerd. De meeste overzichten in dit onderdeel zijn wettelijk voorgeschreven. Bijlagen In dit onderdeel staan de veelvoorkomende begrippen en de afkortingen opgesomd en toegelicht. Ook melden we hier de aandachtspunten voor de begroting vanuit de provincie Zuid-Holland. Portefeuilleverdeling college van burgemeester en wethouders. De portefeuilleverdeling van het college van burgemeester en wethouders is als volgt: Burgemeester B.R. (Bouke) Arends: • Openbare Orde en Veiligheid • Bestuur en sturing • Externe betrekkingen • Gemeentehuizen • Flora Campus Westland (Coördinatie) Begroting 2027 12 Wethouder D. (Dennis) Chafiâ: • Wonen • Arbeidsmigratie • Opvang Oekraïense vluchtelingen • Gebiedsontwikkeling • Ruimtelijke Ordening Wethouder A. (Anko) Goudswaard: • Financiºn • Organisatie • Informatievoorziening en ICT • Sport • Asiel en Migratie • Communicatie • Flora Campus Westland (Regie programmering) Wethouder P.J. (Peter) Valstar: • Economie • Energie • Mobiliteit • Grondzaken Wethouder M.R.
(Michiel) Ferwerda: • Openbare Ruimte • Milieu en Klimaat • Recreatie en Toerisme • Dienstverlening • Dierenwelzijn Wethouder J. (Jenny) Vermeer - de Smit: • Werk en Inkomen • Zorg en Welzijn (WMO-zorg) • Cultuur • De Naald Wethouder D. (Dave) van Koppen: • Jeugd • Onderwijs • Evenementen • Vergunningen, Toezicht en Handhaving (m.u.v. openbare orde en veiligheid en horeca) Begroting 2027 13 2. Programma’s 0. Bestuur en ondersteuning De gemeente is er voor haar inwoners, instellingen en bedrijven. We vinden het belangrijk naar hen te luisteren en open te staan voor suggesties. Daarom werken we samen aan het waarmaken van suggesties en het oplossen van problemen. We creºren ruimte voor gesprekken over onderwerpen die belangrijk zijn voor inwoners en ondernemers. Datzelfde geldt voor onze partners in de regio. De gemeenteraad en het college spelen ieder hun rol in de besturing van onze gemeente. De komende jaren werken zij samen aan de toekomst van de Westlandse samenleving. Onze ambitie is om op een open en toegankelijke manier te besturen. De focus ligt hierbij op het algemeen belang van de Westlandse inwoners, bedrijven en organisaties – zowel nu als in de toekomst. Een financieel gezonde gemeente is cruciaal voor een sterk en toekomstbestendig Westland. We gaan zorgvuldig om met het geld van onze inwoners en bedrijven – elke euro telt.
Daarom geven we niet meer uit dan er binnenkomt en zorgen we dat onze begroting structureel in evenwicht is. We houden onze schulden goed in de gaten. Ook zorgen we dat de belastingen voor inwoners en bedrijven passen bij de financiºle situatie en de voorzieningen die we bieden. We streven ernaar een aantrekkelijke werkgever te zijn waar betrokken medewerkers zich met plezier inzetten voor de Westlandse samenleving. De organisatie is zo ingericht dat we de blik naar buiten houden, op de grote opgaven die er voor gemeente Westland liggen. We zijn resultaatgericht, wendbaar en lerend. De digitalisering en de inzet van data dragen bij aan een efficiºntere en transparantere overheid, betere kwaliteit van dienstverlening en nieuwe innovatieve vormen van beleidsontwikkeling en besluitvorming. We betrekken inwoners actief en geven hen inspraak. Zo ontstaat een sterke verbinding tussen de gemeente en haar gemeenschap. Gemeente Westland heeft als doel om participatie breder op te pakken dan verplicht is vanuit de Omgevingswet. Participatie en samenspraak goed inrichten vraagt om een lange-termijn-aanpak.
Begroting 2027 14 Producten Bestuur Als gemeente nemen we dagelijks beslissingen over veel verschillende onderwerpen. Dit gebeurt volgens vastgestelde processen die zorgen voor transparante, tijdige en zorgvuldige besluitvorming. We betrekken de raad actief bij besluitvorming en creºren meer ruimte voor gesprekken over onderwerpen die belangrijk zijn voor inwoners en ondernemers. Daarnaast zetten we actief in op externe betrekkingen om onze belangen en ambities te realiseren. Het is hierbij van belang dat we duurzame contacten en relaties onderhouden met inwoners, (mede)overheden en organisaties in de publieke en private sector. Collegeleden nemen deel aan relevante bestuurlijke netwerken op lokaal, regionaal, landelijk en internationaal niveau. En we uiten waardering aan inwoners en verenigingen die zich op bijzondere wijze inzetten voor de Westlandse samenleving. Reguliere activiteiten Wat willen we bereiken? Wat gaan we daarvoor doen? Een goed werkend en navolgbaar gemeentebestuur. Gemeenteraad: bepaalt de richting van het beleid en controleert of het college het beleid goed heeft uitgevoerd. College: voert besluiten van de gemeenteraad uit. College: voert wetten en regelingen van het Rijk en de Provincie uit. College: voert het Collegewerkprogramma binnen de financiºle ruimte van de begroting uit. Een transparant, tijdig en zorgvuldig besluitvormingsproces.
Bijstellen en verbeteren van de processen. We vergroten de betrokkenheid van de raad bij de besluitvorming door meer interactie in het proces te organiseren. Verstevigen van de relaties met belangrijke partners en bestuurlijke aanwezigheid in de regio. Collegeleden nemen deel aan relevante bestuurlijke netwerken op lokaal, regionaal, landelijk en internationaal niveau. Collegeleden zijn ambassadeurs van Westland richting bezoekers uit binnen- en buitenland. Ontvangst van diverse delegaties. Denk hierbij aan Kamerleden, bewindspersonen, Statenleden, Europarlementariºrs en internationale delegaties. Organiseren van en aanwezig zijn bij relevante momenten waar de belangen van Westland gediend kunnen worden. Uiten van waardering aan inwoners en verenigingen/organisaties die zich inzetten voor de Westlandse samenleving. Uitreikingen koninklijke en gemeentelijke onderscheidingen. Het uitreiken van vrijwilligersprijs het WestlandHart. Het organiseren van de Nieuwjaarsontmoeting. Het organiseren van het Westlands Sportgala. Het organiseren van momenten voor de Westlandse veteranen (o.a. de Westlandse Veteranendag). Begroting 2027 15 Wat willen we bereiken? Wat gaan we daarvoor doen? Verstevigen internationale positie Westland en tuinbouwsector. Het verder door ontwikkelen van de Global Alliance of Horticulture Regions en daarmee het delen van kennis en ervaringen.
Hiermee creºren we kansen voor ons bedrijfsleven. Het deelnemen aan relevante overleggen en netwerken bij Europese instanties. Krachtigere positie van Westland. Om het doel te bereiken zetten we o.a. in op de volgende activiteiten: • Koplopers in de tuinbouw zichtbaarder maken en als voorbeeld laten dienen voor de sector. Tijdens bijeenkomsten, op beurzen en bij landelijke (politieke) momenten. • Het WHC positioneren als het kennis- en innovatiecentrum van de tuinbouwsector. Hier komen onderwijs, bedrijfsleven en overheid samenkomen om de toekomst van de sector vorm te geven. • Publieke en politieke boegbeelden naar Westland halen. Burgerzaken We registreren levensgebeurtenissen van Westlandse inwoners en voorzien individuele burgers en (semi)overheidsinstanties van officiºle documenten en persoonsgegevens. We gebruiken de persoonsgegevens uit de Basisregistratie Personen (BRP) voor het opstellen en afgeven van akten burgerlijke stand, reisdocumenten en rijbewijzen. We streven naar een snelle en correcte afhandeling van aanvragen en zorgen voor een toegankelijke dienstverlening voor alle inwoners. Vragen die we binnenkrijgen via social media en de telefoon beantwoorden we op een vriendelijke en snelle manier. We organiseren verkiezingen op Europees, landelijk, provinciaal, waterschaps- en lokaal niveau.
Een goed en open verloop van verkiezingen is essentieel voor ons democratisch proces. Het Klantcontactcentrum (KCC) is de centrale toegang van de gehele gemeente voor inwoners, bedrijven, kernpartners en instellingen. De medewerkers van het KCC zijn verantwoordelijk voor alle eerstelijns klantcontacten via telefoon en social media. We meten klanttevredenheid en verbeteren de dienstverlening op basis van de resultaten. Reguliere activiteiten Wat willen we bereiken? Wat gaan we daarvoor doen? Goede dienstverlening aan inwoners en bedrijven. Wij bieden inwoners de mogelijkheid om binnen 5 werkdagen een afspraak te maken voor het aanvragen van een reisdocument of rijbewijs. We bieden inwoners die aan huis zijn gebonden thuisservice voor het aanvragen en in ontvangst nemen van identiteitsdocumenten. Begroting 2027 16 Wat willen we bereiken? Wat gaan we daarvoor doen? We stimuleren het gebruik van het digitale loket voor het aanvragen van reisdocumenten, rijbewijzen, uittreksels en de aangifte van geboorte- en overlijden. We bieden Westlandse uitzendbureaus 2x per maand de mogelijkheid om de door hen gehuisveste arbeidsmigranten in de avonduren in te schrijven in de BRP. We bieden niet-ingezetenen de mogelijkheid om een Burgerservicenummer en DigiD aan te vragen.
We bieden vreemdelingen, ter afronding van de naturalisatieprocedure, jaarlijks 8 keer de mogelijkheid om een verklaring van verbondenheid af te leggen. Een kwalitatief goede registratie van (niet) ingezetenen in de Basisregistratie Personen. We vergroten, door ingebruikname van het Platform Arbeidsmigranten, het zicht op de verblijfplaats van arbeidsmigranten. Hierbij werken samen we met de Westlandse Uitzendbureaus. Wij bewaken de kwaliteit van de BRP door het structureel uitvoeren van geautomatiseerde bestandscontroles, het uitvoeren van multidisciplinaire handhavingsacties, leegstandcontroles en persoonsgerichte huisbezoeken. Goed en open verloop van verkiezingen. Op 17 maart 2027 worden de leden van Provinciale Staten en het Waterschap gekozen. Westlanders ervaren een uitstekende en uniforme beantwoording via telefoon en/of social media. Onze telefonische en sociale media- contactmomenten blijven we continu verbeteren. Dit doen we door: • Maandelijkse data analyse en KPI monitoring. • Klanttevredenheidsonderzoek eens per jaar • Blijven coachen van medewerkers en optimaliseren van de kwaliteitstoets voor medewerkers • Blijvend optimaliseren van de content binnen onze systemen en gemeentelijke websites. We handelen, waar mogelijk, klantvragen direct af binnen het KCC (First Time Fix).
We streven naar een wachttijd van 30 seconden voor telefonische contacten en 1 uur voor digitaal klantcontact. Gezamenlijk gaan we ervoor dat minimaal 90 procent van de klantvragen binnen 2 werkdagen een reactie ontvangt. En dat 80% binnen 15 werkdagen afgehandeld is. Verdere optimalisatie van dienstverlening. Inzet op fysieke dienstverlening in de publiekshal. Dit zorgt ervoor dat inwoners van Westland hun vragen en verzoeken ook persoonlijk en direct Begroting 2027 17 Wat willen we bereiken? Wat gaan we daarvoor doen? kunnen afhandelen, wat bijdraagt aan een laagdrempelige en toegankelijke dienstverlening. Samenwerking met de Wmo om meldingen beter te kunnen screenen. Hierdoor kan juiste snellere en effectievere ondersteuning worden geboden. We blijven intern aandacht besteden aan de werkzaamheden van het KCC. Ook daarom nodigen we collega’s en externe samenwerkingspartners uit, om actief deel te nemen aan het onboardingsprogramma. Om onze bereikbaarheid, interne communicatie en klanttevredenheid te kunnen continueren is een nieuwe telefooncentrale noodzakelijk. Het contract van de huidige centrale loopt af. Er wordt een programma van eisen opgesteld. Westlanders ervaren een goede digitale en persoonlijke dienstverlening. Hierin zetten we de ingeslagen weg voort. We houden oog voor Westlanders die moeite hebben met de digitale of schriftelijke communicatie met de gemeente.
Inwoners krijgen ondersteuning van de formulierenbrigade van Vitis Welzijn. We verbeteren, waar nodig, de mogelijkheden om digitaal zaken te doen met de gemeente. Via het persoonlijke (en goed beveiligde) loket maken we steeds meer documenten en statusinformatie van aanvragen inzichtelijk. Ook maken we het aanvragen van producten en diensten makkelijker en veiliger voor Westlanders. We meten klanttevredenheid en we verbeteren de dienstverlening op basis van de resultaten daarvan. Dit jaar zullen we deze aanpak over nog meer producten en diensten uitbreiden. Beheer overige gebouwen en gronden Het maatschappelijk vastgoed wordt doelgericht ingezet om maatschappelijke doelstellingen te realiseren op het gebied van onder meer sport, cultuur en onderwijs. Het hebben van vastgoed is daarbij geen doel op zich, maar een middel om deze voorzieningen mogelijk te maken en toegankelijk en toekomstbestendig te houden voor inwoners. Wij sturen daarbij op een strategische en efficiºnte vastgoedportefeuille. We beheren en onderhouden onze gebouwen volgens een vast plan. Daardoor functioneren de gebouwen goed en blijven ze technisch op orde. We willen een financieel gezonde en toekomstbestendige portefeuille. Daarom sturen we op duurzaamheid en het behalen van de Europese klimaatdoelen, rechtmatigheid en heldere kaders.
Reguliere activiteiten Wat willen we bereiken? Wat gaan we daarvoor doen? Een planmatig beheerd en goed onderhouden gemeentelijk vastgoedbestand. Wij beheren en onderhouden het gemeentelijk vastgoed planmatig en sturen daarbij op minimaal conditieniveau ‘redelijk’, conform de NEN 2767- Begroting 2027 18 Wat willen we bereiken? Wat gaan we daarvoor doen? conditiemeting. Zo wordt de technische staat objectief beoordeeld en blijft het vastgoed functioneren en technisch op orde. Een strategisch beheerde vastgoedportefeuille. Wij beoordelen de vastgoedportefeuille periodiek op de bijdrage aan gemeentelijke beleidsdoelen, de technische staat en de financiºle prestaties. Op basis hiervan bepalen wij per object een strategie: behouden, renoveren, afstoten of herontwikkelen. Zo houden wij de vastgoedportefeuille toekomstbestendig en afgestemd op de gemeentelijke ambities. Strategisch grondbezit voor gemeentelijke opgaven. Wij verwerven strategisch grondposities ter ondersteuning van gebiedsvisies en gemeentelijke opgaven, met oog voor continuïteit en het duurzaam borgen van gemeentelijke taken op de lange termijn. Een huurprijsbeleid met heldere kaders en transparante tarieven. We werken aan een nota Huurprijzenbeleid en leggen daarin heldere kaders en transparante tarieven vast, in lijn met de Wet Markt & Overheid. Een duurzame gemeentelijke vastgoedportefeuille.
Wij definiºren de kernportefeuille en verduurzamen deze planmatig en, waar nodig, versneld. Dit doen we minimaal in lijn met de nationale en Europese klimaatdoelen voor 2030 en 2050. Overhead We streven ernaar een aantrekkelijke werkgever te zijn waar betrokken medewerkers zich met plezier inzetten voor de Westlandse samenleving. De organisatie is zo ingericht dat we de blik naar buiten houden, op de grote opgaven die er voor gemeente Westland liggen. We zijn resultaatgericht, wendbaar en lerend. De organisatieontwikkeling is erop gericht dat de samenwerking tussen bestuur en ambtelijke organisatie soepel en scherp verloopt, en dat er een goede verbinding is met de wereld om ons heen. We blijven continu werken aan voorspelbaarheid en kwaliteit van onze dienstverlening – ook door processen en systemen te optimaliseren en te moderniseren. We beschermen de gemeentelijke organisatie tegen inbreuk op de beveiliging van informatie en datalekken. We monitoren de technische en organisatorische maatregelen die noodzakelijk zijn om (persoons)gegevens te beschermen. Communicatie speelt een centrale rol in het versterken van de relatie tussen gemeente en samenleving: we zorgen ervoor dat inwoners, ondernemers en maatschappelijke partners goed geïnformeerd zijn, zich gehoord voelen en actief kunnen meedenken en meedoen.
Reguliere activiteiten Wat willen we bereiken? Wat gaan we daarvoor doen? De gemeente Westland als aantrekkelijk werkgever. We werken aan een nieuwe arbeidsmarktbenadering. Deze benadering zorgt Begroting 2027 19 Wat willen we bereiken? Wat gaan we daarvoor doen? ervoor dat gemeente Westland op de arbeidsmarkt wordt herkend als aantrekkelijke werkgever. We onderzoeken of we samenwerkingsverbanden in de regio, landelijk, provinciaal en op gemeenteniveau kunnen aangaan. Ook maken we gebruik van de kennis van de VNG op gebied van de arbeidsmarkt. We zetten in op een goede start voor nieuwe medewerkers. We bieden een onboardingstraject van 3 maanden, waarmee gezorgd wordt voor een goede landing, een warm welkom en het delen van relevante informatie en afspraken. We implementeren een nieuwe ontwikkelcyclus, waar de nadruk ligt op de talentontwikkeling van de medewerker. We bieden een passend, actueel en uitdagend leeraanbod en leerplatform. Versteviging participatie. We werken aan een participatievisie met ambitie, waarden, spelregels en rolverdeling. Met duidelijke rollen voor de raad, het college, de directie en de organisatie. Op basis van de participatievisie organiseren we kennissessies voor de raad, het college en de directie. Op basis van de participatievisie zal er een participatie toolbox worden opgesteld. We ontwikkelen per wijk en straat een gerichte participatieaanpak.
We breiden de inzet van de online participatie via OpenStad verder uit om het tot een vaste werkwijze te maken. Heldere, tijdige en toegankelijke informatie voor inwoners, ondernemers en partners over beleid, dienstverlening en actuele ontwikkelingen. We doen dit via diverse online en offline communicatiekanalen zoals de website, sociale media en de gemeentepagina. Online zorgen we voor duidelijke taal en toegankelijke informatie die aansluit bij de behoeften van onze inwoners. Digitale inclusieve gemeente. We nemen maatregelen om beter te kunnen voldoen aan de wettelijke toegankelijkheidseisen (WCAG). De informatievoorziening en gemeentelijke dienstverlening zijn weerbaar tegen digitale dreigingen en datalekken. We trainen medewerkers in veilig te werken en het herkennen van phishing. We organiseren jaarlijks een cybercrisisoefening, treffen technische en organisatorische beveiligingsmaatregelen en werken met een Concern Informatieplan (CIP) om informatievoorziening We monitoren continu dreigingsbeelden vanuit cyberveiligheid en zetten het CSIRT (Cyber Security Incident Response Team) in bij impactvolle incidenten. Begroting 2027 20 Wat willen we bereiken? Wat gaan we daarvoor doen? Aantoonbaar voldoen aan de geldende wet- en regelgeving voor informatiebeveiliging en privacy. We implementeren en onderhouden de vereiste maatregelen voor informatiebeveiliging en privacy.
We voeren preventieve beveiligings- en privacytoetsen uit en organiseren jaarlijks de verplichte audits en zelfevaluaties. Conform wet- en regelgeving rapporteren wij per kwartaal over de mate van compliance en de risico’s. Afwijkingen en verbeterpunten vertalen we naar concrete maatregelen. Waar dit aantoonbare meerwaarde oplevert, wordt AI verantwoord ingezet ter ondersteuning van gemeentelijke taken en dienstverlening. We bieden kaders voor het verantwoord gebruik van AI en vergroten AI-geletterdheid en basisvaardigheden. Voor de kantoorautomatisering zetten we in op het begeleid inzetten van MS Copilot. Tevens onderzoeken we de mogelijkheden met betrekking tot flitsvergunningen en ondersteuning van keukentafelgesprekken om de administratieve lasten aanzienlijk te verlagen. Vergroten duurzame inzetbaarheid medewerkers. We zetten preventieve maatregelen (zoals vitaliteitsbevordering) en ondersteuning in om uitval van medewerkers te voorkomen. We voeren verbeteringen uit op basis van de Medewerker Tevredenheidsonderzoek (MTO) uitkomsten. Belastingen Het opleggen en invorderen van de gemeentelijke belastingen en daarbij waar mogelijk verlenen van kwijtschelding. Taakvelden 0.61 OZB woningen, 0.62 OZB niet-woningen, 0.64 Belastingen overig Reguliere activiteiten Wat willen we bereiken? Wat gaan we daarvoor doen? Het realiseren van de geraamde belastingopbrengsten.
Realistisch begroten en vervolgens opleggen en invorderen van de belastingaanslagen. Zie ook de paragraaf Lokale heffingen. Lasten voor de inwoners en bedrijven moeten in verhouding staan tot de financiºle weerbaarheid en het voorzieningenniveau van de gemeente. Jaarlijks de belastingtarieven aanpassen, waarbij de tarieven voor de rioolheffing en afvalstoffenheffing toegroeien naar kostendekkendheid en de hoogte van de OZB zich jaarlijks ontwikkelt conform de nationale consumentenprijsindex. Belastingverordeningen eind van het jaar ter vaststelling voorleggen aan de raad. Algemene uitkering en overige uitkeringen gemeente Via het gemeentefonds ontvangen we middelen van het Rijk. De algemene uitkering vormt daarbij een belangrijk onderdeel van de gemeentelijke financiering en levert een groot deel van de dekking Begroting 2027 21 voor de gemeentelijke uitgaven. De raming van de algemene uitkering baseren wij op de meest recente meicirculaire en op de actuele ontwikkelingen in de verdeling van het gemeentefonds. Wij informeren de raad over relevante mutaties in de algemene uitkering die volgen uit de circulaires van het gemeentefonds. Wij verwerken deze mutaties in een begrotingswijziging, zodat de meerjarenraming actueel blijft en er een realistisch beeld ontstaat van de beschikbare middelen voor Westland.
Reguliere activiteiten Wat willen we bereiken? Wat gaan we daarvoor doen? Een reºel en actueel beeld van de inkomsten uit de algemene uitkering en overige uitkeringen uit het gemeentefonds. We baseren de raming op de meest recente circulaires van het gemeentefonds en verwerken daarin de relevante mutaties voor de jaren van de meerjarenbegroting. We informeren de raad over de financiºle effecten van de circulaires van het gemeentefonds en leggen wijzigingen voor aan de raad via een begrotingswijziging. Overige gemeentefinanciºn Het product Overige gemeentefinanciºn bundelt de taakvelden 0.5 en 0.8 tot en met 0.11 uit de BBV-indeling. Het gaat om posten die niet direct aan een specifiek beleidsterrein zijn toe te rekenen, maar wel onderdeel uitmaken van de gemeentebrede financiºle huishouding. Taakveld 0.5 (Treasury) gaat over het sturen en beheersen van geldstromen, de financiºle vermogenswaarden en de financiºle posities met de hieraan verbonden risico’s, in de paragraaf Financiering wordt hier nader op ingegaan. Onder taakveld 0.8 (Overige baten en lasten) vallen bijvoorbeeld stelposten en onvoorziene uitgaven die nog niet aan andere taakvelden zijn toegewezen. Taakveld 0.9 betreft de vennootschapsbelasting die de gemeente eventueel verschuldigd is over ondernemingsactiviteiten.
Taakveld 0.10 omvat de mutaties in de reserves, waaronder toevoegingen en onttrekkingen die voortvloeien uit begrotingsbesluiten. Taakveld 0.11 ten slotte laat het rekeningresultaat zien, ofwel het saldo van baten en lasten na bestemming. Samen vormen deze taakvelden een sluitpost die inzicht geeft in de financiºle techniek en beheersing van de begroting als geheel. Dit product is daarmee vooral instrumenteel van aard en minder gericht op inhoudelijk beleid. Taakvelden 0.5 Treasury, 0.8 Overige baten en lasten, 0.9 Vennootschapsbelasting, 0.10 Mutaties reserves en 0.11 Resultaat van de rekening van baten en lasten. Reguliere activiteiten Wat willen we bereiken? Wat gaan we daarvoor doen? Vennootschapsbelasting Een juiste en volledige fiscale verantwoording van de vennootschapsbelasting. We verwerken de vennootschapsbelasting op het taakveld Vennootschapsbelasting en actualiseren de raming op basis van de door de Belastingdienst opgelegde definitieve en voorlopige aanslagen en op basis van ramingen voor komende jaren. Beheersing van de fiscale positie rond de openbare reclame. We volgen de lopende bezwaar- en proefprocedures, blijven aangesloten bij de landelijke ontwikkeling in de rechtspraak en Begroting 2027 Wat willen we bereiken? | Wat gaan we daarvoor doen? verwerken de uitkomsten in de financiºle raming zodra daar duidelijkheid over is.
Beperking van financiºle onzekerheden rondom | We bewaken de teruggave en vermindering van belastingrente. | belastingrente, en houden daarbij rekening met het moment waarop de Belastingdienst tot uitbetaling overgaat. Duidelijkheid over de fiscale gevolgen van de BBV-We onderhouden hierover overleg met de wijziging en de doorbelasting van omslagrente. | Belastingdienst en beoordelen de gevolgen voor de fiscale winstgrondslag van de grondbank Westlandse Zoom Beheersing van de fiscale positie rond het | We volgen de ontwikkelingen binnen de huidige grondbedrijf. | en nieuw te openen grondexploitaties. Speciale aandacht bestaat voor de grondexploitatie Flora Campus. Prestatie-indicatoren Verplichte BBV-indicatoren Prestatie-indicatoren zijn geactualiseerd op basis van de laatst beschikbare gegevens. Hierdoor kunnen de periodes waarop de tabellen betrekking hebben van elkaar verschillen. Formatie Formatie (Fte) per 1.000 inwoners. Legenda grafiek Groen: Westland Blauw: Nederlandse gemeenten Bron: A&O personeelsmonitor Jaar | Westland | Nederland 2021 | 7,54 | 9,04 2022 | 7,81 | 9,34 2023 | 8,09 | 9,68 2024 | 8,36 | 9,97 2025 | 8,21 | n.n.b. Bezetting 22 Begroting 2027 Bezetting (Fte) per 1.000 inwoners.
Legenda grafiek Groen: Westland Blauw: Nederlandse gemeenten Bron: Salarisbestanden gemeenten, CBS statline Jaar | Westland | Nederland 2021 | 6,89 | 8,9 2022 | 7,06 | 9,1 2023 | 7,53 | 9,7 2024 | 7,67 | 10,2 2025 | 7,96 | 10,4 Apparaatskosten De totale apparaatskosten gedeeld door het aantal inwoners. Gegevens van andere gemeenten niet bekend. Legenda grafiek Groen: Westland Jaar | Apparaatskosten per inwoner 2021 | € 729 2022 | € 790 2023 | € 877 2024 | € 953 23 Begroting 2027 Jaar | Apparaatskosten per inwoner 2025 | € 967 Externe inhuur Kosten als % van totale loonsom + totale kosten inhuur externen. Legenda grafiek Groen: Westland Blauw: 100.000+ gemeenten Bron: EnquŒte personeelsmonitor, Salarisbestanden gemeenten Jaar | Westland | 100.000+ gemeenten 2021 | 24,5% | 16,9% 2022 | 23,9% | 18,2% 2023 | 24,0% | 18,9% 2024 | 24,3% | 17,6% 2025 | 16,6% | 16,1% Overhead De kosten van overhead gedeeld door de totale lasten exclusief stortingen reserves. Gegevens van andere gemeenten niet bekend. Legenda grafiek Groen: Westland 24 Begroting 2027 Jaar | % overhead 2021 | 12,0% 2022 | 10,6% 2023 | 13,1% 2024 | 12,0% 2025 | 12,9% Gemiddelde WOZ waarde De gemiddelde WOZ-waarde van woningen x € 1.000.
Legenda grafiek Groen: Westland Blauw: Nederland Bron: CBS - Waarde onroerende zaken Jaar | Westland | Nederland 2022 | 374 | 317 2023 | 424 | 368 2024 | 447 | 378 2025 | 465 | 398 2026 | 514 | 439 Gemeentelijke woonlasten ØØnpersoonshuishouden Het gemiddelde totaalbedrag in euro’s per jaar dat een éénpersoonshuishouden betaalt aan woonlasten. De COELO hanteert per 2021 de gemiddelde WOZ-waarde van alleen koopwoningen. Legenda grafiek Groen: Westland Blauw: Nederland Bron: COELO - Atlas lokale lasten Jaar | Westland | Nederland 2022 | 899 | 823 2023 | 908 | 860 2024 | 935 | 928 2025 | 957 | 958 2026 | 982 | 993 25 Begroting 2027 Gemeentelijke woonlasten meerpersoonshuishouden Het gemiddelde totaalbedrag in euro’s per jaar dat een meerpersoonshuishouden betaalt aan woonlasten. De COELO hanteert per 2021 de gemiddelde WOZ-waarde van alleen koopwoningen. Legenda grafiek Groen: Westland Blauw: Nederland Bron: COELO - Atlas lokale lasten Jaar | Westland | Nederland 2022 | 1.016 | 905 2023 | 1.025 | 941 2024 | 1.057 | 1.014 2025 | 1.081 | 1.047 2026 | 1.110 | 1.089 Omvang huishoudelijk restafval Kilogram per inwoner, niet gescheiden ingezameld huishoudelijk afval.
Legenda grafiek Groen: Westland Blauw: Nederland Bron: 2021 - 2024 CBS - Huishoudelijk afval 2025 HVC data voor Westland, CBS data voor heel Nederland nog niet beschikbaar 26 Begroting 2027 Jaar | Westland | Nederland 2021 | 196 | 164 2022 | 167 | 153 2023 | 181 | 148 2024 | 186 | 148 2025 | 183 | n.n.b. Externe ontwikkelingen/risico’s • | Cloudcomputing, data gedreven werken, kunstmatige intelligentie (AI) en RPA nemen in het werk een steeds belangrijkere plaats in. • | Toenemende cyberdreiging vanuit maatschappelijk en economisch perspectief (ook AI als aanvalswapen); wet- en regelgeving wordt uitgebreid en aangescherpt. • | De verharding in de maatschappij draagt eraan bij dat wij extra fysieke en digitale beveiligingsmaatregelen onderzoeken voor de ambtenaren en bestuurders van Westland. • | Nieuwe ambities (Flora Campus, wonen, zorg, klimaat, energie) en reguliere taken vormen aanzienlijke uitdagingen; balans tussen ambitie, taken, middelen en uitvoeringskracht. • | Onvoldoende beschikbare arbeidskrachten door vergrijzing, verloop en arbeidsmarktkrapte en de groei van de gemeente; risico dat processen stagneren en doelstellingen niet tijdig worden gerealiseerd. • | Medewerkers verlaten de organisatie; externe inhuur vult dit tijdelijk op maar draagt niet bij aan kennisopbouw en historisch geheugen.
• | Groeiende organisatie heeft te maken met schaarste (financieel, ruimtelijk, arbeidscapaciteit); onvoldoende wendbaarheid voor integraal aanpakken van uiteenlopende belangen. • | Verdere herverdeling van het gemeentefonds is uitgesteld tot 2029. Het ingroeipad wordt in 2027 en 2028 bevroren en geïndexeerd. De definitieve vormgeving van de herverdeling en de financiºle gevolgen voor de gemeente zijn daarmee nog onzeker. Kaderstellende beleidsnota’s • | Algemene wet bestuursrecht (Awb) • | Algemene Verordening Gegevensbescherming (AVG) • | Wet op de Ondernemingsraden (WOR) 2023 • | Financiºle verordening 2025 • | Nota reserves en voorzieningen 2025 • | Nota activabeleid 2017 • | Treasurystatuut 2021 27 Begroting 2027 • | Beleidsregels garanties en borgstellingen 2020 • | Verordening Onroerendezaakbelastingen 2026 • | Verordening Forensenbelasting 2026 • | Verordening Afvalstoffenheffing 2026 • | Verordening Riool- en waterzorgheffing 2026 • | Verordening Marktgelden 2026 • | Verordening Lijkbezorgingsrechten 2026 • | Legesverordening 2026 • | Verordening Toeristenbelasting 2025 • | Leidraad invordering gemeentelijke belastingen Gemeente Westland 2026 • | Verordening kwijtschelding gemeentelijke belastingen Westland 2023 • | Algemene subsidieverordening Westland 2024 Overige verplichte informatie De volgende informatie moet conform BBV-regelgeving verplicht worden opgenomen in