CConstaterende datWestland
Koppel je AI →
Document · PDF

Ontwerp jaarstukken ODH 2023 [24-0078480]

Gemeenteraad 26 juni 2024, gemeente WestlandBij agendapunt: Voorstel tot vaststelling van de zienswijze op de conceptbegroting Gemeenschappelijke Regeling Omgevingsdienst Haaglanden (ODH) 202526.912 woorden

Open het PDF bij de gemeente ↗Naar de vergadering →

Tekst van het document

Uit het bestand gehaald, zonder opmaak, tabellen en afbeeldingen · deel 2 van 3

20 I 63

omgevingsdienst HAAGLANDEN In 2024 start een project interne verduurzaming, waarin onder meer aandacht wordt besteed aan het bevorderen van het energiebewustzijn van medewerkers als het gaan om het gebruik van om opslagcapaciteit voor email en digitale bestanden of het laten branden van verwarming en licht. ODH lift mee op duurzaamheidsacties van de provincie als verhuurder van het gebouw waarin ODH is gehuisvest. De provincie heeft een duurzame meerjarenplanning voor het hele gebouw opgesteld. Het gebouw heeft al een A++ label maar om energieneutraal te worden (Label A++++) zullen aanpassingen gedaan moeten worden. Dit houdt in dat eerst gekeken wordt hoe de gebouwschil energetisch verbeterd kan worden (daken, gevels en vloeren) en daarna gebouwinstallaties als luchtbehandeling en verlichting om zo minder energie te verbruiken. De norm voor een energie neutraal gebouw (ENG) geeft ook aan dat het gebouw de energie die het verbruikt aan gebouwinstallaties zelf dient op te wekken. Hiervoor zullen zonnepanelen en/of windmolens geplaatst moeten worden. Deze verduurzaming wordt door de provincie uitgevoerd als eigenaar van het pand. ODH zal bij de voorgenomen verbouwing van de kantooromgeving in samenwerking met de provincie bevorderen dat circulair wordt gesloopt, en dat deze wordt ingericht met duurzame of hergebruikte bouwmaterialen en kantoormeubilair.

Grafiek 11 Gemiddelde verzuimpercentage naar verzuimduur in dagen

Het ziekteverzuimpercentage is over 2023 is uitgekomen op 6,6% (7,5% in 2022). Het landelijk gemiddelde ziekteverzuimpercentage in de gemeentelijke sector was in 2023 volgens de Personeelsmonitor Gemeenten 2022 A&O fonds 6,70A

Voortschrijdend 12-maandsgemîddeldenaar verzuimduur 2023

Het landelijk ziekteverzuimpercentage in het openbaar bestuur lag in eerste halfjaar 2023 op 6,^ (geheel 2023 is nog niet bekend). Voor 2024 staat een verdere intensivering van de verzuimbegeleiding op het programma en wordt de inzet van de bedrijfsarts verdubbeld.

m Verzuimduur ODH

366 en hoger

Totaal

Tabel 8 Personeelsmonitor 2017 - 2023 Personeelsmonitor ODH

2017

2018

2019

2020

2021

2022

2023

Formatie en bezetting (ultimo jaar)

Primair proces (exclusief management) Ondersteuning (inclusief management) Formatie Bezetting Vacatureruimte % vacatureruimte van gemiddelde formatie % overhead van totale formatie Gemiddelde leeftijd (ultimo jaar) Aantal medewerkers generatiepact (ultimo jaar)

161,0 48,1

167,9 47,6

172,6 47,1

183,7 46,6

188,1 48,4

193,8 47,4

198,6 47,4

209,1

215,5

219,7

230,3

236,5

241,2

246,0

199,3

182,4

190,5

205,0

202,2

211,1

228,1

9,8

33,1

29,2

25,3

34,3

30,1

18,0

5,3 23,0 49,6 24

10,1 22,1 49,4 22

14,3 21,4 48,0 20

12,1 20,2 46,8 23

12,8 20,5 46,6 19

13,5 19,7 46,8 16

9,9 19,3 45,9 9

6,0

6,8

8,4

5,7

5,8

7,5

6,6

266.279 1.336 1,8

282.165 1.547 1,9

275.873 1.448 1,9

187.868 916 1,2

217.294 1.075 1,2

164.779 781 0,9

377.713 1.656 1,9

Salariskosten Externe inhuur (exclusief inhuur ICT)

14.897.616 1.284.143

15.008.714 1.905.751

14.813.327 2.381.250

16.229.686 3.273.934

17.387.349 3.102.591

18.469.289 3.550.926

20.140.911 4.278.150

Totale loonkosten

16.181.759

16.914.465

17.194.577

19.503.620

20.489.940

22.020.215

24.419.061

76.203 7,9

78.641 11,3

79.449 13,8

82.072 16,8

85.400 15,1

90.714 16,1

97.464 17,5

Ziekteverzuim

% verzuim Opleiding en ontwikkeling

Totaal opleidingskosten Gemiddelde opleidingskosten per fte % opleidingskosten van totale loonsom Strategische personeelsplanning

Gemiddelde loonkosten per fte % externe inhuur van totale loonkosten

21 I 63

omgevingsdienst HAAGLANDEN 4.3.4

Informatisering en automatisering

In 2023 is een groot deel van de capaciteit van team Informatievoorziening ingezet op het inrichten van het zaaksysteem ter voorbereiding op de invoering van de voorbereiding van de Omgevingswet. De voorbereidingen om in 2024 de digitale handtekening in te kunnen voeren zijn afgerond. Daarnaast gaat ODH zich zoveel als mogelijk aansluiten op landelijke standaarden en uitgangspunten als dat nog niet is gebeurd. Ook zullen de mogelijkheden voor de inzet van Artificial Intelligence (AI) en andere moderne toepassingen verder worden verkend en ingezet. Het ICT beheer is op orde en de ambities op het gebied van informatiemanagement zijn geformuleerd. De personele bezetting is echter niet robuust genoeg door het hoge percentage inhuur. Het streven is erop gericht om het team vanaf het tweede kwartaal van 2024 zoveel mogelijk uit vaste medewerkers te laten bestaan. Dan kan kennis en expertise beter worden geborgd; een belangrijke voorwaarden om de ambities uit het koersplan uit te voeren. Het cluster Documentaire Informatie Voorziening (DIV) is verantwoordelijk voor tijdige postverwerking en archivering. De ODH werkt onder goedkeuring van de Archiefinspectie in een volledig digitale werkomgeving met substitutieverklaring en heeft in 2023 van de opdrachtgevers daarvoor ook goedkeuring ontvangen. 4.3.5

Informatiebeveiliging en AVG

De ODH beschikt over een strategische visie op informatiebeveiliging die gebaseerd is op de landelijke standaard: de Baseline Informatiebeveiliging Overheid en implementeert die ook. De Chief Information Security Officer (CISO) draagt zorg voor goede fysieke beveiliging van de systemen. De Functionaris Gegevensbescherming heeft in 2023 een nulmeting uitgevoerd. De ODH heeft de vertrouwelijkheid en doelmatigheid van de door ODH verwerkte persoonsgegevens goed gewaarborgd en registreert doelmatig. Een aantal verbeterpunten wordt in 2024 door een nieuw aan te stellen Privacy Officer opgepakt. De Privacy Officer is verantwoordelijk waarborgt de privacywetgeving - ook wel beter bekend als de AVG-richtlijnen. De privacyfunctionaris doet er alles aan om de vertrouwelijkheid, integriteit en beschikbaarheid van gegevens te garanderen en beschermt zo de persoonsgegevens van klanten en/of burgers binnen de organisatie. In 2023 hebben twee kleinere datalekken plaatsgevonden waarop meteen actie is ondernomen. Deze zijn en volgens de geldende procedures gemeld bij de Autoriteit Persoonsgegevens. Voorts is in 2023 een bewustwordingscampagne voor de medewerkers gestart die in 2024 doorloopt. 4.3.6

Verbetering werkprocessen

In het 4e kwartaal is gestart met het beschrijven van de financiële werkprocessen om inzicht te krijgen of deze efficiënter en effectiever kunnen worden ingericht. Vooral wordt nadrukkelijk gekeken welke werkzaamheden verder te automatiseren zijn te meer daar arbeidskrachten schaars worden. In het verlengde wordt gezocht naar mogelijkheden om de financiële gegevens toegankelijker te maken voor de gebruikers . Door middel van dashboard kan de sturing van de bedrijfsvoering verder worden gefaciliteerd. 4.3.7

Afwijkingen rechtmatigheidsverantwoording

In het kader van de rechtmatigheid is een overschrijding van het voorwaardencriterium Inkopen geconstateerd. Op basis van de spendanalyse over de periode 2020-2023 is voor de kosten van werving en selectie bij één leverancier geconstateerd dat er C 23.975 meer is uitgegeven dan het Europese drempelbedrag. Begin 2023 is een Europees aanbestedingstraject opgestart die in oktober 2023 is afgerond. Voor werving en selectie is met één partij een mantelovereenkomst gesloten met een looptijd van 1 november 2023 tot en met 31 oktober 2025 met een optie tot 2 x 1 jaar verlengen. Op basis van de spendanalyse wordt indien nodig tijdig een aanbestedingstraject opgestart, waardoor wordt voorkomen dat er onrechtmatigheden optreden.

4.4 Openbaarheid Op 1 mei 2022 is het grootste deel van de Wet open overheid (Woo) in werking getreden. De Woo is een initiatiefwet uit 2012 en heeft tot doel om de transparantie van overheden en semi-overheden te verbeteren. Met de

22 I 63

omgevingsdienst HAAGLANDEN inwerkingtreding van de Woo is de Wet openbaarheid van bestuur (Wob) ingetrokken. In de Woo is een verplichting opgenomen voor de dienst om verslag te doen van de invoering van de Woo. Actieve openbaarmaking De artikelen 3.3 en 3.3a van de Woo, die nieuwe verplichtingen tot actieve openbaarmaking bevatten, treden op een later, nog te bepalen, moment in werking. Dit betreft o.a. - Beschikkingen (bijv. een vergunningen) en herstelsancties (bijv. een last onder dwangsom). - Bestuurlijke stukken: Onder de actieve openbaarmaking vallen straks ook de vergaderstukken en verslagen van het AB en de agenda en besluitenlijsten van het DB. Afgelopen jaar is door het Ministerie van Binnenlandse Zaken en Koninkrijksrelaties bekend gemaakt dat de ontwikkeling van het platform dat zou worden gebruikt om alle publicaties te kunnen inzien niet zal worden voortgezet. Er wordt door het ministerie nu gewerkt aan een index die alle publicaties beschikbaar zou moeten maken. Totdat dit beschikbaar is zal er geen verplichte actieve openbaarmaking komen. De ODH volgt deze ontwikkelingen op de voet en is landelijk goed aangesloten. Passieve openbaarmaking (openbaarmaking op verzoek) Door de vakjuristen zijn afgelopen jaar de verzoeken tot openbaarmaking uitgevoerd. Een groot gedeelte daarvan had betrekking op het opvragen van stukken in het kader van de Wet natuurbescherming.

De overige verzoeken zagen toe op uiteenlopende stukken. Bij de afhandeling ervaren de juristen geen bijzonderheden ten opzichte van de Wob.

4.5 Onderhoud kapitaalgoederen Deze paragraaf heeft tot doel te laten zien hoe de ODH de instandhouding waarborgt van de kapitaalgoederenvoorraad. De kapitaalgoederen van de ODH bestaan uit twee onderdelen: investeringen in ICT en investeringen in huisvesting/inventaris en thuiswerkplek. De kapitaallasten en onderhoudskosten van deze investeringen zijn opgenomen in de exploitatie. In tabel 9 is een totaaloverzicht opgenomen. Tabel 9 Kredietoverzicht Materiële vaste activa

Afschr.

Uitgaven t/m 2022

Krediet

Totaal 2023

Realisatie 2023

Restantkrediet

Vervangingskrediet ICT oud

5

473.000

0

41.695

41.695

431.305

Vervangingskrediet ICT nieuw

5

2.000.000

0

0

0

2.000.000

2.473.000

0

41.695

41.695

2.431.305 361.681

Totaal ICT krediet Huisvesting en inventaris nieuw

10

407.900

0

46.219

46.219

Inrichting thuiswerkplek

5

92.100

63.455

28.640

92.095

5

500.000

63.455

74.859

138.314

361.686

2.973.000

63.455

116.554

180.009

2.792.991

Totaal Krediet Huisvesting en Inventaris Totaal

ICT Krediet Van het oude vervangingskrediet ICT was ultimo 2023 nog een restantkrediet beschikbaar van C 431.300. Bij Voorjaarsnota 2022 is besloten voor IT-hardware een nieuw investeringskrediet van C 2.000.000 beschikbaar te stellen. Krediet Huisvesting en Inventaris Bij Voorjaarsnota 2022 is besloten voor huisvesting en inventaris en thuiswerkplek een krediet van C 500.000 beschikbaar te stellen. Van dit bedrag was ultimo 2023 nog een bedrag beschikbaar van C 361.700.

23 I 63

omgevingsdienst HAAGLANDEN 5

Jaarrekening

5.1 Programmaverantwoording In dit hoofdstuk vindt u de verantwoording 2023 per programma. Tabel 10 Programmaverantwoording Totaal lasten en baten per programma

Realisatie

Begroting

Wijziging

Wijziging

Adm.

Begroting

2022

primitief

VJN

NJN

wijziging

na wijziging

Realisatie

1. Toetsing en Vergunningverlening 2. Toezicht en Handhaving

10.539.586 7.013.858

8.190.800 7.037.700

423.200 457.500

341.800 110.700

2.784.900 3.458.500

11.740.700 11.064.400

11.103.989 8.272.425

Totaal lasten programma's

17.553.444

15.228.500

880.700

452.500

6.243.400

22.805.100

19.376.414

3. Algemene dekkingsmiddelen 4. Overhead 5. Heffing Vpb 6. Onvoorzien

-29.593.003 10.912.102 0 0

-25.720.100 10.256.000 0 47.400

-1.388.600 1.329.100 0 300

-329.500 -123.000 0 0

-7.510.900 1.267.500 0 0

-34.949.100 12.729.600 0 47.700

-32.847.942 13.207.554 0 0

Saldo van baten en lasten

-1.127.457

-188.200

821.500

0

0

633.300

-263.974

7. Mutaties reserves

-334.098

188.200

-821.500

0

0

-633.300

-633.280

Mutatie reserves

-334.098

188.200

-821.500

0

0

-633.300

-633.280

-1.461.555

0

0

0

0

0

-897.254

Gerealiseerd resultaat

5.1.1

Toelichting programma’s

De programma’s zijn direct gerelateerd aan de uitvoerende afdeling met dezelfde benaming. In tabel 11 zijn de wijzingen opgenomen van de programma’s die na vaststelling van de begroting via de Voor- en Najaarsnota 2023 en administratief zijn doorgevoerd. Tabel 11 Wijzigingen programma’s Wijzigingen begroting 2023 T&V

Lasten Overhead

T&H

Reserve

Baten Totaal DeelnemersbijdAr.dd. OpdrachteOnverige baten Reserves

8.190.800

7.037.700 10.303.400 188.200 25.720.100

-25.720.100

0

Administratieve wijzigingen Voorjaarsnota 2023 Programmawijzigingen Voorjaarsnota 2023 Totaal wijzigingen Voorjaarsnota 2023

2.470.300 423.200 2.893.500

3.301.300 457.200 3.758.500

6.676.900 2.850.200 9.527.100

-2.925.700 -1.245.300 -4.171.000

-3.751.200 0 -3.751.200

0 0 -143.300 -1.461.600 -143.300 -1.461.600

Programmatotalen na Voorjaarsnota 2023

11.084.300 10.796.200 12.538.400 828.300 35.247.200

-29.891.100

-3.751.200

-143.300 -1.461.600 -35.247.200

368.400 397.000 765.400

-368.400 0 -368.400

0 0 0

11.462.400 11.087.500 12.634.400 828.300 36.012.600

Administratieve wijzigingen Najaarsnota 2023 Programmawijzigingen Najaarsnota 2023 Totaal wijzigingen Najaarsnota 2023 Programmatotalen na Najaarsnota 2023 Additionele opdracht Omgevingsdienst NL, Omgevingsveiligheid cluster 2 Additionele opdracht Omgevingsdienst NL, Omgevingsveiligheid cluster 3 Provincie Zuid-Holland hergebruik stedelijk afvalwater Provincie Zuid-Holland Stikstof en Waterwet Wijgigingen na Najaarsnota 2023 Programmatotalen na wijziging Realisatie 2023 Verschil

5.1.2

36.300 341.800 378.100

180.600 110.700 291.300

905.300 0 1.329.700 640.100 2.235.000 640.100

151.500 -55.500 96.000

0 0 0

-30.259.500

-3.751.200

3.600 7.700 26.800 360.000 398.100

0 0 -26.800 -360.000 -386.800

-3.600 -7.700 0 0 -11.300

11.740.700 11.087.500 12.754.200 828.300 36.410.700 11.103.989 8.272.425 13.207.554 828.275 36.414.300 636.711 2.815.075 -453.354 25 -3.600

-30.646.300 -30.646.290 -10

-3.762.500 -1.033.948 -2.728.552

3.600 7.700 18.000 249.000 278.300

0 0 0 0 0

0 0 8.800 111.000 119.800

0 0 0 0 0

0

Totaal

Lasten vastgestelde begroting 2023

0 -397.000 -397.000

0 -25.720.100

0 0 0

-6.676.900 -2.850.200 -9.527.100

-368.400 -397.000 -765.400

-540.300 -1.461.600 -36.012.600 0 0 0 0 0

0 0 0 0 0

-3.600 -7.700 -26.800 -360.000 -398.100

-540.300 -1.461.600 -36.410.700 -1.167.704 -1.461.555 -36.414.300 627.404 -45 3.600

Programma Toetsing en Vergunningverlening

Het programma T&V laat een onderschrijding zien C 636.700. De realisatie van de additionele projecten is C 407.900 lager uitgevallen dan geraamd (zie 5.1.4.2). De reguliere exploitatie is per saldo C 228.800 lager uitgevallen dan geraamd. Voor een toelichting op de kostensoorten wordt verwezen naar bijlage 10.1.

24 I 63

omgevingsdienst HAAGLANDEN 5.1.3

Programma Toezicht en Handhaving

Het programma T&H laat een onderschrijding zien C 2.815.100. De realisatie van de additionele projecten is C 2.320.600 lager uitgevallen dan geraamd (zie 5.1.4.2). De reguliere exploitatie is per saldo C 494.500 lager uitgevallen dan geraamd. Voor een toelichting op de kostensoorten wordt verwezen naar bijlage 9.1. 5.1.4

Overhead

De overhead is C 477.900 hoger uitgevallen dan geraamd. De overschrijding wordt met name veroorzaakt door hogere personele lasten en door een extra storting in de voorziening werkloosheidsuitkering. 5.1.5

Onvoorzien

De post onvoorzien van C 47.700 is in 2023 niet aangewend. 5.1.6

Algemene dekkingsmiddelen

De algemene dekkingsmiddelen bestaan uit de deelnemersbijdragen, opbrengsten additionele projecten en overige opbrengsten: ^ Deelnemersbijdragen C 30.636.300 • Additionele projecten C 3.762.500 • Overige opbrengsten C________540.300 Totaal C 30.949.100 In totaal is in 2023 ten opzichte van de raming C 2.101.200 minder aan algemene dekkingsmiddelen ontvangen: ^ Additionele projecten C -/- 2.728.600 ^ Overige opbrengsten C________ 627.400 Totaal C -/- 2.101.200 Onder de additionele projecten vallen o.a. de specifieke regelingen IBP VTH (SPUK IBP VTH) en extra toezicht en handhaving energiebesparingsplicht (SPUK THE). Voor de uitvoering is een meerjarig budget beschikbaar. Indien het jaarlijks beschikbare budget niet wordt aangewend dan wordt het budget doorgeschoven naar het volgende jaar. 5.1.6.1

Deelnemersbijdragen

De bijdragen van deelnemers zijn gebaseerd op de uitvoering van de werkplannen. De jaarrekening 2023 sluit met een positief rekeningresultaat van C 897.254. Voor een toelichting op de bestemming wordt verwezen naar paragraaf 2.2. Van het resultaat wordt voorgesteld een bedrag van C -/- 198.046 overeenkomstig het besluit van het AB van 26 juni 2019 collectief met de deelnemers af te rekenen op basis van het werkelijk aantal bestede uren en het werkelijk uurtarief per deelnemer. Het betreft hier het verschil tussen voor- en nacalculatie als gevolg van niet gerealiseerde productie die via de methodiek nacalculatie wordt doorgeschoven naar 2023 dan wel wordt afgerekend (zie tabel 15). Indien het verschil van de deelnemersbijdrage tussen voor- en nacalculatie zich binnen de bandbreedte van 10% bevindt dan wordt het verschil meegenomen naar een volgend dienstjaar via een vordering of schuld op de balans. Is het verschil van de deelnemersbijdrage tussen voor- en nacalculatie meer dan 10% dan wordt het verschil buiten de bandbreedte van 10% met de deelnemer afgerekend. In tabel 12 zijn de uitkomsten van de vastgestelde methodiek nacalculatie opgenomen per deelnemer en in tabel 13 is per deelnemer de afwijking weergegeven voor de afrekening/verrekening op basis van de afgesproken marge van

25 I 63

omgevingsdienst HAAGLANDEN +/-10% (ten opzichte van de geraamde deelnemersbijdrage 2023). Bij de berekening van de afwijking wordt het balanssaldo van de afrekening/verrekening per 31-12-2022 meegenomen. Een overzicht van de deelnemersbijdrage over 2023 na verrekening nacalculatie inclusief additionele projecten is opgenomen in tabel 14. T abel 12 Verrekening rekeningresultaat volgens vastgestelde methodiek nacalculatie Begroting (voorcalculatie)

Deelnemers

Realisatie (nacalculatie)

Bijdrage 2023

Geraamde uren

Gemiddeld tarief

na wijziging

werkplan

voorcalculatie

2

3

4

1

Quotiënt

Gemiddeld tarief

Totaal

Verschil raming

Bijdrage

Bijdrage

Rekening-

nacalculatie

bestede uren

en realisatie

Nacalculatie

Voorcalculatie

resultaat

6

7

8

9

10

5

Delft Den Haag Leidschendam-Voorburg Midden-Delfland Pijnacker-Nootdorp Rijswijk Wassenaar Westland Zoetermeer Provincie Zuid-Holland

1.479.263 7.456.155 1.081.333 630.102 877.562 824.922 601.332 4.442.560 1.297.660 11.955.401

13.634 71.145 9.967 5.843 8.040 7.623 5.530 41.063 11.979 101.201

108,50 104,80 108,49 107,84 109,15 108,21 108,74 108,19 108,33 118,14

Totaal

30.646.290

276.025

111,03

1,0008 1,0008 1,0008 1,0008 1,0008 1,0008 1,0008 1,0008 1,0008 1,0008

11

108,59 104,88 108,58 107,93 109,24 108,30 108,83 108,28 108,42 118,24

14.649 71.527 9.827 5.556 8.019 7.577 5.166 39.091 11.876 104.294

-1.015 -382 140 287 21 46 364 1.972 103 -3.093

1.589.410 7.495.502 1.066.127 599.160 875.266 819.905 561.747 4.229.247 1.286.523 12.321.449

1.479.263 7.456.155 1.081.333 630.102 877.562 824.922 601.332 4.442.560 1.297.660 11.955.401

110.147 39.347 -15.206 -30.942 -2.296 -5.017 -39.585 -213.313 -11.137 366.048

111,12

277.582

-1.557

30.844.336

30.646.290

198.046

Tabel 13 Nacalculatie per deelnemer Deelnemers Nacalculatie-

1

Delft Den Haag Leidschend am-Voorbu rg Midden-Delfland Pijna cker- Nootdorp Rijswijk Wassenaar Westland Zoetermeer Provincie Zuid-Holland Totaal

(p)ZZS Extra storting Geluid Lekstromen

Toezicht

Facturering Restititie

Nacalculatie-

Rekening-

saldo 31-12-2022

Den Haag

PMV PZH

PZH

Wassenaar

M-D

Westland

Den Haag

via balans

P-N

saldo actueel

resultaat

2

Minderwerk Waterwet en

3

4

5

7

8

9

10

11

12

13

14

-112.274 -391.057 -91.143 34.070 -78.208 73.631 39.121 -392.970 -120.437 -452.430

0 164.123 0 0 0 0 0 0 0 0

0 0 0 0 0 0 0 0 0 167.650

0 0 0 0 0 0 0 0 0 2.000

0 0 0 0 0 0 0 10.800 0 0 0 0 -39.121 0 0 0 0 0 0 0

0 0 0 0 0 0 0 42.128 0 0

0 148.664 0 0 0 0 0 0 0 0

0 0 0 0 0 -3.186 0 -14.310 -4.572 42.000

0 0 0 0 -27.740 0 0 0 0 0

-112.274 -78.270 -91.143 44.870 -105.948 70.445 0 -365.152 -125.009 -240.780

-1.491.697

164.123

167.650

2.000

-39.121 10.800

42.128

148.664

19.932

-27.740

-1.003.261

110.147 39.347 -15.206 -30.942 -2.296 -5.017 -39.585 -213.313 -11.137 366.048

Afwijking

Totaal

Transitoria

binnen 10% Afrekening 15

16

-2.127 -0,14 -38.923 -0,52 -106.349 -9,84 13.928 2,21 -108.244 -12,33 65.428 7,93 -39.585 -6,58 -578.465 -13,02 -136.146 -10,49 125.268 1,05

198.046 -805.215

-2,63

17

-147.926 -745.616 -108.133 63.010 -87.756 82.492 -60.133 -444.256 -129.766 1.195.540

18

Verrekening 19

0 0 0 0 -20.488 0 0 -134.209 -6.380 0

-2.127 -38.923 -106.349 13.928 -87.756 65.428 -39.585 -444.256 -129.766 125.268

-161.077

-644.138

Tabel 14 Deelnemersbijdragen Deelnemers

Delft Den Haag Leidschendam-Voorburg Midden-Delfland Pijnacker-Nootdorp Rijswijk Wassenaar Westland Zoetermeer Provincie Zuid-Holland Totaal

5.1.6.2

Voorschot Voorschot 1e halfjaar 2023 2e halfjaar 2023 3 706.917 772.347 3.492.416 3.650.953 488.075 593.258 296.223 323.079 394.549 431.572 359.451 508.997 183.495 314.123 1.970.830 2.009.766 596.924 660.137 5.500.608 5.848.310 13.989.487 15.112.541

Totaal Nog te Totaal gefactureerd Afgerekend via balans Additonele Bijdrage P-N Westland Hergebruik Totaal gefactureerd Correctie Afrekening Afrekening gefactureerd factureren Totaal opdrachten 2023 label C lekstromen stedelijk afvalwater voorschot 2023 via balans 2021 2022 en balans 5 7 9 10 11 12 13 14 15 16 0 0 0 0 1.479.263 0 0 0 1.479.263 0 1.479.263 0 1.479.263 0 0 0 0 7.143.368 312.787 0 0 7.456.155 0 7.456.155 0 7.456.155 0 0 0 0 1.081.333 0 0 0 1.081.333 0 1.081.333 0 1.081.333 0 0 0 0 619.302 10.800 0 0 630.102 0 630.102 0 630.102 0 0 0 0 826.121 0 0 25.635 851.756 25.806 877.562 0 877.562 0 0 0 0 868.448 0 0 -43.526 824.922 0 824.922 0 824.922 0 0 0 0 497.618 0 0 0 497.618 103.714 601.332 0 601.332 0 0 250.000 0 4.230.595 42.128 0 169.837 4.442.560 0 4.442.560 0 4.442.560 0 0 0 0 1.257.061 0 20.400 20.199 1.297.660 0 1.297.660 0 1.297.660 50.000 0 0 26.833 11.425.751 169.650 0 0 11.595.401 360.000 11.955.401 355.300 12.310.701 50.000 0 250.000 26.833 29.428.860 535.365 20.400 172.145 30.156.770 489.520 30.646.290 355.300 31.001.590

PZH SMP's 4

Additionele projecten

In totaal zijn in 2023 C 3.762.500 aan additionele projecten verstrekt. Deze wijzigingen zijn op grond van artikel 24, lid 8b van de Gemeenschappelijke regeling Omgevingsdienst Haaglanden via een administratieve wijziging verwerkt. Tot en met de Najaarsnota 2023 was een bedrag van C 3.751.200 aan additionele projecten verstrekt. Na vaststelling van de Najaarsnota 2023 is nog bedrag van C 11.300 aan additionele projecten binnengekomen: ^ Versterking Omgevingsveiligheid cluster 2 (provincie Zuid-Holland) C 3.600 ^ Versterking Omgevingsveiligheid cluster 3 (Omgevingsdienst NL) C__________ 7.700 Totaal C 11.300 Ultimo 2023 was voor de SPUK IBP Versterking VTH-stelsel nog een bedrag beschikbaar van C 211.000 en voor de SPUK Extra toezicht en handhaving energiebesparingsplicht nog een bedrag van C 2.085.600. De verdere uitvoering vindt plaats in 2024 en volgende jaren. Van de additionele projecten is een totaalbedrag van C 1.033.900 bij de opdrachtgevers in rekening gebracht. Doordat de lasten C 2.728.600 lager zijn uitgevallen dan geraamd zijn ook de baten lager.

26 I 63

omgevingsdienst HAAGLANDEN Tabel 15 Additionele projecten Projectomschrijving

Opdrachtgever

Budget

Kosten

Verschil

Naar 2024

E-PRTR (European Pollutant Release and Transfer Register)

Provincie Zuid-Holland

6.800

6.756

44

0

Advisering BRIKS gemeenten

Provincie Zuid-Holland

100.000

44.070

55.930

0

Werkplan Spoed en Nazorg

Provincie Zuid-Holland

640.000

296.829

343.171

0

Versterking Omgevingsveiligheid (cluster 2)

Omgevingsdienst NL

56.700

28.193

28.507

0

Versterking Omgevingsveiligheid (cluster 6)

Omgevingsdienst NL

7.700

3.442

4.258

0

Versterking Omgevingsveiligheid (cluster 3)

Provincie Zuid-Holland

7.700

7.645

55

0

SPUK IBP Versterking VTH-stelsel

Min. Infrastructuur en Waterstaat

351.000

139.996

211.004

211.000

SPUK Extra toezicht en handhaving energiebesparingsplicht

Min. Klimaat en Energie

Totaal

5.1.6.3

2.592.600

507.017

2.085.583

2.085.600

3.762.500

1.033.948

2.728.552

2.296.600

Overige opbrengsten

De overige opbrengsten zijn C 627.400 hoger uitgevallen dan geraamd. Ten opzichte van de Najaarsnota 2023 is de vergoeding voor gedetacheerd personeel C 133.900 hoger uitgevallen dan geraamd en de vergoeding in het kader van de Ziektewet en Wet Arbeid en Zorg (WAZO) is C 73.800 hoger uitgevallen dan geraamd. Aan rente-inkomsten is een bedrag van C 349.500 ontvangen en wegens doorbelasting van gemaakte kosten een bedrag van C 44.800. 5.1.7

Heffing Vpb

Met het Bureau Belastingplicht Overheidsondernemingen zijn in 2016 afspraken gemaakt dat indien een omgevingsdienst zijn overheidstaken op basis van wetgeving uitvoert en op alle andere (commerciële) activiteiten geen winst behaald de omgevingsdienst dan niet Vpb-plichtig is. De ODH belast zijn producten en diensten uitsluitend tegen kostprijs (zonder winstopslag) door aan zijn afnemers. Met inachtneming hiervan is geconcludeerd dat de ODH niet Vpb-plichtig is (en dus geen fiscale administratie hoeft te voeren en geen aangifte hoeft te doen). 5.1.8

Mutaties reserves

De ODH is eigen risicodrager in het kader van de werkloosheidswet (WW), de Ziektewet (ZW) en Wet Gedeeltelijk Arbeidsgeschikten (WGA). Voor de ziektewet betekent het dat de uitkering na het tweede ziektejaar voor rekening van de ODH komt in plaats van het UWV. Ter dekking van het financieel risico is in 2022 een bestemmingsreserve eigen risicodragerschap WW, ZW en WGA ingesteld. Het structurele premiebedrag werkhervattingskas van C 184.000 die vanaf 2022 niet meer is verschuldigd is in de bestemmingsreserve gestort en wordt jaarlijks geïndexeerd met het percentage loonsomstijging. Onttrekking aan de bestemmingsreserve vindt plaats op het moment dat een WW-uitkering, ZW-uitkering of WGA-uitkering is verschuldigd. Het te onttrekken bedrag wordt gestort in een voorziening waaruit de verschuldigde uitkeringen worden gedekt. Jaarlijks wordt (bij het opstellen van de begroting en/of jaarrekening) op basis van de instroom de hoogte van de bestemmingsreserve beoordeeld en zo nodig bijgesteld. In 2023 zijn twee medewerker ingestroomd. De verwachting is dat in 2024 meer medewerkers zullen instromen. Bij vaststelling van de jaarrekening 2022 is van het batig resultaat van C 1.461.600 een bedrag van C 55.100 in de algemene reserve gestort en een bedrag van C 575.800 is aangewend voor de nacalculatie. Van het restantbedrag van C 1.406.500 is een bedrag van C 830.700 overgeheveld naar 2023.

Hiervan heeft C 102.700 betrekking op het project ‘Digitaal ordenen documenten’ en C 653.000 is overgeheveld ten behoeve van organisatieontwikkelingskosten. Daarnaast is een bedrag van C 75.000 naar 2023 overgeheveld in verband met het 10-jarg bestaan van de ODH in 2023.

27 I 63

omgevingsdienst HAAGLANDEN 5.2 Overzicht incidentele lasten en baten De in dit overzicht opgenomen lasten en baten zijn als incidenteel bestempeld, omdat deze lasten en baten alleen in 2023 zijn gerealiseerd. Tabel 16 Incidentele lasten en baten Programma Kostensoort

Omschrijving

Personeel/overhead Personeel/overhead Personeel/overhead Personeel/overhead Personeel/overhead Personeel/overhead Personeel/overhead Personeel/overhead Indirecte kosten Indirecte kosten Indirecte kosten Additionele projecten Totaal incidentele lasten Algemene dekkingsmiddelen Algemene dekkingsmiddelen Algemene dekkingsmiddelen Algemene dekkingsmiddelen Algemene dekkingsmiddelen Algemene dekkingsmiddelen Algemene dekkingsmiddelen Algemene dekkingsmiddelen Totaal incidentele baten

Intensiveringen werkplannen Programma versterking Omgevingsveiligheid Doorbelaste kosten Inhuur a.g.v. detachering en uitkeringen Resultaatbestemming 2022 - Project Digitaal ordenen documenten Resultaatbestemming 2022 - Orga nisati eo ntwikkelingskosten Resultaatbestemmine 2022 - ODH 10 jaar Onderuitputting personele lasten Onderuitputting indirecte kosten Storting in voorziening bovenwettelijk verlof Storting in voorziening werkloosheidsuitkering Kosten additionele projecten

T&V

Intensivering werkplan 2023 Programma versterking Omgevingsveiligheid Vergoedingen detacheringen en uitkeringsinstanties Overige opbrengsten - doorbelaste kosten Overige opbrengsten - rente Afwikkelingsverschillen voorgaande dienstjaren - renteopbrengst 2022 Afwikkelingsverschillen voorgaande dienstjaren - afrekening werkplan Spoed en Nazorg 2022 Bijdragen additionele projecten

1.498.800 62.600 44.900 83.900 0 0 0 -228.600 0 0 0 354.200 1.815.800 0 0 0 0 0 0 0 0 0

Overhead T&H 481.500 0 0 265.700 0 0 0 -471.300 0 0 0 679.800 955.700 0 0 0 0 0 0 0 0 0

Algemene dekkingsmiddelen

1.176.600 16.400 3.100 142.700 102.700 653.000 75.000 100.600 -304.100 255.900 377.700 0 2.599.600 0 0 0 0 0 0 0 0 0

0 0 0 0 0 0 0 0 0 0 0 0 0 -3.156.900 -79.000 -679.400 -48.000 -349.500 -25.400 -65.500 -1.034.000 -5.437.700

Totaal 3.156.900 79.000 48.000 492.300 102.700 653.000 75.000 -599.300 -304.100 255.900 377.700 1.034.000 5.371.100 -3.156.900 -79.000 -679.400 -48.000 -349.500 -25.400 -65.500 -1.034.000 -5.437.700

Incidentele lasten ^ Intensivering werkplannen: in 2023 is het werkvolume van de werkplannen door intensiveringen met incidenteel C 3.156.900 toegenomen. Van de provincie Zuid-Holland is in totaal C 2.234.600 aan extra opdrachten ontvangen (met name intensiveringen in het kader van de Wet natuurbescherming zoals soortenbescherming en gebiedsbescherming stikstof en Waterwet). Van de gemeenten LeidschendamVoorburg, Rijswijk, Wassenaar, Westland en Zoetermeer is in totaal C 143.300 aan opdrachten ontvangen voor de uitvoering van label C en EPBD III. Van de gemeente Den Haag is een aanvullende opdracht ontvangen van C 148.700 voor extra inzet toezicht en handhaving. Van de gemeenten Pijnacker-Nootdorp en Westland is in totaal C 345.700 aan opdrachten ontvangen t.b.v. lekstromen glastuinbouw. Voor vergunningverlening en toezicht en handhaving zijn van de gemeenten Midden-Delfland, Rijswijk, Wassenaar en Zoetermeer aanvullende opdrachten ontvangen voor een totaalbedrag van C 284.600. ^ Programma versterking Omgevingsveiligheid (VOV): dit programma heeft in 2021 het programma Impuls Omgevingsveiligheid (IOV) vervangen. Gemeenten ontvingen in het kader van cluster 4 van de Meerjaren agenda omgevingsveiligheid 2021-2024 in 2022 een bedrag C 144.000.

Een deel van deze taak (C 79.000) wordt door de ODH uitgevoerd; ^ Doorbelaste kosten: betreft een aantal incidentele kosten die zijn doorbelast; ^ Inhuur: het inhuurbudget is incidenteel met C 492.300 verhoogd als gevolg van incidentele baten door detachering van personeel en incidentele vergoedingen van uitkeringsinstanties in verband met zwangerschap; ^ Resultaatbestemming Project Digitaal ordenen documenten: bij resultaatbestemming 2022 is een bedrag van C 102.700 doorgeschoven naar 2023; ^ Resultaatbestemming organisatieontwikkelingskosten: bij resultaatbestemming 2022 is een bedrag van C 653.000 naar 2023 overgeheveld; ^ Resultaatbestemming 10 jaar ODH: bij resultaatbestemming 2022 is een bedrag van C 75.000 doorgeschoven naar 2023; ^ Onderuitputting personele lasten: de personele lasten (salariskosten, inhuur, algemene personeelskosten en opleidingskosten) zijn in 2023 per saldo C 599.300 lager uitgevallen dan geraamd; ^ Onderuitputting indirecte kosten: de indirecte kosten zijn in 2023 C 304.100 lager uitgevallen dan geraamd; ^ Storting in voorziening bovenwettelijk verlof: de voorziening bovenwettelijk verlof is incidenteel met C 255.900 verhoogd naar C 1.096.900; ^ Storting in voorziening werkloosheidsuitkeringen: ten behoeve van de aanvulling van de voorziening werkloosheidsuitkeringen is een aanvullende storting gedaan van C 377.700; ^ Additionele projecten: in 2023

is voor een totaalbedrag van C 1.034.000 aan additionele projecten uitgevoerd. Deze opdrachten hebben een incidenteel karakter (zie ook 5.1.4.2 Additionele projecten); Incidentele baten

28 I 63

omgevingsdienst HAAGLANDEN ^ ^ ^ ^ ^ ^ ^ ^

Intensivering werkplan 2023: zie toelichting incidentele lasten; Programma versterking Omgevingsveiligheid: zie toelichting incidentele lasten; Vergoedingen detachering en uitkeringsinstanties: betreft incidentele baten in verband met detachering personeel en incidentele vergoedingen van uitkeringsinstanties in verband met zwangerschap; Overige opbrengsten: betreft incidentele baten voor een bedrag van C 48.000 als gevolg van doorbelasting van kosten; Overige opbrengsten: over 2023 is in totaal een bedrag van C 349.500 aan rentebaten ontvangen; Afwikkelingsverschillen voorgaande dienstjaren: betreft over 2022 ontvangen rentebaten die in 2023 zijn ontvangen; Afwikkelingsverschillen voorgaande dienstjaren: t.b.v. het werkplan Spoed en Nazorg over 2022 is een bedrag van C 65.500 te weinig aan uren doorbelast. Bijdragen additionele projecten: zie toelichting incidentele lasten.

Tabel 17 Structureel evenwicht Structureel jaarrekeningsaldo

2023

Saldo van baten en lasten 2023 Af: incidentele baten (exclusief onttrekkingen reserves) Bij: incidentele lasten (exclusief toevoegingen reserves) Genormaliseerd saldo van baten en lasten 2023

897.300 -5.437.700 5.371.100 830.700

Af: onttrekkingen reserves Bij: toevoegingen reserves

-1.461.600 828.300

Genormaliseerd resultaat 2023

197.400

29 I 63

omgevingsdienst HAAGLANDEN 6

Grondslagen voor waardering en resultaatbepaling

6.1 Wet- en regelgeving De jaarrekening is opgemaakt met inachtneming van de voorschriften die het Besluit begroting en verantwoording provincies en gemeenten (BBV) daarvoor geeft.

6.2 Algemene waarderingsgrondslagen De waardering van de activa en passiva en de bepaling van het resultaat vindt plaats op basis van verkrijgings- of vervaardigingsprijs. Voor zover relevant wordt met oninbaarheid rekening gehouden. De baten en lasten worden toegerekend aan het jaar waarop zij betrekking hebben (met uitzondering van de opgebouwde vakantiegelden). Lasten en risico’s die hun oorsprong vinden voor het einde van het begrotingsjaar, worden in acht genomen indien zij voor het opmaken van de jaarrekening bekend zijn geworden. De gehanteerde valuta is de Euro. Personeelslasten worden in principe toegerekend aan het boekjaar waarop ze betrekking hebben. Als gevolg van het wettelijke verbod op het opnemen van voorzieningen c.q. schulden uit hoofde van jaarlijks terugkerende arbeidskosten gerelateerde verplichtingen van vergelijkbaar volume, worden sommige personele lasten echter toegerekend aan de periode waarin uitbetaling plaatsvindt. Daarbij moet worden gedacht aan componenten zoals vakantiegelden en vakantiedagen. Voor arbeidskosten gerelateerde verplichtingen van een jaarlijks vergelijkbaar volume wordt geen voorziening getroffen of op andere wijze een verplichting opgenomen. Op basis van de aanbevelingen van de commissie BBV geldt hetzelfde voor arbeidskosten gerelateerde verplichtingen met een jaarlijks constante ontwikkeling.

6.3 Activa 6.3.1

Materiële vaste activa

Materiele vaste activa met economisch nut zijn gewaardeerd tegen de verkrijgings- of vervaardigingsprijs. Specifieke investeringsbijdragen van derden worden op de desbetreffende investering in mindering gebracht; in die gevallen wordt op het saldo afgeschreven. Afschrijving vindt op lineaire wijze plaats met ingang van het jaar volgend op het jaar waarin de investering is gedaan op basis van de verwachte gebruiksduur. Op grondbezit met economisch nut wordt niet afgeschreven. De ODH kent geen vaste activa met maatschappelijk nut. Bij de waardering wordt in voorkomende gevallen rekening gehouden met een bijzondere vermindering van de waarde, indien deze naar verwachting duurzaam is. In het begrotingsjaar heeft een dergelijke vermindering overigens niet plaatsgevonden. De gehanteerde afschrijvingstermijnen zijn: a. Kosten onderzoek en ontwikkeling 4 jaar b. Gereedschappen, meet- en geluidsapparatuur 5 jaar c. Hardware en software automatisering met uitzondering van mobiele telefoons en tablets 5 jaar d. Huisvesting en Kantoorinventaris 10 jaar e. Mobiele telefoons en tablets 3 jaar Specifieke investeringsbijdragen van derden, evenals aangewezen reserves worden op de desbetreffende investering in mindering gebracht. In die gevallen wordt op het saldo afgeschreven, conform de door het algemeen bestuur besloten wijze en termijnen.

Bij de waardering wordt in voorkomende gevallen rekening gehouden met een bijzondere vermindering van de waarde, indien deze naar verwachting duurzaam is. 6.3.2

Vlottende activa

Vorderingen worden gewaardeerd op de nominale waarde onder aftrek van een voorziening voor oninbaarheid. Voorzieningen worden bepaald op basis van individuele beoordeling (statische methode) van de inbaarheid van de

30 I 63

omgevingsdienst HAAGLANDEN vorderingen. Op basis hiervan zijn vorderingen uit hoofde van sociale voorzieningen geheel voorzien. De overlopende activa en liquide middelen zijn eveneens op basis van de nominale waarden gewaardeerd. Onder de overlopende activa worden opgenomen: a. de van Europese en Nederlandse overheidslichamen nog te ontvangen voorschotbedragen die ontstaan door voorfinanciering op uitkeringen met een specifiek bestedingsdoel; b. overige nog te ontvangen bedragen en de vooruitbetaalde bedragen die ten laste van volgende begrotingsjaren komen.

6.4 Passiva 6.4.1

Eigen vermogen

Het totale eigen vermogen is gelijk aan het eigen vermogen van voorgaand jaar vermeerderd of verminderd met het resultaat voor bestemming. Voor zover het bestuur gedurende het jaar al besluiten over bestemmingsreserves heeft genomen, zijn de effecten van deze besluiten in de stand van die reserves per jaareinde verwerkt. Uit het resultaat voor reservemutaties en de effecten van genoemde bestuursbesluiten betreffende goedgekeurde reservemutaties volgt een resultaat voor bestemming, dat als een gescheiden post van het eigen vermogen is gepresenteerd. De reserves van het eigen vermogen worden onderscheiden in een algemene reserve en bestemmingsreserves. De overige bestemmingsreserves zijn door het bestuur ingesteld voor specifieke doeleinden, zoals de financiering van activa, verwachte bijdrage in projecten of relevante risico’s. Voor alle bestemmingsreserves geldt dat het bestuur over de aard en omvang kan beslissen. 6.4.2

Voorzieningen

Voorzieningen worden gevormd o.a. voor: a) verplichtingen voor op de balansdatum bestaande risico’s ter zaken van bepaalde te verwachten verplichtingen of verliezen, waarvan de omvang redelijkerwijs is in te schatten; b) voor kosten die in een volgend begrotingsjaar zullen worden gemaakt, mits het maken van die kosten zijn oorsprong mede vindt in het begrotingsjaar of in een voorafgaand begrotingsjaar en de voorziening strekt tot gelijkmatige verdeling van de lasten over een aantal begrotingsjaren. 6.4.3

Vlottende passiva

De vlottende passiva zijn op basis van de nominale waarden gewaardeerd. Onder de overlopende passiva worden afzonderlijk opgenomen: a) verplichtingen die in het begrotingsjaar zijn opgebouwd en die in een volgend begrotingsjaar tot betaling komen, met uitzondering van jaarlijks terugkerende arbeidskosten gerelateerde verplichtingen van vergelijkbaar volume; b) de van de Europese en Nederlandse overheidslichamen ontvangen voorschotbedragen voor uitkeringen met een specifiek bestedingsdoel die dienen ter dekking van lasten van volgende begrotingsjaren; c) overige vooruit ontvangen bedragen die ten bate van volgende begrotingsjaren komen.

31 I 63

omgevingsdienst HAAGLANDEN 7

Balans en toelichting

7.1 Balans TOTAAL VASTE ACTIVA

749.902

998.107 TOTAAL VASTE PASSIVA

Uitzettingen met een rentetypische looptijd korter dan één jaar.

9.828.508

8.610.648 looptijd korter dan één jaar

Vorderingen openbare lichamen

3.124.559

1.845.819 Crediteuren

Overige vorderingen Rekening courant schatkistbankieren Rekening courant Simpled Card

3.859.673

4.287.645

3.025.085

Netto-vlottende schulden met een rentetypische

385.888 6.315.118

275.566 Af te dragen BTW 6.488.129 Af te dragen loonheffing en soc. premies

2.943

1.134

Liquide middelen

521.922

5.920

Banksaldi

521.922

5.920

Overlopende activa

4.152.928

1.193.466

594.398 Overlopende passiva

Vooruitbetaalde bedragen

484.023

495.502 Vooruit gefactureerde dwangsommen

Overige overlopende activa

709.443

98.896 Nog af te rekenen/verrekenen resultaat nacalculatie Overige overlopende passiva

373.829

213.549

2.321.611

1.278.980

1.592.205

1.532.556

3.853.225

3.324.315

533.375

456.638

1.003.261

1.018.932

2.316.589

1.848.745

TOTAAL VLOTTENDE ACTIVA

11.543.896

9.210.966 TOTAAL VLOTTENDE PASSIVA

8.140.870

6.349.400

TOTAAL ACTIVA

12.293.798

10.209.073 TOTAAL PASSIVA

12.293.798

10.209.073

0

0

31-12-2023

31-12-2022

2.653.782

2.952.965

1.499.146

906.708

4.287.645

3.025.085

3.853.225

3.324.315

12.293.798

10.209.073

Activa

31-12-2023

Vaste activa

31-12-2022

749.902

Passiva

998.107 Eigen vermogen Voorzieningen

Uitzettingen met een rentetypische looptijd korter dan één jaar.

Netto-vlottende schulden met een rentetypische looptijd 9.828.508

Liquide middelen

521.922

Overlopende activa

1.193.466

TOTAAL ACTIVA

12.293.798

8.610.648 korter dan één jaar 5.920 594.398 Overlopende passiva 10.209.073 TOTAAL PASSIVA

7.2 Toelichting op de balans 7.2.1

Vaste activa

Materiële vaste activa

Boekwaarde

Investering

Afschrijving

Bijzondere waarde­

begin 2023

2023

2023

vermindering

Boekwaarde einde 2023

Vervangingsinvestering ICT Vervangingsinvestering mobiele apparatuur 2022

339.057 208.955

41.695 0

195.552 69.839

0 0

185.200 139.116

Aanschaf audiovisuele apparatuur 2022

71.700

0

14.340

0

57.360

Vervangingsinvestering DMS/RMA nieuw

30.690

0

7.672

0

23.018

Vervangingsinvestering HRM-gesprekkencyclus (My Forms) Vervangingsinvestering VTH

12.148 47.309

0 0

4.049 12.853

0 0

8.099 34.456

Totaal ICT krediet

709.859

41.695

304.305

0

447.249

Huisvesting en inventaris oud

191.471

0

38.471

0

153.000

Huisvesting en inventaris nieuw Inrichting thuiswerkplek

26.700 63.455

46.219 28.640

2.670 12.691

0 0

70.249 79.404

Gereedschappen, meet- en geluidsapparatuur

6.622

0

6.622

0

0

Totaal Krediet Huisvesting en Inventaris

288.248

74.859

60.454

0

302.653

Totaal

998.107

116.554

364.759

0

749.902

32 I 63

omgevingsdienst HAAGLANDEN 7.2.2

Uitzettingen met een rentetypische looptijd korter dan één jaar

Kortlopende vorderingen

Boekwaarde 31-12-2023

Vorderingen openbare lichamen

3.124.559

Overige vorderingen Rekening courant schatkistbankieren Rekening courant Simpled Card

Totaal

Boekwaarde 31-12-2022 1.845.819

385.888

275.566

6.315.118

6.488.129

2.943

1.134

9.828.508

8.610.648

De vorderingen op openbare lichamen bedragen in totaal C 3.124.559, waarvan C 214.196 betrekking heeft op vorderingen wegens detacheringsvergoedingen van medewerkers die bij de Omgevingsdienst NL en de VNG in 2023 zijn gedetacheerd. Tot en met 2022 werd het nog te ontvangen saldo van de vooruit gefactureerde deelnemersbijdrage over de 1e helft van het volgende boekjaar onder de kortlopende vorderingen verantwoord. Daar stond op de overlopende passiva een bedrag wegens vooruit gefactureerde deelnemersbijdrage tegenover. Met ingang van 2023 wordt het nog te ontvangen saldo van de vooruit gefactureerde deelnemersbijdrage over 2024 gesaldeerd met de vooruit gefactureerde deelnemersbijdrage over 2024. Ten behoeve van de vergelijking zijn de balanstotalen van de vorderingen op openbare lichamen en de overlopende passiva per 31-12-2022 aangepast. Van de overige vorderingen met een totaalbedrag van C 385.888 heeft C 383.875 betrekking op nog te ontvangen dwangsommen. In het kader van de wet Schatkistbankieren zijn alle decentrale overheden vanaf 15 december 2013 verplicht hun overtollige7 liquide middelen op een rekening courant bij het Ministerie van Financiën te storten. 7.2.3

Liquide middelen

Liquide middelen

Boekwaarde 31-12-2023

Boekwaarde 31-12-2022

Banksaldi

521.922

5.920

Totaal

521.922

5.920

7.2.4

Overlopende activa

Overlopende activa

Boekwaarde 31-12-2023

Boekwaarde 31-12-2022

Vooruitbetaalde bedragen

484.023

Overige overlopende activa

709.443

98.896

1.193.466

594.398

Totaal

495.502

De overlopende activa bestaat uit door leveranciers vooruit gefactureerde bedragen die betrekking hebben op 2024 (vooruitbetaalde bedragen). Van de overige overlopende activa heeft een bedrag van C 517.260 betrekking op nog met de deelnemers af te rekenen intensiveringen en additionele projecten. Een bedrag van C 85.714 heeft betrekking op nog te ontvangen bijdragen van Omgevingsdienst NL. De overige C 5.135 heeft betrekking op nog te corrigeren salarisinhoudingen.

7 Het woord ‘overtollig' verwijst naar alle middelen die decentrale overheden niet onmiddeNįjk nodig hebben voor de publieke taak.

33 I 63

omgevingsdienst HAAGLANDEN 7.2.5

Eigen vermogen

Reserves 2023 Algemene Reserve

Beginstand 2023

Bestemmingsreserve eigen risico WW, ZW en WGA

Onttrekkingen

Eindstand 2023

1.257.085

55.115

0

1.312.200

0 0

1.461.555 897.254

1.461.555 0

0 897.254

Rekeningresultaat 2022 Rekeningresultaat 2023

Totaal

Stortingen

234.325

210.003

0

444.328

1.491.410

2.623.927

1.461.555

2.653.782

De jaarrekening 2023 sluit met een batig saldo van C 897.254. De ODH is eigen risicodrager in het kader van de werkloosheidswet (WW), de Ziektewet (ZW) en Wet Gedeeltelijk Arbeidsgeschikten (WGA). Voor de ziektewet betekent het dat de uitkering na het tweede ziektejaar voor rekening van de ODH komt in plaats van het UWV. Ter dekking van het financieel risico is in 2022 een bestemmingsreserve eigen risicodragerschap WW, ZW en WGA ingesteld. De aanvullende bijdrage WW die bij de medewerkers over 2023 is ingehouden wordt rechtstreeks in de voorziening gestort. Vanaf 2024 vindt er geen inhouding meer plaats. De bestemmingsreserve eigen risico WW, ZW en WGA kende ultimo 2023 een saldo van C 444.300. Voorgesteld wordt het rekeningresultaat 2023 van C 897.254 te bestemmen voor: 6. Nacalculatie 2023 7. Dekking verhoging deelnemersbijdrage 2024 (als gevolg van indexering) 8. Project ‘Digitaal ordenen documenten’ 9. Organisatieontwikkelingskosten/Uitvoering Koersplan 2024-2028 Totaal

C -/- 198.046 C 307.600 C 100.000 C_______ 687.700 C 897.254

Het bedrag van de nacalculatie van C -/- 198.046 wordt overeenkomstig het besluit van het AB van 26 juni 2019 collectief met de deelnemers afgerekend op basis van het werkelijk aantal bestede uren en het werkelijk uurtarief per deelnemer. Het betreft hier het verschil tussen voor- en nacalculatie als gevolg van niet gerealiseerde productie die via de methodiek nacalculatie wordt doorgeschoven naar 2024 dan wel wordt afgerekend (zie tabel 15). 7.2.6

Voorzieningen

Voorzieningen 2023

Beginstand 2023

Stortingen

Onttrekkingen

Eindstand 2023

Werkloosheidsuitkeringen Bovenwettelijk verlof

65.708 841.000

377.700 328.100

41.162 72.200

402.246 1.096.900

Totaal

906.708

705.800

113.362

1.499.146

De ODH heeft als risicodrager een voorziening gevormd voor de dekking van de (bovenwettelijk) werkloosheidsuitkering waardoor de kosten van de werkloosheidsuitkeringen niet op de exploitatie in toekomstige jaren drukken. Ultimo 2022 was er één oud-medewerker waarvoor een voorziening was gevormd. In 2023 is één oud-medewerker ingestroomd, waardoor een extra storting is gedaan van C 377.700. In 2023 is in totaal C 41.162 aan werkloosheidsuitkering uitgekeerd. In 2022 is een voorziening bovenwettelijk verlof ingesteld. Het saldo bovenwettelijke verlofuren bedraagt ultimo 2023 21.556 uur (ultimo 2022 17.368 uur) en is gewaardeerd tegen het uurtarief per medewerker met een opslag van 30% voor werkgeverslasten. In totaal gaat het ultimo 2023 om een bedrag van C 1.096.900. 7.2.7

Netto-vlottende schulden met een rentetypische looptijd korter dan één jaar

34 I 63

omgevingsdienst HAAGLANDEN Kortlopende schulden

Boekwaarde 31-12-2023

Crediteuren Af te dragen BTW

Boekwaarde 31-12-2022

373.829

213.549

2.321.611

1.278.980

Af te dragen loonheffing en sociale premies

1.592.205

1.532.556

Totaal

4.287.645

3.025.085

Het crediteurensaldo betreft de nog openstaande facturen per 31 december 2023.

7.2.8

Overlopende passiva

Overlopende passiva

Boekwaarde 31-12-2023

Vooruit gefactureerde dwangsommen Nog af te rekenen/verrekenen resultaat nacalculatie

Boekwaarde 31-12-2022

533.375

456.638

1.003.261

1.018.932

Overige overlopende passiva

2.316.589

1.848.745

Totaal

3.853.225

3.324.315

Ultimo 2023 was een bedrag van C 456.638 aan dwangsommen gefactureerd. In 2023 is een bedrag van C 235.250 aan nieuwe dwangsommen gefactureerd en is een bedrag van C 150.665 aan ontvangen dwangsommen aan de deelnemende gemeenten uitbetaald. Daarnaast is een bedrag van C 7.828 afgeboekt. Van het saldo van C 533.375 is ultimo 2023 een bedrag van C 149.500 ontvangen maar nog niet uitbetaald. Het saldo van C 383.375 wordt pas nadat het volledige bedrag van de dwangsom is geïnd aan de deelnemende gemeenten uitbetaald. Op basis van de bij besluit van 26 juni 2019 door het AB vastgestelde methodiek nacalculatie wordt voorgesteld een bedrag van C -/- 198.046 via de balans met de deelnemers te verrekenen/af te rekenen. Van het afgerekende/nog te verrekenen rekeningresultaat was ultimo 2023 nog een bedrag beschikbaar van C 1.003.261. Met toevoeging van het bedrag van C -/- 198.046 komt het saldo uit op een bedrag van C 805.215. Hiervan wordt C 159.293 afgerekend met de deelnemers zodat een bedrag van C 645.922 op de balans blijft staan. De overige overlopende passiva bestaan met name uit nog te ontvangen facturen van in 2023 geleverde goederen en diensten voor een bedrag van C 980.355. Ten behoeve van uitvoering van extra ondersteuning toezicht op en handhaving van de energiebesparingsplicht is in het kader van een Specifieke uitkering (SPUK) een bedrag van C 493.291 vooruit ontvangen.

Ten behoeve van de uitvoering van het Interbestuurlijk Programma Versterking VTHstelsel is een bedrag van C 210.999 vooruit ontvangen. Voorts is van de provincie Zuid-Holland een bedrag van C 50.000 als voorschot verantwoord voor het opstellen van de soortenmanagementplannen in 2024. Van de gemeente Pijnacker-Nootdorp is de deelnemersbijdrage over het 1e halfjaar 2024 in 2023 ontvangen. De uitvoering van het werkplan Spoed en Nazorg is in 2023 C 88.620 lager uitgekomen dan aan voorschot is ontvangen en wordt daarom gerestitueerd. Het additionele project BRIKS is C 55.930 lager uitgekomen dan aan voorschot is ontvangen en wordt eveneens gerestitueerd. Een bedrag van C 12.629 heeft betrekking op nog af te wikkelen salariskosten.

35 I 63

omgevingsdienst HAAGLANDEN 7.3 Niet uit de balans blijkende verplichtingen Artikel 53 van de BBV verplicht de ODH om in de toelichting op de balans inzicht te geven in de financiële verplichtingen waaraan de ODH is verbonden, voor zover die verplichtingen financiële consequenties hebben voor toekomstige jaren en deze verplichtingen niet zijn opgenomen in een balanspost. In de uitwerkingen van dit artikel is aangegeven dat alleen politiek-bestuurlijke en financieel gezien belangrijke verplichtingen dienen worden opgenomen. Tabel 18 Niet uit de balans blijkende verplichtingen Naam Provincie Zuid-Holland Centraal Beheer Achmea Multilease

Omschrijving Huurcontract Aansprakelijkheidsverzekering Leasecontract wagenpark

Start Einde 1 januari 2013 Looptijd 5 jaar, stilzwijgend verlengd tot 31-12-2027 1 februari 2013 Looptijd 3 jaar, stilzwijgend verlengd met 3 jaar tot 31-01-2025 1 april 2018 Looptijd 3 jaar en verlengd tot 03-03-2024

ARP Nederland B.V. Protinus IT B.V. PricewaterhouseCoopers Accountants N.V. KPN Nederland B.V. Intersafe Groeneveld Afas Software Breur ABOVO Media B.V. Arbo Concern B.V. Staffing Management Services B.V. Xerox Nederland B.V. Cauberg-Huygen Milieu B.V. Pro 10 B.V. Medewerkers

Hardware (perceel 2) Software (perceel 3) Accountantsdienst Technisch beheer en uitwijkvoorziening Beeldschermbrillen Contract geïntegreerd salaris, financieel en HRM-systeem Profit Dienstkleding en PBM's Media-inkoop Arbodienst Inhuur personeel Dienstverleningsovereenkomst printers Milieucontroles Inkoopadvisering Verlofrechten

1 juli 2023 Looptijd 3 jaar met optie verlenging met 5 x 1 jaar tot 30-06-2031 1 juni 2023 Looptijd 3 jaar met optie verlenging met 5 x 1 jaar tot 31-05-2031 1 augustus 2022 Looptijd 3 jaar tot 31-07-2025 1 april 2019 Looptijd 2 jaar met optie 5 x 1 jaar verlenging tot 31-03-2027 22 april 2019 Looptijd 4 jaar met optie verlenging 2 x 1 jaar tot 21-04-2025 1 mei 2020 Looptijd 4 jaar met optie 3 x 2 jaar verlenging tot 30-04-2030 1 september 2020 Looptijd 2 jaar met optie 2 x 1 jaar verlenging tot 31-08-2024 1 februari 2021 Looptijd 2 jaar met optie 2 x 1 jaar verlenging tot 31-01-2025 1 mei 2021 Looptijd 2 jaar met optie 3 x 1 jaar verlenging tot 30-04-2026 1 mei 2021 Looptijd 2 jaar met optie verlenging met 2 x 1 jaar tot 23-07-2025 1 juni 2021 Looptijd 3 jaar met optie verlenging met 1 x 3 jaar tot 30-05-2027 1 oktober 2021 Looptijd 1 jaar met optie verlenging met 2 x 1 jaar tot 30-09-2025 1 januari 2022 Looptijd 1 jaar met optie verlenging met 3 x 1 jaar tot 31-12-2025 2023 Opgebouwde verlofrechten t/m 2023

36 I 63

Bedrag per jaar 842.800 25.300 86.600 750.000 2.550.000 55.000 268.900 3.700 73.300 7.000 100.000 38.800 100.000 117.600 220.000 40.000 325.100

omgevingsdienst HAAGLANDEN 8

Rechtmatigheidsverantwoording

Verantwoordelijkheid dagelijks bestuur

De baten en lasten alsmede de balansmutaties moeten getrouw in de jaarrekening worden opgenomen. Uit het getrouw opnemen van de baten en lasten alsmede de balansmutaties, blijken een drietal rechtmatigheidscriteria niet expliciet. Dit betreffen het begrotings-, voorwaarden-, en misbruik- en oneigenlijk gebruik criterium. In deze rechtmatigheidsverantwoording licht het dagelijks bestuur toe in hoeverre bij de in de jaarrekening verantwoorde baten en lasten, alsmede de balansmutaties bet begrotings-, voorwaarden-, en misbruik- en oneigenlijk gebruik criterium zijn nageleefd. Dit houdt in dat de verantwoorde baten en lasten, alsmede de balansmutaties in overeenstemming zijn met de door het algemeen bestuur vastgestelde kaders zoals de begroting en verordeningen en met bepalingen in de relevante wet- en regelgeving. Bij de waarderingsgrondslagen in de jaarrekening is het door het algemeen bestuur op 29 september 2023 vastgestelde normenkader van de relevante wet- en regelgeving verder toegelicht. Deze verantwoording hanteert een grensbedrag omdat alleen de van belang zijnde aspecten in de verantwoording hoeven te worden betrokken. Deze grens is door het algemeen bestuur bepaald en bedraagt 3(tá van de totale lasten inclusief toevoegingen aan de reserves en is daarmee vastgesteld op C 1.002.367. Bevinding

Het Dagelijks Bestuur is van mening dat de in deze jaarrekening verantwoorde baten en lasten alsmede de balansmutaties rechtmatig tot stand zijn gekomen binnen de daarvoor gestelde grens. De geconstateerde afwijkingen betreffen: Begrotingscriterium

1A. Overschrijding lasten programma's 1B. Overschrijding investeringsbudgetten (kredieten) 2. Ongeautoriseerde reservemutaties 3. Overschrijding van baten en/of onderschrijding van lasten en baten die niet tijdig tot een begrotingswijziging hebben geleid of te laat aan het algemeen bestuur zijn gemeld Totaal begrotingsonrechtmatigheden 4. Totaal van de begrotingsonrechtmatigheden (van onderdeel 1 en 2) dat past binnen het vooraf vastgestelde beleid en daarmee vooraf als acceptabel is geduid vermelden en verwijzen naar dit vooraf vastgestelde beleid 5. Resterend saldo aan begrotingsonrechtmatigheden

0 0 0 0 0

0 0

Voorwa a rdencriterium

Inkopen ten onrechte niet Europees aanbesteed

23.975

M&O criterium

Geen bevindingen

0

Totaal onrechtmatigheden

23.975

In de paragraaf bedrijfsvoering worden de afwijkingen verder toegelicht waarbij ook wordt ingegaan op de ondernomen acties om afwijkingen in de toekomst te voorkomen.

37 I 63

omgevingsdienst HAAGLANDEN 9 Besluit Algemeen Bestuur Het Algemeen Bestuur van de Omgevingsdienst Haaglanden; Gelezen het voorstel van het Dagelijks Bestuur van 28 maart 2024; Gelezen het verslag van bevindingen van de onafhankelijke accountant; Gelezen het verslag en het advies van de rekeningcommissie; Gelezen de reactie van het Dagelijks Bestuur van 13 juni 2024;

BESLUIT:

1.

De Ontwerp Jaarstukken 2023 vast te stellen;

2.

Het batig saldo van C 897.254 te bestemmen voor:

3.

a. Nacalculatie 2023 C -/- 198.046 b. Dekking verhoging deelnemersbijdrage 2024 (alsgevolg van indexering) C 307.600 c. Project ‘Digitaal ordenen documenten’ C 100.000 d. Organisatieontwikkeling ä Uitvoering Koersplan 2024-2028 C_______ 687.700 Totaal C 897.254 Het resultaat van de nacalculatie van C -198.046 met de deelnemers af te rekenen op basis van de vastgestelde methodiek nacalculatie (zoals opgenomen in tabel 12 en 13);

Aldus besloten in de openbare vergadering van het algemeen bestuur op 4 juli 2024. De secretaris,

De voorzitter,

Mr. C. van der Kamp

M.R. Ferwerda Msc.

38 I 63

omgevingsdienst HAAGLANDEN 10 Bijlagen 10.1 Exploitatierekening Exp loitatie-overzicht

1 2 3 4 5

6

7

Realisatie

Begroting

VJN

NJN

Administratieve

Additionele

2022

primitief 2023

2023

2023

wijziging t/m NJN

opdrachten

Intensivering

Stedelijk

Begroting

Realisatie

afvalwater PZH werkplan PZH na wijziging

Personeelslasten Kapitaallasten Indirecte kosten Additionele projecten Onvoorzien

24.250.853 331.315 3.350.266 533.110 0

21.670.500 1.375.200 1.417.200 611.300 4.400 0 3.202.700 830.200 -1.020.200 0 0 0 47.400 300 0

3.622.000 -251.000 -76.900 3.751.200 0

0 0 0 11.300 0

18.000 0 8.800 0 0

249.000 0 111.000 0 0

28.351.900 364.700 3.055.600 3.762.500 47.700

27.752.562 364.758 3.432.700 1.033.948 0

TOTAAL LASTEN

28.465.544

25.531.900

7.045.300

0

26.800

360.000

35.582.400

32.583.968

Algemene dekkingsmiddelen

-29.593.003

-25.720.100 -1.388.600

-397.000

-7.045.300

0

-26.800

-360.000 -34.949.100 -32.847.942

TOTAAL BATEN

-29.593.003

-25.720.100 -1.388.600

-397.000

-7.045.300

0

-26.800

-360.000 -34.949.100 -32.847.942

SALDO LASTEN EN BATEN

-1.127.459

-188.200

821.500

0

0

0

0

0

633.300

-263.974

Mutaties reserves

-334.098

188.200

-821.500

0

0

0

0

0

-633.300

-633.280

TOTAAL RESULTAAT

-1.461.557

0

0

0

0

0

0

0

0

-897.254

2.210.100

397.000

De jaarrekening 2023 sluit met een positief rekeningresultaat van C 897.254. Voor een toelichting op de bestemming wordt verwezen naar paragraaf 2.2. De totale lasten (inclusief additionele projecten en storting in reserves) komen in 2023 uit op C 32.584.000 en dat is C 2.998.400 lager dan geraamd. De totale baten (inclusief additionele projecten en onttrekkingen aan reserves) komen in 2023 uit C 33.481.200 en dat is C 2.101.200 lager dan geraamd. De post personeel bestaat uit de salariskosten van eigen personeel, de inhuur van derden, inkoop en diensten t.b.v. ICT (o.a. Servicedesk en uitwijkvoorziening), opleidingskosten en algemene personeelskosten. Hierna is per hoofdkostensoort een toelichting opgenomen van de verschillen (afgerond op honderdtallen). Personeel De post personeel is in totaal C 599.300 lager uitgevallen dan geraamd door ^ Minder personele lasten T&V ^ Minder personele lasten T&H ^ Meer personele lasten BV Totaal

C -/- 228.600 C -/- 471.300 C______ 100.600 C -/- 599.300

Kapitaallasten In de primitieve begroting was een post kapitaallasten opgenomen van C 611.300. De post kapitaallasten is via een administratieve wijziging verlaagd met C 246.600 naar C 364.700 ten behoeve van extra inhuur ICT in het kader van de voorbereiding Omgevingswet. In 2023 zijn geen financieringsmiddelen aangetrokken. Indirecte kosten De indirecte kosten bestaan uit huisvestingskosten, ICT-kosten, vervoerskosten, materiële productiekosten en overige bedrijfskosten. De indirecte kosten zijn in 2023 C 377.100 hoger uitgevallen dan geraamd met name als gevolg van een aanvullende storting in de voorziening werkloosheidsuitkering. Additionele projecten Na de vaststelling van de Najaarsnota 2023 bedroeg het totaal aan additionele projecten C 3.751.200. Na de vaststelling van de Najaarsnota 2023 is nog een totaalbedrag van C 11.300 aanvullende opdrachten ontvangen. Het gaat om een bedrag van C 11.300 voor de uitvoering Omgevingsveiligheid (cluster 2 en 3). In totaal is een bedrag van C 1.034.000 uitgegeven, zodat een verschil resteert van C 2.728.600. De lasten zijn bij de betreffende opdrachtgevers gerestitueerd en/of afgerekend (zie 5.1.6.2, tabel 15).

39 I 63

omgevingsdienst HAAGLANDEN Onvoorzien In de primitieve begroting 2023 was een post voor onvoorzien opgenomen van C 47.700. In 2023 zijn geen bedragen aan de post onvoorzien onttrokken. Algemene dekkingsmiddelen De algemene dekkingsmiddelen bestaan uit de deelnemersbijdragen, opbrengsten additionele projecten en overige opbrengsten: ^ Deelnemersbijdragen C 30.646.300 ^ Additionele opdrachten C 3.762.500 ^ Overige opbrengsten C________ 540.300 Totaal C 34.949.100 In totaal is in 2023 ten opzichte van de raming C 2.101.200 minder aan algemene dekkingsmiddelen ontvangen: ^ Additionele opdrachten C -/- 2.728.600 ^ Overige opbrengsten C________ 627.400 Totaal C -/- 2.101.200 Op basis van de bij besluit van 26 juni 2019 door het AB vastgestelde methodiek nacalculatie wordt voorgesteld een bedrag van C -/- 198.046 via de balans met de deelnemers te verrekenen/af te rekenen. Van het afgerekende/nog te verrekenen rekeningresultaat was ultimo 2023 nog een bedrag beschikbaar van C 1.003.261. Met toevoeging van het bedrag van C -/- 198.046 komt het saldo uit op een bedrag van C 805.215. Hiervan wordt C 159.293 afgerekend met de deelnemers zodat een bedrag van C 645.922 op de balans blijft staan. In totaal zijn in 2023 C 3.762.500 aan additionele opdrachten verstrekt.

De tekst is automatisch uit het bestand gehaald en kan afwijken van het origineel (kolommen, tabellen en koppen lopen door elkaar). Het officiële stuk bij de gemeente is leidend. Bron: https://api1.ibabs.eu/publicdownload.aspx?site=Westland&id=a18dbe19-49a0-44ae-a2f3-b4cf15ef65b4