Notulen gemeenteraad 7 juli 2021 (G21-001777)

Misschien korter, misschien langer, maar in ieder geval voor heel lang. Dus wat we doen moeten we goed overwegen. De insprekers zeggen dat dit niet goed gaat. De natuurtoets is niet uitgevoerd. De Zwethzone gaat verloren, waarin miljoenen zijn ingestopt. Het geluid op de woningen klopt niet. Met andere woorden, het zit niet goed in elkaar.

16

WOORDELIJK VERSLAG RAAD 7 JULI 2021

GEMEENTE WESTLAND

Richting de heer Van Rossum, als we die verklaring van geen bedenkingen afgeven, zal het college heel snel die vergunning afgeven en dan is het dat. Op het voorliggende plan geven wij toestemming door die verklaring van geen bedenkingen te geven. Dan zou je denken gewoon tegen die verklaring van geen bedenkingen te stemmen, maar we hebben verder gedacht. Een verklaring van geen bedenkingen betekent dat wij als raad zeggen dat het ruimtelijk inpasbaar is. Wij kunnen aan die verklaring van geen bedenkingen voorwaarden verbinden die het college in acht moet nemen voordat het die vergunning gaat verlenen. Het heeft die verklaring van geen bedenkingen nodig om die vergunning te verlenen. Vandaar dat ik mede namens GroenLinks twee amendementen indien voor een verdiepte aanleg. Je kunt zeggen dat het een gelopen race is. Als ik de kranten en het Financieel Dagblad lees, dan lopen de euro's over de plinten bij het Ri jk en de provincie. Zij weten van gekkigheid niet waar ze met hun geld heen moeten. U heeft zelf de EMVI genoemd, waar f 40.000.000,00 in zit. Ik zou zeggen dat als het college de vergunning verleent onder voorwaarde van de verdiepte aanleg, weet ik nog niet of dat goed zal komen. En uw oplossing er vanavond een klap op te geven en we dan gaan praten. De heer Spaans zei daarover terecht dat ze u zien aankomen.

Zij zeggen “Dag, mijnheer Van Rossum, u bent aan het woord geweest. u hebt een verklaring van geen bedenkingen afgegeven. U hebt zelfs voor gestemd. Dus toedeloe. Het is zoals het is en daarmee mag u het doen.” Dus dat is de oplossing niet. Vandaar de twee amendementen. Eén amendement gaat over de verdiepte aanleg, in te dienen mede namens GroenLinks. “ De raad van de gemeente Westland in vergadering bijeen op 7 juli 2021; overwegende dat: de raad verzocht wordt een verklaring van geen bedenkingen te geven voor de omgevingsvergunning voor de aanleg van de N211 Wippolderlaan; de raad de mogelijkheid heeft om voorwaarden die nodig zijn voor een goede ruimtelijke onderbouwing aan de verklaring toe te voegen en het college dan bij de verlening van de omgevingsvergunning met die voorwaarden rekening dient te houden; verdiepte aanleg -los van enkele bestuurlijke onduidelijkheden- gewenst is uitgaande van minder geluidsoverlast, minder lichtstraling (auto' s en straatmeubilair) en het zo veel als mogelijk onaangetast blijven van de Zwethzone. Verdiepte aanleg scoort beter dan verhoogde ligging; verwacht moet worden dat er nu keuzes gemaakt worden die de komende 50 jaar bepalend zullen zijn voor de invloed van de N211 op de omgeving.

Uiteraard is geld belangrijk, maar bij dit soort zaken moet dat niet leidend zijn omdat nogmaals bij een keuze nu voor verhoogd, dat de komende 50 jaar het geval zal zijn. Verdiepte ligging heeft ook draagvlak bij de omwonenden; en wijzigt het voorliggende ontwerpraadsbesluit onder punt 4 als volgt door achter de bestaande tekst op dat punt het volgende toe te voegen: ' en onder de voorwaarde dat van deze verklaring van geen bedenkingen alleen maar (door het college van burgemeester en wethouders) gebruikt kan worden gemaakt als gekozen wordt voor een verdiepte ligging zoals bedoeld in de zogenaamde Westlandvariant ’; en gaat over tot de orde van de dag.” (Amendement 11A van Westland Verstandig en GroenLinks) En ik heb nog een tweede voorwaarde, die ik in een apart amendement heb gezet. Dan hebben de heren en dames van deze raad een keuzemogelijkheid. “ De raad van de gemeente Westland in vergadering bijeen op 7 juli 2021; overwegende dat:

17

WOORDELIJK VERSLAG RAAD 7 JULI 2021

GEMEENTE WESTLAND

-

het cumulatieve geluid op een groot aantal gevels en 13 woningen door de aanleg van de N211 hoger of gelijk is aan 60 dB; het zogenaamde Antea-rapport niet alle woningen en natuur heeft meegenomen en ook andere uitgangspunten aanhoudt; het belangrijk is dat wel de nodige geluidsmaatregelen genomen worden aan de woningen of geluidswallen; ook deze voorwaarden verbonden moeten worden aan de verklaring van geen bedenkingen; en wijzigt het voorliggende ontwerpraadsbesluit onder punt 4 als volgt door achter de bestaande tekst op dat punt het volgende toe te voegen: ' onder de voorwaarde dat voordat de omgevingsvergunning wordt verleend, het college eerst het Rijk en/of de provincie verzoekt een deugdelijke geluidsberekening op te maken en over te leggen waarbij af doende maatregelen zullen worden genomen tegen het geluid die ervoor zorgen dat het geluid binnen de normen gebracht wordt waarbij dat het geval is voor alle woningen en de natuur rondom de N211"; en gaat over tot de orde van de dag.” (Amendement 1 1 B van Westland Verstandig en GroenLinks) Beide amendementen wil ik ter stemming aan de raad in overweging geven. De heer Van Veen: Voorzitter. Ik heb eigenlijk maar één vraag aan de wethouder. Hoe staat hij tegenover het onderzoek naar de wijzigingen, die bewoners voorstellen? Dan kom ik in tweede termijn nog wel terug op dit verhaal.

De voorzitter: Ik heb met de wethouder afgesproken dat de wethouder voor beide termijnen vier minuten tot zijn beschikking heeft. Wethouder Varekamp: Voorzitter. Elke variant is tot 2018 bespreekbaar geweest. Toen gingen we een keuzetraject in. Dan ga je dingen afwegen ten aanzien van de omgeving en verkeersveiligheid en vallen er bepaalde keuzen af. Dus het is niet waar dat die keuzen onbespreekbaar geweest zijn. Dan de inkoopmethodieken en de EMVI. De indruk zou gewekt kunnen worden dat er extra geld beschikbaar is, zoals gesuggereerd door de inspreker. Dat is niet het geval en niet het verhaal. EMVI is een inkooptechniek, waarbij met fictieve bedragen wordt gerekend. Dat geld l i g t n i e t z o m a a r o p t a fe l . Dan milieu en omgeving, waarnaar de heer Spaans heeft gevraagd. Er is zeer zeker een natuurtoets gedaan. Die is voor dit project gunstig uitgevallen. Er is een geluidstoets op alle huizen gedaan. In het merendeel van de gevallen blijkt niet de N211 de reden van toename van het geluid te zijn, maar de andere bronnen, zoals de A4. In die zin bestrijd ik dus ook de conclusie van het NSG-rapport. Ik ga af op de door de provincie aangeleverde rapporten en onderzoeken. Overigens heeft buurgemeente Midden-Delfland aan de ODH een advies gevraagd om een uitspraak over die onderzoeken en de leefbaarheid te doen.

De ODH heeft daarover gezegd dat de zaak goed is onderzocht en dat de leefbaarheid binnen gestelde kaders is gewaarborgd. Bij de verdiepte ligging wil ik aantekenen dat die ter hoogte van de Zweth en de aansluiting op de A4, de Laan van Wateringse Veld, stuit op verkeerstechnische problemen. Dat leidt tot moeilijkheden daar. Dat is de reden waarom het niet gaat, uiteraard in combinatie met het beschikbare budget. Alles kan, maar dan kost het ook alles. En die keuze is ook eerder gemaakt. Wij zijn heel blij dat we wel hebben bijgedragen en daarmee de kruising bij de Veilingroute hebben aangepast en de doorstroom daar hebben verbeterd. De opmerking van de heer Van Rossum over de Tweede-Kamerfractie neem ik ter harte. Ik ben het met hem eens dat we de vertraging ingaan als we nu geen verklaring van geen bedenkingen afgeven.

18

WOORDELIJK VERSLAG RAAD 7 JULI 2021

GEMEENTE WESTLAND

De heer Voskamp van de LPF merkte op dat het steeds drukker wordt. Het is natuurlijk een balans tussen leefomgeving/leefkwaliteit versus invulling geven aan de mobiliteit. In mijn optiek is dat wat we hier doen. Het klopt overigens ook dat het ontwerp is aangepast. Niet omdat het andere niet goed was, maar nadrukkelijk op verzoek van de burgerparticipatie. De as van de weg is naar het noorden verplaatst. En daarmee wordt voorzien in een vergroting van natuurgebied De Zweth. Dat is overigens op voordracht van de participatie gedaan. De heer Duijsens zegt dat je dit voor vijftig jaar doet. Overigens is de huidige weg twintig jaar oud en die is nu al aan vervanging toe. Dus het is maar de vraag of dat voor vijftig jaar is. Beide amendementen onraad ik. De verdiepte ligging ontraad ik vanwege verkeersveiligheid. De hellingshoek wordt te hoog. Zichtlijnen worden beperkt. Ik ontraad het ook doen van deugdelijk onderzoek. Dat is naar mijn mening gedaan door de betreffende bureaus. Dat is door de ODH bevestigd. Er is dus geen noodzaak om aanvullend geluidsonderzoek te doen. De heer Duijsens: Bij interruptie. Een vraag aan de wethouder. Stel dat het amendement over de verdiepte ligging wordt aangenomen en u een vergunning moet afgeven met die voorwaarde, wat zou er dan gebeuren bij de provincie en het Rijk? Wethouder Varekamp: Dan wordt het een vergunning onder voorwaarden.

Ik vind het lastig in te schatten hoe dat werkt. Volgens mij geef je al dan niet een vergunning af. Een vergunning is de toestemming om een bepaald werk te starten. Dat kun je niet onder voorwaarden doen. Ik ben daar geen voorstander van, temeer omdat de huidige geluidsonderzoeken naar mijn idee voldoende zijn. Die zijn volgens geldende normen door de provincie gedaan en daarover heeft ook de ODH een uitspraak gedaan. In die zin is dat dus voldoende. De heer Spaans: Voorzitter. Voor de tweede keer geeft de wethouder de argumentatie over de veiligheidsaspecten en de zichtlijnen ten aanzien van de verdiepte ligging. Dat deed hij in de commissievergadering ook. Maar hadden die geen betrekking op de noordelijke projectie. We praten nu over die zuidelijke projectie, die andere zichtlijnen en andere veiligheidsaspecten geeft. Die zijn onderzocht en die winstpunten liggen vast. Of u haalt de twee projecties door elkaar, wat ik niet aanneem, of u heeft andere informatie dan ik. Dus graag wil ik dat u daarop nog even ingaat. Wethouder Varekamp: Voorzitter. Ook bij de zuidelijke projectie heb je met hellingshoeken en zichtlijnen te maken, die in verkeerskundig opzicht ongewenst omdat het minder veilig is. De voorzitter: Niemand wil in tweede termijn het woord voeren. Dan hebben we de beraadslagingen hiermee gehad en dan ga ik over tot stemming over de amendementen.

Ik breng eerst amendement 11A in stemming, met de tekst dat deze verklaring van geen bedenkingen alleen maar door het college van burgemeester en wethouders gebruikt kan worden als gekozen wordt voor een verdiepte ligging, zoals bedoeld in de zogenaamde Westlandvariant. Voor dit amendement zijn de fracties van Westland Verstandig, GroenLinks en de PvdA. Tegen dit amendement zijn de overige fracties, zodat het amendement is verworpen. Dan amendement 11B, alle woningen en de natuur rondom de N211. Daarvoor zijn de fracties van Westland Verstandig, GroenLinks en de PvdA. Tegen dit amendement zijn de andere fracties. Daarmee is het amendement verworpen. De heer Spaans: Voorzitter. Nu beide amendementen zijn verworpen zie ik mij genoodzaakt tegen deze verklaring van geen bedenkingen te stemmen. De voorzitter: Voor het raadsvoorstel zijn de fracties van de VVD, de ChristenUnie-SGP, de LPF, het CDA en GemeenteBelang Westland. Tegen het voorstel zijn de fracties van

19

WOORDELIJK VERSLAG RAAD 7 JULI 2021

GEMEENTE WESTLAND

Westland Verstandig, GroenLinks en de PvdA. Daarmee is het voorstel aangenomen. Aldus besloten. 12.

VOORSTEL TOT BESCHIKBAARSTELLING VAN EEN KREDIET TER VERBETERING VAN DE PARKEERSITUATIE IN HET CENTRUM VAN MONSTER

De heer Valstar: Voorzitter. Fijn dat er in ieder geval nu 27 parkeerplaatsen worden gerealiseerd en dat er daarnaast 42 parkeerplaatsen bij de kerk worden gehuurd. In de commissievergadering hebben wij nog naar de stand van zaken ten aanzien van de informatieborden gevraagd, om de parkeerspreiding binnen Monster te verbeteren. Daarop hebben wij nog geen antwoord ontvangen. Dus dat antwoord zien we graag terug. Daarnaast zien we graag dat er nog verdere actie wordt ondernomen om de parkeerdruk in Monster te verlichten. We zullen in ieder geval met dit voorstel instemmen. De heer Lelieveld: Voorzitter. Onze fractie is van mening dat het nu voorliggende plan buitengewoon karig is ten opzichte van de eerdere plannen voor het centrum van Monster. Er was ooit sprake van een aantal miljoenen euro's, waarmee we destijds een half verdiepte parkeergelegenheid zouden aanleggen. Het huidige college heeft dit bedrag elders ingezet, eigenlijk een beetje ten koste van de bewoners van het centrum van Monster. Daarnaast zijn wij van mening dat de genoemde parkeerplekken maar deels tot het centrum behoren. De Larixlaan noemen wij geen centrum Monster. De fractie zal vooralsnog wel voor dit plan stemmen. Het is bittere noodzaak om zo spoedig mogelijk tot uitvoering te komen.

De fractie roept het college overigens wel op om zeer spoedig met nieuwe ontwikkelingen voor het centrum van Monster te komen en deze initiatieven voortvarend ter harte te nemen. Dit plan is nogmaals te karig, maar we zullen wel daarmee instemmen. De heer Duijsens: Wij zijn ook voor. Ik sluit me aan bij de woorden van de heer Lelieveld. Het is een eerste stapje. Het is eigenlijk een druppel op een gloeiende plaat. Dus nu snel door. Dat heeft de wethouder ook in de commissievergadering al aangegeven, dat hij op heel korte termijn met een volgend plan zal komen voor wederom nieuwe parkeerplekken in Monster. Want die zijn daar echt nodig. En vooral niet wachten op de nieuwbouw rond het oude gemeentehuis, want die zal pas in 2024 zijn, begrijpen we. Dus daarvoor verwachten we wel iets anders en beters. De heer De Gier: Voorzitter. Opvallend in dit plan is dat eindelijk de parkeersituatie in Monster wordt aangepakt, maar dat die voor twee derde deel wordt geregeld op kerkelijk gebied. We rekenen ons een klein beetje rijk, want een groot deel van deze parkeerplaatsen waren al beschikbaar, want daarvoor wordt het contract verlengd. Er zijn opmerkingen gemaakt over de locatie van de 27 nieuwe parkeerplekken. Die worden eigenlijk gerealiseerd van dit geld. Nou ben ik niet helemaal op de hoogte hoeveel dat moet kosten, maar f 10.000,00 per parkeerplek lijkt me redelijk duur.

Wij zullen niet voor dit voorstel gaan liggen, omdat de parkeernood in Monster aanpak behoeft. Mevrouw Van der Knaap: Voorzitter. De VVD-fractie is blij met het voorliggende raadsvoorstel. Al jaren vragen we aandacht voor de parkeerproblemen in Monster via moties en artikel 42-vragen. Onze laatste artikel 42-vraag hierover dateert van 26 maart. Het is een eerste stap, maar het is meer noodzakelijk dat wat aan de parkeerproblematiek in het centrum wordt gedaan. Het past ook binnen de gebiedsvisie. Het is mooi dat er nu extra openbare parkeerplekken in het centrum gerealiseerd worden en dat de al bestaande capaciteit beter benut zal worden. Goed ook dat de plannen in goede samenwerking met en met inbreng van de ideeën van de klankbordgroep zijn ontstaan.

20

WOORDELIJK VERSLAG RAAD 7 JULI 2021

GEMEENTE WESTLAND

Het voorstel spreekt over een pakket van acht maatregelen. Een ervan spreekt ons in het bijzonder aan, namelijk het onderzoeken van kansen voor shop&go-pilot. Daarvoor hebben we al diverse keren eerder gepleit. We zijn ook voorstander van een integrale aanpak in dit voorstel, dus een afstemming over extra parkeerplaatsen met het project vergroenen van de dorpskernen. Want vergroening van de dorpskern is ook een heel belangrijk punt voor Monster. Kortom, de VVD-fractie stemt in met dit voorstel en hoopt op een spoedige realisatie en verdere uitwerking van de plannen. De heer Van Harmelen: Voorzitter. Dit is natuurlijk door de commissie ook al besproken. Daar heeft mijn fractie een aantal vragen gesteld, waarop zij netjes antwoord heeft gekregen. Een van de vragen of in de huurcontracten met de twee kerken nog ontbindende voorwaarden zijn opgenomen. Daarop is bevestigend geantwoord. We hebben echter niet gehoord wat die voorwaarden zijn. Dus bij deze de vraag wat de ontbindende factoren in de huurcontracten met de twee kerken zijn. Voor de rest zullen we instemmen met dit voorstel, omdat het gewoon hard nodig dat daar meer parkeerplaatsen komen. De heer Eeltink: Voorzitter. We hebben in de commissievergadering beluisterd dat er kritische geluiden zijn over de omvang van de oplossing.

In onze beleving is het glas halfvol en gaan we door voor Monster met een beginpunt rondom de parkeersituatie en volgt daar hopelijk spoedig iets voor De Noviteit en voor de gemeentehuislocatie achteraan. Wij hebben in de commissievergadering laten doorklinken bijzonder content te zijn dat dit keer de kerken ook een duit in het zakje doen, terwijl we gewend zijn dat we een duit in het zakje bij de kerk doen. Dat is tegenwoordig wat minder gangbaar. We moeten niet wegdenken dat ook van daaruit is meegedacht. Niet alleen vanuit de kerken, maar ook vanuit de inbreng van de klankbordgroep. Wat ons betreft is dit misschien een kleine stap, maar met het begin van grote gevolgen. De voorzitter: De wethouder heeft vier minuten spreektijd voor dit onderwerp in eerste en tweede termijn. Wethouder Snijders: Ik ga eerst in op de opmerking van de heer Valstar van de LPF over de spreiding van borden. Er moet nog een onderzoek plaatsvinden, dus ik kan niets nieuws melden. We nemen wel mee wat we daarmee kunnen doen. De andere partijen hebben aangegeven dat het een druppel op een gloeiende plaat is. Ik ben blij dat we toch een stapje zetten. De heer Eeltink heeft heel duidelijk aangegeven dat het heel fijn is dat de twee kerken meewerken om meer dan 40 parkeerplaatsen beschikbaar te stellen. We vinden het gewoon een heel goede zaak dat dat gebeurt.

De heer Van Harmelen heeft een vraag gesteld over een contract met de kerken. Het betreft een tienjarig contract, wat enerzijds financieel mooi is, maar anderzijds moeten hun gasten op zondag gebruik kunnen maken van het parkeerterrein. Vandaar dat met beide kerken wordt afgesproken dat ze er met redenen omkleed vanaf kunnen als het niet goed gaat. We hopen dat de bewoners in de omgeving die gebruik maken van deze parkeerplaatsen het zullen respecteren dat ze op zondag even wat minder kunnen parkeren. De voorzitter: Er is geen behoefte aan een tweede termijn. De heer Valstar wil een stemverklaring afleggen. De heer Valstar: Voorzitter. Het huidige voorstel is een goed begin en we hopen dat de andere acties zo snel mogelijk worden opgepakt om de parkeerdruk in Monster te verlichten. De voorzitter: Ik breng het voorstel in stemming. De hele raad is voor het voorstel, waarmee het is aangenomen. Aldus besloten.

21

WOORDELIJK VERSLAG RAAD 7 JULI 2021

GEMEENTE WESTLAND

13.

VOORSTEL TOT INSTEMMING MET HET ONTWIKKELPERSPECTIEF FLORAGEBIED

De heer Duiisens: Mijnheer de voorzitter. Westland Verstandig wil graag dat de gemeente met beide voeten op de Westlandse groen blijft staan. De bloembladen 2, 3 en 4 en het middenstukken zijn ontwikkelingen die al waren gepland in 2014 en stagneerden tot nog toe, omdat de planning destijds te rooskleurig werd ingeschat. Toen werd voorzien dat alles binnen vijf jaar vol zou zijn. Blijkbaar gaan we dat nu nog een keer overdoen. Concrete plannen ter hand nemen voor deze bloembladen zou eigenlijk prioriteit moeten hebben. Het Vakcollege ISW is een keer genoemd, zo ook woontorens voor starters/studenten. Met name ook een goed openbaar vervoer voegt meer toe aan Westland dan het gebied vergroten tot 94 hectaren en daarop verder gaan wachten. Een voorziene ontwikkeling over twintig jaren, zie de vergunning voor het Polenhotel, waar het college dat expliciet uitspreekt: een vergunning voor twintig jaar, maar daarna komt de nieuwe ontwikkeling ter plekke. En zo nu en dan wordt ook al gesproken over tien jaar. Wat is het nou? Willen we snel tot iets komen, dan moeten de bloembladen snel gevuld worden, want die liggen er en zijn daarvoor bestemd. Het college zweeft en lijkt kordaat te handelen, maar dat is alleen maar schijn. We dachten dat we toch wel genezen waren van het houden van kansenfestivals.

Destijds zijn die bij de vier gemeentehuizen al toegepast, met hele dagen, avonden, zelfs sessies van weken. Daarna een prachtig boek, dat ik thuis nog heb liggen. Daarvan is uiteindelijk niets terechtgekomen. Drie gemeentehuizen zijn al gesloopt en een gemeentehuis staat nu nog steeds te wachten op een tweede leven, dat destijds ook niet uit het kansenfestival kwam. En nu doen we weer hetzelfde. Resultaat is dat allerlei ideeën worden aangedragen, ook zeer goede, zoals door inspreker Jan van Dijk. Maar iedereen weet dat de invulling afhangt van het financiële plaatje, waarbij ook de intenties van de verkopers leidend zijn. Over dat laatste zwijgt het college angstvallig en ook is er - en dat is vreemd te noemen - nimmer een gezamenlijk bericht of persbericht naar buiten gekomen over de exacte plannen. De wethouder heeft in de commissievergadering beloofd dat er een verklaring vanuit de eigenaren zou komen en dat we die vandaag zouden hebben. Ik zie niets en heb ook niets gelezen. We besteden nu miljoenen euro's aan allerlei rapporten en onderzoeken. En veel ambtenaren en ook collegeleden zijn hiermee bezig.

Het voorliggende perspectief is slechts een richting, die nog alle kanten op kan, met goede overigens al bestaande aandachtspunten, zoals lightrail, woningen, een kenniscentrum, een campus, start-ups, mooie plaatjes en dat toegelicht met mooie plaatjes uit Eindhoven, Utrecht, Rotterdam en Delft. Allemaal prachtig om te lezen, maar zijn die realistisch? Dat vragen wij ons af. Enige ergernis en ook wel een glimlach bij het lezen van de financiële aspecten. Typisch voor dit college. Na opsomming van enkele kosten is er “in alle drie de ontwikkelgebieden op basis van de gehanteerde rekenmethode de opbrengstwaarde van de gronden hoger dan de kosten. Daarmee is het project haalbaar.” Hoe dat kan, hoe de onderbouwing is, hoe de toelichting daarop is weten we niet. En we weten ook niet wat de grondeigenaren willen. Hoe dan die conclusie getrokken kan worden uit dit perspectief is ons in ieder geval een raadsel. Blijkbaar vervalt het college toch weer in zijn eigen fouten van te rooskleurig zaken inschatten, waardoor realisering nou net lastiger wordt dan wanneer zaken reëel ingeschat worden en zelfs voorbehouden gemaakt worden. Ook vindt Westland Verstandig dat in Westland een volwaardige vestiging van de Bloemenveiling moet blijven en dat we ons de woorden in het AD van oud-voorzitter Varekamp moeten aantrekken.

Ook de vage wijze waarop de mogelijke samenwerking wordt omschreven toont aan dat er behalve kansenfestivals nog weinig is gebeurd. De raad zou volgens het college dit perspectief moeten vaststellen. En we zouden weer nieuw geld moeten geven middels een krediet. Vaststelling lijkt ons ongewenst, omdat er daarvoor te weinig concreet in dat stuk staat. Stellen we het vast, dan zou dat een vrijbrief voor het college kunnen zijn. Dat willen we als raad toch niet? Wel willen we dat doorgegaan

22

WOORDELIJK VERSLAG RAAD 7 JULI 2021

GEMEENTE WESTLAND

wordt in de aftasting wat hier mogelijk is. De raad zou, zodra meer contouren bekend zijn, de kaders moeten vaststellen die hier voor dit belangrijke project aangehouden moeten worden. Die kaders moeten er dan eerst komen, omdat het een groot en financieel belangrijk project betreft met veel gevolgen. Door nu al het perspectief te gaan vaststellen draaien we weer de zaken om en gaan we als raad in een wazig perspectief onze rol als kaderstellend orgaan weer kleiner maken dan hij hoort te zijn. Dus extra geld mag, doorgaan mag ook, maar niet dit vaststellen, maar wel voor kennisgeving aannemen. De heer De Gier: Voorzitter. Het perspectief voor het Floragebied lijkt mooi, zoals het er nu uitziet. Wij herkennen ook een deel van de inbreng die door burgers en de jongerenraad is gedaan. Dus wat dat betreft complimenten. In de invulling valt op dat op het gebied waar volgens publicaties Flora zelf haar veiling wil bouwen wij groengebied willen hebben. We ruimen heel veel ruimte in voor woningbouw, maar de vraag is ook gezien de onderzoeksopdracht hoeveel we willen reserveren voor bedrijvigheid die daar toch moet zijn. Belangrijker is dat volslagen onduidelijk is wat onze partners hierin willen.

Dus wat wil Flora zelf, wat willen de leden van Flora? Wat wil de provincie dat er met dat gebied gebeurt? Ook refereert de inspreker eraan dat Flora al lang niet meer eigenaar is van delen van dat gebied. Dus wie zijn eigenlijk de eigenaren? Hoe gaan wij er straks in? Gaan wij dat allemaal kopen, worden wij de eigenaar? En wie gaat al deze zaken betalen? Ik snap dat dat deels vervolgvragen zijn, die in het vervolg uitwerking behoeven. Maar eigenlijk ben ik het dus met Westland Verstandig eens dat dit perspectief eigenlijk wel een klein beetje prematuur is. Desalniettemin kan ik me er wel redelijk in vinden, dus ik denk dat we er wel voor zullen stemmen. De heer Spaans: Voorzitter. Ik borduur voort op de denktrant van mijn voorgangers. In principe is dit een onderlegger, noem het perspectief. Daar kun je niet tegen zijn. Je kunt ook niet tegen de opgesomde, genoemde en aangetipte richtingen zijn en dan gaat het straks om de uitwerking. Wat ons betreft wordt het dan hoeveel groen er komt. Voor mij is de aanwezigheid van goed openbaar vervoer en lightrail cruciaal voor de huidige ambities van het WHC, maar ook voor de toekomstige ambities en de verdere ontwikkeling van het totale gebied. Ik pleit voor een tweesporenbeleid.

Enerzijds is het laten oplopen van dit traject, dit perspectief, deze onderlegger, waarin je door gaat borduren op het ontwikkelen van dit gebied met zijn vele kansen voor Westland, nadrukkelijk aangegeven. Anderzijds een lobby, een ontwikkeltraject voor het welslagen van een goede ontsluiting van het openbaar vervoer. Als die er niet komt en als daarop geen perspectief is gaan we miljoenen aan geld weggooien. En dat is voor onze burgers zonde, maar ook voor de kansen voor dit gebied. Ik pleit nadrukkelijk voor een tweesporenbeleid. Dit gaat niet lukken zonder een goede OVontsluiting en lightrail. Wij zullen niet tegen dit perspectief stemmen. De heer Hofland: Voorzitter. In lijn met wat ik eerder in de commissievergadering heb gedaan wil ik hier nog een keer onder de aandacht brengen dat het geheel van het hele plaatje aantrekkelijk is en er goed uitziet. Als geheel zijn we hier dus voor. Wij realiseren ons dat het college dit graag als ruggensteun wil hebben, want je kunt verschillende manieren hebben om hiernaar te kijken. Ik ben er voorstander van om dit vast te stellen. Ik kan me inderdaad voorstellen dat het college prettiger praat als het om de thema's gaat die ter tafel komen. Wellicht zullen in het geheel ook keuzen gemaakt worden. Wij geven graag mee dat de volgorde of prioritering is dat op een onderwijs moet staan, op twee het OV en op drie wonen plus groen.

Dat is in onze optiek de volgorde waarin we in dit gebied aan de slag moeten gaan. Onderwijs en de kansen daarvoor vanuit het WHC. Voor openbaar vervoer het verhaal van de heer Spaans, waarbij we wel vragen wat we met het busterrein hier aan de overkant gaan doen als het daar een bruisende OV-plek wordt. Daarover hebben we in het verleden afgesproken dat dit de centrumplek van ons spinnenweb in Westland is. Wat gaat er hier dan

23

WOORDELIJK VERSLAG RAAD 7 JULI 2021

GEMEENTE WESTLAND

gebeuren? Op drie staat wonen, waarbij wij graag het accent op jongeren wille leggen. Dat mogen woontorens worden, maar ook een simpeler variant als containers, zoals de NDSMwerf in Amsterdam. Een makkelijker variant om te realiseren. Als je het hebt over wonen kunnen we daar onze omgevingsvisie ook realiseren. Als we de lucht ingaan zou dat ook heel veel groen moeten betekenen. Ik herken wel die signatuur daarin, maar wil dat toch nog graag onder de aandacht brengen. Bij de uitrol zijn echt nog heel veel kanttekeningen te bedenken, daarom willen wij onze prioritering graag meegeven. Dus het is nog geen gelopen race. Openbaar vervoer is daar wel te organiseren, maar is lightrail overal door heel Westland uit te rollen? Ik heb een deel van een antwoord daarvoor wel in mijn hoofd, maar hoop dat dat antwoord gewoon ja is, want dat zou de mogelijkheden verbeteren. Voorzitter. Het is een ambitieus plan en daarom zijn wij voor. En wij zullen dus ook voor stemmen. De heer Keizer: Voorzitter. Zonder kassenbouwer geen tuinbouw. De fractie van GemeenteBelang Westland is geen uitgesproken voorstander van voorliggend voorstel voor een ontwikkelperspectief van het Floragebied. Dat hebben wij ook bij de eerste bespreking in oktober 2020 benadrukt. GemeenteBelang Westland zet bij de invulling van het vrijkomende Floragebied het belang van het totale glastuinbouwcluster centraal.

FloraHolland is het kloppend hart van het glastuinbouwcluster in Westland. En onze fractie is er niet gerust op dat met het door het college geschetste ontwikkelperspectief dit hart zal blijven kloppen. Bij de fusie van de veilingen van Naaldwijk, Rijnsburg en Aalsmeer werd al gesproken over het op termijn afstoten van een van de vestigingen. En we zien ook plannen voor uitbreiding in Rijnsburg en Aalsmeer. Maar voor Westland zien we vooral sloopplannen. Wij kunnen ons dan ook niet aan de indruk onttrekken dat FloraHolland op termijn uit Westland verstrekt. De kracht van het glastuinbouwcluster in Westland is nou juist dat veel grote internationaal opererende bedrijven in onze gemeente gevestigd zijn. Een aantal van hen is net als FloraHolland mondiaal marktleider, zoals Priva, Rijk Zwaan en de Dutch Flower Group. Als FloraHolland in Westland wordt afgebouwd tot een steunpunt, dan zullen ook andere toonaangevende bedrijven het Westland langzaam gaan verlaten. Het hart van het glastuinbouwcluster klopt dan niet meer. De glastuinbouw in Westland sterft dan een stille dood. Wat GemeenteBelang Westland betreft moet daarom de eerste zorg van Westland uitgaan naar het behoud van FloraHolland als kloppend hart van de glastuinbouw en Westland.

De woorden van de wethouder in de commissievergadering stelden ons niet geheel gerust dat het hoofdkantoor van FloraHolland in Westland gevestigd zal blijven. FloraHolland is meer dan een veil- en handelpunt. Het is een kenniscentrum voor internationale handel en marketing. Gaat FloraHolland in Westland afbouwen tot een veilpunt en trekt ze andere functies langzaam terug? Het blijft gissen. In dat opzicht blijft de fractie van GemeenteBelang Westland van mening dat de intentie van FloraHolland over haar strategie en toekomstplannen voor Westland richting de gemeente, die nu vooral verantwoordelijk is voor de financiële consequentie van de planvorming, een must zou moeten zijn. Zonder die duidelijkheid zou het weleens zo kunnen zijn dat de gemeente plannen maakt in de veronderstelling dat Flora het kloppend hart van het Westlands glastuinbouwcluster blijft, terwijl de werkelijkheid wel eens heel anders zou kunnen zijn. We mogen toch voor de investering die we als gemeente doen in het belang van FloraHolland wel enige zekerheid van hen verlangen? Onze kritiek wil niet zeggen dat we tegen uw volledige voorstel zijn. De ontwikkelingen rondom het WHC juichen wij van harte toe. Ook het ontwikkelen van een kennis- en innovatiecenter op een van de bladen zien we als een grote meerwaarde voor de positie van Westland in het totale glastuinbouwcluster.

Naast de teelttechnische kant staat Westland in de wereld vooral ook bekend voor zijn innovatieve kant in het cluster. Hier wordt door uw college sterk op ingezet door een wereldcentrum te realiseren voor de glastuinbouw. In het verlengde daarvan verwachten wij dan ook dat uw college in de komende begroting een post

24

WOORDELIJK VERSLAG RAAD 7 JULI 2021

GEMEENTE WESTLAND

zal opnemen voor meerdere jaren om Westland op de internationale kaart te zetten en te blijven behouden. Wij kunnen niet zonder internationalisering. Niet voor plezierreisjes, zoals dat graag geframed wordt, maar als smeermiddel om deuren te openen die anders gesloten blijven. Dubai, Berlijn, internationale tentoonstellingen, waar wat GemeenteBelang Westland betreft Westland de komende jaren onze gemeente niet mag ontbreken. Laat zien waar we trots op zijn, straal dat uit en laat zien dat wij de kraamkamer zijn waar het gaat om de voedselketen. Wij voorzien vanuit Westland de rest van de wereld van voedsel. Ik hoor daarop graag een reactie. Dan over het onderwijs. Onderwijs neemt een ander groot deel in van de plannen. Een verdere uitbreiding van het huidige aanbod op het World Horti Center, en het liefst nog wetenschappelijk onderwijs, al lijkt het nog niet dat veel partijen staan te trappelen om hier iets te realiseren. We moeten er ook voor waken dat we de concurrentie met Oostland willen aangaan. Laten we gaan voor samenwerking, er is immers maar één Greenport. Voorzitter. Laten we daarom ook kijken of hier op deze locatie onderwijs gegeven kan worden in handarbeid. De glastuinbouw en haar aanverwante cluster heeft hoger opgeleide mensen nodig, maar is ook sterk afhankelijk van de handjes. Zonder kassenbouwer geen tuinbouw.

Een vmbo-opleiding waar een stagecentrum bij gerealiseerd gaat worden, in samenwerking met toekomstige partijen die zich rondom het World Horti Center willen vestigen, juist voor die leerlingen die het technische handwerk willen ontdekken en leren, zien wij als een grote kans. We zijn tenslotte wereldwijd marktleider in de techniek voor de glastuinbouw. Dan moeten we ook zorgen dat ontwerp, engineering, ontwikkeling en productie binnen Westland blijven. En daarvoor ook de ruimte bieden aan bedrijven, die staan voor ontwerp en realisering van moderne kassen voor het glastuinbouwcluster en voor innovatie in de ontwikkeling en realisatie van installaties voor klimaat- elektro- en watertechniek. Zodat deze bedrijven vanuit ruimtenood het Westland gaan verlaten. Plannen rondom het World Horti Center kunnen stand alone doorgang vinden. Zoals al door de wethouder aangegeven, die plannen hoeven niet te wachten tot een totaalrealisatie. Wat GemeenteBelang Westland betreft gaan we snel inzetten om die bladen rondom het WHC te ontwikkelen en kan dat separaat aan het totale Floraplan en uiteraard wel in afstemming. U kent onze mening met betrekking tot hoogbouw en verstedelijking. GemeenteBelang Westland is daar wars van. Een meerderheid van deze raad ziet dat wel zitten. Wij niet.

We hadden liever een plan gezien om juist de rafelranden in de andere kernen te kunnen ontwikkelen, met verkaveling van mogelijk vrijkomende gronden voor Flora. Dan profiteert echt het hele Westland van deze planvorming. Kunt u nogmaals bevestigen dat met het aannemen van het voorliggende voorstel andere ontwikkelinitiatieven binnen onze gemeente geen vertraging oplopen of tijdelijk in de wacht worden gezet teneinde eerst de ontwikkelingen rondom het Floragebied af te wachten? Westland is groter dan alleen de trein van FloraHolland. Alle inzet is nu ook gericht op lightrail. Het college maakt dat in de verkenning dat ook tot een doel, terwijl het een middel zou moeten zijn. Het echte doel is dat Westland, Flora, het World Horti Center vanuit de omliggende steden met het openbaar vervoer binnen een half uur bereikbaar zijn. Als we gaan wachten op lightrail is dat doel verder weg dan ooit. Tenminste de komende tien, vijftien jaar zijn we dan verder. Beter vinden wij het om de inzet te richten op HOVverbindingen met bussen. Die zijn realistischer, flexibeler, sneller en goedkoper te realiseren. De wijze waarop dit voorstel wordt gefinancierd kan niet onze instemming dragen. Op de eerste plaats is het nog niet duidelijk wat het tweede deel van het onderzoek voor 2022 gaat kosten. Geld is nu ook nog niet beschikbaar en moet bij de begrotingsbehandeling nog gevonden worden.

En dat vinden wij niet correct. Eerst moeten we weten wat het kost, dan of er überhaupt financiële ruimte voor is en dat we iets moeten laten vallen. Als de raad een motie indient zonder financiële dekking, wordt die standaard door het college ontraden. Nu heeft u ook geen dekking en zou het gepast zijn dit besluit uiteindelijk pas te nemen bij het vaststellen van de begroting. Nu ja zeggen tegen deze financiering betekent dat we niet weten waar we nee tegen zeggen.

25

WOORDELIJK VERSLAG RAAD 7 JULI 2021

GEMEENTE WESTLAND

Mevrouw Van der Knaap: Voorzitter. De VVD staat positief tegenover dit voorstel. Het is goed voor Westland en haar inwoners. Er is een breed draagvlak voor de plannen, zoals onder meer blijkt uit het participatieproces. Verschillende functies kunnen elkaar versterken op deze locatie, zoals onderwijs en bedrijfsleven die samen gaan zorgen voor nog meer innovaties op het gebied van gezondheid, goede voeding en duurzame productie. Ook draagt het voorstel bij aan een gedeeltelijke oplossing voor het enorme woningtekort in Westland. Belangrijk is ook dat we voorkomen dat getalenteerde jongeren het Westland verlaten bij gebrek aan woonruimte en het ontbreken van een goede werkomgeving voor kenniswerkers. Daarom zijn ook de banden met en de komst van het hbo en wo essentieel om echt als kennis- en innovatiecentrum te kunnen gaan fungeren. Voorwaarde bij dit alles is echter dat er eerst een goede infrastructuur komt. Dus eerst de lightrail aanleggen met een verbinding naar Rotterdam en Den Haag. Het hoger onderwijs komt pas als het Westland goed bereikbaar is. Kortom, wij kunnen ons vinden in het ruimtelijk ontwikkelperspectief, ofwel het inspiratiebeeld, zoals het hier voorligt. En met name in het thema gezondheid, goede voeding en het doorontwikkelen van de campus.

Het is een geweldige kans voor het Westland, waarbij kennisinnovatie, versterking van het openbaar vervoer en woningbouw in elkaar grijpen. Het voorstel geeft een richting aan voor een Westland over tien tot vijftien jaar. En die richting moet verder worden uitgewerkt. En belangrijk is daarbij dat initiatieven niet op elkaar hoeven te wachten. Wij kijken uit naar de verdere ontwikkeling en uitwerking in het masterplan. De heer De Bloeme: Voorzitter. Voor ons ligt het voorstel tot instemming met het ontwikkelperspectief Floragebied. Onze fractie is er zich van bewust dat het ontwikkelperspectief prematuur is. De heer De Gier heeft dat ook al genoemd, maar dat er tijdig actie genomen moet worden om plannen in de toekomst te kunnen realiseren. Van belang hierbij is ook de vraag of Royal FloraHolland in Westland gevestigd blijft, zoals al eerder is gememoreerd. Voor de plannen van dit jaar is het budget toereikend. Voor ontwikkelingen in 2022 is aanvullend budget nodig. De voorstellen noemen geen bedrag. De vraag aan de wethouder is dan ook aan welk budget hij hierbij denkt. De suggestie om een lightrail in dat gebied te gaan plaatsen lijkt ons op dit moment ook niet heel realistisch. De busbaan waarover de heer Keizer het had lijkt ons een veel realistischer beeld.

Wij denken dan ook aan busbanen door het Westland, waarbij hete tracé natuurlijk al veel eerder moet worden vastgesteld. Kan de wethouder daarover iets melden? Wij zullen overigens het voorstel wel steunen. De heer Van Koppen: Voorzitter. Ik ben het met veel voorgaande sprekers eens. Met de heer Duijsens over de bloembladen, met de heer Spaans over het tweesporenbeleid. Wat ik ook heel belangrijk vind is wat net mevrouw Van der Knaap aangaf, probeer de plannen of initiatieven niet op elkaar te laten wachten. Probeer zo meteen echt alvast een en ander te gaan ontwikkelen. Als je kijkt naar dat vakcollege, probeer daar echt slagen te maken. Ik weet niet of de wethouder kan aangeven of daar al enige sprake van is, of er al initiatieven of plannen zijn. We horen heel veel mooie plannen. Het is lastig om met zijn allen in de toekomst te kijken, maar wat ik wel zie is dat we volgens mij allemaal redelijk hetzelfde willen. We hebben het over woningbouw, onderwijs, OV-lightrail, op welke manier dan ook. De ene partij zal het een prioriteren en de andere het ander, maar volgens mij zitten we allemaal wel redelijk hetzelfde erin. Zorg nou dat er op die bloembladen zichtbaar snel ontwikkelingen komen, dat die niet te lang op zich laten wachten. Voor het overige denk ik dat het gewoon elke keer stapje voor stapje zal gaan.

Een totaalplaatje is mooi en leuk, maar is in deze situatie niet realistisch. Je zit dan over tien jaar nog steeds te wachten en hebt dan een open gebied. Ik denk dat dat het laatste is dat we met elkaar willen. Welke kansen ziet de gemeente van het nu geschetste beeld als meest kansrijk voor de korte termijn? De heer Spaans had het over

26

WOORDELIJK VERSLAG RAAD 7 JULI 2021

GEMEENTE WESTLAND

tweesporenbeleid, eerst beginnen met dingen ontwikkelen en doen. Daarnaast is er de toekomstvisie voor het hele gebied. Welke dingen en initiatieven komen dan bij de gemeente als eerste en haalbaar voor die bloembladen? Dat zou ik graag horen. De LPF vindt dit een mooi voorstel, maar het is uiteraard nog niet de laatste keer dat we hierover spreken. Mevrouw Vermeer-de Smit: Voorzitter. Het is inderdaad goed om te horen dat we hier als raad redelijk gelijkgestemd in zitten. Na de uitgebreide, maar de gewaardeerde bijdrage van collega Van Rossum houd ik het wat summier. Wij zien het vrijkomen van de locatie als een uitgelezen kans om een paar lang gekoesterde wensen te realiseren en tegelijkertijd onze boodschap van Westland als groene apotheek verder te brengen. En de woningnood is hoog, het is al vaak gezegd. Als we die structuur van onze dorpen dorps willen houden is dit een uitgelezen kans om hoog te bouwen. Maar dan ook echt hoog. Voor studenten, spoedzoekers en arbeidsmigranten. Ik noem uiteraard nog een keer de nauwere samenwerking tussen innovatieve glastuinbouw, hogescholen en wetenschappelijk onderwijs. Dat is essentieel om onze positie van Westland als innovatieve koploper te handhaven en te verstevigen.

De koppositie op het gebied van kennis, gezondheid, voeding, robotisering en zaadtechnologie, moeten we samen met onze gewaardeerde Westlandse groene parels, de net al genoemde bedrijven, behouden en bestendigen. Inderdaad is een krachtige horticampus alleen aantrekkelijk voor jong talent als er sprake is van een goede bereikbaarheid en betaalbaar wonen. We hameren samen met veel anderen hier al jarenlang op een goede lightrailverbinding. En als dat niet kan is een snelbus tussen de stations van de grote steden en onze gemeente essentieel. Vorige week sprak ik samen met wethouder Abee met twee nieuwe jonge Kamerleden van het CDA. Zij hebben toegezegd dat als wij daar een voorzet voor geven dat samen in de landelijke CDA-fractie te willen bespreken. Ik wil het na de commissievergadering nog een keer benoemen dat we kansen zien voor een locatie met zorg en wonen voor senioren. Samen met partners als de Seniorenraad en Cultuurweb moeten we nadenken over de locatie van de Nieuwe Naald. Willen we die hier in het centrum houden of is het ook een uitgelezen kans om die op de FloraHolland-locatie te plaatsen, bijvoorbeeld samen met een congrescentrum en de bestaande zalen die er al zijn bij het Horti Center? Graag wil ik van de wethouder het volgende weten. GBW en de VVD hebben het al genoemd.

Initiatieven die kunnen plaatsvinden moeten niet hoeven te wachten op de ontwikkeling van het hele gebied. Dat geldt ook voor initiatieven elders in onze gemeente. De voorzitter: Dank u wel. Dan geef ik het woord in eerste termijn aan wethouder Abee namens het college. Ik heb met hem afgesproken dat hij voor het geheel vijftien minuten heeft. Wethouder Abee: Voorzitter. Veel partijen hebben gesproken over het belang van glastuinbouw en het belang dat het plan voor de toekomst heeft. Westland is natuurlijk een ongekend sterke economische gemeente. Dat is vorig jaar nog maar eens gebleken, wat een dynamiek hier in deze gemeente zit. Die dynamiek komt natuurlijk niet alleen maar vanwege het gemeentebestuur, om het maar voorzichtig te zeggen, dat zit hem vooral in al die prachtige bedrijven, die een koploperpositie in de wereld hebben en zorgen dat ze die ook kunnen behouden. Als je koploper wilt blijven moet je wel open staan voor niet alleen maar terugkijken hoe het was, maar vooral naar de toekomst kijken. Dat doen bedrijven overigens in hoge mate. Als je naar die toekomst kijkt moet je constateren dat de technologische ontwikkeling rondom de productie een steeds hogere vlucht neemt. Digitalisering binnen de glastuinbouw neemt ook een waanzinnige vlucht en biedt daarmee ook ontzettend grote kansen. Robotisering, automatisering en zeker niet in de laatste plaat verduurzaming.

Daar

27

WOORDELIJK VERSLAG RAAD 7 JULI 2021

GEMEENTE WESTLAND

ligt denk ik de belangrijke sleutel voor de toekomst van de glastuinbouw. Op die kansen moeten we samen met bedrijven inzetten om in de toekomst, niet alleen volgend jaar maar ook over een periode van tien, vijftien jaar, te zorgen dat de koploperspositie van bedrijven behouden blijft. Het campusgebied, het FloraHolland-gebied, biedt daartoe juist alle kansen. De heer Hofland had het over onderwijs. Onderwijs is ook ondersteunend aan de innovatieve bedrijven die daar moeten komen. In de triple helix is onderwijs van alle niveaus een belangrijk item. Van universitair tot beroepsonderwijs. Daarover voeren we met het onderwijsveld overigens ook al gesprekken in de breedte. Zo moeten we dus een technologische campus ontwikkelen met geweldige kansen. Absoluut voorwaardelijk daarin is lightrail. Het is natuurlijk van de gekke dat we hier in een gebied zonder light rail wonen. Als we iets naar het oosten van ons gebied kijken zien we daar fantastische voorbeelden hoe zo'n lightrail invulling geeft aan voor inwoners benodigde bewegingen om naar werk of recreatie te gaan, maar ook voor bedrijven om hun werknemers op een juiste manier hier te halen. Om nog maar niet te spreken over studenten die je ook nodig hebt, van hoog tot laag, om naar dit gebied te komen. Lightrail zien we als een absolute kans waarvoor we vol gaan. Het is niet zo dat het een minder belangrijk is dan het ander.

Het is echt een drieslag, die we zullen maken. Ook rondom woningbouw. Nodige woningbouw moeten we in de toekomst invullen. Vergrijzing vraagt een ander type woning, namelijk niet-grondgebonden. Daar liggen nu juist de kansen. Studenten en jongeren zullen daar ook van moeten kunnen gebruik maken. De heer Keizer: Bij interruptie. De wethouder had het over de noodzaak of must van lightrail. Ik heb een aantal fracties horen zeggen dat die lightrail als eerste er moet komen en dan pas de rest. Mevrouw Van der Knaap en de heer Spaans zeiden dat. Zij hadden het over bereikbaarheid en dat je dan de rest pas kunt doen. Is het niet handig om eerst het onderzoek naar de realisatie van lightrail te doen en daarna verder gaan met het hele traject en blijkt dat de lightrail dan niet gerealiseerd zou kunnen worden. Wethouder Abee: Voorzitter. Als je alle vragen afzonderlijk zou willen beantwoorden ontdoe je ook een aantal vragen van argumenten, die we nodig hebben om dat ook juist binnen te halen. De stelling van het college is dat we sowieso lightrail nodig hebben. Dat verdient het gebied. We zitten hier met een behoorlijke bevolkingsomvang. Het lost ook nog problemen op de oude lijn op, maar dat even daargelaten. We zullen dus ook alle argumenten uit de kast moeten halen, ook de Flora-ontwikkeling rondom de toekomst van die campus, om lightrail binnen te halen.

Nu troeven in zakken wegsteken en gaan voor één traject, het is juist kruisbestuivend. We zullen ook die goede campusontwikkeling mede als argument nodig hebben en gebruiken om een rijksoverheid te overtuigen dat dit iets is dat al lang gerealiseerd had moeten zijn, maar waar we als Westland ook recht op hebben. We moeten juist zorgen dat we in de breedte blijven. We kunnen ook niet eerst het onderwijs doen. Het onderwijs zal namelijk ook afwachten wat er daar gaat gebeuren. Voor het onderwijs zal een railverbinding en openbaar vervoer belangrijk zijn. Maar ook die woningcomponent, omdat mensen ook gehuisvest moeten kunnen worden. Er ligt nu een perspectief, een inspiratiebeeld, een richtinggevend kader, een uit te werken concept, met name rondom de Greenport Horti Campus. Geen blauwdruk en dat is denk ik een kans die we niet moeten willen missen. Daarvan zeggen wij dat we die de komende anderhalf jaar moeten uitwerken. Er zal heel veel uit te zoeken zijn. We weten namelijk relatief weinig over wat nodig is om uiteindelijk tot ordentelijke besluitvorming te komen. We moeten uitzoeken wat onze gemeentelijke positie wordt. Wat bijvoorbeeld de positie wordt van FloraHolland, een grootgrondbezitter in het gebied. Hoe gaan we daarmee samenwerken, wat wordt de gemeentelijke rol daarin? Dat is ook in die volgende fase voorzien.

Een toenemend vertrouwen in de toekomst zal ook tot een toenemend commitment moeten leiden. Partijen zullen zich ook in die komende anderhalf jaar moeten gaan committeren aan hetgeen we voorstaan. Daarmee bedoel ik dat partijen zich moeten binden aan die plannen. Zonder dat

28

WOORDELIJK VERSLAG RAAD 7 JULI 2021

GEMEENTE WESTLAND

commitment kunnen we het als gemeente niet. Zij hebben ons commitment nodig. Het zal samen optrekken worden. De heer Keizer geeft in mijn beleving ook de antwoorden op zijn eigen vragen. Het feit dat al die internationale bedrijven hier zitten leidt er ook toe dat er in onze ogen een belangrijke rol voor FloraHolland zal blijven. We kunnen die toekomst niet helemaal voorspellen, ook FloraHolland niet met garantie, maar de omschrijvingen die u geeft lijken mij juist de reden waarom FloraHolland in afgeslankte vorm hier zal blijven. Als het gaat om de financiën hebben we als college juist gemeend niet al in de voorjaarsnota geld te vragen. In de commissievergadering hebben we wel aangegeven dat het om circa f 850.000,00 voor 2022 zal gaan. Dat hebben we nog niet in de begroting opgenomen. Dat zullen we wel doen als u een positieve instelling heeft. Het leek ons correcter om u niet al weken geleden een stuk te sturen, waarin al vooruitgelopen werd op besluitvorming. Daar krijgt u dus bij de begroting een toelichting op. Voorzitter. Dan de andere vragen. FloraHolland blijft in onze beleving dus het kloppend hart. In gesprekken die we ook vorige week nog hebben gehad hebben we geen enkele aanleiding om te denken dat het anders is. Integendeel. Bij de internationale kaart hoort ook openbaar vervoer en de juiste lijnen.

Dat hoort ook bij de inzet vanuit de gemeente voor internationale zaken. Als je een internationale speler wilt blijven hebben we als het gaat om voedselvoorziening voor de wereld echt iets te bieden. De kas als apotheek, zoals mevrouw Vermeer het ongeveer beschreef: de groene apotheek. Daar zullen we echt ook internationaal onze verantwoordelijkheid moeten nemen door op de juiste plekken aanwezig te zijn, met name ook om het bedrijfsleven waar nodig mee te ondersteunen en onze ideeën kenbaar te maken. Mevrouw Van der Knaap heeft volledig gelijk als ze het een geweldige kans vindt. Ik denk dat dat ook de essentie is van wat we hier vandaag proberen vast te leggen. We hebben het over de kansen en de toekomst, niet alleen voor de korte termijn, maar juist voor de langere termijn. Die kansen zijn er en die moeten we ook met elkaar willen inkoppen. En dat moeten we natuurlijk niet doen met datgene wat over tien, vijftien, twintig jaar tot volle wasdom zou moeten komen en de kansen die nu het laaghangend fruit zijn verwaarlozen. Elke spreker zei daarover iets. De kansen die nu voorbijkomen moeten we ook willen benutten. In de richting van de heer Duijsens zeg ik het volgende. Het feit dat er nu nog steeds zoveel grond braak ligt heeft misschien wel iets te maken met de kansen die nu voorbijkomen en de noodzaak die we moeten aangrijpen om zaken anders te doen. Voorzitter.

Het is uitermate belangrijk volgens het college om dit samen te doen. Ik doe een beroep op Westland Verstandig om niet alleen maar terug te kijken. Probeer ook mee verantwoordelijkheid te dragen voor een perspectief, waarbij we ruim naar de toekomst kijken. We proberen met elkaar de toekomst van Westland veilig te stellen en daaraan op een goede manier invulling te geven. Draag daarin ook bestuurlijke verantwoordelijkheid in mee. De heer Spaans heeft nog gewezen op het belang van lightrail. Ik heb geprobeerd dat in mijn verhaal mee te nemen, dat die lightrail absoluut noodzakelijk is. Het kan niet anders zijn dan dat deze ontwikkeling een uitermate hoge mate van duurzaamheid in zich moet hebben. Niet omdat we dat misschien alleen als ideaal zien, zoals bij GroenLinks. Maar ook omdat het de economie van de toekomst is. In de commissievergadering heb ik geprobeerd iets uit te leggen over het stuk waar u groen ziet, en waar u nu nieuwbouw ziet. Een van de kansen in dit gebied is werken met dubbele maaivelden. Als u soms groen ziet, dan moet u het ook voor mogelijk houden dat daar ook functionele elementen onder zitten, zoals een bedrijf of infrastructuur. Fijn om te horen dat zoveel partijen ermee kunnen instemmen. De een wat enthousiaster en de ander schoorvoetend. Het is een belangrijk element voor de toekomst van Westland en dat moeten we politiek ook zo breed mogelijk doen.

De heer Duijsens: Toch even het stigma dat de wethouder ook in de beantwoording over de voorjaarsnota noemde, dat wij geen bestuurlijke verantwoording nemen. Wethouder, u zegt

29

WOORDELIJK VERSLAG RAAD 7 JULI 2021

GEMEENTE WESTLAND

zelf dat we weinig weten wat tot een duidelijke besluitvorming zal leiden. Vindt u het gek dat een raadsfractie zich afvraagt of het niet andersom moet? Wat zijn de concrete mogelijkheden aldaar? Wat is financieel haalbaar? En dan pas datgene doen wat u nu doet. In de commissievergadering hebben we gevraagd een verklaring van de grondeigenaren te geven dat ze meegaan met de gedachten van de gemeente. U hebt gezegd dat die verklaring er voor de raadsvergadering komt. Maar ik zie daar niets van. Hoe kan dat nu dat u wel meent allerlei mooie verhalen hier te kunnen vertellen? De basis van wat FloraHolland gaat doen wanneer het allemaal de rug is ontbreekt. Straks hebben we een prachtig centrum, maar ontbreekt de belangrijkste schakel, zou ik bijna willen zeggen. Hoe hebt u dat ingedekt? En hoe dekt u hetgeen in wat wij zeggen om te zorgen eerst voor voldoende dekking en rugdekking te zorgen? Niet financieel, maar wel te zorgen dat er zicht is op waarom het precies gaat en om welke oppervlakte het gaat. Hoe gaat het spel allemaal verlopen en wat zijn de prijzen? Daar hangt het natuurlijk allemaal vanaf. Dat passeert u en u denkt: als ik hier nog een paar maanden aan dit plan kan werken, vind ik dat fijn en daarna zien ze het wel. Zo mag het niet werken. Ik houd u dat voor.

Als ik u dat zeg, blijft u dan toch nog van oordeel dat wij geen bestuurlijke verantwoording of wat daaronder mag worden verstaan zouden nemen? Wethouder Abee: Voorzitter. Ik ben inderdaad een onderdeel vergeten. De heer Duijsens is gewend heel veel vragen te stellen en daaraan veel woorden en tijd te wijden. Ik probeer vooral antwoorden te geven, wat ook wat tijd kost. Als het gaat om de financiën hebben we geprobeerd het volgende in het stuk op te schrijven. Rondom de campusontwikkeling en bedrijven denken we met een globale berekening dat dat onderdeel vanuit een grondexploitatie mogelijk gedragen moet kunnen worden. We weten nog niet welke boekwaarden erin zitten en onder welke condities partijen die willen inbrengen. Daar hebben we die anderhalf jaar voor nodig. Voor infrastructuur denken we binnen de planontwikkeling geen mogelijkheden te zien, gezien wat we nu weten, want het zijn allemaal aannames. Daarvoor zullen wij dus naar andere overheden moeten kijken. We moeten dan kijken naar de MRDH, de provincie, het Rijk en Brussel. We hebben nog geen commitment van die partijen. De rapportage hebben we ook naar de provincie gestuurd en de komende maanden zullen we daarmee in gesprek moeten gaan, zoals met alle andere overheden om onze plannen uit te leggen. We zullen met de provincie en alle andere overheden moeten kijken welke mogelijkheden er zijn.

Er zijn weinig gemeenten die hun eigen infrastructuur rondom lightrail of treinverbindingen betaald hebben. Vandaag kwam er nog een agendapunt aan de orde, waar de provincie aan belangrijke infrastructurele zaken meebetaalt. Daarover hebben we geen zekerheid. We moeten met de provincie nog ordentelijke gesprekken starten en echt over de inhoud praten. We moeten kijken waartoe dat in de toekomst leidt. Als we niks doen zal de infrastructuur een forse ingreep vergen die ook de gemeentelijke spaarpot en verantwoordelijkheid te boven gaat. Dan is juist zo'n inzet op lightrail fantastisch als je gaat zorgen dat dat ook het moderne middel voor de Westlander en iedereen die hier werkt kan worden. Over het commitment van FloraHolland heb ik aangegeven dat in mijn beleving door Flora uitspraken zijn gedaan. Een artikel daarover zal ik nog verspreiden. We kunnen niet van FloraHolland vertellen dat die voor de toekomst een handtekening zet. Ook die heeft trajecten lopen met de achterban. Ook die moet zich oriënteren op de toekomst. Dat proces vindt plaats. Daarom heb ik ook gezegd dat toenemend vertrouwen van partijen in dit proces moet leiden tot toenemend commitment en binding aan de ontwikkelingsplannen. De heer Keizer: Voorzitter. Zou u de vergadering voor vijf minuutjes willen schorsen. De voorzitter: Dan schors ik de vergadering tot 15.30 uur. Schorsing (15.20 - 15.30 uur).

30

WOORDELIJK VERSLAG RAAD 7 JULI 2021

GEMEENTE WESTLAND

De voorzitter: Ik heropen de vergadering. De heer Keizer heeft om schorsing verzocht, zodat ik hem als eerste het woord geef. De heer Keizer: Voorzitter. Onze fractie heeft getwijfeld over hoe wij nu verder met de ontwikkelingen moeten. Als we vandaag ja zeggen, dan zeggen we eigenlijk nog geen definitief ja, want dat komt later in het traject. Dat komt bij de begroting om de gelden voor 2022 vrij te maken. En dat komt daarna later nog een keer mocht het de verkeerde kant op gaan. Wij willen daarom een stemverklaring afleggen. We zijn tegen een verstedelijking. Wij zijn tegen de wijze waarop dit voorstel gefinancierd wordt. Dat is volgens ons niet in de juiste volgorde. We missen de intentie van Flora, maar we zijn wel voor de ontwikkelingen bij het World Horti Center, we zijn voor het vakcollege. Het zijn plussen en minnen. Het is niet alleen een optelsom van plussen, maar het is ook niet alleen een min. Daarom zal onze fractie vandaag akkoord gaan met het voorstel, maar een definitief oordeel geven wij bij de begroting. We willen wel voor de begrotingsbehandeling van FloraHolland weten welke kant die nou op wil. Zoals wij in eerste termijn, maar ook in eerdere bijdragen hebben aangegeven. Dat is voor ons van belang om bij de begrotingsbehandeling definitief ja te kunnen zeggen.

We willen de verduidelijking en de toezegging dat het hart van het tuinbouwcluster, dat wij zien in Flora, dat dat in de toekomst hier blijft. Dat kan niet voor de eeuwigheid, maar de wethouder weet denk ik wel waarop we hier doelen. Dat zullen we dan afwachten en ons definitieve oordeel bij de begrotingsbehandeling geven. De voorzitter: Dan inventariseer ik wie allemaal nog in tweede termijn het woord willen voeren. Ik geef het woord aan de heer Duijsens, maar niet na te hebben opgemerkt dat als u tot besluitvorming overgaat conform het voorstel ik u op het tweede besluitpunt wijs. Dat gaat over het ontwikkelplan masterplan. Als het gaat over het definitief een uitspraak doen over waar het naartoe moet. Dat is het moment dat uw raad het go- of no go-moment bepaalt. De heer Duijsens: Dat is precies hetgeen ik mee wilde beginnen. We kunnen ook vaststellen dat het morgen drie graden vriest, maar dat hoeft dan ook niet uit te komen. Zo kunnen we alles vaststellen. In feite is dat niet zuiver. In feite moet je gewoon zeggen: voor kennisgeving aannemen en u mag doorgaan; we zullen mits onderbouwd de centen daarvoor geven. Onder die clausule en toevoegend aan wat u zelf hebt aangegeven, wat ik ook in het voorstel had gezien, zullen wij akkoord gaan, maar nog geen definitief go of no go. Ik wil toch nog één ding toevoegen, waarvan u kunt zeggen dat dat niet nieuw is.