Notulen Gemeenteraad 24 mei 2022

Dus de ChristenUnie-SGP-fractie ziet dan ook graag dat er een evaluatie komt voordat wij nieuwe definitieve stappen zetten. Er is een raadsbesluit geweest om te kiezen voor gescheiden inzamelen, dus bronscheiding. Dat wordt nu met een pennenstreek doorgehaald. Contracten zijn afgesloten en ondertekend. We willen toch een betrouwbare overheid zijn en beleidskaders zijn er niet voor niets? Een van de doelen was om bewustwording onder de inwoners van Westland te creëren. Ook de brief van HVC roept bij ons nogal een aantal vragen op. En niet het minst belangrijk is wat de kosten zijn van het terugdraaien van het afvalbeleid. We zien geen financiële bijsluiter en dus ook geen enkele financiële onderbouwing. De ChristenUnie-SGP-fractie is altijd voorstander geweest van bronscheiding en blijft bij dat standpunt. Dus alles overziend zal mijn fractie tegen de motie stemmen. De heer Hofland: Voorzitter. Wat vanavond hier op tafel ligt stelt voor om over te stappen van voorscheiding op nascheiding, wat ook in het coalitieakkoord staat. Op zich een heldere en simpele keuze. Tegelijkertijd staat ook in hetzelfde coalitieakkoord dat de coalitie wil vasthouden aan de VANG-doelstelling om 100 kilo restafval per inwoner per jaar te realiseren. In 2021 was er 191 kg restafval per inwoner in de gemeente. Dat was 10% minder

18

WOORDELIJK VERSLAG RAAD 24 MEI 2022

dan in 2020. Ik maak ook wel even de kanttekening erbij dat het in 2021 werd ingevoerd. Onbekend is dus eigenlijk de stand van zaken. Ik heb een heel technische vraag, maar het voorstel is niet door een commissie behandeld, zodat ik die vraag wel graag beantwoord wil zien. Hoeveel kilo restafval is er in het eerste kwartaal van 2022 geweest? Dat is een heel technische vraag. Je zou dat kunnen extrapoleren. Dat geeft een beetje een beeld in hoeverre je op weg bent naar die VANG-doelstelling. De partijen geven dus eigenlijk aan dat ze wel op weg willen naar die VANG-doelstelling. Als ik de stukken van HVC erbij pak staat daarin eigenlijk in koeienletters: VANG-doelstelling niet haalbaar via alleen nascheiding. Geen enkele gemeente behaalt met alleen nascheiding de VANG-doelstelling van 100 kilo per jaar per inwoner. Met andere woorden, ik constateer hier een conflict in het coalitieakkoord tussen enerzijds het voor ogen staande doel en anderzijds het kiezen van het verkeerde middel hiervoor. Het is een constatering, maar die is voor ons reden om hierin niet mee te gaan. Onze partner HVC geeft het eigenlijk zelf aan en ik denk niet dat het verstandig is om dat vanavond ook te doen. Er is veel gesproken over de gele zakken. We hebben een stap vooruit gezet, maar we gaan straks twee stappen achteruit zetten. We zouden ons beter opnieuw kunnen bezinnen.

De bereidheid in Westland om aan voorscheiding te doen is er immers wel degelijk. Alleen over de wijze waarop we dat doen is veel discussie. En dat gesprek slaan we nu over. En wij zetten straks twee stappen terug met alle gevolgen van dien. Met daarbij ook de vragen die we onszelf moeten stellen. Wat voor gevolgen gaat dit straks hebben voor de afvalstoffenbelasting? Wat voor extra kosten gaan er komen en welke desinvesteringen zijn er geweest et cetera? Ik voorspel dat op termijn de inwoner van Westland hiervan de dupe is en meer gaat betalen. De heer Voskamp: Voorzitter. De verwachting was natuurlijk wel dat deze motie zou komen. Een van de speerpunten van Westland Verstandig en GBW in de verkiezingscampagne was het zo spoedig mogelijk laten verdwijnen van de gele zakken uit het straatbeeld. Nu is gebleken dat het niet de meest fraaie wijze van afvalinzameling is. En inderdaad zijn er zaken fout gegaan. Dat dit deels komt en is veroorzaakt door een aantal inwoners dat zich niet aan de spelregels wil houden wordt gemakshalve maar even niet gemeld. Als je de dag na de ophaaldag je pbd-zak weer aan een paal hangt – sterker, afgelopen zaterdag was dat al na een uur - ontbreekt er echt wat tussen je oren. Dat heeft niets met de manier van afval ophalen te maken, maar gewoon met bewoners die er bewust een rommeltje van maken.

Veel inwoners zijn zeker wel bereid om de diverse afvalstromen gescheiden te houden, maar ergeren zich ook mateloos aan de mensen die zich niet aan de spelregels houden. Dat de zak aan de palen niet de beste oplossing voor Westland is, is wel duidelijk. En we moeten naar een infrastructuur toe met meer inzamelpunten en perscontainers. Wat ons betreft moeten we daar het juiste beleid voor maken en dat hebben we ook al ingezet. Nu even die motie. Daarin wordt gevraagd om het college de bevoegdheid te geven om te mogen afwijken van het vigerende afvalplan om aan te sluiten op het collegeakkoord. Wat ons betreft past dit niet in de wijze waarop de coalitiepartijen zeggen te willen opereren. Namelijk alles transparant en openbaar. Met een bevoegdheid die je bij het college legt past dat dus niet in die belofte. Het college de vrije hand geven is toch niet de bedoeling? Dat was de afgelopen periode altijd het grote pijnpunt bij Westland Verstandig en GBW. Daarnaast zit er bij deze motie ook geen enkele dekking. Dat is toch altijd de afspraak? Zeker als je transparantie hoog in het vaandel hebt staan verwachten wij eerst een duidelijk plan inclusief de dekking. Dat zou dan bij de voorjaarsnota gemeld kunnen worden en in november bij de begroting worden ingepast. Wij gaan graag het gesprek aan hoe we voor Westland de beste manier van afvalinzameling kunnen opzetten.

Graag horen wij ook van de nieuwe coalitiepartijen hoe zij de in onze ogen zeer duidelijke brief van HVC lezen en denken hoe deze past in het stoppen met het afval inzamelen van pbd. Gezien in het licht van HVC op de voorgestelde koers kan het beleid niet even gewijzigd worden of gaat dat heel veel geld kosten. En zoals de heer Hofland ook al zei worden de

19

WOORDELIJK VERSLAG RAAD 24 MEI 2022

VANG-doelstellingen nooit gehaald. Graag horen wij van Westland Verstandig, GBW en de VVD een aantal antwoorden. Waar blijft de beloofde transparantie en openbaarheid als het een collegebesluit gaat worden? Waar is de dekking behorende bij de motie? Hoe zien de indieners de heldere brief van HVC en de genoemde consequenties? Op basis van de brief van HVC kunnen we niet naar nascheiding of het gaat heel veel geld kosten. Ook graag nog een verklaring op de genoemde extra bak voor het buitengebied. Zou daar een extra vijfde bak komen? Is dat afgesproken? In de laatste bullet bij de overwegingen staat dat de extra bak achterwege blijft. Ze hebben er al vier en daar komt er schijnbaar een vijfde bij. Over wat dat is heb ik geen idee. En klopt het dat als je instemt met het uitgangspunt van deze motie je ook gelijk kiest voor de niet haalbare kant van nascheiding? Als je de motie goed leest staat er gewoon in dat je carte blanche geeft voor een nieuwe manier van werken. Daarmee kunnen we niet akkoord gaan. De voorzitter: Ik stel u voor om het college niet het antwoord te laten geven, want u begrijpt dat dit het beleid gaat worden van het nieuwe college. Ik kan me wel voorstellen dat de wethouder wel een antwoord geeft op de technische vraag van de heer Hofland. Het is echter vooral een debat tussen de raadsfracties en niet een debat met het college.

Ik kijk naar de wethouder of hij op de technische vraag even een antwoord kan geven. Wethouder Snijders: Dank u wel, voorzitter. U heeft al aangegeven dat het onderwerp eigenlijk al heel duidelijk is besproken. We zouden er een avond mee kunnen vullen. Dat doen we vanavond niet, omdat er een heleboel heel belangrijke zaken ook vanavond aan de orde is. De concrete vraag van D66 was hoeveel er is ingezameld. In het eerste kwartaal van 2022 is er per maand 285 ton pbd opgehaald. De heer Hofland: Voorzitter. Dat is niet het antwoord op de vraag. Ik heb niet naar pbd gevraagd, maar naar restafval. We moeten naar die 100 kilo restafval per inwoner per jaar. We hebben geen doelstelling voor de in te zamelen hoeveelheid pbd. Hoeveel kilo restafval is er in het eerste kwartaal ingezameld? Wethouder Snijders: Over restafval heb ik geen concrete cijfers. Die zijn er wel, maar die heb ik even niet voorhanden. Ik weet wel dat we het afgelopen jaar op 191 kilo restafval per inwoner zaten. Zoals het nu gaat gaan we naar 180 kilo restafval per inwoner en waarschijnlijk nog wat lager. En daarna moeten er nog een aantal stappen gezet worden naar die 100 kilo restafval per inwoner. De voorzitter:Als u meer informatie wilt moet u toch even naar de afdeling. De heer Hofland: Ik weet in welke situatie we nu verkeren.

Ik wil via u het verzoek doen of het antwoord op de technische vraag toegestuurd kan worden. De voorzitter: Via de griffie kunt u dat allemaal regelen. En u had ook ter voorbereiding op deze vergadering die informatie bij de griffie kunnen opvragen. De heer Hofland: Voorzitter. Deze toon bevalt mij niet. Deze technische vragen zaten gisteren in de mail van de griffie en ook van de wethouder. De voorzitter: Mooi. Dan had u dat vandaag nog even met de griffie kunnen afstemmen voor de beantwoording. Technische vragen zijn de verantwoordelijkheid van raadsleden om die bij de ambtenarij via de griffie op te halen. Dit is niet de plek voor technische vragen. Als u daarop nu geen antwoord kunt krijgen moet u kijken hoe u dat antwoord voor het debat kunt achterhalen. Dan ga ik even kijken wie in de tweede termijn het woord wil voeren.

20

WOORDELIJK VERSLAG RAAD 24 MEI 2022

De heer Voskamp: Ik heb nog een serie vragen aan de indieners gesteld. De voorzitter: Die antwoorden krijgt u dan in tweede termijn. De heer Duijsens: Mijnheer de voorzitter. Wat opvalt is dat blijkbaar andere fracties behalve de andere twee coalitiepartijen de noodzaak om snel iets aan die zakken te doen niet inzien. Een partij ontkent zelfs dat er ellende bij inwoners is. Dat mag en is prima. De heer De Gier: Die veronderstelling van de heer Duijsens onderschrijf ik niet. Volgens mij heeft de rest van de raad ongeveer gezegd dat dit een blanco cheque is waarin we niet kunnen meegaan. Als u een voorstel had gedaan om het zo te wijzigen dat die zakken van de lantaarnpalen af gaan had u misschien de rest van de raad wel meegekregen. Maar dat vraagt u niet. U vraagt gewoon het hele afvalbeleid overhoop te gooien. De heer Duijsens: Daar wilde ik net aan toekomen, om alsjeblieft de motie even goed te lezen. Want daar staat precies in wat we voor ogen hebben. In antwoord op de heer Voskamp kunt u van mij aannemen dat we tot nog toe open zijn geweest en dat blijven we. Als het college de bevoegdheid heeft om af te wijken is dat aan het college. Dat zal het college ook doen als dat extra geld nodig heeft. Dan komt het hier weer terug naar de raad. Om weer op te starten dat we binnen zestig dagen naar het nieuwe systeem overgaan, daarvoor is dit nodig.

Want anders word je geblokkeerd door het raadsbesluit uit eind 2019. Dat heeft niks te maken met dat je als oppositie niks te vertellen hebt. Nee, het tegenovergestelde: u komt volledig aan uw trekken als de volgende stappen gezet worden. De heer Eeltink: Voorzitter. Bij interruptie. Die zestig dagen intrigeert mij onderhand wel. Gezien de informatie van HVC kom je tot de conclusie dat er eerder 360 dagen nodig zijn om een deel van het afval te kunnen verwerken. Zijn we dan niet met symboolpolitiek bezig omdat uw samenwerkingspartner buiten heeft staan roepen dat het wel binnen zestig dagen geregeld gaat worden? Als het huiswerk was gedaan voordat deze motie in de raad was geslingerd, dan had u toch nooit die zestig dagen in uw mond durven nemen? De heer Duijsens: Normaal denk ik dat de heer Eeltink het allemaal goed ziet, maar hier begrijp ik niks van. Behalve het openbare stuk hebt u ook de andere stukken kunnen lezen. Daarin staat toch heel duidelijk dat het wel kan. HVC zegt het volgende, voor het goede begrip: de bakken in het buitengebied kunnen gewoon worden verwerkt, evenals het afval van 11.000 appartementen. Daar vindt al nascheiding plaats. Van de 27.000 woningen kan HVC op korte termijn afval van 11.000 woningen nascheiden. Ze denken het wellicht extern te kunnen uitbesteden. Dat doen ze nu ook al bij wat de gemeente Rotterdam op dit moment aanlevert.

Dat is ook aan een derde bedrijf uitbesteed. Ze verwachten dat te doen. En nog mooier, HVC voorziet dat op korte termijn in Zuid-Holland nascheiding zal worden gebracht. We willen in feite terug naar de situatie van voor de zomer van 2021, toen het met de zakken begon. Dus in principe alles weer in één bak voor die 27.000 woningen. HVC kan dan deels nascheiden en deels verbranden. Dat zal deels nascheiden worden: dus 11.000 woningen en 16.000 woningen op termijn. De heer Eeltink: Voorzitter. Het rookgordijn wordt inmiddels opgetrokken. Dat is een heel beproefde techniek die wij ook als militairen vroeger hanteerden als het echt niet meer goed ging. De munitie is wel helder. Maar ten koste van wat zullen we dit nu allemaal handen en voeten geven? Die zestig dagen zullen wellicht herhaald worden. Maar als ik een carte blanche krijg kan ik vanavond een Rolls Royce bestellen. En wij zijn erg benieuwd wat dit nu allemaal financieel met zich mee zal brengen. En misschien kan daarover van de zijde van de samenwerkingspartner wat duidelijkheid worden gegeven. Gaan we straks meemaken dat

21

WOORDELIJK VERSLAG RAAD 24 MEI 2022

we sportverenigingen moeten korten en dat er misschien voorstellen komen om zwembaden in de min te zetten, puur omdat dit allemaal bekostigd moet worden om het binnen dertig dagen te realiseren? De heer Duijsens: De kosten zijn toch ook inzichtelijk gemaakt? Die hebben we allemaal keurig uitgezocht. Als je iets niet wilt kom je met de argumenten van de heer Eeltink. Dan zeg je dat die 100 kilo niet wordt gehaald. Lees dan wel het HVC-stuk. HVC zegt dat je alleen met nascheiding een probleem hebt. Dus zal er een extra prikkel, een prijsprikkel of efficiencyprikkel, moeten komen. Er is een draaiboek van prikkels, allemaal uiteraard de burger belastend. Zonder dat zal geen enkele gemeente in Nederland in 2025 op die 100 kilo zitten. Met doorgaan zoals op dit moment zullen we dat ook niet halen. De wethouder zegt niet voor niks op 130 kilo te zitten. De heer Eeltink: Het beeld is wel helder. Er wordt nu weer gedaan alsof wij iets niet zouden willen. We wilden namelijk hetzelfde. Westland Verstandig wilde namelijk ook voor de verkiezingen finetunen om dat inzamelproces te verbeteren. En voor de rest het zodanig goed regelen. Het succes van het bijplaatsen maakt wel duidelijk dat de burgers in elk geval hun best aan het doen zijn. De draai die nu wordt gemaakt maakt u nu ten dienste van uw samenwerkingspartner, dat we opeens nu alles in één bak gaan kieperen.

De heer Van den Berg: Ik wil graag de vraag van de heer Eeltink in een interruptie beantwoorden. De voorzitter: Daarvoor krijgt u in tweede termijn de gelegenheid. De heer Hofland: Voorzitter. De heer Duijsens wekt weer allerlei suggesties alsof hij de waarheid in pacht heeft. Twee zaken. Ik hoor de heer Duijsens eigenlijk ruiterlijk en heel eerlijk toegeven dat er een financiële prikkel nodig zou zijn om die VANG-doelstelling te halen. Met andere woorden, de heer Duijsens zegt hier klip en klaar dat de Westlandse inwoner meer gaat betalen. Met andere woorden, de keuze die hier nu gemaakt wordt gaat ten nadele van de inwoner. Onderdeel twee van wat de heer Duijsens zegt is dat die financiële prikkel voor heel Nederland gaat gelden. Als je op de website van de VANG-doelstelling gaat kijken is daar te zien dat zo’n 70 tot 80 gemeenten al minder dan 100 kilo restafval per inwoner per jaar inzamelen. Met andere woorden wekt de heer Duijsens het idee of de suggestie dat de VANG-doelstelling iets utopisch is. Absoluut niet. Wij hebben zelf al verbetering laten zien. De heer Duijsens geeft ook heel eerlijk toe dat de inwoner van Westland hiervan de dupe is. De heer Van den Berg: Voorzitter. Door alle consternatie ben ik bijna de vragen vergeten die de heer Eeltink mij stelde. Ik weet nog wel wat ik kwijt wil.

De heren Hofland en Eeltink suggereren dat er slechts drie pagina’s openbaar aan alle raadsleden is verstrekt en die het enige zouden zijn waarop de coalitiepartners hun besluit hebben genomen voor een nieuw afvalsysteem, zoals samengevat onder het punt ‘afval slimmer inzamelen’. In totaal hebben we een heleboel pagina’s tekst gehad en ook scenarioananalyses. Ook nu stoppen met de gele zakken aan de paal, dat kost eenmalig € 120.000,00. Dat zijn geen out of pocketkosten, maar is overwegend de eigen organisatie om de mensen te informeren. Er zijn 106 pagina’s documentatie gemaakt. Die hebben bij mijn weten de fractievoorzitters allemaal kunnen inzien. Er zijn allemaal analyses gemaakt, ook ambtelijk, hoe nascheiding voor het Westland uitpakt. Dus er is veel meer informatie dan de drie pagina’s, die vanavond zo’n grote rol in het debat spelen. Er is zelfs ook een pagina waarop is berekend welke de kosten voor bron- en nascheiding zijn. Nascheiding blijkt in Westland € 5,00 per huishouden voordeliger dan bronscheiden. Dat is geen wereldschokkend bedrag, maar het is niet wat wordt gesuggereerd dat we een blanco cheque aan burgemeester en wethouders geven en

22

WOORDELIJK VERSLAG RAAD 24 MEI 2022

we ons in het diepe storten. Er is weloverwogen nagedacht. En machines kunnen beter nascheiden dan mensen. De heer Voskamp: Voorzitter. Mag ik een vraag stellen? De voorzitter: Mensen. We zijn begonnen met een interruptie van de heer Eeltink op de heer Duijsens. De heer Van den Berg gaat daarop los en wil daarover ook wat zeggen. Ik wil even naar de ordentelijkheid van dit debat kijken. U krijgt straks allemaal nog een tweede termijn. Ik stel voor dat de heer Duijsens nu verder gaat met zijn tweede termijn en u daarna allemaal nog een tweede termijn krijgt. De heer Duijsens: Ik ben het met Van den Berg eens dat er meerdere documenten zijn. Dat had ik ook al willen aangeven. En je moet ook een stip aan de horizon hebben staan en die is dat die zakken weg moeten. Als je dat dan doet ben je heel onverstandig bezig en ga je dan de Westlandse bevolking met een vreselijke kostenpost opzadelen? We hebben daar heel goed naar gekeken, dat heel goed bestudeerd en dat goed bezien. Op de een of andere manier vallen de stukjes nu beter. De wethouder heeft in het verleden gezegd dat het miljoenen kost als we teruggaan en overschakelen. Inmiddels is er nu veel meer in die nascheiding mogelijk. Dat is het veranderde beeld. HVC zegt ook dat zij Westland wel kan nascheiden. Almere komt er ook aan, maar niet dit jaar, heb ik begrepen. En Edam-Volendam komt er wellicht ook aan.

Dat is niet zo’n heel grote speler. Dus daarmee moeten wij ook rekening houden. We moeten de capaciteit die we hebben dus pondspondsgewijs verdelen. HVC zegt dat nu deels en op korte termijn aan te kunnen. Dan denk ik ervoor gaan en voorlopig alles in één bak en teruggaan naar het systeem van voor de zomer van 2021, dat zij dan zo. Degenen die echt willen scheiden kunnen naar een ondergrondse afvalcontainer gaan. Wij zullen dan ook aan de beurt komen. Het college zal met een nieuw plan moeten komen. Dan komt de raad volledig aan de bak met wat daar de gevolgen van zijn. Maar één punt: de gele zakken moeten weg. De heer Hofland: Er zijn allerlei scenario’s onderzocht en u geeft aan dat u uzelf nog steeds aan die 100 kilo restafval per inwoner per jaar wilt houden. Welk scenario ligt nu binnen de coalitie klaar om die doelstelling te halen? Wat gaat er concreet gebeuren? De heer Duijsens: In 2025 is die 100 kilogram prima. In 2030 moet het nog veel minder zijn. De asbestdaken moesten in Nederland in 2024 allemaal vervangen worden. Totdat we twee jaar ervoor zeiden dat dat lastig is en we dat uitstellen. Omdat ooit geschreven is 2025 moeten we daarvoor de inwoners laten boeten? Zoals het nu gaat halen we die 100 kilo ook niet, dat voorspel ik u. Omdat we deels al met die nascheiding van die 11.000 appartementen zitten en we zitten met dat buitengebied.

Dus dat zal hem allemaal niet worden dat we dat gaan halen. HVC zegt prikkels invoeren. Dat betekent wel dat je het inwoners lastiger gaat maken, financieel of technisch. Daarvan zijn we ook geen voorstander. Dus laat nou even bezien tot waar dat leidt en waar we uitkomen. Als er aanvullende maatregelen nodig zijn zullen die getroffen worden. Maar ook met beide ogen open of die 100 kilo in 2025 gehaald wordt. Ik geef u op een briefje dat dat uiteindelijk niet gehaald wordt door het merendeel van de grote gemeenten in Nederland. Amsterdam, Rotterdam en Den Haag scheiden allemaal na en die halen dat allemaal niet in de visie van HVC. De voorzitter: Ik wijs de heer Duijsens erop dat hij nog 6 minuten spreektijd heeft, terwijl het debat over het coalitieakkoord nog komt. De heer Hofland: Voorzitter. Ik constateer twee dingen. Enerzijds dat de inkt van het coalitieakkoord net droog is. En de opmerking daarin eigenlijk nu al ondermijnd wordt door een van de coalitiepartners.

23

WOORDELIJK VERSLAG RAAD 24 MEI 2022

De heer Van den Berg: Ik denk dat de heer Hofland doelt op dat wij de VANG-doelstelling onderschrijven. Dat doen wij wel zeker. In de tabelletjes in al die overzichten ziet u dat de helft van het restafval op dit moment in Westland bestaat uit gft-afval, kranten en papier. Als u ons coalitieakkoord leest dan kunt u zien dat we gaan investeren in de aanleg van extra milieueilanden, juist om het gft-afval, kranten en nog meer glas in te zamelen. Het is zonde dat nog steeds de helft van het restafval dat soort afval is als we daar systemen voor hebben. Als we die afvalstromen kunnen verminderen komen we dichtbij in de buurt van de VANG-doelstelling. Die doelstelling halen we nooit of we moeten rare dingen doen, zoals HVC in scenario 6 schetst. De heer Voskamp: Als we het over een prijsprikkel in de afvalwereld hebben, hebben we het over diftar. Dat betekent dat je voor je grijze afval moet betalen. Dat betekent dat je nog meer moet gaan scheiden en je moet gaan betalen voor die grijze bak. Dat is een prijsprikkel en niet aan de poort het tarief een beetje verhogen. In de afvalwereld is een prijsprikkel diftar. Verschillende gemeenten gaan dat invoeren om mensen min of meer te dwingen en bewust te maken van scheiding.

Als nu wordt geroepen dat we voor € 120.000,00 even overstappen en alleen te maken krijgen met kosten van de ambtelijke organisatie denk ik dat u nog een keer uw rekenmachine erbij moet halen. Dat betekent dat er in heel korte tijd heel veel moet gebeuren. Ik kan me niet voorstellen dat dat gaat lukken. Dus ergens zal er veel meer geld bij moeten komen. HVC schrijft heel duidelijk in zijn stuk. Als de heer Van den Berg zegt dat het 106 pagina’s zijn en we drie pagina’s hebben gekregen, die nu al zoveel stof tot gesprek opleveren, waar zijn dan die andere pagina’s die duidelijk moeten maken dat dit interessant is om te doen? Het is geheel niet interessant. Als ik zie dat mijn kleinkinderen van 3 en 5 jaar bij de vuilnisbak staan en vragen aan mij als opa in welke bak iets moet, dan moeten we daarmee beginnen. Zorgen dat die kinderen bewust worden van ons afval. En dat gaan we niet bereiken door alles maar in één bak te donderen en vervolgens te zeggen het maar uit te zoeken in de installatie. Dat gaat echt niet gebeuren. Wij moeten gewoon aan bronscheiding blijven werken. Dat is het allerbelangrijkste. Als we nu omgaan, is de heer Duijsens dan bereid, als het meer dan € 120.000,00 kost, om dat maar bij te leggen? De voorzitter: We hebben in twee termijnen over de motie beraadslaagd en u kunt nu daarover stemmen. De heer Eeltink: Ik leg een stemverklaring af.

De beraadslaging gehoord hebbend worden wij bevestigd in hetgeen we stemmen. We stemmen niet voor. Dat betekent niet dat we niet tegen het oplossen van het probleem met de gele zakken zijn. Daar zijn we nog steeds voor, maar wel op de manier waarop we voor de verkiezingen daarover met elkaar bezig waren. Containers, sensoren en ga zo maar door. De heer Plomp: Ik sluit me aan bij het CDA. De heer Voskamp: Voor ons geldt hetzelfde. De voorzitter: U mag uw stemmen uitbrengen. Er is gestemd. De uitslag is 21 stemmen voor en 15 stemmen tegen. De fracties van Westland Verstandig, GBW, de VVD en Forum voor Democratie hebben voor gestemd. De fracties van het CDA, de LPF, D66, de PvdA, de ChristenUnie-SGP en GroenLinks hebben tegengestemd. De motie is aangenomen. Aldus besloten. We zijn nu aan het einde van de reguliere raadsvergadering gekomen. Zo dadelijk gaan we verder met het deel waarin het coalitieakkoord wordt aangeboden en besproken. Er zal dan gestemd worden over de te kiezen wethouders. Dat betekent dat we ook afscheid gaan nemen van het huidige college en de huidige wethouders. Daarvan keren er zeker vier niet

24

WOORDELIJK VERSLAG RAAD 24 MEI 2022

terug in het college. Ik wil graag van deze gelegenheid gebruik maken om ook hier in de raad toch de woorden van veel waardering te laten horen en klinken voor die bestuurders die de afgelopen periode als wethouder hebben gefunctioneerd. Dat hebben ze met veel inzet gedaan voor de gemeente Westland, de gemeenschap en het gebied. En dat hebben ze met hun eigen overtuiging gedaan. En het is goed dat mensen zich willen inzetten voor de publieke taak. Dat is een groot goed en moeten we met elkaar koesteren. Want de publieke taak vraagt om mensen die bereid zijn om hun nek uit te steken, kracht en inzet te geven. Ik vraag u om voor de inzet van deze wethoudersploeg een krachtig applaus te laten klinken. Ik wil de wethouders die niet terugkeren bedanken met een prachtig boeket bloemen om onze dank te laten onderschrijven. Applaus De voorzitter: Ik schors de vergadering voor een kort ogenblik. Schorsing (20.35 – 20.40 uur) De voorzitter: Ik heropen de vergadering. Ik stel u voor dat de partijen die onder de tien minuten spreektijd zijn gezakt respijt krijgen om tot maximaal tien minuten te kunnen spreken. Dat betekent voor Westland Verstandig, het CDA en de PvdA dat zij er ietsje spreektijd bij krijgen. Ik zal hen nog tot maximaal tien minuten spreektijd toestaan. INSTALLATIE EN BENOEMINGEN 12. A.

COALITIEAKKOORD 2022-2026 “AAN DE SLAG. VOOR WESTLAND.” AANBIEDING COALITIEAKKOORD 2022-2026 “AAN DE SLAG. VOOR WESTLAND.”

De heer Duijsens: Voorzitter. Ik neem aan dat het de bedoeling is dat ik het coalitieakkoord aan u overhandig. Dat doe ik bij dezen. Overhandiging coalitieakkoord aan burgemeester Arends. De voorzitter: Ik feliciteer de partijen die aan het coalitieakkoord bijgedragen hebben en ik hoop dat dat zal leiden tot een nog mooier Westland voor ons allemaal. Dank u wel. Applaus De voorzitter: Ik had gedacht dat u er nog wat woorden aan het coalitieakkoord had willen weiden. De heer Duijsens: Dat ga ik nu doen. Een van de voordelen van de vooraf bewandelde procedure met gespreksrondes is dat wat er nu ligt in feite geen verrassing is. Iedereen heeft stap voor stap kunnen volgen tot wat de drie onderhandelende partijen leken te komen en inmiddels ook zijn gekomen. Vorige week maandag hebben we het gepresenteerd en toen is er ook al globaal iets over aangegeven. Ik zou de andere partijen willen uitnodigen om het liefst hun waardering uit te spreken. Misschien is dat iets te hard van stapel lopen, maar misschien kunnen ze hun mening geven. Ik stel het op prijs als dat vanavond hier zal gebeuren. B.

ALGEMENE POLITIEKE BESCHOUWINGEN

De voorzitter: Ik ga nu alle fracties langs en doe dat op volgorde van grootte van de fracties. Het woord is aan de heer Keizer.

25

WOORDELIJK VERSLAG RAAD 24 MEI 2022

De heer Keizer: Voorzitter. Het zal voor de eerste keer zijn dat mijn bijdrage langer is dan die van de heer Duijsens. Dat is ook eenmalig. Voorzitter, leden van het college, leden van de raad en inwoners van Westland. Het coalitieakkoord annex actieprogramma dat vanavond aan de gemeenteraad wordt aangeboden gaat uit van de trots die wij en onze coalitiepartners voor Westland voelen. Het is geschreven in een ambitieuze toonzetting, maar ook met durf. De fractie van GemeenteBelang Westland is heel tevreden over het coalitieakkoord. Tevreden, omdat wij de overtuiging hebben dat met dit programma het centrale thema in onze verkiezingscampagne ‘het kan beter, het moet beter’, ook bewaarheid gaat worden. In het programma zijn in ieder geval drie grote beloften van GBW al ingelost. Afval gaat weer in de bak, er wordt extra geld vrijgemaakt voor beter onderhoud van groen, straten en wegen en het Westland gaat meer betaalbare woningen bouwen. Samen met Westland Verstandig en de Westlandse VVD hebben wij de afgelopen periode onderhandeld. En die onderhandelingen verliepen in een open en prettige sfeer. Dat blijkt ook wel uit de snelheid en voortvarendheid waarmee het akkoord is gesloten. Onze dank aan de ambtelijke organisatie en ondersteuning is groot. Het heeft ons het inzicht gegeven dat er heel veel werk aan de winkel en vooral in de winkel is te verzetten.

Wat dat betreft hebben wij er het volste vertrouwen in dat de beide kandidaten die door onze fractie worden voorgedragen voor een benoeming tot wethouder de juiste mannen op de juiste plek zijn. Samen met hun collega’s in het college zullen zij zich gedreven en enthousiast inzetten voor een mooi en sterk Westland. Uw college, mijnheer de voorzitter, staat overigens niet alleen voor de uitdaging van het coalitieprogramma, maar ook voor tal van hoofdbrekens. Zo blijkt uit het overdrachtsdocument dat het vol met onaangename verrassingen zit. Opvallend is vaak dat er voor lopende zaken nog geen geld in de begroting is gereserveerd. En ook worden voor verschillende onderhanden investeringsprojecten stevige overschrijdingen verwacht op gestelde budgetten. Een snelle optelling van de winstwaarschuwingen bij de overdracht beloopt een tekort van tenminste € 7.500.000,00. Duidelijk is in ieder geval dat we die zaken niet langer op hun beloop kunnen laten, maar snel politieke keuzen moeten maken in veel lopende dossiers. Om verdere onaangename financiële verrassingen te voorkomen willen we daar van meet af aan bovenop zitten. Uw college raden we daarom nu aan eerst en vooral werk te maken van oud voor nieuw of van nieuw voor oud. What’s in a name. Zodat het huishoudboekje van Westland weer snel op orde is. In de financiële paragraaf van het akkoord staan daarvoor d spelregels opgenomen.

Om kort te gaan, mijnheer de voorzitter, rekenen we erop dat uw college bij de Begroting 2023 niet alleen voorstellen voor nieuw beleid uit het coalitieprogramma voor besluitvorming aan de raad voorlegt, maar ook concrete voorstellen doet voor ombuigingen. De fractie van GemeenteBelang Westland is niet alleen trots op onze gemeente Westland, maar ook zeker op het coalitieakkoord annex actieprogramma dat nu voorligt. Ook omdat het akkoord ruimte laat voor invloed van andere partijen in de raad. En geen misverstand, natuurlijk zijn wij gebonden aan onze afspraken die we met onze coalitiepartners hebben gemaakt. Maar we staan de komende jaren ook open voor suggesties voor beleid van andere partijen in deze raad. Dat is ook de reden dat wij de oppositiepartijen om input hebben gevraagd bij het coalitieakkoord en we met hen het gesprek zijn aangegaan over het concept ervan. Deze manier van werken zal voor sommigen misschien wennen zijn, maar het maakt het voor iedereen een stuk leuker en interessanter. Wij kijken uit naar een plezierige samenwerking in deze raad samen met uw college. Wij gaan vol vertrouwen samen aan de slag voor Westland. Dank u wel. Mevrouw Vermeer-de Smit: Voorzitter. Elke vier jaar treedt er een nieuwe coalitie aan die trots zijn ideeën voor de komende jaren presenteert. Zo ook vandaag. Een 21 pagina’s tellend programma.

Ik moet zeggen dat de plannen er ambitieus uitzien en veel zaken die in gang zijn gezet worden de komende jaren gecontinueerd. Daarmee is mijn fractie uiteraard

26

WOORDELIJK VERSLAG RAAD 24 MEI 2022

blij. Het geeft ook aan dat het vorige college het nog niet zo slecht heeft gedaan. Zoals onze fractie gewend is zullen we constructief samenwerken met alle partijen in de raad, dossiers op inhoud behandelen en beoordelen met ons verkiezingsprogramma als leidraad en het algemeen belang als uitgangspunt. Het CDA vindt het belangrijk dat de kracht van de Westlandse samenleving vanuit de gemeente optimaal wordt benut en ondersteund. En dat wordt uitgegaan van vertrouwen in plaats van wantrouwen. En dat de regelgeving niet de leidraad moet zijn, maar het welzijn van onze Westlanders. Dat geldt overigens ook voor de plannen op het gebied van bijvoorbeeld huisvesting. Als we echt stappen willen zetten moeten we soms genoegen nemen met acht van de tien benodigde kruisjes om een project een go te geven. Als eerste een paar overdenkingen over onze nieuwe wethouders. Vlak voor de verkiezingen werd ons stellig beloofd dat het college zou bestaan uit vier wethouders. Inmiddels zijn er dat toch vijf geworden. Een goede keuze wat ons betreft, want er moet nogal wat gebeuren de komende tijd. Jammer genoeg is het nieuwe college op zijn zachtst gezegd geen afspiegeling van de diverse Westlandse samenleving. Westland had best een kundige Marga 2.0 of Coby 2.0 kunnen gebruiken. Als eerste wethouder Ben van der Stee. Het woord plucheplakker heeft vanavond een nieuw gezicht gekregen.

Komend vanuit een fractie waar dit woord in de mond bestorven lag. Vier jaar lang om de oren geslagen met kritiek en nu in de veilige armen van de heer Duijsens en zijn grootste opponent van de vorige periode, de heer Van den Berg. Er werd door hen beiden constant gemopperd over het beleid. Begrotingen werden steevast afgekeurd. De woonvisie deugde van geen kant. Het tussenakkoord werd neergesabeld. En ga zo maar door. Je zou na deze verkiezingsuitslag denken: hè hè, eindelijk verlost van deze populistische onelinerpolitiek. Maar nee, het pluche plakte, vier jaar wethouderschap lonkt en partijprincipes staan op Marktplaats. Het kan verkeren, mensen. Voorzitter. Zo zou de heer Duijsens vier jaar geleden hebben gereageerd als die situatie toen aan de orde zou zijn geweest. Hij zou betrokkenen tot op het bot hebben afgebrand. Maar dit is niet de toon waar het CDA vanavond voor kiest. Wij beschouwen de keuze voor wethouder Van der Stee toch vooral als een achteraf-compliment. Een rectificatie op alle kritiek die het vorige college te verduren heeft gehad. Zoals gezegd, zo slecht heeft het vorige college het dus niet gedaan. En we beschouwen de keuze toch ook een beetje als teken van personele armoede. Er is bijna niemand uit eigen kring beschikbaar geweest. We moeten het doen met de woorden van de heer Duijsens: wij kiezen voor bestuurlijke continuïteit.

In dit verband toch een vraag. Hoe kijkt de heer Duijsens nu eigenlijk terug op het vorige college en dan met name het financiële beleid? U geeft het financiële roer in handen van een kapitein, waar u steeds kritiek op had. Wat heeft u toch van inzicht doen veranderen? De nieuwe coalitie kent ook enkele nieuwe gezichten. Ik begin met het verwelkomen van de heer Anko Goudswaard. Na lange tijd werkzaam te zijn geweest bij ISW, is hij drie maanden geleden gestart bij een scholengemeenschap in Den Haag en heeft hij nu heel snel de overstap gemaakt naar het wethouderschap. Onder zijn hoede krijgt hij onderwijs, waarvan de grootste klussen reeds geklaard zijn, namelijk het vaststellen van de LEA, de islamitische basisschool en straks het aftikken van het IHP. Daarnaast nog sport en dan nog personeel en ICT. Voldoende uitdagingen voor u om de komende tijd voor Westland aan de slag te gaan. Alvast een opdracht voor u vanuit het CDA: een goede invulling voor de sportparken in De Lier staat hoog op ons wensenlijstje. En het enige openluchtzwembad De Waterman koesteren wij. Dan de heer Barend Rombout. Hij verwisselt zijn leidinggevende rol binnen de organisatie met een bestuurlijke functie. Een wisseling die enigszins ongebruikelijk lijkt. Meestal zie je zo’n stap naar een andere gemeente.

Enige bestuurlijke distantie met de dagelijkse praktijk versus het direct leiding geven aan vele medewerkers. Dat kan een dilemma opleveren, maar we nemen aan dat u daarover goed heeft nagedacht. Een loodzware portefeuille ook, maar wel met een afbreukrisico, omdat de nieuwe coalitie grote nieuwe plannen heeft. In dit verband toch een vraag. Kort geleden zijn de inkoopdocumenten Wmo getekend door de heer

27

WOORDELIJK VERSLAG RAAD 24 MEI 2022

Rombout en mede onder zijn aansturing. Maar we lezen in het akkoord dat er wijzigingen gewenst zijn. Hoe gaat de heer Rombout dat voor elkaar krijgen? Of is dit weer een belofte die niet echt waargemaakt kan worden, tenzij op straffe van veel rumoer in de regio los van de grote financiële consequenties. Als nieuw gezicht verwelkomen we ook de heer Michiel Ferwerda. Tot nu toe vooral bekend als jeugdvoorzitter bij FC ’s-Gravenzande en van zijn kritische twitterberichten, vaak ook op het Westlandse beleid van de gemeente. Nu staat u zelf aan het roer en kunt u voortvarend aan de slag, ook met ons afval. We hopen dat u nog voldoende tijd zult hebben voor uw dagelijkse duik in de Noordzee. En ten slotte weer een geprolongeerde wethouder, de heer Varekamp. Die krijgt de portefeuille Tuinbouw, die ons zeer na aan het hart ligt. Een uitdagende opdracht, gezien de grote problemen in de tuinbouw qua energie en huisvesting van arbeidsmigranten. We gaan er van uit dat u als belangenbehartiger van deze sector in de voetsporen treedt van uw vader Marius. Zij het dat wij echt andere opvattingen hebben over de Flora-ontwikkelingen dan hij. Ten slotte een tip: luister naar omwonenden en kijk naar het algemeen belang. We gaan er vanuit dat u uw les heeft geleerd ten tijde van de problematiek rond de Ambachtsweg. Dan nog wat inhoudelijke opmerkingen. We lezen veel en grote ambities.

Tegelijkertijd komen er zware jaren aan. Materialen worden dagelijks duurder, personeel is schaars. Westlandse bedrijven, maar ook de ambtelijke organisatie staan nu al zwaar onder druk. Het is niet alleen de vraag hoe alle ambities omgezet gaan worden in daden, maar ook wie ze gaat uitvoeren. In het programma staat dat zaken zeer voortvarend gerealiseerd gaan worden. Was het maar zo makkelijk. De ervaring heeft ons geleerd dat Westland bijna altijd te maken heeft met partners als MRDH of de provincie, die vaak een heel andere visie hebben dan wij. Ik licht een paar onderwerpen uit het programma eruit. Onze fractie is blij met de visie en de investeringen op het gebied van wonen voor onze jongeren. Er bestaan bij ons wel grote vragen over de manier waarop de coalitiepartijen dit beogen te doen. Met name het voorgestelde wooninvesteringsfonds Westland. We wachten uiteraard de uitwerking af, maar hebben ook vragen. Waarom is er gekozen om € 20.000.000,00 in te zetten voor deze regeling en niet voor het bouwen van meer huizen? Economen laten ook weten dat juist het teveel aan geld aan de vraagzijde het probleem in de woningmarkt alleen maar heeft verergerd. Is het dan niet beter om die € 20.000.000,00 in te zetten voor de bouw van extra huizen, in plaats van voor 200 starters extra te financieren.

Wij zijn wel enthousiast over de doelstelling om binnen twee jaar 500 starterswoningen te realiseren. Dat betekent minder risico’s voor de gemeente en we helpen er alle starters mee. Wel jammer dat de maximale bouwhoogte van 15 meter dan meteen een restrictie geeft. Goed dat er extra budget voor groen gaat komen, maar gaan we ook spreken over meer groen? Zullen we bijvoorbeeld alle reclameborden in de dorpen eens omzetten door het plaatsen van een mooie boom bij aflopen van het contract? Jammer dan we wel een seniorenwethouder, maar geen jongerenwethouder krijgen. De nieuwe coalitie zegt dat we heel snel 80 verpleeghuisbedden gaan realiseren. Wanneer mogen we de intentieovereenkomst tegemoet zien? De coalitie wijdt geen woord aan samenwerking met kerken en de moskee. Wordt deze wel voortgezet en wordt er nog gewerkt aan een oplossing voor De Eendenburcht? Patijnenburg wordt nergens genoemd. Ik mag toch hopen dat de nieuwe coalitie deze kwetsbare mensen die hier werken een warm hart toedraagt. En we hopen snel te spreken over het beteugelen van de kosten binnen de jeugdzorg. We moeten af van onzinzorg en sneller zware zorg inzetten waar nodig. De verhuizing van de WOS naar de Veiling biedt perspectief, maar zal veel hogere kosten met zich meebrengen. En wat zijn de plannen voor de Noviteit? Monster smacht naar een nieuwe invulling met een uitnodigende plek voor ontmoeting.

Een compliment is op zijn plaats voor de plannen voor De Naald. Buurtbeheerders, boa’s en een ombudsman zijn prachtig, maar waar gaan we deze mensen van betalen? En last but not least de glastuinbouw. We maken ons zorgen over een snelle maar ondoordachte invulling

28

WOORDELIJK VERSLAG RAAD 24 MEI 2022

van het terrein van FloraHolland. Op deze locatie moet een campus echt een high tech niveau krijgen om voldoende aantrekkingskracht te hebben voor studenten en innovatieve bedrijven. Wat ons betreft is het neerplempen van flexwoningen nu geen optie. Beter goed nadenken dan straks spijt krijgen. En het is ongelooflijk dat kansrijke lopende trajecten voor het huisvesten van arbeidsmigranten nu worden afgeschoten. Als de locatie in De Lier qua aantal bedden gehalveerd wordt gaat ook dit project niet door en zijn we terug bij af. Als mensen hier niet tijdelijk kunnen wonen kunnen ze ook hier niet komen werken. En wat een vreemd voorstel om bij dertig kwekers dertig mensen te huisvesten. Gaat het dan om de eerste dertig tuinders die een plan indienen? Of dertig leden van Westland Verstandig? We vragen ons oprecht af hoe deze dertig ondernemers geselecteerd gaan worden. En dan nog het plan om alle woningen in de lintbebouwing om te zetten naar een burgerstemming. Wij adviseren het college met klem om hierover nader in gesprek te gaan met de glastuinbouw en de Stichting HOT. Verder pleiten we voor een compensatiefonds, waarbij een deel van de vrijkomende winst wordt omgezet in een fonds. Ik sluit af, voorzitter. Nog een uitleg van onze kant over het niet ondertekenen van dit akkoord. Vlak na de verkiezingen werd er gesproken over een heel brede coalitie.

Iedereen die wilde mocht meedoen. Al snel bleek dat deze belofte niet werd waargemaakt en een coalitie tussen drie partijen was snel gesmeed. Dat is prima. Een goed recht van de grootste partij om het voortouw te nemen. Maar dan getuigt het niet van goede smaak om vlak daarna de spelregels te wijzigen. En de oppositie vragen om het akkoord mede te ondertekenen is hetzelfde als een potje ‘Mens erger je niet’ spelen waarbij je wel mag gooien, maar geen pionnen op het bord mag zetten. Daarmee word je gedegradeerd tot een partij die vooraf akkoord gaat met besluiten die worden genomen en ten koste zullen gaan van andere initiatieven of bestaand beleid. Er zijn immers geen wethouders die namens jou binnen het college kunnen bepalen op welke manier jouw plannen worden verwezenlijkt. Voorzitter. Ik kies ervoor om het allerlaatste stukje te houden als stemverklaring, omdat ik in tijdnood ben gekomen. De heer Duijsens: Ik ben een beetje verdrietig over de opmerking van mevrouw Vermeer dat er uiteindelijk toch drie partijen komen en zij niet meedoet. We hebben drie gespreksrondes gehouden. In de eerste gespreksronde mocht iedereen vertellen of hij of zij wilde meedoen. Toen heeft het CDA geantwoord verdrietig en teleurgesteld te zijn over haar halvering. Het paste het CDA niet om geestdriftig ja te zeggen. Prima Daarvan namen we nota.

Het CDA moet van de dreun bekomen en als die wellicht voorbij is komt het wellicht nog wel. Maar er kwam niemand. In de derde bijeenkomst zei u ‘wat denken die snotjongens en –meisjes van die drie coalitiepartijen wel, dat we een handtekening onder hun akkoord zetten terwijl we geen wethouder hebben’. Daarom ben ik een beetje verdrietig. De insteek was een andere: we hebben een akkoord; doen jullie op bepaalde punten mee zodat raadsbreed het college de opdracht kan geven om bijvoorbeeld 500 starterswoningen te realiseren en 80 bedden in verpleeghuizen tot stand te brengen. Dat was de stelling en de vraag. Daarop hebt u inderdaad nee geantwoord en dat u dat niet ziet zitten. Ook andere partijen hebben daarop nee gezegd. Maar ik wil wel graag dat u het juist voorstelt. Dat was het voorstel. De heer Hofland heeft in de eerste bijeenkomst aangegeven een raadsbreed akkoord te willen bereiken. Daarop zijn we toen doorgegaan. Vandaar in de derde bijeenkomst de heel concrete vraag in het openbaar. Toen we het akkoord met andere partijen niet in het openbaar bespraken hebben we gevraagd of er punten waarop we elkaar zouden kunnen vinden. Toen hebt u gezegd dat om u moverende redenen dat niet te doen. De vraag aan u is concreet of u het verkeerd vertelt of ik een verkeerde samenvatting geef. Mevrouw Vermeer-de Smit: Nee hoor. Ik wil het best nog een keer uitleggen.

Volgens mij heeft u gevraagd of er bepaalde punten zijn waarover we het eens kunnen worden, omdat we graag een heel breed raadsakkoord willen. Want de hele brede coalitie was al afgeschoten.

29

WOORDELIJK VERSLAG RAAD 24 MEI 2022

Toen hebben wij gezegd dat we dat natuurlijk niet gaan doen. En volgens mij zijn alle oppositiepartijen het daarover met mij eens geweest, maar dat kunnen ze straks heel goed zelf vertellen. Wij hebben gezegd dat natuurlijk niet te zullen doen. Want reken maar dat nieuwe plannen geld gaan kosten en dat geld niet hebben, waardoor andere plannen niet kunnen doorgaan of geskipt gaan worden. En dan hebben we geen invloed in het college, dus gaan we daarin niet mee. Ik hoop het zo voldoende te hebben uitgelegd. De heer Witkamp: Geachte raad, geachte aanwezigen, oud college en nieuw college. Ik sta hier vanavond als vicefractievoorzitter van de LPF, omdat onze eigen fractievoorzitter Van Koppen wat privéverplichtingen heeft ergens in het oosten van Europa. Dus hij is daar nu naartoe onderweg. Wellicht dat u hem morgen nog kunt spotten als u de tv goed bekijkt. Waar staan we vanavond voor? De algemene beschouwingen over het in te dienen coalitieakkoord en de benoeming van de nieuwe wethouders. En algemene beschouwingen moeten het naar onze mening zijn, omdat het weinig effect heeft om vanavond uitgebreid de wensenlijst van de coalitie in vorming tot op de millimeter te gaan ontleden en daarover allerlei meningen te geven. Dat komt later bij de uitwerking, want het is uw wensenlijst. Dat is logisch. De coalitie heeft een ambitie voor de komende vier jaar.

Jullie schrijven die op en proberen die ambities te bereiken. En wij gaan als oppositiepartijen kijken of daaruit goede plannen voortkomen. Zoals jullie weten is het best een hele verantwoordelijkheid voor de komende vier jaar om scherp aan de wind te zeilen, want u heeft nogal wat beloofd, ook in de afgelopen vier jaar. Een paar opvallende dingen uit het coalitieakkoord wil ik wel noemen. Een daarvan was vooral punt 23. Daar stond de zin dat de gemeente Westland financieel gezond moet blijven. Dat is verrassend, want in plaats van ‘blijven’ had ik gedacht ‘worden’. Maar dat stond er niet. Zeker alle moties van afkeuring, tegenbegrotingen, alle zaken die we de afgelopen vier jaar over het beleid van het vorige college hebben gehoord zouden ertoe geleid moeten kunnen hebben dat in het coalitieakkoord had gestaan dat het een puinhoop was en dat het opnieuw gezond moet worden. Dat staat er gelukkig niet. Dus we hebben het de afgelopen vier jaar niet helemaal verkeerd gedaan. Dat is een constatering op basis van wat u heeft opgeschreven. Een tweede wel heel belangrijke punt is uw best vergaande wens vanuit de afgelopen jaren om een ombudsfunctie te realiseren met zelfs een aantal ambtenaren die zich per kern daarmee gaan bemoeien. Ik ga even voorzichtig rekenen. Vijf kernen waarmee twee mensen bezig zijn plus de nog de te benoemen en aan te nemen ombudsman of -vrouw.

Als je uitgaat van voorzichtig laag geschatte werkgeverslasten van € 50.000,00 tot € 60.000,00 per jaar, dan praten we dus wel over een kostenpost van een kleine € 800.000,00 per jaar. Dat is heel wat om problemen op te lossen die wellicht ook op een andere manier opgelost zouden kunnen worden, of soms al zijn. Dat hangt soms van de klagers af. En soms hebben mensen ook gewoon gelijk. € 800.000,00 per jaar is toch al gauw een behoorlijke kostenpost van € 3.200.000,00 over vier jaar. We gaan het allemaal meemaken bij de begroting. Dat zijn twee opvallende zaken. Het nieuwe college treedt straks aan en dat gaan we succes wensen. Waarom? Omdat een succesvol college leidt tot een succesvol Westland. Dat zien we in elk geval graag. Het betekent wel dat u een zware opdracht geeft om dat waar te maken en scherp aan de wind zult moeten zeilen, want als u dat niet doet krijgt u de LPF politiek gezien achter u aan. En dat doen we net eender als dat we dat de afgelopen achttien jaar hier in de raad hebben gedaan. Goede plannen zullen wij op hun merites beoordelen en aan meewerken. Tegen slechte plannen zult u ons op uw pad vinden om te beargumenteren waarom u ze niet moet doen. Als laatste nog een woord van dank aan het oude college, dat zich de afgelopen vier jaar uit de naad heeft gewerkt, met corona en alle problemen die we hadden. Ik heb het ook zelf gezien bij onze eigen wethouders.

Weken van zeventig, tachtig uur zijn niks. Het ministerie van BZK heeft een norm voor gemeenten van onze grootte van zeven, acht wethouders. Wij

30

WOORDELIJK VERSLAG RAAD 24 MEI 2022

hadden er zes, u wilde er vier en nu worden het er uiteindelijk vijf. Maar ik geef het je te doen, best nieuw college, om dat allemaal de komende vier jaar in veertig uur per week te doen. Dat gaat niet lukken. Dus veel dank aan het oude college in het algemeen. Ook dank aan de twee LPF-wethouders in het bijzonder. Want ondanks het feit dat een LPF-wethouder een keuze heeft gemaakt waarmee we het absoluut niet eens zijn – maar dat is zijn keuze – hebben ze wel uitermate goed werk geleverd. Dat is hier ook door iedereen beaamd. Er moet kennelijk gezorgd worden voor continuïteit. Ik vraag me af welke continuïteit, mijnheer Duijsens. Want als dat is wat u de afgelopen vier jaar heeft bestreden, dan hoop ik dat hij nog wel het een en ander gaat vertellen in de raad. Het oude college in ieder geval dank, want er is best veel werk verzet. En we hebben de periode gewoon netjes afgemaakt. We gaan afwachten wat de uitwerking van de plannen en het coalitieakkoord allemaal gaat brengen. We gaan ook kijken naar alle financiële implicaties. Want het moet niet alleen haalbaar, maar zeker ook betaalbaar zijn. En over dat laatste maken wij ons wel grote zorgen, want we zien nu een aantal ambities staan die onze begroting echt niet aan zal kunnen. En we gaan kijken hoe die uitpakken. De heer Bakker: Voorzitter. Samen aan de slag voor Westland.

Vandaag bespreken we het coalitieakkoord van Westland Verstandig, GemeenteBelang Westland en de Westlandse VVD. Een afgewogen, brutaal, maar ook betaalbaar programma. Maar voordat ik daarop in ga neem ik u even mee naar ons verkiezingsprogramma. Wetland, een prachtige en economisch sterke ondernemersomgeving, waar het goed wonen en werken is. Een omgeving die even wankelde onder druk van corona, maar waar we door slimme investeringen, innovatieve ideeën van onze ondernemers en het grote saamhorigheidsgevoel van al Westlanders goed uitgekomen zijn. Buurgemeenten zijn jaloers op ons ondernemerschap en ons aantrekkelijke woongebied. Maar er zijn ook echt zorgen. Onze economie met veel vervoersbewegingen en doorlopende handel van versgoederen is aantrekkelijk voor grootstedelijke criminaliteitsvormen. Wonen en werken hebben doorlopend onze aandacht nodig. En onze Westlandse bedrijven die veel energie gebruiken hebben te maken met een steeds verder stijgende energieprijs. En een koophuis is voor sommigen gewoon onbetaalbaar. Er moeten stevige beslissingen genomen worden, zodat ons Westland voor ons aantrekkelijk blijft om te wonen en te werken. We hebben een hoge levensstandaard, die ook behouden moet blijven. Beslissingen die we de komende jaren gaan nemen zijn allesbepalend voor onze unieke leefomgeving.

Deze beslissingen neem je als politieke partij niet alleen, maar samen met de inwoners van het Westland en dus ook met een zo sterk mogelijk collectief van politieke partijen. Coalitie en oppositie stonden de afgelopen jaren ver bij elkaar vandaan. Dat moet echt anders. Het is tijd voor het zoeken naar overeenkomsten in onze politieke ambities. Met als doel daar een zo sterk mogelijke coalitie van partijen uit te vormen. Het is tijd om samen het Westland mooi en sterk te maken en te behouden. We zijn trots dat de Westlandse VVD samen met Westland Verstandig en GemeenteBelang Westland dit akkoord heeft gepresenteerd. Een akkoord met inhoudelijke doelstellingen die invulling geven aan de zorgen die we ook in ons verkiezingsprogramma hebben geuit. Die ingebracht zijn door zowel de coalitie, de oppositie als belangenverenigingen en die alle van groot belang zijn voor het Westland. Maar nou het programma. Met inventiviteit maken wij betaalbare woningen bereikbaar voor starters en gaan we voortvarend door met de plannen voor het Floraterrein voor leren, wonen en werken. Westland wordt groener en onze dorpscentra worden aantrekkelijker door verhoging van de groenkwaliteit. Onze kleinere dorpskernen zijn nu ook aan de beurt voor een opwaardering. We zetten een kwalitatief hoogwaardig glasareaal neer. Innovatie en vernieuwing gaan boven het aantal hectares.

Wij ondersteunen met kracht initiatieven op dit vlak. Wij staan voor gedragen woonlocaties voor onze broodnodige arbeidsmigranten. Mobiliteit en bereikbaarheid worden steeds belangrijker. Essentieel is de opwaardering van de fietssnelwegen en de vormen van openbaar vervoer hiervoor om Westland bereikbaar te

31

WOORDELIJK VERSLAG RAAD 24 MEI 2022

houden. Wij gaan voort in de energietransitie met zonnepanelen en aardwarmte. En elektrisch rijden betekent ook extra inzet op onze laadinfrastructuur. Alle Westlanders worden ondersteund om mee te komen. Dit komt terug in onze onderwijsplannen. Wij ondersteunen sportclubs en koesteren ons unieke culturele erfgoed. En voor zorg aan ouderen gaan wij praktisch, voortvarend en ondernemend aan de slag. Meer daadkracht en minder bureaucratie is ons credo. De Westlandse VVD heeft sterk ingezet op de veiligheidsparagraaf. Uitbreiding van toezicht in de openbare ruimte en vergroting van de opsporingscapaciteit zijn essentieel voor het Westland. Kernwaarde van de Westlandse VVD bij deelname aan deze coalitie is dat je in Westland kunt zijn wie je bent, onze economie gestimuleerd wordt en dat Westland een financieel gezonde gemeente blijft. Uitgangspunt is dat er realistisch wordt begroot en dat de ambities haalbaar en betaalbaar zijn. De Westlandse inwoners en bedrijven hebben het al zwaar genoeg. Onze ambities mogen geen exorbitante stijging van hun bijdragen veroorzaken. De lasten voor onze inwoners en bedrijven moeten doorlopend in evenwicht blijven met onze uitgaven. Hier zien wij echt op toe. De Westlandse VVD wil samen met zowel coalitie al oppositie voortvarend aan de slag voor ons Westland. De Westlandse VVD doet dit met een nieuw, ambitieus, innovatie en ook lokaal team.

Want Westland blijft goed, maar wordt beter. De heer Hofland: Voorzitter. Om te beginnen wil de D66-fractie de drie formerende partijen feliciteren met het voorliggende coalitieakkoord. Het is vast niet altijd gemakkelijk geweest, maar de partijen zijn er uit gekomen. We delen graag onze beschouwingen op het gelopen proces, maar ook op het voorliggende coalitieakkoord. Eerst het proces. Voor het eerst in de geschiedenis is er in Westland voor gekozen om besprekingen in het openbaar te doen. De eerste bespreking was kort, maar toch ook waardevol. Vanaf het begin was het duidelijk dat er gekoerst zou worden op een coalitieakkoord in plaats van een raadsakkoord. Na verdere bijeenkomsten werd duidelijk dat niet alle partijen het achterste van hun tong lieten zien. Een informateur had hierbij nog van waarde kunnen zijn. Al was al duidelijk welke kant het zou opgaan. Aan het einde van het proces kregen de niet formerende partijen nog de gelegenheid om punten mede te ondersteunen uit het akkoord. Iets waar geen partij gebruik van heeft gemaakt. We moeten dus helaas constateren dat ook Westland Verstandig er niet in is geslaagd om de gehele gemeenteraad te horen en de kloof tussen coalitie en oppositie kleiner te maken. Dan de inhoud. We beginnen met waar we over te spreken zijn.

Een aantal concrete voorstellen waaronder de mogelijkheid tot vve-educatie vanaf veertien maanden voor onze jongste kinderen zijn terug te vinden in het voorliggende akkoord. Een van de uitdagingen van deze tijd is het bevorderen van kansengelijkheid en ons voorstel hiertoe is overgenomen door de onderhandelende partijen. Verstandig. Ook het integraal huisvestingsprogramma voor onderwijs is opgenomen in het akkoord. Het is echter niet duidelijk wat dit met zich meebrengt. Het plan heeft immers grote financiële gevolgen voor de gemeente, die nergens benoemd worden. Dit roept vraagtekens op en D66 zal daarom ook blijven pleiten voor goede en gezonde scholen om zo echt te investeren in de toekomst van onze gemeente. Dan het stuk over groen. Hoewel wij concrete voorstellen hebben gedaan is de paragraaf over groen erg algemeen en vaag. Zo wil de coalitie de ingezette verbeterslagen versterken en streeft men naar een ruime voldoende als waardering. Hoe dit bereikt wordt, wordt niet helemaal duidelijk gemaakt. Plannen blijven algemeen en vaag. En tijdens de gemeenteraadsverkiezingen van 2026 zal het onderwerp groen op deze manier ongetwijfeld weer vaak naar voren gebracht worden. Op het gebied van wonen slaat deze coalitie de bouwplannen bijna volledig mis.

Zo wil de coalitie het aantal sociale huurwoningen terugbrengen, wil men middels een ton woningen toegankelijk maken en wil men niet hoger dan 15 meter gaan bouwen. Vooropgesteld vind ik het initiatief van de coalitie om een gebaar te willen maken zodat woningen betaalbaarder

32

WOORDELIJK VERSLAG RAAD 24 MEI 2022

worden begrijpelijk. Echter, landelijk zijn er veel ontwikkelingen rondom de woningmarkt. Zo wil de minister jaarlijks 100.000 woningen realiseren, waarvan twee derde betaalbaar moet zijn. Het was wat ons betreft verstandiger geweest om initiatieven vanuit de regio, kabinet en provincie samen op te werken. Het fonds vanuit Westland heeft weer gevolgen voor onze financiële positie en het is nog maar de vraag of te hopen dat dit geen verliespost wordt, zoals het woningfonds uit Rijswijk ook uiteindelijk is geworden. Hiernaast wil deze coalitie minder sociale huurwoningen gaan bouwen, waardoor de druk op dit deel van de woningmarkt weer zal toenemen. De vraag zal hier alleen maar toenemen waardoor wachtlijsten weer langer zullen worden. Vele studenten uit Westland die bijvoorbeeld op mbo Westland af komen zullen hierdoor langer moeten wachten voordat zij een eigen woning krijgen. Als je echt wilt bouwen voor iedereen in deze gemeente, dan moet je keuzes durven maken. En dat is bouwen in de hoogte. Deze coalitie wil 15 meter aanhouden, wat niet hoger is dan ongeveer De Ouwe Droog, voor de beeldvorming. Het is onze inwoners voorliegen om een dergelijke keuze te maken en het idee te wekken dat je voor iedereen in deze gemeente aan het bouwen bent. Als laatste punt. Uit het akkoord blijkt weinig solidariteit voor elkaar, mensen buiten Westland.

Er wordt zelfs de suggestie gewekt dat vraagstukken op het gebied van wonen, groen en klimaat vraagstukken zijn die alleen in Westland voorkomen. Solidariteit is wat D66 betreft niet onderhandelbaar. We hebben als gemeente een verantwoordelijkheid voor elke Westlander, elke statushouder en vluchteling, of deze nou Oekraïens zijn of niet. Iedereen hier draagt zijn verantwoordelijkheid om de wereld, Europa, Nederland en Westland een stukje mooier te maken. Solidariteit is daarin niet onderhandelbaar. Tot slot. Deze gemeenteraad kent onze partij als een partij die positief-kritisch een bijdrage levert aan Westland. Of we nu coalitie zijn of oppositie. We zijn overigens nog nooit coalitie geweest. We wensen het aantredende college heel veel succes toe met de opdracht die voorligt en hopen dat we de gemeente de komende vier jaar weer een stukje beter en mooier kunnen maken. De heer Plomp:Voorzitter. Allereerst wil ik beginnen met felicitaties aan de formerende partijen, die er toch in geslaagd zijn om een akkoord te bereiken. Ik vond het mooi om dit proces van relatief dichtbij mee te mogen maken. Ik heb zelf de openbare sessies als een fijn middel ervaren. Er zijn uiteraard nog wel wat leerpunten voor de volgende keer, maar in grote lijnen denk ik dat we dit over vier jaar nog een keer zo moeten doen. We hebben inhoudelijk nog wel wat op- en aanmerkingen op dit akkoord.