Notulen gemeenteraad 13 juli 2021 (G21-001778)

WOORDELIJK VERSLAG van de vergadering van de raad van de gemeente Westland, gehouden op 13 juli 2021

WOORDELIJK VERSLAG RAAD 13 JULI 2021

GEMEENTE WESTLAND

WOORDELIJK VERSLAG van de openbare vergadering van de gemeenteraad, gehouden op 13 juli 2021, 's avonds om 19.00 uur in de raadzaal van Naaldwijk

Aanwezig Voorzitter Raadsgriffier Leden

B.R. Arends A.P.M.A.F. Bergmans. A. J. van den Berg, A. de Bloeme, L.G. Boekestijn, A. Bongaards, P.D. van der Doorn, P.J.L.J. Duijsens, J.J. Eeltink, A.N. van der E ij kGroeneveld, N.J.M. de Gier, R. van der Giessen, A. van Harmelen, B. M. Hofland, P.N. Hoogerbrugge, C. Huisman, P.D. Immerzeel, R.K. Keizer, G.W.C. van der Knaap, D. van Koppen, R.G.A. Lelieveld, C. van der Mark, A.P. van der Meer, J.J. van Rossum, P. Scheffersvan der Lely, U.M. Spaans, C.Y. van Staalduinen, M.D. van der Stelt, M.W.M. Stokkers, J.G.M. Suijker-van Wingerden, R.C.H. Valstar, J. van Veen, J. Vermeer-de Smit, P. Voskamp, J.G.M. Witkamp, S.J.N. Zuyderwijk en M.H.P.M. Zuidgeest.

Wethouders

A. Abee, J.A. Gardien-Reinders, L.K. Snijders, B.P.M. van der Stee, P. Varekamp en P.A. Vreugdenhil.

Afwezig

J. Bogaard, C.D.M. Heijl, J. de Jong en M.A.J. Leerdam,

1.

OPENING EN MEDEDELINGEN

De voorzitter: Ik open de vergadering. Iedereen van harte welkom, zowel hier in de zaal als thuis via het internet. We hebben vanavond een vergadering met één agendapunt, maar dat kan mogelijkerwijs nog veranderen bij de vaststelling van de agenda. Er is bericht van verhindering van de heer Bogaard van Westland Verstandig, mevrouw De Jong van het CDA en de heer Leerdam van de LPF. Mevrouw Van der Doorn laat weten dat ze wat later komt. De heer Zuyderwijk: Mijnheer de voorzitter. Mevrouw Heijl is ook afwezig. Dat is waarschijnlijk niet goed doorgekomen. 2.

VRAGENHALFUUR

De voorzitter: Er is één vraag ingediend van Westland Verstandig door de heer Duijsens. Hij heeft het woord. De heer Duijsens: Dank u wel, mijnheer de voorzitter. Gistermiddag vond de toelichting plaats van het plan voor huisvesting van arbeidsmigranten aan de Oostbuurtseweg in De Lier. Het college nam op 1 juli het besluit “in te stemmen met het conceptplan, met de initiatiefnemer de omgeving te informeren en daarna een definitief besluit te nemen.” Uw college informeerde de raad daarna kort in een brief van 1 juli in een zeven regels tellende brief. Gisteravond kwam die ook een paar keer aan de orde. Het plan wordt als “kansrijk en voldoende diepgaand beoordeeld/aangemerkt. De omgeving wordt geïnformeerd en omwonenden worden uitgenodigd om medio juli met de gemeente en de initiatiefnemer in gesprek te gaan.” Vervolgens werden vorige week - geen veertien dagen geleden, zoals wethouder Abee gisteravond meldde - brieven uitgestuurd voor bijeenkomsten gisteren. Terecht klagen de

1

WOORDELIJK VERSLAG RAAD 13 JULI 2021

GEMEENTE WESTLAND

omwonenden over de korte tijd. En terecht klagen ook inwoners die in het geheel geen brief kregen en wel direct bij de locatie wonen. En terecht klagen ook omwonenden dat informatie gesplitst gegeven werd in een stuk live en stuk digitaal. De reden was dat in Westland geen ruimte beschikbaar is die een vergadering van meer dan twintig personen coronaproof mogelijk zou maken. Als je hier zit dan zou je denken dat deze ruimte geen probleem is. Dit is natuurlijk niet goed, belachelijk en niet acceptabel en wederom een verkeerde start voor dit plan. Terecht klaagden de bewoners gisteravond hierover. Het betreffende plan loopt al jaren en zeker gezien het belang en de expliciete vermelding in de woonvisie dat de uitkomst van het gesprek met omwonenden belangrijk is voor het nemen van een definitief besluit had het college hier veel zorgvuldiger en prudenter mee moeten omgaan. Bekend is immers dat de komst van bijna 700 arbeidsmigranten gevoelig ligt. En bekend is ook dat de collegawethouder Zwinkels in het verleden al blunderde bij de informatieavonden. Deze wethouder doet dat nu weer en los van de inhoud - laten we het daar vanavond vooral niet over hebben - slaagt hij erin de omwonenden erg boos en verdrietig te maken. Zelfs werden mensen tot de live bijeenkomst in Tomatoworld ontzegd.

Overigens kwam het gisteren al niet tot een gesprek en werd er ook door wethouder Abee meerdere malen aangegeven dat enkel informatie gegeven wordt en dat van een gesprek geen sprake is. Overigens terecht stoorden vele omwonenden zich aan de verteltrant van deze wethouder. En ook bij onze fractie ontstond een schaamtegevoel daarover. Moet dat niet veel beter worden voorbereid, vroegen we ons gisteravond af en vragen we ons nog steeds af. Ook werd er aperte onjuiste informatie gegeven door zowel de wethouder als Tradiro, sprak een wegagent die niet wist waar de locatie zich bevond. Die sprak steeds over 'Elsenduin' als het over Elsenbosch' moest gaan en werd voorbijgegaan aan de huidige situatie op Elsenbosch, waar voor meer dan f 98,00 per week slaapplekken worden verhuurd. Dit leidt tot de volgende vragen. Is het college bereid om alsnog op korte termijn, na de zomer, een nieuwe informatiebijeenkomst te houden, waarbij alle belanghebbenden op voldoende termijn worden uitgenodigd in een geschikte locatie of is daarvoor een motie nodig, eventueel in een extra te houden raadsvergadering? Wij doen dat omdat dat gesprek verwachtingen schept, die je dan ook moet waarmaken. Dan de tweede vraag.

Gaat het college de apert onjuiste mededeling - ik vond dat echt schrijnend- dat succesvol aanspraak gemaakt kon worden door de omwonenden op planschade, daar waar vaststaat dat die bij dit soort kruimelvergunningen niet wordt toegekend, rechtzetten? Er werd gezegd: u hebt recht op planschade; u kunt een claim indienen; dat kost f 500,00; gaat uw gang. In onze ogen is dat niet juist. Welke toezeggingen deed het college aan de planmakers over de wijziging van een glastuinbouwbestemming in de tienjarenperiode, waardoor de tien jaar niet meer geldt? En kunnen de adviezen van de LTO Glastuinbouw Nederland aan de raad verstrekt worden, dat deze 30.000 m2 glas geen toekomst als glastuinbouwgebied heeft? Ik heb aangegeven dat de vraag urgent is. Eerder stellen kon niet nu het gebeurtenissen van gisteren betrof. De urgentie is er, omdat anders wellicht een onomkeerbaar besluit dreigt, dat door het college genomen wordt. Wethouder Abee: Voorzitter. Gezien de coronasituatie is het altijd de bedoeling geweest om mensen digitaal te informeren. Op 29 juni heeft het college een besluit genomen. Slechts enkele dagen daarvoor kwam onverwachts de verruiming. Op dat moment hebben we als college gezegd dat het goed zou zijn om te kijken of we toch een deel van de bijeenkomst fysiek zouden kunnen gaan organiseren.

Of dat dat ook in beginsel onze voorkeur zou hebben gehad en die zonder corona ook zonder meer fysiek zou hebben plaatsgevonden. Wat we toen gezegd hebben is ook nog steeds in het kader van corona: dan kunnen we niet een grote groep ontvangen. Dan zullen we de mensen die direct belanghebbende zijn en omwonende zijn uitnodigen voor de fysieke bijeenkomst. We zullen die mensen een specifieke uitnodiging geven voor een locatie en ook duidelijk aangeven dat ze naast een digitale vergadering vooral uitgenodigd zijn voor een fysieke bijeenkomst. Waar er mogelijk

2

WOORDELIJK VERSLAG RAAD 13 JULI 2021

GEMEENTE WESTLAND

een misverstand is, is dat we in de communicatie wellicht te veel de nadruk hebben gelegd alsof een grote zaal niet verkrijgbaar zou zijn. Overigens, als je echt grote groepen wilt ontvangen komt daar natuurlijk meer voor kijken dan alleen maar een zaal beschikbaar hebben. Maar dat is niet het uitgangspunt van het college geweest. Het uitgangspunt van het college was dat we een fysieke bijeenkomst houden voor de direct betrokkenen, nadat die verruiming er was. Voor de grote groep doen we een digitale bijeenkomst. Overigens zijn er ook mensen die dat juist prettig vinden, vanweg e ook nog steeds de risico' s rondom corona. Als we dan terugkijken, dan constateren we dat er gistermiddag een fysieke vergadering is geweest. Gisteravond is er een zeer ruim gezochte digitale vergadering geweest. In beide vergadering zijn alle vragen gesteld. Er is langer daarvoor genomen dan op voorhand ingedacht. Dus we hebben alle tijd genomen, zowel in de middag- en avondsessie, om alle vragen te laten stellen. Overigens waren de vragen nagenoeg hetzelfde. Dat is ook begrijpelijk dat mensen met dezelfde vragen en probleemstellingen zaten. Dus juist het feit dat mensen alle vragen hebben kunnen stellen geeft ons op dit moment zeker geen aanleiding om een nieuwe sessie te organiseren. Wat we wel doen is, daar waar mensen mogelijk tussen wal en schip zijn geraakt gaan we dat herstellen.

Gisteravond kwam aan de orde een adres waar de uitnodiging duidelijk door een fout vanuit de gemeente niet goed terecht is gekomen. Dat hebben we zelfs vandaag al geprobeerd te herstellen, maar er was geen contact mogelijk. We zullen dus proberen om maatwerk te leveren aan die mensen die om wat voor reden dan ook tussen wal en schip terechtkwamen en zullen dat ook doen. Een belangrijk aspect is dat we vanwege de mogelijke onrust vonden zo dicht mogelijk moesten zitten op het moment van het conceptcollegebesluit. Ik ben het ermee eens dat we idealiter een dag of twee, drie langer hadden moeten nemen. Op 29 juni was het besluit van het college en op 1 juli zijn de brieven voor de direct omwonenden aan huis bezorgd, op diezelfde dag. En op diezelfde 1 juli zijn de brieven op de bus gedaan. Ik heb ook van mensen gehoord dat zij die brief inderdaad op zaterdag hebben ontvangen. Dat had in de tijd idealiter twee, drie dagen meer kunnen zijn, maar gezien de opkomst, de gestelde vragen en tijd die aanwezig was voor de antwoorden vind ik dat dat op een correcte manier is gebeurd. Ik vind dat mensen op een correctvolle manier gediscussieerd hebben en hun vragen hebben gesteld. Daarvoor heel veel waardering. Een agent had de naam 'Elsenbosch’ niet paraat, maar in de tekst van Westland Verstandig staat dat ook verkeerd geschreven.

Volgens mij is Elsenbosch met 'sch’, maar ik kan me ook vergissen hoor. Maar u schrijft het met een 's’. Dat is natuurlijk een peanut. Het verhaal over de planschade heb ik twee keer van onze jurist gehoord. Ik heb twee keer hetzelfde verhaal gehoord, waarin hij aangegeven heeft dat vanuit bepaalde jurisprudentie dat mogelijk niet zou kunnen, ik zeg het met mijn eigen woorden. Maar er was ook aanleiding om te denken dat er wellicht wel mogelijkheden zijn. In de Wet ruimtelijke ordening is er geen onderscheid tussen een duurzame en tijdelijke omgevingsvergunning. Wat hij gezegd heeft over de kosten is dat er pas na het nemen van een definitief besluit een planschadeprocedure wordt opgestart. Die kost f 500,00. Dat krijg je terug als je gelijk hebt gekregen. Hij heeft in alle gevallen heel duidelijk gezegd dat het altijd aan een planschadedeskundige is om dat in individuele gevallen te beoordelen. Dus hij heeft zeker niet gezegd dat het even kat in het bakkie was en dat het allemaal rond gaat komen. Hij heeft juist ook die nuancering er in mijn beleving goed bij gezet. Overigens komt er een vrij uitgebreid verslag. Niet woordelijk, maar wel vrij uitgebreid, zowel van het middag- als het avonddeel. Bewoners hebben we toegezegd dat we die vanzelfsprekend ook op de site zetten.

We zullen ook zorgen dat u dat als gemeenteraad apart krijgt toegezonden, zodat u dat soort dingen goed kunt teruglezen. Nogmaals, het wordt een vrij uitgebreid verslag. U veronderstelt dat een toezegging is gedaan. Vanzelfsprekend zijn er geen toezeggingen gedaan, ongetwijfeld tot teleurstelling van Tradiro. Er is dus geen enkele toezegging gedaan over de periode na die tien jaar. En als het om het advies gaat van de VCO, dat kunnen wij u toesturen, dus dat zullen wij u doen toekomen.

3

WOORDELIJK VERSLAG RAAD 13 JULI 2021

GEMEENTE WESTLAND

De voorzitter: De heer Duijsens wil een tweede termijn. De heer Duijsens: Heel kort. Ik vraag me af of ik naar dezelfde beelden als de wethouder heb zitten kijken. Er was toch voor minstens 800Zo onvrede over de gesplitste aanpak en de wijze van handelen? Ik wil niet overdrijven. Het college bepleit steeds transparantie en openheid. Dan moet je toch de conclusie trekken dat blijkbaar de communicatie verre van goed was en is geweest? Daar zou je dan toch iets mee moeten? Je kunt nu toch niet zeggen een verslag te maken en vervolgens snel die vergunning te geven? De vraag is of de wethouder dat herkent. Wij zullen het er niet bij laten zitten. We zullen desnoods daarover extra vergaderen om die nieuwe kansen voor die mensen te krijgen. Dan die planschade. Er is twee keer gezegd dat ook bij tijdelijke vergunningen planschade kan worden geclaimd. In de verhalen van de mensen van gisteravond, daar zaten ook een paar juristen bij. Die gaven meteen de standaarduitspraken weer: hoe kun je dat nou zeggen? En u hebt zelf op een bepaald moment gezegd dat het nu voor tien jaar is, naar aanleiding van een vraag wat die tien jaar betekenen en of er dan meteen de sloophamer is.

Gezien het standpunt van LTO Glastuinbouw dat dit geen echt belangrijk tuinbouwgebied is en dat binnen die tien jaren de bestemming definitief zal veranderen in arbeidsmigranten, hotel of welke andere bestemming dan ook. En dan praten we over iets anders. Herkent u wat ik zeg of is dat u in de veelheid van woorden niet meer bijgebleven? Wethouder Abee: Voorzitter. Ik herken dat zeker niet. Ik heb uitgebreid gesproken dat tien jaar tien jaar is. Ik heb zelfs in een sessie met een van de grondeigenaren aangegeven dat ik het met hem eens ben dat het over tien jaar best wel zou kunnen dat kleinere percelen wel weer waardevol zouden kunnen zijn. En sowieso waardevol zijn, maar ook dat daar best veranderingen kunnen zijn. Dus ik heb niet anders uitgesproken dan dat tien jaar tien jaar is. En dat het daarna vooral weer vervalt aan de bestemming zoals die is, namelijk glastuinbouw. En ik heb in beide sessies meen ik heel nadrukkelijk gezegd dat de bestemming glas is en dat die ook niet gewijzigd wordt. Dat is ook zo rondom de planjurist. Ik heb ook met zeer veel extra aandacht naar zijn verhaal geluisterd. Als je daar een stukje uit licht en je vergeet bijvoorbeeld het begin en het eind, dan zou je kunnen zeggen alsof het leek over zekerheden te gaan.

Als u de hele tekst terugluistert zult u twee keer, zowel bij het middag- en avondgedeelte, en dat zal ook goed op papier komen, horen dat hij daar de nuancering aanbrengt dat het zeker geen zekerheid is, maar dat er wellicht ook mogelijkheden zijn. Ik heb het net geciteerd en u weet dat ik niet graag in herhaling val. Het antwoord moet dan maar in een keer duidelijk zijn. Dus ik herken dat zeker niet en neem daar ook afstand van. Ik denk dat onze jurist dat op een correcte manier heeft verwoord. Ik heb zeker niet aangegeven, op geen enkele wijze, dat daarna de bestemming zou veranderen. Ik heb aangegeven dat het glas is en dat het goed zou kunnen dat het zeker ook gewenst glas zou moeten blijven. In het middagdeel hebben we heel duidelijk gecommuniceerd dat de fysieke bijeenkomst alleen voor mensen op uitnodiging was. Als mensen dan toch de moeite nemen om te komen, dan heb ik daar respect voor, maar is de ruimte daarvoor niet ingericht. Dat was ook niet de bedoeling. De bedoeling was met de direct omwonenden een gesprek aan te gaan. Het belangrijkste is dat mensen hun vragen hebben kunnen stellen. Soms zijn de antwoorden te uitgebreid. We hebben geprobeerd zo uitgebreid mogelijk antwoord te geven en recht te doen aan de vragen die de mensen hadden. Daarop hebben we geprobeerd op een goede manier antwoord te geven. 3.

VASTSTELLING VAN DE AGENDA

De voorzitter: Fracties hebben zich gemeld om alsnog een motie in te mogen dienen. Namelijk GBW, Westland verstandig en de LPF inzake het handhavend optreden bij overlast van Luna Events. Ik stel u voor dat als agendapunt 6 op de agenda op te nemen.

4

WOORDELIJK VERSLAG RAAD 13 JULI 2021

GEMEENTE WESTLAND

En een verzoek van de CDA-fractie over een motie van het CDA, D66 en de ChristenUnieSGP om de ambtelijke organisatie en de griffie een compliment te geven. Ik stel voor die motie als punt 7 aan de agenda toe te voegen. De heer Duijsens: Vorige keer hebben we de jaarrekening vastgesteld, vorige week woensdag. Toen zou er nog een goedkeurende verklaring gekomen. Die is vandaag gekomen met een begeleidende tekst van accountant Verstegen, een mail. Als het nodig zou zijn zou dat vanavond eventueel aan de orde komen. Naar aanleiding van de mail van vanmiddag, van half drie, de inkt is nog nat, zou ik de wethouder nog een vraag willen voorleggen. Dat punt wil ik als punt 8 geagendeerd zien. De voorzitter: Als het een heel korte vraag is sta ik die toe en agendeer ik die als agendapunt 8. 4.

SPREEKRECHT VOOR BURGERS

De voorzitter: Er hebben zich geen inwoners aangemeld. BERAADSLAGING EN VASTSTELLING 5.

VOORSTEL TOT KENNISNEMING VAN HET RAPPORT VAN DE REKENKAMERCOMMISSIE WESTLAND NAAR HET RISICOMANAGEMENT IN DE GEMEENTE WESTLAND EN TOT HET OVERNEMEN VAN DE AANBEVELINGEN UIT DIT RAPPORT

De heer Zuyderwijk: Goedenavond. Risicoloos besturen is onmogelijk. Vergelijk het maar met ondernemen. Iedere dag moet een ondernemer keuzes maken om met verschillende risico's om zijn/haar onderneming verder te brengen. De vraag is wel: hoe krijg je risico's in beeld en hoe ga je daarmee om? Naar aanleiding van het afvaldossier en vragen van de VVD in september 2020 over risicomanagement in dit dossier heeft de raad een GBW-motie unaniem aangenomen tot het uitvoeren van een RKC-onderzoek omtrent risicomanagement binnen de gemeente Westland. De VVD heeft de rapportage met interesse gelezen en heeft naar aanleiding daarvan een aantal vragen in de commissievergadering van 23 juni gesteld. Deze vragen zijn door het college beantwoord. En het college heeft aangegeven dat het de aanbevelingen overneemt en in september met een plan komt. Zijn we er dan? Nee. De vraag blijft hoe de raad op de hoogte kan blijven van de risico's die we nemen door een raadsvoorstel goed te keuren. Een citaat uit de rapportage: “Overweeg om de inhoud van de risicoparagraaf van raadsvoorstellen te wijzigen, zodat deze beter met de praktijk overeenkomt.

Voeg hierin een tabel toe, waarin risico's worden benoemd inclusief de kans van optreden, het gevolg dat optreden van een risico zou hebben en de beheersmaatregelen die getroffen zouden moeten worden, mocht het risico zich voordoen.” Dit citaat is het resultaat van een overleg tussen onder andere de VVD-fractievoorzitter en de onderzoekers van het RKC-rapport. Betreffende deze aanbevelingen zal de VVD op het raadsvoorstel indienen. Dan het amendement. De VVD wil dat de raad helder geïnformeerd wordt over de risico's en de kans van optreden, gevolgen en de risicobeheersmaatregelen per raadsvoorstel; in het raadsvoorstel onder de parag raaf ‘risico' een tabel met een top 5-risico voor de gemeente op te nemen. En dan niet alleen op strategisch risico, maar ook op financieel en projectniveau wat de inwoners van de gemeente Westland aangaat. Dit laatste zal vooral duidelijk worden in de kolom voor de gekozen beheersmaatregelen door het college. De conclusie van dit rapport is dat er nog een hoop werk is te verrichten. In de organisatie zelf en in het informeren van de raad in het kader van de risico's. Een positief punt is dat de inkoopafdeling de geleerde lessen meeneemt. En nu de rest. De VVD verneemt van de

5

WOORDELIJK VERSLAG RAAD 13 JULI 2021

GEMEENTE WESTLAND

wethouder graag hoe hij het komende proces voor zich ziet. Het amendement is op dit moment mede ingediend door de heer Spaans van de GroenLinks-fractie, de heer Keizer van de GBW-fractie en de heer Hofland van de D66-fractie. “ De gemeenteraad van Westland, in vergadering bijeen op 13 juli 2021,ter bespreking van het raadsbesluit inzake het onderzoeksrapport van de Rekenkamercommissie Westland, mei 2021 , naar het risicomanagement in de gemeente Westland; besluit tot de volgende toevoeging: d op pg. 1 onder het kopje besluit, onder 2: e: een risico tabel conform onderstaand voorbeeld op te nemen bij ieder raadsbesluit; Welke p o rt e fe u i l l e

Risico

Kans van optreden in 0/

Gevolg (b.v. kostenstijging, verminderde inkomsten, niet sluitende begroting, imagoschade)

Beheersmaatregel bij het optreden van het risico (wat gaan we doen als het risico is opgetreden

Welke keuzes worden gemaakt door het college

(Amendement van de VVD, GroenLinks, D66 en GemeenteBelang Westland) De heer Hofland: Voorzitter. Een van de grotere onderwerpen van deze collegeperiode is het afvaldossier. Of het dan gaat om de nieuwe wijze van inzamelen of de uit de pan rijzende kosten van de afvalinzameling. In beide dossiers ging het college niet vrijuit. Afgelopen oktober hebben we in de raadsvergadering al uitgebreid stilgestaan bij het kostenaspect van het afvaldossier, waarbij een motie werd aangenomen, die de Rekenkamercommissie verzocht onderzoek te doen naar het risicomanagement van de gemeente. In een eerdere raadsvergadering gaf het college al te kennen dat het op dit dossier niet in control te zijn. Deze zelfkennis waarderen wij bij het college. Vanavond staan we stil bij de aanbevelingen, die voortvloeien uit het gedane onderzoek bij de gemeente. Allereerst wil ik graag de RKC, de organisatie en alle betrokkenen bedanken voor het geleverde werk en hun input. Want in dit rapport valt nogal wat te lezen. De constateringen zijn aan het begin van het rapport nog geruststellend groen, maar worden tegen het einde alarmerend rood.

Daarnaast valt in de aanbevelingen te lezen dat de feitelijke uitvoering van het risicomanagementbeleid niet plaatsvindt conform de opzet van de beleidskaders, het risicomanagementbeleid in de praktijk niet consequent wordt toegepast in alle afdelingen en projecten van de organisatie en er geen periodieke monitoring plaatsvindt als het gaat om het doorvoeren van maatregelen om risico's te verminderen. En zo zijn er nog meer voordelen te benoemen. Voorzitter. Bij de presentatie van het rapport viel ik al bijna van mijn stoel. En na het lezen ervan lukte het me eigenlijk niet meer om überhaupt op mijn stoel te blijven zitten. De raad heeft een kaderstellende en controlerende rol. De eerste rol is in 2016 goed vormgegeven met het vaststellen van beleid. Deze laatste rol oefent de raad onder andere op dit moment uit. Voorzitter. Om deze rol goed uit te kunnen oefenen heb ik een aantal vragen. Was de wethouder op de hoogte van de slechte implementatie van het risicomanagementbeleid voordat dit onderzoek zich aandiende? Wat is de reden dat de wethouder niet eerder heeft geacteerd op dit gebied, gezien het geldslurpende afvaldossier van de afgelopen jaren? Kan de wethouder aangeven hoe beleid überhaupt wordt geïmplementeerd in de gemeente? Is hier beleid voor of ligt hier niks voor vast? Zijn er nog andere gebieden waar beleid volgens de wethouder niet voldoende geïmplementeerd is?

6

WOORDELIJK VERSLAG RAAD 13 JULI 2021

GEMEENTE WESTLAND

Voorzitter. Het is schokkend om te zien dat de kaders van het hoogste orgaan van de gemeente niet uitgevoerd worden, terwijl dat het werk is van de wethouders en het college als geheel. Implementatie is cruciaal en dat is voor ons vanavond dan ook een van de zwaarder wegende onderwerpen. Afhankelijk van de antwoorden van het college komen wij in tweede termijn mogelijk nog met een motie. De heer Keizer: Voorzitter. Op initiatief van de fractie van GemeenteBelang Westland en gesteund door de overige raadsfracties ligt dit rapport op tafel. We hebben met elkaar gevraagd om een onderzoek te doen door de RKC en dat is duidelijk niet voor niets geweest. Ondanks dat het college in oktober al aangaf zelf een inventarisatie te hebben uitgezet is het denk ik goed dat dit onderzoek is gedaan. En de conclusies zijn fors. We hebben onlangs in de commissievergadering al inhoudelijk over de techniek gesproken, dus ik houd me op dit moment alleen even tot een politieke afweging. Die conclusies zijn fors, dat zei ik al. Ze zijn ook ingrijpend, maar noodzakelijk. Het college heeft te lang gewacht. De stappen uit de aanbevelingen ondersteunen wij, evenals de beide amendementen. Eentje is er zojuist ingediend, en er zal er zo dadelijk nog eentje worden ingediend. Zoals ik al zei, de commissie heeft uitgebreid gesproken met elkaar en onze zorgen al geuit.

Waarover onze fractie nog wel graag een opmerking wil maken en waarover zij enigszins teleurgesteld is, is de reactie van het college op de conceptrapportage. Enerzijds lezen we de herkenning van het college in de conclusie. En anderzijds lezen we een poging om de conclusies enigszins te bagatelliseren. Het zou het college sieren om de conclusies ruiterlijk te onderstrepen en aan de slag te gaan om de aanbevelingen uit te voeren en in september met een plan van aanpak te komen. Wij zijn teleurgesteld in die houding en zullen zeker straks instemmen met het voorstel dat voorligt. De heer Van Harmelen: Voorzitter. De onderzoekers beginnen in de aanbiedingsbrief met de woorden:” Dit onderzoek hebben wij in goed overleg met het college en de ambtelijke organisatie kunnen uitvoeren.” Wij denken dat daarom gesteld kan worden dat dit rapport een correcte weergave is van hoe een en ander binnen de gemeente Westland gaat en ging. De hoofdconclusie van dit rapport is dat de opzet van het risicomanagementbeleid van de gemeente Westland toereikend is. Echter, het beleid is onvoldoende geïmplementeerd en uitgevoerd, waardoor het risicomanagement niet doeltreffend en doelmatig is. Een aantal hoofdconclusies is getrokken, die zijn gebaseerd op een aantal deelconclusies. Ik wil ze nog wel even opnoemen. De eerste was dat de opzet van het risicomanagementbeleid toereikend is.

Alleen de implementatie van het beleidskader heeft zeer beperkt plaatsgevonden. Daardoor werkt het beleidskader onvoldoende door in de praktijk van aanbesteding, contractbeheer en projecten. En de uitvoering van het risicomanagement is nu te veel personeelsafhankelijk. En als laatste kan de raad onvoldoende in samenspraak met het college sturen op strategische risico's. Het rapport geeft ook een aantal aanbevelingen weer die alle gericht zijn op de raad. En die drie aanbevelingen zal ik kort nog even noemen: verzoek het college om het huidige beleidskader waar nodig aan te vullen en vervolgens te laten implementeren; verzoek het college om een standaard voor projectmatig werken alsook inkoop en contractmanagement te laten opstellen; geef aan het college aan hoe je geïnformeerd wilt worden over risico's en risicomanagement. Het college stelt in zijn reactie goed uit de voeten te kunnen met de aanbevelingen uit het onderzoek en deze nadrukkelijk onderdeel te laten zijn van reeds lopende verbetertrajecten. Wel geeft het college aan dat het meent dat de onderzochte casussen niet binnen de beoogde reikwijdte van het beleidskader en risicomanagement vallen. Kan het college hierop een toelichting geven? M et name op de zin: “De onderzochte contracten en het project zijn in

7

WOORDELIJK VERSLAG RAAD 13 JULI 2021

GEMEENTE WESTLAND

onze ogen niet geschikt om op deze wijze een oordeel te kunnen vellen over de doeltreffendheid van het strategisch risicomanagement.” Het college s preekt verder het volgende uit: “ Wij stellen vast dat het RKC-onderzoek naar het risicomanagement informatief en nuttig is. Geen van de beleidsactoren, bestuurlijk en ambtelijk, heeft aan de implementatie van het beleidskader voor strategisch risicomanagement de aandacht gegeven die het onderwerp verdient. Wij kunnen goed uit de voeten met de aanbevelingen die de onderzoekers doen. Wij zullen extra aandacht gaan besteden aan de totstandkoming van een gestructureerde methodiek voor risico ~ inventarisatie, risicoafweging en risicobesluitvorming. Wij zullen dit nadrukkelijk onderdeel laten zijn van de reeds lopende verbetertrajecten. Dit betreft de trajecten inzake het projectmatig werken, inkoop en contractmanagement, aanpak ruimtelijke projecten en uniform contractbeheer.” Mijn fractie ziet dit als een belofte van beterschap en wenst het college hiervoor veel sterkte en wijsheid toe. De heer Spaans: Voorzitter. We hebben hier in dit huis spelregels afgesproken. Taakverdelingen, zo u wilt. En dat is dat de raad een kaderstellende en een controlerende rol heeft naast een volksvertegenwoordigende rol en dat het college die uitvoert.

En als we dan dit rapport en conclusies bekijken, dankzij een unaniem aangenomen motie van GBW, dan zien we dat die kaderstellende rol er wel is, maar dat de uitvoerende rol ernstig en serieus in gebreke is gebleven. Dat mag je het college kwalijk nemen. En voor een deel is er een mea culpa en steekt het college de hand gelukkig in eigen boezem. Dat neemt niet weg dat het een serieuze zaak is dat onze gemeente en onze inwoners onderdeel zijn geworden van een hoog risico. En dat dat door ons niet gecontroleerd kon worden, want het is niet uitgevoerd. Je zou kunnen zeggen dat je daar dan achter had moeten komen. Maar als we wel de kaders hebben gesteld en er komt vervolgens geen uitvoering, dan valt er weinig concreets en zeker niet smart terug te formuleren. Dus wij zijn ernstig voor het amendement dat de VVD heeft ingediend en dat door ons mede is ondertekend. Echter, daar zit ook een heel grote valkuil in, in het uitvoeren van de aanbevelingen in dat amendement. Want het kan zomaar zijn dat we gewoon weer op dezelfde voet doorgaan. Namelijk, er is dan beleid. We hebben een amendement vastgesteld en dat hebben we met elkaar gedaan, maar als daar vervolgens geen uitvoering aan wordt gegeven zijn we weer terug bij af en hebben we daar niets mee gewonnen. Ik heb even rondgebeld met mensen die werken met een aanpak à la het amendement dat de VVD en ondergetekende voorstellen.

En dan blijkt dat inderdaad de voornemens om dat op die manier te gaan doen wel degelijk oprecht aanwezig zijn. Alleen op het einde van de rit, het bekijken of dat risico als een soort oplegnotitie bij een voorstel wordt geformuleerd en of dat behaald is of wordt teruggevraagd, dat vergt van het college discipline om daarmee aan de gang te gaan en daarop serieus en adequaat inzet te plegen. Maar dat vergt ook van het huis, van de raad de discipline om daarop terug te vragen, om onze controlerende rol op dit punt nadrukkelijk op te pakken. Het op de een of andere manier bijhouden van degelijke voorstellen en het bijgehouden van de scope van een dergelijke voorstel, dan kijk ik met een half oog naar de griffie, is denk ik ondersteunend. Wij hebben als raadsleden geen ambtelijk apparaat achter ons dat ons daarop kan attenderen. Ons ambtelijk apparaat is de griffie en die krijgt wat mij betreft daarin ook een rol. Ik denk daarin graag mee. Voorzitter. We zijn het van harte eens met de aanbevelingen vanuit dit document. We lezen dat het college die serieus gaat oppakken. Daarin hebben wij vertrouwen. En wij zien de voorstellen en de uitwerking in september met belangstelling tegemoet. De heer Duijsens: Voorzitter. We hebben in 2016 het Beleidskader risicomanagement vastgesteld. Daar is verder niets mee gebeurd. Op zich een slechte zaak voor en van het college.

Maar misschien ook wel van onszelf. Als ik dit soort dingen dan zie, kijk ik in de spiegel en denk ik: jeetje, nou zijn we altijd zo kritisch, volgens velen hier te kritisch, en dit laten we glippen. Dus ook zelfkastijding is hier denk ik van de raad op zijn plaats. We geven

8

WOORDELIJK VERSLAG RAAD 13 JULI 2021

GEMEENTE WESTLAND

het college keurige regels mee. Die stellen vast en we doen daar heel interessant over gedurende een stukje van een avond. En vervolgens laten we het allemaal zitten en alles blijft zoals het was. En nogmaals, we controleren ook niet of dat gebeurd is. En dat is een manco, dat we onszelf allemaal kunnen aanrekenen. Dat we toch scherp aan de wind moeten varen in onze controleplicht en het college in zijn uitvoeringsplicht. Dus wat dat betreft een kleine 2-1-stand voor het college. 2 voor het college en 1 voor de raad, want het college wordt daar natuurlijk voor betaald en ingehuurd om de gemeente te besturen volgens de door de raad gestelde kaders. Maar nogmaals, wij zijn van de controle. Dat hebben we ook niet gedaan. Wat ik best wel onrustbarend vind, dat sluit ook een beetje aan bij de heer Spaans, is dat we niet anders zijn gaan handelen toen we dit hebben geconstateerd. Ik heb dat met opzet maar niet even aangevoerd bij de vaststelling van het perspectief voor het Floragebied. Want dat had dan ook gekund: in een heel vroeg stadium alvast de risico's te vermelden als we daarmee doorgaan en als het uiteindelijk datgene gaat worden dat we denken dat het gaat worden. Daar waar het om heel grote bedragen gaat en waarschijnlijk de financiële last van de gemeente te boven gaat. Het collegevoorstel zoals het er ligt vinden we eigenlijk een beetje slapjes.

Dus vandaar het amendement dat samen met GBW wordt ingediend om de tekst daarvan wat sterker te maken. Het VVD-amendement heeft ook onze steun, maar dat gaat alleen maar over raadsbesluiten. En risicomanagement is iets meer bij een gemeente dan alleen maar voor een raadsbesluit aangeven wat dan de risico's zijn en de staffel die de VVD keurig aan het rapport heeft ontleend en die bij ieder raadsbesluit kan worden opgenomen. Daar hebben we op zich geen bezwaar tegen. Dat amendement zullen we steunen. Maar daarnaast zal het college ook verder het nodige moeten doen. Dat kun je dan baseren op - een beetje technisch - artikel 169 van de Gemeentewet. Daarin staat dat het college de raad over majeure zaken informeert. Daar vallen volgens de memorie van toelichting ook alle risico's onder. Dat is in feite het vierde punt van ons amendement, dat wij het college verzoeken om de raad van alle informatie te voorzien die nodig is om 'majeure' risico's met (mogelijk) ingrijpende gevolgen voor de gemeente tijdig en vooraf in beeld te brengen en te hebben en ook met de raad eventueel alternatieven door te nemen op welke wijze deze risico's gemitigeerd of voorkomen kunnen worden. Dus dat gaat verder dan het VVD-voorstel.

Dit is, als het college iets tegenkomt, uitvoering van een besluit, uitvoering van een eerder besluit, uitvoering van zijn eigen besluit, uitvoering van de raad, of er überhaupt zich een situatie voordoet, dat dan de raad geïnformeerd wordt over de risico's. En het college dat ook op zich neemt. Dan een stukje laaghangend fruit, een centraal risicoregister. U zult zeggen dat we een risicoregister hebben. Maar dat is iets anders dan in 3.4 van het beleidskader van 2016 is bedoeld. Het college probeert in de reactie op het rapport aan te geven dat het allemaal nog niet zo ernstig is. Dat het best wel op casusniveau weet wat de risico's zijn. Dan zou het heel redelijk zijn dat het college een up to date centraal risicoregister aanlevert voor de begrotingsraad van 2021. Want dan is dat in ieder geval maar gebeurd. Dan hebben we dat register. Dan ben ik benieuwd wat daarin komt te staan. Maar in ieder geval dat het college dat voor elkaar gaat krijgen. Een ruime termijn. Het zou sterk zijn als het college dat in september dat allemaal gereed heeft om uit te voeren. Dat geeft iets meer tijd tot de begrotingsraad. Dan gaat het ook pas spelen. Dus dat we bij de behandeling van de Begroting 2022 het risicoregister goed in beeld hebben. In het risicoregister moeten de punten 1 tot en met 15 van het inmiddels al een paar keer genoemde Beleidskader risicomanagement verwerkt zijn.

In ons amendement willen we voorts dat de aanbevelingen en conclusies overgenomen worden door het college en dat het college die uitvoert. Niet alleen aanbevelingen, maar ook conclusies zijn belangrijk. Dus dat het beleidskader 2016 wordt toegepast. Dat de raad op strategische risico's kan sturen. En dat de raad op tijd geïnformeerd wordt om te kunnen sturen op strategische risico's en een deugdelijk up to date centraal risicoregister moet hebben. Ik heb al aangegeven hoe dat dan zou moeten.

9

WOORDELIJK VERSLAG RAAD 13 JULI 2021

GEMEENTE WESTLAND

Ik wil de raad vragen dit amendement te steunen en in ieder geval daarvoor te stemmen. Dat geeft op zich een wat betere basis dan het nu voorliggende voorstel. Dan nog iets, wat een aantal vorige sprekers ook heeft aangegeven. U kunt allemaal over mooie woorden over risico's, risicobeheersing en risicoverantwoording praten, maar alles staat en valt uiteindelijk met een krachtig bestuur, dat inderdaad deugdelijk risicomanagement binnen de gemeente toepast. Als dat krachtige bestuur er is, als het college krachtig inzet op het risicomanagement, dan zal het lukken. Maar als het dat niet doet zal het nooit iets gaan worden. Dan nog een slotwoord over het onderzoek naar afvalverwerking en - inzameling. Naar aanleiding daarvan zitten we hier vanavond. Naar aanleiding daarvan heeft GBW die motie ingediend en heeft de raad die motie aangenomen. Vorige week heeft wethouder Snijders aangegeven dat hij zou zorgen voor het volledige dossier. Ik dacht dat we dat toch al hadden. Blijkbaar is er toch nog een ander volledig ander dossier beschikbaar naar aanleiding van concrete vragen die we hebben gesteld. Dat mag de raad zich ook aanrekenen dat ook daar de onderste steen nog lang niet boven is.

Hoe is dat destijds gegaan en hoe dat nou kon gebeuren, dat je een aanbesteding houdt, een aantal geïnteresseerden hebt, en er uiteindelijk één inschrijver is en ook bekend is met stukken van de gemeente en mededelingen, dat hij de enige is? Dat soort zaken noem ik ook risicomanagement. Vooraf en preventief dien je te voorkomen dat je nog één inschrijver overhoudt na een aanbesteding waar heel veel bedrijven interesse in hebben. Dat willen we in ieder geval nog nader onderzoeken. Maar dat is allemaal toekomstmuziek. Dat hoort ook tot een deugdelijk risicomanagement. Na aanleiding van een beschouwing en de feitelijke gang van zaken moet ik eerlijkheidshalve zeggen dat ik het nog steeds niet begrijp. De raad heeft politieke overwegingen om zo'n onderzoek tegen te gaan en om te kijken hoe dat nou is gelopen. Het college zou ook moeten willen zien hoe het destijds is gelopen, hoe het bij de aanbesteding en bij die uitvraag is gelopen. Waarom hadden we uiteindelijk nog maar één gegadigde. Waarom hadden we één gegadigde voor het papier en waarom werden die prijzen zo hoog. De heer Zuyderwijk: Voorzitter. Sorry dat ik de heer Duijsens onderbreek. In het begin was er een erg goed betoog inzake het amendement dat de heer Duijsens namens Westland Verstandig wilde indienen.

Ik merk de laatste vijf minuten dat het toch weer teruggaat naar het afvaldossier en welke papieren er wel of niet waren. Ik denk dat we die discussie ruim gehad hebben. We snappen het punt ook en willen teruggaan naar het risicomanagement, waarvoor we hier zitten. De heer Duijsens: Dank u wel, mijnheer Zuyderwijk. Ik denk dat ik zelf over mijn eigen woorden ga. Risicomanagement houdt meer in dan alleen maar hetgeen we vanavond hier bespreken en wat in het rapport staat. Risicomanagement is breder. Risico's kunnen zich ook voordoen, bijvoorbeeld bij afvalinzameling. Risico's dat je aanbestedingen houdt die uiteindelijk niet goed terechtkomen. Dat je een aantal inschrijvers hebt en het bestek dermate onhandig hebt gemaakt dat je uiteindelijk nog één inschrijver over hebt. U bent werkzaam in de aannemerij en dat moet u ook een gruwel zijn. Het moet voor u echt verschrikkelijk zijn dat je als 100.GOO + ^emeente een geweldige klus hebt te verdelen en hebt uit te geven en je het vervolgens zo weet te manoeuvreren dat je nog maar één aanbieder hebt, die vervolgens denkt: nou, die gemeente is van mij; die zullen we eens even nemen. Dus wordt vervolgd, zou ik zeggen. Dat geheel laten we niet rusten. En we wachten thans de stukken van het college af. En daarna zal dat op een ander front bezien gaan worden.

“ De raad van de gemeente Westland in vergadering bijeen op 13 juli 2021; overwegende:

10

WOORDELIJK VERSLAG RAAD 13 JULI 2021

GEMEENTE WESTLAND

-

dat de RKC in haar rapport van mei 2021 inzake het risicomanagement een aantal aanbevelingen doet; dat in het ontwerpraadsbesluit onvoldoende tot hun recht komen de deelconclusies zoals verwoord op pag. 7 van het rapport en welke deelconclusies verder in het rapport worden uitgewerkt: 1. h et beleidskader 2016 moet worden toegepast in “de praktijk van aanbesteding, contractbeheer en projecten”; 2. de r aad kan nu onvoldoende sturen op strategische risico's; 3. de raad wordt niet toereikend en niet op tijd geïnformeerd om te kunnen sturen op strategische risico's; 4. een deugdelijk up to date centraal risicoregister zoals aangegeven in 3.4 van het Beleidskader Risicomanagement ontbreekt; dat het betreffende ontwerpraadsbesluit dan ook aangevuld en aangepast dient te worden; besluit het voorliggende ontwerpraadsbesluit als volgt te wijzigen: 1. zie bestaande tekst; 2. de huidige tekst onder 2 vervangen. De aanbevelingen zoals verwoord in het rapport onder 2.6 over te nemen en de conclusies onder 2 over te nemen en het college te verzoeken (a t/m d blijven ongewijzigd); 3. n ieuwe tekst toevoegen: “Het college te verzoeken een up to date zijnd Centraal Risicoregister zoals bedoeld in 3.4 van het Beleidskader Risicomanagement 2016 aan de raad te verstrekken voor de begrotingsraad 2021 ”; 4.

het college voorts te verzoeken om de raad van alle informatie te voorzien die nodig is om (majeure) risico's met mogelijk ingrijpende gevolgen voor de gemeente tijdig en vooraf goed in beeld te hebben en ook met de raad eventueel alternatieven door te nemen op welke wijze deze risico's gemitigeerd of voorkomen kunnen worden; 5. punt 3 uit het ontwerpraadsbesluit: blijft gehandhaafd; gaat over tot de orde van de dag. (Amendement van Westland Verstandig en GemeenteBelang Westland) De heer De Gier: Voorzitter. We hebben het vandaag over het strategisch risicomanagement. Waarom noem ik dat ‘strategisch' erbij? Omdat dat de kern toentertijd van het raadsvoorstel was. En als we terugkijken op hoe dat nou allemaal is ontstaan, zie je dat de afdeling Strategie in de jaren 2014, 2015 dit beleid heeft voorbereid. In 2015 is begonnen een eigen organisatorisch kader te hanteren, waarbij de ambtelijke organisatie in feite met deze risico's zou kunnen omgaan. Pas in 2016 hebben wij als raad het beleidskader vervolgens aangenomen. En dan zie je het langzaam wegglijden. In 2017 was er natuurlijk de reorganisatie binnen de organisatie. De afdeling Strategie ging op in de cluster Beleid. En de afdeling BAS, waarop ik straks nog even terugkom, gaat in Beleidsvoering op.

In 2018, als dit college aantreedt, verdedigt het college op dat moment nog de Jaarrekening 201 7, waarin nog is vermeld dat men bezig is met dit beleid voor te bereiden en in te gaan voeren. Maar daarna verdwijnt het spoorslags uit alle officiële stukken. Als de kern van het vastgestelde beleid wordt gezien dat de strategische doelen en vastliggende risico's worden ingeschreven in het centraal strategisch risicoregister, waarin die strategische doelen dus moeten staan. Ik heb begrepen uit het rapport van de Rekenkamercommissie dat Control bezig is geweest om die strategische doelen te benoemen. In het rapport staat op bladzijde 23 een tabelletje waarin die poging naar voren komt. Als ik dan die strategische doelen zie denk ik dat waarschijnlijk er discussie binnen de organisatie over de opgeschreven strategische doelen die Control heeft opgeschreven is ontstaan. En daarom is het ineens verdwenen. Als je leest wat in ons beleidskader staat horen de strategische doelen uit het collegewerkprogramma erin te staan, alle doelen uit gemeentelijke visies en de bestuursopdrachten van het college. En ook nog projecten en programma's, die bijdragen aan strategische doelen. Van dat al is in het voorstel van Control

11

WOORDELIJK VERSLAG RAAD 13 JULI 2021

GEMEENTE WESTLAND

niets terug te vinden. Dus ik snap dat daar dan vertraging in komt en dat er pas in november 2019 door het directieteam opdracht wordt gegeven om het verder uit te werken. Het blijft voor mij onbegrijpelijk waarom het college zijn uitvoerende taak niet heeft opgepakt en dit door de gemeenteraad vastgestelde beleid niet tot uitvoering heeft gebracht. Om daarover duidelijkheid te krijgen heb ik een aantal vragen opgesteld, die ik nu zal voorlezen. De eerste vraag is waarom de toezegging voor de verdere uitwerking die in de Jaarrekening 2017 stond door het college niet is nagekomen en waarom daarop in de Jaarrekening 2018 niet meer is teruggekomen. De verankering binnen de organisatie is nu wel duidelijk. maar onduidelijk blijft wie nu eigenlijk in het college verantwoordelijk is. Misschien kan het college dat nog nader toelichten. De heer Duijsens refereerde al aan het afvalcontract. Het lijkt alsof het directieteam wakker is geschoten en in november 2020 opdracht heeft gegeven. De controller heeft een voorzet gedaan voor die strategische doel. Dat lijkt dan niet aan te sluiten bij het beleidskader.

Hoe ziet het college dat en heeft dat al over strategische doelen gesproken die in het beleidskader bedoeld worden? Hoewel het rapport zegt dat dit beleid onbekend was bij tenminste grote delen van de raad, college en organisatie, blijken individuen het beleid deels wel uit te voeren. Ik vroeg me af of dat soms de ambtenaren waren die hebben bijgedragen aan de ontwikkeling van dit beleid. Waarom zijn hun ongetwijfeld afgegeven signalen dan niet opgepikt, zodat de uitvoering van dit beleid weer ter hand is genomen? Dan even een zijsprongetje. Ik zei net al dat de afdeling BAS is opgegaan in Beleidsvoering. In het stuk van de Rekenkamercommissie is in ieder geval niet duidelijk wat de taken daarvan waren en welke taken naar Beleidsvoering zijn gegaan. Dat lijkt me ook wel van belang. Wat ook blijkt is dat het college zijn informatieplicht naar de raad slecht vervult. Weliswaar zit het in de beleidscyclus en worden we bij de begroting en zo geïnformeerd. Maar de ongevraagde informatiestrekkende rol komt helemaal niet meer tot uitdrukking. Hoe denkt het college die te gaan verbeteren? Het laatste is welke mogelijkheden het college bij uitwerking van dit kader ziet om dit kader ook te gaan gebruiken voor grote, maar niet strategische risi co's, zoals de gemeente die loopt. Afhankelijk van de beantwoording ga ik kijken naar de moties en amendementen.

Mevrouw Vermeer-de Smit: Voorzitter. De RKC heeft in het afgelopen mei uitgebrachte rapport aanbevelingen gedaan over het risicomanagement binnen onze gemeente. Ze stelt dat het beleidskader uit 2016 moet worden toegepast in de praktijk van aanbesteding, contractbeheer en projecten. Daarmee zijn we het denk ik raadsbreed eens. Maar er staat ook in het rapport dat het beleid in opzet goed is. Alhoewel de implementatie beperkt heeft plaatsgevonden wordt het beleid an sich goedgekeurd. Het CDA is van mening, net als wij allemaal, dat de raad een stem moet h ebben bij strategische risico's. De toezegging van de wethouder om risicomanagement beter te implementeren naast de toezegging van een deugdelijk risicoregister, dat voor de raad goed inzichtelijk is, is voor ons voldoende. De wethouder heeft eerder toegezegd daarmee aan de slag te gaan. De aanbevelingen uit het rapport worden overgenomen. Misschien wil hij dat straks nog een keer herhalen. En dat is voor ons voldoende. Ik sluit me dan ook graag aan bij de woorden van collega Spaans. De wethouder geeft aan hiermee aan de slag te gaan en wij hebben daarin vertrouwen. De heer Van Koppen: Voorzitter. Op 17 mei was er een bijeenkomst waarin we de conceptversie te zien kregen van het onderzoek naar risicomanagement.

Al bij het zien van de conceptversie was er een aantal partijen dat zei dat er een raadsvergadering over het onderwerp moest komen. De definitieve versie hadden we toen nog niet gezien. De discussie door de commissie was ook nog niet gevoerd. Maar toch was de uitslag al wel bekend, namelijk een extra raadsvergadering. Daarna volgde de discussie in een

12

WOORDELIJK VERSLAG RAAD 13 JULI 2021

GEMEENTE WESTLAND

commissievergadering, die in mijn ogen goed weergaf waar volgens mij het een en ander mis zat. En we spreken er vanavond weer over. De heer Hofland: Voorzitter. Mag ik tussendoor een feitelijke vraag stellen? Was de introductie van de heer Van Koppen een feitelijke constatering of zat er ook een waardeoordeel van hem achter? De heer Van Koppen: Het is een feitelijke constatering. Daarna volgde de discussie, die volgens mij goed weergaf waar er het een en ander mis zat. Nu spreken we er weer over. Waar wel een waardeoordeel in zit, is dat we er vanavond over spreken en niet in een reguliere vergadering, die volgens mij best aardig was ingekort. Maar er moest toch vanavond een extra raadsvergadering komen. Als je ziet wat er vanavond op de agenda staat lijkt het simpel. We besluiten vanavond over drie dingen: 1. kennis te nemen van het rapport, dat lijkt me akkoord; 2. het college neemt alle aanbevelingen uit het rapport over; dat lijkt me heel verstandig; 3. een terugkoppeling aan de raad en de RKC te geven over deze aanbevelingen, die we gaan doorvoeren. Dat lijkt me ook akkoord. Wat wil je daarnaast nog meer, zou je bijna denken? Natuurlijk dat het Beleidskader strategisch risicomanagement er al was in 2016 en niet goed in de organisatie was geïmplementeerd, dat is niet goed. Je kunt heel lang terugkijken hoe dat dan komt.

Dat hebben we deels al in de commissievergadering gedaan. Westland Verstandig zei dat net ook al, hartstikke goed. Misschien is het tussentijds niet goed overgedragen. Misschien hebben we er als raad nooit erg in gehad. Dat heb ik er ook een aantal horen zeggen. We gingen er terecht van uit dat na vaststelling je mag verwachten dat het ook uitgevoerd wordt. We hebben het daarna niet echt gecheckt. We moeten nu wel verder. Wat onze fractie betreft is dat vanavond een stap in de goede richting en doen we drie dingen: kennis nemen van het RKC-rapport, de aanbevelingen overnemen en een betere terugkoppeling wellicht naar de raad. Precies zoals de drie punten in het voorstel staan. Wat dat betreft kunnen we alleen maar mee stemmen met het voorstel. Dan het amendement van Westland Verstandig. Ik hoorde iets zeggen over de conclusies. Nu worden alleen de aanbevelingen overgenomen en zij wil het graag scherper met die conclusies. Ik hoor graag van de wethouder dat die ook wat met de conclusies gaat doen. En dat het college die meeneemt in zijn stuk. Dat geldt eigenlijk ook voor het andere amendement. Het college gaat zo meteen met iets komen en ik hoor graag of dat aansluit bij dat amendement. Ik zou daar niet te snel een voorshot op willen nemen. De voorzitter: Dat was de eerste termijn van de gemeenteraad en geef ik nu het woord aan wethouder Van der Stee namens het college.

Wethouder Van der Stee: Voorzitter. Dank u wel. Vorige keer hebben we in de commissievergadering de presentatie gehad en hebben we al een aantal technische zaken besproken. Na afloop was er ook een aantal presentaties van onderzoekers en een aantal vragen aan het college. Die heb ik geprobeerd zo goed mogelijk te beantwoorden. Ik heb ook geprobeerd daar zaken in perspectief te zetten. Het belangrijkste van vanavond is dat we als college kennis hebben genomen van het rapport en de aanbevelingen, die door meerdere partijen zijn genoemd. Wat dat betreft 1 000Zo overnemen. Laat daar geen misverstand over zijn. Ik heb u ook op die avond uitgenodigd om dit samen met ons te bespreken. Er komt een plan van aanpak van het CSR, het Centraal Strategisch Risicoregister. En ik zou graag ook het plan van aanpak met u willen bespreken. Waarom? Omdat ook vanavond weer een aantal dingen door elkaar loopt. En laten we dan goed weten wat we van elkaar verwachten. Wat

13

WOORDELIJK VERSLAG RAAD 13 JULI 2021

GEMEENTE WESTLAND

bedoel ik daarmee? Ik had het met de heer Zuyderwijk over het amendement en de tabel. Wilt u de tabel voor alle voorstellen gaan gebruiken of niet? Wil je die tabel alleen voor bepaalde dossiers gebruiken, alleen voor de strategische doelen of voor de grotere majeure kwesties? Het wordt erg veelomvattend als we ook voor voorstellen als de LEA een uitgebreid risicomanagement moeten gaan voeren. Dus de vraag is hoe we daarmee omgaan. Dan het plan van aanpak. Het invoeren daarvan zal ongeveer zes maanden vergen. Er zal extra inzet op gepleegd gaan worden. De heer Duijsens noemde net al de pagina in het voorstel zelf, het risicoregister onder 3.4. Daarin staan vijftien punten en de punten A, B en C. Er zitten best wel lasti g te beschrijven risico's bij of het optreden van een bruto risico, financiële schade, beheersmaatregelen, evaluatiedata, effectiviteit van beheersmaatregelen en noem maar op. Wat verwachten we van elkaar? Ik zou dat graag in het raadsoverleg financiën willen bepreken. Dit om te voorkomen om straks een beeld te hebben dat niet hetzelfde is. Dat zou in de toekomst tot problemen kunnen leiden. De heer De Gier begon ermee dat we een risicomanagement hebben vastgesteld, waarbij we bij paragraaf 1.3, de strategische cyclus, hebben gezegd dat we dat vooral op de strategische dingen doen. De heer Spaans: Voorzitter.

Ik hoor de portefeuillehouder zeggen dat hij het in het raadsoverleg financiën wil bespreken. Het gaat echter verder dan alleen een financiële afweging. Ik heb daar mijn vraagtekens bij. Als u een goede argumentatie heeft dat bespreking alleen in het raadsoverleg financiën moet plaatsvinden hoor ik die graag. Maar wat mij betreft is een commissiebespreking logischer. Maar ik hoor graag uw mening. Wethouder Van der Stee: U heeft helemaal gelijk, mijnheer Spaans. Het gaat verder dan alleen het financiële. De vorige keer hebben we het over het raadsoverleg financiën gehad. Als je met elkaar gaat discussiëren over een plan van aanpak van de organisatie, is het de vraag of een commissie dat moet doen of daarover een aparte bijeenkomst moet worden gehouden. Van mij mag die discussie in het raadsoverleg financiën plaatsvinden, het mag een andere werkbijeenkomst zijn, waarbij we met elkaar bespreken wat dat plan van aanpak inhoudt. De heer De Gier geeft ook netjes over pagina 23 van het rapport aan dat bij strategische doelen bijvoorbeeld staat 'Westland een veilige gemeente houden.' Wat gaan we daarmee doen? Hoe ga je dat risico beschrijven? Er staat ook bij volksgezondheid en milieu: een strategisch doel is Westland in 2040 klimaatbestendig en energieneutraal te maken. Dat is meer dan financiën en is breder.

Wat willen we daarvoor doen? Als je dan naar die vijftien punten dijkt die in het risicomanagement staan, dan is dat nogal wat. Wat verwachten we dan van elkaar? Wat willen we met elkaar bespreken?. Ik wil dat graag met u in een aparte bijeenkomst bespreken. Het is aan uw raad hoe u dat het liefst wilt doen. Voorzitter. Nogmaals, die aanbevelingen neem ik van harte over. Ik wil daarmee graag met u aan de slag. Maar ik vraag het amendement van de VVD nog even aan te houden, totdat we weten waarvoor we die tabel gaan gebruiken en bij welke voorstellen wel. Dan kunnen we dat in september gelijk doen. Beginnen we daar al mee? Het voorbeeld van de heer Duijsens ging over de Florabuurt. Dat we daar veel te laat mee beginnen. Nee. We hebben eerst een participatiebijeenkomst gehad. In de volgende fase gaan we dit soort dingen allemaal beschrijven en uitzoeken. En dat is meer dan alleen financiën. Ik heb een ander voorbeeld aangegeven. In september komen we bij u terug over het warmtenetwerk Westland. Dat is ook een heel uitgebreid verhaal. Dat is niet alleen financieel, er zit ook meer aan. Dat zullen we ook al brengen. Dus we voeren alle dingen zeker uit. Want het warmtenetwerk Westland is een strategisch doel van het college. Voorzitter.

Ik hoop in ieder geval de uitnodiging voor die bijeenkomst, het plan van aanpak, de manier en wat we van elkaar verwachten dan goed te kunnen bespreken. Dan zou het plan ook nog aangepast kunnen worden, zodat er straks een centraal strategisch risicoregister is, de dingen daarin staan die u er graag in wilt zien. En ook kunnen we met u praten over hoe vaak u dat register geüpdatet wilt zien of aangevuld wilt hebben. Ik ga daarover graag het

14

WOORDELIJK VERSLAG RAAD 13 JULI 2021

GEMEENTE WESTLAND

gesprek met u aan. Dus hoe ziet dat precies er dan uit, waarnaar de heer Zuyderwijk heeft gevraagd. Nou, laten we een startbijeenkomst houden. Afhankelijk van de uitkomst daarvan daaraan verder werken, want het is heel belangrijk. Zeker als je kijkt naar grote investeringen met grote risico's, zoals heel grote bouwprojecten, die we in het verleden hadden met de Westlandse Zoom en ONW. De heer Hofland vraagt of de wethouder op de hoogte was en waarom hij niet eerder heeft geacteerd. Ik was in die zin op de hoogte dat ik er bij ben geweest toen de raad in 2015 daarover heeft gesproken en het in 2016 heeft vastgesteld. Ik was niet op de hoogte dat het nog niet geïmplementeerd was. Een ander en de heer Hofland gaven aan dat in de Jaarrekening 2017 dat zinnetje staat. Ja, dat klopt. Maar de jaarrekening is opgemaakt vlak voordat wij kwamen en is behandeld toen wij er net waren. Dat zinnetje staat mij niet bij. Het is namelijk een vrij dik boekwerk. Ik heb het daar niet echt uitgehaald als zijnde dat ik daar gelijk op moest reageren op acteren. Het heeft bij mij er niet toe geleid om daar extra vragen over te stellen. De heer Hofland: Voorzitter. Dan keer ik het misschien even om. Datgene wat de wethouder zegt klopt natuurlijk in grote lijnen. We hebben te maken met de verantwoordelijkheid van de wethouder, wie het ook was.

Dan is het voor mij de vraag waarom het zinnetje is verdwenen. Dat zinnetje heeft in meerdere stukken gestaan, jaarrekeningen, begrotingen en dergelijke. En op een gegeven moment is het eruit gehaald. Dus als u geen actieve herinneringen heeft aan waarom het er niet meer in staat, waarom is het dan verdwenen, is mijn vraag dan. Wethouder Van der Stee: Die precieze vraag kan ik helaas niet beantwoorden. Als je in een college begint heb je te maken met allerlei overdrachtsdossiers. Daarin staan al jouw aandachtspunten die je overgedragen krijgt. Daar zit vooral je focus op. Dan ga je met het nieuwe college in gesprek, waarbij je het nieuwe collegeprogramma maakt. Daar haal je ook de eerste actiepunten uit. En daar zit vooral de focus op. U vraagt mij naar een detail in het veranderen van een zinnetje. Ik heb bij de Jaarrekening 2018 hele teksten gelezen en ik heb dat zinnetje toen niet gemist, omdat ik het in 2017 dus ook niet specifiek heb opgemaakt. Het was in elk geval geen aandachtspunt in het overdrachtsdossier van mijn voorganger. Dus mijn focus is er daarop niet geweest. De heer Keizer: Voorzitter. De wethouder geeft meerdere malen aan dat er geen aandacht voor is geweest in het overdrachtsdossier van zijn voorganger. Hoe is het dan ambtelijk georganiseerd? Hoe zou u dat dan naar de volgende periode doen? U bent ook toevallig portefeuillehouder P&O.

Ik kan me voorstellen dat niet iedere wethouder al zijn stukken zo paraat heeft. Wordt daar nu bijvoorbeeld al aan gewerkt dat dat klaar ligt voor de volgende periode? Heeft u daaruit door uw ervaring lessen getrokken of gezegd dat je dat anders moet doen? U geeft een paar keer aan wanneer u bent begonnen. Wanneer bent u actief begonnen met het risicomanagement? Was dat naar aanleiding van het afvaldossier, waarover we discussie hebben gehad? Of bent u al eerder in deze raadsperiode actief bezig gegaan met dat risicobeleid? Wethouder Van der Stee: Het eerste is dat we in het college al gesproken hebben over het regelen van de overdrachtsdossiers. Die worden dan ambtelijk voorbereid. Die worden door het college vastgesteld voor de overdracht. Dat is volgens mij in de vorige periode ook zo gegaan. Die worden ambtelijk voorbereid. De wethouders dienen aandachtspunten in en die worden voor de overdracht naar het volgende college netjes vastgesteld. Wanneer ben ik voor het eerst daarmee bezig geweest? Laat ik het zo zeggen, de focus is door het afvaldossier er wel op gekomen. Volgens mij is dat ook het moment geweest dat wij zijn gaan kijken naar de financiële sturing, de risico's, w at hebben we gedaan en wat ligt er?