IHP VO Westland d.d. 1 augustus 2023

Huisvestingsoplossing Naaldwijk In Naaldwijk liggen diverse opgaven, knelpunten en ambities met onderlinge afhankelijkheden. Het grootste speerpunt in Naaldwijk is de realisatie van het Vakcollege+ en een sportaccommodatie, op de locatie van de Flora Campus Westland. Dit voorziet de leerlingen van de huidige, verouderde locatie Hoge Woerd van goede huisvesting en maakt de visie van één Vakcollege+ in synergie met het bedrijfsleven mogelijk. Bovendien komen met deze ontwikkelingen twee onderwijslocaties vrij, die oplossingen bieden in het grote ruimtetekort in het voortgezet onderwijs in Naaldwijk. Vanaf het moment dat het Vakcollege+ wordt opgeleverd komen het gebouw van ISW Praktijkcollege aan de Lage Woerd en van ISW

1507511-0042.0.9, d.d. 1 augustus 2023

Pagina 29 van 45

●●●●●●●●●●●●●●●●●●●●●●●●●

www.hevo.nl

Vakcollege aan de Hoge Woerd vrij voor nieuwe invullingen. Het ruimtetekort in Naaldwijk doet zich voor bij ISW Hoogeland en Lentiz Floracollege:  Bij ISW Hoogeland is sprake van een groot en toenemend ruimtetekort. Op de korte termijn, bij ingang van schooljaar 2023-2024, wordt hiervoor tijdelijke huisvesting geplaatst. Een structurele oplossing is echter noodzakelijk en kan mogelijk geboden worden in het gebouw aan de Lage Woerd.  Het knelpunt voor het Lentiz Floracollege betreft onvoldoende capaciteit voor bewegingsonderwijs voor het voortgezet onderwijs. Realisatie Vakcollege+ incl. sportaccommodatie Het ISW Vakcollege+ wordt binnen de eerste tranche van voorliggend IHP gerealiseerd voor alle leerlingen vakcollege en praktijkcollege (incl. lwoo) van ISW. Het uitgangspunt is dat het Vakcollege+ wordt gerealiseerd op de Flora Campus Westland. De exacte plek op de locatie is nog niet definitief en de vaststelling van het nieuwe bestemmingsplan voor deze locatie moet nog plaatsvinden. ISW is al gestart met de planvorming, onder andere met het vormgeven van de onderwijskundige ambities. Het proces van de ontwikkeling van het Vakcollege+ vindt plaats in nauwe samenwerking tussen de gemeente en ISW. Omvang van het Vakcollege+ Als uitgangspunt voor de omvang van het Vakcollege+ gelden de leerlingprognoses voor 2037.

In 2037 hebben het vakcollege en praktijkcollege samen 887 leerlingen. Op basis van één vaste voet (550 m2) als nevenvestiging met spreidingsnoodzaak komt dit op een ruimtebehoefte van 10.053 m2 bvo. Hierbij is ook de algemene vaste voet voor praktijkonderwijs (306 m2 bvo) opgeteld. Verder is rekening gehouden met de verschillen in vierkante meters per leerling en vaste voeten voor de diverse vmbo-profielen en het praktijkonderwijs. De gemeente gaat in overleg met ISW over de te verwachte gevolgen van aantrekkingskracht en groei en wat dit betekent voor de omvang van het Vakcollege+. Sportaccommodatie nabij Vakcollege+ Parallel aan de realisatie van het Vakcollege+ wordt ook een sportaccommodatie met mogelijk drie zaaldelen gerealiseerd. Deze zal in gebruik worden genomen door het Vakcollege+ (het Vakcollege+ heeft recht op 2,1 zaaldelen in 2037). De overige capaciteit kan een structurele oplossing bieden voor het bewegingsonderwijs van Lentiz Floracollege. Het uitgangspunt is dat deze sportaccommodatie in de avonduren en weekenden ook voor sportverenigingen of eventueel het bedrijfsleven beschikbaar is. Op basis van deze uitgangspunten is een sporthal met drie zaaldelen een interessante invulling voor de sportaccommodatie. Een aandachtspunt hierbij is wel dat het bewegingsonderwijs in een sporthal t.o.v.

afzonderlijke sportzalen kwaliteit inlevert op het gebied van akoestiek en diversiteit van de zaalindeling. Dit heeft te maken met de flexibele tussenwanden die minder geluidswerend zijn en waar geen sportattributen aan kunnen worden bevestigd. Uit onderzoek wat de gemeente gaat uitvoeren zal moeten blijken welke partijen gebruik gaan maken van de sportaccommodatie en wat de behoefte van deze partijen is. Hierna kan tot besluitvorming over het aantal benodigde zaaldelen en de invulling daarvan worden overgegaan.

1507511-0042.0.9, d.d. 1 augustus 2023

Pagina 30 van 45

●●●●●●●●●●●●●●●●●●●●●●●●●

www.hevo.nl

Termijn 2024-2027

Project Realisatie ISW Vakcollege+

2024-2027

Realisatie Sportaccommodatie bij Vakcollege+

Toelichting Op basis van 887 leerlingen vakcollege en praktijkcollege incl. LWOO wordt de omvang van het Vakcollege+ 10.053 m2 bvo Sportaccommodatie met 2 of 3 zaaldelen*

*De hoeveelheid zaaldelen zal blijken uit het behoefte onderzoek wat de gemeente bij Lentiz en sportverenigingen zal uitvoeren.

Inzet Balleringhal voor bewegingsonderwijs Lentiz Zoals benoemd kan de sportaccommodatie bij het Vakcollege+ een oplossing bieden voor het capaciteitstekort in het bewegingsonderwijs van Lentiz. Aangezien deze ontwikkeling nog enkele jaren op zich laat wachten is ook een tijdelijke oplossing nodig. De gemeente zal samen met Lentiz onderzoeken of de Balleringhal een tijdelijke oplossing voor het bewegingsonderwijs van Lentiz kan bieden. Realisatie nevenlocatie ISW Hoogeland in gebouw Lage Woerd De noodlokalen bij ISW Hoogeland zijn slechts een tijdelijke, maar kwalitatieve oplossing voor het ruimtetekort. De noodlokalen voldoen aan de eisen voor een schoolgebouw en bieden, ondanks de tijdelijke aard, een goede plek voor de leerlingen van ISW Hoogeland. In de periode direct na het uitvoeringsprogramma van dit IHP, nadat het Vakcollege+ gereed is, zal het gebouw van ISW Praktijkcollege aan de Lage Woerd worden ingezet om het ruimtetekort bij ISW Hoogeland op te lossen. Het voorkeursscenario is dat Lage Woerd een brugklas mavo-havo-vwo locatie wordt van ISW Hoogeland, voor ca. 350 leerlingen. Dit sluit goed aan bij het landelijk onderwijsbeleid van brede brugklassen. In Lage Woerd is de capaciteit 3.824 m2 bvo, excl. gym. Lage Woerd zal wel functioneel aangepast moeten worden om geschikt te zijn voor ander onderwijs dan praktijkonderwijs.

Oplossen capaciteitsproblemen door realisatie brugklaslocatie ISW Hoogeland in Lage Woerd In dit scenario gaan alle brugklasleerlingen van ISW Hoogeland naar de locatie aan de Lage Woerd. In onderstaande tabel is uitgerekend wat dit betekent voor de ruimtebehoefte. Er is uitgegaan van het huidige aantal brugklasleerlingen en de groei zoals geprognosticeerd door Pronexus. Daarnaast is gerekend met één algemene vaste voet van 550 m2 op basis van een nevenvestiging met spreidingsnoodzaak. Nader onderzoek zal moeten uitwijzen of deze nevenlocatie inderdaad recht heeft op een algemene vaste voet, maar in het gebouw van Lage Woerd is hier in ieder geval voldoende capaciteit voor. De berekening laat zien dat er na de verplaatsing van de Brugklas Hoogeland - Leerlingprognose Pronexus april 2023 brugklasleerlingen van ISW 2022 2027 2037 in Lage Woerd Hoogeland naar de Lage Woerd Aantal leerlingen 338 343 371 2 nog een ruimteoverschot is. m ruimtebehoefte 2639 2670 2843 2 Invulling voor het ruimteoverschot m tekort/overschot 1185 1154 981 wordt nog onderzocht. 3824 m2 BVO excl. gym nevenvestiging spreidingsnoodzaak , vaste voet 550 m2

1507511-0042.0.9, d.d. 1 augustus 2023

Pagina 31 van 45

●●●●●●●●●●●●●●●●●●●●●●●●●

www.hevo.nl

Termijn 2024-2027 2028-2031

Project Onderzoek aanpassing Lage Woerd Realisatie brugklaslocatie ISW Hoogeland in Lage Woerd

Toelichting Voorbereiding op vrijkomen en aanpassen Lage Woerd als uitbreiding ISW Hoogeland, in de vorm van onderzoek. Lage Woerd in zijn geheel geschikt maken als brugklaslocatie voor ISW Hoogeland door middel van aanpassing.

Nieuwe invulling voor locatie Hoge Woerd Vanaf het moment dat het Vakcollege+ gereed is zal ook locatie Hoge Woerd vrijkomen. Omdat dit een oud gebouw is, zal een grootschalige renovatie nodig zijn om dit gebouw geschikt te maken voor een nieuwe onderwijsfunctie. De gemeente zal de komende periode gebruiken om een toekomstige functie voor locatie Hoge Woerd te bepalen en verkent ook de mogelijkheden met belanghebbenden zoals ISW en het primair onderwijs en speciaal (voortgezet) onderwijs in Westland. Vanwege het toenemende aantal leerlingen in het onderwijs (PO, SO en VO) zal deze locatie nodig blijven om voldoende huisvestingscapaciteit te blijven bieden in de toekomst. Ook de groeiende groep Oekraïense en ISK-leerlingen zouden wellicht duurzaam ondergebracht kunnen worden in (een deel) van dit schoolgebouw. Termijn 2024-2027

6.4.

Project Onderzoek nieuwe invulling locatie Hoge Woerd

Toelichting Hoge Woerd komt vrij na oplevering van het Vakcollege+, er wordt onderzocht wat de nieuwe onderwijsinvulling voor deze locatie zal zijn en welke omvang de renovatie krijgt.

Samenvatting huisvestingsoplossingen ISW en de gemeente hebben na de analyse van de opgaven en de visie op de toekomst voorgaande huisvestingsoplossingen geformuleerd om tot een robuust en toekomstbestendig aanbod van onderwijshuisvesting te komen op de langere termijn. In de eerste tranche is de grootste opgave, de realisatie van het Vakcollege+, inclusief een sportaccommodatie voor het bewegingsonderwijs bij de Flora Campus Westland. Dit sluit volledig aan bij de toekomstvisie om vakmensen voor de toekomst op te kunnen leiden in een doorlopende leerlijn met maatschappelijke partners en het bedrijfsleven. Ook is het noodzakelijk om toekomstige groei van leerlingen op te kunnen vangen. Daarnaast worden onderzoeken uitgevoerd voor diverse locaties. In de onderstaande tabel zijn de huisvestingsoplossingen en onderzoeken in één tabel, op volgorde van termijn, opgesomd. De reeds in gang gezette projecten zijn oranje gemarkeerd.

1507511-0042.0.9, d.d. 1 augustus 2023

Pagina 32 van 45

●●●●●●●●●●●●●●●●●●●●●●●●●

www.hevo.nl

Opgaven 2024-2027 1. 2. 3.

4. 5.

Projecten 2024-2027

Vervangende huisvesting ISW Irenestraat Tijdelijke huisvesting ISW Irenestraat – varianten uitzoeken & uitvoeren Vervanging twee gymzalen ISW Sweelincklaan

1. 2.

Nieuwbouw De Expeditie Uitvoering tijdelijke huisvesting ISW Irenestraat

3.

Nieuwbouw twee gymzalen ISW Sweelincklaan

Vervangende huisvesting Hoge Woerd (Vakcollege) Centraliseren Vakcollege & Praktijkcollege nabij arbeidsmarkt

4+5 Vakcollege+ en sportaccommodatie op de Flora Campus Vervangt Hoge- en Lage Woerd Brugklas ISW Hoogeland kan na oplevering naar Lage Woerd Herontwikkelingspotentie Hoge Woerd Sportaccommodatie biedt ook ruimte aan Lentiz en breder gebruik op de campus 6. Onderzoek naar oplossingsvarianten in combinatie primair onderwijs & sport

6.

Toenemende druk op capaciteit bewegingsonderwijs in ’s-Gravenzande bij ISW Gasthuislaan en ISW Sweelincklaan vanwege medegebruik door PO. 7a. Voorbereiding op vrijkomen en aanpassen Lage Woerd als uitbreiding ISW Hoogeland 8a. Voorbereiding op levensduurverlenging en uitbreiding ISW Sweelincklaan 9a. Hoge Woerd komt vrij na oplevering Vakcollege+

7a.

Onderzoek naar de benodigde aanpassing Lage Woerd 8a. Onderzoek naar scenario levensduur verlengende renovatie of nieuwbouw en uitbreiding ISW Sweelincklaan 9a. Onderzoek nieuwe onderwijsinvulling locatie Hoge Woerd

Opgaven 2028-2031

Projecten en kansen 2028-2031

7b. Permanente oplossing van ruimtetekort ISW Hoogeland 8b. Einde levensduuur ISW Sweelincklaan en capaciteitsuitdaging ‘s Gravenzande: ISW Sweelincklaan ISW Gasthuislaan 9b. Gebouw Hoge Woerd komt vrij – dit gebouw krijgt een nieuwe onderwijsinvulling.

7b. Brugklas Hoogeland kan naar Lage Woerd vanwege realisatie Vakcollege+ 8b. ISW Sweelincklaan: Levensduurverlenging Uitbreiding capaciteit voldoende voor zowel ISW Sweelincklaan als ISW Gasthuislaan 9b. Uitvoeren aanpassing en renovatie Hoge Woerd voor nieuwe onderwijsinvulling.

Opgaven 2032-2035 en 2036-2039

Projecten en kansen 2032-2035 en 2036-2039

Op dit moment zijn er nog geen opgaven bepaald. Het IHP wordt tweejaarlijks geactualiseerd. Nieuwe onderwijskundige en demografische ontwikkelingen worden hierin meegenomen.

1507511-0042.0.9, d.d. 1 augustus 2023

Pagina 33 van 45

●●●●●●●●●●●●●●●●●●●●●●●●●

www.hevo.nl

7. Investeringsplan van het IHP Het realiseren van toekomstbestendige onderwijshuisvesting vraagt om een omvangrijke investering. Investeringen die gedaan moeten worden vanuit de wettelijke taak van gemeenten en schoolbesturen. Voor de investeringen van het IHP wordt gerekend met taakstellende budgetten op basis van kengetallen, die als basis dienen voor opname in de gemeentelijke begroting. De manier waarop met deze budgetten wordt omgegaan wordt nader toegelicht in paragraaf 7.1.1. De totstandkoming van de kengetallen waarop de budgetten zijn gebaseerd wordt behandeld in paragraaf 7.3.1. Gemeente en schoolbesturen onderschrijven het principe van het doen van een financiële bijdrage vanuit haar wettelijke mogelijkheden. Vanuit deze gedachte is overeengekomen dat het schoolbestuur onder voorwaarden een eigen bijdrage levert aan de investeringskosten. Een eigen bijdrage van schoolbesturen voor de bovenwettelijke ambitie van een energieneutraal gebouw is redelijk mits kwalitatief gekwantificeerd en langjarig te dragen door het betreffende schoolbestuur. De wijze van kwantificering van de eigen bijdrage per opgave wordt toegelicht in paragraaf 7.2.2.

In voorliggend hoofdstuk zijn de omschrijving van de investeringen en de manier waarop wordt omgegaan met deze investeringen gedeeltelijk uit het IHP primair onderwijs (PO) Westland overgenomen en aangepast naar de situatie van het VO. Voor het IHP voortgezet onderwijs (VO) is afgesproken hier op een vergelijkbare wijze mee om te gaan.

7.1. Investeringsniveaus nieuwbouw onderwijshuisvesting Het realiseren van onderwijshuisvesting begint bij het vaststellen van een reëel budget voor de ontwikkeling en bouw van een school. Landelijk vindt hier veel discussie over plaats. Wat is reëel wetende dat de bouwmarkt erg grillig is, gelet op de toenemende behoefte en tegelijkertijd schaarste van materialen en personeel. Niet onhaalbaar, maar het vraagt om een goede voorbereiding en aanbesteding met reële budgetten om over te kunnen gaan tot gunning.

7.1.1.

Een reëel en taakstellend budget per opgave In voorliggend IHP VO Westland is per opgave op basis van kengetallen een reëel en taakstellend budget opgenomen (zie paragraaf 7.3.1). Dit budget is taakstellend tijdens de ontwerpfasen van de opgave. Dat wil zeggen: de bouwheer (het schoolbestuur) stuurt tijdens de ontwerpfase op dit budget. Indien bij een kostenraming van een ontwerpfase-afronding blijkt dat dit budget wordt overschreden, dan gaat men terug naar de ontwerptafel om bezuinigingen door te voeren. In het geval dat het niet haalbaar is om te bezuinigen tot binnen het in dit IHP genoemde budget, dan treedt bouwheer in overleg met gemeente. Aanbesteding van uitvoerende partijen gebeurt op basis van een ontwerp wat past binnen de budgettaire kaders. Pas na aanbesteding, die afhankelijk is van de marktomstandigheden, is er zicht op de werkelijke investeringskosten van de opgave. Bij budgetoverschrijding wordt kritisch gezocht

1507511-0042.0.9, d.d. 1 augustus 2023

Pagina 34 van 45

●●●●●●●●●●●●●●●●●●●●●●●●●

www.hevo.nl

naar mogelijkheden om het ontwerp te wijzigen en kosten te drukken. Indien na de mogelijke wijzigingen nog een budgetoverschrijding overblijft dan komt deze voor rekening van de gemeente. Het schoolbestuur draagt niet het financiële risico van eventuele overschrijdingen bij een aanbesteding, maar heeft wel de taak om, in geval van overschrijding van het budget, redelijkerwijs bezuinigingen aan te wijzen. Bij een positief aanbestedingsresultaat (onderschrijding van het budget), gaat na oplevering van het project het overgebleven budget terug naar de gemeente.

7.1.2.

Investeringsniveaus De gemeente en het schoolbestuur zien kansen voor het gezamenlijk investeren in onderwijshuisvesting. We onderscheiden 4 investeringsniveaus, zoals ook benoemd in het IHP primair onderwijs Niveau 1: onderhoud en (vervangende) nieuwbouw. Volgens het huidige wettelijk kader Gemeente en schoolbesturen voorzien beide in hun eigen verantwoordelijkheid voor realisatie en instandhouding van onderwijshuisvesting. Tijdens de exploitatieperiode is het schoolbestuur volledig verantwoordelijk. Bij uitbreiding of bij een vervangingsvraag na 40 of 50 jaar is de gemeente verantwoordelijk voor de volledige investering in nieuwbouw. Schoolbesturen onderhouden en exploiteren de scholen zodanig dat deze de levensduur halen. Er worden geen afspraken gemaakt over het langer in stand houden van bestaande schoolgebouwen middels tussentijdse investeringen. Niveau 2: nieuwbouw, uitbreiding en transformatie. Hierbij investeren gemeente en schoolbesturen tijdig in het aanpassen van scholen in de technische en functionele kwaliteit. Dit doen zij in overleg en beide vanuit haar eigen wettelijke verantwoordelijkheid en financieel kader. Er wordt efficiënt gebruik wordt gemaakt van de mogelijkheid van renovatie. De scope van deze investeringen is net als bij nieuwbouw 50 jaar. Niveau 3: nieuwbouw, uitbreiding, transformatie & upgrade.

Naast de maatregelen als genoemd onder investeringsniveau 2, investeert het schoolbestuur waar mogelijk samen met de gemeente in het verbeteren van de technische staat en functionaliteit passend bij hedendaags onderwijs en het binnenklimaat tijdens de exploitatiefase. Deze upgrade verbetert de kwaliteit voor een periode van tenminste 25 jaar. Bij levensduur verlenging boven de 50 jaar ontstaat de mogelijkheid van medebekostiging door de gemeente op basis van haar bestaande wettelijke taak. Dit vraagt wel om het naar voren halen van de investering, maar leidt tot een verbetering van de algehele kwaliteit van onderwijshuisvesting. Met dezelfde middelen meer kwaliteit. De investeringen leiden tot een gezonde exploitatie van een kwalitatief goed gebouw. Er wordt een tussentijdse kwaliteitsverbetering gerealiseerd waarmee er wordt voorkomen dat er langdurig klachten en functionele problemen blijven bestaan, die pas bij een transformatie of nieuwbouw worden opgelost. Hiervoor geschikte gebouwen hebben een toekomstwaarde die deze investering rendabel maakt. In samenwerking tussen gemeente en schoolbestuur wordt middels een business case voorzien in een onderbouwing voor de investering.

1507511-0042.0.9, d.d. 1 augustus 2023

Pagina 35 van 45

●●●●●●●●●●●●●●●●●●●●●●●●●

www.hevo.nl

Niveau 4: verduurzamen. Gemeente en schoolbesturen zetten in op het verduurzamen van de schoolgebouwen, waarbij in gezamenlijkheid wordt gekeken naar de bekostigingsgrondslagen en de mogelijkheden voor voorfinanciering van de investeringen. Feitelijk zou voor iedere school een business case ontwikkeld kunnen worden om zo te investeren in het Parijs-proof maken van de scholen die voorlopig niet in aanmerking komen voor nieuwbouw, transformatie of een upgrade. Extra ambities kosten geld Extra ambities omvatten maatregelen zoals een beter binnenklimaat, toepassen van circulaire ontwerpprincipes en onderhoudsarme materialen. De maatregelen zijn niet geheel te bekostigen uit een verdieneffect van de exploitatie. Door energiezuinige maatregelen te treffen heeft dit een positief effect op de exploitatie. Echter het onderhoud voor de benodigde installaties is hoger. Daarnaast is het bekend dat de bekostiging van de exploitatie onvoldoende is en investeringen dan ten koste gaan van de primaire onderwijstaak. Om de balans te herstellen is het wel van belang om te investeren en het mogelijk te maken de schoolgebouwen efficiënt te kunnen exploiteren. Aanvullende kosten per vierkante meter extra ambities Extra ambities in kwaliteit, levensduur en exploitatie leiden tot verhoogde kosten per vierkante meter.

Bij het opstarten van de individuele opgaven en bijbehorende business cases zullen gemeente en schoolbestuur bepalen welke aanvullende maatregelen worden gekozen en hoe deze worden bekostigd.

7.2.

Kostenverdeling In voorliggend IHP VO Westland zijn afspraken gemaakt over hoe wordt omgegaan met de kostenverdeling van extra ambities. Deze aanpak is in onderstaande paragraaf omschreven. De gemeente ontvangt een rijksbijdrage in het gemeentefonds, maar landelijk is bekend dat deze storting ontoereikend is. Echter, de wettelijke verantwoordelijkheid maakt dat investering toch moeten worden gedaan. Om dit efficiënt te doen is de werkwijze van dit IHP ontwikkeld: het integraal ontwikkelen van onderwijshuisvestingsprojecten. Ook de schoolbesturen ontvangen rijksmiddelen voor de materiële instandhouding van hun gebouwen waarvan ook bekend is dat de middelen voor (oude) gebouwen met een hoge exploitatielast niet toereikend zijn om deze op het juiste niveau in stand te houden. Laat staan de tussentijdse functionele verbeteringen waar ook de schoolbesturen verantwoordelijk voor zijn. Door de verantwoordelijkheid van schoolbesturen en gemeente middels het IHP aan elkaar te binden, ontstaan kansen voor financiële efficiëntie. Zo kan door gezamenlijk te investeren tijdens de exploitatiefase de levensduur van een gebouw worden verlengd. Dit vermijdt de traditionele aanvraag voor nieuwbouw na afloop van de financiële levensduur van 50 jaar (eerdere afschrijvingstermijn 40 jaar).

Een golf van nieuwbouwaanvragen wordt voorkomen door in gezamenlijkheid tussen gemeente en schoolbestuur de echt noodzakelijke investeringen vast te stellen. Die noodzakelijke investeringen voor het VO incl. bewegingsonderwijs zijn verwerkt in dit IHP.

1507511-0042.0.9, d.d. 1 augustus 2023

Pagina 36 van 45

●●●●●●●●●●●●●●●●●●●●●●●●●

www.hevo.nl

7.2.1.

Bekostiging extra ambities Gemeente en schoolbesturen onderschrijven het principe van het doen van een financiële bijdrage vanuit haar wettelijke mogelijkheden. Een deel van de investering is in te verdienen op de exploitatie – dit bepaalt de hoogte van de eigen bijdrage door het schoolbestuur. In de praktijk wordt per project onderzocht wat een reële en rechtmatige bijdrage is. Zo wordt een onnodige claim op de gemeentelijke middelen voorkomen, wetende dat een bijdrage vanuit de schoolbesturen ook reëel is. Een eigen bijdrage van schoolbesturen voor de bovenwettelijke ambitie van een energieneutraal gebouw is redelijk mits kwalitatief gekwantificeerd en langjarig te dragen door het betreffende schoolbestuur. Vooralsnog wordt ervan uitgegaan dat een investeringsbijdrage van 5% tot 8% mogelijk is. Voor andere bijdragen aan de stichtingskosten bij nieuwbouw is in beginsel geen juridisch en/ of inhoudelijke grond.

7.2.2.

Bepaling van de eigen bijdrage schoolbesturen De uiteindelijke hoogte van de eigen bijdrage zal afhangen van de project specifieke meerjarige terugverdieneffecten op de daadwerkelijke vrijvallende/verminderde onderhoudskosten en energiebesparingen en is. Als uitgangspunt voor het kwantificeren van de eigen bijdrage kan het terugverdieneffect op de exploitatie conform de total cost of ownership methodiek (TCO-methodiek) door middel van een Netto Contante Waarde berekening (NCW) worden bepaald. Hierbij wordt naast exploitatievoordelen (lagere energielasten) ook rekening gehouden met de kosten voor instandhouding en afschrijvingen. De betreffende TCO-berekening wordt per opgave opgesteld op basis van de uitkomsten van de eerste ontwerpfase (Voorontwerp, VO-fase). Het ontwerpteam krijgt opdracht om een rapportage op te stellen waarin verschillende ENG energieconcepten ten opzichte van bouwbesluit en BENG worden doorgerekend.

In deze TCO-rapportage dienen tenminste inzichtelijk gemaakt te worden:  De aanvullende investeringskosten  De exploitatiekosten (meerjarig)  Milieulasten (CO2 uitstoot)  Levensduurkosten middels een Netto Contante Waarde (NCW) benadering De NCW vormt het kwalitatieve uitgangspunt waarmee op bestuurlijk niveau in de definitieve ontwerpfase (DO-fase) een afspraak gemaakt wordt over een voor het specifieke project onderbouwde eigen bijdrage vanuit een schoolbestuur.

1507511-0042.0.9, d.d. 1 augustus 2023

Pagina 37 van 45

●●●●●●●●●●●●●●●●●●●●●●●●●

www.hevo.nl

7.3. Investering eerste en tweede tranche IHP Voor de eerste twee tranches zijn de investeringsbedragen per project indicatief (op basis van kengetallen) doorgerekend. Zo ontstaat er een meerjaren investeringsplanning op basis waarvan gemeente en schoolbestuur (financieel) beleid kunnen aansturen.

7.3.1.

Kwaliteitsniveau en investeringsbedrag Het kwaliteitsniveau voor de nieuwbouw van VO-onderwijshuisvesting wordt geharmoniseerd met het kwaliteitsniveau van het IHP PO Westland. Zie bijlage Kwaliteitsniveau. Nieuwbouw wordt energieneutraal (ENG) gerealiseerd en voldoet aan Frisse Scholen Klasse B. Het uitgangspunt is het realiseren van functionele, gezonde schoolgebouwen met een goed binnenklimaat. Gebouwen zijn bovendien toekomstbestendig, duurzaamheid speelt een belangrijke rol. Ook is er aandacht voor circulariteit, natuurinclusiviteit en klimaatadaptatie. In de berekening van het budget wordt rekening gehouden met een regiotoeslag van West Nederland (5% t.o.v. regio ’s-Hertogenbosch). Het kengetal voor het taakstellend budget is gebaseerd op het kostenniveau uit het IHP PO 2021 van € 3.062 per m2, dit is met 4,92% geïndexeerd naar €3.212,65 (IHP PO Westland). Voor het VO is een vergelijkbaar kostenniveau uitgerekend1, een kengetal waarvoor het in dit IHP omschreven kwaliteitsniveau te realiseren is. Er wordt onderscheid gemaakt tussen huisvesting voor mavo/havo/vwo en voor vmbo/praktijk. De huisvesting voor vmbo/praktijk is immers duurder, vanwege de praktijkruimten met o.a. hogere plafonds en zwaardere gebouwinstallaties. Taakstellende budgetten nieuwbouw, prijspeil 1-1-2023  Budget VO – mavo/havo/vwo € 3.137,- per vierkante meter bvo, incl.

btw  Budget VO – vmbo/praktijk € 3.368,- per vierkante meter bvo, incl. btw Net als in het IHP PO is het budget ook om te rekenen naar transformatie en upgrade. De budgetten voor deze ingrepen worden uitgedrukt in een percentage van het nieuwbouwbudget, deze percentages zijn overgenomen uit het IHP PO Westland. De budgetten zijn indicatief en sterk afhankelijk van de kwaliteit van het betreffende gebouw en de benodigde aanpassingen om de levensduur met 25 of 50 jaar te verlengen. Op basis van een verdiepingsonderzoek en business case kan het definitieve budget worden bepaald. Prijspeil 2022

Transformatie 70% van nieuwbouw, levensduur verlening 50 jaar

Upgrade 50% van nieuwbouw, levensduur verlenging 25 jaar

VO mavo/havo/vwo

VO vmbo/praktijk

€ 2.196,- per m2 bvo

€ 2.358,- per m2 bvo

€ 1.569,- per m2 bvo

€ 1.684,- per m2 bvo

1 Het kostenniveau is berekend op basis van de HEVO kostenconfigurator, die jaarlijks wordt bijgesteld aan de

hand van tientallen werkelijke aanbestedingen in het voortgezet onderwijs.

1507511-0042.0.9, d.d. 1 augustus 2023

Pagina 38 van 45

●●●●●●●●●●●●●●●●●●●●●●●●●

www.hevo.nl

Indexering taakstellend budget Voor de berekening van de investeringskosten voor de opgaven uit voorliggend IHP is indexering noodzakelijk. Hiervoor wordt uitgaan van indexering op basis van gegevens van de BDB. Indexering jaarlijks vanaf 2023: 3,5 %2. In de business case fase en ook later in de definitie- en ontwerpfase zullen de investeringskosten opnieuw berekend moeten worden op basis van de precieze eisen aan de gebouwen en de dan geldende kostenniveaus. Ook dienen de eventuele financiële gevolgen van de nieuwe omgevingswet (vanaf 2024) verwerkt te worden in begrotingen – daarmee is nu nog geen rekening gehouden.

7.3.2.

Investeringskosten eerste tranche In de eerste tranche zijn zes projecten opgenomen. Drie projecten zijn reeds in gang gezet. De nieuwbouw van De Expeditie incl. benodigde tijdelijke huisvesting voor ISW Irenestraat en de nieuwbouw van twee gymzalen van ISW Sweelincklaan (hiervoor is het volledige budget ook reeds gevoteerd). De indicatieve investeringskosten voor de nieuwbouw van het Vakcollege+ en bijbehorende sportaccommodatie worden in de komende alinea’s toegelicht. De laatste projecten in de eerste tranche zijn het uitbreiden van de mogelijkheden voor bewegingsonderwijs voor ISW Gasthuislaan en onderzoek naar de aanpassing van ISW Lage Woerd en Hoge Woerd. Omdat hiertoe eerst onderzocht moet worden welke ingrepen in beide opgaven benodigd zijn, zijn hier nog geen indicatieve kosten aan verbonden. De Expeditie Voor het VO-gedeelte in de nieuwbouw van De Expeditie is € 13.460.000,- beschikbaar, € 8.360.000,- is al gevoteerd. € 5.100.000,- moet nog gevoteerd worden en is opgenomen in het Meerjarig Investeringsplan (MIP). Dit begrootte bedrag wordt gevoteerd zodra duidelijk is op welke wijze de tijdelijke huisvesting voor ISW Irenestraat ingevuld gaat worden. Tijdelijke huisvesting ISW Irenestraat Voor de tijdelijke huisvesting van ISW Irenestraat (tijdens de uitvoering van De Expeditie) loopt momenteel nog het onderzoek, daarom is hier nog geen bedrag voor begroot.

Indicatieve investeringskosten Vakcollege+ Op basis van de in hoofdstuk 6 berekende ruimtebehoefte van 10.053 m2 voor 887 leerlingen praktijkcollege en vakcollege kan onderstaand indicatief investeringsbedrag worden berekend. Deze berekening is gemaakt op basis van het geïndexeerde budget voor 2026: € 3.734,16 per m2 bvo voor VO – vmbo/praktijk.

Vakcollege+ prijspeil 2026

€ 37.539.529,- investeringskosten incl. btw

2 Dit is de indexering die BDB verwacht tussen juni 2023 en juni 2024. Verder kijkt BDB niet vooruit.

1507511-0042.0.9, d.d. 1 augustus 2023

Pagina 39 van 45

●●●●●●●●●●●●●●●●●●●●●●●●●

www.hevo.nl

Indicatieve investeringskosten sportaccommodatie Er zijn nog geen eisen omschreven aan de sportaccommodatie, zoals de omvang en de aanwezigheid van een kantine en tribune, de hoogte van het plafond, etc. Om toch een indicatie te geven van de investeringskosten is gerekend met een kengetal uit het bouwkostenkompas 2023 voor een sporthal met drie zaaldelen: € 3.430,- per m2 investeringskosten incl. btw. Geïndexeerd naar 2026 betreft dit € 3.759,54. De omvang van een sporthal met een sportvloer van 44 x 24 meter is doorgaans tussen de 2.000 en 2.200 m2 bvo (incl. sportkantine en gemiddelde tribune). Voor deze indicatieve kostenberekening wordt uitgegaan van 2.100 m2 bvo.

Sporthal 3 zaaldelen prijspeil 2026

€ 7.895.040,- investeringskosten incl. btw

Projecten 2024 - 2027 1

Nieuwbouw De Expeditie (VO-gedeelte)

2

Tijdelijke huisvesting ISW Irenestraat

3 4 5 6 7a 8a 9a

7.3.3.

Nieuwbouw twee gymzalen Gevoteerd Nieuwbouw Vakcollege+ op de Flora Campus Budget investering 2026 Nieuwbouw sporthal met 3 zaaldelen op de Flora Campus Budget investering 2026 Uitbreiden mogelijkheden bewegingsonderwijs ISW Gasthuislaan ‘s-Gravenzande Onderzoek aanpassing Lage Woerd t.b.v. inhuizing brugklas ISW Hoogeland Onderzoek naar scenario levensduur verlengende renovatie of nieuwbouw en uitbreiding ISW Sweelincklaan Onderzoek nieuwe onderwijsinvulling locatie Hoge Woerd

Investeringskosten Incl. btw € 13.460.000,Kosten worden z.s.m. begroot op basis van gekozen scenario € 4.023.000,€ 37.539.529,€ 7.895.040,€ 50.000,€ 50.000,€ 50.000,€ 50.000,-

Investeringskosten tweede tranche In de tweede tranche zijn twee projecten opgenomen: de aanpassing van Lage Woerd en de levensduurverlenging en uitbreiding van ISW Sweelincklaan. Aanpassing locatie Lage Woerd In de tweede tranche wordt locatie Lage Woerd aangepast ten behoeve van het huisvesten van de tweejarige brugklas van ISW Hoogeland. Hier zullen aanpassingen nodig zijn op bouwkundig en installatietechnisch vlak, omdat de indeling van het gebouw zal wijzigen voor de nieuwe gebruiker. Hoewel de bouwkundige aanpassingen wellicht redelijk beperkt zullen zijn (Lage Woerd is immers nog een kwalitatief goed onderwijsgebouw), is het aannemelijk dat

1507511-0042.0.9, d.d. 1 augustus 2023

Pagina 40 van 45

●●●●●●●●●●●●●●●●●●●●●●●●●

www.hevo.nl

er installatietechnisch meer ingrepen nodig zijn. Het gebruik en de functie van de ruimten zullen immers veranderen, wat veel betekent voor de warmte- en installatievraag in die ruimten. Bovendien zullen ruimten samengevoegd en/of gesplitst worden als gevolg van de verschillen in ruimtebehoeften voor een brugklas havo/vwo t.o.v. een praktijkles in het praktijkonderwijs. Om in voorliggend IHP een indicatie te geven van de benodigde kosten is erg lastig, aangezien nog niet duidelijk is welke aanpassingen nodig gaan zijn en wat exact de huidige (bouwkundige en technische) staat van het gebouw is. De financiële vertaling van deze opgave zal dus volgen naar aanleiding van het in de eerste tranche uit te voeren onderzoek. Aanpassing en renovatie Hoge Woerd Ook locatie Hoge Woerd zal aangepast worden naar een nieuwe onderwijsinvulling. Het is nog niet duidelijk wat de precieze invulling zal zijn en welke ingrepen benodigd zijn voor de renovatie. Daarom zijn aan deze opgave nog geen kosten gekoppeld. Levensduurverlenging en uitbreiding ISW Sweelincklaan In de tweede tranche is de grootste opgave de levensduurverlenging en uitbreiding van ISW Sweelincklaan. In dit project wordt ook rekening gehouden met het ruimtetekort van ISW Gasthuislaan. In de herijking van dit IHP zal vastgesteld moeten worden voor hoeveel leerlingen dit gebouw geschikt moet zijn en dus wat de omvang moet worden.

Ten behoeve van een indicatieve berekening in voorliggend IHP wordt uitgegaan van een levensduurverlenging van het gehele ISW Sweelincklaan (4.838 m2). Daarbij wordt opgeteld het ruimtetekort wat ISW Sweelincklaan en ISW Gasthuislaan volgens de prognose in 2027 gezamenlijk hebben (zie paragraaf 5.3.1). Deze berekening komt uit op een uitbreidingsbehoefte van 1.532 m2 bvo. Voor de levensduurverlenging wordt het budget voor een transformatie aangehouden (VO – mavo/havo/vwo). Geïndexeerd naar 2029 betreft dit € 2.699,- per m2 bvo. De indicatieve investeringskosten voor het uitbreidingsdeel (nieuwbouw) bedragen de hierboven benoemde uitbreidingsbehoefte vermenigvuldigd met het voor 2029 geïndexeerde budget nieuwbouw (VO – mavo/havo/vwo) van € 3.856,- per m2 bvo.

ISW Sweelincklaan prijspeil 2029

€ 18.966.977,- investeringskosten incl. btw

Scenario vervangende nieuwbouw voor ISW Sweelincklaan Zoals toegelicht in paragraaf 6.1 wordt in de eerste tranche onderzocht of levensduur verlengende renovatie (het voorkeursscenario) inderdaad financieel en bouwkundig het beste scenario is voor ISW Sweelincklaan. Mocht uit dit onderzoek blijken dat nieuwbouw voor ISW Sweelincklaan onvermijdelijk of het meest voor de hand liggende is, dan zijn daarbij de investeringskosten op basis van het budget voor nieuwbouw van toepassing. De totale investering voor vervangende nieuwbouw voor ISW Sweelincklaan incl. de benodigde

1507511-0042.0.9, d.d. 1 augustus 2023

Pagina 41 van 45

●●●●●●●●●●●●●●●●●●●●●●●●●

www.hevo.nl

uitbreiding resulteert in een investeringsbedrag van € 24.563.828 incl. btw, prijspeil 2029, voor 6.370 m2 bvo.

Projecten 2028-2031

Investeringskosten Incl. btw.

Uitvoering aanpassing Lage Woerd t.b.v. 7b inhuizing brugklas ISW Hoogeland Levensduurverlenging ISW Sweelincklaan, incl. uitbreiding capaciteit t.b.v. ISW 8b Gasthuislaan Budget investering 2029 9b

Uitvoeren aanpassing en renovatie Hoge Woerd voor nieuwe onderwijsinvulling.

PM* € 18.966.977,-

PM**

** De indicatieve investeringskosten zullen moeten blijken n.a.v. het in de eerste tranche uit te voeren onderzoek naar locatie Lage Woerd.

* Omdat nog niet duidelijk is welke aanpassingen nodig zijn en welke ingrepen uitgevoerd moeten worden voor levensverlenging, is hier nog geen bedrag aan gekoppeld. Bovendien zal de invulling van Hoge Woerd niet specifiek voor VO zijn, het kan ook voor (V)SO of PO zijn.

7.3.4.

Voorbereidingskredieten Bij ieder project hoort ook een voorbereidingskrediet. Het eerste project waar een voorbereidingskrediet beschikbaar zal worden gesteld is het Vakcollege+. Een voorbereidingskrediet bedraagt 8% van de totale investeringskosten. Voor het Vakcollege+ geldt: 4% van wordt beschikbaar in 2024 en 4% in 2025.

7.3.5.

Uitgesloten van de investeringskosten De investeringskosten die zijn benoemd in voorgaande paragrafen betreffen enkel de investeringskosten voor de bouw van de projecten. Kosten die hier niet bij zijn gerekend zijn:  Kosten voor het beschikbaar stellen van een bouwrijpe locatie incl. benodigde ontheffingen (zoals flora & fauna) indien van toepassing;  Benodigde aanpassingen aan de openbare ruimte, parkeren en verkeerskundige infrastructuur;  Ambtelijke voorbereidingskosten. Deze kosten komen voor rekening van de gemeente.

1507511-0042.0.9, d.d. 1 augustus 2023

Pagina 42 van 45

●●●●●●●●●●●●●●●●●●●●●●●●●

www.hevo.nl

Bijlage Kwaliteitsniveau Dit kwaliteitsniveau is overgenomen uit het raadsvoorstel van het IHP PO Westland.

1507511-0042.0.9, d.d. 1 augustus 2023

Pagina 43 van 45

●●●●●●●●●●●●●●●●●●●●●●●●●

www.hevo.nl

Bijlage overzichtskaart bewegingsonderwijs

1507511-0042.0.9, d.d. 1 augustus 2023

Pagina 44 van 45

●●●●●●●●●●●●●●●●●●●●●●●●●

www.hevo.nl

Bijlage Tabel ruimte-uitdagingen VO Westland

1507511-0042.0.9, d.d. 1 augustus 2023

Pagina 45 van 45