IHP VO Westland d.d. 1 augustus 2023

●●●●●●●●●●●●●●●●●●●●●●●●●

www.hevo.nl

Concept Samen werken aan onderwijs in Westland ●●●●●●●●●●●●●●●●●●●●●●●●●●●●●●●●●●●●●●●●●●●●●●●●●●●●●●●●●●●●●●●●●●●●●●●●●●●●●●●●

IHP VO Westland 2024-2039

Opdrachtgever Datum Referentie Auteur(s)

Gemeente Westland 1 augustus 2023 1507511-0042.0.9 I. van de Craats MSc HEVO B.V. M.J. Uhlenbusch HEVO B.V.

Adviseur Senior Adviseur

●●●●●●●●●●●●●●●●●●●●●●●●●●●●●●●●●●●●●●●●●●●●●●●●●●●●●●●●●●●●●●●●●●●●●●●●●●●●●●●●●●●●●●●●●●●●●●●●●●●●●●●●●●●●●●●●●●●●●●●●●●●●●●●●●●●●●●●●●●●●●●●

Niets uit deze uitgave mag zonder uitdrukkelijke schriftelijke toestemming van HEVO B.V. worden gekopieerd, noch aan derden ter inzage worden gegeven.

●●●●●●●●●●●●●●●●●●●●●●●●●

●●●●●●●●●●●●●●●●●●●●●●●●●

●●●●●●●●●●●●●●●●●●●●●●●●●

●●●●●●●●●●●●●●●●●●●●●●●●●

●●●●●●●●●●●●●●●●●●●●●●●●●

Statenlaan 8

5223 LA 's-Hertogenbosch

T 073 - 6 409 409

info@hevo.nl

KvK Brabant 16029774

●●●●●●●●●●●●●●●●●●●●●●●●●

●●●●●●●●●●●●●●●●●●●●●●●●●

●●●●●●●●●●●●●●●●●●●●●●●●●

●●●●●●●●●●●●●●●●●●●●●●●●●

●●●●●●●●●●●●●●●●●●●●●●●●●

Burg. Roelenweg 40

8021 EW Zwolle

T 038 - 4 258 101

ISO 9001-gecertificeerd

BTW 0011.60.461.B01

●●●●●●●●●●●●●●●●●●●●●●●●●

www.hevo.nl

Inhoudsopgave 1.

Managementsamenvatting

4

2. 2.1. 2.2. 2.3. 2.4.

Inleiding Wat is er al gedaan vanuit het IHP VO 2020 Actualisatie: Demografische en onderwijskundige ontwikkelingen Locaties voortgezet onderwijs Leeswijzer

11 11 12 13 13

3. 3.1.

Wetsvoorstel en werkwijze IHP 14 Vanuit onderwijskundig oogpunt en toegevoegde waarde voor het Westlandse bedrijfsleven 15

4. 4.1. 4.2.

Toekomstvisie Visie zoals omschreven in het IHP VO 2020 Nieuwe ontwikkelingen

16 16 17

5. 5.1. 5.2. 5.3. 5.3.1. 5.3.2. 5.3.3. 5.4.

Huidige situatie VO in Westland Bronnen en berekeningen Totaaloverzicht alle locaties VO-onderwijs Overzicht per kern ’s Gravenzande Westland Poeldijk Naaldwijk Overzicht van de opgaven

20 20 21 21 21 23 25 27

6. 6.1. 6.2. 6.3. 6.4.

Huisvesting: de oplossingsrichtingen Huisvestingsoplossing ’s Gravenzande Huisvestingsoplossing Poeldijk Huisvestingsoplossing Naaldwijk Samenvatting huisvestingsoplossingen

28 28 29 29 32

7. 7.1. 7.1.1. 7.1.2. 7.2. 7.2.1. 7.2.2. 7.3. 7.3.1. 7.3.2. 7.3.3.

Investeringsplan van het IHP Investeringsniveaus nieuwbouw onderwijshuisvesting Een reëel en taakstellend budget per opgave Investeringsniveaus Kostenverdeling Bekostiging extra ambities Bepaling van de eigen bijdrage schoolbesturen Investering eerste en tweede tranche IHP Kwaliteitsniveau en investeringsbedrag Investeringskosten eerste tranche Investeringskosten tweede tranche

34 34 34 35 36 37 37 38 38 39 40

1507511-0042.0.9, d.d. 1 augustus 2023

Pagina 2 van 45

●●●●●●●●●●●●●●●●●●●●●●●●●

www.hevo.nl

7.3.4. 7.3.5.

Voorbereidingskredieten Uitgesloten van de investeringskosten

42 42

Bijlage Kwaliteitsniveau

43

Bijlage overzichtskaart bewegingsonderwijs

44

Bijlage Tabel ruimte-uitdagingen VO Westland

45

1507511-0042.0.9, d.d. 1 augustus 2023

Pagina 3 van 45

●●●●●●●●●●●●●●●●●●●●●●●●●

www.hevo.nl

1.

Managementsamenvatting “Gemeente Westland streeft naar goed onderwijs: divers en verspreid over de gemeente. Goede onderwijshuisvesting is daarvoor een onmisbare voorwaarde.” Deze visie heeft geleid tot het ontwikkelen van programma’s ter verbetering van het onderwijs. Een van de programma’s is Huisvesting, waarin het voorzien van voldoende adequate en toekomstbestendige schoolaccommodaties centraal staat. Een gezamenlijke inspanning van gemeente en schoolbesturen, ieder vanuit de eigen verantwoordelijkheid. In 2020 is een Integraal Huisvestingsplan voortgezet onderwijs (IHP VO) opgesteld. Diverse onderdelen uit dit plan zijn reeds in gang gezet en deels al gerealiseerd. Actualisatie van het IHP-VO is noodzakelijk vanwege nieuwe demografische en onderwijskundige ontwikkelingen. Waar mogelijk sluit voorliggend IHP VO aan bij de methodiek van het IHP-PO, SBO, (V)SO. Voor u ligt de managementsamenvatting van het IHP VO Westland. Voor de meer uitgebreide onderbouwing en toelichting wordt u verwezen naar het vervolg van dit document. Harmoniseren IHP’s Met de actualisering wordt waar mogelijk de aansluiting gemaakt met de methodiek in het op 14 september 2022 door de gemeenteraad vastgestelde IHP primair onderwijs (PO).

De methodiek gaat uit van: Integrale huisvestingplannen voor een periode van 16 jaar; Vierjarige uitvoeringsplannen; Investeringen op basis van business cases; Actualisering van het IHP om de twee jaar. Demografie De nieuwe leerlingprognose (Pronexus, april 2023) laat een aanzienlijke stijging van het aantal leerlingen voortgezet onderwijs In Westland zien. Het aantal leerlingen groeit in de periode 20232043 van 6.240 naar 7.080. Onderstaande grafiek laat dit zien. De daarmee samenhangende noodzaak tot uitbreiding van de huisvestingscapaciteit, is een reden voor actualisatie van het IHP 2020.

1507511-0042.0.9, d.d. 1 augustus 2023

Pagina 4 van 45

●●●●●●●●●●●●●●●●●●●●●●●●●

www.hevo.nl

Visie op het voortgezet onderwijs Er is sprake van onderwijskundige ontwikkelingen die van invloed zijn op de ruimtebehoefte van de scholen. Ten opzichte van het IHP van 2020 hebben diverse nieuwe ontwikkelingen plaatsgevonden welke zijn toegevoegd aan de toekomstvisie, waaronder onderdelen die zijn opgenomen in de omgevingsvisie “blik op de toekomst”. Gemeente en ISW werken samen aan toekomstbestendige onderwijsgebouwen. Scholen zijn toegerust om leerlingen met lichamelijke handicap te ontvangen en voor leerlingen met speciale ondersteuningsbehoeften is gespecialiseerd onderwijs beschikbaar. Passende onderwijshuisvesting is een voorwaarde voor een vitale onderwijsstructuur die de Maatschappelijke, culturele en economische structuur versterkt. Onderwijshuisvesting moet passend zijn bij actuele ontwikkelingen:  Het opleiden van Westlandse Vakmensen van de toekomst, door middel van contextrijk onderwijs in een doorlopende leerlijn van VO met PO, MBO en bedrijfsleven.  ISW ziet, in aansluiting op de vakmensen van de toekomst, een ontwikkeling dat het steeds belangrijker is om praktijkgericht onderwijs aan te bieden.  Er is een toenemende vraag naar ondersteuning en een passend aanbod voor onder andere hoogbegaafden en voor leerlingen met een lager IQ. Gemeente en ISW vinden het belangrijk dat er voor iedere Westlandse leerling passend aanbod in de gemeente is.

 ISW biedt nu onderwijs aan de doelgroep Oekraïners. De gemeente en ISW onderzoeken of een volwaardig internationale schakelklas (ISK) noodzakelijk is in Westland.  Om goed onderwijs te faciliteren zijn functionele, gezonde schoolgebouwen met een goed binnenklimaat noodzakelijk. Ook is duurzaamheid hierbij een belangrijk uitgangspunt. Hiervoor is het uitgangspunt om hetzelfde kwaliteitsniveau niveau te hanteren als bij het IHP PO.

Opgaven In Westland nemen leerlingaantallen in het VO in de periode van 2024 t/m 2037 sterk toe, met als gevolg grote structurele ruimtetekorten in de onderwijshuisvesting. Ook is er sprake van een ruimtetekort in het bewegingsonderwijs. In 2037 zijn de ruimtekorten (conform de leerling prognoses) opgelopen tot ruim 1.500 m2 bvo in ’s Gravenzande en circa 1.250 m2 bvo in Naaldwijk. Deze knelpunten leiden tot de sterke behoefte aan nieuwe onderwijshuisvesting. In de onderstaande kaart zijn de opgaven op hoofdlijnen weergegeven. Zie ook bijlage ‘Tabel ruimte-uitdagingen VO Westland’.

1507511-0042.0.9, d.d. 1 augustus 2023

Pagina 5 van 45

●●●●●●●●●●●●●●●●●●●●●●●●●

www.hevo.nl

Figuur: de opgaven van voorliggend IHP VO Westland

Projecten van het IHP VO Westland De opgaven zijn in voorliggend IHP vertaald naar projecten en onderzoeken als voorbereiding voor projecten. Deze zijn ingedeeld in een eerste en tweede tranche. De projecten en onderzoeken in de eerste tranche worden uitgevoerd tussen 2024 en 2027. De projecten in de tweede tranche worden tussen 2028 en 2031 uitgevoerd. Voor de tijdvakken 2032-2036 en 2037-2039 zijn nog geen opgaven bepaald. Eerste tranche 2024-2027 ISW en de gemeente hebben na de analyse van de opgaven en de visie op de toekomst oplossingsrichtingen geformuleerd om tot een robuust en toekomstbestendig aanbod van onderwijshuisvesting te komen op de langere termijn. Onderstaand de opgaven in het eerste tijdvak – de eerste tranche. De oranje gearceerde opgaven in de tabel zijn al in gang gezet. De realisatie van het Vakcollege+ sluit volledig aan bij de toekomstvisie om vakmensen voor de toekomst op te kunnen leiden in een doorlopende leerlijn met maatschappelijke partners en het bedrijfsleven. Ook is deze realisatie nodig om toekomstige groei van leerlingen op te kunnen vangen (middels de vrijkomende locaties Lage Woerd en Hoge Woerd). Daarnaast is er in Naaldwijk een krapte in geschikte bewegingsonderwijsvoorzieningen. Met de bouw van een sportaccommodatie (3 zaaldelen) wordt niet alleen het tekort aan gymnastiekruimte voor ISW maar ook voor Lentiz opgelost.

In de tweede tranche staat de levensduurverlenging van ISW Sweelincklaan incl. uitbreiding opgenomen. In de eerste tranche zal ISW al een onderzoek uitvoeren naar de toekomst van

1507511-0042.0.9, d.d. 1 augustus 2023

Pagina 6 van 45

●●●●●●●●●●●●●●●●●●●●●●●●●

www.hevo.nl

ISW Sweelincklaan, waarbij de capaciteitsproblemen van ISW Gasthuislaan worden meegenomen. ISW zal twee scenario’s onderzoeken: levensduur verlengende renovatie en vervangende nieuwbouw voor het gebouw van ISW Sweelincklaan. In beide gevallen zal uitbreiding nodig zijn voor het ruimtetekort van de twee ISW-locaties in ’s-Gravenzande. Het voorkeursscenario en uitgangspunt is het gebouw behouden en renoveren, uit onderzoek zal moeten blijken of dit ook technisch, bouwkundig en financieel een realistisch scenario is. De uitkomst van het onderzoek zal uitwijzen wat de meest toekomstbestendige integrale oplossing voor ISW Sweelincklaan en het ruimtetekort van ISW Gasthuislaan is. In voorliggend IHP wordt gesproken van een ‘levensduurverlenging incl. uitbreiding van ISW Sweelincklaan’, waarvan de exacte invulling dus wordt vastgesteld bij de herijking van dit IHP. In de eerste tranche is ook de vervanging van ISW Irenestraat opgenomen (hier wordt gezamenlijke huisvesting voor WSKO De Nieuwe Weg, kinderopvangorganisatie Simba en ISW gerealiseerd). Leerlingen moeten tijdelijk elders worden gehuisvest, de vervangende tijdelijke huisvesting voor ISW Irenestraat is een kritische opgave in de eerste tranche.

Daarnaast loopt de vervanging van de twee gymzalen van ISW Sweelincklaan en gaan er onderzoeken lopen naar oplossingen voor de toenemende druk op bewegingsonderwijs ISW Gasthuislaan en de voorbereidingen op het vrijkomen van locaties Hoge Woerd en Lage Woerd. Zo zal er onderzocht worden welke aanpassingen nodig zijn in locatie Lage Woerd om deze locatie na oplevering van het Vakcollege+ in te zetten als structurele oplossing voor het ruimtetekort van ISW Hoogeland. Voor locatie Hoge Woerd is nog niet vastgesteld wat de precieze onderwijsinvulling van het gebouw gaat zijn – dit zal uit onderzoek volgen. Opgaven 2024-2027 1. 2. 3.

4. 5.

6.

Projecten 2024-2027

Vervangende huisvesting ISW Irenestraat Tijdelijke huisvesting ISW Irenestraat – varianten uitzoeken & uitvoeren Vervanging twee gymzalen ISW Sweelincklaan

1. 2.

Nieuwbouw De Expeditie Uitvoering tijdelijke huisvesting ISW Irenestraat

3.

Nieuwbouw twee gymzalen ISW Sweelincklaan

Vervangende huisvesting Hoge Woerd (Vakcollege) Centraliseren Vakcollege & Praktijkcollege nabij arbeidsmarkt

4+5 Vakcollege+ en sportaccommodatie op de Flora Campus Vervangt Hoge- en Lage Woerd Brugklas ISW Hoogeland kan na oplevering naar Lage Woerd Herontwikkelingspotentie Hoge Woerd Sportaccommodatie biedt ook ruimte aan Lentiz en breder gebruik op de campus 6. Onderzoek naar oplossingsvarianten in combinatie primair onderwijs & sport

Toenemende druk op capaciteit bewegingsonderwijs in ’s-Gravenzande bij ISW Gasthuislaan en ISW Sweelincklaan vanwege medegebruik door PO.

1507511-0042.0.9, d.d. 1 augustus 2023

Pagina 7 van 45

●●●●●●●●●●●●●●●●●●●●●●●●●

www.hevo.nl

7a. Voorbereiding op vrijkomen en aanpassen Lage Woerd als uitbreiding ISW Hoogeland 8a. Voorbereiding op levensduurverlenging en uitbreiding ISW Sweelincklaan 9a. Hoge Woerd komt vrij na oplevering Vakcollege+

7a.

Onderzoek naar de benodigde aanpassing Lage Woerd 8a. Onderzoek naar scenario levensduur verlengende renovatie of nieuwbouw en uitbreiding ISW Sweelincklaan 9a. Onderzoek nieuwe onderwijsinvulling locatie Hoge Woerd

De verplaatsing van het vakcollege aan de Hoge Woerd en het praktijk- en leerweg ondersteunend onderwijs aan de Lage Woerd in Naaldwijk naar de Flora Campus Westland is integraal van belang voor de complete opgave in het VO van Westland. De ISW-locaties aan de Lage- en de Hoge Woerd komen dan vrij om huidige en toekomstige ruimtetekorten in het onderwijs structureel op te lossen. Tweede tranche 2028-2031 In de tweede tranche is de grootste opgave de levensduurverlenging en uitbreiding van ISW Sweelincklaan. De huisvesting van ISW Sweelincklaan is meer dan 40 jaar oud en is technisch op het einde van de levensduur. Daarmee zou de opgave voor ISW Sweelincklaan eigenlijk al in de eerste tranche van het IHP geplaatst moeten worden. Gelet op de omvangrijke opgave van het Vakcollege+ hebben ISW en de gemeente in overeenstemming besloten dat de opgave van ISW Sweelincklaan in de tweede tranche wordt geplaatst. Met de realisatie van het Vakcollege+ in de eerste tranche zal onder andere locatie Lage Woerd vrijkomen. In de tweede tranche zal deze geschikt gemaakt worden voor de tweejarige brugklas van ISW Hoogeland, om daarmee de capaciteit van ISW Hoogeland uit te breiden. Opgaven 2028-2031

Projecten en kansen 2028-2031

7b. Permanente oplossing van ruimtetekort ISW Hoogeland 8b. Einde levensduuur ISW Sweelincklaan en capaciteitsuitdaging ‘s Gravenzande: ISW Sweelincklaan ISW Gasthuislaan 9b. Gebouw Hoge Woerd komt vrij – dit gebouw krijgt een nieuwe onderwijsinvulling.

7b. Brugklas Hoogeland kan naar Lage Woerd vanwege realisatie Vakcollege+ 8b. ISW Sweelincklaan: Levensduurverlenging Uitbreiding capaciteit voldoende voor zowel ISW Sweelincklaan als ISW Gasthuislaan 9b. Uitvoeren aanpassing en renovatie Hoge Woerd voor nieuwe onderwijsinvulling.

Opgaven 2032-2035 en 2036-2039

Projecten en kansen 2032-2035 en 2036-2039

Op dit moment zijn er nog geen opgaven bepaald. Het IHP wordt tweejaarlijks geactualiseerd. Nieuwe onderwijskundige en demografische ontwikkelingen worden hierin meegenomen.

1507511-0042.0.9, d.d. 1 augustus 2023

Pagina 8 van 45

●●●●●●●●●●●●●●●●●●●●●●●●●

www.hevo.nl

Investeringsplan van het IHP Het realiseren van toekomstbestendige onderwijshuisvesting vraagt om een omvangrijke investering. Investeringen die gedaan moeten worden vanuit de wettelijke taak van gemeenten en schoolbesturen. Voor de investeringen van het IHP wordt gerekend met taakstellende budgetten op basis van kengetallen, die als basis dienen voor opname in de gemeentelijke begroting. De manier waarop met deze budgetten wordt omgegaan wordt nader toegelicht in paragraaf 7.1.1. De totstandkoming van de kengetallen waarop de budgetten zijn gebaseerd wordt behandeld in paragraaf 7.3.1. Gemeente en schoolbesturen onderschrijven het principe van het doen van een financiële bijdrage vanuit haar wettelijke mogelijkheden. Vanuit deze gedachte is overeengekomen dat het schoolbestuur onder voorwaarden een eigen bijdrage levert aan de investeringskosten. Een eigen bijdrage van schoolbesturen voor de bovenwettelijke ambitie van een energieneutraal gebouw is redelijk mits kwalitatief gekwantificeerd en langjarig te dragen door het betreffende schoolbestuur. De wijze van kwantificering van de eigen bijdrage per opgave wordt toegelicht in paragraaf 7.2.2. Budgetten op basis van een kwaliteitsniveau Het kwaliteitsniveau voor de nieuwbouw van VO-onderwijshuisvesting wordt geharmoniseerd met het kwaliteitsniveau van het IHP PO Westland. Zie bijlage Kwaliteitsniveau.

Nieuwbouw wordt energieneutraal (ENG) gerealiseerd en voldoet aan Frisse Scholen Klasse B. Het uitgangspunt is het realiseren van functionele, gezonde schoolgebouwen met een goed binnenklimaat. Gebouwen zijn bovendien toekomstbestendig, duurzaamheid speelt een belangrijke rol. Ook is er aandacht voor circulariteit, natuurinclusiviteit en klimaatadaptatie. In de berekening van het budget wordt rekening gehouden met een regiotoeslag van West Nederland (5% t.o.v. regio ’s-Hertogenbosch). Taakstellende budgetten nieuwbouw, prijspeil 1-1-2023  Budget VO – mavo/havo/vwo € 3.137,- per vierkante meter bvo, incl. btw  Budget VO – vmbo/praktijk € 3.368,- per vierkante meter bvo, incl. btw In onderstaande tabel zijn de investeringskosten van de eerste en de tweede tranche in beeld gebracht. Bij diverse opgave zijn nog een kosten ingevuld, omdat voor die opgaven de kaders en uitgangspunten nog niet (geheel) duidelijk zijn. Zie paragraaf 7.2.3 en 7.3.3 voor de toelichting en onderbouwing van onderstaande investeringsbedragen.

1507511-0042.0.9, d.d. 1 augustus 2023

Pagina 9 van 45

●●●●●●●●●●●●●●●●●●●●●●●●●

www.hevo.nl

Projecten 2024 - 2027 1

Nieuwbouw De Expeditie

2

Tijdelijke huisvesting ISW Irenestraat

3 4 5 6 7a 8a 9a

Nieuwbouw twee gymzalen Gevoteerd Nieuwbouw Vakcollege+ op de Flora Campus Budget investering 2026 Nieuwbouw sporthal met 3 zaaldelen op de Flora Campus Budget investering 2026 Uitbreiden mogelijkheden bewegingsonderwijs ISW Gasthuislaan ‘s-Gravenzande Onderzoek aanpassing Lage Woerd t.b.v. inhuizing brugklas ISW Hoogeland Onderzoek naar scenario levensduur verlengende renovatie of nieuwbouw en uitbreiding ISW Sweelincklaan Onderzoek nieuwe onderwijsinvulling locatie Hoge Woerd

Projecten 2028-2031

Investeringskosten Incl. btw € 13.460.000,Kosten worden begroot op basis van gekozen scenario € 4.023.000,€ 37.539.529,€ 7.895.040,€ 50.000,€ 50.000,€ 50.000,€ 50.000,-

Investeringskosten Incl. btw.

Uitvoering aanpassing Lage Woerd t.b.v. 7b inhuizing brugklas ISW Hoogeland Levensduurverlenging ISW Sweelincklaan, incl. 8b uitbreiding capaciteit t.b.v. ISW Gasthuislaan Budget investering 2029 9b

Uitvoeren aanpassing en renovatie Hoge Woerd voor nieuwe onderwijsinvulling.

1507511-0042.0.9, d.d. 1 augustus 2023

PM € 18.966.977,PM

Pagina 10 van 45

●●●●●●●●●●●●●●●●●●●●●●●●●

www.hevo.nl

2.

Inleiding “Gemeente Westland streeft naar goed onderwijs: divers en verspreid over de gemeente. Goede onderwijshuisvesting is daarvoor een onmisbare voorwaarde.” Een passage uit de Omgevingsvisie 2.0 (oktober 2020) van de gemeente Westland waarin het belang van goede onderwijshuisvesting is uitgesproken. Het streven naar goed onderwijs is verder uitgewerkt in de Lokaal Educatieve Agenda (LEA) 2022-2025 die door de raad is vastgesteld op 15-2-2022. Gemeente, schoolbesturen, kinderopvangorganisaties en bij onderwijs betrokken partners spreken zich in de LEA uit voor:  Inclusief onderwijs: iedereen hoort er evenveel bij;  Ononderbroken lijn: verbinden van kinderopvang, primair onderwijs, voortgezet onderwijs en middelbaar onderwijs om impact op leerlingen van overstap te verkleinen;  Educatief Partnerschap met Ouders: het gesprek tussen ouders en instellingen versterken om zo gezamenlijk een goed pedagogisch klimaat te creëren. Deze visie heeft geleid tot het ontwikkelen van programma’s ter verbetering van het onderwijs. Een van de programma’s is Huisvesting, waarin het voorzien van voldoende adequate en toekomstbestendige schoolaccommodaties centraal staat. Een gezamenlijke verantwoordelijkheid van gemeente en schoolbesturen. Om invulling te geven aan de wettelijke huisvestingsverantwoordelijkheid stellen de gemeente en schoolbesturen Integrale Huisvestingsplannen (IHP) op.

Een Integraal Huisvestingsplan (IHP) is een langetermijnvisie voor onderwijshuisvesting, voorliggend IHP is opgesteld door de gemeente in samenwerking met ISW. Het biedt een leidraad voor investeringen in de scholenhuisvesting, het zorgt voor een beleidsmatige en evenwichtige inzet van middelen en biedt een goed vertrekpunt voor het verbinden van opgaven in het sociaal-maatschappelijk en ruimtelijk domein. Het IHP geeft antwoord op vragen zoals:  Hoe ontwikkelt de organisatie zich?  Welke huisvesting is de komende jaren nodig?  Met welke uitgaven of ontwikkelingen moet je rekening houden?  Hoe ontwikkel je kaders om op te sturen?

2.1.

Wat is er al gedaan vanuit het IHP VO 2020 In 2020 is een Integraal Huisvestingsplan (IHP) voor het voortgezet onderwijs (VO) opgesteld door ISW en de gemeente Westland. Deze sluit aan op de toekomstvisie: ‘Samen werken aan onderwijs in het Westland’. Diverse onderdelen van het IHP VO 2020 zijn reeds in gang gezet en deels al gerealiseerd/ uitgevoerd:  Alle leerlingen vakcollege zijn vanuit locatie ISW Irenestraat en ISW Sweelincklaan verhuisd naar ISW Vakcollege en ISW Praktijkcollege te Naaldwijk.

1507511-0042.0.9, d.d. 1 augustus 2023

Pagina 11 van 45

●●●●●●●●●●●●●●●●●●●●●●●●●

www.hevo.nl













2.2.

Het Montessorionderwijs is gestart op locatie ISW Sweelincklaan en loopt erg succesvol, ieder jaar gaan de aantallen aanmeldingen omhoog. Tevens heeft ISW Sweelincklaan in maart 2023 de officiële Montessori-erkenning gekregen. Bij ISW Sweelincklaan zijn de plannen voor twee vervangende gymzalen in gang gezet, de ontwerpfase is gestart. De start van de sloopwerkzaamheden t.b.v. nieuwbouw wordt in maart 2024 verwacht. Vanaf 2021 is er een onderwijsinhoudelijke samenwerking tussen ISW Irenestraat, WSKO De Nieuwe Weg en SIMBA. De uitwerking van een onderwijskundig concept is in volle gang. In januari 2023 is na een Europese aanbesteding een ontwerpteam geselecteerd. De nieuwe naam van ISW Irenestraat in combinatie met de andere onderwijs- en kind partners wordt “De Expeditie”. De Expeditie is één school voor kinderopvang, basis- en voortgezet onderwijs (mavo), inclusief een tienercollege. Het ontwerpteam is inmiddels gestart met de ontwerpfase. Daarnaast onderzoekt de gemeente de mogelijkheden voor tijdelijke huisvesting voor ISW Irenestraat om ook tijdens de sloop en nieuwbouw in huisvesting te voorzien. Om leerlingen kennis te laten maken met techniek, technologie, digitale vaardigheden en innovatie heeft ISW drie technotheken gerealiseerd verdeeld over ISW Hoogeland, ISW Vakcollege en ISW Praktijkcollege.

De tijdelijke huisvesting voor de locatie ISW Hoogeland (bestaande uit 9 lokalen, 700 m2) zal opgeleverd worden vóór de zomervakantie 2023. De leerlingen kunnen met ingang van het schooljaar 2023/2024 gebruik maken van de tijdelijke lokalen. Gemeente en ISW hebben ruimtelijke verkenningen uitgevoerd naar de inpassing van het Vakcollege+ op de Flora Campus Westland. Vakcollege+, bestaande uit vakcollege en praktijkcollege, is als beoogde ontwikkeling benoemd in het Masterplan Flora Campus Westland. ISW werkt aan onderwijskundige verdieping van het concept Vakcollege+.

Actualisatie: Demografische en onderwijskundige ontwikkelingen Diverse demografische en onderwijskundige ontwikkelingen maken actualisering van het IHP 2020 noodzakelijk. Groei in aantallen leerlingen en de daarmee samenhangende noodzaak tot uitbreiding van de huisvestingscapaciteit, is een reden voor actualisatie van het IHP 2020. De leerlingen-prognoses geven namelijk een aanzienlijke groei aan. Onderstaande grafiek, laat dit zien. Wat niet zichtbaar is in de leerlingenontwikkeling is de instroom van de omliggende gebieden buiten het Westland en uitstroom van leerlingen naar scholen buiten het Westland.

1507511-0042.0.9, d.d. 1 augustus 2023

Pagina 12 van 45

●●●●●●●●●●●●●●●●●●●●●●●●●

www.hevo.nl

Daarnaast zijn er diverse ontwikkelingen in het onderwijs die om aandacht vragen. Een hele belangrijke is het opleiden van de vakmensen voor de toekomst. Bij het hoofdstuk: Toekomstvisie” wordt hierop ingegaan. Tenslotte is harmonisatie met de werkwijze van het IHP PO gewenst. De werkwijze van een IHP in Westland wordt in hoofdstuk 3 beschreven.

2.3.

Locaties voortgezet onderwijs ISW biedt op dit moment op zes locaties in Naaldwijk, ’s-Gravenzande en Poeldijk onderwijs aan ruim 4.600 leerlingen. ISW is een brede scholengroep die onderwijs biedt van praktijkonderwijs tot en met gymnasium. ISW is onderdeel van Stichting Lucas Onderwijs.

Naast ISW biedt ook Lentiz voortgezet (dalton)onderwijs aan in Westland. Lentiz is een mboinstelling met een afdeling voorgezet onderwijs bestaande uit het Flora college en de Dalton Mavo/Groene Lyceum. De gemeente is niet verantwoordelijk voor de financiering van de huisvesting en het bewegingsonderwijs van Lentiz. De financiering voor onderwijshuisvesting in het MBO is een verantwoordelijkheid van het betreffende onderwijsbestuur zelf. Echter, wel is het van waarde om de behoefte aan ruimten voor bewegingsonderwijs van ISW en Lentiz samen op te pakken om te komen tot een optimale bezetting en besteding van middelen. Het inzichtelijk krijgen van de huisvestingsbehoefte voor het bewegingsonderwijs van zowel ISW als Lentiz is daarom opgenomen als onderdeel van dit IHP.

2.4.

Leeswijzer Gestart wordt met beschrijving van de werkwijze van het IHP VO en de aansluiting daarmee met de werkwijze van het IHP PO (hoofdstuk 3). In hoofdstuk 4 wordt de toekomstvisie voor het voortgezet onderwijs in Westland omschreven. Vervolgens wordt de huidige stand van zaken gepresenteerd, de feiten en cijfers per kern incl. aandachtspunten en knelpunten voor dit IHP. Die aandachtspunten en knelpunten worden in hoofdstuk 6 vertaald naar huisvestingsoplossingen en uitgezet in de tijd. In de bijlage treft u een overzichtskaart van het bewegingsonderwijs.

1507511-0042.0.9, d.d. 1 augustus 2023

Pagina 13 van 45

●●●●●●●●●●●●●●●●●●●●●●●●●

www.hevo.nl

3.

Wetsvoorstel en werkwijze IHP De onderwijswetgeving gaat momenteel uit van een jaarcyclus en voorziet niet in de methodiek voor een financiële meerjarenplanning. In de praktijk blijkt echter dat zowel gemeente als schoolbesturen hieraan juist wel behoefte hebben. Ondanks dat een IHP nog geen juridische status heeft, is het wel mogelijk om aan een door de gemeenteraad vastgesteld IHP-consequenties te verbinden voor de fasering van de uitvoering en de investeringskosten. Met de voorgenomen wetswijziging wordt deze werkwijze wel wettelijk vastgelegd. Gemeenten worden verplicht om ten minste eenmaal in de vier jaar integraal huisvestingsplan vast te stellen. In het plan moeten de uit te voeren huisvestingsvoorzieningen voor een periode van vier kalenderjaren worden opgenomen. Tevens moeten de voornemens in de daarop volgende periode van 12 jaar vermeld worden. Met dit IHP loopt de gemeente Westland hierop vooruit en is men voorbereid op toekomstige wetgeving en heeft men hier een gedragen visie op kunnen vormen. Vooruitlopend op de definitieve wetswijziging hebben gemeente en schoolbesturen van het funderend onderwijs in Westland al in 2020 het initiatief genomen om samen een IHP op te stellen met een langetermijnperspectief voor het voortgezet onderwijs (inclusief de behoefte aan ruimte voor het bewegingsonderwijs).

Uitvoeringsplannen Het IHP voor het voortgezet onderwijs wordt overeenkomstig de werkwijze in primair onderwijs uitgewerkt in uitvoeringsplannen voor periodes van vier jaar. In een uitvoeringsplan worden de in de betreffende periode geplande projecten opgenomen, het uitvoeringsplan maakt integraal onderdeel uit van voorliggend IHP. Onderdeel van de werkwijze is het opstellen van een business case per investering of een combinatie van aan elkaar gerelateerde investeringen. Dit is een gezamenlijke inspanning van de gemeente en het schoolbestuur. Een business case wordt ter besluitvorming aan de gemeenteraad voorgelegd voor het voteren dan wel bijstellen van een krediet. Business case Een business case bevat minimaal volgende elementen: Koppeling met gemeentelijk beleid, wettelijk kader en eventueel gedetailleerdere gebiedsvisies daar waar die beschikbaar zijn, bijvoorbeeld omgevingsvisie 2.0, Visie op Westland; Gebouweigenschappen (afweging nieuwbouw/ renovatie); Technische en kwalitatieve opname; Functionele beschrijving onderwijsvorm en -visie; Demografische- en leerling ontwikkeling; Speel- en sportvoorzieningen; Duurzaamheid en energietransitie, klimaatmitigatie en klimaatadaptatie: koppeling met warmtenetten, zonnepanelen. Mogelijkheden verkennen groenblauw schoolplein (biodiversiteit inclusief tegengaan ondergrondse wateroverlast en maatregelen tegen hitte).

Samenwerking met het bedrijfsleven Andere maatschappelijke partijen;

1507511-0042.0.9, d.d. 1 augustus 2023

Pagina 14 van 45

●●●●●●●●●●●●●●●●●●●●●●●●●

www.hevo.nl

-

Kaders voor beheer- en exploitatie afspraken en kostenverdeling; Gebiedsontwikkeling en het combineren van projecten; Verkeerskundige inpassing onderwijslocaties; Stedenbouwkundige- en bestemmingsvoorwaarden; Verduurzamen en verbeteren bestaande gebouwen; Investeringsplan; Eigen bijdrage in verband met exploitatie besparende investeringen en specifieke wensen.

Door de plannen eenduidig voor te bereiden is eenvoudig terug te vinden welke besluiten er zijn genomen en op welke wijze de kaders en financiële onderbouwing tot stand zijn gekomen. Elke business case geeft zo informatie voor een volgende. De business case is de eerste stap in de projectvoorbereiding voor de bouw van onderwijshuisvesting. Door deze aanpak worden faalkosten en tussentijdse aanpassingen zoveel mogelijk voorkomen en het ontwerpproces versneld. De werkwijze als genoemd in dit IHP is een manier van werken om projecten meer integraal en meer vroegtijdig voor te bereiden. Voor de procedure en beschikken van projecten wordt de huidige verordening gehanteerd. Het voornaamste verschil met de verordening is dat projecten integraal worden voorbereid en de betreffende scholen al eerder in kaart hebben gebracht welke randvoorwaarden er geregeld moeten zijn om het gebouw te realiseren. Dit zorgt dat na het beschikken van een project de doorlooptijd kan worden beperkt en de risico’s eerder inzichtelijk zijn.

3.1.

Vanuit onderwijskundig oogpunt en toegevoegde waarde voor het Westlandse bedrijfsleven De gemeente heeft de zorgplicht voor het realiseren van adequate huisvesting voor het funderend onderwijs. De Interconfessionele Scholengroep Westland (ISW) is verantwoordelijk voor goed onderwijs voor de jeugd in de gemeente Westland. De herijking van de toekomstvisie voor het onderwijs van ISW vindt u terug in voorliggend IHP. De huisvestingsplannen waarover in dit IHP wordt gesproken zijn mede tot stand gekomen vanuit het onderwijskundig vertrekpunt: waar zijn de leerlingen en het onderwijs bij gebaat? Ook speelt de toevoegde waarde voor- en de samenwerking met het Westlandse bedrijfsleven een belangrijke rol. In dit document wordt beschreven wat het betekent als deze visie wordt uitgevoerd.

1507511-0042.0.9, d.d. 1 augustus 2023

Pagina 15 van 45

●●●●●●●●●●●●●●●●●●●●●●●●●

www.hevo.nl

4.

Toekomstvisie

4.1.

Visie zoals omschreven in het IHP VO 2020 In het IHP VO van 2020 is door ISW en de gemeente gezamenlijk een toekomstvisie omschreven, op basis waarvan het IHP invulling heeft gekregen. ISW en de gemeente Westland staan nog steeds achter deze visie. Samengevat bevatte de visie de volgende uitgangspunten:  In samenwerking onderwijs bieden dat aansluit op de maatschappelijke behoeften van de maatschappij.  Samenwerking tussen locaties te versterken  Onderwijs te verbinden met het innovatieve en ondernemende Westland en leerlingen voor de regio te behouden  Clusteren van onderwijs voor bepaalde doelgroepen, kennis laten maken met beroepen, en een universalistisch wereldbeeld laten ontwikkelen in en buiten de school om nieuwsgierigheid en interesse te wekken en tolerantie te kweken.  Content- en contextrijk leren met een sterke focus op talentontwikkeling van iedere leerling  Een doorlopende leerlijn voor leerlingen vanaf de kinderopvang tot en met het diploma van het voortgezet onderwijs.

1507511-0042.0.9, d.d. 1 augustus 2023

Pagina 16 van 45

●●●●●●●●●●●●●●●●●●●●●●●●●

www.hevo.nl

4.2.

Nieuwe ontwikkelingen Ten opzichte van het IHP van 2020 hebben diverse nieuwe ontwikkelingen plaatsgevonden die omschreven worden in de actualisatie van de toekomstvisie voor het nieuwe IHP. Voorliggende paragraaf omschrijft deze ontwikkelingen. Omgevingsvisie “blik op de toekomst” In de omgevingsvisie zijn onderdelen opgenomen die verwijzen naar het belang van het onderwijs en de belangrijke randvoorwaarde die huisvesting hiervoor is. Onderstaand is paragraaf 6.4.4. “Blik op de toekomst” opgenomen:

De gemeente Westland draagt bij aan een gedegen fundament van algemene voorzieningen, zoals de jeugdgezondheidszorg (consultatiebureaus) en toegankelijkheid van culturele en sportvoorzieningen. Ook willen wij de buitenruimte zo inrichten dat deze verleidt tot gezond gedrag, beweging en sporten. Gemeente en schoolbesturen werken samen aan toekomstbestendige onderwijsgebouwen. Schoolbesturen willen het onderwijsaanbod zodanig inrichten dat er kind-nabij-onderwijs wordt gegeven. Het onderwijs stelt alle kinderen, ongeacht afkomst, capaciteit en begaafdheid, in staat zich optimaal te ontwikkelen. Scholen zijn toegerust om kinderen met lichamelijke handicap te ontvangen en voor leerlingen met speciale ondersteuningsbehoeften is gespecialiseerd onderwijs beschikbaar. Passende onderwijshuisvesting is een voorwaarde voor een vitale onderwijsstructuur die de economische, culturele en maatschappelijke structuur versterkt. Op de scholen in Westland doen kinderen kennis op die hen voorbereidt op de economie en arbeidsmarkt van de 21e eeuw. Schoolbesturen stellen kinderen daarnaast in staat vroeg kennis te maken met de praktijk, bijvoorbeeld met technologie en de Greenport. De economische en maatschappelijke structuur van het Westland is een belangrijk referentiekader voor het leren van vaardigheden.

In samenwerking met onze partners in het onderwijs, de kinderopvang, Westland Natuur en Techniek Web, Westland Cultuurweb en Bibliotheek Westland maken we in een Lokaal Educatieve Agenda afspraken om gezamenlijk te zorgen dat kinderen zich optimaal kunnen ontwikkelen. Dit moet zorgen voor een betere aansluiting tussen onderwijszorg en jeugdzorg, een betere taalstimulering voor jonge kinderen en anderstaligen, brede (talent)ontwikkeling van kinderen en jongeren en sterke verbindingen en doorgaande lijnen tot aan de arbeidsmarkt. Vakmensen van de toekomst, doorlopende leerlijn van VO met PO, MBO en bedrijfsleven Om Westlandse vakmensen van de toekomst te kunnen opleiden willen het voortgezet onderwijs contextrijk onderwijs bieden en een doorlopende leerlijn met het primair onderwijs en middelbaar beroepsonderwijs.

1507511-0042.0.9, d.d. 1 augustus 2023

Pagina 17 van 45

●●●●●●●●●●●●●●●●●●●●●●●●●

www.hevo.nl

Doorlopende leerlijn naar het bedrijfsleven Samenwerking met het bedrijfsleven is van wezenlijk belang om de vakmensen specifiek op te kunnen leiden voor de behoefte van het Westland. Zo worden leerlingen bijvoorbeeld klaargestoomd voor een carrière in de verzorging, waar de personeelstekorten nu al nijpend zijn. Als tweede voorbeeld is er ook in het Westland een groot tekort aan technisch geschoold personeel. Al de ‘Horti-Tech’ waar het Westland beroemd om is, moet immers worden geïnstalleerd en daarna nog jarenlang worden onderhouden. Dit geldt ook voor de hele verduurzaming van onze energievoorziening en onze woningen. Het vraagt allemaal om mensen met twee rechterhanden en bovenal enthousiasme voor een technisch vak. Door samenwerking met het bedrijfsleven wordt contextrijk onderwijs geboden in de vorm van werken aan echte opdrachten van echte bedrijven. Tegelijk willen we ruimte bieden aan startups en andere bedrijven. In fysieke nabijheid van het bedrijfsleven en het onderwijs komt deze samenwerking het beste tot stand en kunnen ook specialistische of technische ruimten gedeeld gebruikt worden. Doorlopende leerlijnen PO naar VO en MBO Door kansrijk op te leiden stel je de leerling en het kind centraal. Doorlopende leerlijnen van PO naar VO en naar MBO zijn doorgangen waar leerlingen de volgende stap maken die bij hen past en wanneer ze weten wat ze willen.

We halen de schotten uit het onderwijs weg, zodat we het maximale uit de talenten van kinderen en jongeren kunnen halen. Specifiek bij het Tienercollege wordt de vervolgkeuze binnen het VO uitgesteld, zodat leerlingen meer tijd hebben om zich te ontwikkelen en te ontdekken welke keuze binnen het voortgezet onderwijs bij hen past. Door de nauwe samenwerking met het MBO Westland kan een doorlopende leerlijn aangeboden worden. Dit is ontzettend belangrijk om schooluitval te voorkomen. Meer praktijkgericht onderwijs ISW ziet, in aansluiting op de paragraaf ‘vakmensen van de toekomst’, een ontwikkeling dat er steeds meer behoefte is om contextrijk en praktijkgericht onderwijs aan te bieden. Dit geldt voor kader-, mavo-, havo-, en vwo-onderwijs. De achtergrond van deze behoefte is de schaarste aan technisch geschoolde mensen en de behoefte aan vakmensen in de glastuinbouw. ‘ISW onderneemt’ is erop gericht om voor alle leerlingen kansen inzichtelijk te maken en ze zo te laten zien welke potentie de regio hen biedt. Deze onderwijskundige behoefte leidt ook tot een behoefte in huisvesting, in de vorm van praktijkomgevingen in de schoolgebouwen van het havo/vwo onderwijs. Passend aanbod ISW wil ieder kind in Westland een passend aanbod kunnen bieden. De groep kinderen en jongeren met extra ondersteuningsbehoeften neemt toe.

Dan gaat het onder andere over leerlingen met hoogbegaafdheid en leerlingen met een lager IQ. In het ISW Praktijkcollege wordt voorzien in de behoefte van leerlingen met een lager IQ in kleinschalige klassen en een beschutte omgeving. Er is ook aanbod bij ISW Gasthuislaan en ISW Hoogeland voor hoogbegaafde kinderen in groep 7 en 8, maar dit aanbod is op termijn niet toereikend voor de kinderen met een meer complexe ondersteuningsbehoefte. In het primair onderwijs is namelijk zichtbaar dat die groep toeneemt. Aangezien de leerlingaantallen van de ISW-locaties ook

1507511-0042.0.9, d.d. 1 augustus 2023

Pagina 18 van 45

●●●●●●●●●●●●●●●●●●●●●●●●●

www.hevo.nl

gaan toenemen zal de beschikbare ruimte binnen deze locaties voor het passend aanbod afnemen, dit is een aandachtspunt om alert op te blijven. Internationale Schakelklas (ISK) ISK-onderwijs is een schakelopleiding voor leerlingen (nieuwkomers in de leeftijdscategorie 12 tot 18 jaar), die de Nederlandse taal niet beheersen. In speciale ISK-klassen volgen de leerlingen gedurende een periode van één of twee jaar intensief Nederlands maar ook kernvakken als wiskunde en Engels. Het uiteindelijke doel is de leerlingen door te laten stromen naar een reguliere vervolgopleiding in het voortgezet onderwijs of (voorbereidend) middelbaar beroepsonderwijs om een diploma te halen. ISW biedt nu onderwijs aan de doelgroep ISK. In de omgevingsvisie staat: “Het onderwijs stelt alle leerlingen, ongeacht afkomst, capaciteit en begaafdheid, in staat zich optimaal te ontwikkelen.” De gemeente en ISW onderzoeken of een volwaardig ISK noodzakelijk is in Westland. Indien dit het geval is zal hier ook passende huisvesting voor gefaciliteerd moeten worden. Binnen de ISW-locaties is er momenteel voldoende ruimte, maar met de groei van de VO-leerlingaantallen zal die ruimte in de toekomst afnemen. Tegelijkertijd is juist zichtbaar dat er een toenemende groep kinderen van statushouders en Oekraïense vluchtelingen is.

Kwaliteit van schoolgebouwen Om goed onderwijs te faciliteren zijn functionele, gezonde schoolgebouwen met een goed binnenklimaat noodzakelijk. Ook is duurzaamheid hierbij een belangrijk kernthema. Hiervoor is het uitgangspunt om hetzelfde kwaliteitsniveau niveau te hanteren als bij het IHP PO is aangehouden, te weten Frisse Scholen Klasse B en energieneutrale scholen (zie ook Bijlage Kwaliteitsniveau). Tijdens de business case-fase is er daarnaast aandacht voor circulariteit, natuurinclusiviteit en klimaatadaptie.

1507511-0042.0.9, d.d. 1 augustus 2023

Pagina 19 van 45

●●●●●●●●●●●●●●●●●●●●●●●●●

www.hevo.nl

5.

Huidige situatie VO in Westland In dit hoofdstuk wordt de huidige situatie van het VO in Westland omschreven. Eerst wordt ingegaan op de bronnen en berekeningen. Vervolgens wordt een totaaloverzicht gegeven van alle locaties in de gemeente Westland. Per kern wordt ingegaan op de huisvestingssituatie.

5.1.

Bronnen en berekeningen De huidige leerlingenaantallen en verdeling over leerjaren, niveaus en profielen (t.b.v. ruimtebehoefte berekeningen) zijn afkomstig van DUO, teldatum 1 oktober 2022. De leerling prognoses zijn opgesteld door Pronexus (april 2023). Deze gegevens zijn gebruikt om de ruimtebehoefte voor in de toekomst te berekenen. Wanneer in voorliggend IHP wordt gesproken over ‘de leerling prognose’, dan betreft het de meest recente prognose door Pronexus in 2023. Bruto vloeroppervlakte (bvo) en bouwjaren zijn overgenomen uit het vorige IHP (2020). Daarnaast zijn de actuele boekwaarden opgenomen. De ruimtebehoefte berekeningen voor onderwijshuisvesting en bewegingsonderwijs zijn uitgevoerd conform de in de “Verordening voorzieningen huisvesting onderwijs Westland 2015” omschreven methodiek. Hierbij is rekening gehouden met de aantallen leerlingen per leerjaar en profiel (in geval van vmbo). Alle ISW-locaties hebben hetzelfde BRIN-nummer, waarbij één locatie (ISW Hoogeland) de hoofdvestiging is. In de berekening van de ruimtebehoefte bepaalt het type vestiging de omvang van de algemene vaste voet. Voor ISW Hoogeland is uitgegaan van een vaste voet die hoort bij een hoofdvestiging, namelijk 980 m2. Bij de bouw van ISW Hoogeland is een extra vaste voet van 550 m2 toegekend, daar is in dit IHP dus ook mee gerekend.

In totaal geldt voor ISW Hoogeland dus een vaste voet van 1.530 m2. De afstand van de overige ISW-vestigingen tot de hoofdvestiging is dusdanig groot dat de overige vestigingen binnen de categorie ‘nevenvestiging met spreidingsnoodzaak’ vallen, waarvoor met een algemene vaste voet van 550 m2 wordt gerekend. Naast de algemene vaste voet worden ook nog vaste voeten toegekend in het basis/kader en praktijkonderwijs. Deze zijn bij de betreffende locaties meegerekend. De ISK-leerlingen op Lage Woerd zijn niet meegeteld in de ruimtebehoefte berekening.

1507511-0042.0.9, d.d. 1 augustus 2023

Pagina 20 van 45

●●●●●●●●●●●●●●●●●●●●●●●●●

www.hevo.nl

5.2.

5.3.

Totaaloverzicht alle locaties VO-onderwijs

Overzicht per kern Op de volgende pagina’s is per kern een overzicht gemaakt van de huidige situatie, waarin de uitkomsten van alle benoemde bronnen en berekeningen zijn samengevat. Ook is per locatie omschreven wat momenteel aandachtspunten, knelpunten of bijzonderheden zijn. Per kern is tevens berekend wat de ruimtebehoefte bewegingsonderwijs is (uitgedrukt in gymzalen) en wat de capaciteit is. In de overzichtstabellen is een algemeen beeld zichtbaar van stijgende leerlingaantallen. Dit gaat op diverse locaties in de toekomst leiden tot een structureel normatief ruimtetekort. In de onderste rij van iedere overzichtstabel is het normatief ruimtetekort (rood) of ruimteoverschot (groen) uitgedrukt in m2 bvo.

5.3.1.

’s Gravenzande Westland Onderwijs ISW Gasthuislaan en ISW Sweelincklaan Op deze locaties wordt een ruimtetekort ervaren in het onderwijs. Bij locatie ISW Gasthuislaan gaat ISW de komende periode functionele optimalisaties uitvoeren om meer vierkante meters binnen het gebouw geschikt te maken voor het onderwijs. Een van de denkrichtingen hierbij is om de aula aan te passen zodat een deel hiervan voor onderwijs gebruikt kan gaan worden. Op die manier kan de komende jaren in locatie ISW Gasthuislaan onderwijs geboden worden aan het toenemende leerlingaantal. De onderstaande tabellen van ISW Sweelincklaan en ISW Gasthuislaan laten zien dat binnen enkele jaren op beide ISW-locaties een normatief en structureel ruimtekort ontstaat. In de tabellen is te zien dat dit speelt vanaf 2027, de complete prognose van Pronexus 2023 (voor alle individuele jaren) geeft zelfs aan dat dit ruimtetekort al eerder kan ontstaan. De capaciteit is dus een aandachtspunt in de nabije toekomst. Bovendien geeft het bouwjaar van ISW Sweelincklaan aanleiding om op korte termijn een structurele ingreep te doen – het gebouw is

1507511-0042.0.9, d.d. 1 augustus 2023

Pagina 21 van 45

●●●●●●●●●●●●●●●●●●●●●●●●●

www.hevo.nl

43 jaar oud. Onderzocht moet worden hoe een groei van ISW Sweelincklaan opgevangen kan worden. Dit is afhankelijk van de groei van mavo en montessori leerlingaantallen. 2000 Bouwjaar 7171 m2 BVO excl. gym Boekwaarde 1-1-23 Leerlingprognose Pronexus april 2023 2022 2027 2037 € 8.671.474 Aantal leerlingen 1073 1119 1227 m 2 ruimtebehoefte 6955 7230 7875 m 2 tekort/overschot 216 -59 -704 Gasthuislaan

nevenvestiging spreidingsnoodzaak , vaste voet 550 m2

1980 Bouwjaar 4838 m2 BVO excl. gym Boekwaarde 1-1-23 Leerlingprognose Pronexus april 2023 2022 2027 2037 € Aantal leerlingen 650 722 814 m 2 ruimtebehoefte 4636 5088 5666 m 2 tekort/overschot 202 -250 -828 Sweelincklaan

nevenvestiging spreidingsnoodzaak , vaste voet 550 m2

Bewegingsonderwijs (Zie bijlage voor een overzichtskaart van het bewegingsonderwijs) ISW Gasthuislaan Deze locatie heeft drie gymzalen, de school heeft op basis van de prognose recht op 2,3 gymzalen in 2037. Eén van de drie gymzalen van ISW Gasthuislaan wordt echter volledig gebruikt door het primair onderwijs, dit zal niet veranderen. In de huidige situatie heeft de VO school recht op 2,1 gymzalen, waardoor het in overleg met primair onderwijs nog net voldoende is met de 3 zalen. Maar in de komende jaren zal dit, door de groei, steeds meer gaan knellen. Het is nodig om te onderzoeken of en op welke wijze de capaciteit voor bewegingsonderwijs in ’s-Gravenzande moet worden vergroot. ISW Sweelincklaan Deze locatie heeft twee verouderde gymzalen die worden vervangen door twee nieuwe onderling verbonden zalen. De school heeft op basis van de prognose recht op 2,0 gymzalen in 2037. Op dit moment is nog sprake van medegebruik door het primair onderwijs, hiervoor is steeds minder restcapaciteit in klokuren beschikbaar. Vanaf het moment dat de huidige gymzalen worden gesloopt zal een alternatieve voorziening voor het bewegingsonderwijs tijdelijk beschikbaar moeten zijn. Binnen de accommodaties bewegingsonderwijs van ISW is hier geen capaciteit voor. Afgesproken is dat ISW zelf voorziet in een tijdelijke oplossing.

1507511-0042.0.9, d.d. 1 augustus 2023

Pagina 22 van 45

●●●●●●●●●●●●●●●●●●●●●●●●●

www.hevo.nl

Westlandhal Er is in ’s Gravenzande ook één grote sporthal, de Westlandhal. In deze sporthal is nog capaciteit om in bewegingsonderwijs van het VO te voorzien. In deze hal voldoet de inrichting echter niet aan wat het bewegingsonderwijs aan leerlingen voortgezet onderwijs nodig heeft. In 2024 worden sportaccommodaties in de omgeving, waaronder de Westlandhal, betrokken bij het onderzoek naar de behoefte aan gymnastiekaccommodaties bij het voortgezet- en primair onderwijs.

5.3.2.

Poeldijk

1955, 1976 Bouwjaar 3331 m2 BVO excl. gym Boekwaarde 1-1-23 Leerlingprognose Pronexus april 2023 2022 2027 2037 € 727.563 Aantal leerlingen 410 488 530 m 2 ruimtebehoefte 3149 3644 3910 m 2 tekort/overschot 182 -313 -579 Irenestraat

nevenvestiging spreidingsnoodzaak , vaste voet 550 m2

ISW Irenestraat De ontwikkeling van (ver)nieuwbouwplannen voor ISW Irenestraat zijn in gang gezet. Op de locatie van ISW Irenestraat wordt een nieuw multifunctioneel gebouw voorzien: “De Expeditie”. De Expeditie voorziet in kinderopvang en BSO, primair onderwijs en voortgezet onderwijs. Kinderopvang Simba, WSKO De Nieuwe Weg (basisonderwijs) en ISW Irenestraat (voortgezet onderwijs) ontwikkelen samen De Expeditie, een nieuwe school in Poeldijk voor kinderen van 0 jaar tot en met hun middelbareschooldiploma. Door deze samenwerking kunnen leerlingen een doorlopende ontwikkelingslijn volgen tijdens het hele onderwijstraject. De Expeditie huisvest straks ook een Tienercollege voor leerlingen van 10 tot 14 jaar. Na het Tienercollege kunnen leerlingen doorstromen naar de mavo als dat een passende volgende stap is. Leerlingen die een onderwijsbehoefte hebben op een ander niveau kunnen uitstromen naar het Westland Vakcollege, ISW Hoogeland of ISW Gasthuislaan. In bovenstaande tabel voor ISW Irenestraat zijn de leerlingaantallen en prognoses van de huidige ISW Irenestraat opgenomen. Voor De Expeditie wordt uitgaan van 400 leerlingen mavo en 100 leerlingen in de VO-leerjaren tienercollege. ISW en gemeente zullen de leerling

1507511-0042.0.9, d.d. 1 augustus 2023

Pagina 23 van 45

●●●●●●●●●●●●●●●●●●●●●●●●●

www.hevo.nl

prognoses goed blijven volgen, in 2023 zijn de prognoses voor ISW Irenestraat overtroffen. In de nieuwbouw wordt rekening gehouden met 10% uitbreidbaarheid in het ontwerp om eventuele leerlingengroei in de toekomst fysiek op te kunnen vangen met een uitbreiding van het schoolgebouw. Dit is de maximale uitbreidingscapaciteit voor deze locatie. De tijdige realisatie van een geschikte tijdelijke huisvesting voor ISW Irenestraat is voorwaardelijk voor de realisatie van De Expeditie. Hiervoor worden door de gemeente varianten onderzocht in het gebruik van tijdelijke units of gebruik van bestaand vastgoed zoals in “De Veiling”. Bewegingsonderwijs (Zie bijlage voor een overzichtskaart van het bewegingsonderwijs) ISW Irenestraat is een school waar bewegen en sport veel aandacht krijgt en gestimuleerd wordt. Er is momenteel één gymzaal bij ISW Irenestraat. Ook in de nieuwbouwplannen voor De Expeditie is één gymzaal voorzien. Doordat er naast de reguliere LO-lessen ook nog Talentgroepen Sport, twee voetbalklassen en LO als examenvak wordt aangeboden, vinden meer dan de helft van de lessen in Sporthal Verburch plaats. ISW Irenestraat ISW Irenestraat heeft op basis van de prognose recht op 1,3 gymzalen in 2037. In de (ver)nieuwbouw van de Expeditie wordt één gymzaal gerealiseerd.

De Expeditie zal aanvullend gebruikmaken van Sporthal Verburch, dit wordt gezien als een toekomstbestendige oplossing voor het huisvesten van het bewegingsonderwijs voor het voortgezet onderwijs. Sporthal Verburch Sporthal Verburch is een grote hal met veel mogelijkheden en voldoende capaciteit voor de behoefte in Poeldijk. De inrichting van de sporthal is niet volledig toegerust voor bewegingsonderwijs en is niet geschikt voor LO-examinering. De zaal wordt, om die reden, vooral gebruikt voor balsporten als aanvulling op het gebruik van de eigen gymzaal.

1507511-0042.0.9, d.d. 1 augustus 2023

Pagina 24 van 45

●●●●●●●●●●●●●●●●●●●●●●●●●

www.hevo.nl

5.3.3.

Naaldwijk

Hoogeland (excl ruimte bij Lentiz) Boekwaarde 1-1-23 € 18.639.852 Aantal leerlingen m 2 ruimtebehoefte m 2 tekort/overschot

2008 Bouwjaar 11257 m2 BVO excl. gym Leerlingprognose Pronexus april 2023 2023 2027 2037 1800 1826 1975 12390 12547 13446 -1133 -1290 -2189

Ruimtebehoefteberek ening voor hoofdvestiging, vaste voet 1.530 m2

Hoogeland (incl ruimte bij Lentiz) Boekwaarde 1-1-23 € 18.639.852 Aantal leerlingen m 2 ruimtebehoefte m 2 tekort/overschot

2008 Bouwjaar 12201 m2 BVO excl. gym Leerlingprognose Pronexus april 2023 2023 2027 2037 1800 1826 1975 12390 12547 13446 -189 -346 -1245

Voor ISW Hoogeland wordt bij Lentiz 944 m2 gehuurd. Het ruimtekort van ISW Hoogeland nu en in de toekomst is incl. en excl. deze gehuurde ruimte berekend.

Ruimtebehoefteberek ening voor hoofdvestiging, vaste voet 1.530 m2

ISW Hoge Woerd

1974, 1976 Bouwjaar 6717 m2 BVO excl. gym BoekwaardeLeerlingprognose 1-1-23 Pronexus april 2023 2022 2027 2037 € 1.948.181 Aantal leerlingen 388 496 549 m 2 ruimtebehoefte 5223 6339 6887 m 2 tekort/overschot 1494 378 -170

De 52 leerlingen van de Internationale Schakelklas (ISK) die nu ook onderdeel uitmaken van locatie Lage

nevenvestiging spreidingsnoodzaak , vaste voet 550 m2

Woerd zijn in bovenstaande tabel en

2004 Bouwjaar Excl. ISK leerlingen 3824 m2 BVO excl. gym Boekwaarde 1-1-23 Leerlingprognose Pronexus april 2023 2022 2027 2037 € 3.480.333 Aantal leerlingen 292 306 338 m 2 ruimtebehoefte 3327 3443 3718 m 2 tekort/overschot 497 381 106

in de leerling prognoses niet

Lage Woerd

meegenomen. Deze groep heeft een normatieve ruimtebehoefte van 321 m2 bvo (op basis van de ruimtebehoefte VO onderbouw à 6,18 m2 bvo per leerling)

nevenvestiging spreidingsnoodzaak , vaste voet 550 m2

1507511-0042.0.9, d.d. 1 augustus 2023

Pagina 25 van 45

●●●●●●●●●●●●●●●●●●●●●●●●●

www.hevo.nl

ISW Vakcollege (Hoge Woerd) Op locatie Hoge Woerd is het ISW Vakcollege gehuisvest. Zoals voorgenomen in het IHP van 2020 zijn inmiddels alle vakcollege leerlingen naar deze locatie verhuisd, met uitzondering van de onderbouw lwoo vakcollege leerlingen die op de Lage Woerd zijn gehuisvest. Het gebouw is echter bijna 50 jaar oud en voldoet niet meer aan de eisen voor een hedendaags schoolgebouw op het gebied van installaties, duurzaamheid en binnenklimaat. ISW Praktijkcollege (Lage Woerd) In dit gebouw is momenteel het ISW Praktijkcollege gehuisvest. ISW Praktijkcollege heeft nog een vrij jong gebouw, wat met functionele aanpassingen inzetbaar is voor onderwijs. Vanuit de visie van één centraal Vakcollege+ heeft het echter een grote meerwaarde voor het praktijkcollege om gezamenlijk met het vakcollege gehuisvest te zijn. Dit maakt het huidige gebouw minder geschikt voor het praktijkcollege. ISW Hoogeland Er is sprake van een oplopend ruimtetekort bij ISW Hoogeland. Er komt een einde aan het gebruik van een deel van de door de gemeente gehuurde onderwijsruimte bij Lentiz voor ISW Hoogeland. Met ingang van het nieuwe schooljaar wordt er nog ca. 950 m2 gehuurd bij Lentiz voor ISW Hoogeland, dit was de afgelopen jaren meer.

In plaats van de ruimte die niet meer gehuurd kan worden bij Lentiz komen er met ingang van het nieuwe schooljaar noodlokalen voor ISW Hoogeland (reeds in gang gezet, 700 m2). In deze tijdelijke huisvesting wordt rekening gehouden met kwaliteit, waardoor acute herhuisvesting niet noodzakelijk is. Ondertussen laten de leerling prognoses zien dat de leerlingaantallen en de daarbij behorende ruimtebehoefte blijven groeien. Voor de middellange termijn (4 – 8 jaar) is een structurele oplossing nodig. In de tabellen op de vorige pagina is in beeld gebracht wat het ruimtetekort van ISW Hoogeland is met en zonder gebruik van de ruimten (944 m2) bij Lentiz. Bewegingsonderwijs (Zie bijlage voor een overzichtskaart van het bewegingsonderwijs) ISW Hoogeland De school heeft op basis van de prognose recht op 4,0 gymzalen in 2037 en 3,6 gymzalen in de huidige situatie. ISW Hoogeland heeft 4 gymzalen die zij volledig in gebruik hebben. Lentiz Dalton & Lentiz Floracollege De komende jaren heeft het Lentiz Floracollege voor ongeveer 16 klokuren capaciteit tekort in bewegingsonderwijs. Op korte termijn biedt de Balleringhal mogelijk een oplossing. Op lange termijn kan een nieuwe sportaccommodatie bij het Vakcollege+ op de Flora Campus Westland een oplossing bieden. Hierover zijn nog geen afspraken gemaakt met Lentiz.

Dit is een mogelijkheid om nader te onderzoeken tijdens de business case-fase van het Vakcollege+. Sporthal De Pijl Dit is een sporthal met 3 zaaldelen die volledig is volgeboekt, in gebruik door Lentiz en diverse basisscholen en sportverenigingen.

1507511-0042.0.9, d.d. 1 augustus 2023

Pagina 26 van 45

●●●●●●●●●●●●●●●●●●●●●●●●●

www.hevo.nl

Sporthal Balleringhal De hal is eigendom van Westlandia. Alleen handbal Westlandia gebruikt deze hal, er is nog voldoende capaciteit beschikbaar. De hal is van matige kwaliteit en zou enkel inzetbaar zijn voor korte termijn/ tijdelijke oplossingen voor bewegingsonderwijs voor het voortgezet onderwijs.

5.4.

Overzicht van de opgaven

1507511-0042.0.9, d.d. 1 augustus 2023

Pagina 27 van 45

●●●●●●●●●●●●●●●●●●●●●●●●●

www.hevo.nl

6.

Huisvesting: de oplossingsrichtingen In de voorgaande hoofdstukken is de toekomstvisie beschreven en is een beeld gegeven van de huidige situatie. Ook is in kaart gebracht dat er een grote groei verwacht wordt in het aantal leerlingen. Dit betekent dat er een uitdaging is om de leerlingen te kunnen huisvesten. De huidige schoolgebouwen hebben niet voldoende capaciteit en sluiten ook niet volledig aan bij de laatste ontwikkelingen. Met name de visie: “Vakmensen van de toekomst en doorlopende leerlijn met PO, MBO en bedrijfsleven” is een belangrijke pijler. De opgaven zijn in voorliggend IHP vertaald naar projecten en onderzoeken als voorbereiding voor projecten. Deze zijn ingedeeld in een eerste en tweede tranche. De projecten en onderzoeken in de eerste tranche worden uitgevoerd tussen 2024 en 2027. De projecten in de tweede tranche worden tussen 2028 en 2031 uitgevoerd. Voor de tijdvakken 2032-2036 en 2037-2039 zijn nog geen opgaven bepaald.

6.1.

Huisvestingsoplossing ’s Gravenzande In ’s Gravenzande ontstaat vanaf 2027 een capaciteitsprobleem voor de onderwijshuisvesting in het voortgezet onderwijs. De prognoses laten zien dat de capaciteit zelfs al eerder onvoldoende zou kunnen zijn. Dit is in beeld gebracht in paragraaf 5.3.1. Levensduurverlenging en uitbreiding ISW Sweelincklaan De oplossing voor dit ruimtetekort wordt gezocht bij een uitbreiding op locatie ISW Sweelincklaan in combinatie met de levensduurverlenging in de tweede tranche. ISW en de gemeente hebben afgesproken dat de komende IHP-uitvoeringsperiode (2024-2027) wordt gebruikt om twee scenario’s te onderzoeken: levensduur verlengende renovatie en vervangende nieuwbouw voor het gebouw van ISW Sweelincklaan. In beide gevallen zal uitbreiding nodig zijn voor het ruimtetekort van de twee ISW-locaties in ’s-Gravenzande. Het voorkeursscenario en uitgangspunt is het gebouw behouden en renoveren, uit onderzoek zal moeten blijken of dit ook technisch, bouwkundig en financieel een realistisch scenario is. De uitkomst van het onderzoek zal uitwijzen wat de meest toekomstbestendige integrale oplossing is van het ruimtetekort in ’s-Gravenzande bij ISW Gasthuislaan & ISW Sweelincklaan. De uitbreiding van ISW Sweelincklaan is dan bedoeld als oplossing voor het totale ruimtetekort wat er gaat zijn in ’s Gravenzande.

Op basis van de prognose van Pronexus zal dit ruimtetekort in 2027 ca. 300 m2 zijn, maar dit loopt in 2037 op tot ruim 1.500 m2. Het is belangrijk om deze situatie komende jaren goed te blijven monitoren om te voorkomen dat tijdelijke huisvesting noodzakelijk is. Termijn 2024-2027

Project Onderzoek scenario’s ISW Sweelincklaan

2028-2031

Levensduurverlenging en uitbreiding ISW Sweelincklaan

1507511-0042.0.9, d.d. 1 augustus 2023

Toelichting Onderzoek naar scenario levensduur verlengende renovatie of nieuwbouw en uitbreiding ISW Sweelincklaan De precieze omvang en de mogelijkheden zullen op basis van nader onderzoek in de uitvoeringsperiode 20242027 moeten blijken.

Pagina 28 van 45

●●●●●●●●●●●●●●●●●●●●●●●●●

www.hevo.nl

Tijdelijke situatie bewegingsonderwijs ISW Sweelincklaan Vanaf het moment dat de huidige gymzalen worden gesloopt zal een alternatieve voorziening voor het bewegingsonderwijs tijdelijk beschikbaar moeten zijn. Binnen de accommodaties bewegingsonderwijs van ISW is hier geen capaciteit voor. Afgesproken is dat ISW voorziet in de tijdelijke oplossing. Onderzoek capaciteitstekort bewegingsonderwijs ‘s-Gravenzande Het is nodig om te onderzoeken of en op welke wijze de capaciteit voor bewegingsonderwijs in ’s-Gravenzande moet worden vergroot. De druk op de capaciteit neemt toe, de gemeente zal onderzoeken welke oplossingsvarianten mogelijk zijn, ook in combinatie met de behoeften van het primair onderwijs en sport in ’s-Gravenzande. Termijn 2024-2027

6.2.

Project Onderzoek bewegingsonderwijs ‘s-Gravenzande

Toelichting Onderzoek naar oplossingsvarianten in combinatie primair onderwijs & sport

Huisvestingsoplossing Poeldijk In Poeldijk is zoals benoemd de planvorming van het nieuwe ‘De Expeditie’ al ver gevorderd. Tijdelijke huisvesting ISW Irenestraat Deze tijdelijke huisvesting voor ISW Irenestraat is nog niet georganiseerd en gefinancierd. Omdat een groot deel van de huidige huisvesting wordt gesloopt en de rest grondig wordt gerenoveerd is het niet mogelijk om tijdens de werkzaamheden de school op de huidige locatie open te houden. ISW heeft een ruimtestaat opgesteld met de minimaal benodigde ruimten. De mogelijkheden voor de tijdelijke huisvesting voor ongeveer 450 leerlingen en medewerkers worden momenteel onderzocht, waarbij gekeken wordt naar het benutten van bestaande en tijdelijk te plaatsen voorzieningen. Termijn 2024

6.3.

Project Tijdelijke huisvesting ISW Irenestraat

Toelichting De exacte omvang, locatie en daarbij behorende kosten worden door ISW en de gemeente Westland onderzocht.