Groenvisie Gemeente Westland (21-0186506)

Hiermee wordt verdere uitholling van de kwaliteit van het groen voorkomen. Via het bestuurlijke besluitvormingsproces worden vervolgens, indien nodig, financiële middelen aangevraagd. Bij elkaar genomen leiden inzicht in de huidige technische staat/conditie, de meerjarige onderhoudsopgave en het vastleggen van taken en verantwoordelijkheden ook tot meer duidelijkheid in de uitvoering van het onderhoudscontract met de contractpartijen.

Groenvisie

52

Gemeente Westland

GOED GROEN, DOEN WAT NODIG IS!

7. Groencapaciteit, kennisniveau en samenwerking Een belangrijke factor voor een betere positie van groen is vooral de continuïteit, onderlinge samenwerking, verbondenheid, beschikbare capaciteit en het juiste kennisniveau op groen. Het succes hangt namelijk sterker af van de samenwerking tussen alle betrokkenen, binnen en buiten de gemeentelijke organisatie, en van beleid tot uitvoering en beheer. Capaciteit en kennis zijn in een regieorganisatie verspreid over meerdere organisatieonderdelen en deels ook uitbesteed aan externe partijen. Om goed te reageren op projectmatige afwegingen en ontwerpkeuzes, of goed in te spelen op veranderende omstandigheden is het noodzakelijk om te investeren in onderlinge verbondenheid, voldoende capaciteit met het juiste kennisniveau op groen door het aanstellen van een beleidsmedewerker groen en een landschapsarchitect.

Groenvisie

53

Gemeente Westland

GOED GROEN, DOEN WAT NODIG IS!

Bijlage 3: Waarden van groen Toelichting van de vier waarden van groen: gezondheidswaarde, ecologische waarde, klimatologische waarde en economische waarde. Gezondheidswaarde Groen in de woonomgeving bevordert de gezondheid, het gevoel van welbevinden, het woonplezier, herstel van stress en mentale vermoeidheid. Uit onderzoek is gebleken dat mensen zich gezonder voelen, minder snel ziek worden en minder vaak bij de huisarts komen met angststoornissen en depressies wanneer er meer (straat)groen in de omgeving is. Alleen al kijken naar groen geeft rust een ontspanning en mensen genezen sneller wanneer ze zicht hebben op groen en/of wanneer ze regelmatig in groen “natuur” gaan wandelen. Ecologische waarde Groen levert een belangrijke bijdrage aan de natuurwaarde in een woonomgeving. Groen biedt vestigingsplaatsen, schuilplaatsen, foerageergebieden en verbindingszones voor dieren en planten. Bomen(lanen) en groenstroken kunnen dienen als leefgebied, als stapsteen of als ecologische verbindingszone. Door onder andere diversiteit in de soortensamenstelling aan te brengen wordt de biodiversiteit gestimuleerd en ontstaan goede omstandigheden voor flora en fauna. Klimatologische waarde Het is een vast gegeven dat op warme dagen de temperatuur in stenige woonomgeving een stuk hoger ligt dan in het buitengebied. Deze verschillen leiden tot een onaangename woon- en werkomgeving.

Groen, en met name bomen, zijn voor al deze punten een deel van de oplossing: zo zorgen bomen voor schaduw en verdampen ze water, wat effectief zorgt voor verkoeling in de woonomgeving. Ook filteren ze de lucht. Ook de ouderdom en de soortkeuze zijn van groot belang. Bomen kunnen vleermuizen, vogels en allerlei insecten schuil-, slaap-, foerageer-, nestgelegenheid en oriëntatieplekken bieden. Economische waarde Groen heeft een positieve invloed op een aantrekkelijk vestigingsklimaat voor zowel wonen als werken. Goede inrichting en goed beheer van openbaar groen hebben directe en indirecte positieve economische effecten op de maatschappij. Groen zorgt voor economische winst door gezondere inwoners, lagere zorgkosten, hogere waarden van vastgoed in de versteende woonomgeving (WOZ-waarde), lagere energiekosten en een hogere arbeidsproductiviteit. Dit positieve effect wordt vanuit diverse studies ondersteund.

Groenvisie

54

Gemeente Westland

GOED GROEN, DOEN WAT NODIG IS!

Bijlage 4: Robuust groendrager In de onderstaande kaarten staan de structuur dragende elementen om te komen tot een verfijnde groenstructuurkaart. Bijlage 4a: Natuur- en groennetwerkkaart (omgevingsvisie) kader voor de ecologische groendrager

Vastgestelde kaart omgevingsvisie is het vertrekpunt voor het ecologische netwerk als onderdeel van de nog uit te werken groenstructuurkaart. Legenda

Groenvisie

55

Gemeente Westland

GOED GROEN, DOEN WAT NODIG IS!

Bijlage 4b: Bestaande groenstructuur beleidskader groenstructuur Westland

Groenvisie

56

Gemeente Westland

GOED GROEN, DOEN WAT NODIG IS!

Bijlage 4c: Groene linten en dijken beleidskader groenstructuur Westland

Groenvisie

57

Gemeente Westland

GOED GROEN, DOEN WAT NODIG IS!

Bijlage 5: Groenfunctie groendrager in de woonkernen Onderstaand zijn per groenfunctie de uitgangspunten benoemd. De uitgangspunten gaan over inrichting, beheer en onderhoud afgestemd op het doel en de functie van de plek. Gebruik-/verblijfgroen  Verblijfs-/gebruiksgroen Is betreedbaar groen waar je in kunt. Dus niet waar je langs kunt of naar kunt kijken. Het gaat dus over groengebieden, parken en plantsoenen waarin je kan recreëren: wandelen, spelen, fietsen picknicken, zonnen. Denk aan wijk-/buurtpark en grote plantsoenen, begraafplaatsen, dierenweide, recreatie-/natuurgebied. Groenoppervlakte (m2) bestaat uit gras en/of beplanting en/of natuurvriendelijke oevers. Paden ((half)verhard) speelterrein (trapveld, kunstgras, e.d.), bermen, snippergroen vallen hier niet onder (zie ook bijlage 10 verklarende woordenlijst).  Niet georganiseerde gebruik-/verblijf: de plek is zodanig ingericht dat deze uitnodigt tot recreatieve activiteiten (wandelen, hardlopen) en verblijf. Inrichting, beheer en onderhoud hebben veelal een natuurlijk karakter en nodigen uit er gebruik van te maken. De gebruiker wil er steeds meer ontdekken.  De speelvoorzieningen vallen onder ‘gebruik-/verblijfgroen’ en worden naar gelang de verschijningslocatie en inrichtingskeuze is gericht op ontdekken, bewegen, uitdagen en verblijven.

Echter trapveld (gras), kunstgras, halfverharding of overige valdempende ondergronden behoren niet tot oppervlakte norm van gebruiks-/verblijfgroen. Aankledingsgroen  Aankledingsgroen: Dit groen heeft als functie de wijk/straat aan te kleden en is bepalend voor de stedenbouwkundige structuur van een wijk.  De invulling is aan verandering onderhevig en is aangepast aan actuele inzichten en opgaven. Waar beleving en gebruik centraal staan is de buitenruimte altijd positief onderscheidend ten opzichte van andere gebieden.  De groeninrichting heeft een vullend karakter en draagt bij aan vergroening van overwegend woonwijken en bedrijventerreinen.  Groen in woongebieden en op bedrijventerreinen: groene aankleding, sober, eenduidig maar per (deel)gebied wel duidelijk onderscheidend.  Beheer en onderhoud van groenarealen is afgestemd op een maximale levensduur van de inrichting met een minimale inspanning. Voorkomen wordt dat achterstanden in beheer leiden tot afname van de kwaliteit/vitaliteit van de groeninrichting.  Aankledingsgroen (heesters, vaste planten) wordt waar mogelijk niet vervangen door een grasachtige vegetatie, maar voor beplanting van gelijkwaardig niveau en uitstraling. Uitzondering hierop zijn die gebieden die geïnfecteerd zijn met woekerende soorten (zoals heermoes, haagwinde, kweekgras).

 Waar kansen zijn voor natuurontwikkeling wordt dit waar mogelijk (door participatie) benut. Dit mag echter niet leiden tot overlast of een afwijkend en storend beeld. Functioneel-/ begeleidingsgroen  Groen langs wegen: een begeleidend karakter (bomen, bermen) met behoud van overzicht t.b.v. verkeersveiligheid. Inrichting, beheer en onderhoud binnen de gestelde kaders/richtlijnen.

Groenvisie

58

Gemeente Westland

GOED GROEN, DOEN WAT NODIG IS!



Beheer en onderhoud van groenarealen is afgestemd op een maximale levensduur van de inrichting met een minimale inspanning. Voorkomen wordt dat achterstanden in beheer leiden tot afname van de kwaliteit/vitaliteit van de groeninrichting.

Natuurgroen  In natuurgroen staat het behouden van bestaande natuurwaarden (leefgebieden, soortenrijkdom planten en dieren) centraal. Dit kan ook tijdelijk groen betreffen. Denk hierbij aan groen op tijdelijke braakliggende terreinen.  Binnen de accenten en in woonwijken mag natuurgroen niet tot overlast of sociaal onveilige situaties leiden.  Beheer en onderhoud zijn geminimaliseerd en waar mogelijk aangepast op de natuurlijke processen. Dit met als doel om de dynamiek (verandering van omstandigheden) zo laag mogelijk te houden en om explosieve (wild)groei na uitvoering van maatregelen te voorkomen. 



De mate van natuurlijke omstandigheden is passend bij het doel en de functie van een plek. Als dezelfde locatie wordt gebruikt door bijvoorbeeld wandelaars of fietsers, dan dient de veiligheid van gebruikers nabij wegen en paden geborgd te zijn. Verhogen van de natuurwaarde door een gevarieerd sortiment beplanting, met een nadruk op inheems sortiment. De keuze voor sortiment past binnen het beeld van ‘natuurlijk’ en groeit van nature goed op een vergelijkbare ondergrond.

Groenvisie

59

Gemeente Westland

GOED GROEN, DOEN WAT NODIG IS!

Bijlage 6: Referentienormen en richtlijnen Groenvisie Ontwerpen aan een bestaande woonomgeving draait altijd om het herschikken van bestaande functies en elementen. Om de groene opgave in deze visie te realiseren reiken wij handvatten aan om de discussie over ruimteclaims goed te kunnen voeren en het belang van groen in het verdere proces te bewaken. Succesvolle vergroening vraagt om een afwegingskader binnen het ontwerpproces. Het afwegingskader is daarom opgenomen in het standaardinstrumentarium van deze groenvisie (zie 4.3 en &5.2 inzet kader voor de processtappen van de afwegingsmethodiek). Bij de afwegingsmethodiek horen richtlijnen met specifieke onderdelen, waarbinnen per project en ontwerpproces de ruimte en creativiteit opgezocht kan worden. Door deze richtlijnen aan de voorkant van het proces onderdeel te maken van de planvorming kan in elke fase gemakkelijk berekend worden welke voorzieningen er nodig zijn en welke globale ruimteclaim daarbij hoort. Zo kan hier al in een vroeg stadium rekening mee worden gehouden, zonder de ruimte verliezen om waar noodzakelijk af te wijken. Zo ligt er een duidelijke basis en wordt alleen de incidentele afwijking onderwerp van discussie en besluitvorming. Het zijn een referemtienormen en richtlijnen en geen harde claims waaraan rechten ontleend kunnen worden. Maatwerk en brede afweging blijven altijd nodig.

Op basis van integrale afweging, kan worden afgeweken van deze richtlijnen. Deze dienen nader verwerkt en aangevuld te worden in Programma van Standaarden. Hieronder staan ze gebundeld en onderverdeeld in algemene richtlijnen, richtlijnen voor herinrichtings- en gebiedsontwikkelingprojecten en beheer en onderhoud. Algemene referentienormen:  Westland gaat voor de haalbare ambitie om voor 2040 één extra vierkante meter verblijfsgroen per woning te realiseren;  Groen, tenzij: behoud van bestaand groen in de woonomgeving, of het te behouden groen heeft hogere kwaliteit en/of er is een gemotiveerde reden waarom het groen niet geheel behouden kan blijven;  Bomen laten we staan, tenzij beargumenteerd met bijbehorende belangenafweging;  De robuuste groendragers “groenstructuurkaart’ is randvoorwaardelijk voor alle gebiedsontwikkelingen en (her)inrichtingsplannen;  Indien mogelijk, zullen wij de robuuste groendragers verstevigen en ontbrekende schakels opheffen;  We kennen groenwaarde en functies toe aan de recreatie-/natuurgebieden en het groen in de woonkernen, waardoor het duidelijk is wat wij met het groen op een bepaalde plek wil bereiken.

Zo wordt duidelijk wat nodig is aan inrichting, beheer en onderhoud om optimaal aan deze groenwaarde en functievervulling te voldoen;  De focus ligt op kwaliteit, niet op kwantiteit: beter één goede boom op de juiste plek die zijn volle levensduur kan volmaken, dan twee kwarrende bomen die voortijdig sneuvelen. Uitzonderingen hierop omschrijven we nauwgezet, waarbij we per locatie bezien wat mogelijk is. Immers, liever een tijdelijke boom in de straat dan helemaal geen groen;  Bestaande dorps-/wijkpark en begraafplaatsen binnen de robuuste groendrager zijn beschermd en worden niet verder bebouwd of verhard;  Aanleggen van duurzame groeiplaats voor bomen in het straatprofiel (zoals in programma van standaarden vastgelegd);

Groenvisie

60

Gemeente Westland

GOED GROEN, DOEN WAT NODIG IS!









Inzetten op innovatieve manieren van groen (groene daken, gevels, groenslingers, groene obstakels - klimplanten rondom lantaarnpalen), op plekken waar onvoldoende ruimte is voor groen; We stellen een boomeffectanalyse en een groenparagraaf met bijbehorende beheerkosten op uniforme wijze verplicht bij elke ingreep, om te zorgen voor onderbouwde argumenten voor de omgevingsvergunning. Wij en onze opdrachtnemers c.q. uitvoerende partijen werken conform de Gedragscode soortbescherming voor gemeenten, uitgegeven door Stadswerk. Bij aanvang van een project (herinrichting en/of gebiedsontwikkeling) vindt er altijd een flora en fauna QuickScan uitgevoerd. Toepassen van beplantings- en boomassortiment dat klimaatbestendig is (warmteminnende soorten). Van belang is het behoud van gebiedseigen (inheemse/autochtone) soorten. Zo kunnen ze zich beter aanpassen aan de nieuwe omstandigheden en het veranderende klimaat (zie bijlage 7: Toekomst- en klimaatbestendig assortiment);

Referentienormen herinrichting-/civiele projecten:  Huidige groen oppervlakte voor de (her)inrichting/reconstructie dient minimaal gelijk gebleven te zijn en/of in kwaliteit zijn verbeterd (kwalitatieve verbetering t.b.v. waarde en groenfunctie en ondergrondse en bovengrondse groeiomstandigheden van de bomen);  De (gebruiks-)waarden en de baten van groen nemen wij bij aanvang van het project expliciet mee als vertrekpunt, hierbij maken we gebruik van de bestaande waardebepalende instrumenten, zoals I-Tree en/of TEEB.  We stellen herplant van bomen verplicht, en stimuleren externe partijen om aanplant van bomen mee te nemen in ontwerpen en plannen, met voorrang in groenarme wijken;

Referentienormen gebiedsontwikkelingen:  Natuurinclusief inrichten is de norm;  We hanteren ‘groene selectiecriteria’ als uitgangspunt bij realisatieprojecten; o Wij hanteren ‘groene selectiecriteria ’op basis van een puntensysteem. Hiervoor wordt de pijler vergroening voor minimaal dertig procent (in betekenende mate) meegewogen bij alle selecties van ontwikkelplannen en ontwikkelende partijen; o Wij realiseren bij gebiedsontwikkelingen een wijkpark als gebruik-/verblijfgroen;  Wij geven een norm mee van 50 m2 gebruiksgroen per woning. Indien niet haalbaar dan beargumenteerd mag dit ook worden bereikt met dak- of gevelgroen;  De oppervlaktenorm voor gebruiksgroen is 50 m2 per dient minimaal een 0,5 ha aaneengesloten te zijn;  Zowel buurtgroen als dorp-/wijkparken dienen te voet binnen circa 10 minuten te bereiken te zijn. Voor buurtgroen is een norm gesteld van minimaal 0,5 ha op circa 250 meter. Dorp/wijkparken kennen een afstandsnorm van 750 meter, oftewel binnen circa 15 minuten lopen.

 In de groenarme woonkernen Kwintsheul, Maasdijk en Honselersdijk, waar nagenoeg geen dorp-/wijkpark aanwezig is dient er, gezocht te worden naar het realiseren van een bovenwijkse voorzieningen zoals een dorpspark in de woonkern of vlak erbuiten  Voor NNN-gebieden is het niet toegestaan ruimtelijke ingrepen te verrichten die de wezenlijke kenmerken van het netwerk aantasten; Groenvisie

61

Gemeente Westland

GOED GROEN, DOEN WAT NODIG IS!

Richtlijnen Beheer en onderhoud  In de ecologische drager en recreatieve drager streven wij met het beheer en onderhoud naar het vergroten van de biodiversiteit en passen het maaibeleid hierop aan;  De recreatie-/natuurgebieden Staelduinsebos, Wollebrand en Plas van alle Winden functioneren als stepping stones van de ecologische groendrager, waarbij ecologisch beheer de norm is;  Wij en onze opdrachtnemers c.q. uitvoerende partijen werken conform de Gedragscode soortbescherming voor gemeenten, uitgegeven door Stadswerk, die nader wordt uitgewerkt in een ecologisch werkprotocol voor het onderhoudscontract t.b.v. beheer en onderhoud en inrichtingswerken/projecten;  Op locaties met beschermde soorten wordt zorgvuldig gehandeld, met als uitgangspunten: o Behoud van aanwezige soort(en). o Behoud van aanwezige rust- en voortplantingsplaatsen. o Behoud van functionaliteit aanwezige rust- en voortplantingsplaatsen. o Behoud van essentieel leefgebied.  Op locaties met beschermde soorten wordt zorgvuldig gehandeld, met als uitgangspunten: o Behoud van aanwezige soort(en). o Behoud van aanwezige rust- en voortplantingsplaatsen. o Behoud van functionaliteit aanwezige rust- en voortplantingsplaatsen. o Behoud van essentieel leefgebied.

 Onderhoud is gericht op natuurlijke groeiwijzen, een zo lang mogelijke levensduur en het voldoen aan de zorgplicht (zorg, BVC-methode en gericht onderhoud, met verhoogde zorgplicht en eventueel onderzoeksplicht bij instabiliteit van bomen door aantasting en/of ziekte).

Groenvisie

62

Gemeente Westland

GOED GROEN, DOEN WAT NODIG IS!

Bijlage 7: Toekomst- en klimaatbestendig assortiment:     

 

Bloemrijke (kleurrijke) beplantingen: bloeiende heesters, vaste planten en kruiden (inheems); CO2 bindende soorten als wilg en els; Inheemse soorten (soortecht, ongecultiveerd, afkomstig uit biologische kweek), m.n. soorten die van nature thuishoren in Westland, met op geschikte locaties een fruit- of notenboom; Aanplanten van meerdere (boom)soorten op locatie/straat in plaats van één boomsoort per straat; Assortiment dat klimaatbestendig is (warmteminnende soorten) en bestand tegen zeeklimaat. Van belang is het behoud van gebiedseigen soorten. Zo kunnen ze zich beter aanpassen aan de nieuwe omstandigheden en het veranderende klimaat; Gevelgroen van bij voorkeur inheemse soorten (klimop etc.); Verantwoorde gazonmengsels, arm aan woekerende exotische grassoorten (zoals Engels raaigras en Bermudagras);

Assortiment dat klimaatbestendig is (warmteminnende soorten) en bestand tegen zeeklimaat. Van belang is het behoud van gebiedseigen soorten. Zou kunnen ze beter aanpassen aan de nieuwe omstandigheden en het veranderende klimaat. Voorbeeld klimaatbestendige bomen Van Uffelenbeplantingsprogramma 12 Kustzone (1e zone tot 1km):  20 soorten Naaldbomen vormen de dominante soort in de eerste rij vanaf zee.  in combinatie met Alnus, Hippophae, Amelanchier, Betula, Eleagnus, Tamarix, Rosa pimpinellifolia, Sambucus nigra, Crataegus monogyna, Salix repens en lage duingewassen e.d.  Abies (zilverspar), Acer (esdoorn Crataegus laevigata (tweestijlige meidoorn), Elaeagnus (olijfwilg), Tamarix. Duinzone (2e zone 1 tot 3 km achter de duinen):  De vorige soorten aangevuld met:  Carpinus betulus (haagbeuk), Cedrus sp. (ceder), Cornus sp. Larix (Japanse lork), Ligustrum sp. Metasequoia glyptostroboides (moerascipres), Platanus x acerifolia (hispanica), gewone plataan, Picea sp. (spar), Pinus sylvestris, (pijnboom, grove pijnboom), Populus (populier), Prunus sp. Pseudotsuga, Pyrus calleryana (sierpeer), Quercus sp. Salix matsudana (Chinese wilg), Sequoia sempervirens (kustsequoia), Taxus sp. Tilia sp. (linde), Ulmus sp. (iep).  20 soorten Naaldbomen vormen de dominante soort in de eerste rij vanaf zee.

 in combinatie met Alnus, Hippophae, Amelanchier, Betula, Eleagnus, Tamarix, Rosa pimpinellifolia, Sambucus nigra, Crataegus monogyna, Salix repens en lage duingewassen e.d.

Landinwaartszone (3e zone: 3 tot 6 km) 12

Assortiment afkomstig uit artikel “bomen in Westlands kustgebied” Aad van Uffelen.

Groenvisie

63

Gemeente Westland

GOED GROEN, DOEN WAT NODIG IS!



Ailanthus, Alnus sp. (els), Aucuba sp. (broodboom), Betula sp. (berk), Buddleia sp. (vlinderstruik), Carpinus betulus, Callicarpa sp. (schoonvrucht,) Celtis sp. (netelboom), Cercis siliquastrum (judasboom), Cornus sp. Corylus sp. Cydonia (kweepeer), Eleagnus sp. (olijfwilg), Ginkgo biloba, Japanse notenboom, Gleditsia sp. (valse christusdoorn), Juglans nigra, zwarte walnoot, Liquidambar styraciflua, amberboom, Malus (appel), Mespilus germanica, Morus sp. (moerbei), Ostrya carpinifolia (Europese hopbeuk), Platanus sp. (plataan), Pterocarya fraxinifolia (Kaukasische vleugelnoot), Pyrus calleryana (sierpeer), Robinia pseudoacacia (valse acacia), Salix x sepulcralis (babylonica), treurwilg Salix alba, Sorbus sp. (meelbes).

Landzone (4e zone: 6 tot 9 km)  Aesculus sp. (paardenkastanje), Ailanthus altissima (hemelboom), Castanea sativa, tamme kastanje, Catalpa sp. (trompetboom), Fagus sp. (beuk), Ficus carica (vijgenboom), Gymnocladus dioica, Halesia sp. (sneeuwklokjesboom), Koelreuteria sp. (blazenboom), Laburnum sp. (gouden regen), Liriodendron sp. (tulpenboom), Magnolia sp. (beverboom), Malus sylvestris (wilde appel), Nyssa sylvatica, Parrotia persica, Paulownia tomentosa (AnnaPaulowniaboom), Prunus sp. (kers), Phellodendron amurense, Rhus typhina (azijnboom), Sophora japonica, honingboom of Japanse pagodeboom, Syringa sp. (sering), Thuja sp. (levensboom), Tsuga canadensis (scheerlingsden), Zelkovia sp,  Gevelgroen van bij voorkeur inheemse soorten (klimop etc.)  Verantwoorde gazonmengsels, arm aan woekerende exotische grassoorten (zoals Engels raaigras en Bermudagras)

Bijlage 8: Groenvisie

Ambitiekeuzekaart 64

Gemeente Westland

GOED GROEN, DOEN WAT NODIG IS!

Bijlage 9:

Groenvisie

Beoogde routekaart (ambitiekeuze BASIS)

65

Gemeente Westland

GOED GROEN, DOEN WAT NODIG IS!

Groenprogramma en maatregelen

Financiële consequentie bedragen x 1000

ambitie BASIS

€

I n c id en t eel/ st r u c t u r eel

D ek k in gsv o o r st el v o o r u it v o er in g

prioriteit

20

I

voorjaarsnota 2022

1

ROBUUSTE GROENDRAGERS Beleidsmatig vastellen robuuste groendragers Uitwerken en vaststellen groenstructuurkaart (waarde en functie groendrager in de woonkern) Doorlopend: continuïteit borgen in afstemming/afweging maatregelen

-

Jaarlijks: opstellen meerjarenprogrammering tbv behoud robuuste groendragers in gebiedsgerichtuitvoeringsprogramma (groenagenda)

-

Actief werken aan Natuur Netwerk Nederland Zorgdragen voor de samenhang en samenwerking met de diverse partners en afstemming bij planvorming rondom Natura 2000 gebied, Natuur netwerk Nederland en het Nationaal

1

Actief werken aan het realiseren van het NNN in partnerschap met Provincie en Hoogheemraadschap Delfland

1

Uitwerken structuurkaart NNN, met bijhorende functie en inrichtingsprincipes;

2

Uitwerken gebiedsgerichte plannen en gebiedsontwikkeling i.s.m. met andere afdelingen Kwaliteitsimpuls recreatie-/natuurgebieden Inventarisatie, opstellen PvA kwaliteitsimpuls recreatie- / natuurgebied

20

I

voorjaarsnota 2023

2

Uitvoeren van kwaliteitsimpuls: verbeterplan, visie, beheerplan

ntb

I

Voorjaarsnota 2023/24

3

60

I

voorjaarsnota 2022

1

110

I

voorjaarsnota 2022

1

voorjaarsnota 2022

1

Uitwerking bomenbeleidsplan Inventarisatie, opstellen bomenbeleidsplan

EXPERIMENTEN EN VERGROENINGSPROJECTEN Buurtvergroeningsprojecten Vergroening: In drie groene arme wijken met een grote klimaatopgave, Samen met bewoners en de markt werken wij verschillende vergroeningsoplossingen uit en testen in de praktijk. bijvoorbeeldverticaal groen in de vorm van gevelbekleding, groene lantaarnpalen en andere marktontwikkelingen. + onderzoeken realiseren van groene, koelte ommetjes, bomenoffensief en tijdelijk groen braakliggende tereinen. Na afloop bepalen we dan of en welke oplossingen uitbreiding krijgen elders in de gemeente. Buurtvergroening: Opstellen PvA drie wijken, uitbesteding incl. participatiebegeleiding (inclusief uitvoering) Evaluatie vergroening drie wijken en opstellen vervolgplan

-

Bomensoffensief - aanplant extra bomen Uitvoering bomenoffensief, aanplanten extra bomen( 200 stuks) en bomen uitreiken aan bewoners (50-75 stuks)

250

l

Tijdelijke vergroening braakliggende terreinen en overhoeken privaat terrein Ontwikkelen en implementeren werkwijze braakliggend terrein en overhoeken privaat terrein

zie budget buurt vergroening

zie budget buurt vergroening

2

Realisatie vergroening braakliggende terreinen en overhoeken privaat terrein: meeliften met buurt vergroening

zie budget buurt vergroening

zie budget buurt vergroening

2

Groene Ommetjes & koelte routes Inventarisatie en realisatie groene ommetjes en koelteroutes - mee liften met drie wijken

zie budget buurt vergroening

Nadere uitwerking ommetjes in gebiedsgerichte plannen en (her)inrichting i.s.m. andere afdelingen

n.t.b.

2 projectenbudget

Ondersteunings- en stimuleringsmaatregelen Doorlopend: faciliteren waar nodig (vergroeningsdagen, open tuinroute, prijsvragen)

-

Onderzoeken opzet stimuleringsregeling particuliere vergroening i.s.m. klimaatprogramma

ntb

I

Opstellen PvA en reglement Right to Challenge en Wijkdeals

3

I

Uitvoering Right to Challenge en Wijkdeals

36

S

Experimenteren met kleinschalig beheer

klimaat programma

3

Initiatievenbudget/ voorjaarsnota 2025 Initiatievenbudget/ voorjaarsnota 2025

GROENINCLUSIEF ONTWERPEN

Groenvisie

66

Gemeente Westland

GOED GROEN, DOEN WAT NODIG IS!

GROENINCLUSIEF ONTWERPEN Afwegingsmethodiek en groenparagraaf Werken conform afwegingsmethodiek

-

1

Opstellen boomeffectanalyse en format groenparagraaf

-

1

Ervaring opdoen met waarden van groen in projecten (bestaande instrumenten o.a. iTree / TEEB) Programma van Standaarden Actualiseren Programma van Standaarden: Referentienormen en richtlijnen groenvisie opnemen in Programma van standaarden Compensatieverplichting Onderzoeken integratie compensatieverplichting, opzet groenfonds / bomenfonds en hemelwaterverordening

40 i / 20s

I

Voorjaarsnota 2022

2

50

I

Voorjaarsnota 2022

1

1

-

Vergroening natuurinclusief werken: groenselectiecriteria Uitwerking natuurinclusiviteit als groencriteria

PvS

I

1

Natuurinclusiviteit als gunningscriterium hanteren

PvS

i

2

Opstellen communicatiestrategie en campagne: samen maken we Westland groener

20

I

voorjaarsnota 2022

1

Vaststelling groenbeleidsplan: publicatie en lancering

3

I

reguliere begroting

1

Aanvullen Westland duurzamer met groene webpagina inclusief inspiratie en groenkalender (groenonderwerpen)

15

I

voorjaarsnota 2024/2025

3

Doorlopend (kwartaal): social media vergroeningsresultaten projecten/participatie

-

COMMUNICATIESTRATEGIE

Totaal financiële consequentie jaarlijkse investering* (verspreid over 4/5 jaar)

627 circa 125 - 160

[*afhankelijk van de ambitiekeuze en prioritering]

NB de beschikbaar van middelen vindt plaats op

Uitvoeringsperiode

basis van integrale afwegingen in de P&C cyclus. Het college besluit de jaarlijkse uitvoeringsprogramma’s met hierin de instrumenten waarvoor financiële middelen aanwezig zijn.

(afhankelijk van de ambitiekeuze en prioritering) Prioriteit 1

Jaar 1

Prioriteit 2

Jaar 2

Prioriteit 3

Jaar 3

Bijlage 10: Verklarende woordenlijst Groenvisie

67

Gemeente Westland

GOED GROEN, DOEN WAT NODIG IS!

In onderstaande verklarende woordenlijst zijn een aantal termen uit de groenvisie nader gedefinieerd en toegelicht. Adoptie (groen) Is het vrijwillig onderhouden van een groenstrook, een plantsoen of een hofje door de bewoners. Aankledingsgroen Dit groen heeft als functie de wijk/straat aan te kleden en is bepalend voor de stedenbouwkundige structuur van een wijk. Biodiversiteit Omvat alle soorten die er op aarde zijn, waaronder alle dier- en plantensoorten. Naast de verscheidenheid aan soorten omvat biodiversiteit ook de diverse ecosystemen (leefgebieden) waar die soorten voorkomen. Buurtgroen Vakken met beplanting, gras en bomen met een oppervlakte tussen de 0,5 en 5 hectare die over het algemeen functioneren als gebruiksgroen, ontmoetingsplek, speelplek, aankleding van de buurt. Als het buurtgroen groter dan enkele hectares is kan gesproken worden van een buurtpark. Dagelijks beheer en onderhoud Het dagelijkse onderhoud van het groen in de woonomgeving, zoals maaien, schoffelen, snoeien en dergelijke. Ecologisch beheer Vorm van beheren waarbij gestreefd wordt de biodiversiteit te vergroten, en de flora en fauna de kans te geven zich te ontwikkelen. De focus in het beheer is dan niet het in stand houden van huidig groen, maar het actief begeleiden naar een andere, soortenrijkere samenstelling van het groen.

Ecosystemen Geheel van planten en dieren in een (leef)gebied en hoe ze in verhouding staan tot elkaar en hun omgeving. Groene gevel Gevels van gebouwen waar planten langs groeien. Vaak gaat het om klimplanten die langs of tegen de gevel opklimmen, maar er kan ook gebruik worden gemaakt van andere manieren om planten aan gevels te bevestigen. Een groene gevel biedt dekking, voedsel en nestgelegenheid voor vogels en insecten. Gebruiks-/verblijfgroen Is betreedbaar groen waar je in kunt. Dus niet waar je langs kunt of naar kunt kijken. Groen waar je kan wandelen, varen, spelen, zonnen, fietsen, sporten, uitrusten, picknicken. Het gaat dus over parken en plantsoenen waarin men kan recreëren: wandelen, spelen, fietsen picknicken, zonnen. Denk aan buurt/wijkpark en grote plantsoenen, sportterrein, volkstuin, begraafplaatsen, recreatieterrein

Groenvisie

68

Gemeente Westland

GOED GROEN, DOEN WAT NODIG IS!

Groen Alle bomen, gras (grasvelden, bermen, grastrapvelden, grastalud, e.d.), plantsoenen (beplanting, struiken, beplantte boomspiegels, botanische en struikrozen, vaste planten, bosplantsoen, hakhout e.d.), (blok)hagen, siergrassen, en (natuurvriendelijke) oevers in de openbare ruimte die door de gemeente Westland worden onderhouden en beheert. (Half) verharde paden, kunstgras(velden), verharde pleinen en speelvelden behoren niet tot het groen. Groenarme wijken/buurten Aanduiding voor gebrek aan groen binnen een buurt als dit onder de 10 m2 per huishouding. Groene routes Verbindingen voor voetgangers en fietsers die door groengebieden lopen of die langs de route een kralensnoer van groene elementen hebben. De verbindingen hebben voldoende continuïteit (er zijn geen grote barrières) en er overheerst het groene karakter. Groeninclusief bouwen en ontwerpen (inrichten) Groeninclusief bouwen en ontwerpen (inrichten) is bestaand groen inpassen in nieuwe bouwprojecten, nieuwe groengebieden aanleggen, groene daken en gevels toepassen of gebruik maken van technische maatregelen om hittestress en wateroverlast tegen te gaan; Groennorm Een norm die aangeeft hoeveel groen er minimaal in een woonomgeving of buurt moet zijn, voor een leefbare omgeving. Die worden gehanteerd als richtlijn voor ruimtelijke ontwikkelingen in de buurten.

Groenparagraaf Een instrument dat wij inzet om de waarde van het groen (en bomen) beter in beeld te brengen bij (voorgenomen) bouw, aanleg en/of (her)inrichting. Hiermee beoordelen wij of een duurzame instandhouding van het groen mogelijk is met uitvoering van de voorgenomen plannen. Het is een verplicht onderdeel van elk plan voor ruimtelijke ontwikkeling en (her)inrichting, waarin verantwoord is hoe met het bestaande groen omgegaan wordt. De kwalitatieve en kwantitatieve consequenties van een project voor het groen worden aangegeven in een groenparagraaf. De groenparagraaf geeft aan hoeveel vierkante meters groen en hoeveel bomen er staan binnen de projectgrenzen en wat de kwaliteit, conditie en toekomstverwachting hiervan is. Het ontwerp/plan van de ontwikkelaar geeft vervolgens aan hoeveel vierkante meter groen en hoeveel bomen behouden blijven en/of worden terug geplant. Door de hoeveelheden groen en het aantal bomen in de huidige situatie en de toekomstige situatie van elkaar af te trekken, blijft een groensaldo over. Dit saldo geeft aan hoeveel vierkante meters groen en hoeveel bomen er bijkomen of verdwijnen. Huishouden Groep personen die samenwoont. Voorbeeld: `eenpersoonshuishouden. De leden van een huishouden wonen in één woning. Als we spreken over huishouden dan spreken we ook indirect over één woning.

In deze visie hanteren we de term woning in plaats van huishouden. De omgevingsvisie hanteert beiden termen. Waar het direct overgenomen is vanuit de omgevingsvisie hanteren wij de termen die hierin zijn opgenomen.

Groenvisie

69

Gemeente Westland

GOED GROEN, DOEN WAT NODIG IS!

I-Tree Het Amerikaanse softwareprogramma i-Tree, vertaald naar Nederland, maakt de financiële baten van bomen op de omgeving inzichtelijk. Onder andere op het gebied van hemelwaterregulering, afvang van vervuilende stoffen en schaduwwerking. i-Tree kan de waarden van bomen op deze baten omzetten naar euro’s. Hiermee helpt het programma beleidsmakers en boombeheerders bij boom gerelateerde vraagstukken. Kwalitatief groen Groen dat een bijdrage levert een de vier groenwaarde en een functie vervult. Het groen is in goede conditie, heeft een goede toekomstverwachting waarbij de juiste soort op de juiste plek, met voldoende ruimte om zicht goed te kunnen ontwikkelen. Kijkgroen Groen dat zorgt voor de aankleding van de openbare ruimte. Denk hierbij aan lijnvormige en repeterende structuren als laanbeplanting, wegbegeleidende plantvakken, repeterende strookjes, vakjes of randjes die architectonisch de beleving van de openbare ruimte ondersteunen. Het is het groen langs weg- en slootbermen, waarlangs men rijdt, loopt of naar kijkt. Klimaatadaptatie Is het aanpassen van samenlevingen en gebieden aan veranderingen in het klimaat, zodat de kwetsbaarheid hiervoor vermindert of er geprofiteerd wordt van de kansen die een veranderend klimaat biedt. Kwarrende bomen Kwarrende bomen of planten met verminderende groeikrachten, nauwelijks bloei en de groei is gestopt.

Natuurinclusief bouwen Is de natuur een volwaardige plek geven in de woonomgeving. Bij natuurinclusief bouwen wordt er bij het ontwerp van een gebouw of openbare ruimte optimaal rekening gehouden met de lokale biodiversiteit en natuurwaarden. Dat betekent bijvoorbeeld dat meer oevers natuurvriendelijk worden. Ook leggen we faunapassages aan als er gewerkt wordt aan bruggen en wegen. Bij natuurinclusieve bouw nemen we neststenen of voorzieningen op voor vogels en vleermuizen. Openbaar groen Groen dat voor ieder vrij toegankelijk is en dat over het algemeen gelegen is in de woonkernen en in beheer is van de gemeente Westland. Park Aaneengesloten en samenhangend groengebied dat functioneert als recreatieplek in en om de woonkernen. Parken worden onderverdeeld in dorps-/wijkpark en buurtparken afhankelijk van hun omvang, de voorzieningen en het gebied waarvoor zij een functie vervullen.

TEEB The Economics of Ecosystems and Biodiversity (TEEB) en is een internationale studie naar de economische betekenis van biodiversiteit en ecosysteemdiensten Groenvisie

70

Gemeente Westland

GOED GROEN, DOEN WAT NODIG IS!

Participatie Er is sprake van participatie als bewoners meedenken, meepraten en meedoen bij (bestuurlijke) planprocessen van de gemeente. Plantsoen Openbaar groen van beperkte omvang met bomen, gras en beplanting. Heeft meestal een aankledings- en/of verblijffunctie. Participatieladder Is een hiërarchie van participatievormen gerangschikt naar de mate waarin participatie binnen een maatschappij mogelijk is. Met een participatieladder is de mate van invloed die actieve burgers kunnen uitoefenen te toetsen. Publieke en private ruimte Publieke ruimte is de ruimte waar iedereen mag komen. Iedereen kan dus genieten van groen in de publieke ruimte, zoals buurt- en dorp-/wijkparken. De private ruimte is in het bezit van individuen en/of organisaties, en kan vaak niet door iedereen gebruikt worden. Voorbeelden hiervan zijn binnentuinen en daktuinen. Recreatiegebied Gebied dat dient voor ontspanning en extensieve sportieve activiteiten (wandelen, fietsen, joggen, paardrijden) en dat over het algemeen extensief ingericht en beheerd is. Een voorbeeld bij Westland is Wollebrand Robuust groendragers en -structuur De samenhangende opbouw van groene objecten (dorps-/wijkparken, begraafplaatsen, sportterreinen, recreatie-/natuurgebieden en ander grootschalig groen) en de groene verbindingen in de woonkernen, verbindt het omringende landschap tot in de haarvaten van de wijk.

Het bestaat uit een gevarieerd groen palet: van bloemen tot bomen, van rustige tot drukkere gebieden, van ecologisch groen tot speelgroen. De robuuste groendragers functioneren als de 'long' van de gemeente Westland. Snippergroen Overwegend op zichzelf staande kleine groenvakjes die geen structuur vormen en geen andere bijzondere functie hebben, straathoekjes, overhoekjes langs profielen, inritten, waterloopje, tussenpaadjes, rondom nutsvoorzieningen en parkeerplaatsjes. Fungeert als opvulling maar geen enkele andere functie heeft. Stedenbouwkundig verkavelingspatroon Wijze waarop gebied ingedeeld volgens een bepaald (stedenbouwkundige)patroon. Technische staat De technische staat van beplanting beschrijft de vitaliteit van beplanting/boom en wordt bepaald door kale plekken in een vak, mate van groeikracht en de conditie van de beplanting/boom.

Groenvisie

71

Gemeente Westland

GOED GROEN, DOEN WAT NODIG IS!

Vergroeningsdagen Samen met de wijkraden en betrokken inwoners van Westland organiseren wij bijeenkomsten “groendagen” om andere bewoners te enthousiasmeren en te stimuleren voor een meer natuurlijke inrichting van privétuinen. Hiermee vergroten wij het bewustzijn over het belang en het voordeel van een groene tuin bij tuinbezitters. Wij, we Dit plan is in een actieve wij vorm geschreven. Als we ‘wij’ of ‘we’ gebruiken, dan bedoelen wij hiermee de ambtelijke organisatie van Westland. Woontypologie De opbouw van een buurt gekenmerkt door het stedenbouwkundige verkavelingspatroon, woningdichtheid, aanwezigheid van tuinen (privé en collectief), bouwhoogtes, woningtype (rijwoningen, appartementen, villa’s) en percentage openbare ruimte versus privé-grondoppervlak.

Bijlage 11: Deelnemerslijst van de ambtelijke werkgroep en de geïnterviewde belanghebbende natuur- en buurtverenigingen

Groenvisie

72

Gemeente Westland

GOED GROEN, DOEN WAT NODIG IS!

Ambtelijke werkgroep

Team Strategie en Programmering

Team Ingenieursbureau Team Gebiedsbeheer

Team Duurzaamheid

Team Stedenbouw

Cluster Ruimte Greetje Kampinga Jasmijn van der Gaag John van Sintmaartensdijk Jacqueline Rogier Stefan van den Berg Rob Voogt Leon van der Lugt Cluster Beleid Lisette Bakker Judith Zuiderwijk Ralph Wesseling Wibo Lenting

Geinterviewde belanghebbende inwoners en natuur- en buurtverenigingen Vereniging

Naam contactpersoon

Natuurlijk Delfland (KNNV) Groei&bloei Stichting Duinbehoud De stichting Vogels in het Westland Stichting westland Natuur AVN; Algemene vereniging voor Natuurbescherming Operatie Steenbreek

Geert van Poelgeest Anneke Duyvesteijn

Hoogheemraadschap delftland Zuid hollandlandschap bewonersvereniging ter Heijde

Groenvisie

Jacco Duindam Nynke Schuil Anna Kreffer Wendy Bakker Sandra Minnesma Astrid Leurink

73

Gemeente Westland