Gestempeld Boekwerk gemeente 2023 jaarrekening
Tekst van het document
Omgevingsvisie Westland 2030. Nota kostenverhaal gebiedsoverstijgende werken, werkzaamheden en maatregelen 2022. Beleidsregel Parkeernormering gemeente Westland 2018. Nota Grondbeleid 2013 (deze wordt in 2024 vernieuwd). Nota Grondprijzen 2023. Woonvisie Westland 2 020 -2030. Uitvoeringsprogramma Wonen 2 021 -2022.
27
PricewaterhouseCoopers Accountants N.V. Uitsluitend voor identificatiedoeleinden
Jaarstukken 2023
Wat heeft het gekost? Opgave/product
Rekening 2022
Begroting 2023 voor wijzigingen
Begroting 2023 na wijzigingen
Rekening 2023
Saldo
44.714
59.026
37.289
15.939
21.350
219
0
0
210
-210
44.933
59.026
37.289
16.150
21.139
-39.815
-56.070
-35.079
-16.165
-18.915
-258
-1
-1
-236
236
-40.072
-56.071
-35.080
-16.401
-18.679
4.860
2.955
2.209
-251
2.460
172
0
934
386
548
172
0
934
386
548
-1.489
0
-2.131
-2.307
176
-1.489
0
-2.131
-2.307
176
-1.317
0
-1.197
-1.922
724
3.544
2.955
1.011
-2.173
3.184
Programma Lasten 03. Gebiedsontwikkeling 04. Deelnemingen OBWZ en ONW
Baten 03. Gebiedsontwikkeling 04. Deelnemingen OBWZ en ONW
Mutatie Reserves Toevoegingen 05. Gebiedsontwikkeling mutatie reserve
Onttrekkingen 05. Gebiedsontwikkeling mutatie reserve
Opgave/Product
Lasten
Baten
Saldo
Gebiedsontwikkeling
21.350 V
18.915 N
2.435 V
Resultaten grondexploitaties. Zoals gemeld in het meerjarenperspectief grondexploitaties (MPG) 2024 worden de grondexploitaties bedrijventerrein Teylingen VI en Herontwikkeling de Schakel afgesloten in deze jaarrekening. Daarnaast zijn de voorzieningen van de overige grondexploitaties bijgesteld.
86N
Afwijking gerealiseerde kosten en verkoopopbrengsten grondexploitaties. In het MPG 2024 is de raad geïnformeerd over de bijstellingen van de grondexploitaties en grondbanken. De verschillen in 2023 zijn vooral het gevolg van een latere afname van de grond uit de grondbank van OBWZ dan voorzien. Vanwege de sterk gestegen rente in 2023 heeft OBWZ ingezet op afbouw van haar externe kredietfaciliteit waardoor minder liquiditeit was om gronden af te nemen. De afwijkingen van 2023 geven per saldo geen effect op het exploitatiesaldo van 2023.
21.420 V
Jaarstukken 2023
28
PricewaterhouseCoopers Accountants N.V. Uitsluitend voor identificatiedoeleinden
86N
21.420 N
Opgave/Product
Lasten
Baten
Saldo
Faciliterende ontwikkelingen Voor de faciliterende ontwikkelingen was in 2023 een verlies begroot van € 321.000 dat onttrokken wordt aan de reserve faciliterende ontwikkelingen. Het gerealiseer de verlies is € 772.000. Voor Liermolensloot is een derde bestemmingsplan gemaakt en in procedure gegaan. Daarnaast zijn er vertragingen door bezwaar- en beroepsprocedures. Voor Wateringen Noord zijn deer meerkosten omdat er veel tijd en inzet benodigd is voor onderhandelingen met de diverse betrokken partijen.
129 V
580N
451N
548N
548N
222V
Bijdrage Bovenwijkse Voorzieningen; De inkomsten uit bovenwijk - se voorzieningen zijn lager dan begroot. Voor het project Liermolensloot zijn nog niet alle bestemmingswijzigingen onherroepelijk. De realisatie van de bijdrage is hieraan gekoppeld. De bijdrage wordt later ontvangen. Bijdragen aan bovenwijkse voorzieningen worden gestort in de reserve. Daarom staat tegenover dit nadeel een voordeel bij de mutatie in de reserves. Er wordt minder afgedragen aan de reserve dan begroot. Cofinanciering woningbouwimpuls Waelpolder De uitgekeerde cofinanciering voor de woningbouwimpuls Waelpolder is lager dan geraamd. De cofinanciering isgekoppeld aan het aantal in aanbouw genomen woningen. Tegenover dit voordeel staat een lagere onttrekking uit de reserve volkshuisvesting.
472V
250N
Woningbouwimpuls Waelpolder Op basis van het aantal betaalbare woningen waarvoor de bouw is gestart is een deel van de totale subsidie inkomsten verantwoord. Daar tegenover staan de kosten van de doorbetaling van de subsidie aan ONW.
710N
710V
Diverse kleinschalige overeenkomsten Er zijn diverse inkomsten gerealiseerd die niet zijn geraamd.
95V
Kosten centrumplannen De uitgaven in 2023 aan het vergroenen van centra en het verplaatsen van het beeld Gravin Machteld zijn € 52.000 lager dan het begrote bedrag van € 420.000 in 2023. Deze kosten worden onttrokken uit de reserve centrumplannen. Daarom staat tegenover dit voordeel een nadeel bij de reservemutaties.
52V
Diverse afwijkingen kleiner dan € 50.000
73V
Voorziening deelnemingen ONW en OBWZ Op basis van de grondexploitaties van de deelnemingen en de gemeentelijke inschatting van de risico’s en waardering op grond van in het verleden gemaakte keuzes is de voorziening voor de deelnemingen bijgesteld.
95V
52V
1N
72V
3.079 V
3.079 V
Deelnemingen OWBZ en ONW
210N
236V
26V
Doorbelasting van diverse personeelskosten en geleverde diensten voor o.a. stedenbouw en RO.
210N
236V
26V
21.140 V
18.679 N
2.461 V
451V
451V
Subtotaal voor bestemming reserves Mutatie reserves (zie toelichtingen hierboven) Reserve faciliterende ontwikkelingen Reserve Bovenwijkse voorzieningen
548V
548V
Reserve Volkshuisvesting
222N
222N
Reserve centrumplannen
52N
52N
548V
176V
724V
21.688 V
18.503 N
3.185 V
Subtotaal mutatie reserves Saldo afwijkingen programma 3 na bestemming reserves
29
PricewaterhouseCoopers Accountants N.V. Uitsluitend voor identificatiedoeleinden
Jaarstukken 2023
MOBILITEIT EN ECONOMIE
Westland woont, onderneemt en rijdt steeds duurzamer. In 2023 investeerden we in de lokale infrastructuur en werd duidelijker waar knelpunten ontstaan. Knelpunten zijn niet alleen fysiek, maar kunnen op allerlei vlakken spelen. Om het ondernemen zo makkelijk mogelijk te maken, zijn we geïnteresseerd in waar knelpunten worden ervaren. Daarom organiseerden we het afgelopen jaar knelpuntentafels die blootlegden waar de gemeente en andere publieke partijen hun investeringen het beste kunnen doen. Het helpt dat ondernemers een duidelijke ingang en aanspreekpunt via het bedrijven en omgevingscontactcentrum hebben om hun ruimtelijke initiatieven voor te leggen. Ondernemen, wonen en het vervoer worden groener, maar vooral toekomstbestendig. Daar past ook bij dat we antwoorden geven op vragen die de maatschappij aan ons stelt. De ontwikkeling van het Floragebied speelde hierin ook een belangrijke rol. In dit gebied bieden we ruimte aan kennisontwikkeling, innovatie en vestiging van innovatieve bedrijven. We werken met programma Economie en Mobiliteit aan een balans voor een Westland waarin het goed wonen, werken en ondernemen moet zijn voor iedereen. Dat geldt evenzeer voor de belangrijke groep arbeidsmigranten. Voor hen zorgen we dat de dienstverlening op orde is en werken we aan voldoende en kwalitatief goede huisvesting.
Opgaven/Producten Via het menu aan de rechterkant kunt per opgave/product zien wat we willen bereiken en wat we ervoor gaan doen.
Mobiliteit In 2023 groeide Westland verder door. Dat merkten we ook in het verkeer. Daarom bleven we investeren in de verkeersveiligheid en de bereikbaarheid van onze gemeente. Daarnaast stond de wereld in 2023 ook niet stil: er gebeurde veel waar we ook in onze gemeente de effecten van voelden. Zo ervaren we nog steeds de gevolgen van de oorlog in Oekraïne op het gebied van grondstofprijzen. Daardoor liepen (studies naar) grootschalige investeringen vertraging op of kregen te maken met inflatie. De bereikbaarheid bleef daarmee onder druk staan. Samen met partners als het Agrologistiek Cluster, Zuid -Holland Bereikbaar en de MRDH werkten we daarom aan een aantal belangrijke beleidsmijlpalen, waaronder parkeerbeleid en voetgangersbeleid. De besluitvorming rondom die beleidsmijlpalen staat gepland in 2024. Dat helpt ons de mobiliteitstransitie in onze gemeente verder vorm te geven. Naast grote projecten kregen in 2023 ook de kleinere, maar ook zeer belangrijke verkeerszaken, meer aandacht. De inzichten uit 2023 gebruikten we om scherpe keuzes te maken in onze prioriteiten. Verkeersveiligheid, openbaar vervoer en bereikbaarheid stonden daarbij centraal. Daarom investeerden we ook in 2023 in de verdiepende verkenning naar Hoogwaardig Openbaar Vervoer en besteedden we meer aandacht aan het verkeer van en naar de kust.
Jaarstukken 2023
30
PricewaterhouseCoopers Accountants N.V. Uitsluitend voor identificatiedoeleinden
Wat wilden we bereiken?
Wat hebben we hiervoor gedaan?
Westland is in 2040 een verkeersveilige gemeente, zowel objectief als subjectief
• Voor een aantal wegen stelden we ontwerpen op voor het afwaarderen naar 30km/u. Dit hangt samen met de uitrol van het nieuwe wegencategoriseringsplan waarbij we inzetten op het verlagen van de snelheid op zoveel mogelijk wegen in Westland. • Op de Korte Kruisweg in Maasdijk verbeterden we een oversteeklocatie nabij de school. • In 2023 onderzochten we ook hoe de trajecten Verdilaan - Stokdijkkade - Pijle Tuinenweg in Naaldwijk en Kerkstraat - Heulweg - Herenstraat in Kwintsheul/Wateringen veiliger kunnen worden ingericht, welke beide ook belangrijke schoolroutes zijn. • Op basisscholen draaide het programma School op SEEF en op middelbare scholen het programma Totally Traffic. • Aanvullend daarop lieten we in groepen 1 en 2 de verkeersles Paolo de Zebratemmer uitvoeren en voerde Team Alert op een middelbare school het project Scooter Elite uit. • Verspreid door Westland legden we meerdere drempels of andere snelheidsremmers aan. • In overleg met de politie bepaalden we een aantal locaties waar we een Flexflitser kunnen plaatsen en legden we deze voor aan het Openbaar Ministerie. Dit resulteerde in een Flexflitser op de Heulweg in Wateringen. • We startten met een onderzoek of alle voetgangersoversteek plaatsen veilig zijn ingericht, zodat we benodigde aanpassingen komende jaren kunnen oppakken. • In 2023 startten we tevens met het saneren van 180 fietspadpaal- tjes.
We willen een gemeente zijn met veel ruimte voor voetgangers en fietsers. Dat is met de drukte op de weg niet vanzelfsprekend. Voor hen, maar ook voor het recreatieve verkeer hebben we een bereikbaar Westland nodig
• We stelden het plan van aanpak voor het fietsbeleidsplan op en startten met de inventarisatie van de huidige fietsvoorzieningen. • In het kader van de verkenning agrologistieke bedrijventerreinen zetten we in op het stimuleren van het gebruik van de fiets voor woon -/werkverkeer. • In 2023 hielden we een enquête onder inwoners van Westland over hun ervaring met lopen in Westland. • We onderzochten welke recreatieve bewegwijzering nog moet worden toegevoegd. Dit vormt onder andere input voor het op te stellen voetgangersbeleid, dat we naar verwachting in Q2 2024 aan de raad aanbieden. • We deden onderzoek naar eventuele nieuwe locaties voor de Biesieklette in Naaldwijk. • We verbreedden het bestaande pad langs de Lee, waarmee de veiligheid omhoog ging doordat er meer ruimte ontstond voor weggebruikers. • Doordat we de snelheid verlaagden en drempels aanlegden, is Kwintsheul via de Gouwlaan of de Holle Watering veilig met de fiets te bereiken vanuit de Ranken, Gouw en Uithofpark. De aanleg van de Gouwlaan is onderdeel van de gebiedsontwikkeling ‘De Gouw 3C’. Met de ontwikkeling van De Gouw fase 3C maakten we een aansluiting op fase 1 welke rechtstreeks naar Kwintsheul gaat. • We voerden de verkenningen uit naar de Metropolitane Fietsroute N aald wijk - Delft en Metropolitane Fietsroute Naaldwijk -Honselersdijk -Den Haag.
Ook startten we met de inventarisatie van de bestaande fietsvoorzieningen. • We bereidden de aanleg van een fietsverbinding langs de Plas van Alle Winden voor. In de zomer van 2024 starten we daarmee.
31
PricewaterhouseCoopers Accountants N.V. Uitsluitend voor identificatiedoeleinden
Jaarstukken 2023
Wat wilden we bereiken?
Wat hebben we hiervoor gedaan?
Een hoogw aardig en sterk OVsysteem waarbij we nieuwe vervoersmiddelen aantrekken. Het is van belang dat iedere inwoner kan deelnemen aan het OV
• We voerden de aanbesteding voor de verdiepende verkenning HOV uit. • Met HTM verkenden wij de mogelijkheden om Wateringen met Den Haag Haga Hub met OV te ontsluiten. Met EBS verkenden we hoe wij van lijn 34 de lijnvoering en dienstverlening kunnen verbeteren. De uitkomsten hiervan nemen we mee in de vervoerplanprocedure van de MRDH. • We boden vervoersmogelijkheden aan voor verschillende doelgroepen. Regiotaxi is beschikbaar voor iedereen, maar met een Wmo - pas kan met korting gereisd worden met de Regiotaxi. De gemeente draagt hieraan financieel bij.
Autorijden moet veilig zijn. Het vraagt om verstandig rijgedrag en tegelijkertijd om een soepele doorstroom. Zo min mogelijk verkeersslachtoffers betekent ook zo min mogelijk ‘daders’ in het verkeer. Zij rijden vaak in auto’s of vrachtwagens
• We verbeterden het OV om het voor de nieuwe generatie reizigers vanzelfsprekend te laten zijn met het OV te reizen: R-netlijn 455 van ‘s Gravenzande via Naaldwijk, Delft, Pijnacker Nootdorp en Zoetermeer is gaan rijden. • In 2023 voerden we diverse verkeerseducatiemaatregelen uit om in te zetten op verstandig rijgedrag. Zo zetten we Team Alert in tijdens feestweken om met bezoekers in gesprek te gaan over veilig rijgedrag, en voerden we op de kerstmarkt in ‘s-Gravenzande een BOB-actie uit. • We werken samen met de politie om asociaal gedrag in het verkeer aan te pakken. In 2023 plaatsten we een Flexflitser langs de Heulweg in Wateringen om snelheidsovertredingen te beperken. Ook komt er een Flexflitser langs de Dorpskade in Wateringen. De politie voerde diverse controles uit, waaronder een op alcohol tijdens de Feestweek in Naaldwijk.
Vrachtvervoer over de wegen in Westland is veilig en schoon, maar ook snel om onze economische concurrentiepositie te behouden
• Samen met AGL stelden we de verkenning agrologistieke bedrijventerreinen op, welke we begin 2024 bekrachtigen. • De Provincie Zuid -Holland maakte al haar verkeersregelinstal laties slim. Dit houdt in dat ze zijn voorzien van de benodigde hard- en software en sensoren in de rijbanen om de doorstroming van vrachtverkeer te verbeteren. • We namen deel aan reguliere bijeenkomsten van Metropoolregio Rotterdam Den Haag en Provincie Zuid -Holland voor slim vervoer in de regio.
We houden voldoende parkeergelegenheid voor fiets en auto, maar ook voor agrologistiek verkeer (bijvoorbeeld vrachtwagens)
• We stelden het concept parkeerbeleidsplan met uitvoeringsprogramma op en brengen dit in 2024 tot uitvoering.
Economische ontwikkeling Onze economie groeide in waarde over de volle breedte. Meer banen, meer werknemers, meer exportwaarde en zelfs meer areaal. We investeerden in internationalisering en de Greenport. Dit betaalde zich uit in grotere internationale bekendheid van Westland en haar waardevolle glastuinbouw. Dit staat in schril contrast met dat we tegelijkertijd zagen dat op landelijke niveau de glastuinbouwsector onder druk komt te staan. De kritiek en druk op de sector vroeg om aandacht voor het beter positioneren van de sector en de gemeentelijke rol. Daarnaast werkten we aan antwoorden op vragen die spelen aan de tafels van de ‘decision -makers’ en in onze samenleving. Daarom investeerden we in knelpuntentafels met allerlei kwekers, telers en ketenpartners, maar ook in data om ons beleid en dienstverlening, maar ook ons gezamenlijke verhaal nog beter te maken. In de Westlandse economie staan naast de kassen ook de kernen en de kust centraal. Na een focus op verduurzaming werd digitalisering een belangrijk thema binnen de kernen. We investeerden in relaties met MKB’ers en werkten aan de uitvoeringsagenda horeca. De BIZ-verlenging van De Lier liet wederom de meerwaarde van verenigde ondernemers zien. Eén van de grootste werkgevers in Westland is de groep bedrijventerreinen. Om die toekomstbestendig te houden, gaven we het startschot voor een nieuwe strategie.
Over de kust leest u meer in programma 7.
Jaarstukken 2023
32
PricewaterhouseCoopers Accountants N.V. Uitsluitend voor identificatiedoeleinden
Wat wilden we bereiken?
Wat hebben we hiervoor gedaan?
Een toekomstbestendig glastuinbouwcluster
• In samenwerking met Greenports Nederland maakten we een inventarisatie van de gebieden die het meest kansrijk zijn om een optimalisatieslag te maken na opstelling van een gebiedsvisie. • We ondersteunden het ontwikkelperspectief van de gebiedscoöperatie Broekpolder. We brachten de koppelkansen en relaties in beeld. De meerwaarde van het gebiedsproces is bij belangrijke partners onder de aandacht gebracht. Dat geldt ook voor de benodigde investeringen. In 2023 sloten we een nieuw convenant. Daarnaast startten we met het gebiedsproces voor de Oranjepolder. Ook daar werken we toe naar het afsluiten van een convenant. • Het ontwerp van het bestemmingsplan Parapluplan Plattelands woningen is klaar en legden we in december ter inzage. Daarnaast legden we bestemmingsplan LOS 1 en lag LOS 2 ter inzage. • We startten met het verder uitwerken van de glastuinbouwvisie Hart voor Glas. We richten ons daarbij in eerste instantie op de toekomstbestendige glastuinbouw; respect voor de omgeving, goed werkgeverschap en een weerbaar bedrijf. • In 2023 organiseerden we drie knelpuntentafels. In deze sessies gingen glastuinbouwondernemers en andere partners uit de glastuinbouwketen met elkaar en de gemeente in gesprek over de knelpunten die zij ervaren. • We maakten een begin met het analyseren van de interesse van jonge (afgestudeerde) tuinders in de toekomstige glastuinbouw.
De analyse richtte zich vooral op de vraag of we in de toekomst problemen kunnen verwachten bij bedrijfsopvolging in de primaire sector en welke rol de gemeente hierin kan en mag spelen. • We startten met de uitvoering van de handhavingsstrategie. Daarbij was aandacht voor de problematiek van woningen in het glastuinbouwgebied. De eerste vervolgstappen werkten we uit. • In 2023 kenden we de laatste projecten binnen de Westland Agenda III toe. De positieve respons op deze regeling geeft vertrouwen voor een vervolg.
Koploper zijn en blijven binnen de Kenniseconomie en internationale Greenport
• De ontwikkeling van het Floragebied en de campus gaan onverminderd door. Het campusprogramma en de kennisagenda hebben de volle aandacht. Lopende onderzoeken en programma’s op het gebied van tech en health haken we aan op de ontwikkelingen binnen het Floragebied. • In 2023 ontvingen we nationale en internationale delegaties uit bijvoorbeeld Japan, Zuid -Korea en Vietnam. Al deze delegaties maakten kennis met het innovatieve karakter van de Westlandse glastuinbouwsector. Daarnaast maakten we in 2023 ook een aantal reizen om op internationale podia het glastuinbouwcluster te promoten, buitenlands overheden te helpen bij glastuinbouwont wikkelingen en deuren te openen voor het bedrijfsleven. • We verstevigden onze inzet in de Greenport West-Holland. Dat leverde een prachtige Groeifondsbijdrage op. Van die bijdrage gaat een groot deel naar de Greenport Horti Campus Westland (Floracampus) en de daar aan gekoppelde Learning Community.
33
PricewaterhouseCoopers Accountants N.V. Uitsluitend voor identificatiedoeleinden
Jaarstukken 2023
Wat wilden we bereiken?
Wat hebben we hiervoor gedaan?
Een bloeiend Vestigingsklimaat en Regionale Economie
• Voor een bloeiend vestigingsklimaat is contact met bestaande ondernemers belangrijk. In 2023 bezochten we verschillende bedrijven. Daarnaast namen we een CRM - systeem in gebruik om de bestaande contacten nog beter te documenteren. • In 2023 brachten we meer focus aan in de samenwerking met IQ. • Om nog beter inzicht te krijgen in de data over ons vestigingsklimaat lieten we een dashboard opzetten. De cijfers uit dit dashboard geven inzicht en helpen bij het bepalen van de beste manieren om ons vestigingsklimaat te versterken. • We begonnen met het ontwikkelen van een aantal middelen ter ondersteuning van de zakelijke positionering. Kwalitatieve digitale, visuele en auditieve elementen trekken aandacht, roepen emoties op en versterken het Westlandmerk.
Een bloeiende arbeidsmarkt en Impact Economie
We laten belangrijke partners, zoals Horti Heroes, hun werk doen bij het bouwen van een community voor startups. Een community bouw je niet in één jaar en vraagt continu aandacht.
Ruimte om te ondernemen in en buiten de kern
We handelden de laatste subsidies vanuit de re gelin g - MKB af. We stelden ook een Tienpuntenplan voor het MKB op. Hierin staat waar we in de toekomst op in willen zetten.
Energietransitie Verduurzaming van energievoorziening liet een duidelijke groei zien. Onder meer door de gemeentelijke subsidie -voorzieningen die we het afgelopen jaar uitvoerden. We zien dat inwoners en bedrijven werk maken van de energietransitie en isolatie, mede geholpen door onze (nieuwe) energiecoaches en de energiefixers. Energiefixers zijn collega’s van Patijnenburg die feitelijk in de woning isolatiemaatregelen implementeren. Daarnaast werkten we aan de businesscase voor de aansluitingen van bestaande (huur)woningen op het warmtenet in Monster. Dit leidde tot samenwerkingsovereenkomsten, waarin HVC, Arcade en de gemeente zich inspannen om een feitelijke aansluiting mogelijk te maken.
Wat wilden we bereiken?
Wat hebben we hiervoor gedaan?
Een robuuste en toekomstbestendige w armtevoorziening; In 2050 geen fossiele w armtevoorziening meer
In 2023 ondersteunden we tuinderscoöperaties en HVC bij het ontwikkelen van twee nieuwe aardwarmteboringen, de aanleg van het netwerk en verkenden we het aankoppelen van het warmtenet op het Arca de - bezit in Monster.
Faciliteren van individuele en collectieve systemen voor duurzame elektra; in 2050 regionaal duurzame elektra voorzieningen
De gemeentelijke subsidie op zonnepanelen maakte een grote slag op de individuele duurzame elektriciteitsvoorziening. Daarnaast faciliteerden we collectieven (zoals Honderdland) om tot gezamenlijke oplossingen te komen voor netcongestie en opslag. Voor Honderdland ligt er een samenwerkingsintentie.
Verhogen maatschappelijk draagvlak en actie (besparen, particuliere initiatieven en samenwerken)
Naast de campagne zetten we in op het aanbieden van scans, bewonersavonden, energiecoaches, energiefixers en kwamen er subsidies voor isolatie. Er is waardering voor onze inzet bij inwoners, bedrijven en maatschappelijke organisaties. Mede door de vrijgekomen Rijksgelden (compensatie gemeentelijke inzet) schaalden we op met een doelgroepenaanpak. Personele kosten en kosten van activiteiten voor de lage -inkomenshuishoudens kunnen we daarmee financieren waardoor minder aanspraak gemaakt hoeft te worden op de reguliere gemeentelijke begroting. Deze Rijksgelden zijn gelabeld en moeten (met verantwoording) binnen 2 jaar worden besteed.
Jaarstukken 2023
34
PricewaterhouseCoopers Accountants N.V. Uitsluitend voor identificatiedoeleinden
Programma Floraontwikkeling De ontwikkeling van het Floragebied is een groot integraal project met betrokkenheid van meerdere vakgebieden. Het gaat om het verder ontwikkelen van dé plaats voor innovatie van de glastuinbouw en glastuinbouwtechniek rondom de thema’s Horti Health en Horti Tech. Een gebied met ruimte voor onderzoek en onderwijs en voor vestiging van daarbij passende bedrijven. Daarnaast speelt de ontwikkeling van het gebied ook een grote rol bij de huisvesting van (ke nnis - )werkers en Westlandse jongeren in een voor Westland nieuwe woonomgeving. Een omgeving met veel groen, intensief grondgebruik en een goed functionerend openbaar vervoer. Wat wilden we bereiken?
Wat hebben we hiervoor gedaan?
Het verder ontw ikkelen van het concept van de Greenport Horti Campus (conceptuele uitwerking van het campusconcept als onderdeel van het masterplan)
• In overleg met onderwijsinstellingen, bedrijven en andere partners startten we een aantal onderzoeksprojecten. • We werkten het campusconcept verder uit langs de lijnen van Hort Tech en Horti Health.
Een uitgewerkt ruimtelijk masterplan (het ontw ikkelplan) wat de basis vormt voor bestemmingsplannen, gronduitgifte en aanleg van het gebied
• We werkten toe naar vaststelling van het Masterplan door de gemeenteraad in mei 2023. • De gemeenteraad gaf de opdracht om ook de bijbehorende grondexploitatie uit te werken. • We startten met de voorbereiding voor de ontwikkeling van het Vakcollege. • We startten met de uitwerking van de omgevingsplannen en de daarvoor noodzakelijke onderzoeken. • We presenteerde de plannen voor Flora Campus met daarin de plannen voor 400 wooneenheden die uiteindelijk de ruimte moeten bieden voor het huisvesten van 800 tot 1600 plekken voor arbeidsmigranten. • Ook startten we het programma voor tijdelijke woningen.
Een uitgewerkt schetsontw erp van de bus/railverbindingen met Delft, Maassluis/Rotterdam en Den Haag
• Na vaststelling van het Masterplan is dit ontwerp onderdeel van de HOV-verkenning. • We onderzochten de manieren waarop we het openbaar vervoer kunnen verbeteren. Daarbij kijken we ook naar wat dit betekent voor de uitwerking van de verbindingen met Flora Campus Westland en de uitwerking van de HOV-hub.
Het vastleggen van de samenwerkingsrelaties met zowel de grondeigenaren als partijen die zich willen vestigen op de Campus
• Voor de realisatie van het Masterplan kochten we de eerste gronden aan. Hierdoor is ongeveer 45% van de grond inmiddels in handen van de gemeente. • We versterkten de banden met onderzoeks - en onderwijsinstellin gen en startten een aantal onderzoeksprojecten. • Samen met het ISW werkten we aan de uitwerking van het programma van eisen voor het Vakcollege. • We versterkten de samenwerking met de andere campussen binnen de Greenport West-Holland. • Door goed overleg zorgden we voor dat de gemeente, de Provincie en MRDH op één lijn zaten met betrekking tot de invulling van de Campus.
35
PricewaterhouseCoopers Accountants N.V. Uitsluitend voor identificatiedoeleinden
Jaarstukken 2023
Bedrijven en omgevingscontactcentrum In 2023 boden we aan ondernemers een duidelijke ingang en aanspreekpunt voor vragen over ruimtelijke initiatieven in de leefomgeving. We informeerden en adviseerden ondernemers goed over hun ruimtelijke initiatieven. Wat wilden we bereiken?
Wat hebben we hiervoor gedaan?
Een vertrouwd gezicht voor ondernemers
• In 2023 richtten we één gemeentelijk loket in, het bedrijven - en omgevingscontactcentrum, waar initiatiefnemers terecht konden. Er is één ingang via de website en één e-mailadres. • Binnen het loket kregen initiatiefnemers vaste aanspreekpunten. Dat zijn consulenten van het bedrijven- en omgevingscontactcen trum. • We vernieuwden de website en maakten deze nog klantvriendelijker met het oog op de nieuwe Omgevingswet.
Doorontw ikkelen initiatieventafel
• De Initiatieventafel Westland optimaliseerden we en maakten we omgevingswetproof. • Initiatiefnemers hielpen we beter. Ook maakten we het proces en de verwachting duidelijker.
Ondernemers overleggen graag met de gemeente
We stelden een regisseur aan die stuurt op de klantprocessen en monitort waar het beter kan.
(Huisvesting) Arbeidsmigranten In 2023 werd het imago van de greenport op de proef gesteld. Lokaal en landelijk ging het maatschappelijke en politieke debat vaak over (arbeids)migratie. We realiseerden ons dat voldoende arbeidscapaciteit voorwaarde is voor een goed draaiend glastuinbouw - en handelscluster. Mensen van buitenaf zijn daarbij onmisbaar. Wat wilden we bereiken?
Wat hebben we hiervoor gedaan?
Stimuleren van goed werkgeverschap
• Periodiek spraken we met uitzendbureaus over werkgeverschap in de greenportbranche. • We drongen bij het Rijk aan op wetgeving en certificering van uitzendbureaus (Wet toelating terbeschikkingstelling arbeidskrachten) WTTA. Dit zal worden meegenomen in het ontwerpwetsvoor stel dat naar de kamer wordt verstuurd • Bij een controle van de arbeidsinspectie verleenden we assistentie.
Arbeidsmigrant als volwaardig onderdeel van de samenleving
• We verkenden mogelijkheden voor verbetering van inschrijving voor arbeidsmigranten en verruimden de inschrijfmomenten.
Goede en voldoende huisvesting voor arbeidsmigranten
• We evalueerden de beleidsregels “huisvesting op tuinderspercelen” en we zien vooral procesmatige verbeteringen in de samenwerking met initiatiefnemers • De vergunning van huisvesting op de kop van Honderdland voor ongeveer 250 bedden werd onherroepelijk. • In de conceptplannen voor uitbreiding van het ABC terrein namen we voor huisvesting van arbeidsmigranten te realiseren voor ca. 450 bedden.
Jaarstukken 2023
36
PricewaterhouseCoopers Accountants N.V. Uitsluitend voor identificatiedoeleinden
P r e s ta tie -indicatoren Verplichte BBV-indicatoren Functiemenging Bron: CBS BAG / LISA De functiemengingsindex (FMI) weerspiegelt de verhouding tussen banen en woningen. Deze varieert tussen 0 (alleen wonen) en 100 (alleen werken). Bij een waarde van 50 zijn er evenveel woningen als banen.
Jaartal
Westland
Nederland
2018
58,9
52,9
2019
59,0
53,3
2020
58,9
53,3
2021
58,2
53,3
2022
58,5
53,8
Vestigingen van bedrijven Bron: LISA Het aantal vestigingen van bedrijven, per 1.000 inwoners in de leeftijd van 15-65 jaar.
Jaartal
Westland
Nederland
2018
152,0
145,4
2019
158,2
151,3
2020
163,0
158,1
2021
166,8
164,9
2022
173,1
174,1
Hernieuwbare elektriciteit Bron: Rijksw aterstaat -Klimaatmonitor Hernieuwbare energie is schone, duurzame en onuitputtelijke energie die het leefmilieu niet schaadt.
37
Jaartal
Westland
Nederland
2018
2,4%
17,5%
2019
3,3%
20,0%
2020
4,5%
26,8%
2021
5,6%
33,2%
PricewaterhouseCoopers Accountants N.V. Uitsluitend voor identificatiedoeleinden
Jaarstukken 2023
Externe ontwikkelingen/risico’s • • • • •
• • • • • • •
De kritiek op het bestaansrecht van de glastuinbouw nam sterk toe. De roep om langs de lijn van peopl e -pl anet - profit te werken, vraagt ook van de gemeente om positie. Door innovaties en ontwikkelingen in de robotisering verandert het werk in de tuinbouw. Grondstoffen worden door verschillende crises duurder; dit beïnvloedt elke economische sector en investeringen in infrastructuur. Demografische ontwikkeling is niet nieuw, maar we hebben meer oog voor de effecten daarvan; bijvoorbeeld op bedrijfsopvolging en slachtofferprofielen in het verkeer. We verkenden voor de Westlandse economie welke indicatoren onze veerkrachtigheid beïnvloedden. Dit vormt de basis voor monitoring van onze opgave. Deze indicatoren zijn ook de graadmeter voor de impact van externe ontwikkelingen en risico’s. Personeelstekorten bij de verschillende OV-aanbieders namen in 2023 toe. Er werd een nieuwe CAO gesloten voor de glastuinbouwsector met ingang van 1 januari 2024. Werknemers krijgen (substantieel) hogere lonen. (Arbeids)migratie werd in 2023 nadrukkelijk onderwerp van het publieke en politieke debat. Arbeidsmigranten uit Midden en Oost-Europa kiezen steeds vaker voor andere West-Europese landen, als gevolg van de betere arbeidsvoorwaarden en korte reisafstand.
Binnen Nederland kiezen arbeidsmigranten voor werk dat beter wordt betaald en als minder zwaar wordt ervaren (bijvoorbeeld in logistieke centra). Arbeidsmigranten zijn sterk afhankelijk van hun werkgever. Dat is kwetsbaar voor welzijn en welvaart van de arbeidsmigranten. Energietransitie: de geplande wetgeving is mede door de val van het kabinet niet vastgesteld. Dat maakt dat de gemeentelijke taakstellingen vanuit het klimaatakkoord, nog geen passend instrumentarium heeft. De uitrol van warmtenetten naar de (bestaande) gebouwde omgeving komt ook daarmee moeizaam op gang.
Verbonden partijen Onderstaande verbonden partijen leverden een bijdrage aan het behalen van de doelen van dit programma: • Metropoolregio Rotterdam Den Haag (MRDH). • Regionale Ontwikkelingsmaatschappij InnovationQuarter B.V.. • World Horti Center Onroerend Goed B.V.. • Juva NV. • HVC NV.
Kaderstellende beleidsnota’s • • • • • • • • • • • • • • •
• • • • •
Economische Opgave Westland 201 9 - 2022. Omgevingsvisie 2030 (doorkijk 2040). Gemeenschappelijke regeling Metropoolregio Rotterdam -Den Haag. Glastuinbouwvisie Westland 2040. Werkboek Westland. Handhavingsstrategie thema glastuinbouw Westland 2020. Beleidsregel strijdig gebruik duurzame glastuinbouwgronden Westland 2020. Beleidsregel strijdig gebruik agrarische bedrijfswoning Westland 2020. Subsidieregeling VORM Westland. Bestemmingsplannen (bedrijventerreinen en glastuinbouwgebied). Bedrijventerreinenvisie 201 3 - 2020. Beleidsvisie Beleef Westland. Strategisch kader Internationalisering Gemeente Westland 2 021 - 2025. Horecavisie Westland 2030. Nadere regels Terrassen Westland 2018.
Jaarstukken 2023
• • • • • • • • • • • •
38
Detailhandelsvisie 202 1 -2026. Subsidieregeling MK B- fonds. Subsidieregeling Transformatiefonds. Subsidieregeling Westland Agenda III. Beleidsregels tijdelijke huisvesting arbeidsmi granten bij glastuinbouwbedrijven. Marktverordening 2005. Beleidsregels standplaatsen Westland 2012. Mobiliteitsvisie Westland 2040. Beleidsplan verkeersveiligheid Westland 2019-2023. Gebiedsgericht plan 2019 -2022. Beleidsregel parkeernormering. CO2 reductieplan. Westlandse Energie Opgave 2 019 - 2022. Warmtevisie Westland. Regionale Energie Strategie regio Den Haag -Rotterdam. Stimuleringsregeling Warmtevoorziening 2021. Woonvisie Westland 2 020 -2030.
PricewaterhouseCoopers Accountants N.V. Uitsluitend voor identificatiedoeleinden
Wat heeft het gekost? Opgave/product
Rekening 2022
Begroting 2023 voor wijzigingen
Begroting 2023 na wijzigingen
Rekening 2023
Saldo
847
639
1.854
803
1.051
4.392
2.893
7.917
6.405
1.513
16. Energietransitie
894
1.200
5.761
2.609
3.152
39. Bedrijven en omgevingscontact centrum
314
340
443
420
23
40. Programma Floraontwikkeling
610
0
573
600
-26
61. (Huisvesting) Arbeidsmigranten
92
23
150
158
-7
7.149
5.095
16.699
10.995
5.704
-6
0
0
-182
182
-1.220
-612
-1.049
-3.209
2.161
-3
0
-2.798
-1.175
-1.623
39. Bedrijven en omgevingscontact centrum
-144
-79
-154
-140
-14
61. (Huisvesting) Arbeidsmigranten
0
0
0
0
0
-1.374
-691
-4.000
-4.707
707
5.775
4.403
12.699
6.288
6.410
0
0
1.832
1.832
0
0
0
1.832
1.832
0
0
0
-9.785
-6.470
-3.315
0
0
-9.785
-6.470
-3.315
0
0
-7.953
-4.638
-3.315
5.775
4.403
4.746
1.650
3.096
Programma Lasten 07. Mobiliteit 08. Economische ontwikkeling, excl. kust, recreatie en toerisme
Baten 07. Mobiliteit 08. Economische ontwikkeling, excl. kust, recreatie en toerisme 16. Energietransitie
Mutatie Reserves Toevoegingen 06. Mobiliteit en economie mutatie reserve
Onttrekkingen 06. Mobiliteit en economie mutatie reserve
39
PricewaterhouseCoopers Accountants N.V. Uitsluitend voor identificatiedoeleinden
Jaarstukken 2023
Opgave/Product
Lasten
Baten
Saldo
Economische ontwikkeling excl. kust recreatie en toerisme
1.513 V
2.161 V
3.674 V
Voor verplaatsing van woningen en voorkomendeontwikkelingen verleenden we minder subsidies dan begroot. Het niet bestede deel van ontvangen subsidies stortten we in de reserve overhevelingsreserve. Het aantal te verstrekken subsidies dient een herijking te ondergaan om de werkelijke subsidiestromen (Subsidieregeling (VORM) beter te laten aansluiten op de begrotingsbedragen.
2009V
2161V
4170V
Regionale ontwikkelingsmaatschappij Innovation Quarter: Het gemeentelijk aandelenbelang bij Innovation Quarter is volgestort.
496N
Energietransitie
496N
3.152 V
1.623 N
SPUK LAI (Lokale aanpak isolatie): op de specifieke uitkering (SPUK) is €975.000 minder ontvangen en minder uitgegeven dan begroot, per saldo is dit budgetneutraal.
975V
975N
Isolatiemaatregelen: we ontvingen en besteedden de Rijksgelden voor de Subsidieverordening Isolatiemaatregelen. Hierdoor meer uitgegeven en meer ontvangen dan begroot, per saldo is dit budgetneutraal.
180N
180V
SPUK CDOKE (Tijdelijke regeling capaciteit decentrale overheden klimaat- en energiebeleid): Op de specifieke uitkering (SPUK) ontvingen we minder en gaven we minder uit, per saldo is dit budgetneutraal.
828V
828N
ambtelijke inzet energietransitie: ambtelijke is ten lasten gebracht van de SPUK CDOKE. Per saldo ontstaat hierdoor een voordeel van € 362.000.
358V
4V
362V
Energietransitie bebouwde kom: ten behoeve van de energietransitie bebouwde besteedden we minder dan begroot.
171V
3V
174 V
Uitvoeringskosten klimaatakkoord: ter dekking van uitvoeringskos ten voor het klimaatakkoord heeft de gemeente in 2022 via de algemene uitkering € 630.000 vrij besteedbare incidentele middelen ontvangen. Deze middelen zijn in 2023 beschikbaar gekomen voor uitvoeringskosten. Er is een overschot ontstaan van € 537.000 omdat de energietransitie nog in een opstartfase verkeerd. Hierdoor zijn er minder directie activiteiten gerealiseerd.
545V
8N
537V
Stimuleringsregeling Warmtesysteem Westland (WSW): van het oorspronkelijke budget van € 950.000 resteert nog € 320.000. Hiervoor zijn geen aanvragen meer en de regeling is per 31-12-2023 beëindigd.
320V
320V
Duurzaamheid subsidieverordening: voor verduurzaming verstrekten we minder subsidie.
90V
90V
Glastuinbouw: ten behoeve van de glastuinbouw besteedden we minder dan begroot
46V
46V
Mobiliteit:
Jaarstukken 2023
1.051 V
40
PricewaterhouseCoopers Accountants N.V. Uitsluitend voor identificatiedoeleinden
182V
1.529 V
1.233 V
Opgave/Product
Lasten
Baten
Saldo
a. Regionale verkeersprojecten
798V
2V
800V
b. Gedragsbeïnvloeding verkeersveiligheid
26V
180V
206V
c. Veilingroute A20 en MFR
227V
Bedrijven en Omgevingscontactcentrum
23V
Programma Floraontwikkeling
26N
26N
7N
7N
De regionale verkeersprojecten moeten herijkt worden op de jaarlijkse begrote bedragen. Verrichte activiteiten was lager dan verwacht, waardoor een voordeel ontstaat op verwachte uitgaven. Dit was voor:
Huisvesting tijdelijke arbeidsmigranten Subtotaal voor bestemming reserves
5.706 V
227V 14N
9V
707V
6.412 V
De bijdrage 2022 en de bijdrage CDOKE 2023 staan opgenomen in de algemene reserve en zijn gelabeld aan de uitvoering klimaat akkoord.
90N
90N
Mobiliteit; Diverse projecten overgeheveld naar reserve verkeers projecten
765N
765N
Economische ontwikkeling; Verschuiving Westland agenda
2.460 N
2.460 N
Subtotaal mutatie reserves
3.315 N
3.315 N
2.600 N
3.097 V
Mutaties reserves
Saldo afwijkingen programma 4 na bestemming reserves
41
5.706 V
PricewaterhouseCoopers Accountants N.V. Uitsluitend voor identificatiedoeleinden
Jaarstukken 2023
ZORG, WELZIJN EN CULTUUR
De ambitie voor onze sociale dienstverlening was om onze toegang efficiënter in te richten, om wachtlijs ten weg te werken. We zijn daarin geslaagd. We bieden meer mogelijkheden voor een versnelde afhandeling van aanvragen en zetten sneller ondersteuning in. Complexe gevallen hielden de aandacht die ervoor nodig was. Voor enkele nieuwe taken hebben we voorbereidingen getroffen. Het gaat om ondersteuning en zorg aan volwassenen met complexe problematiek die in een beschermde omgeving begeleiding ontvangen (Beschermd Wonen/Beschermd Thuis) en ondersteuning aan ex -gedetineerden. Onze gemeente heeft ervoor gekozen om de verschillende wettelijke opdrachten in verschillende uitvoeringsorganisaties onder te brengen. We deden in eerdere jaren ervaring op met de Doorbraakmethode en kozen ervoor om het integrale werken te verdiepen. We streefden naar één herkenbare, laagdrempelige toegang voor het Sociaal Domein. Om ervaring op te doen met deze nieuwe vorm van werken startten we daarom met de Pilot Brede Toegang. In 2023 sloten we deze pilotfase af. We deden ervaring op met een toegang van professionals die met een brede blik keken naar problematiek en een doorbraak konden forceren om inwoners snel en effectief te helpen. De geleerde lessen gebruiken we in de toekomst.
Door efficiënter met elkaar te werken, kritisch te zijn op uitgaven en een beroep te doen op reserves, kunnen we aan de opdracht voldoen om tot een sluitende afrekening te komen. We zijn ons ook bewust van de verschillende uitdagingen op de langere termijn. Door de vergrijzing, stijgende aanvragen voor jeugdhulp en een noodzakelijk sterker vangnet voor inwoners in armoede, ligt een kostenstijging in het verschiet. Ook de krapte op de arbeidsmarkt zorgt ervoor dat de zorg onder druk komt te staan. Gelet op de beschikbare middelen vraagt dat om scherpe keuzes. De doorontwikkeling van het Sociaal Domein is een continu proces waarvoor in 2023 de nodige stappen zijn gezet.
Opgaven/Producten Via het menu aan de rechterkant kunt per opgave/product zien wat we willen bereiken en wat we ervoor gaan doen.
Transformatie Sociaal Domein Met de Transformatie Sociaal Domein streefden we ernaar om een beter afgestemd en toegankelijk zorgen ondersteuningsstelsel voor onze inwoners te realiseren. Hierbij leggen we wel de prioriteit bij een efficiënte en zorgvuldige uitvoering van de wettelijke taken per taakveld en een laagdrempelige en herkenbare toegang voor diverse zorg- en ondersteuningsvragen. Zo zorgden we ervoor dat inwoners niet onacceptabel lang op ondersteuning, zorg en hulp hoefden te wachten. Onderdeel hiervan is bijvoorbeeld de aanzet om tot een nieuwe Verordening Maatschappelijke Ondersteuning (voor uitvoering van de WMO) te komen met daarin een versnelde procedure voor enkelvoudige (eenvoudige) aanvragen. Het afgelopen jaar hadden we echter ook te maken met wachtlijsten in de WMO en de kostenstijgingen voor Jeugdhulp. Daarom zijn enkele projecten niet verder doorgevoerd of voortijdig beëindigd omdat we medewerkers maar voor één opgave kunnen inzetten. Hierdoor is € 345.000 niet uitgegeven.
Jaarstukken 2023
42
PricewaterhouseCoopers Accountants N.V. Uitsluitend voor identificatiedoeleinden
Wat wilden we bereiken?
Wat hebben we hiervoor gedaan?
Cultuuromslag in denken en handelen
We organiseerden brede bijeenkomsten voor onze medewerkers in samenwerking met medewerkers van onze kernpartners. Elke medewerker is immers cultuurdrager en zal complexe problematiek moeten herkennen wanneer deze vraagt om een integrale oplos sing. Door het vroegtijdig beëindigen van dit programma hebben we dit niet kunnen voltooien. Team Advies en Maatwerk organiseerde casustafels om complexe problematiek te bespreken. Dit team werkte aan de hand van de doorbraakmethode en besprak twintig casussen. De uiteindelijke ondersteuning en/of zorg werd ingezet door onze uitvoeringsorga nisatie(s) of die van de kernpartners.
Minder kosten door preventie en integrale (maatw erk) aanpak
We boden inwoners met complexe problematiek intensieve ondersteuning, onder meer met het project Empowerment. Daarnaast bespraken we twintig casussen in het TAM-overleg (Team Advies en Maatwerk).
Reorganisatie toegang
We voerden de pilot Brede Toegang uit. We boden inwoners met complexe problematiek intensieve begeleiding en ondersteuning. Tijdens de begrotingsbehandeling in november 2023 werd ervoor gekozen om deze pilot vroegtijdig te beëindigen. We evalueren de aanpak.
43
PricewaterhouseCoopers Accountants N.V. Uitsluitend voor identificatiedoeleinden
Jaarstukken 2023
Optimalisatie dienstverlening (extern en intern) Voor 2023 lag de focus op het verbeteren van de digitale communicatie met de gemeente en het implementeren van klanttevredenheidsonderzoek. Ook goede persoonlijke (niet digitale) dienstverlening bleef voor ons een belangrijk uitgangspunt. Wat wilden we bereiken?
Wat hebben we hiervoor gedaan?
Westlanders ervaren een verbeterde digitale dienstverlening
Gemeentelijke website We vernieuwden de gemeentelijke website. Hiermee verbeterden we de inhoud, illustraties, structuur en toegankelijkheid. Hulpzoeker Westland Samen met partners en belangenorganisaties vernieuwden we de oude digitale sociale kaart (Sociaal Plein Westland). Dit is nu www. hulpzoekerwestland.nl. Voor inwoners die het invullen van digitale formulieren lastig vinden, is hulp nu makkelijker te vinden. Digitaal loket Ook investeerden we in betere digitale dienstverlening via een digitaal loket. Door de samenhang met meerdere ICT-projecten is dit helaas nog niet afgerond. Inwoners kunnen hier dus nog geen gebruik van maken. Direct Duidelijk We investeerden ook in betere informatieverstrekking aan inwoners en bedrijven. Dit deden we door de interne samenwerking tussen de website, callcenter en overige afdelingen te versterken. We zijn verdergegaan met ‘Direct Duidelijk’ zo hebben we bijvoorbeeld standaardbrieven van het team Bedrijven Omgeving Contact Center duidelijker te maken. In 2024 gaan we daarmee verder. Ook volgden diverse medewerkers de training Direct Duidelijk. Klanttevredenheidsonderzoek Verder zijn we gestart met de implementatie van het meten van klanttevredenheid. De uiteindelijke resultaten van de metingen delen we met de gemeenteraad.
Omgevingswet en omgevingsloket Voor initiatiefnemers (met ruimtelijke initiatieven) verbeterden we de dienstverlening. Deze voldoet nu aan de omgevingswet. • We helpen de initiatiefnemers beter door het proces en de verwachting duidelijker te maken. • We verbeterden ook de Omgevingstafel Westland. • We vernieuwden de website. Deze is nu meer klantgericht: Omgevingswet | Gemeente Westland en Omgevingsloket | Gemeente Westland Schuldhulpverlening We zijn bij schuldhulpverlening klantgerichter gaan werken. Eerst moest iemand de aanvraag met belangrijke stukken inleveren. Na beoordeling daarvan volgde dan het intakegesprek. Dit duurde soms lang. Nu plannen we binnen 2 weken na de aanvraag het intakegesprek. Hierdoor start de hulp eerder.
Jaarstukken 2023
44
PricewaterhouseCoopers Accountants N.V. Uitsluitend voor identificatiedoeleinden
Huizen van de Buurt en welzijnsaccommodaties Een sociaal maatschappelijke infrastructuur faciliteren met maatschappelijk vastgoed. Wat wilden we bereiken?
Wat hebben we hiervoor gedaan?
Laagdrempelige ontmoetingsplaat - In 2023 is Westland breed gekeken wat het huidige aanbod vanuit sen realiseren in onze kernen voor de inwoners zelf is. In veel dorpskernen runnen inwoners buurtdiverse doelgroepen huizen en spelen kerken een rol als gemeenschapshuis. We zagen koppelkansen in combinaties met onderwijs en ontmoeten en erfgoed en ontmoeten. Beide koppelkansen komen tot uiting in het opzetten van projecten met multifunctioneel gebruik. Er is een onderscheid tussen: 1. Wat de inwoner zelf organiseert, waarbij de gemeente, indien gewenst, kan bijdragen met kennis en coördinatie en 2. Wanneer maatschappelijk vastgoed ingezet wordt vanuit de gemeente. Dit is dorpskern afhankelijk en betreft maatwerk. Ontmoetingsplaats Poeldijk
In Poeldijk onderzoeken we het nieuw te bouwen Tienercollege. We kijken of de functies voor culturele beoefening, kinderopvang en de bibliotheek een plek kunnen krijgen in het multifunctionele gebouw. Hiermee faciliteren we meer mogelijkheden voor ontmoeting.
Ontmoetingsplaats Honselersdijk
In Honselersdijk komt een multifunctionele accommodatie waarbij PCPOW (Bouwheer), Vitis Welzijn, Stichting Kwest en de Bibliotheek Westland een gezamenlijk onderkomen krijgen. Het project is in behandeling voor de omgevingsvergunning. Het gebouwontwerp is akkoord bevonden.
Crisisaanpak Oekraïne Door de oorlog in Oekraïne zijn er veel vluchtelingen naar Nederland gekomen en mogelijk blijven deze ook komen. Binnen de regio Haaglanden vangen wij 3000 vluchtelingen op in de gemeentelijke opvang, waarvan 390 in Westland. Hierbij hebben wij in 2023 ook de opgave voor Midden -Delfland (50 opvangplekken). De kosten hiervoor vergoedt het Rijk. We zorgen voornamelijk voor goede huisvesting met bijbehorende voorzieningen, we betalen leefgeld uit en regelen verstrekkingen in natura (o.a. Wmo en Jeugdzorg). Ook krijgen de Oekraïense ontheemden taalles om zichzelf te kunnen redden in Nederland. Wat wilden we bereiken?
Wat hebben we hiervoor gedaan?
Langdurende opvang voor een periode van naar verwachting 3 jaren 2023 t/m 2025
Kortdurende opvang • Huur Fletcher Hotel: op dit moment verblijven 50 Oekraïense ontheemden in het hotel. Wanneer er plekken vrijkomen in de overige 4 opvanglocaties stroomt men uit dit hotel door. Langdurende opvang • 1 opvanglocatie bij een organisatie die ook voor huisvesting arbeidsmigranten zorgt. • 3 opvanglocaties ontwikkeld sinds 2022 voor langdurende opvang voor Oekraïense ontheemden.
Financiële en sociale zelfredzaamheid vluchtelingen Oekraïne
Om de financiële en sociale zelfredzaamheid van Oekraïense ontheemden te waarborgen verzorgen we Nederlandse taallessen. Ook is er een tweewekelijks inloopspreekuur op de locaties om de bewoners te spreken. Tijdens dit spreekuur vragen we hoe het met de bewoners gaat en of ze werk hebben (gezien onze geringe leefgelddossiers geldt dit voor de meeste mensen). Als ze geen werk hebben vragen we wat ze nodig hebben. Hierin werken we nauw samen met onze Kernpartners, Vitis Welzijn en SKT.
45
PricewaterhouseCoopers Accountants N.V. Uitsluitend voor identificatiedoeleinden
Jaarstukken 2023
Cultureel beleid, subs., accommodaties, erfgoed In het Sociaal Beleidskader ‘Kernachtig sociaal’ staat: maatschappelijk effect is de transformatie van verzorgingsstaat naar participatiesamenleving. Het gaat om de transformatie van alle vaste taken in het sociaal domein. Rode draad in de Cultuurkoers is de ambitie om cultuur een onderdeel te laten zijn van maatschappelijke opgaven waar de gemeente voor staat. Doel is om zoveel mogelijk Westlanders in aanraking te laten komen met cultuur. We willen erfgoed behouden voor een goed leefklimaat, waar de inwoner zich thuis en verbonden voelt. Wat wilden we bereiken?
Wat hebben we hiervoor gedaan?
Via de culturele kernpartners is er mede inhoud gegeven aan de doelstellingen in het SBK en de Cultuurkoers
Aan de doelstellingen van het Sociaal Beleidskader en de Cultuurkoers is mede inhoud gegeven door: Programma Brede Ontwikkeling Bijdrage aan het programma brede ontwikkeling. Dit is een leer- en ontwikkelingslijn van 0-23 jaar waarbij we samenwerken met organisaties uit zorg, welzijn, cultuur, sport en bedrijfsleven om aanbod buiten schooltijden te stimuleren. Cultuurweb, Westlands Museum, WestlandTheater de Naald en Bibliotheek Westland zijn de dienstverleners in het organiseren van dit aanbod buiten schooltijden. Samenw erking culturele partners We wilden weten welke type accounthouderschap nodig is voor een goede samenwerking met culturele partners. Er is behoefte om samen met vaste culturele partners de processen rondom het accounthouderschap te herijken. Er worden samenwerkingsafspraken voor het opbouwen van een toekomstbestendige basis gemaakt. Zo kunnen we gezamenlijk bepaalde maatschappelijke waarden in 2024 en verder realiseren.
Met incidentele subsidies is er een impuls gegeven aan het lokale culturele klimaat
Het cultureel veld kreeg incidentele subsidies om een impuls te geven aan het lokale culturele klimaat. Dit betrof de afronding van de Cultuurimpuls regeling.
Erfgoedbeleid en de kerkenvisie realiseren
De Kerkenvisie is ambtelijk afgerond in 2023. Deze is in samenwerking met het kerkelijk veld tot stand gekomen en bieden we in Q1 van 2024 aan de Raad aan. Het Erfgoedbeleid is in 2023 herijkt. Het Historisch veld vult deze aan, waarna we het beleid in Q1 van 2024 aan de Raad aanbieden. Dit Erfgoedbeleid geeft hulpmiddelen om doelgericht en goed onderbouwd specifiek Westlands Erfgoed in stand te houden.
Kunstcollectie op orde brengen
Er is geen structureel budget om de kunstcollectie op orde te brengen. Bij het volgende P& C- moment wordt opnieuw structureel geld hiervoor gevraagd.
Zichtbare kunstw erken in de openbare ruimte
• In 2023 is het Gravin Machteld standbeeld teruggeplaatst op het Marktplein in ‘s - Gravenzande. • De laatste van de 3 Woerdeenden is geplaatst in Naaldwijk.
Lokale monumenten en beeldbepalende gebouwen en gebieden koesteren
Het Erfgoedbeleid is in 2023 herijkt. Ook is er gestart met de herijking van de lokale monumentenlijst. Deze wordt in Q1 van 2024 aan de Raad aangeboden.
Het Westlandse erfgoed behouden
Jaarstukken 2023
46
PricewaterhouseCoopers Accountants N.V. Uitsluitend voor identificatiedoeleinden
Burgerzaken (incl. basisregistratie personen) In de BRP (Basisregistratie personen) zijn levensgebeurtenissen geregistreerd van Westlandse inwoners. Ook voorziet de BRP individuele inwoners en (semi)overheidsinstanties van officiële documenten en/of persoonsgegevens. Met de informatie uit de BRP geven we akten burgerlijke stand, reisdocumenten en rijbewijzen af. Ook gebruiken we de informatie bij het organiseren van de verkiezingen. Vanuit een dienstverlenende houding boden we de producten van burgerzaken in 2023 digitaal en aan de gemeentelijke balie aan inwoners en bedrijven aan. Wat wilden we bereiken?
Wat hebben we hiervoor gedaan?
Doorontw ikkelen van kwaliteit en continuïteit binnen de burgerzaken processen
Opleiden medewerkers Medewerkers zijn opgeleid en gecertificeerd voor de taken die zij uit moeten voeren. Zelfevaluatie We voerden de wettelijk voorgeschreven zelfevaluatie naar de kwaliteit van de BRP-bestanden en Reisdocumentenadministratie uit. Deze is met goed gevolg doorlopen. Fysiek en technisch uitwijkplan De succesvolle test van het technische uitwijkplan voor het herstel van BRP-bestanden is met goed gevolg afgerond. Dit is nodig voor toekomstige noodsituaties. Voor het fysieke uitwijkplan spraken we in 2023 met een buurgemeente om informatie te verzamelen.
Het aantal RNI-registraties (Registratie van Nie t- ingezetenen) geleidelijk aan verhogen (doel is 16.000 per jaar)
In 2023 wierven we nieuwe R NI- medewerkers. Zij volgden de benodigde opleidingen en zijn gecertificeerd. Het aantal aanvragen ligt traditioneel het hoogst in de periode maart/augustus. Vanaf oktober 2023 zijn de nieuw geworven medewerkers ingezet om het aantal registraties te verhogen. Hiermee is een stap gezet om de doelstelling op termijn te kunnen behalen.
Verbeteropdracht Data gestuurde voortgangsrapportages
We brachten een koppeling aan tussen de Basisregistratie Personen en de Reisdocumentenadministratie. Hierdoor kunnen we beter voorspellen hoeveel inwoners de balie burgerzaken gaan bezoeken voor de aanvraag van een reisdocument.
Meedoen aan realiseren van Ambitie Dienstverlening
• We breidden het aanbod van digitaal ontsloten producten burger zaken uit. • We promootten nadrukkelijk de digitale aanvraag van rijbewijzen. • We schaften digitale aanvraagmogelijkheden voor reisdocumenten aan en hebben deze technisch geïmplementeerd.
Klantcontactcentrum Het Klant Contact Centrum (KCC) is de centrale toegang van de gehele gemeentelijke organisatie voor inwoners, bedrijven, ketenpartners en instellingen. De medewerkers van het KCC zijn verantwoordelijk voor alle eerstelijns klantcontact via telefonie, e-mail, internet en social media. Zij beantwoorden de primaire klantvraag of zorgen voor een doorverbinding of terugbelnotitie. Wat wilden we bereiken?
Wat hebben we hiervoor gedaan?
Westlanders ervaren een uitstekende en uniforme dienstverlening via telefonie of Social Media zoals beschreven in de nieuwe Visie op Dienstverlening
Kwaliteitsverbetering We hebben geïnvesteerd in de kwaliteit van de werkzaamheden van onze huidige KC C-medewerkers. Dit deden we door middel van een coachingstraject en op maat gemaakte trainingen. Daarnaast ontwikkelden we voor de nieuwe K C C-medewerkers een speciaal inwerktraject met daarbij behorend document. Betere informatieverstrekking Ook investeerden we in de samenwerking tussen het KCC, onze backoffice -afdelingen en het team dat verantwoordelijk is voor de website. Dit heeft geleid tot betere en volledigere informatiever strekking aan de inwoners van Westland.
47
PricewaterhouseCoopers Accountants N.V. Uitsluitend voor identificatiedoeleinden
Jaarstukken 2023
Gezondheidsbeleid Door meer in te zetten op preventie en een gezonde leefstijl ervaren inwoners een betere gezondheid. In innovatieve programma’s verbonden we gezondheid en het sociale domein met elkaar. Dit heeft een positief effect op maatschappelijke - en arbeidsparticipatie en bevordert de zelfredzaamheid van inwoners. Investeren in gezondheid loont. Daarom streven we naar het verkleinen van gezondheidsverschillen en hebben we bijzondere aandacht voor ouderen en het jonge kind. Wat wilden we bereiken?
Wat hebben we hiervoor gedaan?
Preventief gezondheidsbeleid voeren (leefstijl, een leven lang gezond)
• We hebben het plan van aanpak Brede SPUK (specifieke uitkering) opgesteld. Ook vroegen we SPUK-middelen aan gericht op sport en bewegen, gezondheidsbevordering, cultuurparticipatie en de sociale basis aan. Deze hebben we ontvangen. • We startten met opstellen van het uitvoeringsplan Brede SPUK sport en bewegen, gezondheidsbevordering, cultuurparticipatie en de sociale basis. • We hebben uitvoering gegeven aan het lokaal Preventieakkoord. • In het najaar 2023 lanceerden we het nieuwe Sportakkoord West- land 20 23 - 2026.
Kansrijke start/eerste 1000 dagen, basisschool
• Er haakten veel nieuwe partners aan bij de coalitie Kansrijke Start Westland. • We startten met het programma Nu Niet Zwanger vanuit de GGD. • We gaven goedkeuring voor interventies Kansrijke Start/eerste 1000 dagen. • We legden verbinding tussen de preventieve taalaanpak van de LEA (Lokale Educatieve Agenda) en Kansrijke Start.
Inzichtelijk maken dat investeren in gezondheid loont (opbouw en business case)
Dit is/wordt meegenomen in de keuze voor interventies vanuit de Brede SPUK.
Inburgering De gemeente voert de regie op de inburgering van inburgeringsplichtigen. Het doel daarbij was dat inburgeringsplichtigen zo snel mogelijk meedoen in Nederland. En dat ze daarnaast zo snel mogelijk (betaald) werk vinden. Ook het bereiken van een zo hoog mogelijk taalniveau is een doel. Dit komt overeen met de doelen van de Wet inburgering 2021. Wat wilden we bereiken?
Wat hebben we hiervoor gedaan?
De gemeente begeleidt inburgeringsplichtige nieuw komers. Voor asielstatushouders doet zij dit vanaf het moment van huisvesting in Westland. Inburgering gebeurt op maat, aan de hand van een brede intake en Persoonlijk Plan Inburgering en Participatie
• Conform de Wet Inburgering 2021 begeleidden we statushouders bij hun inburgering om de taal te leren en te voldoen aan hun participatieverplichting. Er zijn 3 leerroutes voor inburgeraars, waarbij zij aan de hand van hun kennis- en ontwikkelniveau worden ingedeeld. • Om de inburgeringscursussen toegankelijker en effectiever te maken, werkten we nauw samen met Vluchtelingenwerk en Patijnenburg. • We namen de meeste intakes af binnen de daarvoor gestelde termijn. Dit geldt ook voor de afgegeven PIP’s. (Persoonlijk Plan Inburgering en Participatie).
De Gemeente biedt ook begeleiding aan gezinsmigranten en overige migranten. Deze inburgeraars betalen hun inburgering altijd zelf. De gemeente neemt een brede intake af en stelt daarmee de te volgen leerroute vast
• 191 Inburgeraars startten in 2023 met hun inburgeringstraject. Daarvan zijn 32 gezinsmigranten. Van de inburgeraars hebben 62 de Zelfredzaamheidsroute gevolgd, 88 de B1 (taal)route en 41 de Onderwijsroute. • De inburgeraars en Oekraïners vingen we op in het Carlton Hotel. Zij worden hier tijdelijk gehuisvest, totdat ze een woning toegewezen krijgen.
Jaarstukken 2023
48
PricewaterhouseCoopers Accountants N.V. Uitsluitend voor identificatiedoeleinden
I nk om ens (voorzi eni ngen), inclusief toezicht Participatiewet Met de uitvoering van de Participatiewet zorgden we ervoor dat inwoners met een laag inkomen konden deelnemen aan de samenleving. Inwoners zonder werk ontvingen bijstand en kregen van Patijnenburg begeleiding naar werk. Voor Inwoners met een laag inkomen die niet kunnen rondkomen zijn er verschillende minimaregelingen. Uitkeringen Gemiddeld ontvingen 1115 inwoners een bijstandsuitkering. En 55 inwoners kregen een IOAW/IOAZ-uitkering (een uitkering voor oudere en gedeeltelijk arbeidsongeschikte werknemers of zelfstandigen). Het aantal bijstandsgerechtigden nam in 2023 toe en het aantal IOAW/IOAZ-gerechtigden bleef stabiel. De toename van de bijstandsuitkeringen is een landelijke trend en is ook in Westland zichtbaar. De stijging van het aantal bijstandsgerechtigden zorgde in 2023 voor een tekort. De verwachting is dat dit incidenteel is. Minimaregelingen Meer inwoners deden een beroep op een minimaregeling. Vooral van de computerregeling maakten zij meer gebruik. Naast de computerregeling konden inwoners ook gebruik maken van een vergoeding voor een fiets, muziekinstrumenten - en benodigdheden, schoolspullen, sportkleding, contributies voor sportverenigingen en vele andere activiteiten. Samenwerking We werkten intensief samen met lokale kernpartners zoals de Voedselbank, Vitis Welzijn, SKT en de Bibliotheek.
Daarmee vergrootten we het bereik van het gemeentelijk hulpaanbod. We brachten dit extra onder de aandacht bij inwoners die mogelijk baat hebben bij dergelijke ondersteuning. Wat wilden we bereiken?
Wat hebben we hiervoor gedaan?
Tijdige en juiste afhandeling van aanvragen en mutaties onder handhaving van regelgeving en afspraken met klanten (verbetering dienstverlening conform college werkprogramma)
Inwoners die een aanvraag indienden kregen binnen de wettelijke termijn bericht. Bij complexe aanvragen konden we – in het belang van de cliënt en met diens toestemming – kiezen voor een langere termijn om een beter te kunnen beoordelen wat de best passende ondersteuning is. Over het algemeen behaalden we de gestelde richtlijn, Dit was alleen niet het geval als het in het voordeel van de aanvrager was om een meer complexe aanvraag zorgvuldiger te beoordelen.