Boekwerk gemeente 2023 jaarrekening versie 3 juli 2024
Tekst van het document
Project ‘Doelmatigheid’; meedoen in Westland
We bieden een breed pakket aan instrumenten zoals dagbesteding, beschermd werken en job- coaching. We hebben door het inzetten van loonkostensubsidie ongeveer 160 werkzoekenden aan werk kunnen helpen.
Inburgering
Verwezen wordt naar het product “Inburgering”.
51
Jaarstukken 2023
Jeugd(hulp) De gemeente is op basis van de Jeugdwet verantwoordelijk voor de inkoop en uitvoering van preventie, jeugdhulp, kinderbeschermingsmaatregelen en jeugdreclassering. Jeugdigen kunnen veilig en gezond opgroeien en hun talenten optimaal ontwikkelen. We zetten in op het verlagen van de vraag naar geïndiceer de jeugdzorg door snelle interventie, een brede analyse en normaliseren. Wat wilden we bereiken?
Wat hebben we hiervoor gedaan?
Organiseren van toegang tot jeugdhulp
De businesscases die in 2021 zijn gestart bij het SKT zijn in 2023 volop in uitvoering en ingebed in de reguliere dienstverlening. Door vast te houden aan de ingezette koers leveren de aanpassingen blijvend rendement op. Eind 2023 werd door het demissionaire kabinet de lang verwachte Hervormingsagenda Jeugd vastgesteld. Vooruitlopend op deze Hervormingsagenda Jeugd is in het voorjaar van 2023 een projectleider voor het project “Grip op kosten in de jeugdhulp” gestart met de opdracht om voorstellen voor maatregelen te doen waarmee we grip op kosten binnen jeugdhulp krijgen, onder de voorwaarden dat voor de meest kwetsbaren ook in de toekomst hulp zeker gesteld kan worden. Ondanks dat de benodigde wetgeving op zich laat wachten is binnen dit project een start gemaakt met het lokaal uitwerken van deze maatregelen op het gebied van normaliseren en het inperken van de reikwijdte van de wet. Deze aanzet wordt de komende jaren verder uitgewerkt. De gemeente en het SKT werken hierin samen, vanuit een haalbare uitvoering.
Bieden van jeugdhulp
In de regionale samenwerking hebben veel ontwikkelingen plaats gevonden. Via het proces van de ontwikkeltafel zijn de overeenkomsten en tarieven waar nodig herzien. Het regionale uitvoeringsplan Jeugd is herijkt en vastgesteld voor 2023/2024 en terugkijkend is de regiovisiemonitor opnieuw uitgebracht. Ook maken we onderdeel uit van de Haagse proeftuin waarin jeugd- en veiligheidspartners nauw samen werken om gezinnen waar de veiligheid in het geding is met als doel deze gezinnen zo dichtbij mo- gelijk te ondersteunen. Met een nieuwe werkwijze wordt dit proces verbeterd en lopen we als Westland voorop in deze ontwikkeling die landelijk wordt uitgerold.
Bieden van preventie
Het onderdeel preventie wordt toegelicht bij de producten onderwijs- en onderwijshuisvesting, samenkracht en gezondheid.
Samenkracht Het gewenste maatschappelijk effect is dat mensen (meer) in staat zijn om zelf of met hulp van anderen, vraagstukken in het leven aankunnen. Dit mede doordat de relatie van het individu met anderen optimaal is vormgegeven (zingeving, kwaliteit van leven, meedoen, dagelijks functioneren) en zonder een beroep te hoeven doen op professionele hulp. Wat wilden we bereiken?
Wat hebben we hiervoor gedaan?
Vergroten zelfredzaamheid van onze inwoners
Vitis Welzijn Vitis leverde onder andere: • Informatie en advies • Aanpak één tegen eenzaamheid • Westlandse (schuldhulp)maatjes • Welzijnsdiensten door vrijwilligers • Activiteiten in de wijkcentra • Uiteenlopende voorzieningen voor - vrijwilligers - mantelzorgers - maatschappelijke stagevragers en stageaanbieders. Doel hiervan is dat inwoners vraagstukken zelf of met behulp van hun eigen netwerk kunnen oplossen.
Jaarstukken 2023
52
Wat wilden we bereiken?
Wat hebben we hiervoor gedaan?
Vergroten zelfredzaamheid van onze inwoners
Thuisgekookt We besloten per 2024 te stoppen met Thuisgekookt (matches tussen thuiskoks en kwetsbare inwoners die een maaltijd van een buurtgenoot willen gebruiken). Dit omdat we de kosten van het aanbod niet vinden opwegen tegen de opbrengsten. Powerful Ageing Voor de fysieke fitheid en zelfredzaamheid van 60- plussers, organiseerden we het beweegprogramma Powerful Ageing als pilot. De vooraf opgestelde business case werd niet behaald. Daarom besloten we het programma na afloop van de pilot te stoppen. Valpreventie 157 thuiswonende ouderen, waarvan 40 kwetsbare ouderen, namen deel aan de cursus valpreventie met Westland Blijft Staan. Lokale Inclusie Agenda We stelden een Lokale Inclusie Agenda VN-verdrag Handicap 2024-2028 op in samenspraak met mensen met een beperking. Doelstelling is het wegnemen van drempels, zodat inwoners met een beperking in de samenleving kunnen participeren. Hiermee voldoet de gemeente Westland aan de verplichting van het VN - verdrag. Dementievriendelijke gemeente We stelden met onze zorgpartners en Vitis Welzijn een plan van aanpak dementievriendelijke gemeente op. Dit voor een toekomst bestendige zorg en ondersteuning, zodat mensen met dementie zo lang mogelijk kunnen participeren in de samenleving.
Inloop GGZ Delfland Bij de drie locaties van de Inloop GGZ Delfland in Westland konden inwoners met een psychische kwetsbaarheid, zonder indicatie, terecht voor sociaal contact. Maar ook voor hulp bij vragen, eenvoudige maaltijden en activiteiten. We spanden ons in om het aantal bezoekers te verhogen. Programma Regenbooggemeenten Het ministerie van OCW verlengde het programma Regenboogge meenten voor de periode 2023 -2026. Het bestaande beleid en de activiteiten zijn voortgezet. We startten met betrokken samenwerkingspartners met het opstellen van een nieuw meerjarig beleids plan 202 4 - 2026. Brede SPUK Zie Gezondheidsbeleid.
53
Jaarstukken 2023
Wat wilden we bereiken?
Wat hebben we hiervoor gedaan?
Vergroten zelfredzaamheid van onze inwoners
Samenw erking DSW We breidden de samenwerking met DSW en de zorgkantoorregio uit. We ondertekenden het Regionaal Integraal Gezondheidsak koord (RIGA). Dit is de regionale vertaling van het Integraal Zorgakkoord (IZA). Om aan de doelstelling hiervan te werken en in aanmerking te komen voor de SPUK IZA middelen, stelden we in regionale samenwerking het Regiobeeld en het Regioplan voor de WSD-regio op. Ook benoemden we Delft en Vlaardingen tot mandaatgemeenten. We gingen door met onze deelname aan het Programma Regionale Aanpak Ouderenzorg. We startten onder andere de pilot Sociale Benadering Dementie in ’s-Gravenzande. Hiermee versterken we de rol van welzijn bij de zorg voor dementerende ouderen. In het kader van het convenant Wonen en Zorg 2022-2025 ontvingen we subsidie van DSW. Deze is voor het uitvoeren van pilots in de kernen De Lier en Monster om nieuwe woonoplossingen te realiseren. Het betreft twee bestaande complexen van een corporatie die we in 2024 optimaliseren en transformeren naar een woonzorg-concept.
Schuldhulpverlening Afgelopen jaren was er meer focus op de stress en problematiek die schulden met zich meebrengen en de maatschappelijke effecten die dit heeft. Door de coronamaatregelen, de energiecrisis en de toeslagenaffai re verwachtten we dat steeds meer inwoners en ondernemers financiële problemen krijgen. Om deze vraag aan te kunnen was het belangrijk om een goed preventief aanbod neer te zetten. En om de curatieve hulpverlening integraal en op maat aan te kunnen bieden. Als maatschappelijk effect hebben inwoners zonder financiële zorgen minder stress, zijn inwoners zelfredzaam en kunnen ze een betere bijdrage leveren aan de maatschappij. Wat wilden we bereiken?
Wat hebben we hiervoor gedaan?
We verbreden het preventieve aanbod
We voerden het integrale beleidsplan Schuldhulpverlening 2021 – 2024 uit. We zetten in op schuldhulpverlening, budgetbeheer (met en zonder schuldhulpverlening), trainingen, preventie en vroegsignalering.
Doorontw ikkeling van vroegsignalering
Advies- en informatiegesprek laagdrempeliger Sinds het najaar kan de inwoner zich aanmelden voor een adviesen informatiegesprek over financiële problemen zonder dat we gegevens van de inwoner vragen of opslaan. Dat is laagdrempeliger. Campagne Hulp bij Geldzorgen In het voor- en najaar vond de campagne Hulp bij Geldzorgen plaats. Met deze campagne informeerden we inwoners over ondersteuning en advies bij geldzorgen, geldproblemen en schulden. Verjaardagskaart De verjaardagskaart, die we naar jongeren die 18 worden en hun ouders sturen, is vernieuwd. Op deze kaart staan tips waarmee jongeren zich goed kunnen voorbereiden op financiële zelfredzaamheid. Vroegsignalering We breidden de vroegsignalering uit met gemeentelijke belastingen en andere partners.
Jaarstukken 2023
54
Wat wilden we bereiken?
Wat hebben we hiervoor gedaan?
Bieden van schuldhulpverlening en budgetbeheer
Laatste Kans Beleid We ontwikkelden en ondertekenden samen met de woningbouwverenigingen een nieuw convenant Laatste Kans Beleid. Dit om woningontruimingen te voorkomen. Moedige Dialoog Westland We verbeterden de financiële zelfredzaamheid van inwoners door de inzet op preventie met “Moedige Dialoog Westland”. Daarin bevorderen we de samenwerking tussen verschillende partijen. Samen zorgen we voor een structurele bijdrage aan het voorkomen, vroegtijdig signaleren en oplossen van financiële problemen van inwoners van Westland. Moedige Dialoog Westland is een samenwerkingsverband tussen o.a. Bibliotheek Westland, Diaconaal Platform Westland, gemeente Westland, JGZ Zuid -Holland West, Rabobank Westland, Schuldhulpmaatje Westland, Sociaal Kernteam Westland, Vitis Welzijn en Lentiz. Week van het Geld Tijdens de jaarlijkse Week van het geld verzorgden we educatieve en informatieve activiteiten. Zoals gastlessen op scholen. Saneringskredieten De Kredietbank Nederland verstrekt saneringskredieten. Van de lopende schuldregelingen in 2023 was 69% in de vorm van een schuldbemiddeling en 31% in de vorm van een saneringskrediet. Van de nieuw opgestarte regelingen in 2023 was 67% in de vorm van een saneringskrediet en 33% in de vorm van een schuldbemiddeling. De gewenste omslag naar saneringskrediet is dus duidelijk zichtbaar.
Trainingen In 2023 boden we alle cliënten standaard 3 trainingen aan. Hiermee kon men leren om financieel zelfredzaam worden. Als dit niet voldoende aansloot bij de cliënt, waren er mogelijkheden voor één op één trainingen en coaching. Termijn schuldregelingen In 2023 ging de termijn voor de schuldregeling van 36 naar 18 maanden. Hierdoor krijgen inwoners met schulden sneller zicht op een toekomst zonder schulden.
Ondersteunen gedupeerden toeslagenaffaire
We hadden contact met alle (mogelijk) gedupeerden van de kinde ropv ang - toeslagaffaire. We maakten 51 plannen van aanpak om deze doelgroep te ondersteunen. Ook informeerden we iedere mogelijke gedupeerde meerdere malen over de mogelijke ondersteuning. Dit deden we via verschillende communicatiekanalen. Gedupeerden gaven regelmatig aan zich goed geholpen te voelen door de gemeente
55
Jaarstukken 2023
Wet Maatschappelijke Ondersteuning (WMO) We bieden ondersteuning voor inwoners zodat zij langer zelfstandig thuis kunnen wonen en zodat zij kunnen deelnemen aan het gewone leven. Daarmee geven we uitvoering aan de Wet Maatschappelijke Ondersteuning 2015 (WMO). De nieuwe contractafspraken werden van kracht. Als een gevolg daarvan kregen een kleine groep cliënten minder ondersteuning. Na de ontstane maatschappelijke en politieke verontwaardiging daarover hebben we deze inwoners gecompenseerd. We voerden het jaarlijkse cliëntervaringsonderzoek uit waaruit bleek dat onze inwoners de ondersteuning ongeveer hetzelfde hoge rapportcijfer toekennen als de jaren ervoor. Regionale Samenwerking Regionaal werkten we met de gemeenten Delft, Mid den - Delfland, Pijnacker -Nootdorp en Rijswijk (regio H5) samen om contractafspraken te monitoren en verdere afspraken met DSW te maken over preventieve maatregelen. Beschermd Wonen/Beschermd Thuis We bereidden ons voor op de doordecentralisatie Beschermd Wonen/Beschermd Thuis. Voor het creëren van Beschermd wonen voorzieningen heeft Westland incidentele regionale middelen ontvangen. Deze middelen zijn gestort in de reserve Bescherd wonen. Samenwerking We werkten samen met de Seniorenraad Westland om eHealth en domotica onder de aandacht van ouderen te brengen tijdens het Plustival.
We organiseerden samen met DSW een Expertmeeting over de beschikbare verpleeghuiscapaciteit in onze gemeente. We concludeerden dat er nog veel vragen zijn en dat een vervolg daarom nodig is. Aanpak dementie Het Plan van Aanpak Dementievriendelijke Gemeente werd vastgesteld. We spraken met onze partners af dat we ons zouden blijven inzetten voor meer bewustwording over deze ziekte in het publieke domein en dat we streven naar betere zorg en (informele) ondersteuning om inwoners nog beter te kunnen helpen. We startten in samenwerking met DSW de pilot Sociale Benadering Dementie om de rol van welzijn te versterken. Wat wilden we bereiken?
Wat hebben we hiervoor gedaan?
Huishoudelijke hulp bieden met menselijke maat en ruimte voor sociaal contact. Dit leidt tot het vroeg herkennen en beperken eenzaamheid
We voerden overleg met aanbieders over de mogelijkheid om eenzaamheidsbestrijding op te nemen als onderdeel van onze WMO-dienstverlening (het “kopje koffie”). We constateerden dat zorgaanbieders daar momenteel geen mogelijkheid toe zien. Als gevolg van de vergrijzing, het sterk oplopend aantal aanvragen en de krapte op de arbeidsmarkt wordt het steeds moeilijker om voldoende ondersteuning in te zetten. Uitbreiding van de dienstverlening behoort dan ook niet tot de mogelijkheden.
Wachttijden bij de Wmo verkorten
De wachtlijsten WMO werkten we weg door o.a. het invoeren van de verkorte procedure. We boden inwoners de mogelijkheid om telefonisch aanvragen te doen. Eenvoudige aanvragen handelden we met toestemming van de inwoners eenvoudig af. We werkten aan een geactualiseerde verordening om deze procedure een plek te geven in onze regelgeving.
Burgers beter informeren over de Wmo, armoedebeleid en bijzondere bijstand
We informeerden inwoners over onze ondersteuning en armoedevoorzieningen met de eerdergenoemde brochures (zie inkomensondersteuning). Voor (mogelijke) cliënten WMO stelden we een brochure op waarin we aangaven wat er verwacht kan worden als ondersteuning wordt ingezet. De brochure heeft brede steun onder aanbieders en geldt inmiddels als voorbeeld in de H5 regio.
Jaarstukken 2023
56
Leerplicht en Vroegtijdig School Verlaten (VSV) Leerplicht De leerplicht geldt voor kinderen vanaf 5 jaar. Zij moeten vanaf deze leeftijd naar school en onderwijs volgen. De leerplicht eindigt na afloop van het schooljaar waarin zij 16 jaar zijn geworden. Kwalificatieplicht De kwalificatieplicht gaat in na afloop van de leerplicht en geldt voor jongeren tussen de 16 en 18 jaar. Jongeren onder de 18 jaar zijn verplicht om onderwijs te volgen, totdat ze een startkwalificatie hebben behaald. Een startkwalificatie is een havo - , vwo- of mbo-diploma niveau 2 of hoger. Een leerling met een kwalificatieplicht gaat elke dag naar school of kiest voor een combinatie van leren en werken. De kwalificatieplicht eindigt als jongeren 18 jaar zijn geworden of als zij een startkwalificatie hebben behaald. Wat wilden we bereiken?
Wat hebben we hiervoor gedaan?
Jongeren verlaten het onderwijs met minimaal een startkwalificatie op mbo niveau 2
Methodische Aanpak Schoolverzuim (MAS) In 2023 is uitvoering gegeven aan de Leerplichtwet volgens de Methodische Aanpak Schoolverzuim (MAS). Een onderdeel van MAS, dat de afgelopen jaren en ook in 2023 extra aandacht kreeg, is de sluitende aanpak voor schoolverlaters van het praktijk - en voortgezet speciaal onderwijs. In samenwerking met scholen en Patijnenburg brengen we leerlingen in deze doelgroep direct in beeld, bij uitval van werk of onderwijs. Dit doen we met behulp van de monitor Jongeren in Kwetsbare Positie (JIKP), Daarna plaatsen we ze op verschillende trajecten Voortijdig Schoolverlaten (VSV) Onder regie van centrumgemeente Den Haag, voeren we de aanpak voortijdig schoolverlaten (VSV) 2020 -2024 uit. Het doel hiervan is om schooluitval te voorkomen. De VSV-agenda is hierin leidend. We zetten coachingstrajecten en loopbaanbegeleiding in. De voorlopige cijfers laten voor het eerst sinds twee jaar een daling zien in het aantal jongeren dat vroegtijdig (zonder startkwalificatie) het onderwijs verlaat. Jongeren in kwetsbare posities (JiKP) De sluitende aanpak gericht op jongeren in kwetsbare posities (JiKP), waarbij jongeren die school gaan verlaten in beeld zijn bij de jongerenconsulent participatie, is verder doorontwikkeld. De consulent werkt intensief samen met het Speciaal Voortgezet Onderwijs, Praktijkonderwijs, VMBO en Entreeonderwijs (lokaal en regionaal).
De insteek is een sluitende aanpak, zodat de jongere niet thuis komt te zitten na schoolverlaten. Het doel is een passende plek, zoals: vervolgonderwijs (mb o- entree), arbeid met of zonder begeleiding, dagbesteding en/of zorg. In 2023 zijn twee lifecoaches en een kwartiermaker geworven die zich inzetten op het voorkomen van schooluitval en (jeugd)werkloosheid.
57
Jaarstukken 2023
P r e s ta tie -indicatoren Verplichte BBV-indicatoren Banen Bron: LISA Onder een baan verstaan we een vervulde positie. Dit betreft zowel fulltimers, parttimers als uitzendkrachten. De indicator geeft het aantal banen per 1.000 inwoners in de leeftijd van 15 tot en met 65 jaar aan.
Jaartal
Westland
Nederland
2018
770,6
667,0
2019
748,0
679,7
2020
781,9
679,8
2021
768,7
685,9
2022
782,6
704,0
Jongeren met een delict voor de rechter Bron: Verwey Jonker Instituut/CBS Het percentage jongeren (12 -21 jaar) dat met een delict voor de rechter is verschenen.
Jaartal
Westland
Nederland
2018
1%
1%
2019
1%
1%
2020
1%
1%
2021
1%
1%
2022
1%
1%
Kinderen in uitkeringsgezin Bron: Verwey Jonker Instituut/Kinderen in Tel Het percentage kinderen tot 18 jaar die in een gezin leven dat van een bijstandsuitkering moet rondkomen.
Jaarstukken 2023
58
Jaartal
Westland
Nederland
2018
4%
7%
2019
4%
6%
2020
4%
6%
2021
4%
6%
2022
4%
6%
Netto arbeidsparticipatie Bron: CBS Diefstallen Het percentage van de werkzame beroepsbevolking ten opzichte van de (potentiële) beroepsbevolking.
Jaartal
Westland
Nederland
2018
74,1%
69,1%
2019
74,6%
70,0%
2020
74,9%
69,6%
2021
74,7%
70,4%
2022
77,3%
72,2%
Werkloze jongeren Bron: Verwey Jonker Instituut/CBS Het percentage personen van 16 t/m 22 jaar die als werkzoekende staan ingeschreven bij het UWV WERKbedrijf en tegelijkertijd geen baan hebben als werknemer volgens de Polisadministratie.
Jaartal
Westland
Nederland
2018
1%
2%
2019
1%
2%
2020
1%
2%
2021
1%
2%
2022
1%
1%
Personen met een bijstandsuitkering Bron: C BS - Participatiewet Het aantal personen per 10.000 inwoners met een uitkering op grond van de Wet werk en bijstand (Wwb, t/m 2014) en de Participatiewet (vanaf 2015). De uitkeringen (leefgeld) aan personen in een instelling, de elders verzorgden, zijn niet inbegrepen. Ook de uitkeringen aan dak- en thuislozen zijn niet inbegrepen.
59
Jaartal
Westland
Nederland
2018
19
40
2019
19
38
2020
23
46
2021
20
43
2022
18
37
2023
17
34
Jaarstukken 2023
Lopende re - integratievoorzieningen Bron: CB S-Participatiewet Het aantal re- integratievoorzieningen, per 10.000 inwoners in de leeftijd van 15-64 jaar.
Jaartal
Westland
Nederland
2019
45,8
196,2
2020
63,7
199,1
2021
52,1
197,7
2022
57,4
197,7
2023
54,8
191,5
Jongeren met jeugdhulp Bron: CBS Jeugd Het percentage jongeren tot 18 jaar met jeugdhulp ten opzichte van alle jongeren tot 18 jaar. Jeugdhulp is de hulp en zorg zoals deze bedoeld en beschreven is in de Jeugdwet (2014). Het betreft hulp en zorg aan jongeren en hun ouders bij psychische, psychosociale en of gedragsproblemen, een verstandelijke beperking van de jongere, of opvoedingsproblemen van de ouders.
Jaarstukken 2023
60
Jaartal
Westland
Nederland
2019
11,6%
12,3%
2020
11,0%
11,9%
2021
11,6%
13,2%
2022
11,6%
13,4%
2023
10,0%
11,1%
Jongeren met jeugdbescherming Bron: CBS Jeugd Het percentage jongeren tot 18 jaar waarbij de rechter op enig moment in de verslagperiode een maatregel dwingend heeft opgelegd. Dat gebeurt als een gezonde en veilige ontwikkeling van een kind of jeugdige wordt bedreigd en vrijwillige hulp niet of niet voldoende helpt. Een kind of jongere wordt dan onder toezicht gesteld of onder voogdij geplaatst. In uitzonderlijke gevallen wordt de hulp of zorg voortgezet tot de leeftijd van 23 jaar.
Jaartal
Westland
Nederland
2019
0,8%
1,2%
2020
0,8%
1,2%
2021
0,8%
1,2%
2022
0,6%
1,2%
2023
0,5%
1,0%
Jongeren met jeugdreclassering Bron: CBS Jeugd Het percentage jongeren (12 -23 jaar) met een jeugdreclasseringsmaatregel ten opzichte van alle jongeren (12-23 jaar). Jeugdreclassering is een combinatie van begeleiding en controle van jongeren vanaf 12 jaar. Dit gaat om jongeren die voor hun 18e verjaardag met de politie in aanraking zijn geweest en een proces -verbaal hebben gekregen. Geven de persoonlijkheid van de dader of de omstandigheden, waaronder het misdrijf is begaan, daartoe aanleiding ? Bijvoorbeeld bij jongvolwassenen met een verstandelijke beperking? Dan kan het jeugdstrafrecht eveneens worden toegepast op jongvolwassenen in de leeftijd 18 tot en met 22 jaar. De jongere krijgt op maat gesneden begeleiding van een jeugdreclasseringswerker om te voorkomen dat hij of zij opnieuw de fout ingaat. De kinderrechter of de officier van Justitie kunnen jeugdreclassering opleggen. Dat kan ook op initiatief van de Raad voor de Kinderbescherming in het vrijwillige kader worden opgestart. De begeleiding kan doorlopen tot de jongere 23 jaar wordt.
61
Jaartal
Westland
Nederland
2019
0,3%
0,4%
2020
0,3%
0,4%
2021
0,3%
0,3%
2022
0,2%
0,3%
2023
0,2%
0,3%
Jaarstukken 2023
Cliënten met een maatwerkarrangement Wmo Bron: CBS - Monitor Sociaal Domein WMO Aantal per 10.000 inwoners in de betreffende bevolkingsgroep. Een maatwerkarrangement is een vorm van specialistische ondersteuning binnen het kader van de Wet maatschappelijke ondersteuning (Wmo). Voor de Wmo - gegevens geldt dat het referentiegemiddelde gebaseerd is op 327 deelnemende gemeenten.
Jaartal
Westland
Nederland
2019
470
640
2020
480
680
2021
490
700
2022
510
n.b.
2023
520
710
Vroegtijdige schoolverlaters (VO + MBO) Bron: DUO/Ingrado Het percentage van het totaal aantal leerlingen (12 - 23 jaar) dat voortijdig, dat wil zeggen zonder startkwalificatie, het onderwijs verlaat. De cijfers van DUO hebben betrekking op schooljaren. De periodeaan duiding “2018” staat voor schooljaar “2018/2019”.
Jaartal
Westland
Nederland
2018
1,4%
1,9%
2019
1,3%
2,0%
2020
1,0%
1,7%
2021
1,4%
1,9%
2022
1,5%
2,0%
Externe ontwikkelingen/risico’s • •
Binnen het sociaal domein zit het risico op de openeinderegelingen van jeugd en Wmo. Specifiek gaat het om de kans dat het beschikbare budget onvoldoende is om de vraag naar zorg op te vangen. Markontwikkelingen, zoals prijs- en ca o-loonstijgingen, zorgen voor hogere tarieven in het sociaal domein. Deze kunnen onvoldoende opgevangen worden binnen het sociaal domein, mede door beperkte compensatie van het rijk. Het risico bestaat dat er pijnlijke keuzes gemaakt moeten worden binnen het sociaal domein om deze tegenvallers op te vangen.
Verbonden partijen Onderstaande verbonden partijen leveren een bijdrage aan het behalen van de doelen van dit programma: • Gemeenschappelijke Regeling GGD en Veilig thuis Haaglanden. • Gemeenschappelijke Regeling Servicebureau Jeugdhulp Haaglanden. • Patijnenburg BV. • Sociaal Kernteam BV.
Jaarstukken 2023
62
Kaderstellende beleidsnota’s • • • • • • • • • • • • • • • • • •
•
•
Afstemmingsverordening Participatiewet, IOAW en IOAZ 2015. Algemene subsidieverordening Westland 2016. Beleids- en nadere regels tegemoetkoming in de kosten van Kinderopvang Westland. Beleidsplan integrale schuldhulpverlening 2021 - 2024. Beleidsregels Bijzondere Bijstand en IIT vanaf 01-10-2021. Beleidsregels eenmalige energietoeslag gemeente Westland 2023. Beleidsregels Krediethypotheek Participatiewet Westland 2021. Beleidsregels Participatiewet gemeente Westland 2016. Beleidsregels Parttime ondernemen gemeente Westland 2018. Beleidsregels terug- en invordering Bbz 2004 Gemeente Westland 2020. Beleidsregels Tozo terug- en invordering bedrijfskapitaal Gemeente Westland. Beleidsregels Wet Inburgering. Beleidsregels Wet op de lijkbezorging gemeente Westland. Goed Wonen in een Goede Woning (Visie Wonen, Welzijn, Zorg 2022 – 2027). H5 Inkoopvisie ondersteuning Wmo 2021. Inkoopstrategie Jeugdhulp Regio Haaglanden 2020 - 2024. Integraal Plan van aanpak 2024-2026 Gemeente Westland. Lokaal Educatieve Agenda (LEA) 2022 - 2026; Regeling specifieke uitkering sport en bewegen, gezondheidsbevordering, cultuurparticipatie en de sociale basis 20 23 - 2026. Nadere Regels Sociale Participatie Kinderen Westland.
• • • •
• • • • • • • • • • •
• • •
Regenbooggemeente Westland Jaarplan 2023. Regionaal programma RMC-regio Haaglanden 2021 – 2024. Regiovisie aanpak huiselijk geweld Haaglanden 2019 -2022 (verlengd). Regiovisie jeugdhulp Haaglanden 2021 - 2026. Regiovisie Transformatie van Beschermd Wonen naar Beschermd Thuis en van Maatschappelijke opvang naar Maatschappelijk Wonen 2022 - 2026. Re-integratieverordening gemeente Westland 2017. Re-integratieverordening Participatiewet 2017. Sociaal Beleidskader Kernachtig Sociaal 2016. Uitvoeringsagenda Beschermd Wonen en Maatschappelijke opvang 2022 - 2026. Verordening individuele studietoeslag gemeente Westland 2017. Verordening Leerlingenvervoer gemeente Westland 2018. Verordening loonkostensubsidie Participatiewet 2017. Verordening Tegemoetkoming Kinderopvang SMI. Verordening vestigen uitsluitend recht Collectieve Aanvullende Verzekering. Verordening voorzieningen huisvesting onder wijs Westland 2015. Verordeningen volgend uit de Wmo, de Jeugdwet, de Participatiewet en de Wet Schuldhulpverlening. Vrijlaten donaties energiearmoede. Westland Cultuurkoers 2030. Wijziging Beleidsregels eenmalige energietoeslag gemeente Westland 2022.
Wat heeft het gekost? Opgave/product
Rekening 2022
Begroting 2023 voor wijzigingen
Begroting 2023 na wijzigingen
Rekening 2023
Saldo
10. Cultureel beleid subsidies, accomodaties en erfgoed
5.701
4.866
5.817
5.992
-174
11. Huizen van de Buurt en welzijnsaccomodaties
813
734
843
1.319
-476
25. Transformatie sociaal domein
851
435
1.924
1.547
377
26. Wet Maatschappelijke Onder steuning (WMO)
14.035
23.156
28.582
24.590
3.992
27. Inkomen( svoorzieningen) inclusief toezicht
32.729
25.975
29.353
32.686
-3.333
28. Schuldhulpverlening
1.719
1.815
1.754
1.806
-53
Programma Lasten
63
Jaarstukken 2023
Opgave/product
Rekening 2022
Begroting 2023 voor wijzigingen
Begroting 2023 na wijzigingen
Rekening 2023
Saldo
29. Integratie
9.609
9.550
10.156
10.102
53
30. Jeugd(hulp)
36.453
35.403
41.585
40.390
1.194
31. Samenkracht
7.156
6.652
8.205
7.516
689
32. Gezondheidsbeleid
5.444
5.278
5.692
5.630
62
37. Burgerzaken (incl. basisregistratie personen)
4.396
4.235
5.343
5.056
287
38. Inburgering
1.088
546
1.545
1.693
-148
56. Crisisaanpak Oekraïne
11.831
0
13.757
10.680
3.077
747
1.018
1.051
929
123
132.571
119.664
155.607
149.938
5.670
10. Cultureel beleid subsidies, accomodaties en erfgoed
-1
0
0
-112
112
11. Huizen van de Buurt en welzijnsaccomodaties
-365
-322
-514
-509
-6
25. Transformatie sociaal domein
-4
0
-347
-353
6
26. Wet Maatschappelijke Onder steuning (WMO)
-1.059
-343
-1.384
-1.439
56
27. Inkomen(svoorzieningen) inclusief toezicht
-19.231
-21.283
-20.527
-21.797
1.270
28. Schuldhulpverlening
-57
0
0
-401
401
29. Integratie
-7
0
0
-29
29
30. Jeugd(hulp)
-363
-93
-428
-447
19
31. Samenkracht
-40
0
-1.747
-1.438
-309
32. Gezondheidsbeleid
-75
0
-97
-133
36
-2.140
-1.292
-1.908
-1.903
-5
-310
-10
-1.046
-1.265
219
-15.420
0
-18.571
-16.367
-2.204
-233
-365
-365
-330
-36
-39.304
-23.708
-46.935
-46.521
-413
93.267
95.955
108.673
103.417
5.256
62. Leerplicht en VSV
Baten
37. Burgerzaken (incl. basisregistratie personen) 38. Inburgering 56. Crisisaanpak Oekraïne 62. Leerplicht en VSV
Mutatie Reserves Toevoegingen
Jaarstukken 2023
64
Opgave/product
Rekening 2022
Begroting 2023 voor wijzigingen
Begroting 2023 na wijzigingen
Rekening 2023
Saldo
0
0
8.390
8.158
232
0
0
8.390
8.158
232
0
0
-5.200
-4.060
-1.140
0
0
-5.200
-4.060
-1.140
0
0
3.190
4.098
-908
93.267
95.955
111.863
107.515
4.348
Lasten
Baten
Saldo
Transformatie sociaal domein
377V
6V
383V
Middelen transformatie sociaal domein: met de Transformatie Sociaal Domein zijn afgelopen jaren stappen gezet naar een meer samenhangende dienstverlening. Het afgelopen jaar zijn we geconfronteerd met wachtlijsten in de WMO en de kostenstijgingen Jeugdhulp. Daarom kozen we ervoor om de geleerde lessen uit de Transformatie te borgen maar de prioriteit te leggen bij een efficiënte en zorgvuldige uitvoering van de wettelijke taken per taak- veld om ervoor te zorgen dat inwoners niet onacceptabel lang op ondersteuning, zorg en hulp hoefden te wachten. De capaciteit is ingezet op de uitvoering van onze kerntaken, met als gevolg dat enkele projecten niet verder zijn uitgevoerd en er € 245.000 niet is uitgegeven.
245V
245V
Centrale toegang: minder middelen uitgeven dan begroot op onder andere het project om inwoners in de bijstand te activeren. Dit door wat minder snel dan gedacht beschikbaar komen van personeel.
135V
135V
07. Zorg, welzijn en cultuur mutatie reserve
Onttrekkingen 07. Zorg, welzijn en cultuur mutatie reserve
Opgave/Product
Diverse afwijkingen kleiner dan € 50.000
3N
6V
3V
Cultureel beleid subsidies, accommodaties en erfgoed
174N
112V
62N
Informatiepunt digitale overheid: van het rijk ontvangt de gemeente een specifieke uitkering voor de realisatie of instandhouding van informatiepunt digitale overheid. Voor deze uitkering is € 108.000 meer ontvangen en meer uitgeven dan begroot, per saldo is dit budgetneutraal.
108N
108V
Subsidie WOS: in 2022 is aan de WOS geen subsidie verleend omdat de maximale toegestane drempel aan staatssteun van € 500.000 subsidie in 5 jaar was bereikt. In 2023 is de bijdrage per inwoner eenmalig verhoogd om de WOS niet in financiële proble- men te laten geraken.
110N
Diverse afwijkingen kleiner dan € 50.000
44V
4V
48V
Huizen van de buurt en welzijnsaccommodaties
476N
6N
482N
Hofboerderij: door diverse reparaties en onderhoudsmaatregelen liggen de lasten hoger dan begroot.
47N
6N
53N
65
110N
Jaarstukken 2023
Opgave/Product
Lasten
Baten
Saldo
De Noviteit: achterstallig onderhoud aan klimaatbeheersing systeem, vervanging keukenapparatuur en reparaties aan het alarmsysteem zorgen voor hogere lasten dan begroot.
217N
4N
221N
De Veiling: per 1-1-2023 is het pand door gemeente in exploitatie genomen. De baten liggen lager door het wegvallen van een huur- der.
97N
75N
172N
Diverse afwijkingen kleiner dan € 50.000
115N
79V
36N
3.992 V
56V
4.047 V
Wet Maatschappelijke Ondersteuning (WMO) Beschermd wonen: voor het creëren van Beschermd wonen voorzieningen heeft Westland incidentele regionale middelen ontvangen. Deze middelen zijn gestort in de reserve Beschermd wonen. In 2023 was begroot om € 475.000 van deze middelen te besteden. Echter door langere doorlooptijden bij het creëren van voorzieningen en personeelswisselingen op dit dossier blijft er € 345.000 over op dit budget.
345V
345V
Afrekening 2022 Wmo 2e lijns hulpverlening: de uiteindelijke kosten voor 2e lijns hulpverlening liggen € 0,2 miljoen lager dan waar in 2022 mee is rekening gehouden. Dit zorgt voor een voordeel in 2023.
198V
198V
Wmo 2e lijns hulpverlening: De lasten van 2e lijns Wmo zorg waren in 2023 € 19,5 mln tov € 17,3 mln in 2022, een stijging van 12%. De lasten zijn in 2023 gestegen door prijsstijgingen en door forse volume stijgingen. Het gemiddeld aantal cliënten bij begeleiding is in 2023 met 13% gestegen en bij hulp bij het huishouden met 8%. Ten op zichtte van de begroting is er een overschot van € 3 mln. Bij het opstellen van de begroting 2023 is rekening gehouden met een hogere intensiteit van zorgzwaarte dan in werkelijkheid bleek. Daarnaast is er onvoldoende rekening gehouden met personeelsgebrek bij aanbieders. Door personeelsgebrek start de zorg flink later dan het moment waarop de afgegeven beschikking van uitgaat. De werkelijke lasten liggen hierdoor lager dan waarin de beschikking vanuit was gegaan. Tot slot liggen in werkelijkheid de absolute aantallen cliënten dat gebruik maken van de regelingen lager dan waarmee in de begroting was rekening gehouden.
3.016 V
Regionale kosten: de gemeente Westland werkt regionaal samen met Delft, Pij nacke r - Nootdorp, Midden Delfland en Rijswijk om de 2e lijns hulpverlening in te kopen. Op het budget van deze samenwerking is € 181.000 over wegens het niet kunnen vervullen van een vacature en omdat een deel van de kosten gedekt kon worden uit een regionaal beschikbaar gekomen specifieke uitkering.
181V
181V
Personeel: het overschot van € 148.000 ontstaat omdat een deel van de uren van het personeel toegerekend kon worden aan incidentele projecten zoals Oekraïne, doelmatige ondersteuning en brede toegang.
148V
148V
Diverse afwijkingen kleiner dan € 50.000
103V
23V
126V
3.333 N
1.270 V
2.063 N
Inkomen((s)voorzieningen) inclusief toezicht Personeel: het overschot van € 215.000 ontstaat omdat een deel van de uren van het personeel toegerekend kon worden aan incidentele projecten zoals Oekraïne, doelmatige ondersteuning en brede toegang.
Jaarstukken 2023
66
215V
33V
3.050 V
215V
Opgave/Product
Lasten
Energietoeslag: door late besluitvorming vanuit het rijk m.b.t. de energietoeslag 2023 is de begroting 2023 niet meer aangepast. Er is een nadeel ontstaan van € 1.599.000 ten opzichte van de begroting. In de decembercirculaire is ter dekking van deze kosten € 2,8 miljoen. ontvangen. Deze baat wordt verantwoord bij de algemene dekkingsmiddelen. Aan de raad wordt voorgesteld om het saldo van € 1,2 miljoen over te hevelen naar 2024.
1.599 N
Bijstand: per saldo is er een incidenteel nadeel ontstaan van € 713.000. Dit wordt voornamelijk veroorzaakt door een hoger aantal bijstandsgerechtigden dan verwacht en meer verstrekte loonkos tensubsidie. Dit is maar ten dele opgevangen door een hogere uitkering van het rijk. In 2024 worden hogere kosten opgevangen door hogere rijksuitkering.
1.606 N
893V
713N
Minimabeleid: hogere lasten dan begroot als gevolg van een hoger beroep op de computerregeling dan verwacht en meer verstrekte leenbijstand. Voordeel aan de batenkant door meer aflossingen op verstrekte leningen.
298N
370V
72V
Diverse afwijkingen kleiner dan € 50.000
45N
7V
38V
Schuldhulpverlening
53N
401V
348V
Personeel: het overschot van € 94.000 ontstaat omdat een deel van de uren van het personeel toegerekend kon worden aan incidentele projecten zoals Oekraïne, doelmatige ondersteuning en brede toegang.
94V
Toeslagenproblematiek: voor de afwikkeling van de kosten van de toeslagenaffaire worden kosten gemaakt en krijgt de gemeente ter dekking een specifieke uitkering. In 2023 kon een deel van de werkzaamheden opgevangen worden met eigen personeel. Hierdoor ontstaat er per saldo een voordeel van €224.000.
165N
388V
224V
Diverse afwijkingen kleiner dan € 50.000
18V
13V
30V
Re-integratie
53V
29V
82V
R e- integratie: er is vertraging opgetreden in ontwikkeling Regionaal Werk Centrum. Dit zorgt voor een overschot van € 55.000.
55V
Diverse afwijkingen kleiner dan € 50.000
2N
29V
27V
1.194 V
19V
1.213 V
Jeugdhulp
Baten
Saldo 1.599 N
94V
55V
Afbouw JeugdzorgPlus: wegens een landelijke opdracht tot de afbouw van gesloten jeugdzorg worden er extra kosten gemaakt. Hiervoor is in 2023 incidenteel € 650.000 beschikbaar gesteld. Van deze middelen resteert nog € 358.000. Aan de raad wordt voorgesteld deze middelen over te hevelen naar 2024.
358V
358V
Jeugd 2e lijns hulpverlening: op het jeugd hulpverleningsbudget van € 29,9 miljoen (inclusief € 3,4 miljoen toegevoegd bij 1ste en 2e VGR 2023) is een overschot ontstaan van € 617.000 (2% van het totaal). Verdeeld over de diverse onderdelen van de jeugdzorg ligt het gebruik, de intensiteit van zorg en daardoor de kosten iets lager dan waarin de bijgestelde begroting mee rekening is gehouden.
617V
617V
67
Jaarstukken 2023
Opgave/Product
Lasten
Baten
Saldo
Sociaal kernteam: overschot van € 181.000 ontstaat door vacatureruimte bij het SKT door een krappe arbeidsmarkt. Daarnaast heeft het SKT een beroep kunnen doen op externe geldstromen voor een deel van zijn inzet. Hiermee kon de bijdrage van de gemeente worden verlaagd.
145V
Diverse afwijkingen kleiner dan € 50.000
73V
19V
92V
Samenkracht
689V
309N
381V
SPUK: op de brede specifieke uitkering is € 330.000 minder ontvangen en minder uitgegeven, per saldo is dit budgetneutraal
330V
330N
SPUK voordeel: aan de brede specifieke uitkering mogen kosten toegerekend worden van activiteiten die reeds door de gemeente worden uitgevoerd. Hierdoor ontstaat een voordeel van € 252.000 in de eigen begroting
252V
252V
Gewoon thuis: er werden voorbereidingen getroffen om de ambities, zoals die zijn opgenomen in het Visiedocument Goed Wonen in een Goede Woning uit te voeren. Daarin staan uitgangspunten voor een toegankelijke gemeente. Senioren en inwoners met een beperking kunnen deelnemen aan het gewone leven. Dat stelt eisen aan de buitenruimte en de woningvoorraad. Er werden voorbereidingen getroffen om de eisen aan de publieke ruimte aan te scherpen door het opstellen van de notie Toegankelijke Gemeente. Daarnaast vonden er gesprekken plaats met corporaties over de woningvoorraad. Uitvoering wordt voorzien voor 2024 en verder. Daardoor ontstaat er een onderbesteding op dit budget van € 130.000.
130V
130V
Diverse afwijkingen kleiner dan € 50.000
23N
21V
2V
Gezondheidsbeleid
62V
36V
98V
SPUK: op de brede specifieke uitkering is € 31.000 meer ontvangen en meer uitgegeven, per saldo is dit budgetneutraal
31N
31V
SPUK voordeel: aan de brede specifieke uitkering mogen kosten toegerekend van activiteiten die reeds door de gemeente worden uitgevoerd. Hierdoor ontstaat een voordeel van € 58.000 in de eigen begroting
58V
Diverse afwijkingen kleiner dan € 50.000
35V
5V
40V
Burgerzaken
287V
5N
282V
Personeel: het overschot van € 274.000 ontstaat omdat een deel van de uren van het personeel toegerekend kon worden aan incidentele projecten zoals Oekraïne, doelmatige ondersteuning en brede toegang.
274V
Diverse afwijkingen kleiner dan € 50.000
13V
5N
8V
Inburgering
148N
219V
71V
SPUK inburgering: voor de lasten rondom inburgering ontvangt de gemeente een specifieke uitkering. Op deze uitkering is meer ontvangen en meer uitgeven dan begroot, per saldo is dit budgetneutraal.
228N
228V
Jaarstukken 2023
68
145V
58V
274V
Opgave/Product
Lasten
Baten
Saldo
Personeel: het overschot van € 25.000 ontstaat omdat een deel van de uren van het personeel toegerekend kon worden aan incidentele projecten zoals Oekraïne, doelmatige ondersteuning en brede toegang.
25V
Diverse afwijkingen kleiner dan € 50.000
55V
9N
46V
Crisisaanpak Oekraïne
3.077 V
2.204 N
873V
Oekraïne: De uitgaven voor de Oekraïners worden gedekt door de inkomsten uit een specifieke uitkering (SPUK). De uitgaven zijn in de begroting geraamd op basis van een eerste kosteninschatting bij de komst van de Oekraïners. In de praktijk blijken deze mee te vallen, waardoor de kosten € 3,4 miljoen lager zijn uitgevallen. Bij de baten is een voorschot voor leefgeld aangevraagd voor 700 mensen. Dit bleken er slechts 203 te zijn, waardoor er € 3,3 miljoen minder baten zijn. Per saldo een voordeel van € 410.000.
3.747 V
3.346 N
401V
Statushouders: De totale kosten waren € 670.000 hoger dan geraamd o.a. doordat de betaalde leefgeldvergoeding aan statushouders hoger was dan begroot en de doorstroming stokt. Dat per saldo er een minder groot nadeel is dan geraamd, komt omdat de ontvangen bijdrage hotel en accommodatie regeling (HAR) voor opgevangen statushouders hoger was. Voor een deel door achterstallige HAR-inkomsten 2022. Daarnaast is het aantal plekken voor Oekraïners in het hotel verhoogd van 30 naar 50.
670N
1.142 V
472V
Leerplicht en VSV
123V
36N
87V
Personeel: het overschot van € 65.000 ontstaat omdat een deel van de uren van het personeel toegerekend kon worden aan incidentele projecten zoals Oekraïne, doelmatige ondersteuning en brede toegang.
87V
RMC: de gemeente Westland ontvangt middelen van de gemeente Den Haag voor de uitvoering van regionale meld- en coördinatie functie. Op deze regeling is minder uitgeven en minder ontvangen dan begroot, per saldo budgetneutraal.
36V
36N
5.670 V
414N
Subtotaal voor bestemming reserves
25V
87V
5.256 V
Mutaties Reserves Oekraïne: Door een lager resultaat is er € 215.000 minder gestort in de reserve Opvanglocaties.
215V
215V
transformatie sociaal domein: met de Transformatie Sociaal Domein zijn afgelopen jaren stappen gezet naar een meer samenhangende dienstverlening. Het afgelopen jaar zijn we geconfronteerd met wachtlijsten in de WMO en de kostenstijgingen Jeugdhulp. Daarom kozen we ervoor om de geleerde lessen uit de Transformatie te borgen maar de prioriteit te leggen bij een efficiënte en zorgvuldige uitvoering van de wettelijke taken per taakveld om ervoor te zorgen dat inwoners niet onacceptabel lang op ondersteuning, zorg en hulp hoefden te wachten. De beperkte capaciteit is ingezet op de uitvoering van onze kerntaken, met als gevolg dat enkele projecten niet verder zijn uitgevoerd en er € 345.000 niet is uitgegeven.
345N
345N
Centrale toegang: minder middelen uitgeven dan begroot op onder andere het project om inwoners in de bijstand te activeren. Dit door wat minder snel dan gedacht beschikbaar komen van personeel. Hierdoor een lagere onttrekking aan de reserve gedaan, met een nadeel tot gevolg.
135N
135N
69
Jaarstukken 2023
Opgave/Product
Lasten
Baten
Saldo
Opvang vluchtelingen en statushouders: door een minder nadelig resultaat op het hotel is er minder onttrokken uit de reserve opvang vluchtelingen en statushouders.
284N
284N
Beschermd Wonen: voor het creëren van Beschermd wonen voorzieningen heeft Westland incidentele regionale middelen ontvangen. Deze middelen worden gestort in de reserve Beschermd wonen. In 2023 wordt er € 374.000 minder onttrokken dan begroot door langere doorlooptijden bij het creëren van voorzieningen en personeelswisselingen op dit dossier.
374N
374N
Diverse afwijkingen kleiner dan € 50.000
16V
2N
14V
Subtotaal mutatie reserves
232V
1.140 N
908N
5.903 V
1.553 N
4.350 V
Saldo afwijkingen programma 5 na bestemming reserves
Jaarstukken 2023
70
OPENBARE ORDE EN VEILIGHEID
Veiligheid vormt de basis van prettig wonen en een vitale leefomgeving. Wij willen een veilige gemeente zijn, waar mensen veilig kunnen wonen, werken en recreëren. Veiligheid thuis, op het strand, tijdens het uitgaan, in winkelcentra en op bedrijventerreinen. Mensen moeten zich zowel buiten als in hun eigen omgeving veilig voelen. Als gemeentelijke organisatie werken we samen met onze partners, inwoners, ondernemers en veiligheidspartners aan het vergroten van dit veiligheidsgevoel. Voor een veilig Westland hebben we hen allemaal nodig. Zij kunnen bijdragen aan (meer) veiligheid voor zichzelf en de omgeving. Een aantal veiligheidsthema’s vraagt de komende jaren om extra aandacht en inzet. Dit komt naar voren in het Westlands Veiligheidsbeleid 2023-2026 met bijbehorende prioriteiten.
Opgaven/Producten Via het menu aan de rechterkant kunt per opgave/product zien wat we willen bereiken en wat we ervoor gaan doen.
Aanpak ondermijning Ondermijning heeft een ontwrichtende uitwerking op de samenleving. Wij richten ons vooral op drugscriminaliteit en mensenhandel/arbeidsuitbuiting met als uitgangspunten: een sterke informatiepositie, goede communicatie en integrale samenwerking. Met de aanpak van ondermijning voorkomen en bestrijden we samen met onze partners de onzichtbare criminaliteit die ons gezag ondermijnt en het vertrouwen van de samenleving in de autoriteiten aantast. Wat wilden we bereiken?
Wat hebben we hiervoor gedaan?
Consequente en transparante aanpak ondermijnende criminaliteit
Voor ondermijning hanteren wij een zero -tolerance aanpak en zetten we het mogelijke instrumentarium maximaal in. Doel is om ondermijnende criminaliteit zo veel mogelijk tegen te gaan en misstanden aan te pakken. Onderdeel hiervan zijn de integrale controles die onder andere het Westlands Controle Team (WCT) uitvoert.
Beperken van structuren die gelegenheid geven voor criminele activiteiten
We pasten verschillende keren de Wet Bibob toe en we hielden de regelgeving rondom ondermijnende criminaliteit op orde. Denk aan het implementeren van het lokale Helingbeleid en het daaraan gekoppelde opkopersloket, maar ook aan het veelvuldig toepassen van het Damoclesbeleid.
De ambtelijke en bestuurlijke organisatie weerbaarder maken
We zetten onverminderd in op het informeren van de ambtelijke organisatie over ondermijningssignalen en het effect van ondermijnende criminaliteit.
Zorgen voor meer w eerbaarheid en bewustw ording over ondermijnende criminaliteit bij partners, ondernemers en inw oners. Hiermee vergoten we ook de meldingsbereidheid
Om de bewustwording over ondermijning te vergroten, communiceerden we naar inwoners en ondernemers. Zo gaven we voorlichting in samenwerking met onze partners. Ook verspreidden we hennepgeurkaarten in het glastuinbouwgebied en op bedrijventerreinen. Op de Veiligheidsdag is ingezet op bewustwording over arbeidsuitbuiting met een mobiele escaperoom.
71
Jaarstukken 2023
Wat wilden we bereiken?
Wat hebben we hiervoor gedaan?
Weerbare sierteeltsector in samenhang met de (weg)transportsector door het vormen van barrières tegen ondermijnende criminaliteit
We leverden een bijdrage aan de tweejaarlijkse Transport Facilited Organized Crime (TFOC)- controles. Ook zetten we veelvuldig in op de ontwikkeling van barrières tegen ondermijnende criminaliteit. Dit varieert van deelname aan het Centrum Weerbare Sierteelt waar kennis- en informatiedeling plaatsvindt tot aan het deelnemen aan de VeiligheidsInformatieTafels (VIT).
Crisisbeheersing en rampenbestrijding De gemeente Westland is betrokken bij het voorkomen en bestrijden van rampen en bij de nazorg. Om dit goed te kunnen doen hebben we een gemeentelijke crisisorganisatie. Wat wilden we bereiken?
Wat hebben we hiervoor gedaan?
Een vakbekwame gemeentelijke crisisorganisatie voor Westland
Om de ambtelijke organisatie voor te bereiden op haar rol tijdens crises, organiseren we diverse trainingen. Ook doen diverse functionarissen mee aan oefeningen (o.a. met politie, brandweer en geneeskundige tak (GHOR)).
Meer regionale uniformiteit bij gemeentelijke crisisbeheersing in de regio Haaglanden
Binnen de regio bestaan regionale piketfuncties. Ook wij leveren piketfunctionarissen. Dit heeft voordelen voor zowel de paraatheid als de vakbekwaamheid. We maakten in 2023 een start met de herziening van de visie gemeentelijke crisisbeheersing Haaglanden. Hierin nemen we de ontwikkelingen en ervaringen van de afgelopen jaren mee.
Fysieke veiligheid De gemeente Westland zet in op het behouden van een positief veiligheidsbeeld door het opstellen van regelgeving en er daarnaast op toe te zien dat de regels worden nageleefd. We handhaven waar nodig. Ook neemt de gemeente Westland deel aan de gemeenschappelijke regeling Veiligheidsregio Haaglanden (VRH). De Wet Veiligheidsregio’s bepaalt dat de colleges van burgemeester en wethouders verantwoordelijk zijn voor de organisatie van de brandweerzorg, rampenbestrijding, crisisbeheersing en de geneeskundige zorg. Wat wilden we bereiken?
Wat hebben we hiervoor gedaan?
Een veilige leefomgeving waarbij aandacht is voor veilig ondernemen, recreëren, uitgaan en evenementen. Werken aan risicovermindering gericht op calamiteiten en incidenten
We zetten actief in op het voorkomen van misbruik van alcohol en het overtreden van de Alcoholwet bij evenementen. Ook houden we toezicht op exploitatievergunningen. Verder hebben we onverminderd geïnvesteerd in publiek -private samenwerkingsverbanden voor veilige winkelgebieden en veilige bedrijventerreinen. We voe- ren de vastgestelde evenementennota Westland 2020 uit en dragen daarmee bij aan een veilige leefomgeving. We voeren hiervoor veelvuldig overleg met de organisatoren van evenementen en de veiligheidspartners.
Een professioneler handhavingsen to ezic ht - apparaat met een duidelijke taak en goede samenwerking met veiligheidspartners (bijv. politie). Wendbaar en voldoende adaptief om ontwikkelingen in criminaliteit en leefbaarheid het hoofd te bieden
De eerste fase van het doorontwikkelingsplan voor het handhavingsteam is afgerond. Hiermee is een effectieve en efficiënte inzet van het handhavingsteam geborgd. Ook zetten we onverminderd in op de samenwerking met de politie. Noemenswaardige voorbeelden zijn de problematiek rondom jeugdoverlast in de zomer en de samenwerking met de politie rondom de sinterklaasintochten.
Zorg en veiligheid De gemeente Westland zet in op een aanvaardbaar niveau van veiligheid rondom personen en gezinnen. Hiervoor maken we gebruik van de zorg- en veiligheidsketen (o.a. leefbaarheidskringen, veiligheidskamer, Zorg- en veiligheidshuis).
Jaarstukken 2023
72
Wat wilden we bereiken?
Wat hebben we hiervoor gedaan?
Een sluitende keten van zorg en veiligheid waarbij we als gemeente de regie hebben
In de uitvoering zetten we onverminderd in op een goed functionerende zorg- en veiligheidsketen en het voeren van regie op zorgen veiligheidsproblematiek. Dit gebeurde door een (intensieve) aanpak op casuïstiek met tijdige opschaling, en verbinding met de zorgpartners en veiligheidspartners. De veiligheidskamer en het veiligheidshuis waren daarbij belangrijke schakels. Daarnaast vond op managementniveau herhaaldelijk afstemming plaats over de samenwerking en waar nodig zijn werkafspraken vastgelegd. Ook werkten we samen met verschillende partners binnen de leefbaar heidskringen.
Integriteit Het bevorderen en waarborgen van openheid en transparantie in het openbaar bestuur. Politieke ambtsdra - gers en ambtenaren handelen op moreel verantwoorde wijze, op basis van algemeen aanvaarde sociale en ethische normen. Wat wilden we bereiken?
Wat hebben we hiervoor gedaan?
Integriteitbew ustzijn en (moreel) verantw oord handelen van werknemers en politieke ambtsdragers bevorderen. En we beschermen hen tegen misstappen door onnodige risico’s en verleidingen weg te nemen
Het concept integriteitbeleidsplan is gereed. Nieuwe regelingen zijn geschreven, waaronder een algemene meldregeling inclusief geactualiseerde gedragscode. De stukken zijn gereed voor besluitvorming door de concerndirectie. Om bewustwording te verhogen is integriteit een belangrijk onderdeel van het onboardingsprogramma voor nieuwe medewerkers.
Vertrouwen van werknemers en politieke ambtsdragers in elkaar en vertrouwen van partners, ondernemers en inwoners in gemeente Westland
De coördinator integriteit verzorgt themabijeenkomsten voor het college van burgemeester en wethouders op het gebied van integriteit.
Borgen van integriteit binnen de organisatie gemeente Westland
Er zijn drie extra vertrouwenspersonen aangesteld. De organisatie beschikt nu in totaal over zes interne vertrouwenspersonen. Zij hebben een erkende opleiding gevolgd en afgerond.
Balans tussen zelfstandig oordelen en handelen van werknemers en politieke ambtsdragers. Het voorkomen en aanpakken van integriteitschendingen
Vier keer per jaar komt een klankbordgroep bijeen (vertrouwens personen, Arb o -medewerkers, de verzuimspecialist, talentencoaches en de coördinator integriteit) om vroegtijdig signalen te herkennen.
Veilige publieke taak Het organiseren van bewustwording en het geven van handelingsperspectief gericht op het voorkomen, beperken en afhandelen van agressie en geweld tegen politieke ambtsdragers en werknemers met een publieke taak. Wat wilden we bereiken?
Wat hebben we hiervoor gedaan?
Beperking van VPT-gerelateerde incidenten en de juiste nazorg bieden na incidenten
Het intimidatie- en agressieprotocol is geactualiseerd en vastgesteld. De adviseur VPT biedt ondersteuning aan teammanagers bij agressiemeldingen. Teammanagers dienstverlening zijn getraind om adequate nazorg te kunnen leveren aan hun medewerkers met een publieke taak na een agress ie - incident.
73
Jaarstukken 2023
P r e s ta tie -indicatoren Verplichte BBV-indicatoren Verwijzingen Halt Bron: Stichting Halt Het aantal verwijzingen Halt per 1.000 inwoners van 12 tot 18 jaar. Jongeren van 12 tot 18 jaar die een licht strafbaar vergrijp plegen, worden door de politie of leerplichtambtenaren naar Bureau Halt verwezen voor een passende Halt -straf. Zij krijgen leeropdrachten en er volgen gesprekken met de jongere en de ouders. Op deze manier kunnen jongeren rechtzetten wat zij fout hebben gedaan, zonder dat zij in aanraking komen met het Openbaar Ministerie.
Jaartal
Westland
Nederland
2018
5
12
2019
10
13
2020
7
11
2021
5
8
2022
6
8
Jaartal
Westland
Nederland
2019
11,6
22,70
2020
10,42
19,73
2021
9,97
17,57
2022
10,58
22,82
2023
14,45
25,18
Winkeldiefstallen Bron: CBS Diefstallen Het aantal winkeldiefstallen per 1.000 inwoners.
Jaarstukken 2023
74
Gew eldsmisdrijven Bron: CBS Criminaliteit Het aantal geweldsmisdrijven per 1.000 inwoners. Voorbeelden van geweldsmisdrijven zijn seksuele misdrijven, levensdelicten zoals moord en doodslag en dood en lichamelijk letsel door schuld (bedreging, mishandeling, etc.).
Jaartal
Westland
Nederland
2018
3,3
4,8
2019
3,6
4,9
2020
3,4
4,6
2021
2,8
4,4
2022
3,1
4,5
Jaartal
Westland
Nederland
2018
2,7
2,5
2019
2,3
2,3
2020
1,5
1,8
2021
1,4
1,3
2022
1,4
1,4
Diefstallen uit woning Bron: CBS Diefstallen Het aantal diefstallen uit woningen, per 1.000 inwoners.
75
Jaarstukken 2023
Vernielingen en misdrijven tegen de openbare orde (in openbare ruimte) Bron: CBS Criminaliteit Het aantal per 1.000 inwoners. Hieronder vallen brandstichting, alle vormen van vernieling en misdrijven tegen de openbare orde en het openbaar gezag. Voorbeelden van misdrijven tegen de openbare orde en tegen het openbaar gezag zijn opruiing, huis - , computer - en lokaalvredebreuk, deelneming aan een criminele of terroristische organisatie, openlijke geweldpleging, godslastering, discriminatie en het doen van een valse aangifte. Omdat het delict mensenhandel vaak onder dezelfde feitcode geregistreerd wordt als het delict mensensmokkel worden deze twee delicten samengeteld en weergegeven bij de gewelds- en seksuele misdrijven.
Jaartal
Westland
Nederland
2018
3,9
5,4
2019
5,4
5,9
2020
4,9
6,3
2021
4,6
6,1
2022
3,8
6,0
Facultatieve indicatoren Het rapportcijfer dat de inwoner toekent aan veiligheid (CBS veiligheidsmonitor) 2019
2021
2023*
7.4
7.5
7.6 *
* streefcijfer Het rapportcijfer dat de inwoner toekent aan leefbaarheid (CBS veiligheidsmonitor) 2019
2021
2023*
7.6
7.6
7.7 *
* streefcijfer Het rapportcijfer dat de inwoner toekent aan veiligheid (CBS veiligheidsmonitor) 2019
2021
2023*
7.4
7.5
7.6 *
* streefcijfer Aandeel dat onveiligheidsgevoelens ervaart in de buurt (CBS) Westland
Nederland (70.000+ gemeenten)
10.7% (2021)
18.5% (2021)
Aandeel dat enige vorm van overlast ervaart (fysieke verloedering, sociaal, verkeer en milieu) Westland
Nederland (70.000+ gemeenten)
41% (2021)
51% (2021)
Jaarstukken 2023
76
Externe ontwikkelingen/risico’s In 2023 zijn we opnieuw geconfronteerd met een toename van maatschappelijk ongenoegen, zoals de discussies rondom de sinterklaasintochten en de verstoring van de raadsvergadering. Dit heeft gevolgen voor de inzet van de veiligheidspartners en daarmee voor de prioritering van de veiligheidsvraagstukken. Door de krapte op de arbeidsmarkt is het moeilijk om nieuw personeel te werven. Dit geldt voor de gemeente, maar zeker ook voor de veiligheidspartners zoals de politie. Ook dit heeft impact op de prioritering van de veiligheidsvraagstukken.
Verbonden partijen Veiligheidsregio Haaglanden (VRH) levert een bijdrage aan de uitvoering van de doelstellingen in dit programma.
Kaderstellende beleidsnota’s • • • •
Westlands veiligheidsbeleid 2 023 -2026. Regionaal beleidsplan politie, eenheid Den Haag: ‘Coalitie voor veiligheid 20 23 - 2026’. Regionaal beleidsplan Rampenbestrijding en Crisisbeheersing en Regionaal risicoprofiel 2 023 -2026. Meerjarenbegroting Veiligheidsregio Haaglanden (VRH) 2023 - 2026.
Wat heeft het gekost? Opgave/product
Rekening 2022
Begroting 2023 voor wijzigingen
Begroting 2023 na wijzigingen
Rekening 2023
Saldo
17
31
32
60
-28
994
815
1.694
1.446
247
36. Fysieke veiligheid
10.344
10.757
11.527
11.624
-97
57. Zorg en veiligheid
382
428
457
432
25
11.738
12.032
13.709
13.562
147
35. Aanpak ondermijning
-583
0
-844
-719
-125
36. Fysieke veiligheid
-200
-136
-147
-121
-26
57. Zorg en veiligheid
-4
0
0
-2
2
-787
-136
-991
-842
-149
10.951
11.895
12.719
12.720
-2
0
0
0
0
0
0
0
0
0
0
0
0
0
0
0
10.951
11.895
12.719
12.720
-2
Programma Lasten 13. Crisis- en rampenbestrijding 35. Aanpak ondermijning
Baten
Mutatie Reserves Onttrekkingen 08. Openbare orde en veiligheid mutatie reserve
77
Jaarstukken 2023
Opgave/Product
Lasten
Baten
Saldo
Aanpak ondermijning
247V
125N
122V
a- De vacature toezichthouder was moeilijk te vervullen. Vacature is eind 2023 ingevuld.
117V
5V
122V
b- Het niet uitgegeven deel van de ontvangen rijksbijdrage voor Weerbare sierteelt is als vooruit ontvangen bedrag op de balans geboekt waardoor het voor de exploitatie budgettair neutraal is.
130V
130N
Fysieke Veiligheid
97N
26N
123N
a- Reddingbrigades; de afwijking bestaat onder meer uit een lagere subsidieontvangst van de provincie Zuid -Holland voor bewaking van de Zandmotor (betreft o.a.de boekjaarsubsidie 2021).
13N
42N
55N
b- Algemene kosten OOV waren hoger dan geraamd onder andere door de Veiligheidsdag in 2023.
54N
2V
52N
c- De kosten voor de jaarwisseling waren hoger dan geraamd.
50N
50N
e- Diverse afwijkingen kleiner dan € 50.000
20V
14V
34V
Zorg en Veiligheid & Crisis en rampenbestrijding
14V
2V
16V
Diverse afwijkingen kleiner dan € 50.000
14V
2V
16V
Subtotaal voor bestemming reserves
147V
149N
2N
147V
149N
2N
Mutatie reserves Subtotaal mutatie reserves Saldo afwijkingen programma 6 na bestemming reserves
Jaarstukken 2023
78
SPORT, ONDERWIJS EN RECREATIE
Sport, onderwijs en recreatie dragen bij aan een fijn leefklimaat in Westland en aan de persoonlijke ontwikkeling van de inwoners. Vanuit een sociaal en educatief perspectief is het belangrijk dat we structureel aandacht geven aan deze drie thema’s. In het onderwijs staan een optimale ontwikkeling en de leerlijn van onze kinderen en jongeren centraal. Hiervoor is het van belang dat we een passend en kwalitatief goed onderwijsaanbod hebben. Ook is het nodig om een goede aansluiting te hebben tussen kinderopvang, onderwijs, leerplicht/voortijdig schoolver laters, arbeidsmarkt en jeugdhulp. Voor laaggeletterden is het belangrijk dat er een aanbod met passende ondersteuning is. Inwoners en bedrijven zijn zeer betrokken bij de verenigingen die Westland heeft. Hierbij past een gemeen- telijke overheid die faciliteert in de basisvoorzieningen voor sport en ondersteunend is in situaties die daar om vragen. Verduurzaming staat hierbij voorop. We investeren op meerdere manieren in sport. Bijvoorbeeld door samen met verenigingen te investeren in accommodaties met voldoende faciliteiten. Sport wordt gestimuleerd voor iedereen, ook voor kwetsbare doelgroepen. Dit doen wij bijvoorbeeld door uitvoering te blijven geven aan het Sportakkoord Westland. We geven extra aandacht aan sport in de vorm van structureel extra ambtelijke capaciteit. Hetzelfde doen we op het gebied van recreatie.
Toerisme en recreatie krijgen een extra impuls in 2023 door de uitvoeringsagenda te verlengen. Recreatie ondersteunen we op verschillende manieren, bijvoorbeeld op het strand, maar ook in de duinen, de watergangen en het glastuinbouwgebied met initiatieven zoals Kom in de Kas en het Varend Corso. Volgend jaar maken we extra geld vrij in de vorm van een bijdrage aan Nationaal Park Hollandse Duinen. De kust krijgt de aandacht die deze verdient. Het is niet alleen een plek om te ontspannen, maar ook een verdedigingslinie die ontwikkeld moet worden. Ontspanning kan ook in de rest van Westland. We verbinden daarom kassen, kernen en kust als toeristische hotspots met goede horeca, bruisende evenementen en informatieve verwijzingen naar cultureel erfgoed. Veiligheid en plezier staan hierbij voorop.
Opgaven/Producten Via het menu aan de rechterkant kunt per opgave/product zien wat we willen bereiken en wat we ervoor gaan doen.
Sportbeleid en accommodaties Sporten helpt om maatschappelijke doelen te halen. Sport is een middel voor een gezonde leefstijl. Sporten is goed voor de gezondheid. Het zorgt voor een betere kwaliteit van leven, een hogere levensver wachting, een lager ziekteverzuim en een hogere arbeidsproductiviteit. Dit zorgt voor lagere zorgkosten. Sporten is ook belangrijk voor de mentale gezondheid. Er is meer sociaal contact, minder eenzaamheid en het zorgt voor betere leerprestaties. Verder helpt het ook om de leefbaarheid in buurten te verbeteren en om jeugdoverlast te voorkomen.
79
Jaarstukken 2023
Wat wilden we bereiken?
Wat hebben we hiervoor gedaan?
Voldoende duurzame sportfacili teiten op de sportparken en in de buitenruimte
Gebruiksoptimalisatie van bestaande sportfaciliteiten; Afronding aanbesteding binnensportaccommodaties voor de periode 202 4 - 2033.
Een krachtig verenigingsleven waarin iedereen mee kan doen (Sportbeleid)
We investeerden op meerdere manieren in een krachtig verenigingsleven door samen met verenigingen te investeren in accommodaties met voldoende faciliteiten van hoge kwaliteit en ervoor te zorgen dat sport gestimuleerd wordt, ook voor kwetsbare doelgroe pen. Dit is in 2023 gerealiseerd door: • Lancering nieuw Sportakkoord Westland 2 023 -2026. • Preventieakkoord Westland.