bijlage 1 - onderzoek Companen (21-0312454)
Tekst van het document
Uitbreiden en beschikbaar houden van goedkope huurwoningen
2r0
Ter Heijde
We zien een grote spanning op de (geringe) goedkope woningvoorraad van de gemeente Westland. De uitstroom van kwetsbare zorgvragers drukt relatief zwaar op het aanwezige goedkope aanbod. De komende jaren verwachten wij dat er meer woningen nodig zullen zijn om aan de vraag te blijven voldoen. Kamergewijs verhuren van zelfstandige woningen aan kwetsbare jongeren kan hierin de druk enigszins verlichten, maar het huidige totale goedkope woningaanbod (440 woningen) biedt op eerst gezicht niet veel mogelijkheden om de regeling te verruimen.
Let op de spreiding om sociale inclusie te waarborgen
Figuur 8.1: Verdeling sociale huurvoorraad naar kern (2019) De Lier
8.3 Druk op de sociale huur
2507o
Per jaar komen in het goedkoopste en betaalbare segment zeer weinig woningen vrij in Westland. Daarnaast zijn de woningen niet alleen bedoelt voor de uitstromers, maar heeft de woningcorporatie ook zijn eigen doelgroep die
Bron: WOZ-bestand gemeente Westland
1783.108/G | Huisvestingsopgave Wonen met Zorg
50
een woning nodig hebben. Wij verwachten dat de vraag naar goedkope woningen zal gaan stijgen door meer regionale spreiding van zorgdoelgroepen. Daarmee is het belangrijk dat er voldoende aanbod is en dat aanbod beschikbaar blijft. Al met al kan worden geconcludeerd dat er een forse opgave ligt voor Westland om voor alle doelgroepen te bouwen, dat terwijl plekken schaars zijn en er veel weestand is tegen verdichting en verhoging. Om dit te borgen en duidelijke afspraken te maken kan de gemeente samen met de woningcorporaties regelingen bedenken zoals de opstapregeling of Housing First en dit vastleggen in de prestatieafspraken.
Duidelijke afspraken maken met zorginstellingen en woningcorporatie De komende periode neemt de jaarlijkse uitstroom uit intramurale voorzieningen toe. Daarnaast blijven ouderen, mensen met een verstandelijke beperking en de kwetsbare groepen (BW en Jeugd) vaker zelfstandig thuis wonen, al dan niet met begeleiding in een tussenvorm (begeleid wonen). Om nu en in de toekomst op deze vraag in te kunnen spelen moet aan de ene kant de goedkope- en betaalbare woningen beschikbaar blijven en aan de andere kant moeten nieuwe geclusterde woonvormen worden gerealiseerd. Er moeten duidelijk afspraken gemaakt worden over de jaarlijkse uitstroom en over de nieuwbouw- en transformatieopgave die deze ontwikkeling met zich meebrengt. De gemeente Westland neemt hierin de regio en gaat in overleg met de zorgorganisaties bepalen hoeveel Westlandse cliënten naar verwachting jaarlijks kunnen uitstromen naar de reguliere woningvoorraad. Daarover maakt de gemeente Westland prestatieafspraken met de woningcorporaties om het noodzakelijke aantal woningen per jaar voor deze doelgroep beschikbaar te krijgen en om nieuwe geclusterde woonvormen te realiseren voor ouderen en mensen met een verstandelijke beperking.
1783.108/G | Huisvestingsopgave Wonen met Zorg
51
Bijlage 1: De Doorzonscan De Doorzonsscan is een beproefd meetinstrument waarmee gemeenten en woningcorporaties op een snelle manier kunnen achterhalen welk deel van de woningvoorraad al geschikt is voor mensen met een functiebeperking, en welke woningen met een kleine ingreep geschikt zijn te maken. Iedere woning wordt op basis van een aantal kenmerken van de woningen (bouwjaar, oppervlakte en woningtype) ingedeeld in één van de categoriën. Hieronder staan de kenmerken waaraan woningen moeten voldoen om een specifieke kwalificatie te krijgen. Geschikte woning Alle primaire voorzieningen (slaapkamer, woonkamer, toilet, badkamer en keuken) liggen gelijkvloers of zijn zonder traplopen bereikbaar. De woning is geschikt voor bewoners met geringe beperkingen bij het lopen, die als hulp middelen eventueel wandelstok of kruk(ken) gebruiken. De woningen voldoen aan tenminste één van de volgende kenmerken: ^ woning is aangemerkt als seniorenwoning of nultredenwoning; ^ appartementen Z (galerij)flats (als deze over een lift beschikken); ^ (semi)bungalows, woonboerderijen.
12
Potentieel geschikte woning Potentieel geschikte woningen zijn woningen die met relatief beperkte middelen geschikt te maken zijn. Hierbij is te denken aan het installeren van een traplift, of het verlagen of weghalen van drempels. Deze woningen voldoen aan de volgende criteria: ^ eengezinswoning, is gebouwd na 1998; ^ inhoud12 bij koopwoningen is groter dan 350 m3 en gebouwd na 1965; ^ inhoud bij huurwoningen is groter dan 300 m3 en gebouwd na 1980; ^ geschakelde woningen. Niet-geschikte woning De overige woningen zijn als niet-geschikt aangemerkt; deze woningen zijn vermoedelijk ook niet (eenvoudig) geschikt te maken. De beoordeling van de woningvoorraad op geschiktheid op basis van wozgegevens is een inschatting. Bezoek aan een woning zelf moet uitwijzen of de inschatting ook juist is. Daarnaast geeft de analyse uitsluitend inzicht in de kenmerken van de woning. Het is denkbaar dat ouderen de woning niet meer geschikt vinden omdat bijvoorbeeld het onderhoud van de woning of de tuin teveel wordt, of dat men dichter bij voorzieningen wil wonen; een woning die volgens de analyse 'geschikt' is kan in de beleving van de bewoners dan minder geschikt zijn. Andersom kan het zo zijn dat in een woning die volgens de analyse 'potentieel geschikt' is inmiddels al aanpassingen zijn gedaan (zoals de installatie van een traplift, of de drempels verwijderen).
Hier kom je echter alleen achter door de woningen daadwerkelijk te bezoeken. Daar wordt in deze analyse geen rekening mee gehouden.
Uit landelijk onderzoek is gebleken dat er een relatie is tussen de inhoud en de potentiële geschiktheid van woningen.
1783.108/G | Huisvestingsopgave Wonen met Zorg
52
Bijlage 2: Afkortingen en begrippen ^
^ ^
^ ^ ^ •
^
^ ^ ^
Ambulantisering (GGZ): afbouwbeleid van intramurale zorg. Een deel van de GGZ-Cliënten die voorheen zorg met verblijf in een instelling kregen, worden voortaan ambulant begeleid in hun eigen woning. BW: Beschermd Wonen (GGZ). Wonen in een accommodatie van een instelling met daarbij behorend toezicht en begeleiding. Extramuralisering: het streven om buiten de muren van een zorginstelling gelijkwaardige zorg te bieden, bijvoorbeeld in de eigen woning. Anders dan bij ambulantisering gaat het niet zozeer om individuele cliënten vanuit een instelling in de wijk te laten wonen, maar dat nieuwe cliënten minder snel worden opgenomen in een instelling. GGZ: Geestelijke gezondheidszorg. Betreft zowel de klinische zorg (Zvw), langdurige zorg (Wlz) als Beschermd Wonen (Wmo). LVB: Licht verstandelijk beperkt. MPT: Modulair Pakket Thuis. Verstrekkingsvorm Zorg in Natura: een deelverstrekking die kan worden gecombineerd met het PGB. MO: Maatschappelijke opvang. Tijdelijke huisvesting van kwetsbare mensen, waaronder daklozen, jonge moeders of slachtoffers van huiselijk geweld. PGB: Persoonsgebonden budget: een verstrekkingsvorm in de Wet langdurige zorg en Wmo waarbij de cliënt of diens vertegenwoordiger het budget beheert. Prestatieafspraken: Afspraken tussen gemeenten, woningcorporaties en huurders-vertegenwoordigers zoals bedoeld in de Woningwet.
Scheiden wonen en zorg: Cliënt betaalt zelf de huur en de kosten voor levensonderhoud ("hotelkosten"). VG: Verstandelijk gehandicapt/beperkt.
1783.108/G | Huisvestingsopgave Wonen met Zorg
^ ^ ^ ^
VPT: Volledig Pakket Thuis. Verstrekkingsvorm Zorg in Natura: een totale verstrekking die thuis kan worden geleverd. Wlz: Wet Langdurige Zorg Wmo: Wet Maatschappelijke Ondersteuning Zvw: Zorgverzekeringswet
Woonvormen ^
^
^
^
^ •
^
^
Geclusterd wonen met 24-uurszorg (ouderen): Verpleeghuizen of woon zorgcentra, waarbij zorg altijd aanwezig is. In veel gevallen is een Wlzindicatie een vereiste om hier te wonen. Geclusterd wonen met zorg nabij of zonder zorg (ouderen): Woonvorm waarbij de bewoner een eigen appartement of studio heeft met voorzieningen, maar ook met een ontmoetingsruimte in of bij het pand. Geschikte woning (lichamelijk beperkten): woning die geschikt is voor ouderen of andere zorgvragers met een (lichte) lichamelijke beperking. Alle primaire voorzieningen liggen gelijkvloers of zijn zonder traplopen bereikbaar. Reguliere woning (ouderen): 'gewone', niet-geclusterde woning. Het gaat hierbij zowel om gezinswoningen als om appartementen of studio's waar ook mensen zonder zorgvraag kunnen wonen. Hofjeswonen: geclusterde appartementen of woningen rondom een gemeenschappelijke binnentuin. Geclusterde woonvormen: Een uiteenlopend palet aan woonvormen, van instellingszorg in groepswoningen tot geclusterde appartementen, hofjeswoningen of zorgboerderijen. Gespikkeld wonen: wonen in een reguliere, niet-geclusterde woning in de nabijheid van een woonvorm waarvandaan zorg en begeleiding geboden kan worden. Begeleid wonen: zelfstandig wonen in eigen woning of een tussenvorm met ambulante of extramurale zorg.
53
Bijlage 3: Zorggebruik Hieronder volgt een overzicht van de indicaties voor langdurige zorg van de afgelopen drie kalenderjaren. De gegevens zijn afkomstig van Zorgkantoor Zorg en Zekerheid (ouderenzorg, verstandelijk beperkten) en van de gemeente Westland (GGZ, Jeugdzorg). Tabel 1: Wlz-indicaties ouderenzorg naar zorgzwaarte (ZZP)
Wlz-indicatie VV01 VV02 VV03 VV04 VV05 VV06 VV07 VV08 VV09* VV10 Totaal
2015 5 40 110 210 365 140 65 10 10 5 960
2016 5 30 75 200 365 120 60 10 5 0 870
2017 5 15 50 200 400 135 55 5 5 0 870
2018 5 10 30 250 390 120 55 5 10 5 880
2019 0 5 15 305 460 135 50 5 5 0 980
Bron: CIZ-databank.
Indicaties Beschermd Wonen Het aantal indicaties (71) voor Beschermd Wonen is gebaseerd op het gesprek met centrumgemeente Delft. Dit aantal is exclusief de Wlz-groep.
1783.108/G | Huisvestingsopgave Wonen met Zorg
54
Tabel 2: Wlz-indicaties verstandelijk beperkten naar zorgzwaarte (ZZP) Wlz-indicatie 2015
2016
2017
2018
VG01
10
10
10
10
10
VG02 VG03 VG04 VG05 VG06 VG07 VG08
35 125 90 105 125 205
30 125
30 125 115
30
30 115 115
135 215
160 225
80
90
(SG)LVG
10
10
Totaal
785
815
95 5 885
100 100
2019
120 120
120
110
125 155 230
155 255
100 5 895
105 15 910
2018 65
2019 65
Bron: CIZ-Databank. Tabel 3: Wlz-Indicaties lichamelijk beperkten
Totaal
2015 45
2016 50
2017 65
Bron: CIZ-Databank. Tabel 4: Beschikkingen Jeugdzorg
0 - 4 jaar
5 - 9 jaar
10 - 14 jaar
15 - 16 jaar
17 - 19 jaar
5
11 35
2
7
10 12 8
20
24
JGGZ
0 8 0
Totaal
8
31
54
30
51
Jeugdzorg met verblijf Pleegzorg
18 13
Bron: Gemeente Westland.
1783.108/G | Huisvestingsopgave Wonen met Zorg
55
Bijlage 4: Prognose woonvraag ouderen per kern In de tabel hieronder wordt per kern de prognose woonvraag in kaart gebracht. De optelsom van deze vraag kan afwijkend zijn in vergelijking met de prognose woonvormen in hoofdstuk 3. Doordat per kern de vraag wordt afgerond, kan de optelsom afwijkend zijn in vergelijking met de prognose in hoofdstuk 3. Tabel 1: Prognose woonvormen per kern 2019-2040
Kernen
Regulier wonen
Geclusterd wonen zonder zorg (seniorenwoningen)
Geclusterd wonen met zorg nabij (verzorgd wonen)
Geclusterd wonen (intramuraal)
2019
2040
2019
2040
2019
2040
2019
2040
Naaldwijk
900
1370
220
360
160
285
190
370
Honselersdijk
230
405
55
110
10
80
45
105
Maasdijk
140
220
35
60
25
45
30
60
's-Gravenzande
810
1300
200
345
140
270
155
345
Monster
540
800
140
225
100
180
110
230
Wateringen
510
1005
140
265
100
200
130
250
De Lier
500
675
125
180
90
140
90
170
Kwintsheul
140
225
35
60
25
50
20
60
Poeldijk
240
430
65
110
50
85
65
110
Ter Heijde
30
60
10
15
10
10
10
15
4.040
6.490
1.025
1.735
710
1.345
845
1.715
Totaal
24-uuurszorg
Bron: CIZ-data, Kernprognose Westland, bewerking door Companen
1783.108/G | Huisvestingsopgave Wonen met Zorg
56
Bijlage 5: Vraag-aanbodanalyse ouderen per kern Bijlage 5.1 Geclusterd wonen 24-uurszorg ouderen In deze bijlage analyseren we het huidige aanbod 24-uurszorg met de huidige en toekomstige vraag per kern. Zoals uit hoofdstuk 3 ook blijkt is er momenteel een tekort in deze woonvorm, dit tekort neemt in alle kernen fors toe. Tabel 1: Aanbod geclusterd wonen 24-uurszorg per kern
Zorginstelling
Huidig aanbod
Careyn - Rozenhof Careyn - Woerdblok
26 87
Tabel 2: Vraag-aanbodanalyse geclusterd wonen 24-uurszorg per kern
Kern Naaldwijk Naaldwijk
Careyn - De Ark
97
Wateringen
Pieter van Foreest - De Opmaat
32
Monster
Pieter van Foreest - De Kreek
158
's-Gravenzande
Pieter van Foreest - Sonnevanck
60
's-Gravenzande
Pieter van Foreest - T riangel
72
De Lier
Pieter van Foreest - De Hooge Tuinen
80
Naaldwijk
Pieter van Foreest - Duinhof
10
Ter Heijde
Pieter van Foreest - Vlietzicht
24
Wateringen
Pieter van Foreest - De Terwebloem
82
Poeldijk
13
's-Gravenzande
Fokuswonen - Vreelande
Totaal
741
Bron: Zorgkantoor DSW, Gemeente Westland, Vraaganalyse Companen
1783.108/G | Huisvestingsopgave Wonen met Zorg
Kern
Totaal aanbod
Vraag 2019
Vraag 2040
Naaldwijk
193
190
370
Honselersdijk
45
105
Maasdijk
0 0
30
60
's-Gravenzande
231
155
345
Monster
32
110
230
Wateringen
121
130
250
De Lier
72
90
170
Kwintsheul
0
20
60
Poeldijk
82
65
110
Ter Heijde
10
10
15
Totaal
741
845*
1.715*
*Verschillen in aantallen - in vergelijking met de analyse in hoofdstuk 3 - wordt veroorzaakt door afrondingen Bron: Bewerking Companen
57
Bijlage 5.2 Geclusterd wonen met zorg nabij ouderen Bijgaand analyseren we het huidige aanbod geclusterd wonen met zorg nabij (verzorgd wonen) met de huidige en toekomstige vraag per kern. Er is, in verhouding met de vraag, zeer weinig geclusterde woningen met zorg nabij. Hierdoor is er nu al een tekort, dit tekort neemt fors toe. Dit aanbod is gebaseerd op de corporatiewoningen, overige aanbod in particulier huur is niet in beeld. Tabel 3: Aanbod geclusterd wonen met zorg nabij (verzorgd wonen) per kern
Complex
Huidig aanbod
M.A. de Ruijterstraat
56
Tabel 4: Vraag-aanbodanalyse geclusterd wonen met zorg nabij per kern
Kern
Kern
Vraag 2019
Vraag 2040
De Lier
Naaldwijk
25
160
285
Totaal aanbod
Anjerlaan
17
Naaldwijk
Honselersdijk
80
65
's-Gravenzande
Maasdijk
0 0
40
Kornalijn
25
45
Lessenaar
21
Kwintsheul
's-Gravenzande
65
140
270
Wateringen
Monster
0
Wateringen
107
100 100
200
De Lier
56
90
140
Kwintsheul
25
50
50
85
Ter Heijde
21 0 0
10
10
Totaal
274
740*
1.345*
19
Hofzicht Amaliaplein
18
Wateringen
Tolland
38
Wateringen
Lenteblok
32
Wateringen
Kruisbroek
8
Naaldwijk
Totaal
274
Bron: Woningcorporatie Vestia, Arcade Wonen, WonenWateringen
Poeldijk
180
*verschillen in aantallen - in vergelijking met de analyse in hoofdstuk 3 - wordt veroorzaakt door afrondingen Bron: Bewerkingen Companen
1783.108/G | Huisvestingsopgave Wonen met Zorg
58
Bijlage 6: Prognose woonvraag Verstandelijk Beperkten per kern Tabel 1: Prognose woonvormen VG per kern
Kernen
Aantal Wlz-indicaties (totaal)
Geclusterd wonen
Gespikkeld wonen
2019
2040
2019
2040
2019
2040
Naaldwijk
180
210
170
185
10
25
Honselersdijk
65
75
60
65
5
10
Maasdijk
35
45
35
45
0
5
's-Gravenzande
180
215
170
190
10
25
Monster
115
130
110
115
5
15
Wateringen
140
160
130
140
10
20
De Lier
105
120
100
105
5
15
Kwintsheul
30
35
30
30
0
5
Poeldijk
60
70
55
60
5
10
Ter Heijde
5
5
5
5
0
0
915
1.065
865
940
50
130
Totaal*
*Verschillen in aantallen - in vergelijking met de analyse in hoofdstuk 4 - wordt veroorzaakt door afrondingen Bron: CIZ-data, Kernprognose Westland, bewerking door Companen
1783.108/G | Huisvestingsopgave Wonen met Zorg
59