22-0260563 Boekwerk jaarrekening 2022 versie 20-06-2023 DEFINITIEF
Tekst van het document
•
provincie uitgevoerd; Met Hoogheemraadschap van Delfland is een samenwerkingsovereenkomst gesloten om de wateroverlast in de Oranjebuurt De Lier aan te pakken. De uitvoering is gestart om gezamenlijk een aantal knelpunten op te lossen waardoor een betere afvoersituatie ontstaat met extra bergings-
• •
mogelijkheden voor het watersysteem ; In 2022 is ongeveer 3.000 meter aan beschoeiingen vervangen ; Om de zwemwaterkwaliteit van de Wolleb rand te verbeteren is samen met Hoogheemraadschap van Delfland een probleemanalyse en verkenning uitgevoerd. In 2022 is gestart met aanvullend monitoren en het hiermee traceren van de bron van de bacteriële verontreinigingen. Daarnaast wordt gezamenlijk onderzoek gedaan naar de oorzaken van de aanwezigheid en toename van
•
blauwalg; In samenwerking met het Hoogheemraadschap van Delfland heeft de taskforce waterkwaliteit een analyse en uitvoeringsagenda opgesteld voor het verbeteren van de waterkwaliteit in We stland. Ondanks de verbeteringen in de waterkwaliteit voldoet het water nog niet aan de Europese nor-
•
men (KRW); De normen van het Convenant Klimaat adaptief bouwen is ondertekend is door gemeente West-
•
land en staan opgenomen in het Programma van Standaarden ; In de omgevingsvisie is het doel Westland klimaatbestendig in 2040 vastgesteld. Om de voortgang te kunnen monitoren is afgelopen jaar een monitoring opgesteld op basis van de kans op schade bij wateroverlast, waterveiligheid, droogte en hitte. Deze monitor is gedeeld met de raad ;
•
In 2022 is de kruising Patijnenburg – Secretaris Verhoeffweg in Naaldwijk voorzien van nieuwe rotondes. In ’s-Gravenzande is de Koningin Julianaweg opnieuw ingericht. Het centrum van Naaldwijk is opnieuw bestraat.
Externe ontwikkelingen / risico’s • Het Programma Aanpak Stikstof (PAS) 2015 -2021 (Kamerstuk 32 670, nr.146) mag niet meer worden gebruikt als toestemming voor nieuwe ontwikkelingen. Deze uitspraak heeft direct betrekking op waterveiligheid, infrastructuur, woningb ouw en klimaat. Dit kan gevolgen hebben voor ondernemers, maar ook voor ambities van gemeenten, provincies en rijksoverheid. Voor 2022 heeft dit er niet toe geleid dat ontwikkelingen zijn gestagneerd; Wel is in het kader van het Nationaal Programma Landeli jk Gebied vanuit het Rijk bepaald dat er plicht komt op het verlagen van de stikstof uitstoot op lokale bronnen, natuurversterking en waterkwaliteitsverbetering. In 2023 moet hier een eerste gebiedsplan voor worden opgesteld door de provincie Zuid -Holland; •
•
In 2022 hebben wijzigingen en actualisatie in gemeentelijk beleid (onder andere mobiliteitsvisie en vervoersplannen) en (landelijke) regelgeving (onder andere Omgevingswet, Klimaatakkoord en subsidieverstrekkers) niet geleid tot wijzigingen ; Ontwikkelingen als de energietransitie, klimaatadaptatie en bereikbaarheid zijn zeer actueel en hebben veel impact op beleid en uitvoering. Dit vormt een serieuze uitdaging en vraagt een regionale aanpak en maatwerk. Ook dit kan leiden tot een gewijzigde budgetbehoefte ;
•
Om de bereikbaarheid en de doorstroming zoveel mogelijk te borgen, worden opgaven gebundeld. Omgevingsmanagement, dat wil zeggen afstemming met direct betrokken omwonenden, bedrijven en instellingen, is inherent aan deze manier van werken. Dit vraagt zo rgvuldigheid en tijd en levert mogelijk een vertraging van de realisatie op ;
•
We zijn geconfronteerd met enorme prijsstijgingen van gemiddeld 30% . De prijsstijgingen zijn hoger dan de bekende inflatie van 11% van de GWW sector. Uit analyse blijkt de oorzaak inflatie, stijging grondstoffen (dagprijzen) en krapte op de arbeidsmarkt. Aannemers huren bijvoorbeeld veel ZZP-ers in die logischerwijs duurder zijn dan vast personeel. Het voorliggende probleem is een landelijke trend en omliggende gemeenten erv aren dus de dezelfde problemen;
26
•
In samenspraak met de Provincie Zuid -Holland is een extra bijdrage gedaan in het provinciale project Verbreding Wippolderlaan N211. De hogere kosten worden gedeeltelijk gedekt uit de gereserveerde bijdrage van de PZH voor ma atregelen in het kader van de Gebiedsuitwerking 3.0. De maatregelen worden in 2023 en 2024 herijkt en deels nader verkend.
Kaderstellende beleidsnota’s • Structuurvisie Westland 2013 -2025; • •
Omgevingsvisie Westland 2.0; Westland Programma 2018-2022/Perspectiefbrief;
• •
Uitvoeringsprogramma Duurzaam Bereikbaar Westland 2040 is geactualiseerd; Mobiliteitsvisie Westland 2040 ;
•
Beleidsplan verkeersveiligheid Westland en het uitvoeringsprogramma verkeersveiligheid 2020 2023;
•
Concept beleidsplan parkeren is in 2022 opgesteld en wordt de eerste helft van 2023 ter bestuurlijke besluitvorming aangeboden ;
• •
Gebiedsgericht plan 2019 -2022; CO2 reductieplan;
• •
Water- klimaatplan Westland 2019-2022; Klimaatstrategie Westland 2021 ;
•
Beheerkader Afvalwater, hemelwater en grondwater 2018 -2022.
Wat heeft het gekost? Programma 2 Taakveld
(bedragen x € 1.000) Rekening
Begroting
Begroting
Rekening
2021
2022 voor wijziging
2022 na wijziging
2022
Saldo
17.464
18.106
18.373
18.373
0
578
803
906
759
147
1.621
1.484
1.617
1.617
0
19.663
20.393
20.896
20.748
147
1.881
1.125
1.197
1.197
0
199
373
373
281
-93
4
3
3
3
0
Totaal baten programma 2
2.084
1.501
1.574
1.481
-93
Saldo van baten en lasten
-17.579
-18.892
-19.321
-19.267
54
0 840
0 1.808
260 1.792
260 1.005
0 -788
840
1.808
1.532
744
-788
-16.739
-17.084
-17.789
-18.523
-734
2.1
Verkeer en vervoer
2.2
Parkeren
2.4
Economische havens en waterwegen
Totaal lasten programma 2 2.1 Verkeer en vervoer 2.2
Parkeren
2.4
Economische havens en waterwegen
Stortingen reserves Onttrekkingen reserves Totaal reservemutaties programma 2 Saldo programma 2
Cijfermatige analyse tussen programmabegroting en –verantwoording 2022 Deze cijfermatige analyse maakt onderdeel uit van de jaarstukken. De totale afwijking binnen programma 2 bedraagt voordelig € 54.000 voor verrekening met reserves en nadelig € 734.000 na verrekening met reserves. De belangrijkste afwijkingen bestaan uit: Programma 2 2.1 Verkeer en vervoer 1. 2.
Gladheidsbestrijding: Door een kwakkelwinter hebben we meer kosten gemaakt dan begroot. Asfaltverharding:
Lasten
(bedragen x € 1.000) Baten Saldo
0
0
0
87 N
5V
82 N
91 N
7N
98 N
27
3.
4.
5.1
Dit jaar was het nodig om meer onderhoud uit te voeren aan diverse asfaltverhardingen dan was voorzien daarom zijn er meer kosten gemaakt dan begroot. Reiniging kolken: Door areaaluitbreiding komen er meer kolken bij de gemeente in beheer. De kosten zijn daardoor toegenomen. Kabels en leidingen vergunningen: Na aanleg van kabels en leidingen kan het nodig zijn om het uitgevoerde straatwerk te herstellen. Door betere uitvoering zijn er minder kosten gemaakt. Daarnaast zijn er achterstallige inkomsten vanuit debiteuren ontvangen. Civiele kunstwerken, damwanden.
104 N
106 V
104 N
68 V
174 V
50 N
50 N
53 N
53 N
Bij de slotwijziging is € 60.000 afgeraamd, dit is te ruim gebleken. Hierdoor is een overschrijding ontstaan. 5.2
Civiele kunstwerken, bruggen/ steigers Bij de slotwijziging is € 100.000 afgeraamd, dit is te ruim gebleken. Hierdoor is een overschrijding ontstaan.
6.
Schades: Totaal 01-1 WEGEN, SCHADES VOOR VERZEKERINGEN
68 V
54 V
122 V
105 N
78 V
27 N
97 V
36 V
133 V
189 N
280 V
91 V
128 N
23 N
151 N
Doordat er meer schades konden worden verhaald, zijn er minder uitgaven gedaan en ook de inkomsten toegenomen. 7.
Schades: Totaal 01-4 OV, SCHADES VOOR VERZEKERINGEN Veel schades konden worden verhaald echter de herstelkosten waren groter dan begroot.
8.
Openbare verlichting: Door langere levertijden van armaturen is minder geld uitgegeven dan begroot. De werkzaamheden zijn verplaatst naar 2023.
9.
10. 11. 12. 13. 14.
Straatreiniging: Door uitbreiding van het areaal moet er meer worden beheerd en is deze overschrijding ontstaan. Daar staan echter ook meer inkomsten tegenover. Totaal 01-1 Wegen – Algemeen Er zijn meer kosten gemaakt door inhuur van personeel. Totaal Regionale verkeersprojecten (tlv res 2595) Door Beleid zijn er intern minder kosten doorbelast Totaal (I) Werken voor derden De totale inleenvergoeding voor de uitvoering van werken voor derden is ontvangen. Echter een deel van de personeelskosten moet nog worden gemaakt en komen ten laste van 2023. Duikers
627 V 154N
627 V 231 V
86 V
77 V 86 V
104 N
733 N
837 N
1.
Verrekening duikers (voorziening) Er is minder uitgegeven aan het onderhouden van de duikers. Daarom vindt er een storting plaats in de voorziening (rioolheffing). Verschillen kleiner dan € 50.000
81 V
11 V
92 V
2.2
Parkeren
147 V
93 N
54 V
1.
Door lagere onderhoudskosten is er minder uitgegeven. De inkomsten waren lager dan begroot door o.a. eerste twee uur gratis parkeren.
2.4
Economische haven en waterwegen
0
0
0
Totaal 02-2 WATERWEGEN - INSPECTIES 1.
Door capaciteitstekort zijn er minder inspecties uitgevoerd en is er minder gehandhaafd. In 2023 wordt dit opgeschaald.
87 V
87 V
2.
Verrekening Waterwegen
98 N
98 N
3.
Verschillen kleiner dan € 50.000
Saldo programma 2 voor verrekening met reserves Stortingen reserves
11 V 147 V 0
Onttrekkingen reserves
93 N
11 V 54 V
0
0
788 N
788 N
1.
Reserve verkeersprojecten Er zijn minder projecten voorbereid, waardoor er minder onttrokken wordt
718 N
715 N
2.
Reserve wegen Laten we vervallen
175 N
134 N
881 N
734 N
Saldo programma 2 na verrekening met reserves
147 V
28
4.3 Economie
Inleiding De wereld werd begin 2022 opgeschrikt door de invasie van Rusland in Oekraïne. Vrijwel direct zagen we de gevolgen van de crisis in onze samenleving. Voor de economie hield dat vooral een stijging van de energieprijzen in. Ondernemers die net de coronacris is overleefd hadden, kregen er zo direct een nieuwe klap bij. De energieprijzen lieten in het MKB de nodige sporen na en ook in het glastuinbouwgebied was het geopolitieke geweld goed voelbaar. Het aantal faillissementen was dit jaar nagenoeg nihil, maar z owel banken als ondernemers gaven aan hun investeringen te pauzeren of anders in te richten. Pas aan het eind van het jaar zagen we nieuwe investeringen los komen. Tegelijkertijd trok de gemeente dit jaar de regie op economie meer naar zich toe. Na goedkeu ring van de gemeenteraad is het Masterplan voor de Floraontwikkeling opgesteld en de gemeente heeft haar economie beter gepositioneerd. We investeerden meer in de Broekpolder, hadden meer aandacht voor de winkelkernen, verduurzaming van bedrijventerreinen en agrotoerisme en de kustvisie. We maakten meteen werk van het Transformatiefonds uit het Collegewerkprogramma. Door een meer strategische rol te bekleden vonden we ook meer aansluiting bij het Nationaal Park Hollandse Duinen.
Internationaal ontwikkelde d e gemeente zich nadrukkelijker door de samenwerking met het World Horti Center nader in te vullen en meer delegaties te ontvangen, zoals voor de coronacrisis. Ondanks de crisis was er bij het hele Greenportcluster de bereidheid deze profilering te versterk en. Niet alleen ver weg, maar ook dichterbij hebben we geïnvesteerd in de zichtbaarheid van onze gemeente. Om de uitdagingen die op de gemeente af komen goed op te kunnen pakken, zijn die profilering en zichtbaarheid ook noodzakelijk. Alleen zo zetten we W estland op de kaart bij het Rijk. Of de crisis zich ook in 2023 nog laat gelden, willen we niet afwachten. Door proactief de regie te nemen, willen we een Westland waar het goed ondernemen en werken is. In dat Westland is er ruimte voor innovatie, een leidende rol voor de gemeente in gezondheid en geluk als dragende thema’s van onze Greenport en oog en oor voor de ondernemer en werknemer in de kas, langs de kust en in de kern. Wat wilden we bereiken? • •
Voldoende (fysieke) ruimte voor een toekomstbestendig gl astuinbouwcluster; Een levendige en gastvrije economie met groene, vitale winkelkernen;
• •
Een optimaal vestigingsklimaat voor een Westland waar het goed ondernemen en werken is; Een innovatieve kenniseconomie, met name rond het Floragebied, als kloppend hart van de Greenport.
Beleidsindicatoren Verplichte BBV-indicatoren
Resultaat
Bron
Functiemenging
58,3%
CBS BAG / LISA
De functiemengingsindex (FMI) weerspiegelt de verhouding tussen banen en woningen, en varieert tussen 0 (alleen wonen) en 100 (alleen werken). Bij een waarde van 50 zijn er evenveel woningen als banen. Westland (groen) – Nederland (blauw) Jaar Westland 100 90 80 70 60 50 40 30 20 10 0 2013 2014 2015 2016 2017 2018 2019 2020 2021
Nederland
2013
59,9%
52,6%
2014
59,1%
52,1%
2015
58,6%
52,1%
2016
59,0%
52,3%
2017
58,6%
52,5%
2018
58,9%
52,9%
2019
59,0%
53,3%
2020
58,9%
53,2%
2021
58,3%
53,3%
29
Verplichte BBV-indicatoren
Resultaat
Bron
Vestigingen van bedrijven
168,2
LISA
Het aantal vestigingen van bedrijven, per 1.000 inwoners in de leeftijd van 15 -65 jaar Westland (groen) – Nederland (blauw) Jaar Westland 200 180 160 140 120 100
Nederland
2013
143,6
124,6
2014
148,8
127,8
2015
152,4
131,5
2016
154,9
136,4
2017
153,9
139,6
2018
152,3
145,2
2019
158,9
151,2
2020
163,8
158,1
2021
168,2
165,1
2013 2014 2015 2016 2017 2018 2019 2020 2021
Wat hebben we daarvoor gedaan? Ons economisch uitvoeringsprogramma kent vier sporen die betrekking hebben op de economie in de kernen, het strand en de bedrijventerreinen; de glastuinbouw; de Greenport als cluster en ons vestigingsklimaat in de regio. Daar horen de volgende resultaten bij: •
De Masterplanfase van de Floraontwikkeling is nagenoeg afgerond waardoor we in 2023 kunnen overgaan tot vaststelling in de raad. Buiten deze cruciale tekentafel om zijn we hard aan de slag gegaan met de vorming van een campus . Met verschillende partners zetten we programma’s , zoals Robocrops, op. Hiervoor ontvingen we bovendien Rijksgeld . Deze erkenning laat zien dat we op de goede weg zijn;
•
•
De Westland Agenda III kreeg veel projectaanvragen waarvan het merendeel toegekend is. We besteedden tijd aan bredere bekendmaking wat resulteerde in een verhoogd aantal aanvragen. De afwikkeling van deze projecten vindt in 2023 plaats ; We wilden meer perspectief voor ons areaal. Dat komt neer op een optimale herstructurering van onze kavels en het wegnemen van belemmeringen die het glastuinbouwgebied in de weg liggen. De VORM-regeling is succesvol gebleken en om die reden verlengd. Dat leidde tot een groter
•
aantal gesubsidieerde sloopactiviteiten ; Om de Westlandse glastuinbouwbelangen te behartigen hebben we een actieve lobby opgestart richting kabinet en andere glastuinbo uwgemeenten. Hiertoe zijn, in samenspraak met de raad, brieven gestuurd, hebben we het platform glastuinbouwgemeenten opgericht en zijn we bij het
• •
•
landelijk crisisberaad aangeschoven; We investeerden in de ontwikkelvisie van de coöperatie Broekpolder ; De druk op de ruimte voor glastuinbouw nam toe. Over de gehele breedte zien we een toename van ruimtevragers in het glastuinbouwgebied . Ondernemers met ambities kunnen we moeilijk huisvesten. In het CWP namen we daarom het ontwikkelen van strategisch locatiebe leid op; Het Platform Onderwijs & Arbeidsmarkt maakte niet de doorstart waar we als gemeente naar uitzagen. Tegelijkertijd investeerden we wel in meer kennis over onze arbeidsmarkt . Ook gingen we als gemeente aan de slag met de uitwerking van het Westlands Klavertje. Omdat sociaal ondernemen niet ophoudt bij een keurmerk kijken we naar meer acties om onze ondernemers goed op de kaart te zetten;
•
•
We verstevigden ons relatiebeheer met ondernemers. Een goed voorbeeld hiervan is het contact met jonge tuinders en strandondernemers. Laatstgenoemden hebben we goed willen begeleiden bij de noodzaak voor nieuwe vergunningen ; We maakten meerdere internationale dienstreizen om het glastuinbouwcluster te positioneren. Daardoor weten belangrijke partners in het buitenland, die glastuinbouw in hun eigen land willen ontwikkelen, nu beter dat ze voor kennis en ondernemerschap in Westland terecht kunnen. Zelf leerden we in het buitenland over zaken waar wij nog stappen in willen zetten; bijvoorbeeld agrotoerisme;
30
•
We namen deel aan een aantal inkomende missies uit het buitenland . Het doel van deze missies was om als hoofdstad van de Greenport en overheidspartner in het glastuinbouwcluster onze sector op de kaart te zetten;
• •
We startten voor agrotoerisme een project op om glastuinbouw en recreatie beter te combineren ; Het Transformatiefonds helpt ondernemers van buiten de kern juist de kern in te verleiden ;
•
Er kwam een draagvlakreglement BIZ -metingen. Ook verlengde de BIZ Leehove na positieve meting;
•
We actualiseerden de Nadere Regels Terrassen en maakten een start met het actualiseren van het markten- en standplaatsenbeleid;
•
Voor het MKB ontwikkelden we tijdens de energiecrisis ideeën om ondernemers in de kernen een steun in de rug te bieden. Denk hierbij aan energiescans om te verduurzamen;
• •
We meldden ons aan als strategisch partner bij het Nationaal Park Hollandse Duinen ; De Greenport West-Holland stelde het ambitiedocument Gezondheid en Geluk vast. Dit document is belangrijk voor de toekomst van het Nederlandse tuinbouwcluster in zijn algemeenheid en ook voor Westland als dé hoofdstad. De ambitie is een partner van de samenleving zijn bij het oplossen van belangrijke maatschappelijke vraagstukken. D e vernieuwing, kennis, innovatie en het ondernemende karakter van de bedrijven in Westland zijn belangrijke onderdelen bij het
•
behalen van deze ambitie; We werkten aan oplossingen voor rondvaartboten en regie op vaarrecreatie ;
•
We begonnen aan de nieuwe kustvisie en vonden een oplossing voor de bevoorrading van het strand;
• •
De vaststelling van het bestemmingsplan kust is een feit; Varend Corso kende een succesvolle editie ;
•
Binnen de Greenport West-Holland werkten we aan de Ruimtelijk-Economische Strategie en-, droegen we bij aan de ontwikkeling van de Human Capital Agenda en het Innovatiepact 2.0 ;
•
We traden toe tot belangrijke commissies, raden en platformen om Westland en de Greenport onder de aandacht te brengen bij overheden en bedrijfsleven. Denk aan het platform glastuin-
•
bouwgemeenten, de EBZ en verschillende VNG -commissies; In Leiden-Delft-Erasmusverband richtten we een leerstoel op die wij mede financieren.
Externe ontwikkelingen / risico’s •
De gevolgen van de energiecrisis kunnen nog lang merkbaar zijn binnen het glastuinbouwsector waardoor de verduurzaming van de sector maar moeizaam op gang kan komen ;
•
Stijgende grondstofprijzen zorgen ervoor dat projecten in de openbare ruimte stil komen te liggen. Onze economie is – in sommige gevallen – afhankelijk van deze projecten;
•
De geopolitieke situatie in de wereld laat ongewis of de glastuinbouw van Westland komende winter en daarna nog hard geraakt wordt. We beseffen meer dan ooit hoe groot de impact van de wereldpolitiek op Westland en specifiek de glastuinb ouwsector kan zijn. Die impact kan leiden tot snellere investeringen van kapitaalkrachtigen en het uitsterven van de kleinere ondernemers in de glastuinbouw. Deze disbalans zou verder gestaafd moeten worden met vakkundig onderzoek.
Verbonden partijen Onder andere onderstaande partijen hebben een bijdrage geleverd aan de realisatie van de doelstellingen van dit programma: • •
Metropoolregio Rotterdam Den Haag (MRDH) ; Regionale Ontwikkelingsmaatschappij InnovationQuarter B.V. ;
•
World Horti Center Onroerend Goed B.V. .
Kaderstellende beleidsnota’s • Structuurvisie Westland 2013 -2025; • •
Economische Opgave Westland 2019 -2022; Uitvoeringsprogramma Economie 2020 -2021;
• •
Omgevingsvisie 2.0; Uitvoeringsagenda Bereikbaarheid MRDH ;
31
•
Glastuinbouwvisie Westl and 2040;
• •
Werkboek Westland; Handhavingsstrategie thema glastuinbouw Westland 2020 ;
• •
Beleidsregel strijdig gebruik duurzame glastuinbouw gronden Westland 2020 ; Beleidsregel strijdig gebruik agrarische bedrijfswoning Westland 2020 ;
• •
Subsidieregeling VORM Westland; Bestemmingsplannen (bedrijventerreinen en glastuinbouwgebied) ;
• •
Bedrijventerreinenvisie 2013 -2020; Beleidsvisie Beleef Westland ;
• •
Strategisch kader Internationalisering ; Strategisch kader Public Affairs ;
• •
Horecavisie; Detailhandelsvisie;
• •
Subsidieregeling MKB-fonds; Beleidsregels huisvesting bij tuinders ;
• •
Marktverordening; Standplaatsenbeleid. Wat heeft het gekost? Programma 3 Taakveld
(bedragen x € 1.000) Rekening
Begroting
Begroting
Rekening
2021
Saldo
2022 voor
2022 na
2022
2.669
wijziging 3.413
wijziging 2.714
2.774
-60
3.1
Economische ontwikkeling
3.2
Fysieke bedrijfsinfrastructuur
34
0
140
71
69
3.3
Bedrijvenloket en bedrijfsrege-
683
571
590
751
-161
3.4
lingen Economische promotie
554
798
866
879
-13
Totaal lasten programma 3
3.939
4.783
4.309
4.475
-165
3.1
Economische ontwikkeling
1.211
81
581
849
268
3.2
Fysieke bedrijfsinfrastructuur
22
0
188
63
-125
3.3
Bedrijvenloket en bedrijfsrege-
643
567
567
731
165
3.4
lingen Economische promotie
313
385
295
325
30
Totaal baten programma 3
2.189
1.033
1.630
1.968
338
Saldo van baten en lasten Stortingen reserves
-1.750 0
-3.750
-2.680
-2.506
173
0
3.695
3.648
48
263 263
1.210
3.990
3.831
-159
1.210
295
184
-111
-1.487
-2.540
-2.385
-2.323
62
Onttrekkingen reserves Totaal reservemutaties Programma 3 Saldo programma 3
Cijfermatige analyse tussen programmabegroting en –verantwoording 2022 Deze cijfermatige analyse maakt onderdeel uit van de jaarstukken. De totale afwijking binnen programma 3 bedraagt voordelig € 173.000 voor verrekening met reserves en voordelig € 62.000 na verrekening met reserves. De belangrijkste afwijkingen bestaan uit:
32
Programma 3 3.1 Economische ontwikkelingen 1. Op de deelnemingen vanuit ONW worden vanwege wisselvallige jaaruitkomsten in het verleden geen budgetten begroot. De opbrengsten dienen hier ter dekking van de kosten. Het verschil is dus het totaal aan daadwerkelijke opbrengsten aangezien de begroting 0 is. 2. Op de Westland Agenda III zijn er in 2022 voor € 357.000 minder kosten gemaakt dan begroot. Dit komt door de onvoorspelbaarheid van het aantal ingediende voorstellen op de open regeling en het tijdstip van vergaderen van de commissie en de doorlooptijd waarna uiteindelijk bij goedkeuring de kosten gemaakt worden. 3. Economisch beleid; in 2022 zijn de geplande activiteiten voor het grootste deel uitgevoerd en ook een deel uit voorgaande jaren. Hierdoor zijn er meer kosten gemaakt t.o.v. historische budget op inhuur personeel. Daarnaast is er ook rek ening gehouden met de indexering van subsidies m.b.t. verhoogde kosten energie etc. 4. Op de investeringsimpuls MKB Westland verviel een deel van de geplande activiteiten door tijd- en capaciteits- tekort 5. Overige verschillen kleiner dan € 50.000 3.2 Fysieke bedrijfsinfrastructuur 1. Mutatie boekwaarde. 2. Minder kosten aannemers 3.3 Bedrijvenloket en bedrijfsregelingen 1. In 2022 liepen er in totaal 15 BIZ -en waarvoor niets was geraamd. Hierdoor zijn zowel de ontvangsten als de doorbetalingen hoger uitgevallen. 2.
Overige verschillen kleiner dan € 50.000 3.4 Economische promotie Saldo programma 3 voor verrekening met reserves Stortingen reserves: 1. Reserves Bovenwijkse voorzieningen: geen onttrekkingen Onttrekkingen reserves: 1. Reserve Garantieregeling.risico clusterfinanciering aardwarmte: Er is € 103.000 minder onttrokken aan de algemene reserve. 2. Algemene reserve: Er is € 56.000 minder onttrokken aan de algemene reserve. Saldo programma 3 na verrekening met reserves
Lasten 60 N 236 N
(bedragen x € 1.000) Baten Saldo 268 V 208 V 257 V 21 V
357 V
357 V
212 N
212 N
66 V
66 V
35 N 69 V 69 V 161 N 161 N
13 N 165 N 48 V 48 V
117 N
11 V 125 N 125 N 165 V 165 V
24 V 55 N 125 N 69 V 4 V 4 V
30 V 338 V
17 V 173 V 48 V
159 N
159 N
103 N
103 N
56 N
56 N
179 V
62 V
33
4.4 Onderwijs
Inleiding Binnen het onderwijs staat centraal: Een optimale ontwikkeling en ononderbroken leerlijn van jongeren in het Westland. Belangrijk hierbij: -
Beschikking over een passend onderwijshuisvestingsaanbod ; Essentieel is een goede aansluiting tussen kinderopvang, onderwijs, leerplicht/voortijdig
-
schoolverlaters, arbeidsmarkt en jeugdhulp ; Beschikbaar aanbod voor laaggeletterden van volwasseneneducatie met passende ondersteuning.
Wat wilden we bereiken? • Een Westlandse visie op de ontwikkeling van Westlandse kinderen met held ere actielijnen om •
maatschappelijke uitdagingen het hoofd te bieden; Een goede verbinding tussen onderwijszorg en jeugdhulp;
• •
Een brede en optimale ontwikkeling van Westlandse jongeren; Minder laaggeletterden in Westland;
• •
Een duurzame aanpak voor achtersta nden in het onderwijs en de voorschoolse periode; Een goede verbinding tussen het onderwijs, de arbeidsmarkt en het Westlandse bedrijfsleven;
•
Toekomstbestendige schoolaccommodaties (medewerking verlenen aan de ontwikkeling van brede scholen, integrale kind centra, samenwerk- en ontmoetingsscholen, tienercolleges) voor het primair en voortgezet onderwijs met een goede spreiding over Westland.
Prestatie-indicatoren Verplichte BBV-indicatoren
Resultaat
Bron
Absoluut verzuim
1,3
DUO/Ingrado
Van absoluut verzuim is sprake als een leerplichtige jongere tussen de 5 en 16 jaar of een jongere van 16 of 17 jaar die valt onder de kwalificatieplicht niet is ingeschreven op een school en ook niet vrijgesteld is van de inschrijvingsplicht. De cijfers v an Ingrado hebben betrekking op schooljaren. De periodeaanduiding "2017" staat voor schooljaar "2016/2017". De eenheid is per 1.000 leerlingen. Westland (groen) – Nederland (blauw) Jaar 4,0 3,6 3,2 2,8 2,4 2,0 1,6 1,2 0,8 0,4 0,0 2014 2015 2016 2017 2018 2019 2020 2021
Westland
Nederland
2014
0,9
2,8
2015
0,7
2,3
2016
2,1
1,8
2017
0,9
1,8
2018
0,6
2,1
2019
1,0
2,4
2020
0,9
2,7
2021
1,3
2,7
34
Verplichte BBV-indicatoren
Resultaat
Bron
Relatief verzuim
18
DUO/Ingrado
Van relatief verzuim is sprake als een op een school ingeschreven leer - of kwalificatieplichtige jongere ongeoorloofd afwezig is. De periodeaanduiding "2017" staat voor schooljaar "2016/2017". De eenheid is per 1.000 leerlingen. Westland (groen) – Nederland (blauw)
Jaar
Westland
Nederland
2014
20
31
2015
18
29
2016
19
27
2017
21
27
22
2018
28
25
18
2019
27
25
14
2020
21
20
10
2021
18
20
42 38 34 30 26
2014 2015 2016 2017 2018 2019 2020 2021
Verplichte BBV-indicatoren
Resultaat
Bron
Voortijdig schoolverlaters (VO + MBO)
1,4%
DUO/Ingrado
Het percentage van het totaal aantal leerlingen (12 - 23 jaar) dat voortijdig, dat wil zeggen zonder startkwalificatie, het onderwijs verlaat. De cijfers van DUO hebben betrekking op schooljaren. De periodeaanduiding "2017" staat voor schooljaar "2017/2018". Westland (groen) – Nederland (blauw) 5,0% 4,0% 3,0% 2,0% 1,0% 0,0%
Jaar
Westland
Nederland
2013
2,1%
3,2%
2014
1,7%
2,1%
2015
1,0%
1,7%
2016
1,1%
1,7%
2017
1,5%
1,8%
2018
1,4%
1,9%
2019
1,3%
2,0%
2020
1,0%
1,7%
2021
1,4%
1,9%
2013 2014 2015 2016 2017 2018 2019 2020 2021
Wat hebben we daarvoor gedaan? •
Er is uitvoering gegeven aan de Leerplichtwet. Daarnaast is er, onder regie van centrumgemeente Den Haag, uitvoering gegeven aan de aanpak voortijdig schoolverlaten. Doel hierbij is het voorkomen van schooluitval. De VSV agenda is hierin leidend. Hierbij w ordt gebruik gemaakt van het inzetten van coachingstrajecten en loopbaanbegeleiding ;
•
Er is uitvoering gegeven aan de sluitende aanpak gericht op jongeren in kwetsbare posities (JiKP), waarbij jongeren die school gaan verlaten in beeld zijn bij de jongerenc onsulent participatie. Deze werkt intensief samen met het Speciaal Voortgezet Onderwijs, Praktijkonderwijs, VMBO en entreeonderwijs (lokaal en regionaal). Insteek is een sluitende aanpak, zodat de jongere niet thuis komt te zitten na schoolverlaten. Doel i s een passende plek, bijvoorbeeld in de vorm van vervolgonderwijs (MBO entree), arbeid met of zonder begeleiding, dagbesteding en/of
•
zorg; Uitvoering van toezicht op het openbaar onderwijs door controle op de jaarstukken van Stichting
•
West Openbaar Onderwi js; We hebben medewerking verleend aan de ontwikkeling van integrale kindcentra en een tienercollege: o Het tienercollege 'De Expeditie' in Poeldijk. Een school waarbij grenzen vervagen tussen primair en voortgezet onderwijs. In dit project gaan de scholen De Nieuwe Weg (primair)
35
en ISW Irenestraat (voortgezet) samen. De architectenselectie is gestart en zal in januari o
2023 worden afgerond; Integrale kindcentra waaronder nieuwbouw van de Waalcampus in 's Gravenzande en Molensloot in De Lier. Voor beide projecten is ingezet op het financieel sluitend krijgen van de businesscase passend bij de kaders van het Integraal Huisvestingsplan. Voor beide scholen geldt dat er een definitief ontwerp is. De start van de bouw wordt verwacht in 2023;
o
Integrale kindcentra de Hoogvlieger en Wateringen-Noord. We hebben locatieonderzoek verricht wat in 2023 moet leiden tot een locatiekeuze voor beide scholen. Voorbereidende werkzaamheden, zoals het opstellen van een programma van eisen passend bij het onderwijsconcept, zijn verricht en gefaciliteerd door de gemeente. Voor de Hoogvlieger geldt dat zij tot nieuwbouw zijn gehuisvest op een tijdelijke locatie (voorheen gehuisvest aan de Savornin Lohmanstraat). De nieuwe school in Wateringen wordt nog opgericht ;
•
We hebben uitvoering gegeven aan de wettelijke zorgplicht door: o Yunus Emre, de Islamitische school te huisvesten in de Savornin Lohmanstraat vanaf schooljaar 2022/2023. Een locatie die gedeeld wordt met de Regenboog, aangezien deze school aanvullende capaciteit nodig had; o
o
Te starten met de zoektocht naar alternatieve huisvesting voor de Herman Broeren locatie Monster, omdat zij het terrein van ’s-Heeren Loo dienen te verlaten in verband met opzegging van de pacht; Te starten met het voorbereiden van tijdelijk e huisvesting voor ISW Hoogeland, vanwege groei van het aantal leerlingen en het inkrimpen van de huisvestingscapaciteit door opzegging van de huur door Lentiz;
•
Het Integraal Huisvestingsplan (IHP) voor primair onderwijs, speciaal basisonderwijs en (voortgezet) speciaal onderwijs is in overleg met de betrokken schoolbesturen geactualiseerd en door de raad vastgesteld. De onderwijshuisvestingsverordening wordt op een later moment aangepast, zodra meer zicht is op de verwachte wetswijziging ;
•
In samenwerking met ISW zijn we gestart met de actualisering van het integraal huisvestingsplan voor het voortgezet onderwijs. Afronding staat gepland in 2023 ;
•
In 2022 zijn wij in samenwerking met de schoolbesturen en samenwerkingspartners gestart met de uitwerking van de programmalijnen van de Lokaal Educatieve Agenda (LEA). De programmalijnen worden in de volgende vijf projecten uitgewerkt: ( ontwikkelen analyse instrument, taalaanbod versus vraag, vergroten deelname voor- en vroegschoolse educatie, samenwerking en ou-
•
derbetrokkenheid; De regeling leerlingenvervoer is uitgevoerd ;
• •
Vervoer is georganiseerd voor leerlingen van de Schakelklas; Voor alle Oekraïense leerlingen is er onderwijs en vervoer naar dit onderwijs georganiseerd. Dit is gedaan bovenop het al te organiseren vervoer en heeft de nodige inspanning gekost. Voor de kinderen in de leerplichtige leeftijd heeft ook uitvoering van de Leerplichtwet plaatsgevonden ;
•
In het schooljaar 2021/2022 is het aantal schakelklassen van Taalschool Westland van 3 uitgebreid naar 11 in het primair onderwijs (onderbouw, middenbouw en bovenbouw) gefaciliteerd voor kinderen van statushouders en Oekraïners. Eind 2022 waren er 12 schakelklassen. Daarnaast zijn er afspraken gemaakt voor de opvang van 3 groepen Oekraïen se leerlingen voortgezet
•
onderwijs door ISW. Ook voor deze leerlingen is het vervoer georganiseer d; Er is regie gevoerd op de bestrijding van onderwijsachterstanden in de voorschoolse periode. Dit deden we door het faciliteren van de voorschoolse en vroegs choolse educatie (VVE) en het stimuleren van samenwerking in de keten ;
•
•
We hebben het gebruik van gesubsidieerde peuteropvang voor kinderen gestimuleerd en gefaciliteerd. Dit is opgezet voor de doelgroep ouders die niet in aanmerking komen voor kinderopvangtoeslag van de Belastingdienst ; Om de brede talentontwikkeling van Westlandse jongeren te stimuleren hebben wij de samenwerking tussen primair- en voortgezet onderwijs, kinderopvang, Westland Cultuurweb, Bibliotheek Westland en Westland Natuur- en Techniekweb (WNTweb) geactiveerd en gefaciliteerd ;
•
In samenwerking met de gemeenten in de arbeidsmarktregio Haaglanden is een regionaal plan van aanpak bestrijding laaggeletterdheid opgesteld. Het plan is door het college vastgesteld en
36
ter kennisneming van de gem eenteraad gebracht. Het regionale plan is in samenwerking met de •
Westlandse taalhuispartners uitgewerkt in een convenant en uitvoeringsprogramma ; Aan de VO-scholen is subsidie verstrekt om het schoolmaatschappelijk werk en maatschappelijke stage te organiseren.
Externe ontwikkelingen / risico’s • De rijksvergoeding onderwijshuisvesting is niet toereikend voor gemeenten en schoolbesturen. Om toch te voldoen aan de wettelijke taak en te voorzien in toekomstbestendige huisvesting is gelijktijdig met vaststelling van het integraal huisvestingsplan (IHP) voor primair -, speciaal- en (voortgezet) speciaal onderwijs het normbedrag verhoogd van € 2.241 naar € 3.200 per vierkante meter bruto vloeroppervlak ; •
De verwachte groei van het aantal kinderen in Westland zorgt voor een toenemende ruimtebehoefte bij primair en voortgezet onderwijs en kinderopvang. In de planvorming van onderwijshuisvestingsprojecten wordt rekening gehouden met de toekomstige ruimtebehoe fte middels leerlingenprognoses. Deze zijn verwerkt in het integraal huisvestingsplan voor primair -, speciaal
•
basis- en (voortgezet) speciaal onderwijs ; Er is onduidelijkheid wat betreft de toekomst van de kinderen uit Oekraïne. Als deze kinderen langere tijd in Nederland blijven (en mogelijk worden dit er nog meer), dan heeft dit invloed op de ruimtebehoefte bij de scholen. Maar ook de inzet die we plegen op het terrein van de Leerplichtwet en het voortijdig schoolverlaten wordt hierdoor beïnvloed (bijvoor beeld voor wat betreft de ambtelijke capaciteit) ;
•
Er is rekening gehouden met het risico dat bij het verlies van werk door ouders, een mogelijke toenemende vraag zou kunnen ontstaan op gesubsidieerde peuteropvang. Er heeft echter geen significante stijging plaatsgevonden in deze groep. Ook is er slechts beperkt sprake geweest van een stijging in wachtlijsten bij plaatsing voor de Kinderopvang ;
•
Samen met de onderwijs - en kinderopvangpartners hebben we acties geformuleerd voor het beperken van de onderwijsach terstanden gerelateerd aan COVID-19. De NPO-gelden worden hiervoor ingezet.
Verbonden partijen Sociaal Kernteam B.V. (SKT) is de verbonden partij die een bijdrage levert aan de realisatie van de doelstellingen van dit programma . Kaderstellende beleidsnota’s • Sociaal Beleidskader Kernachtig Sociaal 2016; • •
Verordening voorzieningen huisvesting onderwijs Westland 2015; Verordening Leerlingenvervoer gemeente Westland 2018 ;
• •
Integraal huisvestingsplan primair onderwijs; Lokaal Educatieve Agenda 2022-2025.
37
Wat heeft het gekost? Programma 4 Taakveld
(bedragen x € 1.000) Rekening
Begroting
Begroting
Rekening
2021
2022 voor
2022 na
2022
wijziging 8.501
Saldo
4.2
Onderwijshuisvesting
9.424
wijziging 8.930
8.361
139
4.3
Onderwijsbeleid en leerlingenzaken
5.163
3.673
6.181
6.298
-117
Totaal lasten programma 4 4.2 Onderwijshuisvesting 4.3 Onderwijsbeleid en
14.587 983 2.919
12.603 1.014 380
14.681 1.113 2.303
14.659 1.119 2.941
22 6 638
leerlingenzaken Totaal baten programma 4 Saldo van baten en lasten Stortingen reserves Onttrekkingen reserves Totaal reservemutaties
3.903
1.394
3.416
4.060
644
-10.684
-11.208
-11.266
-10.599
666
0
0
955
955
0
533
183
999
752
-247
533
183
44
-203
-247
-10.151
-11.025
-11.221
-10.802
419
programma 4 Saldo programma 4
Cijfermatige analyse tussen programmabegroting en –verantwoording 2022 Deze cijfermatige analyse maakt onderdeel uit van de jaarstukken. De totale afwijking binnen programma 4 bedraagt voordelig € 666.000 voor verrekening met reserves en voordelig € 419.000 na verrekening met reserves. De belangrijkste afwijkingen bestaan uit: (bedragen x € 1.000) Programma 4 4.2 1.
Onderwijshuisvesting De afronding van (bouw)werkzaamheden aan de Savornin
Lasten
Baten
Saldo
139 V 237 V
6 V
145 V 237 V
Lohmanstraat in Naaldwijk verband houdend met het huisvesten van Yunus Emre en de Regenboog vindt in 2023 plaats. Dit geldt ook voor de financiële afronding voor het beschikbaar stellen van de middelen v oor het 2.
onderwijsleerpakket. Het groot onderhoud voor Godfried Bomans is in 2022
124 N
124 N
eenmalig in de exploitatie geboekt omdat het budget van de voorziening niet toereikend was. 3. 4.3
Diverse afwijkingen kleiner dan € 50.000 Onderwijsbeleid en leerlingenzaken
26 V 117 N
6 V 638 V
32 V 521 V
1.
Leerlingenvervoer: Leerlingenvervoer heeft een nadeel van € 309.000. Er is een toename in complexe casuïstiek
168 N
3 V
165 N
364 N
364 V
0
en het aantal kinderen dat verder weg naar school moet loopt op vanwege wachtlijsten op scholen. Ook zijn schooltijden steeds vaker afwijkend, wat voor meer ritten en meer kilometers zorgt. 2.
Onderwijsachterstandenbeleid: onderwijsachterstandenbeleid betreft een specifieke uitkering van het rijk. Op deze post is meer uitgeven en meer ontvangen dan begroot. Daarnaast is een SPUK ontvangen van € 258.291 voor het inhalen van onderwijsachterstanden als gevolg van de Corona-crises Per saldo is het resultaat neutraal..
3.
Het voordeel op peuterspeelzalen van € 456.000 ontstaat omdat een deel van de lasten van peuterspeelzalen ge-
456 V
456 V
boekt kon worden op de specifieke uitkering OAB. Hierdoor ontstaat er een voordeel binnen de eigen gemeentelijke middelen.
38
4.
SPUK onderwijsvertraging en onderwijshuisvesting Oe-
393 N
393 V
0
kraïense vluchtelingen: Het rijk heeft specifieke uitkeringen beschikbaar gesteld voor onderwijsvertraging als gevolg van Corona en onderwijshuisvesting Oekraïense vluchtelingen. Op deze posten is meer ont vangen en meer uitgegeven dan begroot. Per saldo is het resultaat neutraal. 5.
Lokaal educatieve agenda: in de slotwijziging is reeds € 450.000 overschot 2022 overgeheveld naar 2023. Het
92 V
92 V
overschot is nog eens € 92.000 hoger dan bij de slotw ijziging voorzien. In de door de raad vastgestelde lokaal educatieve agenda 2022 – 2025 is opgenomen dat een overschot beschikbaar blijft voor de LEA. Aan de raad zal worden voorgesteld dit overschot opnieuw beschikbaar te stellen in 2023. 6.
RMC: Van de gemeente Den Haag ontvangt Westland een bijdrage voor de uitvoering van de RMC casemanage-
220 V
132 N
87 V
40 V
10 V
50 V
22 V
644 V
666 V
ment, waaronder het preventief begeleiden van dreigende vroegtijdig schoolverlaters. De lasten liggen lager door lagere personeelslasten, minder trajecten ingezet en activiteiten uitgevoerd door de (nasleep) van Corona. Hier7.
door is ook een lagere bijdrage van Den Haag ontvangen. Diverse afwijkingen kleiner dan € 50.000
Saldo programma 4 voor verrekening met reserves Stortingen reserves Onttrekkingen reserves 1. RMC: overheveling uit 2021 niet besteed. Hierdoor geen
247 N 121 N
onttrekking uit algemene reserve nodig. Als gevolg van prijsstijgingen in de bouw van scholen die
73 N
2.
binnen het IHP worden gefinancierd, zijn enkele kleine overschrijdingen onder de € 50.000 te zien die optellen 3.
tot € 73.000 Diverse afwijkingen kleiner dan € 50.000
Saldo programma 4 na verrekening met reserves
53 N 22 V
397 V
419 V
39
4.5 Sport, cultuur en recreatie
Inleiding Sport, cultuur(historie) en natuur dragen bij aan een fijn leefklimaat in Westland. Er zijn unieke recreatiemogelijkheden en er is ruimte voor rust en ontspanning. Op korte afstand van de omliggende stedelijke gebieden bevinden zich verschillende landschap pen, ecologische zones en belevingen. Naast de routes voor fietsers, ruiters, vaarrecreanten en skaters, hebben we een kilometerslang familiestrand. Bij de ruimtelijke inrichting is er in Westland steeds meer oog voor de landschappelijke waarde van ons erfgoed en kunstobjecten. We hebben de ambitie om zoveel mogelijk Westlanders in aanraking te laten komen met cultuur. Het verenigingsleven bloeit. Inwoners en bedrijven zijn zeer betrokken bij de verenigingen. Hierbij past een gemeentelijke overheid die init iatieven en activiteiten van verenigingen en hun leden de ruimte geeft. Wij faciliteren de basisvoorzieningen voor de breedtesport, zijn betrokken bij Topsport Westland en zijn verder ondersteunend in situaties die daar om vragen. Wat wilden we bereiken? • Het optimaliseren van de belevingswaarde van de kust; •
Het versterken van bestaande groenstructuren om ecologische kwaliteiten en recreatie te bevorderen;
• •
Kwalitatief beter groen in de leefomgeving aanbrengen; Een gezonde ecologie in de Westlandse wateren;
• •
Sterke verweving van cultuur en cultuurhistorische kwaliteiten in de Westlandse samenleving; Een krachtig (sport)verenigingsleven behouden en ondersteunen met duurzaam gemeentelijk (sport)accommodatiebeheer.
Wat hebben we daarvoor geda an? Groen en Recreatie •
Kwalitatieve inzet van groen in de leefomgeving. Dit leidt tot forse extra investeringen in de komende jaren in de vergroening van de dorpskernen;
• •
Installeren nieuw meubilair voor alle strandslagen; Verder verbeteren parkeersysteem e n inzet van verkeersregelaars en gastheren op zonnige
•
stranddagen; We hebben meer dan 1.000 bomen geplant in het plantseizoen 2022;
•
Er zijn een aantal ecologische zones afgerond en geïnitieerd. Een voorbeeld van zo’n gebied is de Poelzone;
• •
Uitbreiding Prinsenbos voltooid; Bij herstructurering van groenvakken is beter groen teruggebracht, in 2022 zijn meer dan 100
•
vakken gerenoveerd; Onderhoud en beheer is conform de GGP kwaliteitsniveaus uitgevoerd, daar waar nodig is hierop bijgestuurd.
Sport •
De sportdeelname van kwetsbare groepen zoals ouderen en gehandicapten is gestimuleerd door Vitis uitvoering te laten geven aan het Sportakkoord. Er is hiervoor aan een breed scala aan projecten een bijdrage verleend. Vanuit het regionale samenwerkingsverband Inclusief Sporten en Bewegen is de app Uniek Sporten beschikbaar gekomen die sportmogelijkheden voor mensen met een beperking inzichtelijk maakt. Ook is er een uitleenservice voor sporthulpmiddelen voor Westlanders met een beperking gerealiseerd;
•
Waar mogelijk steun gegeven aan sportverenigingen en scoutingorganisaties bij investeringen in sportfaciliteiten. Door middel van de 25% -subsidieregeling en garantiestellingen in samenwerking met de Stichting Waarborgfonds Sport. In 2022 zijn diverse subsidies verleend voo r de vernieuwing en verbetering van de sportaccommodaties en scoutinggebouwen;
•
De kwaliteit en toekomstbestendigheid van sportparken en zwembaden is versterkt. Een aantal (kunst)grasvelden zijn vernieuwd en er zijn voorbereidingen getroffen voor de renovat ie van zwembad De Hoge Bomen en De Waterman. De kosten voor de renovatie van De Waterman blijken door externe ontwikkelingen op de bouwmarkt dusdanig hoog te liggen dat een bestuurlijke
40
heroverweging over de toekomst van dit zwembad noodzakelijk is geworde n. Er is een intentieovereenkomst afgesloten met bedrijven voor de aankoop van de benodigde grond voor de capaciteitsuitbreiding van sportpark de Zweth (De Lier) en er heeft planvorming plaatsgevonden voor de capaciteitsuitbreiding van sportpark Verburch (Poeldijk). De aanbesteding van de gemeentelijke binnensportvoorzieningen is opgestart en wordt in 2023 vervolgd. Verenigingen zijn in samenwerking met Sport NL Groen geïnformeerd over de (financiële) mogelijkheden bij de verduurzaming van hun accommodatie; •
(Sport)Verenigingen zijn financieel ondersteund met de mogelijkheid om een belangrijk deel van OZB aanslagen middels subsidies terug te krijgen;
•
Vanuit het Topsportfonds Westland is financiële ondersteuning verleend aan de talentontwikkeling van een verschillende Westlandse topsporters. Voor de organisatie van topsportevenementen en deelname van Westlandse verenigingen aan topsportevenementen zijn eveneens financiele bijdragen verleend.
Cultuur •
De programma’s voor de gesubs idieerde culturele instellingen Museum Westland, Westlandthea-
•
ter De Naald, Bibliotheek en CultuurWeb verder geïmplementeerd; Ingezet op uitvoering van de Cultuurkoers met accent op actievere inzet van de culturele organi-
•
saties; Cultuureducatie op school g estimuleerd door kinderen en jongeren in aanraking te laten komen
•
met kunst, cultuur en erfgoed; Cultuur ingezet voor maatschappelijke activering en preventie;
•
Nieuwbouwmogelijkheden voor het Westlandtheater zijn verder onderzocht. Dit wordt onderdeel van de uitwerking van de ontwikkelingsvisie Verdilaan;
•
Er is meer zichtbaarheid gecreëerd van cultuurhistorisch erfgoed, zoals de renovatie van het eerste deel van de Fruitmuur die zo bepalend is voor de Westlandse identiteit en de nieuwe
•
website op het gebied van het Westlands historisch erfgoed is gerealiseerd; Het proces van het afstoten van een deel van de kunstcollectie is nagenoeg afgerond ;
• •
Het onderhoud van de kunst in de openbare ruimte heeft extra aandacht gekregen ; De ontwikkeling van een visie op Cu ltureel erfgoed. Het beoogde Cultureel Erfgoedbeleid omvat
•
een cultuurhistorische waardenkaart die in 2023 zal worden opgeleverd; De verkenning en inventarisatie voor de ontwikkeling van de kerkenvisie zijn afgerond;
•
Inzet op uitvoeren van de Cultuurkoers, ondanks beperkt beschikbare middelen, met accent op actievere inzet van de culturele organisaties;
• •
Inzetten van cultuur voor maatschappelijke activering en preventie; Meer zichtbaarheid creëren van cultuurhistorisch erfgoed, dat zo bepalend is voor de W est-
•
landse identiteit; Het beleid op cultureel erfgoed en monumenten actualiseren in het kader van de invoering van
•
de omgevingswet; Het project Archiefbewerking is opgezet om aan de archiefwet te voldoen.
Externe ontwikkelingen / risico’s Sport • De rijksregelingen voor sportverenigingen en zwembadexploitanten zijn benut om de financiële gevolgen van de laatste fase van de coronapandemie op te vangen, o.a. door het verlenen van huurkortingen aan zwembadexploitanten; •
De enorme stijging van de energiepr ijzen zorgt ervoor dat de exploitatie van sportaccommodaties onder druk komt te staan. Dit geldt met name voor zwembaden en in mindere mate sporthallen. Te voorzien valt dat de exploitatiebijdrage voor de gemeentelijke binnensportvoorzieningen in de toekomst gaat stijgen. Tevens leidt dit tot een verhoogde urgentie voor verduurzaming van
•
sportaccommodaties; De forse stijging van de bouwprijzen zorgt ervoor dat de kosten voor gemeentelijke investeringen in sportaccommodaties omhoog gaan.
41
Verbonden partijen Westland Theater de Naald; Westlands Museum; Westland Cultuurweb; Bibliotheek Westland; Coöperatief Beheer Groengebieden Midden -Delfland (CBG). Kaderstellende beleidsnota’s • Sociaal beleidskader Kernachtig Sociaal 2016; • •
Kadernota sportbeleid 2008-2020 Deelnota’s sportbeleid 2010-2020;
• •
Gebiedsgericht plan 2019 -2022; Westland Cultuurkoers 2030;
• •
Structuurvisie Westland 2025; Waterklimaatplan 2019;
•
Vaarrecreatie in Westland 2012.
Wat heeft het gekost? Programma 5
(bedragen x € 1.000) Rekening
Begroting
Begroting
Rekening
2022 voor 2022 na wijwijziging ziging
2022
Saldo
Taakveld
2021
5.1
Sportbeleid en activering
434
451
548
444
105
5.2
Sportaccommodaties
8.868
6.400
7.637
7.780
-143
5.3
Cultuurpresentatie, cultuurproductie en
3.410
3.267
3.615
3.703
-88
5.4
cultuurparticipatie Musea
1.103
1.060
1.019
1.046
-28
5.5
Cultureel erfgoed
337
335
424
449
-25
5.6
Media
2.673
2.577
2.610
2.682
-72
5.7
Openbaar groen en (openlucht)recreatie
8.670
8.982
10.402
10.049
353
25.493
23.072
26.254
26.152
102
121
0
0
175
175
Totaal lasten programma 5 5.1
Sportbeleid en activering
5.2
Sportaccommodaties
3.273
1.193
1.970
1.712
-258
5.3
Cultuurpresentatie, cultuurproductie en
356
212
256
288
31
1
3
5
0
-5
5.4
cultuurparticipatie Musea
5.5
Cultureel erfgoed
5
1
1
22
22
5.6
Media
102
75
75
75
0
5.7
Openbaar groen en (openlucht)recreatie
217
131
128
247
119
Totaal baten programma 5
4.074
1.614
2.434
2.519
84
Saldo van baten en lasten
-21.419
-21.458
-23.820
-23.633
188
609
284
1.335
1.335
0
1.370
801
2.636
2.139
-496
761
517
1.300
804
-496
-20.659
-20.941
-22.520
-22.829
-308
Stortingen reserves Onttrekkingen reserves Totaal reservemutaties programma 5 Saldo programma 5
Cijfermatige analyse tussen programmabegroting en –verantwoording 2022 Deze cijfermatige analyse maakt onderdeel uit van de jaarstukken.
42
De totale afwijking binnen programma 5 bedraagt voordelig € 188.000 voor verrekening met reserves en nadelig € 308.000 na verrekening met reserves. De belangrijkste afwijkingen bestaan uit: (bedragen x € 1.000) Programma 5 5.1 Sportbeleid en activering 1. Specifieke uitkering Sport akkoord: het rijk heeft een specifieke
Lasten
Baten
Saldo
105 V 92 N
175 V 92 V
280 V
uitkering Sportakkoord beschikbaar gesteld. Op deze post is meer uitgeven en meer ontvangen dan begroot. Per saldo is het 2.
resultaat neutraal. Investeringssubsidies sport: bij de slotwijziging is reeds €
115 V
115 V
52 V
52 V
480.000 overgeheveld naar 2023. Eind 2022 blijkt dat het overschot nog eens € 115.000 hoger ligt. Hier zijn al subsidies voor toegekend, echter nog niet uitbetaald. Aan de raad zal worden voorgesteld om het resterende overschot opnieuw beschikbaar te 3.
stellen in 2023. Subsidies topsport: In de Corona periode (2020 -2021) hebben enkele Topsport-evenementen geen doorgang gevonden waarvoor wel subsidie was verleend. Deze bedragen zijn in 2022 aange-
4.
wend waardoor middelen in 2022 niet hoefden wor den uitgekeerd. Afrekening specifieke uitkering stimulering Sport 2021: de defini-
80 V
80 V
3 V 258 N
33 V 401 N
tieve afrekening van de SPUK stimulering sport heeft plaatsgevonden. Er is € 80.000 meer binnen gekomen dan verwacht. 5. Diverse afwijkingen kleiner dan € 50.000 5.2 Sportaccommodaties
30 V 143 N
1.
108 N
108 N
148 V
148 V
240 N
240 N
214 V
214 V
2.
Boetzelaer: Betreft voor het grootste deel (€ 89.000) een subsidiebedrag ter dekking van het Corona gerelateerde exploitatietekort in nov-dec 2021 voor Zwembad de Boetzelaer OZB compensatie sportverenigingen: Voor 2020 t/m 2022 heeft de gemeente de OZB kosten van verenigingen voor 75% overgenomen. Het resterende deel van de uitgaven ad € 74.000 is hier-
3.
onder verantwoord onder zwembaden (binnen en buiten). Zwembaden (binnen en buiten): Bij Zwembad Kon Julianaweg (Maesemunde) wordt het grootste deel van de overschrijding veroorzaakt door een verleende huurkorting i.v.m. Corona .
4.
5.
Zwembad reserve: Op zwembaden reserve is een groot bedrag nog niet aangewend i.v.m. uitgestelde besluitvorming m.b.t zwembad Waterman. Sportaccommodaties:In 2022 werd rekening gehouden met de
193 N
193 N
65 N 31 V
222 N 57 N
ontvangst van een SPUK voor sportaccommodaties. Deze is doorgeschoven naar 2023. 6. Diverse afwijkingen kleiner dan € 50.000 5.3 Cultuurpresentatie, cultuurproductie en
157 N 88 N
1.
cultuur participatie Corona subsidies: er is minder gebruik gemaakt van de Corona
67 V
67 V
2.
subsidie-regeling cultuur dan verwacht. Groot onderhoud: voor groot onderhoud is in 2022 geen voorzie-
79 N
79 N
ning beschikbaar. Bij de jaarrekening 2021 is een reserve voor groot onderhoud gevormd. In 2022 was er geen onttrekking voor groot onderhoud geraamd waardoor de lasten voor groot onderhoud rechtstreeks in de exploitatie zijn geboekt. 3. Diverse afwijkingen kleiner dan € 50.000 5.4 Musea
77 N 28 N
31 V 5 N
45 N 32 N
5.5 Cultureel erfgoed 5.6 Media
25 N 72 N
22 V
3 N 72 N
43
1.
Diverse afwijkingen kleiner dan € 50.000
5.7 Openbaar groen en (openlucht)recreatie 1. De twee belangrijkste veroorzakers van het voordeel op de uitga-
72 N
72 N
353 V
119 V
472V
102 V
84 V
188 V
ven waren het dagelijks onderhoud (maaien en sloten ad (€27.000) en overige diensten (inhuur/uitbesteding ad €148.000) Saldo programma 5 voor verrekening met reserves Stortingen reserves Onttrekkingen reserves 1. Lagere onttrekking reserve steunfonds corona door minder ge2.
496 N 142 N
bruik diverse subsidieregelingen Reserve zwembaden
3. Diverse afwijkingen kleiner dan € 50.000 Saldo programma 5 na verrekening met reserves
227 N 102 V
127 N 412 N
308 N
44
4.6 Sociaal domein
Inleiding De ambitie binnen het Sociaal Domein is: iedereen in Westland kan zoveel en zo goed mogelijk meedoen in de samenleving. De afgelopen jaren lag de nadruk op het overnemen van de taken van het Rijk. We zagen de uitgaven binnen het sociaal domein stevig oplop en. Dit door de toenemende vraag naar ondersteuning, kostenstijgingen en het achterblijven van de Rijksbijdrage. In 2022 hebben we ons gericht op het operationaliseren van de transformatie -projecten. De projecten zijn gericht op het verbeteren van de kwali teit van dienstverlening. Ook hebben we meer grip en sturing gerealiseerd om de kosten meer beheersbaar te houden. Wat wilden we bereiken? • Iedereen kan meedoen aan de Westlandse samenleving, waar nodig met ondersteuning; • •
Mensen in de Westlandse samenlevin g steunen elkaar en zetten zich in voor hun omgeving; De Westlandse jeugd kan zich optimaal ontwikkelen en veilig opgroeien;
•
Een transformatie van het sociaal domein en de kosten beheersbaar houden.
Prestatie-indicatoren Verplichte BBV-indicatoren
Resultaat
Bron
Banen
905,0
LISA
Onder een baan wordt een vervulde positie verstaan. Dit betreffen zowel fulltimers, parttimers als uitzendkrachten. De indicator betreft het aantal banen per 1.000 inwoners in de leeftijd van 15 tot en met 65 jaar. Westland (groen) – Nederland (blauw) 1000 900 800 700 600 2013 2014 2015 2016 2017 2018 2019 2020 2021
Jaar
Westland
Nederland
2013
910,1
745,5
2014
890,8
742,3
2015
879,6
745,5
2016
900,1
753,9
2017
895,6
763,1
2018
898,7
777,7
2019
917,0
794,4
2020
916,1
796,2
2021
905,0
805,5
45
Verplichte BBV-indicatoren
Resultaat
Jongeren met een delict voor de rechter
1%
Bron Verwey Jonker Instituut/CBS
Het percentage jongeren (12-21 jaar) dat met een delict voor de rechter is verschenen. Westland (groen) – Nederland (blauw) 3%
3%
2%
1%
0% 2013 2014 2015 2016 2017 2018 2019 2020
Jaar
Westland
Nederland
2013
2%
2%
2%
2014
2%
2%
2%
2015
1%
1%
2016
1%
1%
1%
2017
1%
1%
1%
2018
1%
1%
2019
1%
1%
2020
1%
1%
0%
Verplichte BBV-indicatoren
Resultaat
Kinderen in uitkeringsgezin
4%
Bron Verwey Jonker Instituut Kinderen in Tel
Het percentage kinderen tot 18 jaar die in een gezin leven dat van een bijstandsuitkering moet rondkomen. Jaar
Westland
Nederland
2013
3%
6%
6%
2014
4%
6%
5%
2015
4%
7%
4%
2016
4%
7%
3%
2017
4%
7%
2%
2018
4%
7%
2019
4%
6%
2020
4%
6%
2021
4%
6%
Westland (groen) – Nederland (blauw) 8% 7%
1% 0% 2013 2014 2015 2016 2017 2018 2019 2020 2021
Verplichte BBV-indicatoren
Resultaat
Bron
Netto arbeidsparticipatie
77,3%
CBS Diefstallen
Het percentage van de werkzame beroepsbevolking ten opzichte van de (potentiële) beroepsbevolking. Jaar
Westland
Nederland
2013
69,9%
66,7%
2014
70,4%
66,2%
72%
2015
71,2%
66,7%
70%
2016
71,8%
67,1%
68%
2017
73,2%
67,9%
66%
2018
74,1%
69,1%
64%
2019
74,6%
70%
2020
74,9%
69,6%
2021
74,7%
70,4%
2022
77,3%
72,2%
Westland (groen) – Nederland (blauw) 76% 74%
62% 60% 2013 2014 2015 2016 2017 2018 2019 2020 2021 2022
46
Verplichte BBV-indicatoren
Resultaat
Werkloze jongeren
1%
Bron Verwey Jonker Instituut/CBS
Het percentage personen van 16 t/m 22 jaar die als werkzoekende staan ingeschreven bij het UWV WERKbedrijf en tegelijkertijd geen baan hebben als werknemer volgens de Polis administratie. Westland (groen) – Nederland (blauw)
Jaar
Westland
Nederland
2,5%
2012
1%
1%
2013
1%
1%
2014
1%
2%
1,5%
2015
1%
2%
1,0%
2016
1%
2%
2017
1%
2%
2018
1%
2%
2019
1%
2%
2020
1%
2%
2021
1%
2%
2,0%
0,5% 0,0% 2012 2013 2014 2015 2016 2017 2018 2019 2020 2021
Verplichte BBV-indicatoren
Resultaat
Bron
Personen met een bijstandsuitkering
197,5
CBS – Participatiewet
Het aantal personen per 10.000 inwoners met een uitkering op grond van de Wet werk en bijstand (Wwb, t/m 2014) en de Participatiewet (vanaf 2015). De uitkeringen (leefgeld) aan personen in een instelling, de elders verzorgden, zijn niet inbegrepen. Ook de uitkeringen aan dak - en thuislozen zijn niet inbegrepen. Westland (groen) – Nederland (blauw)
Jaar
Westland
Nederland
500
2015
182,7
398,7
450
2016
197,0
412,8
400
2017
201,4
418,6
2018
192,6
401,1
2019
191,7
381,7
2020
229,4
459,7
2021
197,5
431,2
350 300 250 200 150 100 2015
2016
2017
2018
2019
2020
2021
47
Verplichte BBV-indicatoren
Resultaat
Bron
Lopende re-integratievoorzieningen
59,5
CBS - Participatiewet
Het aantal re-integratievoorzieningen, per 10.000 inwoners in de leeftijd van 15 -64 jaar. Westland (groen) – Nederland (blauw)
Jaar
Westland
Nederland
350
2015
77,9
311,9
300
2016
88,1
255,5
2017
109,8
271,3
2018
92,2
305,2
2019
58,0
207,0
2020
59,5
202,0
Verplichte BBV-indicatoren
Resultaat
Bron
Jongeren met jeugdhulp
9,3%
CBS Jeugd
250 200 150 100 50 2015
2016
2017
2018
2019
2020
Het percentage jongeren tot 18 jaar met jeugdhulp ten opzichte van alle jongeren tot 18 jaar. Jeugdhulp is de hulp en zorg zoals deze bedoeld en beschreven is in de Jeugdwet (2014). Het betreft hulp en zorg aan jongeren en hun ouders bij psychische, psych osociale en of gedragsproblemen, een verstandelijke beperking van de jongere, of opvoedingsproblemen van de ouders. Westland (groen) – Nederland (blauw) 14% 13%
Jaar
Westland
Nederland
2015
9,1%
10,0%
2016
10,6%
10,8%
12%
2017
10,9%
11,4%
11%
2018
11,2%
11,8%
10%
2019
11,6%
12,3%
2020
11,0%
11,9%
2021
11,6%
13,2%
2022
9,3%
10,7%
9% 8% 2015 2016 2017 2018 2019 2020 2021 2022
48
Verplichte BBV-indicatoren
Resultaat
Bron
Jongeren met jeugdbescherming
0,7%
CBS Jeugd
Het percentage jongeren tot 18 jaar waarbij de rechter op enig moment in de verslagperiode een maatregel dwingend heeft opgelegd. Dat gebeurt als een gezonde en veilige ontwikkeling van een kind of jeugdige wordt bedreigd en vrijwillige hulp niet of niet voldoende helpt. Een kind of jongere wordt dan onder toezicht gesteld of onder voogdij geplaatst. In uitzonderlijke gevallen wordt de hulp of zorg voortgezet tot de leeftijd van 23 jaar. Westland (groen) – Nederland (blauw) 1,4% 1,2% 1,0% 0,8% 0,6% 0,4% 0,2% 0,0% 2015 2016 2017 2018 2019 2020 2021 2022
Jaar
Westland
Nederland
2015
0,6%
1,2%
2016
0,6%
1,2%
2017
0,6%
1,2%
2018
0,7%
1,2%
2019
0,8%
1,2%
2020
0,8%
1,2%
2021
0,8%
1,2%
2022
0,7%
1,1%
Verplichte BBV-indicatoren
Resultaat
Bron
0,2%
CBS Jeugd
Jongeren met jeugdreclassering
Het percentage jongeren (12-23 jaar) met een jeugdreclasseringsmaatregel ten opzichte van alle jongeren (12-23 jaar). Jeugdreclassering is een combinatie van begeleiding en controle van jongeren vanaf 12 jaar, die voor hun 18e verjaardag met de politie in aanraking zijn geweest en een proces -verbaal hebben gekregen. Geeft de persoonlijkheid van de dader of de omstandigheden waaronder het misdrijf is begaan daartoe aanleiding(bijvoorbeeld bij jongvolwassenen met een verstandelijke beperking)? Dan kan het je ugdstrafrecht eveneens worden toegepast op jongvolwassenen in de leeftijd 18 tot en met 22 jaar. De jongere krijgt op maat gesneden begeleiding van een jeugdreclasseringswerker om te voorkomen dat hij of zij opnieuw de fout ingaat. De kinderrechter of de o fficier van Justitie kunnen jeugdreclassering opleggen. Dat kan ook op initiatief van de Raad voor de Kinderbescherming in het vrijwillige kader worden opgestart. De begeleiding kan doorlopen tot de jongere 23 jaar wordt. Westland (groen) – Nederland (blauw)
Jaar
Westland
Nederland
2015
0,3%
0,5%
2016
0,2%
0,5%
2017
0,2%
0,4%
2018
0,2%
0,4%
2019
0,3%
0,4%
2020
0,3%
0,4%
2021
0,3%
0,3%
2022
0,2%
0,3%
0,6% 0,5% 0,4% 0,3% 0,2% 0,1% 0,0% 2015 2016 2017 2018 2019 2020 2021 2022
49
Verplichte BBV-indicatoren
Resultaat
Cliënten met een maatwerkarrangement Wmo
480
Bron CBS - Monitor Sociaal Domein WMO
Aantal per 10.000 inwoners in de betreffende bevolkingsgroep. Een maatwerkarrangement is een vorm van specialistische ondersteuning binnen het kader van de Wet maatschappelijke ondersteuning (Wmo). Voor de Wmo -gegevens geldt dat het referentiegemiddelde gebaseerd is op 327 deelnemende gemeenten. Westland (groen) – Nederland (blauw) 750 700 650 600 550 500 450 400 350 300 2015 2016 2017 2018 2019 2020 2021 2022
Jaar
Westland
Nederland
2015
450
564
2016
450
620
2017
450
620
2018
470
640
2019
480
680
2020
490
700
2021
510
649
2022
480
640
Wat hebben we daarvoor gedaan? Binnen het sociaal domein hebben we uitvoering gegeven aan de wettelijke taken op het gebied van de Participatiewet, Jeugdwet en Wet Maatschappelijke ondersteuning. Denk hierbij aan het begeleiden van mensen naar arbeid, de inkomensregelingen, minimaregeli ngen en schuldhulpverlening. Bij de Wmo gaat het om het verstrekken van hulpmiddelen, hulp bij het huishouden, dagbesteding en individuele begeleiding. Daarnaast voerden we de Wet sociale werkvoorziening, de Jeugdwet en kinderbeschermingsmaatregelen uit. W e zorgden voor een breed aanbod van voorzieningen in het voorliggend veld, voor zowel de jeugd als voor volwassenen. Ook in 2022 had de Coronapandemie veel invloed op onze inwoners, maatschappelijke partners en zorgaanbieders. Het jaar begon in lockdown en tot de zomer golden er RIVM -maatregelen. Een aantal extra werkzaamheden liep in 2022 door, voor zorgaanbieders werde n de meerkostenregelingen verlengd en inwoners konden een beroep doen op de tijdelijke subsidieregeling ‘jeugd aan zet’. Een aantal projecten van de tijdelijke subsidieregeling ‘senioren in coronatijd’ liep nog door. De inkomensondersteunende regelingen Corona, die vanuit het Rijk bij de gemeente waren belegd, zijn gestopt in 2021.
Vanaf 1 juli 2022 moeten de leningen Tozo (Tijdelijke overbruggingsregeling zelfstandig ondernemers), die in 2020 zijn verstrekt worden terugbetaald. Wat hebben we daarvoor g edaan? •