22-0260563 Boekwerk jaarrekening 2022 versie 20-06-2023 DEFINITIEF
Tekst van het document
3.918 V
3.815 N
103 V
70 V
-
70 V
73 V
-
73 V
66 V
-
66 V
102 V
44 N
58 V
3.330 V
3.330 N
-
88 V 7.406 N
43 V 9.423 V
351 V 1.950 V
7. 8.3
Saldo programma 8 voor verrekening met reserves Reserves 1. 2.
Omgevingswet Reserve Faciliterende ontwikkelingen Zie voor toelichting taakveld 8.1 toelichting 3
344 N 302 N
62 V
7 N
351 N
280 N
280 N
1.092 V
790 V
71
3.
Verkenning Floragebied
4.
Reserve Bovenwijkse voorzieningen. Zie voor toelichting taakveld 8.2 toelichting 3 en taakveld 8.2 toelichting 3. 5. Aanpak waterproblematiek zie taakveld 8.1 toelichting 2 6. Algemene reserve Creatieve maatregelen 7. Zie voor de toelichting taakveld 8.3 toelichting 2 8. Reserve Volkshuisvesting Volkshuisvesting Zie voor de toelichting taakveld 8.3 toelichting 1 9. Reserve Sociaal domein Innovatieve woonvormen Zie voor de toelichting taakveld 8.3 toelichting 3 10. Reserve Volkshuisvesting Subsidieregeling VORM Zie voor de toelichting taakveld 8.3 toelichting 4 11.Diverse afwijkingen kleiner dan € 50.000 Saldo programma 8 na verrekening met reserves
365 N 42 N
365 N 42 N
52 N
52 N
-
178 N
178 N
-
85 N
85 N
66 N
66 N
-
67 N
67 N
6 N
6 N
7.750 N
9.416 V
1.598 V
72
4.9 Bestuur en ondersteuning
Inleiding Onze ambitie is om open en toegankelijk te besturen. Dat doen we door transparant, betrouwbaar en geloofwaardig te zijn. De gemeente is er voor haar inwoners, bedrijven en instellingen. De meerderheid van de inwoners heeft voornamelijk contact me t de gemeente bij het aanvragen van een paspoort, een rijbewijs of bij het stemmen bij verkiezingen. Daarnaast maken inwoners gebruik van gemeentelijk vastgoed. Voor onderwerpen die belangrijk zijn voor inwoners en ondernemers maken we ruimte voor gesprekken en participatie. We vinden het daarom belangrijk om naar hen te luisteren en open te staan voor suggesties. Datzelfde geldt voor onze stakeholders en partners in de regio. Onze ambitie voor een nieuwe bestuursstijl staat daarom juist in dit programma ce ntraal. Wat wilden we bereiken? • •
Continueren van een tijdige en volledige informatievoorziening van de gemeenteraad; Stimuleren van initiatieven vanuit de samenleving in de publieke ruimte;
• •
Participatie van inwoners en partners bij plannen en projecten; Heldere communicatie over het handelen en de besluiten van college en raad;
• •
Grip op samenwerkingsverbanden houden en sturen op kwaliteit en kostenbeheersing; Goede dienstverlening aan burgers en bedrijven;
• •
Een kwalitatief goede registratie van (niet) ingeze tenen in de Basisregistratie Personen (BRP); Een transparant en correct verloop van de verkiezingen;
•
Het onderhoudsniveau van het gemeentelijk vastgoed en grond sluit aan bij het gebruik.
Facultatieve indicatoren Effectindicator Bieden van maatwerk inschrijfavonden voor arbeidsmigranten wonend in het Westland
0-meting
Actueel cijfer
2019
2020
2021
2022
Bron
2.000
2.932
3.000
3.000
3.000
3.000
Basis-registratie
actuele in-
Personen (BRP)
schrijvingen
Wat hebben we daarvoor gedaan? • Heldere afspraken over werkwijze college en raad. De nieuwe gemeenteraad heeft op 14 september 2022 een nieuw reglement van orde voor de gemeenteraad vastgesteld. Het reglement van orde voor het college van B&W is met het aantreden van het nieuwe college niet aang epast; •
Uitvoering van het project optimaliseren bestuurlijke besluitvorming. Dit project is voortgezet in 2022 en bestaat uit vijf deelprojecten: ICT (nieuwe applicatie Parlaeus), processen, monitoring en sturing, kwaliteitskader en opleiding. De applicat ie Parlaeus is voor zowel de besluitvorming door de gemeenteraad als ook voor besluitvorming in het college in 2022 versneld in gebruik genomen omdat de applicatie BABS beveiligingsproblemen vertoonde. In 2022 is gewerkt aan verdere verbetering van gebruik ersvriendelijkheid van Parlaeus. In 2023 zal dit traject voor zowel
•
gemeenteraad als college worden voortgezet en afgerond; Heldere communicatie. Op de donderdag na de collegevergadering wordt een overzicht gepubliceerd met de collegebesluiten van die week en een toelichting op elk besluit. Ook de gemeenteraad en pers krijgen dit overzicht. Tijdens het persgesprek dat hierop volgt worden de genomen
•
besluiten toegelicht en is de pers in de gelegenheid vragen te stellen ; Ambtelijk-bestuurlijke samenwerking: T er verbetering van de ambtelijk bestuurlijke samenwerking is in 2022 een start gemaakt met een gelijknamig verbetertraject. Het traject bestaat uit drie deeltrajecten voor de gemeenteraad, het college van B&W en de ambtelijke organisatie, die op onderdelen ook met elkaar overlappen zodat uitwisseling van kennis en ervaring ontstaat. Het traject voor het college en ambtelijke organisatie is in het najaar van 2022 gestart; het deelpro-
•
gramma voor de gemeenteraad zal in het voorjaar 2023 starten ; De accounthouders zijn in de organisatie ingebed en de bezetting is inmiddels constant en op
•
peil; Het opleidingsprogramma start weer in 2023 ;
73
•
De werkwijze is geëvalueerd en heeft geleid tot aanpassing van het besluitvormingsproces voor
•
verbonden partijen; In verband met de aantreding van het nieuwe college in 2022 zijn de mandaat - en volmachtsbe-
•
sluiten vernieuwd voor rechtsgeldige vertegenwoordiging van onze gemeente ; De verbonden partijen worden volgens rollend schema periodiek geëvalueerd. De evaluatie van een drietal vennootschappen, waaronder WHC OG BV, zal in 2023 aan de gemeenteraad worden aangeboden voor besluitvorming;
•
In 2022 zijn wetswijzigingen en de consequenties daarvan in kaart gebracht in voorbereiding op de herijking van het beleidskader in 2023 ;
•
Aanpassing van het risicobeheersysteem is in voorbereiding, met een start in 2023 als overgangsjaar;
• •
Inwoners maken in grote getalen gebruik van het digitale burgerzaken loket ; Aangevraagde rijbewijzen en reisdocumenten kunnen na maximaal 5 werkdagen worden opge-
•
haald; Het aantal actueel ingeschreven Oekraïners in de BRP is gestegen van 41 op 24 februari 2022
•
tot 1165 personen op 31 december 2022; De toezichthouders BRP hebben in 2022 deelgenomen aan een 7 -tal integrale handhavingsac-
•
ties; In 2022 zijn 22 BRP-inschrijfavonden voor arbeidsmigranten georganiseerd waarvoor 2 .932 ar-
•
beidsmigranten door uitzenders zijn aangemeld ; Het RNI-loket heeft aan 14.782 arbeidsmigranten een Burgerservicenummer verstrekt ;
• •
In 2022 zijn de leden van de gemeenteraad gekozen en geïnstalleerd; Kiezers kregen op 14 en 15 maart 2022 de mogelijkheid om in 11 stemlokalen vervroegd hun stem uit te brengen. Op 16 maart 2022 zijn 63 stembureaus geopend voor de Westlandse kiesgerechtigden;
• •
De vervroegd uitgebrachte stemmen zijn centraal geteld in sporthal de Pijl; Het gemeentelijk vastgoed is in 2022 meer inzetbaar geweest door het aflopen van de coronamaatregelen. Er is blijvende aandacht voor klimaatinstallaties (hygiëne en comfort). Naast de aanvullende schoonmaakwerkzaamheden is er onderhoud gepleegd en zijn er her en der ver-
•
duurzamingsmaatregelen ingezet; Om vandalisme te voorkomen, is op diverse locaties externe beveiliging ingezet met name
•
rondom de jaarwisseling; Het permanent maken van de reddingspost op het strand in Monster is doorgezet naar 2023 door belemmerende omstandigheden.
Externe ontwikkelingen / risico’s • Verminderd vertrouwen in de overheid. Naar aanleiding van de ontwikkelingen in de samenleving op het gebied van verminderd vertrouwen in de overheid, de stikstofcrisis, energiecrisis en hoge inflatie is door de burgemeester een dialoogavond georganiseerd waar inwoners en maatschappelijke organisaties met elkaar en met het gemeentebestuur in gesprek zijn gegaan om zo meer begrip te krijgen voor elkaars stan dpunten; •
De nasleep van 2 jaar reisbeperkingen door COVID-19 heeft bijgedragen aan een grillig verloop van de bezoekersstromen in de publiekshal met een verhoogd risico op wachttijden bij de aan-
•
vraag van een reisdocument; De beschikbare woonruimte in de gemeente Westland bepaalt het aantal in de Basisregistratie
•
Personen (BRP) in te schrijven arbeidsmigranten; Het aantal inwoners, de verschillende soorten doelgroepen alsmede de grote fluctuatie bij arbeidsmigranten is bepalend voor het aantal en de omvang van BRP handhavingsacties en de benodigde inzet van BRP toezichthouders;
•
Het verloop van het conflict in de Oekraïne is bepalend voor de toename van het aantal in de BRP te registeren personen.
74
Verbonden partijen Er is voor gekozen om de verbonden partijen in de programma’s te noemen waar de meeste beleidsmatige raakvlakken mee zijn. In dit programma zijn geen verbonden partijen opgenomen. Dit betekent niet dat een verbonden partij geen enkele bijdrage levert aan dit programma. Kaderstellende beleidsnota’s • Besluit van de gemeenteraad van de gemeente Westland houdende regels voor de gemeenteraad Reglement van orde voor vergaderingen en andere werkzaamheden van de raad van de gemeente Westland; • •
Beleidsnota verbonden partijen; Uitgangspuntennota vastgoedbeleid 2009;
•
Gebiedsgericht plan 2019 -2022.
Wat heeft het gekost? Programma 9 Taakveld
(bedragen x € 1.000) Rekening
Begroting
Begroting
Rekening
2021
2022 voor wijziging
2022 na wijziging
2022
Saldo
0.1
Bestuur
4.303
4.842
5.272
4.095
1.177
0.2
Burgerzaken
5.458
5.373
6.030
5.814
216
0.3
Beheer overige gebouwen en gronden
3.686
2.324
4.435
4.121
313
13.446 160
12.539
15.737
14.030
1.706
7
42
96
54
Totaal lasten programma 9 0.1 Bestuur 0.2
Burgerzaken
2.053
1.528
2.215
2.284
69
0.3
Beheer overige gebouwen en gronden
3.587
1.116
2.820
2.437
-383
Totaal baten programma 9
5.801
2.651
5.077
4.817
-260
Saldo van baten en lasten
-7.645
-9.888
-10.659
-9.213
1.446
0 619
0 214
763 2.683
763 2.372
0 -311
619
214
1.920
1.608
-311
-7.026
-9.674
-8.740
-7.605
1.135
Stortingen reserves Onttrekkingen reserves Totaal reservemutaties programma 9 Saldo programma 9
Cijfermatige analyse tussen programmabegroting en –verantwoording 2022 Deze cijfermatige analyse maakt onderdeel uit van de jaarstukken. De totale afwijking binnen programma 9 bedraagt voordelig € 1.4 46.000 voor verrekening met reserves en voordelig € 1.135.000 na verrekening met reserves. De belangrijkste afwijkingen bestaan uit: (bedragen x € 1.000) Programma 9
Lasten
Baten
Saldo
0.1 1.
1.177 V 1.131 V
54 V 62 V
1.231 V 1.193 V
46 V 216 V
8 N 69 V
38 V 285 V
3 V
53 V
56 V
Bestuur Voorziening wachtgeld en pensioenen: door een forse stijging van de rekenrente heeft er een vrijval plaatsgevonden van de voorziening wethouders pensioenen en heeft er geen dotatie hoeven plaatsvinden aan de voorziening wachtgelden wethouders
2. 0.2
Diverse afwijkingen kleiner dan € 50.000 Burgerzaken
1.
Registratie Niet Ingezetenen (RNI): Bij de Prorap 2022 is in verband met de hoge gasprijzen in de tuinbouw rekening gehouden met een verminderde stijging van
75
het aantal af te geven BSN’s aan arbeidsmigranten 2.
dan zich uiteindelijk heeft voorgedaan Leges (burgerlijke stand, Rijbewijzen, Reisdocumen-
54 V
27 V
81 V
ten, Naturalisatie, BRP en VOG): Bij het opstellen van de begroting 2022 is rekening gehouden met een dip in het aantal af te geven reisdocumenten. De bij de Prorap 2022 begrote toename van het aantal af te geven reisdocumenten heeft zich in mindere mate voorgedaan. De uiteindelijke toename van het aantal afgegeven rijbewijzen was hoger dan waarvan bij de Prorap 2022 werd uitgegaan. Het aantal aangevraagde naturalisaties en opties is hoger dan verwacht. 3.
P budget dienstverlening: een deel van de kosten van het personeel kon gedekt worden door een bijdrage
125 V
125 V
vanuit de specifieke uitkering voor de opvang van vluchtelingen uit Oekraïne 4. 0.3
Diverse afwijkingen kleiner dan € 50.000 Beheer overige gebouwen en gronden
1.
Er is minder onderhoud gepleegd aan de gebouwen voor zowel klein als groot onderhoud
2
34 V 313 V
11 N 383 N
313
23 V 70 N 313 V
V
Eind december zijn gronden aan ONW geleverd vanuit de grondbank. Daarbij bleek dat er een stuk weg abu-
419 N
419 N
36 V
36 V
260 N
1.446 V
311 N 91 N
311 N 91 N
220 N
220 N
571 N
1.135 V
sievelijk was geleverd aan ONW in het najaar. De meevaller die was gerapporteerd in de slotwijziging is daarom weer grotendeels vervallen. Om dit in de to ekomst te voorkomen is afgesproken dat er een goed overzicht moet komen van de percelen die ONW van de gemeente gaat overnemen (vanuit de grondbank en 3.
eventueel openbaar gebied). Diverse afwijkingen kleiner dan € 50.000
Saldo programma 9 voor verrekening met reserves Stortingen reserves
1.706 V 0
Onttrekkingen reserves 1. Reserve egalisatie Vastgoed: Voor ontwikkeling locatie Zuyt Brugge zijn geen kosten gemaakt. De onttrekking uit de reserve was niet nodig 2.
Reserve groot onderhoud gebouwen: Er is minder groot onderhoud gepleegd aan gebouwen
dan begroot Saldo programma 9 na verrekening met reserves
1.706 V
76
4.10 Concernfinanciën en algemene dekkingsmiddelen
Inleiding Ook in 2022 hebben we moeten inspelen op de veranderende omgeving die impact had en heeft op onze gemeente. Hierbij behielden we een evenwichtige financiële positie, die ons in staat stel de om onze ambities te realiseren. Dat betekent dat de structurele ui tgaven in evenwicht zijn met de structurele inkomsten en dat we voldoende weerstandsvermogen hebben om tegenvallers op te vangen. De beschikbare middelen zetten we zo goed mogelijk in voor de Westlandse samenleving en houden oog voor de schuldpositie. Wat wilden we bereiken? • •
Een financieel duurzaam beleid en solide gemeentefinanciën; Een structureel sluitende meerjarenbegroting;
• •
Voldoende weerstandsvermogen; Een leesbare en begrijpelijke begroting;
• •
Toepassen van het profijtbeginsel (degene die profiteert van een voorziening betaalt); Tarieven (voor leges, lijkbezorgingsrechten en standplaatsvergoedingen) in Westland houden gelijke tred met tarieven van gemeenten vergelijkbaar in grootte.
Prestatie-indicatoren Verplichte BBV-indicatoren
Resultaat
Bron
Formatie
7,06
Gegevens gemeente Westland
Formatie (Fte) per 1.000 inwoners. Westland (groen)
Jaar
Westland
10 2014
7,76
8
2015
6,86
6
2016
7,00
2017
6,96
4
2018
6,61
2
2019
6,57
2020
7,61
2021
7,54
2022
7,81
Verplichte BBV-indicatoren
Resultaat
Bron
Bezetting
6,89
Gegevens gemeente Westland
0 2014 2015 2016 2017 2018 2019 2020 2021 2022
Bezetting (Fte) per 1.000 inwoners. Westland (groen)
Jaar
Westland
10 2014
7,16
8
2015
6,63
6
2016
6,36
2017
6,77
4
2018
6,60
2
2019
6,74
2020
6,81
2021
6,89
2022
7,06
0 2014 2015 2016 2017 2018 2019 2020 2021 2022
77
Verplichte BBV-indicatoren
Resultaat
Bron
Apparaatskosten
€ 790
Eigen gegevens
De totale apparaatskosten gedeeld door het aantal inwoners. Jaar
Westland (groen) 1.000 900 800 700 600 500 400 300 200 2014 2015 2016 2017 2018 2019 2020 2021 2022
Westland
2014
€ 540
2015
€ 527
2016
€ 579
2017
€ 566
2018
€ 595
2019
€ 636
2020
€ 699
2021
€ 729
2022
€ 790
Verplichte BBV-indicatoren
Resultaat
Bron
Externe inhuur
23,9%
Eigen gegevens
Kosten als % van totale loonsom + totale kosten inhuur externen. Westland (groen) 30%
Jaar
Westland
100.000+ gemeenten
2014
10,8%
14%
25%
2015
8,6%
17%
20%
2016
8,7%
18%
15%
2017
11,8%
20%
10%
2018
12,2%
21%
5%
2019
14,9%
19%
0%
2020
18,6%
16,8%
2021
24,5%
16,9%
2022
23,9%
Niet gepubliceerd
2014
2015
2016
2017
2018
2019
2020
2021
De BBV-indicator externe inhuur heeft een andere definitie dan het inhuurpercentage dat genoemd wordt in de paragraaf Bedrijfsvoering. Zie paragraaf bedrijfsvoering voor meer informatie over de inhuur. Verplichte BBV-indicatoren
Resultaat
Bron
Overhead
10,60%
Eigen gegevens
De kosten van overhead gedeeld door de totale lasten exclusief stortingen reserves. Westland (groen) Jaar Westland 20% 15% 10% 5% 0% 2014 2015 2016 2017 2018 2019 2020 2021 2022
2014
7,90%
2015
7,71%
2016
7,86%
2017
11,25%
2018
10,09%
2019
10,77%
2020
11,04%
2021
12,06%
2022
10,60%
78
Het percentage overhead is ten opzichte 2021 gedaald. Dit wordt vooral veroorzaakt doordat de totale lasten over 2022 (exclusief stortingen reserves) sterker zijn gestegen dan de kosten van de overhead over 2022. Wat hebben we daarvoor gedaan? •
Er is gestuurd op een weerstandsratio tussen 1,0 en 1,4 (de verhouding tussen beschikbare en benodigde weerstandscapaciteit) overeenkomstig art. 2.2.8. van de Beleidsnota Reserves en voorzieningen 2021. De beschikbare weerstandscapaciteit wordt gevormd door de algemene reserve, de post onvoorzien en een geoormerkt deel van de reserve Versterking financiële solidi-
•
teit; Verder afbouwen van de grondpositie, afhankelijk van de economische omstandigheden en de
•
hiermee samenhangende grondafname; De gemeentelijke vastgoedportefeuille is verder geoptimaliseerd, waarbij is gekeken naar maatschappelijke (her)bestemming. Ook zijn er strategische overwegingen van kracht geweest. Hiermee is er een actueel beeld over af te stoten en te verwerven vastgoed ;
•
Er is in 2022 een structureel sluitende begroting 2023 aangeboden aan de raad. Deze is unaniem door de Raad vastgesteld;
•
De programmabegroting 2023 die in 2022 is vastgesteld heeft een nieuwe indeli ng op basis van de gemeentelijke opgaven en producten;
•
In 2022 is gestart met de digitalisering van de programmabegroting 2024 . Tevens zijn de doelen en activiteiten uit de programmabegroting 2023 opgenomen in een doelenboom in dezelfde applicatie die voor de digitalisering is aangeschaft . De programma-relevante indicatoren behoeven nog verdere doorontwikkeling;
•
In 2022 zijn de tarieven voor de afvalstoffenheffing met 2,6% verlaagd. De tarieven van de rioolheffing zijn met 3,5% verhoogd. De tarieven van de afvalstoffenheffing en rioolheffing zijn hier-
•
door per saldo gelijk gebleven; Voor de afvalstoffenheffing zijn maximaal 100% kostendekkende tarieven vastgesteld;
• •
Voor de rioolheffing zijn maximaal 100% kostendekkende tarieven vastgesteld; Wij hebben besloten om geen reclamebelasting in te voeren;
•
De tarieven voor de leges zijn verhoogd met het inflatiepercentage van 1,5%. Uitzondering hierop zijn de tarieven waarvoor een wettelijk maximum geldt ;
• •
De tarieven voor de OZB hebben wij verhoogd met het inflatieper centage van 1,5%; Om grip te krijgen op de investeringsplanning en op de effecten daarvan is in 2022 gestart met het opstellen van een realistisch Meerjaren InvesteringsPlan (MIP). De effecten hiervan worden in de voorjaarsnota verwerkt;
•
Met de start van een nieuwe collegeperiode zijn de financiële administratie en de financiële rapportages volledig gericht op de producten en opgaven waaraan het college werkt ;
•
De budgethoudersregeling is aangepast aan het sturingsconcept Opdrachtgericht werken. Op deze wijze zijn alle budgetverantwoordelijken geïnstrueerd over de taken en verantwoordelijkhe-
•
den die zij hebben; Er is een analyse gemaakt van de interne beheersing van een aantal kritische processen waar-
•
onder afval, sociaal domein en ruimtelijke projecten. Hier is in 2023 vervolg aan gegeven ; Er is in 2022 een centraal strategisch risicoregister opgesteld.
Externe ontwikkelingen / risico’s • Herijking van het gemeentefonds De invoering van de nieuwe verdeling van het gemeentefonds is met één jaar uitgesteld naar 2023. In de meicirculaire 2022 zijn de uitkomsten van de herijking vanaf 2023 verwerkt, dit wel met inachtneming van een ingroeipad. Westland is een zogenaamde voord eelgemeente; we gaan er dus in de algemene uitkering op vooruit ; •
Ten aanzien van de financiering van lokale overheden heeft het kabinet het voornemen om vanaf 2026 de systematiek te wijzigen. Hoe dit precies vorm gegeven wordt is nu onduidelijk, maar vanaf 2026 houdt het rijk rekening met een veel lager accres in verband met de nieuwe financieringssystematiek. Dit leidt bij nagenoeg alle gemeenten tot een ravijn aan dekkingsmiddelen voor de jaarschijven vanaf 2026. Om hier tijdig op in te spelen startten we in 2022 het ‘oud voor
79
nieuw’ project. Hierbij kijken we naar de (vrije) financiële ruimte en bekijkt het college – samen met (een deel van) de raad - integraal naar de keuzemogelijkheden. Verbonden partijen Onder andere onderstaande partij levert een bijdrage aan de realisatie van de doelstellingen van dit programma: • N.V. Bank Nederlandse Gemeenten. Kaderstellende beleidsnota’s • •
Beleidsregels garanties 2020; Nota reserves en voorzieningen 2021;
• •
Nota activabeleid 2017; Treasurystatuut 2021;
• •
Financiële verordening 2021; De volgende belasting - en legesverordeningen: - Verordening onroerendezaakbelastingen 2022; - Verordening Forensenbelasting 2022; - Verordening Afvalstoffenheffing 2022; - Verordening Riool- en waterzorgheffing 2022; - Verordening Marktgelden 2022; - Verordening Lijkbezorgingsrechten 2021; - Legesverordening Westland 2022.
80
Wat heeft het gekost? Programma 10 Taakveld
(bedragen x € 1.000) Rekening
Begroting
Begroting
Rekening
2021
2022 voor
2022 na
2022
wijziging 44.264
Saldo
0.4
Overhead
41.764
wijziging 42.243
46.885
-2.621
0.5
Treasury
-1.902
-2.218
-1.734
-1.666
-68
0.61
OZB woningen
934
880
934
928
6
0.62
OZB niet-woningen
416
410
430
429
1
0.64
Belastingen overig
433
429
442
443
-1
0.7
Algemene uitkering en ov.
0
0
0
0
0
0.8
uitkeringen gemeentefonds Overige baten en lasten
1.965
7.205
829
1.851
-1.022
1.078
627
745
773
-28
Totaal lasten programma 10 0.4 Overhead
44.689
49.576
45.910
49.642
-3.732
2.474
1.418
1.418
1.555
137
0.5
Treasury
17.843
16.463
17.263
17.213
-49
0.61
OZB woningen
14.600
14.900
14.830
14.836
6
0.62
OZB niet-woningen
17.446
17.497
18.402
18.420
19
0.64
Belastingen overig
116
142
142
133
-9
0.7
Algemene uitkering en ov.
155.730
147.925
178.581
182.343
3.763
0.8
uitkeringen gemeentefonds Overige baten en lasten
222
7.325
0
29
29
0
0
0
0
0
Totaal baten programma 10
208.431
205.669
230.635
234.531
3.896
Saldo van baten en lasten
163.742
156.093
184.725
184.889
163
Stortingen reserves
15.483 16.267
7.130 8.856
12.787 14.816
12.619 14.693
168 -123
784
1.726
2.029
2.074
45
164.526
157.818
186.754
186.963
209
0.9
0.9
Vennootschapsbelasting (Vpb)
Vennootschapsbelasting (Vpb)
Onttrekkingen reserves Totaal reservemutaties programma 10 Saldo programma 10
Cijfermatige analyse tussen programmabegroting en –verantwoording 2022 Deze cijfermatige analyse maakt onderdeel uit van de jaarstukken. De totale afwijking binnen programma 10 bedraagt voordelig € 163.000 voor verrekening met reserves en € 209.000 na verrekening met reserves. De belangrijkste afwijkingen bestaan uit: (bedragen x € 1.000) Programma 10 0.4 Overhead 1.
Personeelskosten Ultimo 2022 bleef de bezetting met 64 Fte achter op de for-
Lasten 2.621 N
Baten 137 V
Saldo 2.484 N
269 N
16 V
253 N
87 V
121 V
208 V
matie. Een krappe arbeidsmarkt en daarnaast de staart van de Coronapandemie bemoeilijkten het werving - en selectieproces. Hierdoor is er in 2022 meer ingehuurd dan begroot, wat lijdt tot hogere kosten. De hogere baten betreffen niet geraamde inkomsten uit garantiebanen. 2.
Ma t e r i ë l e k o s t e n De lagere interne personeelsbezetting heeft ook invloed op de materiële lasten die gerelateerd zijn aan personeel. Vooral op het opleidingsbudget (€ 137.000 voordelig inclusief Westlandse school). Ook is er een voordeel van €
81
377.000 op de materiële person eelskosten. Dit compenseert het nadeel op de extra inhuurkosten die tot uitdrukking komen bij de personeelskosten. Verder is er door afwikkeling van openstaande posten vanuit het verleden een overschrijding op de post huisvesting (€ 427.000). De hogere baten betreffen voornamelijk hogere opbrengsten uit dienstverleningsovereenkomsten. 3.
Voorziening verlofsparen Medewerkers kunnen vanaf 1 januari 2022 bovenwettelijke
2.243N
0
2.243N
166N
0
166N
30 N
0
30 N
68 N
49 N 57 N
117 N 57 N
vakantie-uren sparen. Met dit 'verlofsparen' kunnen medewerkers passend bij hun levensfase hun bovenwettelijke vakantie-uren inzetten op een manier die aansluit bij hun persoonlijke levens- en carrièreplanning en het gemeentelijke vitaliteitsbeeld. Deze vakantie -uren verjaren niet. Dit kan gaan leiden tot verlofstuwmeren die bijvoorbeeld ingezet gaan worden om eerder met pensioen te gaan. Hier dient een voorziening voor gevormd te worden. De storting i n deze 4.
voorziening is gemeentebreed berekend op € 2.243.000. Toerekening directe uren aan investeringen Doordat minder uren zijn toegerekend aan investeringen dan geraamd is er een onderschrijding van de dekking van de sa-
5.
larislasten en overhead. Diverse afwijkingen kleiner dan € 50.000
0.5 1.
Treasury De ontvangen rente op startersleningen is lager uitgevallen dan begroot doordat het saldo van de werkelijk verstrekte startersleningen lager was dan waarmee in de begroting was
89 N
89 N
2.
rekening gehouden. Op basis van de ontvangsten en uitgaven voor de grondban-
3.
ken heeft door middel van een rekening -courant verhouding een renteverrekening plaatsgevonden met het grondbedrijf.
0.61
Diverse afwijkingen kleiner dan € 50.000 OZB woningen
6 V
6 V
12 V
1. 0.62
Diverse afwijkingen kleiner dan €50.000 OZB niet-woningen
6 V 1 V
6 V 19 V
12 V 20 V
1. 0.64
Diverse afwijkingen kleiner dan € 50.000 Belastingen overig
1 V 1 N
19 V 9 N
20 V 10 N
1. 0.7
Diverse afwijkingen kleiner dan € 50.000 Algemene uitkering en ov. uitkeringen gemeentefonds
1 V
9 N 3.763 V
10 N 3.763 V
1.
De algemene uitkering is € 3.763.000 hoger uitgevallen ten opzichte van de ProRap 2022. Een groot deel hiervan is een
3.763 V
3.763 V
29 V
993 N 347 V
21 V
8 V
29 V
gevolg van de decembercirculaire 2022, waarin een aantal taakmutaties zijn verwerkt tot een bedrag van € 3.100.000. Het resterende bedrag van € 700.000 bestaat uit voornamelijk uit financiële effecten als gevolg van aanpassingen (definitief) van de verschillende verdeelmaatstaven in decembercirculaire 2022. 0.8 1.
Overige baten en lasten Stelposten
1.022 N 347 V
Dit betreft met name de niet gebruikte ruimte van de begrote stelpost Garantiebanen en stelpost taakmutaties gemeentefonds. Wegens de coronamaatregelen die ook voor een deel van 2022 golden, hebben wij het budget op de stelpost niet ingezet (zie ook 5.5.2.7).
82
2.
Bijstelling voorziening dubieuze debiteuren
1.283 N
-
1.283 N
70 N
14 V
56 N
16 N
15 V
-1 N
Wij hebben de voorziening dubieuze debiteuren voor het dienstjaar 2022 bijgesteld. Dit hebben wij gedaan op grond van het advies dat onze accountant in het accounta ntsverslag Gemeente Westland 2021 heeft opgenomen. Het bedrag van € 1.283.000 betreft een boeking ten laste van de post algemene baten en lasten voor de nieuwe opbouw van de voorziening dubieuze debiteuren. Dit bedrag hebben wij bepaald aan de hand van d e inschatting van het risico op oninbaarheid per openstaande factuur per 15-03-2023 in het dienstjaar 2022. 3.
O v e r i g e a l g e me n e b a t e n e n l a s t e n Door een correctie van het mengpercentage van de fiscus is
4.
de post algemene baten en lasten overschreden met € 70.000.
0.9
Diverse afwijkingen kleiner dan € 50.000 Vennootschapsbelasting (Vpb)
Saldo programma 10 voor verrekening met reserves Stortingen reserves 1.
Reserve egalisatie rente opslag grondbank Op basis van de ontvangsten en uitgaven voor de grondban-
28 N
0
28 N
3.732 N 168 V
3.896 V
164 V 168 V
87 V
87 V
57 V
57 V
24 V
24 V
ken heeft door middel van een rekening -courant verhouding een renteverrekening plaatsgevonden met het grondbedrijf. 2.
Reserve startersleningen De ontvangen rente op startersleningen is lager uitgevallen dan begroot doordat de werkelijk verstrekte startersleningen lager waren dan waarvan wij zijn uitgegaan bij raming in de
3.
begroting. Diverse afwijkingen kleiner dan € 50.000
Onttrekkingen reserves 1. A l g e me n e r e s e r v e
123 N 80 N
123 N 80 N
168 V
43 N 123 N
43 N 45 V
3.564 N
3.773 V
209 V
Het verschil van € 80.000 is het gevolg van een lagere onttrekking aan de algemene reserve door lagere kosten in 2022 dan geraamd bij de invoering omgevingswet (€ 21.000) en ICT regie en change (€ 59.000). 2.
Diverse afwijkingen kleiner dan € 50.000. Totaal reservemutaties programma 10
Saldo programma 10 na verrekening met reserves
Algemene dekkingsmiddelen Algemene dekkingsmiddelen zijn inkomsten die vrij besteedbaar zijn, omdat ze geen specifiek bestedingsdoel hebben. De belangrijkste onderdelen hiervan zijn: • Algemene uitkering uit het gemeentefonds; • •
Lokale belastingen (onroerende zaakbelasting, toeristen - en forensenbelasting); Rente en dividend van geldleningen en deelnemingen.
In de onderstaande tabel is de realisatie opgenomen van de algemene dekkingsmiddelen.
83
(bedragen x € 1.000) Overzicht van algemene dekkingsmiddelen
Werkelijk
Raming
Raming
Werkelijk
2021
2022
2022 na wijziging
2022
12.051
11.882
11.913
11.961
48 V
794 395
375 572
685 66
688 32
3 V 34 N
Subtotaal geldleningen en deelnemingen
13.240
12.829
12.664
12.681
17 V
Algemene uitkering uit het ge-
155.730
147.925
178.581
182.343
3.762 V
Onroerende zaakbelastingen OZB eigenaren niet -woning
10.552
10.716
11.201
11.217
16 V
OZB eigenaren woning OZB gebruikers niet -woning
14.597 6.893
14.900 6.781
14.830 7.201
14.831 7.204
1 V 3 V
Subtotaal onroerende zaakbelastingen
32.042
32.397
33.232
33.252
20 V
Toeristenbelasting Forensenbelasting
213 98
270 115
200 95
185 96
15 N 1 V
Subtotaal overige belastingen
311
385
295
281
14 N
1.127
-1.868
347
0
347 V
Taakveld G e l d l e n i n g e n e n d e e l n e mi n g e n Dividend nutsbedrijven Beleggingen/deelnemingen Renteresultaat
Afwijking
meentefonds
Overige belastingen
Overige algemene dekkingsmiddelen
Algemene uitkering uit het gemeentefonds Via het gemeentefonds krijgen gemeenten geld van de Rijksoverheid. Het gemeentefonds biedt dekking voor een deel van de uitgaven in de programma’s van de begroting. De Rijksoverheid stelt het gemeentefonds drie keer per jaar bij en informeert gemeenten hie rover via circulaires in mei, september en december. De raming van de algemene uitkering is in de ProRap 202 2 bijgesteld op basis van de septembercirculaire 202 2. De verantwoording van de algemene uitkering is gebaseerd op de decembercirculaire en de uitkeringsspecificaties die tot en met december 202 2 zijn ontvangen. In 2022 is afgerond € 182.343.484 aan algemene uitkering ontvangen, waarvan een nadelig bedrag van afgerond € 145.033 betrekking had op voorgaande jaren. Ten opzi chte van de bijgestelde begroting betekent dit een voordeel van € 3.762.799. In de raadsinformatiebrief over de decembercirculaire 2022 is uw raad over dit positieve verschil geïnformeerd. Het verschil is ook toegelicht in de cijfermatige analyse tussen programmabegroting en –verantwoording eerder in dit programma. Overige algemene dekkingsmiddelen In dit onderdeel zijn ramingen opgenomen, die in eerste instantie niet over de programma’s te verdelen zijn. De concernstelposten maken deel uit van de overige algemene dekkingsmiddelen.
De stelposten worden verdeeld naar de programma’s nadat een besluit is genomen over concrete bestedings- of bezuinigingsvoorstellen. Een overzicht van de overige algemene dekkingsmiddelen in 202 2 is opgenomen in de volgende tabel:
84
Overige algemene dekkingsmiddelen
Raming
Raming
Werkelijk
Taakveld
2022
2022 na wijziging
2022
Algemeen en bedrijfsvoering Post onvoorzien
100
0
0
0 V
4.005 200
0 0
0 0
0 V 0 V
Stelpost rente-afhankelijkheid Stelpost garantiebanen
155 334
0 309
0 0
0 V 309 V
Stelpost uitkering plafond BCF Stelpost ombuiging 3D
-949 -6.376
0 0
0 0
0 V 0 V
300 363
0 38
0 0
0 V 38 V
-1.868
347
0
347 V
Loon- en prijscompensatie Stelpost m.b.t. salarissen
Stelpost hybride werken Stelpost taakmutaties gemeentefonds Totaal overige algemene dekkingsmiddelen
Afwijking
Toelichting stelposten De post onvoorzien is in 202 2 niet aangewend. De stelpost garantiebanen wordt ingezet als dekking voor het creëren van garantiebanen. De taakmutaties die uit het gemeentefonds voortvloeien worden, voordat over wordt gegaan tot daadwerkelijke besteding, tijdelijk opgenomen bij de algemene dekkingsmiddelen. Overhead Onder de term overhead verstaan we alle ondersteunende activiteiten die nodi g zijn om gemeentelijke producten en diensten te leveren. In de beleidsprogramma’s nemen we alleen kosten op die betrekking hebben op het primaire proces. Alle kosten die samenhangen met de sturing en ondersteuning van het primaire proces nemen we op in het taakveld ‘Overhead’ volgens de definitie van het BBV (Besluit Begroting en Verantwoording) . Nacalculatie Vanaf 2017 worden op grond van het BBV de personele en overige organisatiekosten gesplitst in 2 delen: 1. 2.
Personele kosten die direct aan programma’s zijn toe te rekenen Personele- en organisatiekosten die volgens het BBV tot de ondersteunende diensten behoren
(de overhead). Bij beide onderdelen worden de werkelijke kosten op basis van nacalulatie in de jaarrekening verwerkt. Ad 1. De direct aan de programma’s toe te rekenen personele kosten zijn in de begroting 202 2 aan de programma’s toegedeeld. De commissie BBV (Besluit Begroting en Verantwoording) heeft bepaald dat de werkelijke kosten op basis van de geraamde urenverdeling over de vers chillende programma’s moeten worden verdeeld. Dat houdt in dat op dit onderdeel in de jaarrekening afwijkingen ontstaan tussen de geraamde doorbelasting en de werkelijke doorbelasting. In de jaarstukken wordt een rapportagegrens gehanteerd. De afwijkingen tussen de werkelijk direct toe te rekenen personele kosten en de ramingen daarvoor zullen de rapportagegrens veelal niet overstijgen. Bij doorbelastingen van grotere omvang zal de afwijking evenredig groter zijn en in die gevallen kan de rapportagegrens wo rden overstegen. Bij die onderdelen zal naar deze toelichting worden verwezen. Ad 2. In onderstaande tabel zijn de kosten van ondersteunende diensten opgenomen. De centrale presentatie heeft als neveneffect dat het zicht op de integrale kostprijs in de p rogramma’s verloren gaat
85
(alleen bij bouwgrondexploitatie en bij de investeringen wordt op grond van de begrotingsvoorschriften de toegerekende overhead begroot en nagecalculeerd). Het opnemen van het totaalbedrag aan ondersteunende activiteiten zegt weinig zonder de relatie met het primaire proces te leggen / kennen. In dat verband houden wij extra -comptabel ook nog zicht op de integrale kostprijs en vindt op die wijze ook nacalculatie plaats. (bedragen x € 1.000) Realisatie
Begroting
Begroting
Realisatie
2021
2022
na wijz.
2022
- Loonkosten
30.641
31.132
33.037
33.290
- Materiële kosten
3.489
3.981
3.668
3.463
Taakveld Overhea d Omschrijving rubriek Personeelskosten
Huisvesting - Kapitaallasten
1.015
995
995
995
- Materiële kosten
2.722
2.927
2.927
3.354
364
503
494
485
- Kapitaallasten
965
886
602
602
- Materiële kosten
4.775
4.639
5.351
5.036
80
78
78
113
-2.376
-1.408
-1.408
-1.539
Facilitair ICT
Overige inkomens overdrachten Bijdragen van derden Reservemutaties / garantiebanen
-4.848
-3.751
-5.181
-5.058
Totaal overhead Doorbelasting overhead aan grondexploita-
36.827
39.982
40.563
40.741
-561
-735
-735
-706
ties Doorbelasting overhead aan investeringen
-1.824
-2.173
-2.173
-2.007
Saldo taakveld overhead
34.442
37.074
37.655
38.028
Toelichting op de tabel De totale kosten voor de ondersteunende activiteiten zijn in 2022 uiteindelijk ca. € 0,37 mln. hoger uitgevallen dan geraamd. De relevante afwijkingen worden hieronder toegelicht. Lonen en inhuur Deze kosten maken deel uit van het zogenoemde P -budget van de organisatie, zoals dit ook aan de orde komt in de paragraaf bedrijfsvoering. Voor een overzicht van het P-budget in 2022 verwijzen wij u naar de paragraaf bedrijfsvo ering. Ma t e r i ë l e l a s t e n De verschillen op de materiële lasten worden toegelicht in de c ijfermatige analyse tussen programmabegroting en –verantwoording 2022 eerder in dit programma. Toe te rekenen ondersteunende activiteiten aan Investeringen en grondexp loitaties en projecten Aan de investeringen en grondexploitaties is op basis van tijdschrijven per saldo € 0, 195 mln. minder aan ondersteunende kosten doorbelast. Vennootschapsbelasting Met ingang van 1 januari 2016 is de “Wet modernisering vennootschapsbelasting (Vpb -plicht) overheidsondernemingen” in werking getreden. Hierdoor zijn overheden in beginsel belastingplichtig voor de vennootschapsbelasting, voor zover zij een onderneming drijven. In eerste instantie was het Grondbedrijf de enige activiteit die door de zogenoemde ondernemerspoort ging.
Begin 2019 werd duidelijk dat de inkomsten die gemeenten genereren uit de verkoop van reststromen (kunststof, papier, glas) ook meegenomen moeten worden in de aangifte vennootschapsbelasting. In 202 1 heeft
86
de Belastingdienst het standpunt ingenomen dat ook de reclame -inkomsten in de aangifte vennootschapsbelasting moeten worden opgenomen. In 2021 is de definitieve aanslag over het belastingjaar 2016 opgelegd. Tegen deze aanslag is een bezwaarschrift ingediend bij de Belastingdienst. We verwachten dat in 2023 een uitspraak op dit bezwaarschrift wordt gedaan. Deze uitspraak kan van invloed zijn op de aanslagen vanaf 2017 en volgende jaren. In 2022 zijn ook de definitieve aanslagen over de belastingjare n 2017 en 2018 opgelegd. Tegen deze aanslagen zijn bezwaarschriften ingediend. Deze bezwaarschriften zullen pas door de Belastingdienst in behandeling worden genomen, zodra de Belastingdienst een uitspraak op het bezwaarschrift tegen de aanslag 2016 heeft gedaan.
87
GEMEENTE WESTLAND Jaarverslag 2022
5.
PARAGRAFEN
88
5.1 Lokale heffingen
5.1.1 Inleiding Een belangrijke bron van inkomsten voor de gemeente zijn de lokale heffingen. Bij lokale heffingen onderscheiden we belastingen, retributies en leges. De opbrengsten van de belastingen gaan naar de algemene middelen. Dit betekent dat de opbrengsten voor al le gemeentelijke taken en voorzieningen ingezet kunnen worden. Bij retributies en leges is sprake van een tegenprestatie van de gemeente. Hierbij mogen de totale geraamde opbrengsten niet hoger zijn dan de totale geraamde kosten van de gemeente voor uitoefening van de taak. De paragraaf Lokale heffingen gaat over de gerealiseerde inkomsten, uitgaven en de lokale lastendruk en is als volgt opgebouwd: a. De gerealiseerde inkomsten; b. Het beleid ten aanzien van de lokale heffingen; c. Een overzicht op hoofdlijnen va n de diverse heffingen; d. De lastendruk in 2022; e. Een overzicht verstrekte kwijtschelding en in 2022. 5.1.2
Gerealiseerde inkomsten
In de onderstaande tabel staan de gerealiseerd inkomsten uit belastingen, retributies en leges. Tabel 1 Inkomsten belastingen en heffingen
Geraamde inkomsten 2022 (1)
Gerealiseerde inkomsten 2022
Onroerendezaakbelastingen
33.231
33.251
Afvalstoffenheffing
14.238
14.314
Rioolheffing
15.637
15.696
Toeristenbelasting
200
185
Forensenbelasting
95
96
Leges - Titel 1 Algemene Leges
1.753
1.843
- Titel 2 Fysieke leefomgeving/Wabo - Titel 3 Europese dienstenrichtlijn
5.024 23
5.981 22
97
105
Lijkbezorgingsrechten
1.494
1.661
Totaal:
71.292
73.154
Marktgelden
( 1) D e g e r a a m d e i n k o m s t e n 2 0 2 2 z i j n g e b a s e e r d o p d e r a m i n g e n v a n d e i n k o m s t e n n a d e P r o R a p / b e g r o t i n g s w i j z i g i n g e n 2022.
Het merendeel van de inkomsten uit lokale heffingen bestaat in 2022 uit onroerende -zaakbelastingen, afvalstoffenheffing, rioolheffing en leg es. De te verlenen kwijtschelding van de afvalstoffenheffing en rioolheffing is in mindering gebracht op de opbrengst. De inkomsten van de lijkbezorgingsrechten zijn inclusief de onttrekking aan de voorziening ter dekking van de kosten. De marktgelden zijn exclusief de inkomsten uit elektra. De totale opbrengst van de gemeentelijke belastingen en heffingen is € 1,362 mln. hoger dan geraamd. Dit wordt met name veroorzaakt door hogere opbrengsten bij Titel 2 Fysieke leefomgeving / Wabo. In tegenstelling tot het landelijke beeld van een daling van 16% van afgegeven bouwvergunningen, was in Westland sprake van een stijging van bijna 4%. In de begroting was rekening gehouden met een daling conform het landelijke beeld. Bij de desbetreffende hoofstukken wordt de meeropbrengst nader verklaard.
89
Figuur 1: opbouw lokale belastingen en heffingen 2022
2,6% 0,3%
0,0%
0,1%
0,1%
Onroerende zaakbelastingen
8,4%
Afvalstoffenheffing Rioolheffing 46,5%
22,0%
Toeristenbelasting Forensenbelasting fysieke leefomgeving en omgevingsvergunning Algemene dienstverlening
20,0%
Marktgelden Lijkbezorgingsrechten
Prestatie-indicatoren Tabel 2 Prestatie-indicatoren Omschrijving prestatie indicator
Werkelijk Nulmeting
2020
2021
2022
Prognose 2022
Aanvragen kwijtschelding binnen
100%
100%
80%
100%
100%
96,20% 98,30%
96% 98%
94% 96%
95% 99%
96% 98%
65% 86%
41% 92%
68% 93%
71% 96%
(1) 99%
93%
95%
96%
96%
96%
40,15%
44%
44%
44%
45%
1,09%
0,72%
0,60% 0,56%
12 weken afhandelen Nulmeting in jaar 2011. Tijdig opleggen gecombineerde aanslagen met WOZ -beschikking 1 maart: > 95% 1 juni: 100% Nulmeting in jaar 2011. Bezwaren afhandelen voor: 1 oktober: > 80% 31 december: 100%
(1) 85%
Nulmeting in jaar 2010. Reacties burgers binnen 1 werkdag beantwoorden: > 95% Nulmeting in jaar 2010. Automatische incasso uitbreiden tot: > 40% Nulmeting in jaar 2010. Saldo openstaande debiteuren over de laatste 6 jaar terugbrengen tot ≤ 0,50%
0,72%
Nulmeting in jaar 2010. (1) De prognoses per 1 oktober en 31 december zijn niet gerealiseerd mede door de complexiteit van een deel van de bezwaren, met name de ingediende bezwaarschriften door no -cure-no-pay bureaus en het aanhouden van bezwaarschriften in afwachting van de uitk omst van de gerechtelijke uitspraak voor een proefprocedure samenvoegen tuinbouwobjecten in het kader van de uitvoering WOZ.
5.1.3
Beleid lokale heffingen
In de gemeente Westland zijn in 2022 de toerekenbare overheadkosten omgeslagen naar rato van op de taakvelden geraamde loonkosten. Voor alle op taakvelden toerekenbare uren geldt een
90
algemene opslag overhead. Voor de medewerkers van Ruimte -Buiten is een uitzondering gemaakt met een lager opslag tarief overhead. Deze medewerkers zijn met name in de buite ndienst werkzaam en maken minder gebruik van faciliteiten. De totale kosten van de overhead zijn opgesplitst naar lasten met BTW en zonder BTW. Op basis van de verhouding is een berekening gemaakt hoeveel BTW over de overhead is toegerekend aan de lasten v an de verschillende kostendekkende berekeningen. De tarieven voor OZB en rioolheffing (eigenarendeel) zijn gebaseerd op de WOZ -waarde. De waardeontwikkeling van de onroerende zaken is gecompenseerd in de tarieven van de OZB en rioolheffing, zodat een waardestijging gemiddeld niet heeft geleid tot een lastenverzwaring. Behoudens een correctie voor de waardeontwikkeling van de tarieven voor woningen, zijn de OZB tarieven voor woningen en niet-woningen met 1,5% gestegen. De tarieven van de afvalstoffenheffing zijn gedaald met 2,6% en de tarieven voor de rioolheffing zijn gestegen met 3,5%. De tarieven van de leges, forensenbelasting en marktgelden stegen met de inflatiecorrectie van 1,5%. De tarieven van de lijkbezorgingsrechten en toeristenbelasting bleven ongewijzigd. 5.1.4
Overzicht op hoofdlijnen van diverse heffingen
Tabel 3 Tarieven belangrijkste lokale heffingen
Tarieven
Tarieven
Omschrijving soort heffing
2021
2022
- eigenaar woning - eigenaar niet-woning
0,0944% 0,2485%
0,0861% 0,2522%
- gebruiker niet-woning Afvalstoffenheffing
0,1871%
0,1899%
- eenpersoonshuishouden - tweepersoonshuishouden
€ €
290,76 328,44
€ €
283,20 319,80
- meerpersoonshuishouden Rioolheffing
€
366,84
€
357,24
Onroerendezaakbelastingen (% WOZ -waarde)
eigendom (% WOZ-waarde) - woning - niet-woning gebruik (per aansluiting) - eenpersoonshuishouden - tweepersoonshuishouden - meerpersoonshuishouden - bedrijven
0,0211% 0,0423%
0,0196% 0,0438%
€
163,32
€
168,96
€ €
184,32 205,56
€ €
190,68 212,64
€
211,80
€
219,12
Onroerendezaakbelasting De OZB is een belasting voor: De eigenaar van een woning of bedrijfspand (object); De huurder of gebruiker van een bedrijfspand. De gemeente Westland voert de waardering voor de Wet waardering onroerende zaken (WOZ) in eigen beheer uit. Het onroerend goed wordt elk jaar gewaardeerd voor de WOZ. Hierdoor volgt de WOZ-waarde jaarlijks de marktontwikkeling. De gemeente Westland hanteer t bij herwaardering het uitgangspunt dat de tarieven conform de waardeontwikkelingen worden aangepast. De stijging van de gemiddelde WOZ-waarden woningen van 11,23% is gecompenseerd door een gelijktijdige daling van het tarief woningen met 10,1%. Dit is ge hanteerd om de waardeontwikkelingen van woningen gelijk niet van invloed te laten zijn op de opbrengst. De waardeontwikkeling van niet -woningen was nihil. Het tarief OZB woningen is naast de hiervoor genoemde correctie op de waardeontwikkeling met 1,5% verhoogd. Ook de OZB -tarieven van niet-woningen zijn verhoogd met 1,5%.
91
Gerealiseerde OZB In 2022 is de werkelijke opbrengst € 33,3 mln. De werkelijk opbrengst is € 20.000 hoger dan de raming 2022 en wijkt daarmee slechts in geringe mate af van de raming. Afvalstoffenheffing We leggen een afvalstoffenheffing op aan burgers voor het inzamelen van afval van huishoudens. Uitgangspunt voor de afvalstoffenheffing is dat we de inwoners de kosten laten betalen voor de inzameling van het huishoudelijk afval. Voor het bepalen van de tarieven hanteren we de grondslagen 100% kostendekkend tarief en gedifferentieerde tarieven per huishoudtype. Bewoners met een inkomen tot 100% van het wettelijk sociaal minimum kunnen kwijtschelding van de afva lstoffenheffing krijgen. Tabel 4 Afvalstoffenheffing
Realisatie 2022 Baten Lasten 12.029.200
7.3 Afval kosten taakvelden incl. (omslag)rente 2.1 Verkeer en vervoer kosten taakveld incl. (omslag)rente
211.700
Inkomsten taakveld(en), excl. heffingen
-1.063.700
Netto kosten taakveld
11.177.200
Toe te rekenen kosten: 0.4 Overhead incl. (omslagrente)
810.700
Btw
2.459.600
Opbrengst heffingen: 7.3 Afval heffingen huishoudelijk afval 7.3 Afval grofvuil 6.3 Inkomstenregeling (kwijtschelding) Totaal afvalstoffenheffing gerealiseerd
14.675.900 31.200 -393.000 14.314.000*
Dekkingspercentage 2022 Totaal na begrotingswijziging 2022
14.447.500 99,1%
14.237.800
Dekkingspercentage na begrotingswijziging 2022
15.199.400 93,7%
*afrondingsverschil van € 100,00.
Toelichting berekening afvalstoffenheffing: In 2022 bedroeg de werkelijke opbrengst uit heffingen € 14,3 mln. Dit is inclusief de opbrengsten uit leges grofvuil en de verrekening van de kwijtschelding. Dit is € 76.000 meer dan begroot. Dit komt met name doordat de kwijtschelding € 27.000 lager is ui tgevallen dan begroot. De meeropbrengst van de afvalstoffenheffing van € 36.000 wordt veroorzaakt door een grotere areaaluitbreiding en een meeropbrengst van € 13.000 van het grofvuil. De kosten voor afval bedragen € 14,4 mln. Dit is € 98.000 meer dan begroot. De extra kosten worden veroorzaakt door andere wijze van inzameling van huisvuil. Voorziening egalisatie afval (artikel 44 lid 2 BBV): Opbrengsten uit de afvalstoffenheffing en gespaarde gelden als gevolg van uitgestelde werkzaamheden moeten uitsluitend én blijvend voor het afvaldoel worden bestemd en worden ondergebracht in een voorziening. De kosten voor de afvaltaken worden gecompenseerd door een dotatie aan de voorziening artikel 44 lid 2. Op 31 december 2022 valt de voorziening volledig vrij. Rioolheffing De opbrengst van de rioolheffing mag alleen worden gebruikt ter dekking van de kosten van: -
Het inzamelen en transporteren van huishoudelijk en bedrijfsafvalwater en het zuiveren van huishoudelijk afvalwater;
92
-
Het inzamelen van afvloeiend hemel water en het verwerken hiervan alsmede maatregelen om structureel nadelige gevolgen van de grondwaterstand te voorkomen of te beperken.
Rioolheffing wordt geheven van de eigenaar van een perceel (op basis van de WOZ -waarde) dat direct of indirect is aangesloten op de gemeentelijke riolering en van de gebruiker van een perceel waaruit afvalwater direct of indirect op de gemeentelijke rioler ing wordt afgevoerd. Voor het bepalen van de tarieven van de rioolheffing gelden uitgangspunten als 100% kostendekkend tarief en gedifferentieerde tarieven per huishoudtype. Bewoners met een inkomen tot 100% van het wettelijk sociaal minimum kunnen kwijtsc helding van de rioolheffing krijgen. Tabel 5 Rioolheffing
Realisatie 2022 Baten
Lasten 14.274.700
7.2 Kosten taakveld Riolering incl. (omslag)rente 7.2 Dotatie vervangingsinvestering, artikel 44 lid 1
89.000
2.1 Verkeer en vervoer
108.000
2.4 Economische havens en waterwegen
923.000
Netto kosten taakveld
15.394.700
Toe te rekenen kosten: 0.4 Overhead incl. (omslagrente)
1.226.500
Btw
1.383.400
Opbrengst heffingen: 7.2 Riolering (plus areaaluitbreiding)
15.930.000
6.3 Inkomstenregeling (kwijtschelding)
-234.100
Totaal rioolheffing gerealiseerd
15.695.900
Dekkingspercentage voor onttrekking Onttrekking voorziening artikel 44 lid 2
87,2% 2.308.700
Dekkingspercentage 2022
100,0%
Totaal rioolheffing na begrotingswijziging 2022
15.636.900
Dekkingspercentage voor onttrekking Onttrekking voorziening artikel 44 lid 2
3.428.200*
Dekkingspercentage na begrotingswijziging 2021
18.004.600
19.065.000 82,0% 100,0%
*afrondingsverschil van € 100,00.
Toelichting berekening rioolheffing: In 2022 is de werkelijke opbrengst € 15,7 mln. De werkelijk opbrengst is € 59.000 hoger dan de raming 2022. Dit wordt veroorzaakt door € 75.000 meeropbrengst dan geraamd en € 16.000 meer aan verstrekte kwijtschelding. De toegerekende kosten bedragen € 18 mln. Dit is ruim € 1 mln. minder dan begroot. Er zijn minder vervangingsinvesteringen doorgevoerd dan gepland. Dit komt tot uitdrukking in € 524.000 minder aan kapitaallasten, € 50.000 minder aan btw, € 381.000 minder dotatie aan de voorziening , € 125.000 minder aan verrekening met de watertaken 2.4 (Economische hav ens en waterwegen) en 2.1 (Verkeer en vervoer). V o o r z i e n i n g t o e k o ms t i g e r i o o l v e r v a n g i n g s i n v e s t e r i n g e n ( a r t . 4 4 l i d 1 d B B V ) : In het tarief mogen spaarbedragen voor toekomstige vervangingsinvesteringen worden meegenomen. Deze worden als last genomen in de exploitatie en toegevoegd aan de voorziening. Met ingang van 1 januari 2017 is deze voorziening gevormd. De storting dit jaar was € 0,9 mln. De stand van de voorziening op 31 december 2022 is € 6,2 mln.
93
Voorziening riolering (artikel 44 lid 2 BBV): Opbrengsten uit de rioolheffing en gespaarde gelden als gevolg van uitgestelde werkzaamheden moeten uitsluitend én blijvend voor het rioleringsdoel worden bestemd en worden ondergebracht in een voorziening. De kosten voor de watertaken worden gecompenseerd do or een dotatie aan de voorziening artikel 44 lid 2. Op 31 december 2022 bedraagt de voorziening € 12,5 mln. Toeristenbelasting Dit betreft een belasting, die wordt geheven voor het houden van verblijf met overnachting binnen de gemeente tegen vergoeding in welke vorm dan ook door personen die niet als ingezetene zijn opgenomen in de Basisregistratie Personen (BRP). Om een eerlijke verdeling te bewerkstelligen wordt de toeristenbelasting geheven op basis van een percentage van het “kale” overnachtingstarief. De hoogte van het tarief is een vast percentage van 5% van de overnachtingsprijs met een minimum van € 1,25 per persoon per ov ernachting. Het minimumbedrag dient als stimuleringsmaatregel voor de inschrijvingen van arbeidsmigranten en verzekert Westland van een basisopbrengst. Er worden geen jaarlijkse aanpassingen gedaan van het tarief, omdat de inflatie verdisconteerd is in de overnachtingsprijs. Door het heffen van een toeristenbelasting dragen ook niet -inwoners bij in de kosten van de algemene voorzieningen.
Met uitzendbureaus die in Westland arbeidsmigranten huisvesten zijn afspraken gemaakt op welke wijze arbeidsmigranten efficiënt kunnen worden ingeschreven als ingezetenen. Indien niet wordt ingezet op inschrijving in de BRP dan kunnen aanslagen toeristenbelasting voor uitzendbureaus oplopen tot enkele tienduizenden euro’s (of meer) per jaar. De toeristenbelasting dient al s stok achter de deur voor de uitzendbureaus bij de inschrijving van arbeidsmigranten. Realisatie Toeristenbelasting In 2022 bedraagt de (nog te realiseren) opbrengst € 184.600. Dit is € 15.400 minder dan de geraamde inkomsten. De toeristenbelasting 2022 wordt pas in 2023 opgelegd aan de hand van de retour ontvangen aangiften. Forensenbelasting Dit betreft een belasting die wordt geheven van degene die, zonder in de gemeente hoofdverblijf te hebben, op meer dan 90 dagen per jaar een gemeubileerde woni ng beschikbaar houdt. Realisatie Forensenbelasting In 2022 bedroeg de werkelijke opbrengst € 95.600. Dit is nagenoeg conform de raming. Leges Titel 1, 2 en 3 In de onderstaande tabel staan de gerealiseerde inkomsten van de leges Titel 1, 2 en 3. De tar ieven van de leges zijn ten opzichte van 2022 met de inflatiecorrectie van 1,5% gestegen. Uitzondering zijn de tarieven waarvoor een wettelijk maximum geldt. Tabel 6 Overzicht leges Titel 1, 2 en 3
Realisatie 2022
Titel
Leges
1
Algemene dienstverlening
1.843.400
4.173.200
44,2%
2
Fysieke leefomgeving/omgevingsvergunning
5.980.900
4.442.100
134,6%
3
Europese dienstenrichtlijn
21.600
296.200
7,3%
7.845.600
8.911.500
88,0%
Totaal inkomsten leges Titel 1, 2 en 3
Baten
Lasten
Dekking
Leges Titel 1 In de onderstaande tabel staan de gerealiseerde inkomsten van de leges Titel 1.
94
Tabel 7 Leges Titel 1 Algemene dienstverlening Nummer
Baten
Lasten
Dekking
Begroting na wijziging
238.000
502.500
47,4%
Realisatie 2022
232.100
501.900
46,2%
Begroting na wijziging
748.200
818.600
91,4%
Realisatie 2022
702.700
796.400
88,2%
Begroting na wijziging
357.100
722.200
49,5%
Realisatie 2022
420.200
709.300
59,2%
Begroting na wijziging
21.000
359.200
5,9%
Realisatie 2022
5.100
131.100
3,9%
Begroting na wijziging
39.000
612.800
6,4%
Realisatie 2022
58.300
849.400
6,9%
4.600
694.000
0,7%
0
697.100
0,0%
Begroting na wijziging
152.000
83.300
182,5%
Realisatie 2022
140.800
84.400
166,8%
Begroting na wijziging
4.000
41.700
9,6%
Realisatie 2022
3.500
42.200
8,3%
Begroting na wijziging
1.500
24.200
6,2%
Realisatie 2022
1.700
25.100
6,8%
Begroting na wijziging
148.000
259.000
57,1%
Realisatie 2022
226.900
241.000
94,1%
Begroting na wijziging
38.000
43.000
88,4%
Realisatie 2022
47.500
61.300
77,5%
Begroting na wijziging
1.800
32.800
5,5%
Realisatie 2022
4.300
34.000
12,7%
Totaal inkomsten leges Titel 1 raming 2022
1.753.200
4.193.300
41,8%
Totaal inkomsten leges Titel 1 gerealiseerd 2022
1.843.100
4.173.200
44,2%
1
2
3
4
9
10
Hoofdstuk Burgerlijke stand
Reisdocumenten
Rijbewijzen
Verstrekkingen uit BRP
Overige publiekszaken
Gemeentearchief Begroting na wijziging Realisatie 2022
11
12
16
17
18
19
Huisvestingswet
Leegstandwet
Kansspelen
Telecommunicatie
Verkeer en vervoer
Diversen
Toelichting leges Titel 1 : - Hoofdstuk 2 Reisdocumenten Bij het opstellen van de begroting 2022 is rekening gehouden met een dip in het aantal af te geven reisdocumenten. De bij de Prorap 2022 begrote toename van het aantal af te geven reisdocumenten heeft zich in mindere mate voorgedaan. -
Hoofdstuk 3 Rijbewijzen
De uiteindelijke toename van het aantal afgegeven rijbewijzen was hoger dan waarvan bij de Prorap 2022 werd uitgegaan.
95
-
Hoofdstuk 4 Basisregistratie en personen
De kosten en baten van dit hoofdstuk worden op dezelfde kostensoort geboekt als Hoofdstuk 9 Overige publiekszaken. Op basis van de aantallen worden 8% (begroot 34%) van de kosten en baten toegerekend aan Hoofdstuk 4 en 92% (begroot 66%) aan Hoofdstuk 9. - Hoofdstuk 11 Huisvestingswet De kosten van dit hoofdstuk worden op dezelfde kostensoort geboekt als Hoofdstuk 12 Leegstandwet. Op basis van de aantallen wordt twee derde toegerekend aan Hoofdstuk 11 en een derde aan Hoofdstuk 12. -
Hoofdstuk 17 Telecommunicatie
Er zijn meer inkomsten gerealiseerd doordat er in 2022 nog debiteurenboekingen zijn gedaan vanuit het dienstjaar 2021. -
Hoofdstuk 16 Kansspelen
De kosten van dit hoofdstuk worden op dezelfde kostensoort geboekt als Hoofdstuk 19 Diversen. Op basis van de uren (209 t.o.v. 283) worden de kosten toegerekend aan deze hoofdstukken. Titel 2 In de onderstaande tabel staan de gerealiseerde inkomsten van de leges Titel 2. Tabel 8 Leges Titel 2: Dienstverlening vallend onder leefomgeving/omgevingsvergunning Realisatie 2022 Nummer 2
Hoofdstuk Vooroverleg/beoordelen conceptaanvraag gerealiseerd
3 5
Lasten 181.900
Dekking 25,4%
17.600
177.000
9,9%
Omgevingsvergunning
4.933.100
4.745.900
103,9%
gerealiseerd
5.755.100
3.871.000
148,7%
Teruggaaf
-15.000
212.200
-7,1%.
0
194.600
n.v.t.
5.000
60.600
8,3%
gerealiseerd 7
Baten 46.100
Wijziging omgevingsvergunning o.g.v. wijziging project gerealiseerd
5.000
53.200
9,4%
Bestemmingswijzigingen zonder activiteiten
54.700
167.500
32,7%
gerealiseerd
203.200
146.300
138,9%
Totaal leges Titel 2 raming 2022
5.023.900
5.368.100
93.6%
Totaal leges Titel 2 gerealiseerd 2022
5.980.900
4.442.100
134,6%
8
Toelichting leges Titel 2: O p b r e n g s t e n / l a s t e n O mg e v i n g s v e r g u n n i n g Het gerealiseerde dekkingspercentage bedraagt bijna 135%, terwijl een dekking van circa 94% was geraamd. Er was rekening gehouden met een daling ten opzichte van 2021, conform het landelijke beeld. De gemeente Westland is hierop een positieve uitzondering. Daarnaast zijn de lasten € 926.000 lager dan geraamd. Voor het overgrote deel is dit het gevolg van lagere salariskosten (€ 625.000) en inkoop van juridische diensten en adviezen (€ 119.000). De overige € 182.000 komen voort uit lagere lasten op verschill ende posten van minder dan €50.000. Titel 3 In de onderstaande tabel staan de gerealiseerde inkomsten van de leges Titel 3.
96
Tabel 9 Leges Titel 3: Europese dienstenrichtlijn Nummer 1
Realisatie 2022
Hoofdstuk Horeca
Baten 12.000
Lasten 48.900
Dekking 24,5%
gerealiseerd
7.600
46.600
16,3%
Organiseren evenementen of markten
9.700
217.400
4,5%
gerealiseerd
10.800
234.900
4,6%
Marktstandplaatsen en standplaatsen
1.700
11.000
15,5%
gerealiseerd
3.200
14.700
21,8%
Totaal leges Titel 3 raming 2022
23.400
277.300
8,4%
Totaal leges Titel 3 gerealiseerd 2022
21.600
296.200
7,3%
2 5
Toelichting leges Titel 3: De producten of diensten uit Titel 3 mogen onderling niet worden verrekend (kruissubsidiëring), tenzij sprake is van een onderling verband. Hiervan is in de huidige legestabel echter geen sprake. Per product of dienst mag geen winst worden gemaakt . Hoofdstuk 2: voor een evenement waar minder dan 100 bezoekers aanwezig zijn kan een melding volstaan als het aan de vereist en voldoet van artikel 2.25 van de APV Westland. Een evenement wordt als ‘groot’ beschouwd indien er meer dan 600 bezoekers zijn, het twee of meer aaneengesloten dagen duurt of ernstige gevolgen kan hebben voor de openbare orde. Een evenement heeft tussen de 100 en 600 bezoekers en duurt maximaal één dag. Los van het feit of er evenementen plaatsvinden of niet -wat bepalend is voor de hoogte van de inkomsten - staan er vanwege de berekeningswijze die wij momenteel hanteren altijd vaste lasten tegenover. De toerekening houdt geen rekening met daadwerkelijk bestede uren en kan daarom nu relatief hoog lijken. Marktgelden Onder de naam marktgelden wordt in de gemeente Westland een recht geheven voor het innemen van een standplaats op het marktterrein op de dag en en uren dat er markt wordt gehouden zoals dit in de ‘Marktverordening Westland’ is vastgesteld.
De heffingsmaatstaf is het aantal strekkende meters per dagdeel dat een vaste standplaatshouder, een dagplaatshouder of een standwerker op de markt in gebruik neemt. Voor het gebruik van (kracht)stroom wordt een toeslag gerekend. Er geldt een tarief per dag, kwartaal of jaar. Het tarief per kwartaal bedraagt 90% van het dagtarief. Het jaartarief bedraagt 90% van het kwartaaltarief. Dit kan worden beschouwd als een stimuleringsmaatregel met als doel de perceptiekosten te beperken.
Tabel 10 Marktgelden
Realisatie 2022 Baten Lasten
Kosten taakveld(en) incl. (omslag)rente
104.400
Inkomsten taakveld(en) excl. heffingen
-500
Netto kosten taakveld
103.900
Toe te rekenen kosten: 0.4 Overhead incl. (omslagrente)
38.100
Btw
3.000
Totale kosten
145.000
Opbrengst heffingen
91.000
Opbrengst energie
14.300
Totaal Marktgelden 2022 gerealiseerd
105.400
Dekkingspercentage 2022 gerealiseerd Totaal Marktgelden 2022 raming Dekkingspercentage 2022 raming
145.000 72,7%
97.300
116.600 83,4%
97
T o e l i c h t i n g ma r k t g e l d e n : De veegkosten van de markt worden voor 50% toegerekend. Hierbij gaan we ervan uit dat niet al het vuil op het plein wordt veroorzaakt door de markten, maar dat ook sprake is van zwerfvuil. De stijging van de kosten is veroorzaakt door onder andere hogere energielasten (€ 12.600) en veegkosten (€ 4.300), hogere kosten voor huur toilet (€ 3.000) en hogere overheadkosten (€ 4.200). Lijkbezorgingsrechten Lijkbezorgingsrechten worden geheven voor het gebruik van de begraafplaatsen en door de gemeente te verlenen diensten betreffende de begraafplaatsen. In het WestlandProgramma 2018 -2022 is vastgelegd dat de tarieven van de lijkbezorgingsrechten maatschappelijk aanvaardbaar moeten zijn. Tabel 11 Lijkbezorgingsrechten
Realisatie 2022 Baten Lasten
Kosten taakveld(en) incl. (omslag)rente begraafplaatsen en crematoria
2.249.500
Netto kosten taakveld
2.249.500
Toe te rekenen kosten: 0.4 Overhead incl. (omslagrente)
473.800
Btw
33.900
Totale kosten
2.757.200
Opbrengst heffingen: Begraafplaatsen en crematoria
860.500
Onttrekking voorziening ter dekking kosten
800.300
Totaal gerealiseerd 2022
1.660.800
2.757.200
1.494.100
2.833.700
Dekkingspercentage 2022 Totaal raming 2022
60,2%
Dekkingspercentage 2022
52,7%
Toelichting berekening lijkbezorgingsrechten: In 2022 zijn de kosten voor het taakveld begraafplaatsen en crematoria € 77.000 lager dan begroot. Dit wordt met name veroorzaakt door een nadeel op onderhoud van € 58.000 en voordeel door lager inzet personeel € 134.000. De opbrengsten uit leges zijn € 16 7.000 hoger dan begroot. Dit is veroorzaakt door een extra onttrekking aan de Voorziening afkoopsommen onderhoud begraafplaatsen in verband met een inhaalslag bij het ruimen van graven. Voorziening afkoopsommen onderhoud begraafplaatsen (artikel 44 lid 2) Op grond van het BBV is een voorziening afkoopsommen onderhoud begraafplaatsen gevormd, waarin de ontvangen afkoopsommen worden opgenomen en van waaruit slechts een deel van de onderhoudskosten jaarlijks kunnen vrijvallen. De voorziening voor afkoopsomm en onderhoud begraafplaatsen bedraagt per 31 december 2022 € 1,2 mln. Voorziening Grafrechten (artikel 44 lid 2) Naast de voorziening afkoopsommen onderhoud begraafplaatsen is ook een voorziening grafrechten gevormd. De grafrechten hebben betrekking op meerdere jaren en moeten worden toegerekend aan de betreffende jaren. De stand van de voorziening grafrechten bedraagt per 31 december 2022 € 5,6 mln. 5.1.5 Lokale lastendruk Voor de bepaling van de lokale lastendruk hanteren we de ontwikkeling van de w oning gebonden belastingen.