22-0260563 Boekwerk jaarrekening 2022 versie 20-06-2023 DEFINITIEF

De computerregeling is opengesteld voor volwassenen. De computers worden in natura verstrekt door Westlandse ondernemers ;

•

Om huishoudens in de energiecrisis financieel te ondersteunen is er aan 4100 huishoudens met een laag inkomen energietoeslag u itgekeerd. Het rijk verstrekte hiervoor budget. Het bedrag per huishouden was aanvankelijk € 800 en is verhoogd naar € 1300 euro per huishouden. Eind 2022 is het bedrag voor de energietoeslag 2022 nog eens verhoogd naar € 1800. Deze verhoging

•

wordt uitbetaald in 2023 ; Er is gewerkt aan de uitvoering van de transformatie -opdracht via een aantal projecten: P r o j e c t A mb i t i e d o o r l e v e n e n o p e r a t i o n a l i s e r e n : H i e r m e e i s e e n g e z a m e n l i j k e k o e r s v o o r d e transformatie bepaald en is draagvlak gerealiseerd . P r o j e c t v a n a mb i t i e n a a r u i t v o e r i n g s p r a k t i j k ( D o o r b r a a k me t h o d e ) . H i e r m e e i s e e n w e r k w i j z e ( A d vies & Maatwerk) ontwikkeld gebaseerd op de doorbraakmethode. Deze is geïmplementeerd in

50

het sociaal domein in de vorm van een integrale samenwerking tussen gemeente en kernp artners. P r o j e c t i n r i c h t i n g s o c i a l e i n f r a s t r u c t u u r ( T o e g a n g s o c i a a l d o me i n ) : I n 2 0 2 2 z i j n v o o r b e r e i d i n g e n getroffen om te starten met een Integrale Toegang volgens de 1 loket -gedachte. Hiervoor is een nieuw team ingericht dat bestaat uit huidige en nieuwe medewerkers die preventief en doelmatig werken vanuit de toegang van het sociaal domein. Project grip en sturing: Data gedreven werken is in 2022 (door) ontwikkeld. Data heeft hierdoor een belangrijke rol in besluitvorming en is gekoppeld aan opdrachtgeri cht werken. We zijn beter in staat data te gebruiken en te ‘lezen’. P r o j e c t o p t i ma l i s e r i n g s m a a t r e g e l e n : D e b u s i n e s s c a s e s d i e i n 2 0 2 1 z i j n g e s t a r t b i j h e t S K T z i j n inmiddels going concern; •

•

In 2022 hebben VNG en Rijk veel overlegd m.b.t. de financiële risico-verdeling tussen Rijk en gemeenten, maar ook de specifieke afspraken over de inkoop en organisatie van de specialistische jeugdzorg op regionaal en landelijk niveau zijn en blijven een heet hangijzer; In navolging van de Regiovisie Jeugdzorg Haaglanden 2022-2026 Is gewerkt aan het tweede uitvoeringsplan Jeugd (2023/2024), waarbij meer focus is aangebracht ten behoeve van kinderen en gezinnen in kwetsbare omstandigheden, samen leren en kostenbeheersing ;

•

•

De lokale kostenbesparingsmaatregelen -, zijn in 2022 volop en met succes in uitvoering genomen door het SKT. De voorbereidingen van nieuwe maatregelen is afhankelijk van de landelijke hervormingsagenda jeugdhulp. Deze is echter vertraagd -, en verschijnt in 2023; In 2022 is een nieuwe systematiek rondom de bestedingsruimte ingevoerd voor de gehele regio, wat ervoor zorgt dat de administratieve lasten voor zowel gemeenten als aanbieders verlaagd worden. Via de ontwikkeltafels in de regio worden verdere doelmatigheidsvoorstellen opgepakt

•

in samenwerking met aanbieders ; Het lokaal contractmanagement voor de jeugdhulp is verder versterkt door intensievere samenwerking met het SKT. Er is gestart met een eerste inventarisatie voor lokale arrangementen om zo goed in te kunnen spelen op de probl ematiek in Westland;

•

•

Er zijn in de herzieningsprocedure productomschrijvingen en tarieven aangepast van jeugdhulp die via de regionale contracten wordt ingekocht. Dit loopt via het proces van de regionale ontwikkeltafel; De analyse en overdracht van clië nten die vanwege het nieuwe woonplaatsbeginsel van de jeugdwet vanaf 2022 financieel moeten worden overgedragen naar een andere gemeente is volledig afgerond. Volgens verwachting heeft Westland meer kinderen overgedragen dan ontvangen

• •

•

vanuit andere gemeenten; De Regiovisie aanpak Huiselijk Geweld Haaglanden wordt uitgevoer d; Er wordt uitvoering gegeven aan het convenant uitvoering jeugdgezondheidszorg 2022 -2027. Met dit convenant is de samenwerking tussen de H8 -gemeenten en de jeugdgezondheidszorg voor de komende zes jaar geborgd; De sluitende aanpak voor schoolverlaters van het praktijk - en voortgezet speciaal onderwijs is verder in uitvoering genomen. Dit gebeurt samen met scholen en Patijnenburg. We gebruiken hiervoor de in 2020 ontwikkelde monitor voor j ongeren in kwetsbare posities, die bij uitval van werk of onderwijs direct weer in beeld komen. De doelgroep is uitgebreid en een groeiend aantal jongeren zijn in beeld gekomen en geplaatst op verschillende trajecten ;

•

Het integrale beleidsplan Schuldhulpverlening 2021 – 2024 wordt uitgevoerd. Er wordt ingezet op vroeg signalering;

• •

De Kredietbank Nederland verstrekt saneringskrediete n; We verbeteren de financiële redzaamheid van inwoners door de inzet van “Moedige Dialoog W e s t l a n d ” . D aar i n b ev o r d e r e n w e d e s a m e n w e r k i n g t u s s e n v e r s c h i l l e n d e p a r t i j e n . S a m e n k u n nen we zorgen voor een structurele bijdrage aan het voorkomen, vroegtijdig signaleren en oplossen van financiële problemen van inwoners van Westland. Moedige Dialoog Westland is een samenwerk ingsverband tussen o.a. Bibliotheek Westland, Diaconaal Platform Westland, gemeente Westland, JGZ Zuid -Holland West, Rabobank Westland, Schuldhulpmaatje Westland, Sociaal Kernteam Westland en Vitis Welzijn, Lentiz. Tijdens de jaarlijkse Week van het geld verzorgen zij educatieve en informatieve activiteiten ;

51

•

We hebben contact met alle (mogelijk) gedupeerden van de kinderopvangtoeslagaffaire. We bieden hun ondersteuning aan zodat ze weer vertrouwen krijgen en verder kunnen. Hebben zij schulden bij de gemeente en zijn ze officieel als gedupeerde aangemerkt door de Belastingdienst? Dan hebben wij die schulden kwijtgescholden. Voor hun private schulden kunnen ze terecht bij een landelijk loket. We helpen hen om die schulden in kaart te brengen. We liepen daarbij voor op de Wet hersteloperatie toeslagen die in november 2022 is vastgesteld. Eind 2022 is de ondersteuning ook inzetbaar voor de kinderen van de gedupeerden ;

•

Eind 2022 vond de campagne Hulp bij Geldzorgen plaats. Met deze campagne informeerden we inwoners over ondersteuning en advies bij geldzorgen, geldproblemen en schulden. Alle jongeren die 18 worden, en hun ouders, ontvangen een verjaardagskaart met een lijst met tips die ervoor zorgen dat ze zich goed financieel kunnen voorbereiden op volwassenheid . Ook

•

is er nu een website 18inwestland.nl met informatie; Onder de noemer ‘Maatschappelijk Verantwoord Ondernemen Westland’ (MVO -Westland) werken we aan meer betrokken werkgevers voor een inclusieve arbeidsmarkt. Voor het realiseren van Beschut Werk en Baanafspraak maken we resultaatgerichte afspraken. En om het aantal Social Return on Investment (SROI) leer - werkplekken te vergroten voor de doelgroep van Patijnenburg is eind 2022 gestart met het opstellen van een nieuw plan van aanpak. In dit plan worden standaard concepten en een bredere menukaart uitgewerkt om meer maatwerk te kunnen leveren voor werkgevers en de doelgroep van Patijnenbur g;

•

De projectleiding van ‘Eén tegen eenzaamheid’ is per januari overgedragen aan Vitis. Het accent van het project lag dit jaar op het uitvoeren van de publiekscampagne, het lanceren van het Signaalpunt en het houden van een netwerkbijeenkomst. Omdat het aantal meldingen bij het Signaalpunt achterbleef, is gekozen dit te stoppen en de signalen bij Vitis zelf binnen te laten ko-

•

men; De samenwerking met DSW en gemeenten Delft, Midden -Delfland en Pijnacker-Nootdorp is gecontinueerd. De transmuraal werker is doorgezet en er is gewerkt aan de afronding van het onderzoek naar de samenwerking tussen DSW en de gemeenten op de inzet van de jeugdfunctiona-

•

ris in de huisartsenpraktijk ; Binnen het Programma Regionale Aanpak Ouderenzorg is samen met DSW, gemeente Delft, Careyn, Pieter van Foreest, Vitis Welzijn, PWC en T ao of Care de pilot Sociale Benadering Dementie opgewerkt. Het programma is akkoord gegaan met de pilot ;

•

Het convenant Wonen en Zorg 2022 -2025 is ondertekend. Dit convenant is een samenwerking met DSW, Careyn, Pieter van Foreest, Vitis Welzijn, de woningco rporaties en Seniorenraad Westland. Via dit convenant committeren de betrokken partijen zich aan de uitbreiding van de verpleeghuiscapaciteit en de realisatie van woonzorgconcepten voor senioren in Westland ;

•

De voorbereidingen voor de invoering van de Wet Inburgering 2021, die per 1-1-2022 is ingegaan, zijn afgerond. De implementatie van de wet is in volle gang. We hebben in Westland een goede infrastructuur gelegd voor de uitvoering van de nieuwe Wet Inburgering. Daarnaast is sinds 10 november zijn er stat ushouders opgevangen in het Carlton hotel. De inburgering met deze opvanglocatie als centraal punt is tot wasdom gekomen. Nu de nieuwe inburgeringswet in werking is getreden, bestaan er 3 leerroutes voor inburgeraars; De B1 (taal)route, Onderwijs-

•

route en de Zelfredzaamheidsroute; De uitvoeringsagenda Beschermd Wonen en Maatschappelijke Opvang 2022 -2026 is vastgesteld. Dit uitvoeringsprogramma richt zich op het realiseren van de ambities uit de Regiovisie Beschermd Wonen en Maatschappelijke Opvang 2022 -2026. De uitvoeringsagenda is gericht op de toename van mensen met GGZ-achtergrond die zelfstandig wonen in wijken met (passende) ondersteuning in plaats van in een instelling. Delft bouwt haar centrumgemeentetaken af en Westland bouwt voorzieningen op. Het gaa t om zowel huisvesting en voorzieningen als ondersteuning in de wijk, preventie, en draagvlak in de wijk. Voor de Maatschappelijke Opvang blijft Delft nog

•

de centrumgemeente; Het convenant Huisvesting Zorgafhankelijke Groepen 2023 is in december onderteken d. Dit convenant treedt per januari 2023 in werking en is een samenwerking met de woningcorporaties en zorgaanbieders Beschermd Wonen. Het regelt de uitstroom van mensen uit instellingen, klinieken en de maatschappelijke opvang naar zelfstandige woningen i n de wijk met (passende) ondersteuning;

52

•

Er is in samenwerking met onze partners verdere uitvoering gegeven aan onze inkoopstrategie voor Jeugdhulp en de inkoopvisie Wmo. We hebben de nieuwe afspraken die we als gevolg van de inkoop Wmo hebben gemaakt ingeregeld, ons proces aangepast en onze dienstverlening aangepast zodat we onze inwoners vanaf 1 januari volgens, in overeenstemming met de nieuwe afspraken ondersteuning konden bieden;

•

Verbetering van de sociale acceptatie en sociale veiligheid van de LHBTI -doelgroep (lesbische vrouwen, homoseksuele mannen, biseksuelen, transgender - en intersekse personen). Dit doen we door het uitvoeren van het Meerjarenplan ‘Regenboogstad Westland 2019 -2022’ (het verzorgen van gastlessen, adviezen, training en voorlichting a an onderwijs en zorg- en welzijnsorganisaties en gerichte communicatie). In 2021 vond een regionale bijeenkomst “Let’s Connect” voor leden van GSA’s en een regionale “Webinar Queersensiviteit” plaats voor medewerkers van hulpverleningsorganisaties. De Regenboogsteden bestaan inmiddels veertien jaar. Deze samenwerking tussen gemeenten en het ministerie van OCW is succesvol en effectief. Dit blijkt uit een externe onafhankelijke evaluatie die de minister heeft laten verrichten. Het programma en de middelen vanuit het Rijk zijn verleng d;

•

•

In 2020 werd de pilot gestart met maatwerk - en doelgroepenvervoer met de nadruk op de first en l a s t mi l e o p l o s s i n g e n . D i t i s h e t v e r v o e r v a n e n n a a r h a l t e s v a n h e t o p e n b a a r v e r v o e r . D e z e p i l o t hebben wij verder gefaciliteerd ; We bieden algemeen toegankelijke informele ondersteuning (sociale basis) en algemeen toegankelijke professionele ondersteuning door o.a. welzijnsadviseurs en jongerenwerkers. Hierdoor kunnen inwoners met hun vragen en ondersteuningsbehoefte zoveel mogelijk terecht bij laagdrempelige voorzieningen en worden problemen in een eerder stadium gesignaleerd en opgelost. Zo wordt zwaardere ondersteuning voorkomen ;

•

Er is een nieuw aanbod van sociale basisvoorzieningen gerealiseerd, namelijk: Thuisgekookt (matches tussen thuiskoks en kwetsbare inwoners die een maaltijd van een buurtgenoot willen gebruiken) en Westland blijft staan (valpreventie voor ouderen). Powerful Ageing is in oktober 2022 gestart. Deze beweeginterventie is ontwikkeld om de fysieke fitheid te train en en zo de fysieke zelfredzaamheid te vergroten van inwoners van 60 jaar en ouder. Aanmelding verloopt via de Wmo-toegang;

•

Er is een subsidie verstrekt als cofinanciering van de subsidie van ZonMw voor het project Vrijwillig Traineeship 3.0 (Sociaal Maats chappelijke Diensttijd) van Vitis Welzijn. Het doel van het Vrijwillig Traineeship is om jongeren maatschappelijk te betrekken, hen te motiveren om vrijwilligerswerk te doen en zichzelf te ontwikkelen en maatschappelijke organisaties te scholen om jon-

•

gerenproof te worden; Op verzoek van de Wmo-aanbieders is een kaart van de beschikbare sociale basisvoorzieningen in Westland opgesteld. Dit omdat de aanbieders verwachten dat hun medewerkers (huishoudelijk hulpen en begeleiders) hun cliënten daarmee kunnen hel pen;

•

De pilot met de Compaantablet is afgelopen. Op basis van de evaluatie is besloten de Compaantablet niet te integreren in het Wmo -aanbod. Uit de evaluatie komt naar voren dat inwoners geen behoefte hebben aan de Compaantablet. Vaak omdat zij zelf al be schikken over digitale apparaten, zoals tablets en laptops;

•

In samenwerking H5 is gekozen het Wmo product Ontmoetingscentrum te gaan omvormen naar een algemene voorziening. Uitgangspunt van deze pilot is het vereenvoudigen van de cliëntreis. Voorbereiding voor deze wijziging is afgerond. Per volgend jaar start de nieuwe werkwijze.

Externe ontwikkelingen/ risico’s • Aanpassing van de onderstaande wetgeving vormt een risico vanwege onduidelijkheden. Er zijn aanpassingen c.q. voorbereidingen gedaan van onderstaande wetgeving: − Voorbereiding wetswijziging Wmo (resultaatsturing en doordecentralisat ie Beschermd Wo− •

nen); Wet hersteloperatie toeslagen;

− Participatiewet, aanpassing vanwege energietoeslag . Corona Door het coronavirus hebben we te maken gekregen met ondersteuningsbehoeften die of zijn uitgesteld of juist door de crisis zijn ontstaan. De uit gestelde vraag kan leiden tot complexere

53

problematiek en daardoor behoefte aan zwaardere zorg op langere termijn. Verbonden partijen Onder andere onderstaande partijen leveren een bijdrage aan de realisatie van de doelstellingen van dit programma: • •

Patijnenburg B.V; Servicebureau H10;

•

Sociaal Kernteam Westland B.V.

Kaderstellende beleidsnota’s • Sociaal beleidskader ‘Kernachtig Sociaal’ ; • •

Beleidsplan integrale schuldhulpverlening 2021 -2024; Algemene subsidieverordening Westland 2016 ;

• •

Inkoopstrategie Regio Haaglanden 2020 -2024; H4 Inkoopstrategie Wmo 2022;

• •

Meerjarenplan Regenboogstad Westland 2019 -2022; Verordeningen volgend uit de Wmo, Jeugdwet, Participatiewet en de wet gemeentelijke Schuld-

•

hulpverlening; Regiovisie aanpak huiselijk ge weld Haaglanden 2019-2022;

• •

Regiovisie Jeugdzorg Haaglanden 2021 -2026; Regiovisie Beschermd Wonen en Maatschappelijke Opvang 2022 -2026.

54

Wat heeft het gekost? Programma 6 Taakveld

(bedragen x € 1.000) Rekening

Begroting

Begroting

Rekening

2021

2022 voor

2022 na

2022

wijziging

wijziging

Saldo

6.1

Samenkracht en

8.368

8.335

19.150

21.013

-1.863

6.2

Burgerparticipatie Wijkteams

11.874

12.439

14.064

13.630

434

6.3

Inkomensregelingen

28.946

25.481

31.872

33.672

-1.800

6.4

Begeleide participatie

6.925

7.242

7.482

7.473

9

6.5

Arbeidsparticipatie

2.280

2.191

2.609

2.247

363

6.6

Maatwerkvoorzieningen (Wmo)

3.905

4.457

4.438

4.371

67

6.71

Maatwerkdienstverlening 18+

18.214

18.625

20.096

19.429

667

6.72

Maatwerkdienstverlening 18-

26.451

20.853

23.840

25.876

-2.036

6.81

Geëscaleerde zorg 18+

535

558

541

525

17

6.82

Geëscaleerde zorg 18-

Totaal lasten programma 6 6.1 Samenkracht en 6.2

Burgerparticipatie Wijkteams

6.3

Inkomensregelingen

6.4

Begeleide participatie

6.5

Arbeidsparticipatie

6.6

Maatwerkvoorzieningen (Wmo)

6.71

3.039

2.894

2.896

2.344

522

110.536

103.076

126.990

130.581

-3.591

329

307

10.311

15.903

5.593

238

93

93

421

328

22.254

20.827

20.153

19.314

-839

0

0

0

1

1

538

0

0

319

-319

65

115

115

60

-55

Maatwerkdienstverlening 18+

604

228

200

319

119

6.72

Maatwerkdienstverlening 18-

43

0

0

5

5

6.81

Geëscaleerde zorg 18+

0

0

794

797

3

6.82

Geëscaleerde zorg 18-

0

0

0

0

0

24.071 -86.464

21.570 -81.506

31.666 -95.324

37.140 -93.441

5.474 1.883

0 11.213

0 1.332

2.845 3.131

2.445 2.176

400 -955

Totaal reservemutaties programma 6

11.213

1.332

287

-268

-555

Saldo programma 6

-75.251

-80.173

-95.037

-93.709

1.328

Totaal baten programma 6 Saldo van baten en lasten Stortingen reserves Onttrekkingen reserves

Cijfermatige analyse tussen programmabegroting en –verantwoording 2022 Deze cijfermatige analyse maakt onderdeel uit van de jaarstukken. De totale afwijking binnen programma 6 bedraagt voordelig € 1.883.000 voor verrekening met reserves en voordelig € 1.328.000 na verrekening met reserves. De belangrijkste afwijkingen bestaan uit:

55

Programma 6 6.1 Samenkracht en burgerparticipatie 1. Subsidieregelingen Welzijn (Corona): Van subsidieregelingen jeugd aan zet, compensatie dorpshuizen en senioren in Coronatijd is minder gebruik gemaakt dan ingeschat. 2. Opvang statushouders: Om de overvolle asielzoekerscentra (AZC’s) te ontlasten, wordt aan gemeenten door het COA een vergoeding betaald voor het opvangen van statushouders. Op deze post is meer uitgegeven en meer ontvangen dan begroot. Per saldo is het resultaat neutraal. 3. Oekraïne: Voor de opvang van vluchtelingen uit Oekraïne stelt het Rijk een specifieke uitkering beschikbaar, berekend middels een normbedrag per beschikbare opvangplek per dag. Van deze middelen worden de kosten voor de opvang, leefgeld en uitvoeringskosten betaald. De totale vergoeding van het Rijk is berekend op € 14,5 mln. De kosten die in 2022 zijn gemaakt bedragen € 10,9 mln. Voor het restant wordt voorgesteld een bestemmingsreserve te vormen. 4. Aanpassen woningen (gewoon thuis): Binnen de reserve sociaal domein zijn middelen beschikbaar voor aanpassen van woningen, waarvoor een subsidieregeling is vastgesteld. Ondanks aframing bij de slotwijziging 2022 is het budget niet geheel besteed. Dit is veroorzaakt doordat er minder subsid ieaanvragen zijn ontvangen dan verwacht. 5. Specifieke uitkering preventie: van het rijk is een specifieke uitkering ontvangen voor lokale preventie.

Op deze post is meer uitgegeven en meer ontvangen dan begroot. Per saldo is het resultaat neutraal. 6. Inburgering: Van het Rijk is een specifieke uitkering ontvangen voor inburgering. Er is meer uitgegeven en meer ontvangen dan begroot. Per saldo is dit budgetneutraal. Let wel de kosten zijn verantwoord in taakveld 6.1 en de baten in taakveld 6.5 7. Diverse afwijkingen kleiner dan € 50.000 6.2 Wijkteams 1. Jeugdgezondheidszorg: overschot wordt verklaard door een positieve afrekening 2021 van € 36.000 en het abusievelijk 2x verwerken van € 45.000 aan taakmutaties in de begroting. 2. Sociaalkernteam: Het SKT is in 2022 volledig op sterkte gekomen en is met haar dienstverlening in 2022 binnen de begroting gebleven. Er is een overschot van € 300.000 vanwege compensatie van kosten die zijn gemaakt in 2021. Het betreft incidentele, regionale middelen voor deskundigheidsbevordering op gebied van aanpak huiselijk geweld. Deze zijn in Q4 van 2022 ontvangen en daarmee niet meer in de begroting meegenomen. 3. Transformatiebudget sociaal domein: deel van het transformatiebudget is niet aangesproken omdat een deel van de kosten kon worden opgevangen binnen het reguliere P-budget. 4. Project doelmatigheid: Vanaf december 2022 is de gemeente van start gegaan met het verbeteren van de persoonlijke situatie van bijstandsgerechtigden die langdurig in de uitkering zitten.

Doel van het project is om bij deze klanten belemmeringen weg te nemen zodat ze weer kunnen participeren in de maatschappij, zodat hun zelfredzaamheid wordt vergroot en zij gestimuleerd worden om een gezonde leefstijl na te jagen. Het overschot is ontstaan door een latere start en het kunnen opvangen van de lasten binnen het reguliere P budget. Om het project te voltooien zal aan de raad worden voorgesteld om het budget opnieuw beschikbaar te stellen in 2023. 4. Diverse afwijkingen kleiner dan € 50.000 6.3 Inkomensregelingen 1. Besluit bijstandsverlening zelfstandigen (Bbz ): per saldo een nadeel van € 283.000. Dit komt voornamelijk omdat er een lager beroep vanuit de ondernemers in Westland is, op de Bbz regelingen is na Covid periode. 2. Bijstand (BUIG): Voordeel aan de lastenkant m.n. door lagere instroom aan IAOW inkomensvoorziening voor ouderen en gedeeltelijk arbeidsongeschikten werklozen en aan de inkomsten hogere invordering en verhaal. 3. Bijzondere bijstand: groter beroep op de computerregeling en € 90.000 onttrekking voorz dub deb buiten vordering gesteld door

(bedragen x € 1.000 Lasten Baten Saldo 1.863 N 5.593 V 3.730 V 126 V 126 V 924 N

924 V

0

914 N

4.495 V

3.581 V

62 V

-

62 V

60 N

60 V

0

211 N

5 N

216 N

58 V 434 V 82 V

118 V 328 V -

176 V 762 V 82 V

17 V

314 V

331 V

103 V

-

103 V

181 V

-

181 V

51 V 1.800 N 795 V

14 V 839 N 1.077 N

66 V 2.638 N 283 N

131 V

76 V

207 V

23 N

175 V

152 V

56

Programma 6 college besluit, €20.000 door terug vordering en € 38.000 meer afgelost op verstrekte leningen en 23k schenking t.b.v. minimaregeling. 4. Energie toeslag: Binnen de oude regeling voor 2022 zijn meer inwoners bereikt dan gedacht. Dit resulteert in een nadeel van € 345.000. Het resterende deel wordt veroorzaakt doordat het Rijk de regeling voor 2023 naar voren heeft geschoven, waardoor een deel van de lasten in 2022 terecht is gekomen. De compensatie hiervoor is verwerkt in de decembercirculaire welke niet meer verwerkt kon worden in de begroting. Hierdoor ontstaat een nadeel in dit taakveld en een voordeel aan de batenkant in programma algemene dekkingsmiddelen. 5. Diverse afwijkingen kleiner dan € 50.000 6.4 Begeleide participatie 6.5 Arbeidsparticipatie 1. ESF beschut werken plekken: verwachte inhaalslag wegens Covid voor meer beschut werken plekken heeft zich niet voorgedaan en wordt ook niet meer verwacht. 2. Jeugdwerkloosheid: de inzet van middelen Regionaal Platform Arbeidsmarktbeleid (RPA), aanpak jeugdwerkloosheid, ten behoeve van de Pilot Lifecoach heeft in 2022 niet plaatsgevonden. In 2022 is begonnen met de werving maar de start van de pilot vind pas in 2023 plaats. Aan de raad zal worden voorgesteld de middelen in 2023 opnieuw beschikbaar te stellen. 3. Inburgering: van het Rijk is een specifieke uitkering ontvangen voor inburgering.

Er is meer uitgegeven en meer ontvangen dan begroot. Per saldo is dit budgetneutraal. Let wel de kosten zijn verantwoord in taakveld 6.1 en de baten in taakveld 6.5 4. Diverse afwijkingen kleiner dan € 50.000 6.6 Maatwerkvoorzieningen (Wmo) 6.71 Maatwerkdienstverlening 18+ 1. Toeslagenaffaire: Aan de baten is een voordeel van € 45.000 ontstaan omdat in 2021 een te lage vordering is opgevoerd. Het voordeel aan de lastenkant komt door lagere uitvoeringskosten. 2. Wmo dienstverlening: het budget voor Wmo dienstverlening (begeleiding en hulp bij huishouden) bedraagt € 15,3 mln. Per saldo resulteert een voordeel van € 517.000. Een afwijking van 3%. 3. Diverse afwijkingen kleiner dan €50.000 6.72 Maatwerkdienstverlening 18 1. Jeugdzorg afrekening oude jaren: jeugdzorgaanbieders mogen

Lasten

Baten

Saldo

2.855 N

10 V

2.846 N

153 V 9 V 363 V 124 V

22 N 1 V 319 V -

131 V 10 V 682 V 124 V

197 V

197 V

21 N

319 V

298 V

63 V 67 V 667 V 76 V

55 N 119 V 45 V

63 N 13 V 786 V 121 V

513 V

3 V

517 V

77 V 2.110 N 98 V

71 V 5 V

148 V 2.104 N 98 V

2.207 N

5 V

2.202 N

3 V 625 V

17 V -

20 V 625 V

3.591 N

5.474 V

1.884 V

nog tot 5 jaar terug facturen indienen. Er wordt nog rekening gehouden met € 98.000 aan facturen t/m 2017. Deze middelen kunnen nu vrijvallen. 2. Jeugdzorg: Op een totaalbudget voor jeugdzorg zorg in natura (ZIN) en persoonsgebonden budget (PGB) van € 25,1 mln. is in 2022 uitgegeven € 26,8 mln., een tekort van € 1,7 mln. (7%). Bij de eerste actualisatie is het budget nog met € 3 mln. verhoogd. Bij de slotwijziging wa s de prognose dat de beschikbare € 25,1 mln. voldoende zou zijn om de kosten op te vangen. Deze prognose blijkt te laag te zijn geweest. Dit heeft 2 redenen: wijziging van het woonplaatsbeginsel en declaraties over 2022 die pas eind 2022 en begin 2023 binn enkomen. Door wijziging van het woonplaatsbeginsel worden andere gemeenten financieel verantwoordelijk voor de kosten . Hierdoor is boekjaar 2021 onvoldoende vergelijkbaar met 2022. Voor Westland gaat het om een netto verschuiving van lasten van ongeveer € 1,5 mln. naar andere gemeenten. Daarnaast zien we dat eind 2022 en begin 2023 er nog declaraties worden ingediend die betrekking hebben op heel 2022. Hierdoor blijkt de prognose gemaakt bij de slotwijziging aan de lage kant. Het tekort van € 1,7 mln. is gesplitst over 2 taakvelden een tekort van € 2,2 mln. in taakveld 6.72 en een overschot van € 0,6 mln. in taakveld 6.82.

6.81 Geëscaleerde zorg 18+ 6.82 Geëscaleerde zorg 18Zie toelichting bij taakveld 6.72 Saldo programma 6 voor verrekening met reserves Stortingen reserves: 1. Lagere dotatie door hogere uitgaven energietoeslag in 2022

400 V

57

Programma 6 Onttrekkingen reserves: 1. Lagere onttrekking uit reserve sociaal domein door lagere lasten op projecten gewoon thuis en de lasten van het transformatiefonds. 2. Lagere onttrekking reserve steunfonds corona door minder gebruik diverse subsidieregelingen 3. Lagere onttrekking uit algemene reserve door onder lagere lasten ESF beschut werken, pilot life coaches en project doelmatigheid. Saldo programma 6 na verrekening met reserves

Lasten

3.191 N

Baten 955 N 130 N

Saldo 955 N 130 N

174 N

174 N

652 N

652 N

4.519 V

1.328 V

58

4.7 Volksgezondheid en milieu

Inleiding Welbevinden in Westland. Dat staat centraal bij de zorg voor volksgezondheid, het handhaven van een goede en gezonde leefomgeving en het beschermen van de natuur, het milieu en het oppervlaktewater. In de dicht bebouwde omgeving in gemeente Westl and blijven we zoeken naar een goede balans tussen wonen, werken en recreëren. Thema’s als klimaat, energietransitie en circulaire economie blijven belangrijke aandachtspunten . We staan met elkaar voor grote opgaven. Wat wilden we bereiken? • Meer aandacht voor een gezonde leefstijl: o o

Minder overgewicht en meer beweging bij burgers; Minder alcoholmisbruik en drugsgebruik bij jongeren;

•

o Rookvrije generatie; Meer groen (per huishouden) en robuuster, kwalitatief beter groen in Westland;

• •

Zorgvuldige afweging in de belangen voor een gezond leefmilieu versus een gezonde economie; Een balans in de bodem-, lucht- en geluidskwaliteit met een goed Westlands leefklimaat;

• •

Een klimaat-adaptief Westland met een circulaire afvalwaterketen in 2040; Bijdragen aan het terugdringen van CO2 -uitstoot;

•

Verminderen van de hoeveelheid restafval per inwoner door extra aandacht voor het op juiste wijze aanbieden van restafval, zoals dat ook blijkt uit de sorteeranalyses. Daarnaast is voorkomen

•

van afval altijd de beste aanpak; Bijdragen aan een circulaire economie in Westland in 2050;

•

Voldoende begraafcapaciteit en een passende inrichting van de begraafplaatsen.

Prestatie-indicatoren Verplichte BBV-indicatoren

Resultaat

Omvang huishoudelijk restafval

- kg

Kg per inwoner, niet gescheiden ingezameld huishoudelijk afval. Westland (groen) – Nederland (blauw) Jaar

Bron CBS - Statistiek Huishoudelijk afval Westland

Nederland

2013

211

210

2014

209

206

2015

207

200

2016

208

189

190

2017

209

179

170

2018

202

172

2019

202

163

2020 2021

210 -

170 169

250 230 210

150 2013 2014 2015 2016 2017 2018 2019 2020 2021

59

Verplichte BBV-indicatoren

Resultaat

Hernieuwbare elektriciteit

4,5%

Bron Rijkswaterstaat – Klimaatmonitor

Hernieuwbare energie is schone, duurzame en onuitputtelijke energie die het leefmilieu niet schaadt. Westland (groen) – Nederland (blauw) Jaar Westland Nederland 30% 25%

2012

0,4%

9,9% 10,2%

2013

0,5%

20%

2014

0,7%

11,2%

15%

2015

0,9%

13,1%

10%

2016

1,5%

14,9%

2017

1,9%

16,3%

2018

2,4%

17,5%

2019

3,2%

20,0%

2020

4,5%

26,8%

5% 0% 2012 2013 2014 2015 2016 2017 2018 2019 2020

Facultatieve indicatoren Effectindicator

Leeftijd

2016

Bron

Waardering algehele persoonlijke

12-18 jaar

96%

GGD Haaglanden

Gezondheid

19-64 jaar

83%

Gezondheidsmonitor

65 jaar en ouder

67%

Wat hebben we daarvoor gedaan? •

In 2022 hebben we samen met partners verenigingen, organisaties en instellingen in Westland geïnformeerd op het gebied van schadelijk alcoholgebruik, Rookvrije generatie, gezonde voeding en beweging en mentale en seksuele gezondheid en preventieve activiteiten uitgevoerd. In 2022 is uitvoering gegeven aan het lokaal preventie akkoord Westland 2022 -2025. De alcoholcampagne De mobiele escaperoom #FFSerieus?! Is in heel 2022 ingezet , o.m. bij scholen en verenigingen;

•

•

In het kader van een gezonde leefomgeving zijn er bodemkwaliteitskaarten gemaakt en vastgesteld. Deze kaarten geven inzicht aan de gemeente en ontwikkelaar inzake de eventuele aanwezigheid van vervuilende stoffen in de ondergrond ; Ook heeft de Taskforce Waterkwali teit, waarin gemeente en hoogheemraadschap nauw samenwerken, een knelpuntenanalyse en plan van aanpak opgeleverd voor de verbetering van de waterkwaliteit in het Westland. In 2023 wordt dit tot uitvoering gebracht. De waterkwaliteit moet

•

in 2027 voldoen aan de Europese KRW normen; Het convenant Klimaat Adaptief Bouwen, waarin een normen voor project - en gebiedsontwikkeling zijn opgenomen voor het beperken van klimaatschade, is opgenomen in het Programma van Standaarden van gemeente Westland ;

•

•

De klimaatbestendigheid van de wijken zijn afgelopen jaar geanalyseerd en in labels weergegeven. Deze klimaatmonitor betreft een eerste meting van de klimaatbestendigheid van Westland en geeft prioriteiten aan in de gebiedsontwikkeling ; Per 1 november 2022 wordt in de ke rnen het Plastic verpakkingsmateriaal, Blik en Drinkpakken (PBD) niet meer gescheiden opgehaald. Het PBD gaat in de grijze bak. Dit is mogelijk door de sterke innovatie op het gebied van nascheiding in de nieuwe nascheidingsinstallatie Sortiva van HVC in Alkmaar. Het restafval en GFT-afval wordt in de kernen weer alternerend ingezameld, d.w.z. de ene week de grijze bak en de andere week de groene bak. De PBD -zakken aan de kroonringen zijn verleden tijd. In het najaar van 2022 is deze omschakeling begeleid d oor een gerichte communicatiecampagne. Het aantal meldingen en klachten over de afvalinzameling is afge-

•

nomen; Ook in 2022 heeft gemeente Westland de “Westland Schoon” -aanhanger beschikbaar gesteld voor inwoners om zwerfafvalacties te ondersteunen. In de aa nhanger zijn materialen voor ongeveer 50

60

personen aanwezig, zoals: af-valgrijpers, vuilniszakken, afvalringen, bezems, veiligheidshesjes, •

handschoenen en afvalcontainers voor de volle vuilniszakken ; Het afgelopen jaar is in kader van de energietransitie he t project Monster-Polanen op initiatief van HVC en Arcade en in samenwerking met de provincie en gemeente, opgepakt. Er is een intentieovereenkomst gesloten waarin afgesproken samen te werken aan een businesscase en plan

•

van aanpak. De uitvoering start vol gens de huidige planning in 202 5; Door de gestegen energieprijzen is er veel aandacht besteed aan de ondersteuning van de lage inkomens-huishoudens (onder andere via de Rijksgelden voor Energie -armoede) en op de verduurzaming. In december heeft de raad besloten tot twee subsidieregelingen die in februari 2023 tot uitvoering moeten komen. Daarnaast kunnen lage inkomens -huishoudens via de Westland Pas extra budget aanvragen voor isolatie. Hiervan hebben ca. 2000 mensen gebruik gemaakt in 2022 ;

•

De campagne WestlandWoontDuurzaam heeft samen met de wijkaanpak, na twee stille jaren weer volop gedraaid. Met (buurt)bijeenkomsten, inzet van energiecoaches, inzetten van scans, dag van de duurzaamheid etc. is er volop aandacht geweest voor kansen en mogelijkheden voor verduurzaming en subsidies. Ook voor de bedrijven zijn er scans en events ingezet ;

•

•

In december 2022 startten we met een ‘loket’ voor Sportverenigingen en scholen. In 2023 krijgt dit verder vorm door ook aan deze doelgroep (opnieuw) scans en energiecoaches aan te bieden. Het Bedrijven en Omgeving Contact Centrum (BOCC) begeleidt deze doelgroep ; In 2022 zijn energiecoaches geworven. Inmiddels staat de teller op 10 coaches ;

•

In 2022 zijn oude graven geruimd om de begraafcapaciteit op de begraafplaatsen op peil te houden;

•

Op diverse begraafplaatsen zijn de wandelpaden hersteld en opgeknapt , zodat de toegankelijkheid, ook voor mensen met een beperking is verbeterd ;

•

In 2022 is een begin gemaakt met het maken van hernieuwde afspraken met uitvaartondernemingen en -verzorgers.

Externe ontwikkelingen / risico’s •

•

De waterkwaliteit in de beheersgebieden van het Hoogheemraadschap Delfland, Schieland en de Krimpenerwaard voldoet veelal nog niet aan de eisen die worden gesteld vanuit de Europese Kaderrichtlijn Water (KRW). De genomen maatregelen leiden nog niet tot de gewenste resultaten ; Het Rijk heeft in 2019 een toezegging naar de gemeenten gedaan voor de compensatie van de extra taken als gevolg van het klimaatakkoord. In 2022 is er een eerste (decentralisatie) uitk ering ontvangen. Ook voor de volgende jaren (tot en met 2025) zijn bedragen toegezegd.

Verbonden partijen Onder andere onderstaande partijen leveren een bijdrage aan de realisatie van de doelstellingen van dit programma: • •

Gemeenschappelijk Bezit Evides B. V.; Gemeentelijke Gezondheidsdienst Haaglanden en Veilig thuis Haaglanden;

• •

N.V. Juva; N.V. HVC;

• •

Omgevingsdienst Haaglanden (ODH); Hoogheemraadschap Delfland;

•

Vitis Welzijn.

Kaderstellende beleidsnota’s • Afvalplan Westland (beheerkader afvalstoffen 2019 -2022); • •

Gebiedsgericht plan 2019 -2022; Beheerkader afvalwater, hemelwater en grondwater 2018 -2022;

• •

Waterklimaatplan Westland; Westlandse Energie Opgave;

• •

Actieplan Geluid gemeente Westland ; Lokaal preventieakkoord Westland 2022 -2025;

•

Sociaal Beleidskader.

61

Wat heeft het gekost? Programma 7 Taakveld

(bedragen x € 1.000) Rekening

Begroting

Begroting

Rekening

2021

2022 voor 2022 na wij-

2022

ziging 1.555

Saldo

7.1

Volksgezondheid

1.446

wijziging 1.565

1.534

21

7.2

Riolering

11.930

12.614

13.676

13.676

0

7.3

Afval

11.915

12.921

12.838

12.176

662

7.4

Milieubeheer

5.000

5.376

6.979

5.198

1.782

7.5

Begraafplaatsen en Crematoria

2.078

1.830

2.369

2.322

47

Totaal lasten programma 7 7.1 Volksgezondheid

32.368

34.306

37.418

34.906

2.512

2

74

1

8

7

7.2

Riolering

15.098

14.867

15.956

15.956

0

7.3

Afval

16.569

15.909

15.776

16.279

503

7.4

Milieubeheer

547

215

1.548

-87

-1.635

7.5

Begraafplaatsen en

1.700

1.494

1.494

1.661

167

Crematoria Totaal baten programma 7

33.915

32.558

34.775

33.816

-959

Saldo van baten en lasten

1.547

-1.748

-2.643

-1.090

1.553

0 45

0 340

0 390

0 15

0 -375

45

340

390

15

-375

1.592

-1.408

-2.253

-1.075

1.178

Stortingen reserves Onttrekkingen reserves Totaal reservemutaties programma 7 Saldo programma 7

Cijfermatige analyse tussen programmabegroting en programmaverantwoording 2021 Deze cijfermatige analyse maakt onderdeel uit van de jaarstukken. De totale afwijking binnen programma 7 bedraagt € 1.553.000 voordelig voor verrekening met reserves en € 1.178.000 voordelig na verrekening met reserves. De belangrijkste afwijkingen bestaan uit:

Programma 7 7.1 Volksgezondheid 1. Diverse afwijkingen kleiner dan € 50.000 7.2 Riolering 1. Totaal 02-1 RIOLERING - INSPECTIE EN MONITORING

(bedragen x € 1.000) Lasten Baten Saldo 21 V 7V 28 V 21 V 7V 28 V 255 N

255 N

2.

Er is een overschrijding door inhuur vanwege inzet op capaciteit. Totaal Verrekening Riolering Voorziening

725 N

3.

Dit betreft een onttrekking uit voorziening. Totaal 02-1 RIOLERING - VERBREDE GRP-TAKEN EN DATABEHEER

425 V

425 V

4.

Er is minder onderhoud nodig geweest dan was gepland. Totaal (I) 02-1 Handhaving riolering glastuibnouw(tlv res 4000)

175 V

175 V

5.

Hiervoor lopen afspraken met de taskforce waterkwaliteit. In afwachting van de taskforce is dit budget nog niet besteed. Totaal 02-1 RIOLERING - DRUKRIOLERING

55 N

6.

Er is meer uitgegeven vanwege meer onderhoud dat is uitgevoerd. Totaal 02-1 RIOLERING - POMPEN EN GEMALEN

261 V

261 V

7.

Er was minder onderhoud noodzakelijk. Totaal 02-1 RIOLERING - AANSLUITINGEN EN KOLKEN

83 V

83 V

8. 7.3 1.

Er was minder onderhoud noodzakelijk. Diverse afwijkingen kleiner dan € 50.000 Afval 03-1 AFVAL - INKOMSTEN PAPIER De opbrengsten per ton voor papier vallen hoger uit door de hogere prijs per kg voor papier.

91 V 662 V 247 V

66 V

1V

67 N 503 N 154 V

659 N

54 N

24 V 159 V 401 V

62

Totaal 03-1 AFVAL INZAMELING - OUD PAPIER 2. Er is minder papier opgehaald dan verwacht. 03-1 AFVAL - SOM BELEID (niet onder heffing) 3. Er hebben dit jaar geen nieuwe onderzoeken plaatsgevonden. 4. Totaal 03-1 AFVAL - INKOMSTEN GLAS 5. Totaal 03-1 AFVAL - INKOMSTEN KUNSTSTOF Sinds 1 november 2022 wordt PBD in de kernen niet meer apart opgehaald. Hierdoor vallen de inkomsten ook lager uit. 6. Totaal 03-1 AFVAL INZAMELING - HUISVUIL Wijze van inzamelen en de omschakeling heeft gezorgd voor een overschrijding op dit onderwerp. 7. Totaal Verrekening afval Onttrekking n.a.v. de berekening van de kostendekkendheid 8. Totaal uitvoering omschakeling afvalbeleid per 1-11-2022 De bekostiging van de nieuwe manier van inzamelen is conform collegevoorstel bekostigd uit de lopende dekking van het totaal programma. 9. Totaal 03-1 AFVAL - INTERNE DOORBELASTINGEN 10. Diverse afwijkingen kleiner dan € 50.000 7.4 Milieubeheer SPUK aanpak Energie armoede: er subsidie ontvangen van het rijk voor 1. meerdere jaren. Bedrag staat op de balans, elk jaar worden de daadwerkelijke kosten verrekend met de balans. In het kader van klimaatadaptatie is een aantal activiteiten minder uitgevoerd dan gepland. Subsidie ontvangen van het rijk voor 2. Klimaatadaptie ter dekking van projecten Ruimte. Het bedrag staat op de balans, elk jaar worden de daadwerkelijke kosten verrekend met de balans.

Voor de energietransitie bebouwde omgeving is een aantal uitgaven niet 3. gedaan (I) ISV 3 Geluid: betreft restant budget van ouder project Voor 2022 is een correctie op de ontwikkelvergoeding vanuit 2020 4. doorgevoerd. De 1e tranche in 2020 was geraamd op € 400.000. Toen is slechts € 200.000 door HVC Geothermie B.V. betaald. Incidentele dekking voor additionele opdrachten ODH is niet volledig uit5. geput. De kosten voor Milieu worden gedeeltelijk gedekt door een bijdrage van 6. het rijk. De afrekening laadpalen 2021 a € 48.000 plus € 20.000 diverse 7. afwijkingen is kleiner dan € 50.000. 7.5 Begraafplaatsen en crematoria 1. De kosten voor onderhoudscontracten zijn lager dan de begroten kosten. 2. We hebben een inhaalslag gemaakt met het ruimen van graven In 2022 zijn minder baten ontvangen uit grafrechten en vergunningen dan 3. begroot. 4. Diverse afwijkingen kleiner dan € 50.000 Saldo programma 7 voor verrekening met reserves

258 V

258 V

71 V

71 V 77 N 180 N

886 N

1.048 V

503 N

545 V 173 N

57 V 40 V 1.782 V

103 V 1.635 N

57 V 143 V 147 V

1.272V

1.333 N

61 N

157 V

143 V

301 V

227 V

227 V 972 V

972 V

200 N

200 N

53 V

53 V

74 V

74 V

47 V 150 V 85 N

18 N 2.512 V

71 V

68 V

167 V 4V

214 V 154 V 85 N

147 N

147 N

310 V 959 N

214 V 1.553 V

375 N 200N

Voor de handhaving riolering glasbouw zijn geen kosten gemaakt. De

onttrekking uit de reserve was dus ook niet nodig. Saldo programma 7 na verrekening met reserves

886 N

173 N

Stortingen reserves Onttrekkingen reserves Omgevingswet 1. Deze uitgaven worden in 2023 gedaan i.v.m. uitstel invoering omgevingswet. Riolering 2.

77 N 180 N

175N 2.512 V

1.334 N

1.178 V

63

4.8 Volkshuisvesting, ruimtelijke ordening en stedelijke vernieuwing

Inleiding Het uitgangspunt van de Omgevingsvisie Westland 2020-2030 is het karakter van Westland behouden en versterken. De verschillende functies zoals wonen, werken en recreëren hebben ruimte nodig, maar de ruimte in Westland is schaars. In 2022 heeft het Kabinet een aankondiging gedaan over de ruimtelijke ontwikkeling van Nederland. De wens van het Rijk is om meer regie te pakken op basis van 26 nationale programma’s, zoals het NPLG ( Nationaal Programma Landelijk Gebied). Dit vraagt om een integrale afweging van de inrichting en gebruik van de beschikbare ruimte in Westland en ook in de regio. De druk op de woningmarkt blijft onverminderd hoog. Daarmee is het behouden en versterken van het Westlandse karakter een uitdaging. Ondanks deze omstandigheden zitten we ni et stil en spelen we in op de ontwikkelingen. Voorbeelden daarvan zijn de gebiedsontwikkeling van de Floracampus en de Westlandse Flexroute. We blijven zoeken naar een balans tussen wonen, economie, groen en voorzieningen. Het uitgangspunt is facilitair gr ondbeleid, maar indien nodig voeren we een actieve grondpolitiek met gemeentelijke grondexploitaties om onze doelen te bereiken. We investeren in de leefbaarheid, verbeteren van de fysieke leefomgeving en in het welbevinden van onze inwoners.

Voor wonen ligt onze focus op realisatie van nieuwbouw, flexwoningen en huisvesting arbeidsmigranten, met als een passend woningaanbod voor alle doelgroepen. De invoering van de Omgevingswet werd in 2022 wederom uitgesteld en zal op 1 januari 202 4 in werking treden. Wat wilden we bereiken? • Op 1 juli 2022 voldoen aan de wettelijke verplichtingen uit de Omgevingswet; • •

Een evenwichtige inrichting van de ruimte en ondergrond in het bedrijvige Westland; Een passend woningaanbod in zowel de huur - als koopsector dat aansluit bij de behoefte van nu

•

en in de toekomst; Een optimale verdeling over de doelgroepen van onze schaarse sociale huurwoningen;

• •

Goede en voldoende huisvestingsoplossingen voor arbeidsmigranten; Behouden van het karakter van Westland.

Prestatie-indicatoren Verplichte BBV-indicatoren

Resultaat

Bron

Gemiddelde WOZ waarde

339

CBS – Statistiek W.O.Z.

De gemiddelde WOZ -waarde van woningen Westland (groen) – Nederland (blauw)

Jaar

Westland

Nederland

325

2012

274

232

300

2013

262

223

275

2014

247

211

250

2015

237

206

225

2016

239

209

200

2017

244

217

175

2018

259

230

2019

293

250

2020

317

271

2021

339

290

150 2012 2013 2014 2015 2016 2017 2018 2019 2020 2021

64

Verplichte BBV-indicatoren

Resultaat

Bron

Nieuw gebouwde woningen

7,6

BAG/ABF

Het aantal nieuw gebouwde woningen per 1.000 woningen, exclusief overige toevoegingen zoals transformaties. Westland (groen) – Nederland (blauw) Jaar Westland Nederland 325 300 275 250 225 200 175 150 2012 2013 2014 2015 2016 2017 2018 2019 2020 2021

2013

9,8

7,1

2014

17,1

6,0

2015

6,0

6,4

2016

13,7

7,2

2017

13,0

8,2

2018

20,5

8,6

2019

14,3

9,2

2020

18,3

8,9

2021

7,6

8,9

Verplichte BBV-indicatoren

Resultaat

Bron

Demografische druk

73,6%

CBS – Bevolkingsstatistiek

De som van het aantal personen van 0 tot 20 jaar en 65 jaar of ouder in verhouding tot de personen van 20 tot 65 jaar. Westland (groen) – Nederland (blauw) 82% 80% 78% 76% 74% 72% 70% 68% 66% 64% 62% 2014 2015 2016 2017 2018 2019 2020 2021 2022

Jaar

Westland

Nederland

2014

69,5%

67,2%

2015

69,5%

67,9%

2016

70,4%

68,5%

2017

71,2%

69,0%

2018

71,1%

69,6%

2019

72,0%

69,8%

2020

72,5%

70,0%

2021

73,0%

70,1%

2022

73,6%

70,3%

Verplichte BBV-indicatoren

Resultaat

Bron

Gemeentelijke woonlasten eenpersoonshuishouden

846

COELO, Groningen

Het gemiddelde totaalbedrag in euro’s per jaar dat een éénpersoonshuishouden betaalt aan woonlasten. Westland (groen) – Nederland (blauw) Jaar Westland Nederland 900 800 700 600 500 2014 2015 2016 2017 2018 2019 2020 2021 2022

2014

662

627

2015

659

637

2016

679

651

2017

674

644

2018

678

651

2019

688

665

2020

751

700

2021

837

733

2022

846

826

65

Verplichte BBV-indicatoren Gemeentelijke woonlasten meerpersoons -huishouden

Resultaat

Bron

964

COELO, Groningen

Het gemiddelde totaalbedrag in euro’s per jaar dat een meerpersoonshuishouden betaalt aan woonlasten. Westland (groen) – Nederland (blauw) Jaar Westland Nederland 1.000 2014

743

698

900

2015

739

709

800

2016

758

723

2017

754

723

700

2018

758

721

600

2019

771

735

2020

849

773

2021

955

810

2022

964

904

500 2014 2015 2016 2017 2018 2019 2020 2021 2022

Wat hebben we daarvoor gedaan? •

Aankopen en implementeren van diverse systemen om goed aan te sluiten op het Digitaal Stelsel Omgevingswet;

•

Optimaliseren, beschrijven en verwerken in het nieuwe zaaksysteem van de processen voor Vooroverleg, aanvraag en behandeling van meldingen en vergunningen ter voorbereiding op de

•

komst van Omgevingswet; Gestart met het uitvoeren van technische en gebruikerstesten om de uitwisseling van informatie

•

intern, maar ook met externe partijen (o.a. ODH) te testen ; Vaststellen verordening Nadeelcompensatie Omgevingswet;

• •

Vaststellen van de verordening op de heffing en de invordering van leges 2023; Optimaliseren van het proces rondom de Initiatieven Tafel Westland 1 om duidelijkheid te geven

•

over de wenselijkheid en haalbaarheid van een plan; Sturen op basis van voorwaarden die we meegeven in omgevingsvergunningen;

•

Ondersteunen van initiatiefnemers met faciliterend grondbelei d, wanneer dit past binnen ons ruimtelijk beleid;

•

Vaststellen van de nota Kostenverhaal gebiedsoverstijgende werken, werkzaamheden en maatregelen 2022;

•

Opstellen van de startnotitie gebiedsvisie Verdizone en daarmee is opdracht verleend voor het uitwerken van de scenario’s voor de participatie;

• •

Voorbereiden van het Masterplan Floracampus; Vaststellen van bestemmingsplannen voor (gebieds)ontwikkelingen, onder andere het bestemmingsplan Westerhonk, Waelpolder en Watergat in Monster, centrumplan Honselersdi jk, Wilgenbuurt en Kralingerpad in De Lier en Bovendijk in Kwintsheul ;

•

•

In procedure brengen van ontwerpbestemmingsplannen voor (gebieds)ontwikkelingen, onder andere de uitbreiding in Heenweg, ontwikkeling Driesprong in Kwintsheul en bedrijventerrein Vlotlaan in Monster; Inspanningen op drie concrete locaties specifiek voor wonen en zorg (Naaldhorst in Naaldwijk, Rozenhof in Naaldwijk en de Van der Kest Wittensstraat in ’s -Gravenzande voor de tweede Berkenflat);

•

Afronding van de verkenning voor realisatie van een tweede Berkenflat in ‘s-Gravenzande . De verkenning heeft knelpunten inzichtelijk gemaakt en vervolgstappen geformuleerd. Met het opzeggen van huurovereenkomsten is de locatie aan de Van der Kest Wittensstraat in ’s -Gravenzande vrij gemaakt en kan het project starten;

1

De Initiatieven Tafel Westland (ITW) is de centrale ‘ingang’ bij de gemeente waar complexe initiatieven die

een fysieke verandering van de omgeving tot gevolg hebben worden behandeld met als doel om deze initiatieven tegelijkertijd vanuit alle (vak)discip lines te beoordelen.

66

•

Bij Rijk en provincie zijn voor een aantal projecten subsidieaanvragen gedaan om daarmee versnelling te realiseren van betaalbare woningbouw. De projecten “Tweede Berkenflat” en “SchoolLier” hebben subsidies ontvangen ;

•

Starten met de Westlandse flexroute. Hierin zijn afspraken gemaakt met de provincie Zuid Holland, waarbij het ministerie van BZK deze heeft ondersteund. In deze route willen we versneld 1.500 betaalbare woningen realiseren (sociale huur, betaalbare koop en betaalbare huur ) met name voor jongeren en starters. Deze woningen bieden ook een plek voor woningzoekenden die met spoed woonruimte zoeken. Ook statushouders krijgen een plek, eerst in een hotel met intensievere begeleiding voor een betere integratie waarna ze uitstrome n in een flexwoning en/of per-

• •

•

manente woning; Voorbereiden van een Doelgroepenverordening om de ambities uit de Woonvisie te realiseren; Vaststellen van de Visie Wonen, Welzijn en Zorg 2022 -2027 (ook wel: Goed wonen in een goede woning in Westland). In 2022 zijn in dit kader projecten voor innovatieve woonconcepten voor medioren (groepswonen) aangejaagd, vooralsnog laten concrete resultaten nog op zich wachten ; Vaststellen van een subsidieregeling “scootmobielvoorziening Westland 2022” om een bijdrage te leveren aan het levensloopbestendiger maken van corporatie -complexen waarin veel ouderen wonen;

• •

Sluiten van een dienstverleningsovereenkomst Beschermd Wonen/Beschermd thuis ; Sluiten van een “Convenant Wonen en Zorg” me t zorgpartijen en woningcorporaties, dat ervoor

•

moet zorgen dat er meer woningen voor deze doelgroep gebouwd worden ; Starten met de voorbereidingen van de actualisatie van de Woonvisie 2020 -2030;

•

•

In 2022 zijn voor de jaarschijf 2023 binnen de Raamovereenkomst “Prestatieafspraken 2021 2025’ prestatieafspraken met de corporaties gemaakt. De accenten voor 2023 liggen op nieuwbouw, woningtoewijzing, duurzaamheid en doorstroming van senioren; In 2021 is het “Tussenakkoord Nieuwe Regionale Woningmark tafspraken Haaglanden” getekend. 2022 heeft in het teken gestaan van de verdere vervolmaking van het eindakkoord. Het definitieve akkoord laat nog op zich wachten in verband met de ontwikkelingen vanuit het Rijk. Alle provincies hebben in 2022 met de minis ter woningbouwafspraken gemaakt, deze worden uitgewerkt in een definitief akkoord. Hierin staan afspraken over borgen van de betaalbaarheid, be-

•

schikbaarheid en spreiding van de sociale huur -/koopvoorraad; Opvangen van 392 Oekraïense vluchtelingen in de gem eentelijke opvang (op 1 januari 2023 361 plekken daadwerkelijk bezet), waarbij er ook een gedeelte voor Midden -Delfland is opgevangen. Deze personen zijn opgevangen op Elzenbosch in Honselersdijk, tijdelijk (begin maart -juli) op camping Vlugtenburg, en tij delijk (maart tot oktober) op locatie Carlton/Fletcherhotel in Naaldwijk. Inmiddels zijn drie semipermanente opvanglocaties gerealiseerd. Aan de Haagweg in Monster, naast de begraafplaats in De Lier en in het voormalige gebouw van de sportstichting in Poeldijk;

• •

Verlenen vergunning voor huisvesting arbeidsmigranten aan de Oostbuurtseweg in De Lier; Heroverweging door het college van de huisvestingsinitiatieven aan de Maasdijk naast 13 in ’s Gravenzande en de Hoge Geest nabij 6 in Naaldwijk in verband met de bezwaren van de omwonenden. Er is verkend of er met kleinere aantallen huisvesting gerealiseerd kan worden ;

•

Ruim 10 initiatieven voor huisvesting arbeidsmigranten op de tuinderspercelen zijn binnengekomen die passen binnen de beleidsregels of doelstelling en. Initiatiefnemers hebben nog geen vergunningen ingediend en realisatie laat nog op zich wachten, waarbij de oorzaken (vooralsnog) in gestegen kosten en schaarste aan grondstoffen liggen. Dit mede als gevolg van de oorlog in

•

Oekraïne; Ontwikkelen van een visie op de Westlandse bodemtaken;

•

Ontwikkelen van de klimaatmonitor voor de gebouwde omgeving. In 2022 is de eerste 0 -meting uitgevoerd en aan de raad aangeboden ;

•

Vaststelling van een gewijzigd Programma van Standaarden (voor nieuwbouw en beheertaken i n de openbare ruimte) conform de richtlijnen van het convenant Klimaat Adaptief Bouwen, waaraan

•

de gemeente deelneemt. Dit borgt een aantal maatregelen om klimaatoverlast te voorkomen ; Sluiten van een overeenkomst met het Hoogheemraadschap voor de Oranjeb uurt in De Lier tot uitvoering van een viertal maatregelen om wateroverlast te voorkomen. De werkzaamheden lopen in 2023 en 2024 door;

67

•

Onderzoek naar stikstofbronnen in Westland in samenwerking met de provincie. In het kader van het NPLG is de afweging gemaakt waar deze bronnen gereduceerd zouden kunnen worden. Conclusie is dat de impact van de bronaanpak in Westland weinig impact heeft op de totale deposi-

•

tie en daarmee geen prioriteit heeft in het NPLG ; Oplevering door de taskforce Waterkwaliteit (gemee nte en Hoogheemraadschap) van een knelpuntenanalyse en plan van aanpak. Doel is de wateren in Westland voor 2030 te laten voldoen aan de Europese KRW-normen.

Externe ontwikkelingen / risico’s •

De grote druk op de Westlandse woningmarkt heeft vooral gevolge n voor starters, jongeren, spoedzoekers, urgentiegevallen, arbeidsmigranten en statushouders. Er is (nog steeds) een

•

groot tekort aan betaalbare woningen ; Als gevolg van de oorlog in Oekra ïne zijn de kosten voor grondstoffen en bouwmaterialen geste-

•

gen. Dit heeft gevolgen voor de investeringen die marktpartijen en corporaties kunnen doen ; De provincie heeft de opdracht van het Rijk gekregen om in juli 2023 een gebiedsaanpak op te leveren voor de stikstofreductie, waterkwaliteitsverbetering en natuurverster king. Deze opgave moet in 2023 verder worden uitgewerkt ;

•

De invoeringsdatum van de Omgevingswet is wederom uitgesteld naar 1 januari 2024.

Verbonden partijen Onder andere onderstaande partijen leveren een bijdrage aan de realisatie van de doelstellingen van dit programma: • Ontwikkelingsbedrijf De Westlandse Zoom B.V./C.V. ; •

Ontwikkelingsmaatschappij Het Nieuwe Westland B.V./C.V. .

Kaderstellende beleidsnota’s • Huisvestingsverordening Westland 2019; • •

Woonvisie Westland 2020-2030; Nota grondprijzen 2020;

• •

Nota kostenverhaal gebiedsoverstijgende werken, werkzaamheden en maatregelen 2022; Nota Grondbeleid Westland 2013;

• •

Omgevingsvisie Westland 2020 -2030; Beleidsnota participatie onder de Omgevingswet;

• •

Verordening participatie en uitda agrecht Westland 2021; Beleidsregels participatieverplichting initiatiefnemers Westland 2022;

•

Beleidsregels verzwaard adviesrecht Westland 2022.

68

Wat heeft het gekost?

`

Programma 8 Taakveld

(bedragen x € 1.000) Rekening

Begroting

Begroting

Rekening

2021

Saldo

2022 voor

2022 na

2022

wijziging 6.776

6.560

217

43.677

-11.541

8.1

Ruimtelijke ordening

8.104

wijziging 5.328

8.2

Grondexploitatie (niet bedrijventerreinen)

8.510

55.918

32.136

8.3

Wonen en bouwen

6.756

4.606

11.636

7.717

3.918

50.549

57.954

-7.405

23.371

65.852

8.1

Ruimtelijke ordening

3.902

1.606

921

887

-34

8.2

Grondexploitatie (niet bedrijventerreinen)

9.861

55.039

30.525

43.729

13.204

Wonen en bouwen 8.3 Totaal baten programma 8

7.080

4.922

10.087

6.271

-3.815

20.844

61.566

41.533

50.888

9.355

Saldo van baten en lasten Stortingen reserves

-2.527 1.332

-4.286

-9.016

-7.066

1.950

1.127

5.600

5.944

-344

Onttrekkingen reserves Totaal reservemutaties

3.927

782

8.994

8.987

-7

2.595

-345

3.395

3.043

-351

68

-4.631

-5.621

-4.023

1.598

Totaal lasten programma 8

Programma 8 Saldo programma 8

Cijfermatige analyse tussen programmabegroting en –verantwoording 2022 Deze cijfermatige analyse maakt onderdeel uit van de jaarstukken. De totale afwijking binnen programma 8 bedraagt voordelig € 1.950.000 voor verrekening met reserves en voordelig € 1.598.000 na verrekening met reserves. De belangrijkste afwijkingen bestaan uit: (bedragen x € 1.000) Programma 8 8.1

Lasten

Baten

Saldo

Ruimtelijke ordening 1. Structuurplannen/- visies Door vertragingen in plannen zijn er minder externe diensten nodig geweest. Er is een kleine niet geraamde inkomst op externe detachering. 2. Aanpak Waterproblematiek Door vertraging/ capaciteitstekort zijn (deelname aan) onderzoeken in 2022 niet doorgegaan. 3. Faciliterende ontwikkelingen

217 V

34 N

183 V

219 V

14 V

233 V

52 V

-

52 V

Op het totaal van de faciliterende ontwikkelingen was een verlies en onttrekking uit de reserve faciliterende ontwikkelingen begroot van € 397.000. Het totale nadelige resultaat dat onttrokken is aan de reserve faciliterende ontwikkelingen bedraagt € 1.18 8.000. Dit leidt tot een nadeel op dit product en een voordeel op de reservemutaties van dit programma. Projecten die veel inzet hebben gevergd betreffen o.a. Liermolen en Molensloot De Lier, Wateringen Noord en de Driesprong. Voor deze projecten zijn verliezen genomen ten laste van de reserve faciliterende ontwikkelingen.

481 N

310 N

791 N

69 N

69 N

Aan bijdragen voor het fonds bovenwijks is € 69.000 minder ontvangen dan begroot. Dit leidt tot een voordeel bij de stortingen in de reserves en heeft per saldo geen effect.

69

4. 5.

6.

7.

8. 9. 8.2

Ruimte voor glastuinbouw Door vertragingen in plannen zijn er minder externe diensten nodig geweest. Uitkoopregeling woning onder hoogspanningsverbinding Via het Rijk hebben wij gelden ontvangen voor de regeling aankoop woningen onder de hoogspanningsverbinding. De kosten en de opbrengsten zijn niet geraamd. Verkenning ontwikkeling GHC (tlv res.2510) K). In Q4 2022 zouden een aantal producten, zoals masterplannen, verdere stedelijke uitwerkingen overgeleverd worden en daarnaast zouden verdere onderhandelingen, grondexploitaties ed. opgesteld worden. Door vertraging bij externe partijen, interne uitval en omdat besloten is een extra tussenstap voor de participatie in te bouwen met de raad en de provincie, zijn deze acties doorgeschoven naar q1/q2 2023. De middelen zullen dan ook beschikbaar moeten zijn in deze periode. Het restant 2022 dient derhalve te worden overgeheveld naar 2023. (€ 208.000 Alg. reserve en €365.000 reserve financiële Soliditeit) Bestemmingsplannen Door een herschikking van de prioriteiten zijn enkele activiteiten niet uitgevoerd in 2022. Het voordeel op de inkomsten betreft de leges; het is lastig om van tevoren in te schatten hoeveel bestemmings- en wijzigingsplannen in een bepaald jaar binnen zullen komen en wat de doorlooptijd van deze plannen zal zijn.

Afhankelijk van de aanvragers zijn er meerdere mogelijkheden om bepaalde doelen te halen (wijzigingsplan/ omgevingsvergunning en bestemmingsplan). Stedenbouwkundige verkenningen Door een herschikking van de prioriteiten zijn enkele activiteiten niet uitgevoerd in 2022. Diverse afwijkingen kleiner dan € 50.000.

Grondexploitatie (niet -bedrijventerreinen) 1. Resultaten grondexploitaties. Zoals gemeld in het MPG 2023 worden de grondexploitaties Centrumplan Honselersdijk en Veilinglocatie (Brandweer) afgesloten in deze jaarrekening. Daarnaast zijn de voorzieningen voor de overige grondexploitaties bijgesteld. 2. Afwijking gerealiseerde verkoopopbrengsten. Aan het einde van het jaar zijn er diverse gronden verkocht vanuit de grondbank ONW die niet waren geraamd in de begroting. In de begroting waren deze verkopen geraamd in het jaar 2023. De extra verkopen salderen op de boekwaarde. Dit heeft geen effect op het exploitatiesaldo. 3. Bijstelling voorziening deelnemingen ONW en OBWZ. Op basis van de vastgestelde grondexploitaties de gemeentelijke beoordeling van de waardering en de risico’s zijn voorzieningen voor de deelnemingen ONW en OBWZ bijgesteld. 4. Er zijn diverse bijdragen bovenwijkse ontwikkelingen ontvangen die niet waren begroot. Deze bijdragen zijn toegevoegd aan de reserve. Op dit product geeft dit een voordeel en op het de stortingen in de reserve een nadeel. Per saldo is er geen effect in de jaarrekening. 5. Er zijn diverse bijdragen ontvangen voor kleinschalige ontwikkelingen die niet waren begroot.

57 V

25 V

82 V

104 N

639 V

535 V

573 V

-

573 V

54 V

162 V

216 V

60 N

-

60 N

15 V

8 V

23 V

11.541 N

13.204 V

1.664 V

369 N

1.068 V

699 V

10.326 N

10.326 V

-

915 N

1.638 V

723 V

120 V

120 V

48 V

48 V

70

6.

In de slotwijziging zijn de kosten voor de verplaatsing van het beeld Gravin Machteld opgenomen voor een bedrag van € 80.000. De gerealiseerde kosten in 2022 bedragen € 18.000. De overige kosten worden in 2023 gemaakt. De verplaatsingskosten worden onttrokken uit de reserve centrumplannen. Diverse afwijkingen kleiner dan € 50.000.

62 V

7 V

4 V

11 V

Wonen en bouwen 1. Volkshuisvesting Dit budget is bedoeld voor een bijdrage aan de ontwikkeling van sociale en betaalbare woningbouw, en een bijdrage voor het omvormen van middeldure naar betaalbare woningbouw. In 2022 zijn er geen projecten gevonden die aanspraak kunnen maken op dit budget en de doelen die met deze reserve beoogd zijn. In 2023 is de verwachting dat het restantbudget waarmee sociale huur gestimuleerd kan worden, besteed wordt. Hiervoor zijn projecten in beeld, maar een concreet bestedingsplan volgt. Creatieve maatregelen Het budget is bedoeld voor de projecten met Flexwoningen. Realisatie van flexwonen is pionieren en dit betekent dat sommige processen langer duren dan vooraf verwacht. Er is voortgang, maar zaken hebben langer geduurd dan vooraf ingeschat en daarom is het budget in 2022 niet geheel besteed. 2. Innovatieve woonvormen Inzet en uitgaven hebben plaatsgevonden en zijn gedeeltelijk ten laste van een budget voor het programma Gewoon Thuis (SBK, programma sociaal domein) gebracht. Het budget wordt gebruikt voor ondersteuning van woongroepen voor medioren. Uitgaven zijn lager dan vooraf geraamd in verband met stagnerende voortgang. 3. Subsidieregeling VORM Het totale budget voor de Subsidieregeling ‘Verduurzaming en Obstakelvrije Ruimte voor Modernisering (VORM) bestaat uit een begrotingssubsidie van provincie Zuid -Holland (€ 2 mln.

per eind 2021) en gemeentelijke gelden welke gedekt worden uit de reserve Duurzaamheidsfonds (€ 2,74 mln. per eind 2021). Voor het jaar 2022 waren uitgaven geraamd van totaal € 840.000. Dit bedrag is uiteindelijk circa € 738.000 geworden. In 2022 bedroeg het bedrag dat ten laste van de begrotingssubsidie van PZH kwam € 450.000 (begroot € 495.000). 4. Subsidie Woningbouwimpuls In 2022 is het volledige restant subsidiebedrag ter grootte van € 3.330.000 van de Woningbouwimpuls als kosten en inkomsten geraamd. De inkomsten kunnen worden geboekt als de subsidiabele prestaties zijn gerealiseerd en de uitgaven worden geboekt als ONW de subsidiabele prestaties heeft gerealiseerd. Deze prestaties worden naar v erwachting in de komende jaren gerealiseerd. 5. Diverse afwijkingen kleiner dan € 50.000.