2024.07.03 Gemeente Westland Gemeenteraad

Woordelijk verslag Van de openbare vergadering van de gemeenteraad, gehouden op 3 juli 2024 om 13.00 uur in de raadzaal van Naaldwijk

Woordelijk verslag van de openbare vergadering van de gemeenteraad, gehouden op 3 juli 2024 om 13.00 uur in de raadzaal van Naaldwijk Aanwezig Voorzitter Raadsgriffier

: :

B.R. Arends P. van Oosten

Leden

:

G.M. Bakker, A.J. van den Berg, J.W. van den Beukel, L.G. Boekestijn, J. Bogaard, A. Bongaards, D. Chafiâ, E.M.J. Daalhof, B.A. van Dijk, P.J.L.J. Duijsens, J.J. Eeltink, S. van Erven, N.J.M. de Gier, R. van der Giessen, A. van Harmelen, B.M. Hofland, K. Jansen-van Voorthuizen, J.J.A.C. de Jong, R.K. Keizer, S.A.M. Kester, K.W.J. Klinkspoor, D. van Koppen, R.G.A. Lelieveld, A. Leurink, C. van der Mark, A.P. van der Meer, G.J.M. de Munck-Schoordijk, R.M.A. Nederpel, J. de Nooy, D. Plomp, M.D. van der Stelt, M.W.M. Stokkers, J. van Veen, J. Vermeer-de Smit, A. van Vliet, G.B. Voois, J.A. van der Voort, P. Voskamp, J.G.M. Witkamp

Afwezig

: geen

Wethouders

:

B.P.M. van der Stee, C. van Staalduinen, A. Goudswaard, M. Ferwerda, P. Valstar

TRANSCRIPT VAN DE GEMEENTERAADSCOMMISSIE VAN GEMEENTE WESTLAND d.d. 3 juli 2024

1.

Opening en mededelingen De voorzitter: Ik open de vergadering. Iedereen van harte welkom. Normaliter doe ik altijd even een rondje langs de raadsleden, maar aangezien u dat deze keer bij mij heeft gedaan zojuist slaan we dat maar even over voor dit moment. Er is bericht van verhindering en ik kijk even naar de griffier. Mevrouw Stokkers en mevrouw Van der Giessen die hebben de vergadering verlaten en die zullen rond vier uur weer bij de vergadering aanschuiven. Dat betekent dat wij met 37 raadsleden op dit moment vergaderen. Ik heb geen andere mededelingen, van uw zijde ook niet.

2.

Vragenhalfuur De voorzitter: Dan kom ik bij het vragenhalfuur en er is één vraag ontvangen. Die is van de fracties van GBW en VVD. Het gaat om de feestweek in Naaldwijk en ik geef de heer Keizer daarvoor het woord.

De heer Keizer: Dank u wel voorzitter. Voorzitter, ik ga niet de hele vraag voorlezen. Het komt er in het kort op neer dat er nogal paniek is bij de lokale horecaondernemers in Naaldwijk over de uitvoerbaarheid van de eisen die worden gesteld aan de communicatie, met betrekking tot de organisatie van de feestweek tussen de veiligheidsregio, de gemeente en de ondernemers zelf. Wij doen een beroep op u om zo snel mogelijk met deze organisaties en of deze ondernemers aan tafel te gaan zitten, zodat we er in ieder geval kunnen zorgen dat er een mooie feestweek ook in Naaldwijk gehouden kan worden. Dank u wel. De heer Arends: Dank u wel. Ik heb eind vorig jaar een gesprek gehad met de voorzitter van de BIS Naaldwijk en de vertegenwoordigers van de horeca. Daar hebben we in ieder geval ook teruggekeken naar het verloop van de Westlandreünie in 2023. Ziet er lekker uit. Mag ik er één pakken. Eentje maar? Dank u wel. Word je direct met je eigen woorden gepakt. Maar even terug op de vraag, ik heb overleg gehad met de horeca en de BIS. We hebben teruggekeken op het verloop van de Westlandreünie, we hebben ook gekeken wat dat betekent voor volgend jaar. Ik heb daarbij aangegeven dat het openbaar, toegankelijk karakter van de Westlandreünie het uitgangspunt blijft. Dat er vanwege de grote toestroom van publiek crowd controlmaatregelen moeten worden getroffen.

Dat de calamiteitenroutes, zoals die ook in de vergunning vermeld staat, dat die ook vrijgehouden moet worden. Dat er van de zijde van de gemeente ook de bereidheid is om mee te denken. Moeten we gewoon even … Ik stel voor dat we dat gewoon even kijken naar de stand van zaken op dat moment. 3.

Vaststelling van de agenda De voorzitter: Dan is er om 17:45 uur een broodmaaltijd voorzien. Misschien zijn er wel mensen die denken ik ga even naar huis om te eten, maar ik zou toch willen verzoeken om dat toch zoveel mogelijk hier te doen. Tenzij er een paar grote eters achterblijven, maar dan kunnen we in ieder geval de voedselverspilling voorkomen. Ook de mensen op de publieke tribune zijn van harte welkom om aan de maaltijd deel te nemen. U heeft ook nog een schema ontvangen van de griffier over hoe het verloop van de vergadering zou zijn. Dat voorziet in sluiting om 21:45 uur, maar hoeft u niet te weerhouden om ook om 20:30 uur te zeggen we zijn er klaar mee. In de zin we hebben dan alle stemmingen achter de rug. Akkoord zo.

4.

Spreekrecht van burgers De voorzitter: Dan ben ik bij agendapunt vier en dat is het spreekrecht voor inwoners. Er hebben zich vier insprekers gemeld en die gaan allemaal over agendapunt negen de kadernota. Als eerste geef ik het woord aan de heer Baan van Koppert Cress, die komt inspreken over het belang van de innovatieve kracht. Het ecosysteem van de glastuinbouw. De heer Baan goedemiddag, van harte welkom. U heeft vier minuten de tijd. Die staat ook onderin in het rode blokje. Ik hou dat ook in de gaten. De heer Baan: Geachte voorzitter, toen ik in 1979 mijn eerste stappen zette in de groentezaadwereld wereldwijd, zei mijn directeur Rob, ga op zoek wereldwijd naar de Westlanden van de wereld. De plekken waar de actie is, daar kunnen we verschil maken. Ik heb die centra daadwerkelijk gevonden in China, India, noem het allemaal maar op, maar ze waren nooit zo intensief en dynamisch en interactief zoals het Westland. Wel heb ik die centra gekoppeld aan de Westlandse ondernemers, vaak via Proefstation Naaldwijk. Dat Proefstation hadden we nooit mogen laten verplaatsen, hiermee verloor het Westland zijn eigen unieke

kenniscentrum. Het Flora Campus Plan zal dit na twintig jaar in ere herstellen. Toen wij ons eigen kleine bedrijfje begonnen aan de Zwartendijk, was er geen twijfel mogelijk dat het bedrijf in het Westland moest blijven, ondanks dat mijn huis in Enkhuizen staat. De Westlanders, onze medewerkers, toeleveranciers, onze afnemers, hebben ons bedrijf grootgemaakt. Wij, de tuinbouwwereld zijn voornamelijk mkb-familiebedrijven die voor lange termijn gaan en niet voor ……, het grote verschil met bijvoorbeeld Silicon Valley ook zo’n innovatiecentrum. In onze entree staat een wegwijzer met de afstand naar onze toeleveranciers, dat is gemiddeld acht kilometer. Met deze leveranciers hebben wij de modernste en duurzaamste kas van de wereld kunnen bouwen. Hierbij gebruikmaken van de logistieke infrastructuur en het energienetwerk waarin wij het uniekst mee zijn in Nederland. De reden waarom Rabo het Westland als het meest toekomstbestendige tuinbouwcluster ziet van Nederland en daarmee van de wereld. Recent is gebleken dat de meeste innovaties niet plaatsvinden in Eindhoven waar iedereen het over heeft, maar in de regio Delft-Westland. We hebben elkaar eindelijk gevonden. We hebben die hightech hard nodig voor in de tuinbouw. Onze bottlenecks zijn arbeid, energie en waterkwaliteit en die gaan we samen oplossen.

Met robotisering, automatisering, Artificial Intelligence, monitoring, klimaatmanagement, energie-innovaties, geothermie, aquathermie, solarthermie en bijvoorbeeld waterstof. Stikstof en CO2 halen we uit de lucht, we lozen straks schoon water. Dat zijn zaken die buiten de tuinbouw klinken als futuristisch. U die in het Westland woont en werkt, weet dat dit gewoon vandaag al kan gebeuren. Daarom is voor het Westland de opdracht om zijn opleiding voor de eigen jeugd naar een veel hoger plan te trekken, dat de jeugd goed mee kan doen. Wij zijn de unieke urban farm, naast de grote steden. Tuinbouw in harmonie met de grote stad. Dan gaat het nu over de toekomst van de glastuinbouw. Ons motto is, de toekomst heeft haast. Met het Flora Campus Plan kunnen wij huisvesten, innoveren, centraliseren en laten zien hoe de wereld zijn steden kan voeden en gezond houden. Onze WHY is gezondheid en geluk. Welke industrie kan dit nu zeggen, gezondheid en geluk? Tussen de grote steden van Zuid-Holland hebben wij deze unieke locatie met een miljardenindustrie. Aan deze raad de oproep, koester dit plan, besef onze unieke positie, besef de innovatiekracht van deze regio en pak uw kans. Uw gemeente is de smaakmaker van de glastuinbouw, wereldwijd. Stimuleer en faciliteer uw burgemeester en wethouders om gezichtsbepalend te zijn als lokale overheid met een landelijke, wereldwijde uitstraling.

De unieke problemen, kansen en daarmee de oplossing in de glastuinbouw, beginnen hier. Uw besluiten hebben landelijke gevolgen. Nog een persoonlijke oproep. Uit u in het openbaar over de tuinbouw graag positief, niet zo extreem. Onze sector heeft er heel veel last van. Het vergt veel repareerwerk landelijk om ons imago hoog te houden. U weet misschien dat reputatie komt te voet en gaat per Twitter of X. Dank u wel. De voorzitter: Dank u wel. Ik zei dat er vier insprekers waren, maar ondertussen is er ook een vijfde bij gekomen, dus er zijn vijf insprekers. De tweede inspreker is de hier Tobel namens Lentiz Floracollege en hij spreekt in de kadernota inzake het WestlandTheater De Naald. Mijnheer Tobel van harte welkom en ook u heeft vier minuten. De heer Tobel: Dan ga ik 25 procent sneller praten, want ik had gehoopt op vijf. Dank u wel dat ik hier mag zijn beste aanwezigen. Ik ben heel blij met de vorige spreker, want die heeft eigenlijk een deel van de kern van mijn verhaal al volledig ondersteund. Ik ga zo meteen uitleggen waarom. Mijn naam is Hans Tobel, ik ben al sinds jaar en dag docent muziek- en cultuurcoördinator van het Lentiz Floracollege hier in Naaldwijk. Ik wil u heel graag vertellen, ik ben bij de vorige commissievergadering geweest die ook over De Naald ging, waar ook sprekers waren.

Er is een deel van het verhaal eigenlijk nog niet helemaal belicht geweest, ik mag dat vandaag

doen. Waarom is voor onze school De Naald essentieel? Dat ga ik u vertellen. Wij gebruiken De Naald namelijk eigenlijk op vier manieren. Allereerst spelen wij zelf regelmatig daar grote voorstellingen. Daarom sta ik er ook zo bij, over precies een half uur start onze volgende voorstelling. Ik blijf dus ook niet heel lang hangen, ik moet naar de overkant. Wij spelen voorstellingen voor basisscholieren, al vanaf groep drie komen ze bij ons voorstellingen kijken, komen ze voorstellingen kijken in De Naald. We proberen dat laagdrempelig aan te bieden, zodat leerlingen en kinderen in aanraking komen met toneel op een makkelijke en een leuke manier. Maar het is ook voor onze eigen leerlingen belangrijk om zich te presenteren. We bezoeken voorstellingen met onze eigen leerlingen, een aantal keer per jaar zijn we te gast en kijken we naar wat al het moois wat De Naald te bieden heeft. We hebben Spotlight, de samenwerking tussen de Westlandse middelbare scholen en een fantastische talentenjacht voor Westlandse scholieren. We krijgen er les, we krijgen er les in licht- en geluidstechniek, wat we hier bij ons op school ook nog eens doen. We hebben er leerlingen die stage lopen. Als u denkt het is toch een middelbare school? Ja, we hebben ook een uitstekend onderwijsprogramma met Nederlands, wiskunde, Engels en Duits, maar daar kwam ik niet voor.

Waarom vinden we dit zo belangrijk? De vorige spreker heeft dat eigenlijk fantastisch aangegeven, dat ging over tuinbouw. Ik heb het woord plant of bloem of zo niet eens horen vallen, het ging alleen maar over technologie, over elektronica, over natuurkunde, over fysica en heel veel veranderingen. Die veranderingen, als u even terugdenkt naar uw eigen schooltijd, wat er sinds die tijd allemaal bijgekomen is al elektronica. De opkomst van computers, internet, smartphones, Artificial Intelligence, elektronica in de tuin. Ik ben ooit bij Koppert Cress binnen geweest, het is meer een laboratorium dan een kas zou je zeggen. Die processen gaan snel en die gaat steeds sneller. Niemand kan zeggen hoe de wereld er over tien jaar uitziet, of over vijf jaar, want al die ontwikkelingen kun je niet voorspellen. Maar om die veranderingen aan te kunnen, heb je creativiteit nodig. Creativiteit moet je onze leerlingen de laatste tijd weer leren, niet alleen onze leerlingen, onze kinderen. Tegenwoordig worden kinderen al van jongs af aan vermaakt met alle filmpjes, alle elektronica. Dat begint al met baby-tv, al dan niet met Russische propaganda. Maar wil je een kind stil hebben, zet het achter een iPad en je hebt er geen kind aan. Maar het haalt alle creativiteit eruit. Je hebt die creativiteit nodig, creativiteit is nodig om je fantasie te gebruiken.

Die fantasie heb je nodig om je aan te passen aan snel veranderende omstandigheden, om out of the box te kunnen denken. Om oplossingen te kunnen bedenken voor een probleem wat we nu nog niet weten. Die fantasie moet je prikkelen. Dat prikkelen dat is kinderen uitdagen om hun geest te verplaatsen naar een wereld die ze nog niet kennen, naar situaties die nieuw zijn, naar inzichten waar ze van leren. Naar standpunten die ze nog niet kennen, maar waar ze over gaan nadenken. Dat ontwikkelt hun hersenhelft. Niet alleen die ene hersenhelft waar al die wiskunde en Engels en Nederlands en Duits in zit, maar ook de andere waar de creativiteit zit. Die connecties samen die versterken elkaar, daar worden kinderen slimmer van. Voor al deze zaken die ik genoemd heb, is een goed theater in het Westland gewoon noodzakelijk. Een primaire levensbehoefte. Om voorstellingen te kunnen bezoeken, zonder dat je met het ov eerst naar Delft, Den Haag of Rotterdam moet gaan reizen. Want dat is de consequentie als we geen Naald meer zouden hebben. Om voorstellingen te kunnen spelen, waarbij leerlingen hun eigen podiumvrees kunnen overwinnen, boven zichzelf kunnen leren uit te stijgen, leren zichzelf voor publiek te presenteren en zelfvertrouwen opdoen. Allemaal vaardigheden en capaciteiten waar ze later in hun leven, wat voor beroep ze ook kiezen, iets aan hebben.

We hebben een leerling die nu toevallig in Nederlands kampioen bloemschikken is geworden, laatst in het nieuws ook aan tafel bij de WOS. Die heeft onze musical-les gedaan. Die praat, die lult over een hele zaal alsof het haar dagelijks werk is, terwijl ze eigenlijk een andere studie heeft gekozen. Maar het is belangrijk voor de ontwikkeling van kinderen. De voorzitter: Kunt u tot een afronding komen?

De heer Tobel: Ja dat ga ik doen. Om een voorstelling te spelen moet je dus doen, ervaren, je hebt een grote zaal nodig. Enige andere alternatief was De Veiling en daar weten we wat ermee gaat gebeuren. Dus conclusie, investeer alstublieft in een plek waar je kunt verwonderen, waar je fantasie wordt geprikkeld, je creativiteit wordt gestimuleerd, zodat we kinderen en volwassenen kunnen blijven uitdagen om zich mee te ontwikkelen met de ontwikkelingen in de wereld. Laat het Westland niet de blinde vlek op de kaart van Nederland worden, waar geen fatsoenlijke culturele voorzieningen meer zijn. Kortom, doe een investering alstublieft om ook de komende veertig jaar een bruisende nieuwe Naald te hebben en te houden. Kom vooral donderdagavond of vrijdagavond kijken in De Naald naar onze voorstelling. Er zijn nog kaarten. Dank u wel. De voorzitter: Dank u wel. Dan geef ik nu graag het woord aan mevrouw Ruijters, Ambassadeursvereniging WestlandTheater De Naald. Ook mevrouw Ruijters spreekt in op de kadernota inzake WestlandTheater De Naald. Mevrouw Ruijters van harte welkom, u heeft ook vier minuten. Mevrouw Ruijters: Ik heb het begrepen. Dames en heren, theater verwondert, zet aan het denken. Theater ontroert, verbindt. Theater kweekt saamhorigheid. Last but not least, theater bezorgt velen een gezellige avond, die al in de foyer van een mooi theater uitnodigt tot napraten.

Dit is waarom ik hier niet alleen namens de ambassadeurs van WestlandTheater De Naald sta, maar eigenlijk ook voor al die Westlanders, jong en oud, die graag een fijne theateravond in hun eigen stad, in een mooi eigentijds theater willen beleven. Er is in uw raad jaren veel gesproken over de nieuwbouw, maar concreet is dat tot nu toe helaas nog niet geworden. Nu wordt het weer op de lange baan geschoven en maakt het nieuwe theater onderdeel uit van het totale gebiedsvisie Verdilaan. Ik ben zo bang dat er dan weer heel veel onderzoeken en rapporten komen en dat het jaren gaat duren. Die tijd, die is er niet meer voor dit theater. Ik verzoek u dan ook met klem om het niet op de lange baan te schuiven, maar nu in het kader van de kadernota een ferme beslissing te durven nemen. Maak van het nieuwe theater het startpunt van een prachtige gebiedsontwikkeling. Een belangrijke culturele hotspot, met uitstraling in het centrum van Naaldwijk en het Westland. Kijk van het feit dat er een nieuw theater moet komen, daar lijkt uw raad van overtuigd. Immers, u heeft het net al gehoord, theater is essentieel voor het creëren van een vitale stad en draagt bij aan de kwaliteit van leven van haar inwoners. Want stel u eens voor dat het theater zijn deuren moet sluiten, wat gaan we dan allemaal missen? Dan missen we een fijne plek om te ontspannen en te ontmoeten.

Een plek waar we de mogelijkheid krijgen om ons onder te dompelen in een andere wereld. Maar ook een plek waar jong talent zich kan laten zien en waar dromen uit kunnen komen. U hoorde het zojuist, wat dacht u van de jaarlijkse musicals van onze scholen? Zo belangrijk in de afronding van je schoolperiode. Waar moeten de leerlingen heen om hun familie te laten meegenieten? Het bruisende verenigingsleven waar we allemaal zo trots op zijn, dat heeft ook een podium nodig voor de uitvoeringen. Die moeten toch niet uitwijken naar bijvoorbeeld Rijswijk of Delft? Al die jonge studenten, die willen graag naar de film kunnen in een bioscoopzaal in de buurt. Ik weet zeker dat uw raad zich ervan bewust is dat ook de economische belangen van het theater binnen de stadsgrenzen groot zijn. De horeca, de winkeliers, maar ook het vestigingsklimaat voor bedrijven. We varen er allemaal wel bij. WestlandTheater De Naald heeft niet voor niets diverse malen landelijk een prijs gekregen. Er gebeurt daar zoveel goeds. Kortom, laat het theater niet tot een dieptepunt zakken, dat kan en mag niet gebeuren. Laat niet veel van de programmering aan het theater voorbijgaan omdat het technisch niet lukt. Wij verdienen het als stad met meer dan 115.000 inwoners om een goed theater te hebben. Met een uitnodigende en diverse

programmering. Dames en heren, namens alle ambassadeurs en theaterbezoekers vraag ik u daarom nogmaals op korte termijn nu de juiste beslissing te nemen. Dank u wel. De voorzitter: Dank u wel. Dan geef ik nu het woord aan de heer Boellaard, voorzitter van het bestuur van WestlandTheater De Naald en ook hij spreekt in op de kadernota inzake WestlandTheater De Naald. Mijnheer Boellaard van harte welkom. U heeft vier minuten. De heer Boellaard: Dank u. Geachte voorzitter, raadsleden en collegeleden. Ik sta hier als voorzitter van het bestuur van WestlandTheater De Naald. Ik ben Lars Boellaard en sinds zes jaar uit overtuiging verbonden en betrokken bij De Naald. Dat doe ik, dat doen wij als bestuur, vanuit de overtuiging dat al die activiteiten voor De Naald van betekenis zijn. Voor de professionele voorstellingen, de films, de theatereducatie en alle amateurvoorstellingen die er zijn. Het brengt mensen samen. Dat doet het theater met een bevlogen team. Deze en onze rol als bestuur is het scheppen van de voorwaarden voor dat team, om de sociale cohesie te bevorderen. De ontmoeting te organiseren, mensen dat kleine geluksmomentje te bezorgen, samen iets te beleven, te kunnen ontspannen, samen te lachen, maar ook soms stil te zijn en na te kunnen denken. Maar ook die randvoorwaarden waar het bestuur mee bezig is, daar wil ik het nu niet over hebben.

Sinds 2006, nu al achttien jaar dus, spreken we over een nieuw theatergebouw. Het bestuur was verheugd dat in november 2023 eindelijk een voorbereidingskrediet beschikbaar werd gesteld om de raad, om vorm, inhoud en kosten duidelijkheid te geven. Een gebouw, nieuwe Naald waarvan de plek hier tegenover dit theater al bekend is en beschikbaar. Waarvan de inhoud voor film, theater, educatie en amateurvoorstellingen al bekend is. Waarvan de contouren allang bekend zijn. We hebben nieuwe technieken waar het theater bij lange na niet aan voldoet en we hebben veel te weinig plaatsen om al die inwoners die graag willen komen een plekje te geven. Én, dan staat onze exploitatie ook ongelooflijk onder druk, vergeet dat niet. Een nieuwe Naald is in veel verkiezingsprogramma's opgenomen. Een nieuwe Naald staat in het collegeprogramma en veel partijen zijn ook geïnteresseerd in wanneer de nieuwe Naald dan ook eindelijk komt. Er worden veel vragen aan ons gesteld vanuit de collegepartijen, maar ook van daarbuiten. Daarvoor is een rapport opgesteld. Er was een, immers een budget daarvoor vrijgemaakt en het rapport is er nu eindelijk en geeft heel veel duidelijkheid. Ten eerste, de investering in het nieuwe gebouw blijkt tientallen miljoenen minder te zijn dan in de pers op sommige momenten in de discussie is verondersteld.

Is nu voorzien van een professionele onderbouwing en een degelijke fundament om dit besluit te nemen. Ten tweede, er moet nu een besluit genomen worden om de toekomst van het theater veilig te stellen. Te voorkomen dat in het oude, al afgeschreven gebouw, voor miljoenen moet worden geïnvesteerd om het nog overeind te houden. Waarbij het theater dan ook nog eens tenminste een half jaar dicht moet. Ten derde, het nieuwe theater komt er in de benchmark zeer positief uit. Als het gaat om de bijdrage per inwoner, de bijdrage per bezoeker en de profit return voor de gemeente en alle bedrijven in de omgeving van dat theater. Kortom, een nieuw theater blijkt goedkoper te zijn dan gedacht. Of misschien minder duur, moet ik dan toch zeggen. De alternatieven van renovatie of niets doen blijken iets duurder te zijn … Blijken niets duurder te zijn, sorry, dan gedacht. Ik zeg het niet verkeerd. De alternatieven van renovatie of niets doen blijken juist duurder te zijn dan gedacht en leveren grote risico’s op. Terwijl de oplossing er wel is, een nieuwe Naald. Wij zouden nu als bestuur van WestlandTheater hier horrorscenario's met u kunnen delen over wat er gebeurt als we niets doen. Ik ga dat niet doen.

We hebben juist in de laatste periode zoveel belangstelling, warme belangstelling ervaren over het belang van een goed functionerende Naald, dat al die gesprekken daar geen recht aan zouden doen. Wel is duidelijk dat we iets moeten.

De voorzitter: Kunt u tot een afronding komen? De heer Boellaard: Dat ga ik doen, zeker. Hoe mooi zou het zal zou het zijn als die afronding niet leidt tot een Griekse tragedie, met een catharsis van het noodlot waar geweend wordt om het verlies van de geliefde, maar dat dit een heldenepos wordt. Natuurlijk met een goede afloop. Niet in vijf bedrijven nog, maar in één goed stuk wat we vandaag wellicht kunnen gaan afronden. Met applaus, een staande ovatie. Een nieuw theater is een must. Wij verzoeken u dan ook om te komen tot een concreet stappenplan om dit te realiseren. Wij begrijpen dat zo'n plan moet passen in de omgeving. Echter, we praten al achttien jaar, ik zeg het nog een keer. Over een nieuw theater, de locatie hebben we bepaald en tijd hebben we niet meer. Laten we niet de fout maken door buiten het theater allemaal nieuwe voorwaarden en randvoorwaarden te bedenken. Laten we vooral denken in oplossingen en handelen zoals dat bij het Westland past. Doen. Nu besluiten, nu bouwen, nu een nieuwe Naald. Dank u wel. De voorzitter: Dank u wel. Dan geef ik als laatste het woord aan de heer Valstar namens Valstar Holland BV. Ook de heer Valstar spreekt in op agendapunt negen de kadernota. Ik vermoed dat dat niet over het theater gaat, maar over de tuinbouw. Mijnheer Valstar welkom en u heeft ook vier minuten. De heer Valstar: Valstar Holland blijft hangen.

Het is al heel lang Best Fresh Group, maar dat blijft moeilijk. Geachte voorzitter, gemeenteraadsleden, dames en heren, dank voor deze gelegenheid. Een kleine introductie. Ik ben Mart Valstar, Westlander, groenteboer. Geboren en getogen Westlander en Naaldwijker, twintig jaar gewoond in ’s-Gravenzande. Een vrouw, drie dochters en een kleinzoon. Een familiebedrijf in de groentehandel door mijn opa opgericht in 1928 en de vierde generatie inmiddels aan boord. Vanaf mijn 27e heb ik wat bestuurlijke taken erbij gedaan en steeds gedaan zowel in de sector als in het algemeen. Opgegroeid dus in het Westland met de dorpjes, de tuinbouw, de middenstand, wat notabelen en voetbalveldjes ertussenin. De wereld is dus veranderd. De groenteketen is veranderd, het Westland is veranderd en de wereld is veranderd en zoals velen enorm trots op het Westland. Welk probleem hebben wij? Na de verkiezingen hebben we met een aantal ondernemers gezeten, met ervaren Westlandse politici inmiddels, Peter Valstar, Arne Weverling, Sjaak Van der Tak. Geconcludeerd, er is een grote ongeïnformeerdheid bij de politiek in Den Haag, bij de nieuwe Kamer. In de samenleving zijn we onbemind. Onbemind in Nederland, Westland, Den Haag en uniek in de wereld. Waar veel wordt gewerkt, worden vele fouten gemaakt. De social media-revolutie krijgt veel scoringskansen om fouten negatief de wereld in te twitteren.

De pers volgt en wij kunnen weer wekenlang in de verdediging. Oude waarden, zoals werkgelegenheid en voedselzekerheid lijken te verliezen van duurzaamheid en ICT. We hebben beide nodig. Wat gaat er goed? Ons imago is in 25 jaar veel beter geworden. Eind negentiger jaren togen drie Westlanders naar Den Haag om ons verhaal beter te vertellen en Wim Van de Geijn bedacht de naam Greenport die onze burgemeester destijds met verve heeft geladen. Via Imago Westland, Westland Marketing en inzet van Westlandse ondernemers is vanaf 2010 het WHC bedacht en het is er gekomen. Met inmiddels 50.000 bezoekers per jaar uit de hele wereld. De groente is vanuit de spruitjeslucht in de avocadohype terechtgekomen. De sierteelt vult kantoren met zuurstof, troostbegrafenissen en brengt geluk bij verjaardagen. Bedrijven in het Westland zijn groeiend, duurzamer en de besten willen ook koplopers zijn. Dat betekent hogere eisen dan de wet en de klanten stellen. Bestuursorganen landelijk en regionaal staan er en leveren goed werk, maar er is meer nodig, wat kan er beter? Toch nog bekender worden. We willen een

profiel in het Westland, Den Haag en heel Nederland, zoals de rest van de wereld naar ons kijkt. De beste oplossing voor voedsel- en sierteeltproductie. Schoon, kwalitatief, laagwatergebruik en pesticiden, op zoek naar nieuwe energie. Hoe gaan we dat doen? Als denktank van meerdere ondernemers, ook jonge ondernemers, hebben we de laatste weken veel overleg gevoerd. De conclusie is dat er nieuwe energie op moet, vanuit dit huis. Vraag aan u, om aan de burgemeester en de wethouders daar volop in te zetten. Jullie zijn aan zet. Dank u wel. De voorzitter: Dank u wel. Daarmee hebben we alle insprekers gehad. Mijnheer Valstar, ik had inderdaad op mijn briefje staan Valstar Holland. Ik denk, u hebt een nieuwe naam, maar het is inderdaad nog steeds de Best Fresh Group. Dus vandaar. 5.

Voorstel tot vaststelling van het woordelijk verslag van de openbare raadsvergadering van 26 juni 2024 De voorzitter: Maar in ieder geval, wij zijn bij agendapunt vijf aangekomen. Het verslag is nog niet gereed, dus daar zijn we snel klaar mee.

6.

Lijsten in- en uitgaande stukken De voorzitter: Dan zijn we bij agendapunt zes, de lijst van in- en uitgaande stukken. Is daar iemand die daar iets over wil zeggen? Niet? Bij deze vastgesteld.

7.

Beraadslaging ter vaststelling – Voorstel tot vaststelling van de Jaarrekening 2023 en 9.

Voorstel tot het geven van richtinggevende uitspraken over de Kadernota 2024 in als leidraad te dienen voor het samenstellen van de Programmabegroting 2025-2028

De voorzitter: Dan ben ik bij de beraadslagingen ter vaststelling. Voordat ik daaraan begin, de traktatie die u zojuist heeft gekregen is vanwege de positieve aanbeveling voor de herbenoeming. We hadden gekozen voor bonbons, want als er gebakjes zijn en het gaat niet door dan moet je die allemaal weer terug sturen. Bonbons kun je makkelijk weer in het doosje stoppen. Maar kortom, het is mooi dat het uitgereikt kon worden. Dank daarvoor en ik hoop dat het u gesmaakt heeft. Goed, het gebakje komt nog wel. Dan kom ik bij de behandeling van de agendapunten zeven en negen, zoals afspraken in één blok. Ik geef als eerste het woord aan de fractie van Westland Verstandig, de heer Duijsens. De heer Duijsens: Dank u wel mijnheer de voorzitter. Leden van de raad, college. Twee opmerkingen hebben wij over de jaarrekening, voor de rest vinden we die fantastisch. Die hebben we ook al gemaakt in een eerder verband, de afwijkingen die zijn over de rechtmatigheid en de afwijkingen ten opzichte van de tweede voortgangsrapportage. Dat moet veel kleiner en dat heeft het college toegezegd dat zij in ieder geval daarop gaan letten. In de komende jaren dat er minder verschillen tussen de begroting en uiteindelijk het jaarresultaat zijn. Ook ten opzichte van de gegevens die we in de loop van het jaar van het college krijgen. Westland Verstandig is tevreden over de meeste plannen van dit college.

Hoe kun je ook anders als er 142 miljoen wordt uitgegeven. Toch zien we nog noodzaak voor meer. Westland Verstandig heeft haast en wil snel leveren op voor Westland cruciale thema's, zoals meer starters en meer senioren. Levensbestendige en

goedkope woningen, meer verpleeghuisbedden en betere dienstverlening, aanpak wegen en beter openbaar vervoer. We gaven in onze eerste uitvoerige inbreng aan hoe tempoversnellingen mogelijk zijn, maar we zien daar nagenoeg geen reactie op in de schriftelijke reactie van het college. We verzochten het college in onze eerste reactie om in te gaan op een aantal zaken die nog moeten worden beetgepakt en die uit het coalitieakkoord, c.q. collegewerkprogramma komen. We begrijpen dat na de zomer een eerste evaluatie plaatsvindt, dan verwijzen we naar de bijdrage van wethouder Ferwerda. We krijgen graag de toezegging vandaag, dat dan ook op onze punten in de eerste reactie wordt gereageerd. Natuurlijk zijn er wel een aantal vraagstukken opgelost zoals afvalinzameling, wat veel beter is. Beter groenbeheer, in control zijn bij de Wmo, voortgang bestemmingsplannen, voortgang Berkenflat en betere leefomgeving en zo kan ik nog wel een aantal zaken noemen. Het college zegt in de kadernota een aantal zaken toe, zoals het snel invoeren in 2025 van een zelfstandige, gemeentelijke ombudsman, -vrouw. In alle dorpen inzetten van wijk managers. Dit alles om de afstand tussen gemeenten en inwoners kleiner te maken en inwoners gemakkelijker toegang te laten krijgen tot onze gemeente.

We moeten wel voorkomen dat politiek en bestuur alleen maar oog hebben voor het floragebied, want dat overwoekert op dit moment toch een beetje alles. Al het mooie wat in de plannen zit en dat we andere zaken die we onze inwoners ook heel belangrijk zijn, uit het oog verliezen. De net genoemde vraagstukken kunnen we aanvullen met de al vele jaren beloofde aanpak van een aantal dorpen. Zoals Monster, Poeldijk en Wateringen, die niet die aanpak kregen, zoals 's-Gravenzande en Naaldwijk wél kregen. Wel moeten we voorkomen nogmaals, dat voor het floragebied de gemeente zich financieel en organisatorisch toch enigszins klem zet. Met een investeringsplan van 142 miljoen gaan we in Westland investeren. De schuld van de gemeente zal daardoor wel gaan oplopen en de risico's nemen fors toe. Zaken die in het verleden best wel door Westland Verstandig niet als heel leuk bevonden werden. Dat is een keuze die we op dit moment maken. Met dat geld bouwen we scholen, treffen we voorzieningen voor onze verenigingen en voeren andere zaken uit en halen in het verleden opgelopen achterstanden in. Het geld wordt dus goed besteed, vandaag de keuze. De reacties van de wethouders stemmen ons over het algemeen blij. Alhoewel, menigmaal als een volleerd skiër omvragen en bepaalde probleemstellingen heen geslalomd wordt. We zijn ingenomen en tevreden over een aantal zaken, ook zoals de antwoorden zijn.

Toch hebben we wat kritiek met name op de reacties van wethouder Valstar. We zijn overigens blij en dat hebben we vanochtend … Ik heb vanochtend gelezen een memo over de situatie in Wateringen. Wat in ieder geval ons voorlopig blij stemt, ziet er in ieder geval goed uit. In ieder geval het probleem in Wateringen, met de doorstroming van verkeer en de verkeerscirculatie, wordt aangepakt of gaat aangepakt worden. In ieder geval wordt op dit moment over concrete zaken nagedacht. Zelfs zou het plein verkeersluw gemaakt gaan worden. Of dat verkeersplan in de uitvoering voor de begroting ook gevolgen heeft, horen we graag zo direct van de wethouder Valstar. Wethouder Valstar geeft heeft aan en dat vinden we wat minder aardig in zijn reactie. Dat de wensen van onze inwoners op het gebied van kortgezegd verkeersveiligheid, die menigmaal door politieke partijen, zo zegt hij dat in zijn schriftelijke reactie. Worden vertaald in moties en vragen over zebrapaden, stoeptegels, gele strepen, haaientanden, bordjes plaatsen, bordjes weghalen, niet uitgevoerd hoeven te worden. Dan citeer ik, omdat problemen niet zo groot zijn. Westland Verstandig acht deze opmerking ondermaats en eigenlijk niet acceptabel. Hij toont daarmee aan weinig empathie of inlevingsvermogen te hebben met wat onze inwoners van het gemeentebestuur vraagt. Wij verwachten van wethouder Valstar ...

De voorzitter: De heer Hofland.

De heer Hofland: Voorzitter interruptie en een verhelderende vraag. Want ik heb de bijdrage inderdaad gelezen van de heer Valstar, maar ook uw bijdrage. In uw bijdrage schetst u, letterlijk citaat. Ook zien we dat veel beloften van de wethouder Verkeer niet worden nagekomen. Voorzitter, volgens mij hebben we te maken met een wethouder die hier nu drie maanden zitten. Dus zou u er, één per maand drie beloften kunnen noemen die de wethouder niet na is komen in deze drie maanden? De heer Duijsens: U bedoelt de wethouder Verkeer in het algemeen, niet deze wethouder. De voorzitter: Verder. De heer Duijsens: Wij verwachten van wethouder Valstar dat hij inziet dat het ons volstrekt niet boeit en dat citeren we ook wel uit zijn schriftelijke reactie. Hoe hij omgaat met de eerst 99 dagen dat hij wethouder is, noch dat hij zich in een cel waant, een gekke opmerking vonden we dat, noch dat hij alcoholloos bier nuttigt. Dat interesseert ons niet heel veel moet ik eerlijkheidshalve zeggen. Het gaat ons er meer om dat de vraagstukken met name te drukke wegen, te snel rijden, vele onveilige verkeerspunten, daar hebben onze inwoners wat aan en die moeten met spoed worden opgepakt. Vandaar ook onze motie zoals wij die indienen. Aan het verkeersvraagstuk moet echt iets gebeuren.

Wij vragen de wethouder om daar meer budget dan voor te vragen als dat binnen het huidige budget niet mogelijk is in de komende begroting. Meer mensen in te zetten om de problemen op te lossen. De voorzitter: De heer Keizer. De heer Keizer: Ik ken de toonzetting van de heer Duijsens, ik wil toch even iets aanstippen. Ik vind het niet heel erg plezierig dat hier een wethouder persoonlijk wordt aangesproken. Volgens mij beoordelen we hier een stuk wat vanuit het college komt en horen we hier het college op aan te spreken. Niet een wethouder bij naam en toenaam noemen. Ik vind het niet zo chic. De voorzitter: De heer Duijsens. De heer Duijsens: Dat ben ik niet met de heer Keizer eens, alle wethouders hebben als wethouder gereageerd en niet als college. Op onze inbreng zoals die gedaan is. Dus wat dat betreft kan ook iedere wethouder hier vandaag erop worden aangesproken. De heer Hofland: Voorzitter? De voorzitter: De heer Hofland. De heer Hofland: Aanvullende vraag. Als we het dan toch hebben over mensen vanuit functie aanspreken, heeft de heer Duijsens het over de wethouder die meer budget moet vragen.

Maar zou het niet de wethouder van Westland Verstandig, Financiën moeten zijn die binnen die begroting dat budget zou moeten toekennen? Dus zou de vraag niet veel beter aan de wethouder Financiën gericht kunnen zijn waarom dat niet aan de orde is? Niet blijkbaar verkeer als belangrijk genoeg gezien wordt bij de wethouder Financiën?

De voorzitter: De heer Duijsens. De heer Duijsens: Dit vind ik nogal een rare opmerking. Dan weet je toch niet hoe het intern loopt hier? De wethouder die over de materie gaat, die dient het plan in. Die legt dat neer bij de wethouder Financiën, de wethouder Financiën die heeft dan ook een toetsing over of het überhaupt kan. Maar het komt uit de afdeling en vanuit de wethouder zelf. Dat is de vraag die ik zo even aan de wethouder heb gesteld. Als de heer Van der Stee, wethouder Van der Stee Financiën daar ook iets over vindt, dan hoor ik dat graag. Maar in eerste instantie is de portefeuillehouder Verkeer is aan zet om hier de nodige financiën te geven. De pilot bewaakte fietsbewaking Ter Heijde was nog geen succes. Wij pleiten voor meer bewaakte fietsbewakingen, maar zoals we allemaal hebben kunnen lezen, is er wel een fietsenstalling, maar nog geen bewaking. De vraag aan de wethouder, is dat beter geregeld? Want het staat ook een beetje knullig als er dan geen bewaking is op zomerse dagen. De wethouder kondigt aan in 2025 dat er een breed verkeerscirculatieplan in Westland gaat komen. De concrete vraag aan de wethouder is, wanneer dat gaat komen. Hopelijk in het begin van 2025, zodat nog met de uitvoering kan worden gestart in 2025. Zodat we nog de eerste concrete resultaten daarvan kunnen zien voor het einde van het volgende jaar. Dan nog even de situatie rondom Wateringen.

De wethouder geeft aan dat hij ons dankt voor de positieve woorden over de rotondes in Wateringen. We zijn daar helemaal niet positief over in ons bijdragen. Wij zeggen zoals het in de snel-voor-elkaar-punten, iets wat verbreding van die rotonde is voldoende, maar deze rotonde wordt ook bevestigd inmiddels in één van de stukken van de wethouders. Die is alleen maar nodig voor de supermarkt daar te faciliteren en dat vinden wij niet goed. Bovendien is ons bekend dat er heel veel bezwaren zullen komen tegen die grote rotondes en die grote rotonde zal ook weinig opleveren ter plekke. Dus wat dat betreft denk daar nog even goed over na zou ik zeggen, als wethouder wellicht ook als college zijnde. Dan nog ons idee over de kabelbaan, die wordt door de wethouder enigszins als toch ridicuul afgedaan. Blijkbaar huiswerk niet goed laten doen als wethouder. Kijk eens naar soortgelijk initiatieven elders in Europa en daarbuiten, allemaal op internet te vinden. De kabelbaan als stedelijk vervoermiddel wordt op dit moment best wel in vele gebieden, zoals Westland zelfs, toegepast. De voordelen zijn emissieloos, dat zal de heer Hofland wel aanspreken. Ononderbroken, geen ruimte op de grond, geen ruimtebeslag. Advies is aan de wethouder, kijk er nog eens goed naar, wellicht valt het kwartje. Dan de huisvesting van de arbeidsmigranten, dat zou ook geregeld zijn.

De heer Hofland: Voorzitter? De voorzitter: De heer Hofland. De heer Hofland: Ik dacht even dat dit het einde was van blok verkeer, dus daar wacht ik even mee. Voorzitter, kijk waar ik benieuwd naar ben. We hebben veel moties in de laatste maanden voorbij zien komen vanuit Westland Verstandig over verkeer. Volgens mij over elke motie oordelen wij als raad dat deze sympathiek is. Waar ik benieuwd naar ben, elke motie is sympathiek. Want hij beoogt een betere verkeerssituatie, een veilige verkeerssituatie, et cetera. Echter tegelijkertijd zijn die moties zelden dermate concreet dat we daar echt iets mee kunnen. Welke rol ziet u voor zichzelf weggelegd in dit proces om dan die brug te zijn? Want die wijkmanagers en dergelijke zoals u aangeeft, die komen misschien, misschien niet, ooit, niet. Je weet het niet. Maar welke rol zit u nu voor zichzelf weggelegd? Om tussen die inwoner waar u dus die klachten binnenkrijgt

en deze raadzaal te gaan zitten, om dan die specifieke plekken waar het onveilig is te verbeteren in plaats van met een luchtbuks op een mug te gaan schieten? De voorzitter: De heer Duijsens. De heer Duijsens: Die mug en die luchtbuks dat laat maar even. Ik denk de moties die wij zelf opstellen wel concreet zijn, misschien anderen die van u misschien wat minder. Maar waar we als raad van zijn, wij zijn van de kaders. Als we zeggen, we hebben in de vorige periode bestuursperiode hadden we twee grote problemen. Dat waren A die rotzakken aan die lantaarnpalen zou ik bijna willen zeggen en dat was het probleem van het groenbeheer. In deze periode zie je dat is opgelost, dat heeft het college fantastisch gedaan in onze ogen. Maar nu zie je die wegen, infrastructuur van Westland, dat loopt klem, dat loopt vol. Dat stoort de leefomgeving en dat is een taak die het college nu naast extra huizen voor goedkope huizen, als één van de belangrijkste taken moet zien voor de komende tijd. Ook misschien toekomstige colleges. Daar ligt de opgave, daar is in het verleden veel te weinig aandacht aan besteed. Dus dat willen we krijgen en daarvoor zijn de die moties ook bedoeld. Om dat vliegwiel te laten draaien, want daar gaat het om. Daar zijn wij als raad voor. Wij moeten het college pogen … We moeten kaders proberen te stellen en zeggen daar zit het probleem.

Ook soms concrete oplossingen aandragen. Het is aan het college om daar eventueel actie op te ondernemen. Eventueel, wij vinden dat het college dat zou moeten doen. De voorzitter: De heer Hofland. De heer Hofland: Voorzitter aanvullende vraag. Wat is uw reflectie er dan op? Want u zit hier nu twee jaar, in het college en in de coalitie. Tientallen moties over verkeer, die zijn naar uw idee heel duidelijk. Heel concreet, geven hele duidelijke kaders aan en het probleem escaleert uit de klauwen om het zo even te zeggen. Wat is uw reflectie daar dan op? De voorzitter: De heer Duijsens. De heer Duijsens: Dat is ook de reden waarom wij het zo aanvliegen. U zegt precies hetzelfde als wat ik zeg. Omdat wij zien dat het probleem niet heel veel kleiner wordt, daarom zeggen wij, daar moet bijgestuurd worden. Wij als zelfs coalitiepartij, wij vinden als raadsfractie vinden we het onze verantwoording om daarop aan te sturen. Als het college het daar niet goed doet … Of dat nu deze wethouder is, de vorige wethouder, laat maar even in het midden. Dan vinden wij dat wij de taak en de plicht hebben ten opzichte van onze inwoners, om het college daarop te wijzen. Ook de raad erop te wijzen om steeds weer met moties te komen om te zeggen er is een probleem, je moet het probleem oplossen. Als dat niet gebeurt, dan blijven we daarin doorgaan.

Dan kun je vervolgens zeggen, als het dan nog niet lukt dan heb je gefaald. Maar wij kunnen als raad niet meer doen dan het college proberen te brengen tot een oplossing van het probleem. Het probleem is duidelijk en dat wordt ook algemeen denk ik, wordt dat raadsbreed en ook het college onderkent dat probleem, alleen het moet opgelost worden. De voorzitter: de heer Duijsens. De heer Duijsens: Dan De Naald, daar is het nodige al over gezegd. Het zal duidelijk zijn dat …

De heer Hofland: Voorzitter interruptie, de heer Duijsens was bij arbeidsmigranten. Arbeidsmigranten was u. Ik wil ze niet door elkaar gooien De Naald en arbeidsmigranten. De heer Duijsens: Dat doe ik straks wel. U ontneemt mij de tijd en ik ga zelf over mijn eigen verhaal als u het niet goed vindt. De voorzitter: Goed, gaat u verder mijnheer Duijsens. De heer Duijsens: Dan De Naald. Daar hebben we een bepaalde visie over. Eén deels staan wij achter datgene wat het college daarover gezegd heeft. De wethouders Van Staalduinen en Ferwerda hebben daar een verhaal over gemaakt. Wij vinden dat eerst bekeken moet worden hoe het hele gebied eruitziet. Vervolgens zal ook bekeken moeten worden hoe een nieuwe Naald eruit zal moeten komen. Wat ga je er allemaal bij plaatsen? Ga je er een bibliotheek bij plaatsen? Dat soort zaken. Dat daarna pas een goed besluit over De Naald genomen kan worden. Natuurlijk begrijpen wij de wens van een groot aantal mensen om tot een nieuwe Naald te komen. We bewonderen de acties die vanuit de Naald worden gedaan om de politiek te bewegen tot snelle nieuwbouw. Met slogans als, het doek dreigt te vallen, De Naald stort in, De Naald haalt het einde van 2024 en ik heb er hier nog ongeveer twintig staan. Daar doe je natuurlijk weinig mee. Dat vinden wij toch wel wat overdreven.

Vreemd is dat in alle scenario’s De Naald nog vijf jaar door moet in het huidige gebouw en dat blijkt ook uit het rapport van Theateradvies van recente datum. Eerder was er nog een rapport uit 2018 wat we ook bij de stukken inmiddels hebben. Dat rapport gaat zelfs uit van het doorgaan tot 2040. Dus wat dat betreft kunnen we nog wel even. Maar nogmaals, we zullen goed moeten nadenken wat we gaan doen. Doemscenario's zoals ze nu worden aangegeven dat noemen wij paniekvoetbal, dat moeten we niet doen. Vandaar ook onze motie om als raad het college te vragen en ook De Naald de zekerheid te geven, als er wat is, dan gaan we het repareren. Ik heb het omschreven als Westland Verstandig spreekt de sussende, maar veelbelovende woorden. Als gemeente gaan we het oplossen als het probleem zich in De Naald voordoet. Niet van tevoren allemaal dingen gaan roepen die zich mogelijkerwijs kunnen voordoen, maar dat hoeft niet. Er zit nog een onderhoudspot van 1,5 miljoen op De Naald, dus daar kunnen we nog wel even mee door. Maar nogmaals, wij staan open voor die discussie en open om dat ... De voorzitter: Ik hoorde iemand die wilde interrumperen. De heer Hofland. De heer Hofland: Voorzitter, waar ik benieuwd naar ben bij … Het standpunt over De Naald is bekend, daar hebben we eerder over gesproken. Maar waar ik uiteindelijk benieuwd ben, volgens mij zijn er simpelweg twee scenario's.

Je gaat het zo spoedig mogelijk aanpakken, of je schuift het op de lange baan. Welk van die twee kampen schaart Westland Verstandig zich? De voorzitter: De heer Duijsens. De heer Duijsens: Het is raar natuurlijk, even de procedure omkeren, dat allerlei politieke partijen nu roepen nu moet De Naald gebouwd worden. Wat het kost, wat de exploitatielasten zullen zijn, wie daar ook in moet komen te zitten. Zonder nadenken gaan we ineens een gebouw voor de komende zeventig jaar gaan we daar neerzetten. Dus wij zeggen eerst zoals het college dat aangeeft, eerst bekijken hoe en wat en daarna pas de

hamerslag erop geven. Dat is ook de normale volgorde zou ik zeggen. Dus wat het college aangeeft, is ook ons standpunt. Daar schaart Westland Verstandig zich helemaal achter. De heer Hofland: Voorzitter? De voorzitter: De heer Hofland. De heer Hofland: Dat is niet antwoord op de vraag die volgens mij gesteld is. Maar goed, laat ik dan een andere vraag proberen te stellen. Dan ben ik benieuwd dat toen het over De Waterman ging, waren er toezeggingen gedaan en moest stel op sprong budget komen om dat te doen. Toen vonden we Westland Verstandig aan onze zijde, daar hebben we samen aan gewerkt. Ongeacht dat misschien nu niet zo oogt, maar dat was een prettige samenwerking. Deze zelfde toezeggingen zijn gedaan naar De Naald. In 2009 is daarover gesproken, in 2019 is daarover gesproken. Waarom vinden we Westland Verstandig op dit moment dan niet aan onze zijde? De voorzitter: De heer Duijsens. De heer Duijsens: Aan onze zijde. Anders dan u aangeeft die toezeggingen … De heer Hofland: De juiste zijde bedoel ik sorry. De heer Duijsens: Die toezeggingen lagen er natuurlijk in het geval van De Waterman heel anders. Dat waren hele concrete … Burgerinitiatief wat opgestart was, is niet vergelijkbaar. Appels met peren. Hier is altijd sprake geweest er zou een nieuw gebouw moeten komen. Er moet heel veel vernieuwd worden aan gemeentegebouwen en dit zullen we een keer moeten gaan doen.

Er zijn een aantal rapporten gemaakt. In 2018 nogmaals en daar staat 2040 staat er keurig in. Dus die toezegging is nog niet gedaan. Nu sinds kort praten we allemaal met ... Moet allemaal op korte mijn een theater komen. We ontkomen toch niet aan die vijf jaar, dat zegt het Theateradviesbureau zelf. Ook al krijgt u uw zin en neemt u morgen één of ander vreemd besluit, een beetje blanco cheque voor een theater, want dat wilt u blijkbaar. Dan zal toch vijf jaar lang zullen we dat moeten overbruggen. Dus dan krijgen we en een keer nog onderhoud krijgen we en renovatie en daarna krijgt u de nieuwbouw. Dus u redt dat toch niet. De voorzitter: De heer Hofland. De heer Hofland: Voorzitter, allerlaatste vraag daar dan over. Kijk voorzitter, er staat morgen geen nieuw theater, ongeacht wat we ook doen en wat we hier vandaag ook bespreken. Dus dat is een feit. Dus er zal iets moeten gebeuren om het te overbruggen. Ik ben simpelweg benieuwd, hoe verhoudt deze uitspraak van de heer Duijsens zich tot de uitspraak in het coalitieakkoord waarbij gesproken wordt over een nieuwe Naald en dan moet die nieuwe Naald er toch zo spoedig mogelijk komen. Dus waarom schaart u zich daar niet simpelweg achter? De voorzitter: De heer Duijsens.

De heer Duijsens: Dan moet de heer Hofland, valt me tegen dat hij dat zo opmerkt, beter het coalitieakkoord lezen. Er is gezegd, in het kader van de nieuwe ontwikkeling van het hele plan zal De Naald ook een rol spelen. Dat is ook onze visie, is ook de visie van het college op dit moment. Dus u moet dat wel op een correcte en zorgvuldige manier lezen. Niet zoals u doet even De Naald eruit pikken en zeggen die zullen we gaan bouwen. De heer Hofland: Voorzitter, kleine correctie letterlijk staat er dat De Naald daarin als eerste ontwikkeling zou moeten worden opgepakt. Letterlijk. De heer Duijsens: Maar dan zult u wel een gebiedsvisie moeten eerst hebben en die is er nog bij lange na niet. De voorzitter: Goed, gaat u verder mijnheer Duijsens. De heer Duijsens: De heer Hofland berooft me van een stuk van mijn tijd. We hebben twee moties ingediend, want we begrijpen dat een aantal partijen die dragen cultuur een warm hart toe. Dat doet Westland Verstandig al vanaf 2010 toen we hier begonnen. Vandaar dat we twee moties indienen. In de eerste plaats Westlandse Agenda. Daar zeggen wij, die agenda is inmiddels toch wel grotendeels achterhaald in deze tijd van economische wind in de rug. Onze ervaring is dat in de afgelopen jaren die Westland Agenda veelal werd ingezet voor initiatieven die ook zonder die bijdragen zouden zijn gekomen.

Het ging dan vaak toch om cadeautjes aan mensen die over goede contacten beschikken. Voorts erkende het college dat in het verleden menige Westlandagenda uitgave nutteloos bleek te zijn. Dat staat in de bijdrage van het college. Dat is ook onze ervaring en dat willen we niet meer. Vandaar dat we zeggen, besteed het geheel of een deel daarvan in ieder geval voor cultuur gedurende de komende vier jaren. In tweede plaats, we willen een klein potje voor kunst- en cultuurinitiatieven van 15.000 euro. Bij de commissievergadering was dat wat onduidelijk. Blijkbaar zijn er initiatieven die door de Cultuurweb niet gehonoreerd worden als kleine cultuurinitiatieven. Die komen dan weer terug bij de gemeente en blijkbaar is op dat moment daar geen geld voor. Dus vandaar dat wij dat gesplitst hebben in een motie voor de komende jaren voor de kadernota. Een amendement voor 2024 om een stukje van de reserve zoals die … Of de overgehevelde gelden uit die jaarrekening 2023, om die voor 10.000 euro te besteden voor dit doel. De heer De Gier: Voorzitter? De voorzitter: De heer de Gier. De heer De Gier: Kan de heer Duijsens aangeven wat het probleem dan is? Want we hebben zo’n fonds, we hebben al een steunoperatie voor kleine culturele initiatieven.

Dus waar loopt het dan fout volgens hem? Hoe wil hij dan die 10.000 euro daarvoor gaan aanwenden? Want anders als er alleen maar gebrek is dat het geld op is, dan kunnen we beter die 10.000 euro in dat fonds stoppen. De heer Duijsens: Onze meningen zijn duidelijk andere. De Cultuurweb heeft vaak de aanvraag afgewezen, terwijl er toch alle sympathie is om het toe te kennen. Dan komen we weer terug bij de gemeente en dan is er geen geld. De heer De Gier: Voorzitter?

De voorzitter: De heer de Gier. De heer De Gier: Sympathie dat klinkt leuk, sympathiek zou ik bijna willen zeggen. Maar wat is dan het probleem? Waarom wordt het afgewezen? Want als we dat niet concreet kunnen krijgen, dan kunnen we ook niet zeggen hoe die 10.000 dan besteedt moet worden. De voorzitter: De heer Duijsens. De heer Duijsens: Dan noem ik maar een paar concrete gevallen. De Legobouwgroep van achttien kinderen en het Oekraïense koor niet kan komen. Dat kan alleen maar gebeuren op het moment dat er een kleine bijdrage uit de gemeente komt en die worden door Cultuurweb afgewezen en dan gaat het dus niet door. Dat zijn wel vaak dingen waarvan het college in ieder geval zegt en waarvan wij zeggen, er zit alleszins redelijkheid in om dat wel te honoreren, maar het potje is er gewoon niet. De heer De Gier: Voorzitter? De voorzitter: De heer de Gier. De heer De Gier: Is het dan niet mogelijk om met Cultuurweb in overleg te gaan hoe die voorwaarden aangepast moet worden? Want volgens mij gaat dat potje wat er nu is elk jaar niet leeg. Dus aanpassing van de voorwaarden lijkt me dan eerder op zijn plaats in plaats van nog een keer 10.000 euro erbovenop te zetten. De voorzitter: De heer Duijsens. De heer Duijsens: Wellicht kunnen we straks aan de wethouder vragen. Ik geloof niet dat het aan mij is om met Cultuurweb te gaan overleggen, zou niet op prijs gesteld worden.

Even kijken mijnheer de voorzitter, ik kom tot een afronding. Ik had ongeveer tien minuten willen overhouden, maar dat lukt natuurlijk allemaal niet. We hebben over de ozb nog gezegd we willen dat toch in de begroting nog een keer goed bekijken of dat wel nodig is. Als dat niet nodig is, dan niet. De vier procent alleen onder de voorwaarde dat rioolheffing en de afvalstoffenheffing niet omhoog gaan. We hebben een wens dat toch LOS drie plan dat dat gaat komen. De wethouder Van der Stee zegt dat dat niet er zal komen, maar er liggen volgens mij nog zoveel woningen die niet noodzakelijk uit de plaats zouden kunnen worden, dat LOS drie onvermijdelijk is. We zijn blij dat de tweede Berkenflat in ieder geval, ook zoals de initiatiefnemer ons zegt, heel goed verloopt op dit moment. Kan de wethouder aangeven hoe dat dan verder gaat lopen? Dan hebben we een aantal moties, zo wil ik afsluiten. Waarvan een aantal vanavond besloten zouden kunnen worden, een aantal later, dus in november. Verhoging Grafrechten bij de begroting, oplossing krappe en onveilige wegen bij de begroting, Cultuur Westlandagenda ook bij de begroting. Armoedebeleid nu stemmen daarover. De Naald-motie ook nu in stemming brengen. Gebruik evenemententerrein ook nu in stemming brengen, want dat onderzoek hebben we dan nodig om eventueel in de begroting daar een voorstel over te doen.

Invoering seniorengids ook op dit moment in de stemming. Taakstelling bedrijfsvoering stemmen bij de begroting. Cultuuragenda-motie in november en het amendement Cultuurpot 2024 vandaag in stemming brengen. Ik kom tot een afronding. Westland Verstandig meent als coalitiepartij dat er al veel bereikt werd. Dat plannen erg goed zijn, maar dat er ook nog heel veel werk aan de winkel zijn. Op een aantal vraagstukken zijn stapjes gezet, maar het gaat om de voor onze

inwoners zichtbare resultaten. Daar blijft Westland Verstandig op inzetten, maar daar is wel vaak de medewerking van andere partijen voor nodig en die medewerking die zullen we blijven vragen. Tot zover. De heer Eeltink: Voorzitter een interruptie. De voorzitter: Dank u wel. De heer Eeltink. De heer Eeltink: Ik meende in de loop van de uitzending begrepen te hebben dat het item arbeidsmigranten nog zou worden toegelicht. U gaat over uw eigen presentatie, maar ik meende een soort van toezegging te horen. De voorzitter: De heer Duijsens. De heer Duijsens: Ik kan er wel iets over zeggen. De wethouder is trots op dat ene geval wat wel toegewezen is, dat zijn we ook. Alleen ik geloof niet dat daar helemaal gedaan is wat de ondernemer wilde en wij pleiten voor versoepeling van die regels. Ook dat veel meer naar een oplossing, dus naar een vergunningverlening wordt toegezegd. Nu hebben we de indruk dat zowel ambtelijk, als bestuurlijk toch enigszins tegengas gegeven wordt. Een versoepeling van regels in Hoek van Holland staan er inmiddels geloof een stuk of vijftig units. In het parallelle gebied, dus dat is Kapittelland, Bagijnenland. Daar worden dezelfde soort aanvragen worden afgewezen. Dat kan niet. Dat strookt niet. We willen daar de wethouder vragen om een beetje gas op de lolly te geven en gaan met die banaan en zorgen dat daar iets komt.

Ik had nog een slotopmerking ook daarover. De wethouder zegt nog iets over tuinders die zich misdragen, dat daarvoor in Westland geen plaats is. Vraag aan de wethouder, betekent dat dan dat dat soort tuindersaanvragen altijd nul op het rekest krijgen? Of dat daar helemaal niet op wordt ingegaan? Tot zover. De voorzitter: Dank u wel. Dan geef ik het woord aan de fractie van Gemeentebelang Westland, de heer Keizer. De heer Keizer: Dank u wel voorzitter. Voorzitter, met heel veel genoegen stelt mijn fractie vast dat uw college onze motie over de urgentie van het voeren van een gedegen financieel beleid in relatie met het forse investeringsprogramma, heel goed heeft verstaan. Fijn dat uw college bij het opvangen van de verwachte begrotingstekorten, daarom ook kritisch naar de eigen uitgaven van de gemeente Westland gaat kijken. Niet gemakshalve de rekening direct al bij de ondernemers en inwoners van onze gemeente gaat neerleggen. Fijn dat u de gemeenteraad keuzes voorlegt voor maatregelen als dekking voor de te verwachten begrotingstekorten. Aan de andere kant voorzitter, moeten we jammer genoeg vaststellen dat de urgentie van een solide, degelijk financieel beleid, blijkbaar nog niet overal wordt gevoeld. Keer op keer worden we geconfronteerd met forse begrotingsoverschrijdingen binnen het sociaal domein.

De kosten daarvoor zijn inmiddels opgelopen tot om en nabij 140 miljoen euro per jaar. Dat is ruim een derde van onze begroting. Ondanks allerlei mooi praat, lijkt het college de grip volledig kwijt te zijn. Om dat te illustreren, kijken we even naar de ontwikkelingen in het afgelopen jaar. In de begroting 23 is voor het sociaal domein ruim 95 miljoen netto lasten geruimd. Halverwege het jaar is dat bedrag gewijzigd in netto bijna 109 miljoen euro. Aan het eind van het jaar tikken we netto 103 miljoen euro af. Dat jojoot uw college dus van veertien miljoen euro meer, naar zes miljoen euro minder. Maar uiteindelijk zijn de kosten in 2023 nog steeds acht miljoen euro

netto, ruim acht procent hoger dan geraamd in de begroting. Dan heeft het er toch ten minste alle schijn van dat het college op dit domein totaal out of control is. Voorzitter, de fractie van Gemeentebelang Westland, steunt uw college van harte in haar ambitieuze plannen voor een nieuwe, eigentijdse onderwijsvoorziening. Voor de groei van de sportvoorzieningen in Westland. Voor het voor Flora Campus Westland. Plannen die optellen tot een investeringsprogramma van totaal 142 miljoen euro. Daarmee worden financiële kerngetallen en signaleringswaarden overschreden. Op zich is daar geen man mee over boord. Zaak is wel dat wij in staat zijn en blijven om die schulden in de komende jaren terug te kunnen betalen. Pas als we daar niet in slagen, pas dan zetten we alle ontwikkelingen op slot. Dan is dus een solide en gedegen financieel beleid de eerste urgentie op alle domeinen. Dus ook het sociaal domein. Wij herhalen daarom onze oproep in de eerste termijn en roepen uw college nogmaals op bij de begroting 2025 met realistische en concrete maatregelen te komen om de kosten te kunnen beheersen en te beperken. Voorzitter, mijn fractie is enthousiast over de plannen om meer werk te maken van de profilering van Westland en met name het Westlandse glastuinbouwcluster. Zoals gezegd maken wij daar graag extra budget voor vrij.

Het is tenslotte belangrijk dat de gemeente Westland continu investeert in de Westlandse economie. Wij hopen dat uw college erin slaagt om samen met de natuurlijke partners Glastuinbouw Nederland, MKB Westland en VNO-NCW het toch wel bescheiden extra budget voor Westland, voor de Westlandagenda, als een katalysator en een multiplier te laten werken. Ik sluit me daarom graag aan bij de insprekers van vanmiddag voorzitter die ook hebben aangegeven wat het belang is voor ons hele glastuinbouwcluster en de innovativiteit. We zijn ook heel blij met uw initiatief op verzoek van onze fractie om met elkaar rondetafelgesprekken aan te gaan over waar we nu naartoe moeten met ons Westland. We hebben daar een eerste aanzet voor gehad en dat stemt ons tevreden. Voorzitter, we vinden het jammer dat uw college de daadkracht die zij op veel terreinen aan de dag weet te leggen, niet heeft bij het uitwerken van het idee achter het wooninvesteringsfonds. Ruim twee jaar ligt er al twintig miljoen euro op de plank. Terwijl overal in Nederland woningcorporaties, marktpartijen, maar ook gemeentes met succes financiële en verkoopinstrumenten inzetten om koopwoningen bereikbaar te maken voor starters en jonge koppels, blijft uw college nog steeds hangen in het onderzoeken van de juridische onmogelijkheden van zulke beproefde instrumenten. Voorzitter als laatste over De Naald.