2.9) Schrijven college d.d. 20-11-24 inzake Midterm review

Postadres: Postbus 150

2670 AD Naaldwijk Bezoekadres:

Laan van de Glazen Stad 1 2672 TA Naaldwijk T 14 0174

Aan de raad van de gemeente Westland

E info@gemeentewestland.nl | www.gemeentewestland.nl

UW BRIEF

UW KENMERK

CONTACTPERSOON M.G. van Velzen

ZAAK-/PROJECTNR.

CLUSTER Directie

ONDERWERP Midterm review

DOCUMENTNR.

BIJLAGE(N)

24-0191808

1

TELEFOONNUMMER

DATUM VERZONDEN

(0174) 673 156

20 NOV. 2024

Geachte raad, Wij sturen u de toegezegde midterm review toe. De midterm review geeft een stand van zaken tot nu toe weer van de acties die het college heeft benoemd in haar collegewerkprogramma. Acties die daar niet in staan worden niet behandeld, voor een integraal overzicht van alle resultaten van het college verwijzen wij naar de jaarrekeningen. De midterm review gaat niet in op de komende jaren, al kan het zijn dat er in de tekst wel verwezen wordt naar de nabije toekomst, in geval dit aansluit bij een actie uit het collegewerkprogramma. Uiteraard blijven wij ons de komende periode verder inzetten om de acties in het collegewerkprogramma gestalte te geven.

Hoogachtend, de secretaris,

B.R. Arends

IBABS 005

Le”

LY

24-0191808

Midterm review

Samen werken aan een sterk Westland

Bestuurlijke hoofdlijn

3

Financiële en organisatorische context We zijn realistischer in investeringen Woonlasten voor iedereen hoger We verbeteren onze organisatie

4 4 4 5

1. Westland: een passend thuis 1.1. Bouwen en wonen 1.2. Huisvesting statushouders

6 7 9

2. Westland: plezierig leven 2.1. Groen en openbare ruimte 2.2. Afval 2.3. Bereikbaarheid en mobiliteit

11 12 14 15

2.4. Veiligheid 2.5. Onderwijs

18 20

2.6. Toerisme en Recreatie 2.7. Kunst en cultuur

21 23

3. Westland: innovatief en duurzaam 3.1. Economie 3.2. Energietransitie 3.3. Flora-ontwikkeling

25 26 29 30

4. Westland: zorgzaam en sociaal 4.1. Zorg 4.2. Sport, gezondheid en ontmoeting

32 33 37

5. Westland: dienstbaar en betrokken 5.1. Dienstverlening 5.2. Participatie

40 41 43

5.3. Samenwerken

44

3

Bestuurlijke hoofdlijn De midterm review is opgesteld op de helft van deze collegeperiode.

De tekst geeft context bij wat in de tabellen is aangegeven. Er is uiteraard veel meer gedaan in de afgelopen periode dan dat we in het

Met de midterm review steken we de spreekwoordelijke thermometer

CWP hebben geschreven. Elk jaar legt het college verantwoording af

in de stand van het collegewerkprogramma (CWP). Het CWP ligt als

voor wat we hebben gedaan in de jaarrekening.

basis onder de hoofdlijnen van het beleid van dit college. Het gaat in op wat nodig is om Westland op de langere termijn aantrekkelijk te

We kijken terug om een tussenbalans op te maken. We gaan in op wat

houden als plek om te wonen, op te groeien, te ondernemen, te

we beloofden te doen en wat van die belofte tot nu toe bereikt is. We

recreëren en oud te worden. Maar het CWP heeft ook een aantal hele

zijn trots dat veel gerealiseerd is of in gang is gezet. Maar we gaan

praktische maatregelen benoemd die al snel na het aantreden van

niet zelfgenoegzaam achterover leunen. De uitkomsten van deze

ons college gerealiseerd konden worden. Dat is gelukt. Zo zijn de gele

midterm review gebruiken we ook om eind dit jaar een strategische

PDB-zakken binnen 6 maanden na de start van dit college uit het

agenda klaar te hebben waarin staat op welke punten we gas gaan

Westlandse straatbeeld verdwenen, zorgden we voor meer groen in de

geven. Zo willen we dat er in de tweede helft van de collegeperiode

dorpen en is nu voor elke kern een wijkmanager aangesteld.

het bouwtempo van woningen verder omhoog gaat door projecten mogelijk te maken en mensen sneller en effectiever uitsluitsel te

Deze midterm review wil een overzicht geven van de stand van zaken

geven over vergunningen en bouwplannen. Dat het college met

tot nu toe. Dit doen we aan de hand van de acties die we eerder

passende maatregelen komt om de zorg toekomstbestendig te maken.

formuleerden in het CWP. Krulletjes voor acties waar we nog mee

En we vaart maken met de ontwikkeling van de Flora Campus zodat

bezig zijn of die we ieder jaar doen en vinkjes voor de acties die zijn

we de innovatieve kracht in de glastuinbouw verder blijven stimuleren.

afgerond. Niet alles is gelukt, dus daar hebben we een kruisje gezet. Het college van burgemeester en wethouders van de gemeente Westland

4

Financiële en organisatorische context We werken met elkaar aan een financieel gezonde organisatie! We werken samen aan de doelen en ambities die wij hebben geformuleerd in het CWP. De afgelopen jaren sloten wij zonder uitzondering positief af. Daar zijn we blij mee! Onze sterke financiële positie maakt het mogelijk om te blijven investeren in de toekomst van Westland. Dat doen we onder andere met de gebiedsontwikkeling Flora.

We zijn realistischer in investeringen Om grip op budgetten, investeringen en personele inzet te verstevigen, werken we aan een realistischer investeringsplan. In 2024 zetten we een eerste stap. We keken niet meer alleen naar urgentie en ambitie, maar ook naar de inzet van medewerkers voor elke investering. Dit leidde tot een kortere lijst van nieuwe investeringen. Ook voorkomen we zo dat we de begroting onnodig belasten met investeringen die veel vertraging oplopen. Bij de volgende update van het investeringsplan in december 2024 zetten we verdere stappen om het plan nog realistischer te maken en zullen daar ook in 2025 nog verdere

Natuurlijk hebben wij ook te maken met uitdagingen. Zoals financiële

stappen nodig zijn.

onzekerheden door het Rijksbeleid, de stijgende kosten in het sociaal domein en het tekort in het gemeentefonds na 2025. Tegelijkertijd

Woonlasten voor iedereen hoger

staan wij net als alle andere gemeenten voor grote vraagstukken,

De gemeentelijke woonlasten voor onze inwoners bestaan uit

zoals het aanpassen aan klimaatveranderingen, woningbouw en

rioolheffing, afvalstoffenheffing en onroerendezaakbelasting (OZB).

ruimtetekort. Ondanks dit blijven wij vastbesloten om onze begroting

Vanaf 2022 stegen de gemiddelde woonlasten in Nederland harder

op orde te houden. Zo hebben we vanaf 2024 de budgetten die we

dan in Westland. Maar vanaf 2025 stijgen ook de woonlasten voor

zelf kunnen beïnvloeden met 2% verlaagd; met minder middelen

onze inwoners verder.

bereiken we nog steeds veel van onze doelen.

5

We verbeteren onze organisatie Onze organisatie en Planning & Control (P&C) werken ‘opdrachtgericht’. Dit zorgt voor duidelijke verantwoordelijkheden. Maar, de samenleving vraagt meer dan alleen duidelijkheid. We willen de organisatie verder ontwikkelen met de kernwaarden Vakmanschap, Verbondenheid en Durf als focus. Investeringen die wij doen in de organisatie zorgen ervoor dat wij de lastige opgaven kunnen aanpakken, de kwaliteit van onze dienstverlening verbetert en de snelheid van uitvoering omhoog kan. Met de komst van de nieuwe gemeentesecretaris bouwen wij ook verder aan een toekomstgerichte organisatie die in control is. Een belangrijk aandachtspunt daarbij blijft de krapte op de arbeidsmarkt. We bieden een prettige werksfeer, ruimte voor persoonlijke groei en interessant werk. Hoewel wij liever zelf vaste medewerkers aannemen, is het in deze arbeidsmarkt soms onvermijdelijk om externe specialisten in te huren, ook voor belangrijke functies. In november 2022 begonnen wij met het ABS-traject (ambtelijk bestuurlijke samenwerking). In april 2023 was er een speciale raadsbijeenkomst over de rol van de raad. We spraken af dat de Planning & Control-cyclus een kans biedt voor ontwikkeling. Hiervoor hebben we 4 bijeenkomsten gehouden met de raadswerkgroep Oud-voor-Nieuw (in december 2022, februari, maart en mei 2023).

1. Westland: een passend thuis

7

Betaalbaar wonen voor mensen die deel uitmaken van of bijdragen aan de Westlandse samenleving

Wat hebben we tot nu toe bereikt? Activiteit

2022

2023

2024

2025

2026

Activiteit.

1.1. Bouwen en wonen Wat schreven we hierover in het CWP?

Actualiseren Woonvisie Westland. Actualiseren Woonvisie Westland. Geplande uitvoeringsjaren 2022 en 2023. Afgerond in 2024. Activiteit. Instellen Wooninvesteringsfonds Westland. Westland stort hierin € 20 mln. Geplande uitvoeringsjaren 2023 tot en met 2026. Mee bezig geweest in 2024 Activiteit. Realiseren 500 starterswoningen. Geplande uitvoeringsjaren 2022 tot en met 2026. Mee bezig geweest in 2022, 2023 en 2024. Activiteit. Opstellen doelgroepverordening. Geplande uitvoeringsjaren 2022 en 2023. Nog niet gelukt in 2023. Activiteit. (Prestatie)afspraken met woningcorporaties en marktpartijen over lokaal maatwerk. Geplande uitvoeringsjaren 2022 tot en met 2026. Mee bezig geweest in 2022, 2023 en 2024. Activiteit. Herijken tarieven het Fonds Bovenwijkse voorzieningen. Gepland uitvoeringsjaar 2023. Afgerond in 2022. Activiteit. Bouwen tijdelijke flexwoningen op woningbouwlocaties die nu nog niet in gebruik zijn. Geplande uitvoeringsjaren 2022 tot en met 2026. Nog niet gelukt in 2022, 2023 en 2024. Activiteit. Stimuleren woningcorporaties en marktpartijen om innovatieve bouwvormen toe te passen. Geplande uitvoeringsjaren 2022 tot en met 2026. Mee bezig geweest in 2022, 2023 en 2024. Activiteit. Bekijken of doorbraken mogelijk zijn bij stilliggende bouw- en ontwikkelinitiatieven.. Geplande uitvoeringsjaren 2022 en 2023. Mee bezig geweest in 2022 en 2023. Activiteit.

Helder en actueel inzicht in de woningbouwprogrammering om zicht te houden op de voortgang en knelpunten tijdig te signaleren.. Geplande uitvoeringsjaren 2023 tot en met 2026. Mee bezig geweest in 2023 en 2024.

Instellen Wooninvesteringsfonds Westland. Westland stort hierin € 20 mln.

Betaalbaar en prettig wonen voor mensen die deel uitmaken van of

Realiseren 500 starterswoningen.

bijdragen aan de Westlandse samenleving is onze uitdaging voor de

Opstellen doelgroepverordening.

komende jaren. De krapte op de woningmarkt groeit. Ondanks het feit dat we een dichtbebouwde gemeente zijn, realiseren we extra permanente en tijdelijke woningen (denk aan mengvormen van wonen voor starters, mensen met een urgente woonbehoefte en statushouders). De VNG heeft met het Rijk afgesproken dat in de periode 2022-2024 37.500 flexwoningen worden gebouwd voor de huisvesting van statushouders, andere lokale spoedzoekers en andere doelgroepen. De VNG zet in op collectieve woonvormen. De werkzaamheden die uit de afspraken met het Rijk voortkomen, worden volledig gecompenseerd. Een en ander vraagt onorthodoxe maatregelen waarover we ongetwijfeld verder in gesprek moeten met het Rijk en/of de provincie en de raad. We gaan voor lokaal maatwerk, waarbij sociale huur- en koopwoningen beschikbaar zijn voor inwoners die deze woningen het hardst nodig hebben en een binding hebben met Westland. Daarbij willen we de eigenheid van onze dorpen bewaren.

(Prestatie)afspraken met woningcorporaties en marktpartijen over lokaal maatwerk.

Herijken tarieven het Fonds Bovenwijkse voorzieningen.

Bouwen tijdelijke flexwoningen op woningbouwlocaties die nu nog niet in gebruik zijn. Stimuleren woningcorporaties en marktpartijen om innovatieve bouwvormen toe te passen. Bekijken of doorbraken mogelijk zijn bij stilliggende bouw- en ontwikkelinitiatieven.

Helder en actueel inzicht in de woningbouwprogrammering om zicht te houden op de voortgang en knelpunten tijdig te signaleren.

8

We helpen starters aan hun eerste woning Met het wooninvesteringsfonds investeren we in een nieuwe generatie

We zorgen met de provincie voor een actueel beeld van onze woningbouwprogrammering

starters en hun eerste woning. We maakten het al mogelijk om

Het planregistratiesysteem van de Provincie Zuid-Holland geeft ons

verschillende financiële regelingen te combineren, zoals een starters­

ook in Westland een actueel beeld van de voortgang van lopende

lening gecombineerd met koopstart. Inmiddels zijn de eerste woningen

bouw- en ontwikkelprojecten. Met dit nieuwe systeem voor

met koopstart verkocht. De komende tijd werken we samen met

omgevingsvergunningen is het nu nog makkelijker om te volgen

ontwikkelaars projecten uit, waarbij we ook de reserve van 20 miljoen

hoeveel woningen er echt worden gebouwd. We namen alle lopende

euro aanspreken. Om zo voor nog meer mensen die eerste

bouw- en ontwikkelprojecten goed onder de loep, prioriteerden deze

koopwoning mogelijk te maken. In 2023 realiseerden we ongeveer

projecten en werken nu aan snellere besluitvorming en

200 koopwoningen voor starters en werden er van de 138

vergunningverlening. Om zo te zien of en waar we het proces kunnen

nieuwbouwwoningen in de sociale huur 110 aan starters toegewezen.

versnellen. Bouwplannen of initiatieven kunnen stilliggen om

We liggen daarmee op koers voor 2022-2025. In 2022 is er geen

verschillende redenen. Vaak heeft de gemeente hierbij een

nieuwbouw gerealiseerd in de sociale huur. In 2023 zijn er 95 sociale

ondersteunende rol en ligt de oplossing bij de ontwikkelaar. Waar wij

huur­­woningen opgeleverd. 75 zijn toegewezen aan starters. In 2024

kunnen helpen, pakken we dat actief op. Natuurlijk blijft maatwerk per

zijn er 43 woningen sociale huur opgeleverd waarvan 35 zijn

project wel nodig. De woningbouwprogrammering is ook op de website

toegewezen aan starters (tot 1-10-2024).

van de gemeente terug te vinden zodat inwoners goed op de hoogte kunnen zijn van wat er gebeurt in hun buurt.

We zorgen voor meer woningen We doen ons best om sneller vaste locaties voor woningbouw te

We streven naar genoeg betaalbare nieuwbouw

realiseren. Daarnaast hebben we 19 tijdelijke locaties voor

In februari en september 2023 besprak de commissie de

woningbouw onderzocht. Op deze locaties was er helaas te weinig

doelgroepenverordening. Maar uiteindelijk vond hierover geen

draagvlak. Wel werken we aan 150 tijdelijke woningen op de Flora

besluitvorming plaats. Deze verordening was gebaseerd op de oude

Campus. We verwachten dat deze in 2025 klaar zijn.

Wet op de ruimtelijke ordening (Wro), die op 1 januari 2024 is vervangen door de Omgevingswet. Door de afspraken in de Regionale Realisatie Agenda (RRA) bouwen we alsnog aan betaalbare woningen. In de RRA spraken we af 2/3e betaalbaar te bouwen.

9

Snel en efficiënt bouwen is belangrijk

1.2. Huisvesting statushouders

Elk jaar maken we (prestatie)afspraken met woningcorporaties en marktpartijen over lokaal maatwerk. In al onze gesprekken zoeken we

Wat schreven we hierover in het CWP?

samen naar manieren om zo snel en efficiënt mogelijk te kunnen

Wij willen sociale huurwoningen zoveel mogelijk beschikbaar houden

bouwen. Bijvoorbeeld met fabrieksmatige bouw. Recent is het eerste

voor Westlandse woningzoekenden. Tegelijkertijd voelen we ons

project via Bouwstroom Haaglanden in Waelpolder gestart.

verantwoordelijk voor goede huisvesting van de aan ons toegewezen vluchtelingen met een verblijfsvergunning; de statushouders. Daarom

De besluitvorming: hoe staat het ervoor?

zoeken we naar mogelijkheden om op alternatieve wijze statushouders

• Op 29 februari 2024 stelde de raad het addendum op de Woonvisie

te huisvesten, bijvoorbeeld via flexwoningen, een leegstaand gebouw

vast. Daarmee hebben we de Woonvisie geactualiseerd.

• In de vastgestelde nota Kostenverhaal gebiedsoverstijgende

of een pension. Tevens nemen we maatregelen om de integratie van statushouders te bevorderen.

werken, werkzaamheden en maatregelen is vastgelegd hoe de bijdrage bovenwijks wordt berekend. De tarieven worden vastgesteld in de Nota grondprijzen. Vanwege de invoering van de Omgevingswet komt het Fonds bovenwijkse voorzieningen te vervallen.

• In Q4 2024/Q1 2025 wordt de nieuwe nota Grondbeleid en een Omgevingsprogramma Kostenverhaal en financiële bijdrage aan de raad voorgelegd die de basis vormen voor het verhalen van kosten bij projecten.

Wat hebben we tot nu toe bereikt? Activiteit.

Activiteit 2023 2024 2025 2026 We maken jaarlijks prestatieafspraken met de woningcorporaties over de2022 huisvesting van statushouders. Geplande uitvoeringsjaren 2022 tot en met 2026.

We maken prestatieafspraken Mee bezig geweestjaarlijks in 2022, 2023 en 2024. Activiteit. met de overin een desociale huurwoning worden gehuisvest. We laten hetwoningcorporaties automatisme los dat statushouders Geplande uitvoeringsjaren 2022 tot en met 2026. huisvesting van statushouders. Mee bezig geweest in 2022, 2023 en 2024. Activiteit.

Eengezinswoningen we toe aan statushoudersgezinnen; individuele bewoners/ eenpersoonshuishoudens We laten hetkennen automatisme los huisvesten we in bijvoorbeeld een leegstaand gebouw, pension of flexwoning.. Geplande uitvoeringsjaren 2022in tot een en met sociale 2026. dat statushouders Mee bezig geweest in 2022, 2023 en 2024. huurwoning worden gehuisvest.

Eengezinswoningen kennen we toe aan statushoudersgezinnen; individuele bewoners/eenpersoonshuishoudens huisvesten we in bijvoorbeeld een leegstaand gebouw, pension of flexwoning.

10

Een tijdelijk thuis in het Carlton Hotel Goed nieuws: in 2022 en 2023 hebben we onze doelstellingen gehaald om statushouders ook op andere manieren te huisvesten. Dat komt onder andere omdat we in 2023 het Carlton Hotel kochten. Hier kunnen statushouders tijdelijk wonen en starten ze met hun inburgering.

Genoeg eengezinswoningen is nu de uitdaging Sociale huurwoningen houden we zoveel mogelijk beschikbaar voor woningzoekenden uit Westland. We merken wel dat er ook bij statushouders veel vraag is naar eengezinswoningen. We werken hard aan een oplossing hiervoor.

Nieuwe periode, nieuwe afspraken! Elk jaar maken we duidelijke afspraken met de woningcorporaties. In 2024 beginnen we met de voorbereidingen voor een nieuwe overeenkomst die loopt van 2025 tot 2029. De huisvesting van speciale doelgroepen is hierin een belangrijk onderwerp.

11

2. Westland: plezierig leven

12

Een veilige, kwalitatief aantrekkelijke leefomgeving en bruisende samenleving

herkenbaar contact heeft met de gemeente. Als het wijkmanagement

2.1. Groen en openbare ruimte

Wat hebben we tot nu toe bereikt?

succesvol blijkt, breiden we dit vanaf 2024 uit naar andere wijken.

Wat schreven we hierover in het CWP?

Activiteit

Groen draagt bij aan de aantrekkelijkheid en vitaliteit van onze dorpen,

Uitvoering pilot wijkmanagement.

het heeft positieve effecten op het welzijn en de gezondheid van inwoners en het draagt bij aan ecologische doelstellingen. We realiseren meer waardevol groen dat bijdraagt aan ecologie en belevingswaarden. Ook verbeteren we het niveau van het groenonderhoud in Westland. Met een realistisch uitvoeringsprogramma werken we aan verbetering van de waterkwaliteit en waterveiligheid en klimaatadaptatie. Bij de (her)inrichting van de openbare ruimte in de wijken betrekken wij inwoners nauw, zodat wij rekening kunnen houden met hun wensen en behoeften. Wij monitoren de leefbaarheid en woonomgeving en nemen snel en adequate maatregelen als die nodig zijn. In 2023 introduceren wij het wijkmanagement. Een wijkmanager zorgt als eerste aanspreekpunt voor het buurtbeheer in een dorpskern, is op de hoogte van wat er speelt en heeft laagdrempelig contact met de inwoner. Met een brede blik en mandaat om kleine ergernissen snel zelfstandig op te lossen, zorgt hij of zij ervoor dat de inwoner een prettig en

Terugplaatsen Gravin Machteld op het Marktplein in ’s Gravenzande.

2022 2023 2024 2025 2026

Activiteit. Uitvoering pilot wijkmanagement. gepland uitvoeringsjaar 2023. afgerond in 2023. Activiteit. Terugplaatsen Gravin Machteld op het Marktplein in ’s Gravenzande. gepland uitvoeringsjaar 2022. afgerond in 2022. Activiteit. Vergroenen Oranjeplein Maasdijk, aansluitend bij het Burgerinitiatief Oranjeplein Groen! geplande uitvoeringsjaren 2023 en 2024. Mee bezig geweest in 2024. Activiteit. Terugplaatsen klok Heenweg. gepland uitvoeringsjaar 2022. afgerond in 2022. Activiteit. Opwerken en presenteren Gebiedsgericht plan 2023-2027 als basis voor verder beleid en input voor aanbesteding. geplande uitvoeringsjaren 2022 en 2023. afgerond in 2023. Activiteit. Verbeteren aangezicht Voorstraat in Poeldijk. geplande uitvoeringsjaren 2022 tot en met 2026. Mee bezig geweest in 2024. Activiteit. Onderzoeken naar meer variatie in onderhoudsniveau tegen beheersbare kosten. gepland uitvoeringsjaar 2023. afgerond in 2023. Activiteit. Structureel maken incidenteel budget 2021 voor groenonderhoud.. gepland uitvoeringsjaar 2022. afgerond in 2022. Activiteit.

Vergroenen Oranjeplein Maasdijk, aansluitend bij het Burgerinitiatief Oranjeplein Groen! Terugplaatsen klok Heenweg.

Opwerken en presenteren Gebiedsgericht plan 2023-2027 als basis voor verder beleid en input voor aanbesteding. Verbeteren aangezicht Voorstraat in Poeldijk.

Onderzoeken naar meer variatie in onderhoudsniveau tegen beheersbare kosten. Structureel maken incidenteel budget 2021 voor groenonderhoud. Verbeteren tevredenheid van inwoners over groen, te meten via de Buurtschouw 2.0.

13

De raad keurde het Gebiedsgericht Plan 2023-2027 unaniem goed Activiteit

2022 2023 2024 2025 2026

Verbeteren tevredenheid van inwoners over groen, te meten via de Buurtschouw 2.0. geplande uitvoeringsjaren 2023 tot en met 2026. Activiteit. Toepassen ecologisch groenonderhoud en extra inzet mensen met een afstand tot de arbeidsmarkt bij het groenonderhoud. Geplande uitvoeringsjaren 2022 tot en met 2026. Mee bezig geweest in 2022, 2023 en 2024. Activiteit. Verdere vergroening van Westland. Geplande uitvoeringsjaren 2022 tot en met 2026. Mee bezig geweest in 2022, 2023 en 2024. Activiteit. Zorgen voor groene zones bij aanleg nieuwe woonwijken. Geplande uitvoeringsjaren 2022 tot en met 2026. Mee bezig geweest in 2022, 2023 en 2024. Activiteit. Ondersteunen Westland Natuur en Techniekweb (WNT). Gepland uitvoeringsjaar 2026. Activiteit. Uitzoeken of strandopgang Molenslag in Monster toegankelijker kan worden gemaakt voor mensen met een kinderwagen of rolstoel. Gepland uitvoeringsjaar 2022. Afgerond in 2022. Activiteit. Verbeteren kwaliteit openbare ruimte door het plaatsen van onder meer bankjes, picknicktafels, verlichting en prullenbakken. Mogelijkheden voor een openbaar toilet bezien. Geplande uitvoeringsjaren 2022, 2023 en 2024. Mee bezig geweest in 2022, 2023 en 2024. Activiteit. Verbeteren kwaliteit begraafplaatsen. Geplande uitvoeringsjaren 2022, 2023 en 2024. Mee bezig geweest in 2022, 2023 en 2024

We hielden intensieve en interactieve sessies met de raad over het

Toepassen ecologisch groenonderhoud en extra inzet mensen met een afstand tot de arbeidsmarkt bij het groenonderhoud.

ambitieniveau dat de gemeente heeft. Op basis van die input stelden

Verdere vergroening van Westland.

beheer van de openbare ruimte. We onderzochten ook de

Zorgen voor groene zones bij aanleg nieuwe woonwijken.

mogelijkheden voor verschillende onderhoudsniveaus met beheersbare

we een Gebiedsgericht plan op dat door de raad unaniem is vastgesteld. Dit plan vormt de basis voor toekomstig onderhoud en

kosten.

Ondersteunen Westland Natuur en Techniekweb (WNT).

We hebben meer geld voor groen beschikbaar

Uitzoeken of strandopgang Molenslag in Monster toegankelijker kan worden gemaakt voor mensen met een kinderwagen of rolstoel.

Dankzij het Actieplan Groen krijgt de vergroening van Westland steeds

Verbeteren kwaliteit openbare ruimte door het plaatsen van onder meer bankjes, picknicktafels, verlichting en prullenbakken. Mogelijkheden voor een openbaar toilet bezien.

door middel van het Actieplan Groen onder andere extra bomen

Verbeteren kwaliteit begraafplaatsen.

meer vorm; ook door de eerste fase van Vergroening Dorpskernen en andere lopende maatregelen. Om Westland te vergroenen hebben we geplant, tiny forests aangelegd en schoolpleinen groener gemaakt. Ook werken we binnen het Actieplan Groen samen met WNTweb voor meer natuuronderwijs. WNTweb is het centrale platform voor alle scholen en kinderopvangorganisaties in Westland.

We verbeteren de kwaliteit van de openbare ruimte Wijkmanagers voor alle kernen!

Dat betekent onder andere meer bankjes, picknicktafels, verlichting en

De pilot voor wijkmanagement is inmiddels afgerond. Met succes!

prullenbakken. Verder maken we op dit moment een nieuw

Want we breiden het aantal wijkmanagers uit naar 6 en zij gaan alle

vervangingsplan voor het straatmeubilair. Ook kwamen er extra

kernen bedienen. Onze werkwijze wordt daardoor steeds wijkgerichter.

bankjes bij alle strandslagen. Ook vervingen we de watertappunten en

Daarnaast investeerden we flink in meer groen in de woonwijken. Hoe

zijn de afvalbakken vervangen door kwalitatief betere bakken.

tevreden de bewoners hierover zijn, weten we nog niet - wel werken de nieuwe ‘Buurtschouw 2.0’ verder uit met het wijkmanagement.

14

We plaatsten 20 extra banken op de begraafplaatsen, voor een nog

gemiddelde hoeveelheid restafval per inwoner. Om dat te bereiken,

mooier en parkachtig karakter, zoals in het GGP afgesproken. Zo

vergroten we de mogelijkheden voor nascheiding en stimuleren we

verbeteren we de kwaliteit van de begraafplaatsen.

recycling via de milieu-eilanden. We stoppen per 1 november 2022 met het ophalen van de gele PBD-zakken. De inhoud van deze zakken

De maatregelen: hoe staat het ervoor?

gaat weer terug in de restafvalbak of de verzamelcontainer. Het

• Het standbeeld van Gravin Machteld is teruggeplaatst op het

restafval en gft-afval halen we vanaf november weer eenmaal per

Marktplein in ’s Gravenzande.

• Van de klok op de Heenweg hebben we een replica geplaatst. Het

twee weken op. We evalueren na een jaar deze wijze van inzamelen en scherpen verder aan als daar aanleiding voor is.

origineel was niet meer te herstellen.

• We hebben een conceptontwerp voor vergroening van het

Wat hebben we tot nu toe bereikt?

Oranjeplein in Maasdijk. Hiermee starten we in 2025, samen met de Korte Kruisweg.

• Het verbeteren van de Voorstraat in Poeldijk is uitgesteld door de exploitatie voor De Expeditie Poeldijk.

• We maken de strandopgang Molenslag in Monster toegankelijker voor kinderwagens en rolstoelen met een hellingbaan. We streven ernaar dit klaar te hebben in het eerste kwartaal van 2025. Om padden en andere dieren te beschermen tijdens het werk, hebben we hiervoor alvast een tijdelijke barrière geplaatst (een paddenscherm).

2.2. Afval Wat schreven we hierover in het CWP? Inwoners moeten hun afval op een nette en eenvoudige manier kunnen aanbieden. Onze inzet is gericht op het verlagen van de

Activiteit Wijzigen afvalinzameling. Geen aparte huis-aan-huisinzameling pbd via gele Activiteit. zakken.

2022 2023 2024 2025 2026

Wijzigen afvalinzameling. Geen aparte huis-aan-huisinzameling p.b.d. via gele zakken. Gepland uitvoeringsjaar 2022. Afgerond in 2022. Activiteit. Vergroten van mogelijkheden voor nascheiding van afval, met een evaluatie na 1 jaar. Geplande uitvoeringsjaren 2022, 2023 en 2024. Mee bezig geweest in 2022, 2023 en 2024. Activiteit. Investeren in extra milieu-eilanden bij scholen, sportverenigingen en in bestaande wijken. Afgerond in 2024. Activiteit. Ondergronds inzamelen van gft- en restafval in nieuwe wijken en aanbieden mogelijkheid voor bronscheiding van oud papier, glas en textiel, door voldoende milieu-eilanden beschikbaar te hebben. Geplande uitvoeringsjaren 2023 en 2024. Mee bezig geweest in 2023 en 2024.

Vergroten van mogelijkheden voor nascheiding van afval, met een evaluatie na 1 jaar.

Investeren in extra milieu-eilanden bij scholen, sportverenigingen en in bestaande wijken.

Ondergronds inzamelen van gft- en restafval in nieuwe wijken en aanbieden mogelijkheid voor bronscheiding van oud papier, glas en textiel, door voldoende milieu-eilanden beschikbaar te hebben.

15

Afvalinzameling blijft soepel en milieuvriendelijk verlopen!

2.3. Bereikbaarheid en mobiliteit

Vanaf 2022 gingen we met veel energie aan de slag om alles rond afvalinzameling goed te regelen. We stapten eerst over naar een

Wat schreven we hierover in het CWP?

nieuw afvalinzamelingssysteem. Vervolgens kozen we voor HVC als

Mobiliteit is van vitaal belang voor het economisch functioneren van

onze vaste partner. Met HVC hebben we nu een betrouwbare partner

de samenleving en biedt mensen de kans om zich te ontplooien en te

die ons helpt om de afvalinzameling verder te verbeteren. We werken

ontspannen. In het belang van de agrologistieke sector, het onderwijs

de komende jaren aan een gemakkelijk, duurzaam en betaalbaar

en de arbeidsmarkt moet Westland goed bereikbaar zijn. Dit draagt

afvalsysteem. We gaan voor minder afval (Reduce), hergebruik (Reuse)

ook bij aan de leefbaarheid en het vestigingsklimaat.

en recycling (Recycle). De drukte op de Westlandse wegen neemt toe. Om te zorgen voor een

Geen gele zakken meer

veilige en goede doorstroming van het verkeer moeten maatregelen

De aparte huis-aan-huisinzameling voor plastic, blik en drinkpakken

worden genomen. We richten ons op veilige voet- en fietspaden en

(pbd) via gele zakken is gestopt. We krijgen weinig klachten, maar we

wegen. Onder meer door snelheidsbeperkende maatregelen te nemen.

houden de ervaringen en meldingen natuurlijk goed in de gaten.

Tegelijkertijd investeren we in duurzame en snelle OV-verbindingen. De

Binnen 60 dagen lag er een besluit, binnen 6 maanden voerden wij

mobiliteitsvisie wordt in 2023 geactualiseerd en vormt de basis voor

het besluit uit en ging de nascheiding van afval van start.

de verdere uitwerking.

Milieueilanden optimaliseren en efficiënte ondergrondse containers We optimaliseren milieueilanden bij scholen, sportverenigingen en in bestaande wijken. Samen met HVC zorgen we voor goede voorlichting en denken we na over de beste locaties en inrichting van de milieueilanden. Vanaf 2025 neemt HVC de ondergrondse containers over. Ook onderzoeken we welke afvalsoorten het beste in ondergrondse containers kunnen.

16

Activiteit

Wat hebben we tot nu toe bereikt? Activiteit. Instellen meldpunt verkeersonveilige locaties. Geplande uitvoeringsjaren 2022 en 2023. Mee bezig geweest in 2022 en 2023. Activiteit. De Lier: aanleg fietspad langs de Lee (gerealiseerd). Gepland uitvoeringsjaar 2022. Afgerond in 2022. Activiteit. Wateringen: verbeteren kruising Herenstraat/ Heulweg/Kerklaan. Geplande uitvoeringsjaren 2022 en 2023. Afgerond in 2024. Activiteit. Ter Heijde: tijdens drukke stranddagen verlichten parkeerdruk door realiseren parkeren op Slaperdijk. Gepland uitvoeringsjaar 2022. Nog niet gelukt in 2022. Activiteit. Naaldwijk: plaatsen fietsnietjes op het Van Tijnplein en realisatie oplaadplekken elektrische fietsen op het Wilhelminaplein. Gepland uitvoeringsjaar 2022. Afgerond in 2022, maar nog niet alles is gelukt. Activiteit. Realiseren veilige fietsroute vanuit de nieuwe woonwijken ‘de Ranken’, ‘Gouw’ en ‘Uithofpark’ naar het centrum van Kwintsheul. Geplande uitvoeringsjaren 2022 en 2023. Afgerond in 2023. Activiteit. Realiseren van goede en voldoende parkeervoorzieningen en stallingsmogelijkheden voor de fiets aan de randen van de dorpen en rondom winkelcentra en OV-knooppunten. Zoveel mogelijk inrichten dorpscentra als ‘auto-te-gast’. Geplande uitvoeringsjaren 2022 en 2023. Mee bezig geweest in 2022, 2023 en 2024. Activiteit.

Verbeteren verkeersveiligheid op wegen en kruisingen en uitbreiden van veilige school-thuisroutes. Geplande uitvoeringsjaren 2022 en 2023. Mee bezig geweest in 2022 en 2023. Activiteit. Aanbieden onderwijsprogramma’s op het gebied van verkeersveiligheid, zoals School-op-Seef. Geplande uitvoeringsjaren 2022 tot en met 2026 Mee bezig geweest in 2022, 2023 en 2024 Activiteit. Invoeren van 30 km zones waar mogelijk in woonwijken en dorpskernen. Geplande uitvoeringsjaren 2022 tot en met 2026 Mee bezig geweest van 2022, 2023 en 2024 Activiteit. Zorgen voor veilige en goede fietspaden tussen de dorpen en met de regio. Verbinden groengebieden in Westland met fietspaden. Inzetten op goede bewegwijzering. Plas van Alle Winden: doortrekken fietsverbinding tussen Rijnsburgerweg en fietspad Enthovenlaan/ Poelmolenweg. Geplande uitvoeringsjaren 2022 en 2023. Mee bezig geweest in 2024. Activiteit. In gesprek met Vitis Welzijn over het idee de Plusbus te laten rijden volgens een ‘lijnensysteem’ i.p.v. enkel op afspraak. Geplande uitvoeringsjaren 2022 en 2023. Mee bezig geweest in 2024. Activiteit. In regionaal verband onderzoek naar lightrailverbinding en een haalbaarheidsstudie naar de cargoloop als alternatief voor vrachtverkeer. Geplande uitvoeringsjaren 2022 en 2023. Mee bezig geweest in 2023 en 2024. Activiteit.

Westland goed bereikbaar met OV door kortere reistijden met de regio en minder overstappen. Geplande uitvoeringsjaren 2022 tot en met 2026

Activiteit

2022 2023 2024 2025 2026

Instellen meldpunt verkeersonveilige locaties.

De Lier: aanleg fietspad langs de Lee (gerealiseerd). Wateringen: verbeteren kruising Herenstraat/Heulweg/Kerklaan.

Ter Heijde: tijdens drukke stranddagen verlichten parkeerdruk door realiseren parkeren op Slaperdijk.

Naaldwijk: plaatsen fietsnietjes op het Van Tijnplein en realisatie oplaadplekken elektrische fietsen op het Wilhelminaplein. Realiseren veilige fietsroute vanuit de nieuwe woonwijken ‘de Ranken’, ‘Gouw’ en ‘Uithofpark’ naar het centrum van Kwintsheul. Realiseren van goede en voldoende parkeervoorzieningen en stallings­

mogelijkheden voor de fiets aan de randen van de dorpen en rondom winkelcentra en OV-knooppunten. Zoveel mogelijk inrichten dorpscentra als ‘auto-te-gast’.

Verbeteren verkeersveiligheid op wegen en kruisingen en uitbreiden van veilige ­ school-thuisroutes.

Mee bezig geweest in 2022, 2023 en 2024. Activiteit. Pilot in een nieuwbouwwijk met centrale boven- of ondergrondse parkeergarage, zodat rondom gelegen straten autovrij blijven en er meer ruimte is voor groen. Geplande uitvoeringsjaren 2024 en 2025. Mee bezig geweest in 2024. Activiteit. Investeren in uitbreiding van laadinfrastructuur voor elektrische auto’s. Geplande uitvoeringsjaren 2022 tot en met 2026 Mee bezig geweest in 2022, 2023 en 2024. Activiteit. Betaald parkeren aan de strandslagen via app of QR-code. Gepland uitvoeringsjaar 2023. Afgerond in 2023. Activiteit. In kaart brengen (on)mogelijkheden voorzieningen voor vrachtwagenparkeren, inclusief faciliteiten voor kortdurend verblijf. Gepland uitvoeringsjaar 2022.

/

Aanbieden onderwijsprogramma’s op het gebied van verkeersveiligheid, zoals School-op-Seef. Invoeren van 30 km zones waar mogelijk in woonwijken en dorpskernen. Zorgen voor veilige en goede fietspaden tussen de dorpen en met de regio. Verbinden groengebieden in Westland met fietspaden. Inzetten op goede bewegwijzering. Plas van Alle Winden: doortrekken fietsverbinding tussen Rijnsburgerweg en fietspad Enthovenlaan/Poelmolenweg. In gesprek met Vitis Welzijn over het idee de Plusbus te laten rijden volgens een ‘lijnensysteem’ i.p.v. enkel op afspraak. In regionaal verband onderzoek naar lightrailverbinding en een haalbaarheidsstudie naar de cargoloop als alternatief voor vrachtverkeer. Westland goed bereikbaar met OV door kortere reistijden met de regio en minder overstappen. Pilot in een nieuwbouwwijk met centrale boven- of ondergrondse parkeergarage, zodat rondom gelegen straten autovrij blijven en er meer ruimte is voor groen. Investeren in uitbreiding van laadinfrastructuur voor elektrische auto’s. Betaald parkeren aan de strandslagen via app of QR-code.

2022 2023 2024 2025 2026

17

Activiteit

2022 2023 2024 2025 2026

In kaart brengen (on)mogelijkheden voorzieningen voor vrachtwagenparkeren, inclusief faciliteiten voor kortdurend verblijf.

veiliger maken en zorgen voor veilige routes voor schoolkinderen. Ook bieden we lesprogramma’s aan over verkeersveiligheid, zoals Schoolop-Seef. We zorgen voor goede fietspaden tussen de dorpen, in de regio en tussen de groene gebieden in Westland. Het project voor het Metropolitane fietspad van Naaldwijk naar Rotterdam is in de voorbereidingsfase. We verwachten dat het ontwerp in het vierde

Niet veilig? Meld het!

kwartaal van 2024 klaar is. Daarnaast gaat het project Plas van Alle

We werken continue aan de verbetering van de BuitenBeter app en de

Winden eind 2024 van start. Het doel hiervan is om de lokale

opvolging van de meldingen. Daarnaast hielden we een enquête over

recreatie te verbeteren, verkeerveiligheid te vergroten en verschillende

verkeersveiligheid onder vele inwoners: welke locaties vinden

groene ruimtes in Westland met elkaar te verbinden.

bewoners verkeersonveilig? Deze input gebruiken we de komende jaren om de verkeersveiligheid te verbeteren.

We actualiseren onze 'wegencategorisering'. Waar dat kan, verlagen we de snelheidslimiet naar 30 kilometer per uur. Want rijden we met

We hebben veel aandacht voor de fietser

z’n allen minder hard? Dan heeft dat veel voordeel. Naast dat het

Voeren we groot onderhoud uit? Dan proberen we de dorpscentra

veiliger is, zorgt dit ook voor minder geluidsoverlast en een betere

zoveel mogelijk in te richten als ‘auto-te-gast’. Dit betekent goede en

doorstroming. Op de Hollewatering ging de snelheidslimiet van 60

voldoende parkeerplaatsen en fietsstallingen. Zowel aan de randen

kilometer per uur naar 30 kilometer per uur. Ook plaatsten we hier

van de dorpen, rondom winkelcentra als bij OV-knooppunten. Dit

6 drempels en 1 extra drempel op het Groenepad. Naast deze route is

nemen we ook mee in het nieuwe parkeerbeleid. Op verschillende

het nu ook mogelijk om via de Gouwlaan te fietsen.

plekken hebben we ‘fietsnietjes’ toegevoegd. Dit zijn paaltjes waar fietsers hun fiets tegenaan kunnen zetten en veilig aan vast kunnen

Het aantal laadpalen stijgt gestaag

maken.

Het aantal laadpalen voor elektrische auto’s, geplaatst door de gemeente en bedrijven, is gestegen naar ongeveer 600 laadpalen met

Veilige routes voor ons allemaal

in totaal 1200 parkeerplekken. De huidige overeenkomst voor deze

Ons nieuwe voetgangersbeleid is klaar, het nieuwe fietsbeleid volgt

laadpalen loopt eind 2025 af. We zijn nu bezig met het voorbereiden

volgend jaar. Dit betekent onder andere dat we wegen en kruisingen

van nieuwe afspraken.

18

Westland blijft bereikbaar met het openbaar vervoer

2.4. Veiligheid

De service van vervoersmaatschappij EBS speelt hierin een grote rol. We blijven druk uitoefenen op zowel de MRDH als EBS om

Wat schreven we hierover in het CWP?

verbeteringen te zien. Tegelijkertijd blijven we werken aan een

Veiligheid vormt de basis van prettig wonen en een vitale

toekomstbestendig en sterk sterk OV-netwerk.

leefomgeving. Thuis, op het werk, op het strand, tijdens het uitgaan, in winkelcentra en op bedrijventerreinen moeten mensen zich veilig

De maatregelen: hoe staat het ervoor?

voelen. Het veiligheidsbeeld in onze gemeente is positief en dat willen

• Het bestaande fietspad langs de Lee is verbreed. • Het verbeteren van de kruising Herenstraat/Kerklaan is in

we zo houden. We werken samen met onze partners – inwoners,

voorbereiding.

• Betaald parkeren aan de strandslagen kan nu via de app en

ondernemers en professionals – onverminderd aan het vergroten van de veiligheid en het veiligheidsgevoel. De gemeente neemt hierin een regierol.

QR-code. We bekeken of we in Ter Heijde op drukke stranddagen de parkeerdruk konden verlichten door te parkeren op de

Een aantal thema’s vraagt de komende jaren om extra aandacht en

Slaperdijk. Dit is helaas niet mogelijk, onder andere door regels

inzet. Deze worden opgenomen in het nieuwe Westlands

voor het natuurgebied.

Veiligheidsbeleid 2023-2026, dat het college begin 2023 ter

• In Naaldwijk kwamen fietsnietjes op het Van Tijnplein. • Wij gaan binnenkort in gesprek met Vitis over de eventuele

besluitvorming voorlegt aan de gemeenteraad. Ondermijning is een belangrijk thema. Ondermijning heeft een ontwrichtende uitwerking op

mogelijkheden en randvoorwaarden om de Plusbus te laten rijden

de samenleving. Met de aanpak van ondermijning voorkomen en

volgens een lijnensysteem.

bestrijden we samen met onze partners de onzichtbare criminaliteit

• Op korte termijn verwachten we een studie af te naar de mogelijkheden voor HOV. Belangrijke vragen zijn: waar kan deze worden aangelegd en wat is de impact op de omgeving?

• We verbeteren de parkeerroutes, bijvoorbeeld in 's-Gravenzande.

die ons gezag ondermijnt en het vertrouwen van de samenleving in de autoriteiten aantast.

19

Wat hebben we tot nu toe bereikt?

We hebben veel aandacht voor het thema Ondermijning We organiseerden verschillende bijeenkomsten en campagnes om

Activiteit

2022 2023 2024 2025 2026

Activiteit. Uitbreiding en doorontwikkeling handhavingsteam (BOA’s). Geplande uitvoeringsjaren 2023 tot en met 2026. Afgerond in 2024. Activiteit. Structurele financiële inzet op aanpak van ondermijning. Geplande uitvoeringsjaren 2023 tot en met 2026. Mee bezig geweest in 2023 en 2024. Activiteit. Bodycams voor handhavers (gerealiseerd). Gepland uitvoeringsjaar 2022. Afgerond in 2022. Activiteit. Investeren in voorlichting aan burgers en bedrijven over de risico’s van digitale criminaliteit. Geplande uitvoeringsjaren 2023 tot en met 2026. Mee bezig geweest in 2023 en 2024. Activiteit. Inzet cameratoezicht in de publieke ruimte. Geplande uitvoeringsjaren 2022 tot en met 2026. Mee bezig geweest in 2023 en 2024. Activiteit. Inzet op jeugd en veiligheid. Geplande uitvoeringsjaren 2022 tot en met 2026. Mee bezig geweest in 2023 en 2024. Activiteit. Vaststellen nieuw Westlandse Veiligheidsbeleid 2023-2026. Gepland uitvoeringsjaar 2023. Afgerond in 2023.

Uitbreiding en doorontwikkeling handhavingsteam (BOA’s).

Structurele financiële inzet op aanpak van ondermijning. Bodycams voor handhavers (gerealiseerd).

Investeren in voorlichting aan burgers en bedrijven over de risico’s van digitale criminaliteit. Inzet cameratoezicht in de publieke ruimte. Inzet op jeugd en veiligheid.

Vaststellen nieuw Westlandse Veiligheidsbeleid 2023-2026.

inwoners en ondernemers bewust te maken van dit thema. Want ondermijning kan een ernstige bedreiging zijn voor onze samenleving. Zo verspreidden we ‘hennepkaarten’ waarmee mensen eventuele hennepkwekerijen kunnen signaleren. Ook werken we samen met het MKB in Westland om ondermijnende criminaliteit aan te pakken. Volgens het Damoclesbeleid sluit de burgemeester direct panden waarin hennepkwekerijen worden aangetroffen. Daarnaast plaatst de burgemeester tijdelijk camera's in de openbare ruimte om de veiligheid te waarborgen (onder andere tijdens de jaarwisseling). Sinds 2023 worden deze maatregelen ook toegepast bij woningen waar explosieven zijn gevonden en om jeugdoverlast in Naaldwijk te voorkomen. Om de overlast door jongeren verder aan te pakken, werken we nauwer samen met onze partners en hebben we een preventieplan opgesteld.

Het Westlands Veiligheidsbeleid 2023-2026 is goedgekeurd!

Samen maken we Westland een veiligere en leefbare plek voor iedereen

De gemeenteraad keurde in 2023 het Westlands Veiligheidsbeleid

Per 2024 hebben we ons team handhavers (BOA's) uitgebreid van 6

voor de jaren 2023-2026 goed. Dit beleid richt zich op belangrijke

naar 20 fte. Zij zijn nu onderdeel van het team Handhaving, dat een

thema's zoals Ondermijning, Leefbaarheid & Veiligheid, Zorg &

zelfstandige plek heeft gekregen in de organisatie. We investeren om

Veiligheid en Jeugd & Veiligheid.

het team verder te ontwikkelen en zij krijgen onder andere bodycams. Daarnaast hebben we specialisten aangewezen die ze richten op de thema’s ondermijning, jeugd, verkeer, evenementen en markt.

20

2.5. Onderwijs Wat schreven we hierover in het CWP? Onderwijs is essentieel en staat aan de basis van een goed functionerende samenleving. Alle inwoners van Westland, jong en oud, moeten kans hebben op goed onderwijs. Hiermee leggen we de basis voor het meedoen in de samenleving. Het beheersen van de Nederlandse taal speelt hierbij een belangrijke rol. Het college zet zich daarom in voor het wegwerken van taalachterstanden door middel van vroegschoolse educatie, waarbij ook de ouders worden betrokken. Tevens zet het college in op het opstellen en uitvoeren van het Integraal Huisvestingsplan waarbij de kwaliteit en het gezonde klimaat van onze scholen leidend is. Daarnaast gaan we verder met de campusontwikkeling op het Floraterrein, waar kennis, innovatie en onderwijs samenkomen met als doel de leidende positie van het glastuinbouwcluster verder te versterken. Elk Westlands kind of jongere moet in beginsel in Westland naar school kunnen. Voor kinderen met een verstandelijke en/of fysieke beperking is dat niet altijd weggelegd. Daarom maken we meer

Wat hebben we tot nu toe bereikt? Activiteit. Voortzetten campusontwikkeling, waar het MBO, HBO en WO verder worden gecombineerd en uitgebouwd. Geplande uitvoeringsjaren 2022 tot en met 2026. Mee bezig geweest in 2022, 2023 en 2024. Activiteit. Investeren in voorschoolse educatie voor doelgroepkinderen vanaf 14 maanden die risico lopen op achterstanden. Geplande uitvoeringsjaren 2023 tot en met 2026. Mee bezig geweest in 2023 en 2024. Activiteit. Opstellen en uitvoeren Integraal Huisvestingsplan (IHP) voor de gebouwen van de basisscholen, het voortgezet onderwijs en het speciaal onderwijs. Geplande uitvoeringsjaren 2022 tot en met 2026. Mee bezig geweest in 2022, 2023 en 2024. Activiteit. Afspraken met schoolbesturen over het onderhoud van hun schoolgebouwen Geplande uitvoeringsjaren 2022 en 2023. Mee bezig geweest in 2022, afgerond in 2023. Activiteit. Onderzoek naar mogelijkheden om meer schoolgebouwen geschikt maken voor kinderen met een beperking. Geplande uitvoeringsjaren 2023 en 2024. Nog niet gelukt in 2023, mee bezig geweest in 2023 en 2024. Activiteit. Stimuleren zwemles voor kinderen, indien nodig vergoeding via het Kindpakket. Gepland uitvoeringsjaar 2023. Afgerond in 2023.

Activiteit

2022 2023 2024 2025 2026

Voortzetten campusontwikkeling, waar het MBO, HBO en WO verder worden gecombineerd en uitgebouwd.

Investeren in voorschoolse educatie voor doelgroepkinderen vanaf 14 maanden die risico lopen op achterstanden. Opstellen en uitvoeren Integraal Huisvestingsplan (IHP) voor de gebouwen van de basisscholen, het voortgezet onderwijs en het speciaal onderwijs.

Afspraken met schoolbesturen over het onderhoud van hun schoolgebouwen. Onderzoek naar mogelijkheden om meer schoolgebouwen geschikt maken voor kinderen met een beperking. Stimuleren zwemles voor kinderen, indien nodig vergoeding via het Kindpakket.

schoolgebouwen geschikt voor deze doelgroep. Zo kunnen jongeren en kinderen samen met hun broertje en zusje naar dezelfde school.

Goed nieuws voor ISW Vakcollege+ De raad gaf goedkeuring voor het ISW Vakcollege+. Ook is de visie voor de campusontwikkeling is in ontwikkeling. Dit betekent dat we pro, vmbo, mbo, hbo en wo combineren voor een rijke leerervaring.

21

Ieder kind gelijke kansen

ISW (Stichting Lucas Onderwijs) is een Integraal Huisvestingsplan

Alle kinderen in het Westland verdienen de kans om hun talenten te

2023-2039 voor het voortgezet onderwijs opgesteld en het

ontdekken en volwaardig mee te doen, ongeacht hun leeftijd,

uitvoeringplan 2023-2027 vastgesteld. Nieuwbouwprojecten zoals de

achtergrond of woonplaats. Met de Lokale Educatieve Agenda

Waalcampus in 's-Gravenzande en Molensloot in de Lier zijn uitgevoerd.

Westland, LEA, wordt eraan gewerkt dat elk kind gelijke kansen krijgt.

De locaties voor het de Expeditie, de Hoogvlieger en de Ondernemende

Het is belangrijk dat alle kinderen in hun omgeving, waar ze ook

school zijn bepaald en de bouw van De Hoeksteen in Honselersdijk gaat

opgroeien, toegang hebben tot kinderopvang en onderwijs en daar

binnenkort van start! Herman Broeren is tijdelijk in Monster

passende ondersteuning ontvangen. Door het programma werken

geherhuisvest en Yunus Emre heeft een locatie gekregen in Naaldwijk.

scholen, kinderopvang, gemeente en andere partijen rondom de school

Het capaciteitsonderzoek Monster en Naaldwijk is gestart. De tijdelijke

samen. Zo zijn we onder andere gestart met jongerenwerk op het

lokalen voor ISW Hoogeland zijn gerealiseerd en voor de vervanging van

voorgezet onderwijs en zetten we vanuit de preventieve taalaanpak in

de gymzalen van ISW Sweelincklaan is een krediet vastgesteld.

op deskundigheidbevordering zodat we vroegtijdig kunnen signaleren.

Goed onderhouden schoolgebouwen voor iedereen We zorgen ook voor de allerjongsten

In 2024 en 2025 leggen we samen met de schoolbesturen afspraken

Kinderen vanaf 2 jaar met een (taal-)ontwikkelingsachterstand kunnen

vast over het onderhoud van de schoolgebouwen. Ook onderzoeken

nu 16 uur per week voorschoolse educatie (VE) volgen. Ze hoeven niet

we in 2025 de mogelijkheden om meer schoolgebouwen geschikt te

meer te wachten tot ze 2,5 jaar zijn. Dit helpt hen om sneller te

maken voor kinderen met een beperking.

groeien in hun taalvaardigheden. We werken samen met kinderopvangorganisaties en zetten verschillende programma's in om

Tot slot: zwemles wordt nu gestimuleerd via een vergoeding uit het

taalachterstanden vroeg te signaleren en de taalontwikkeling te

Kindpakket. Een belangrijke ontwikkeling. Samen zorgen we zo voor

bevorderen. Zoals de Preventieve taalaanpak, Gelijke kansen Alliantie.

een veilige en stimulerende omgeving voor al onze kinderen!

Duidelijke plannen in het nieuwe IHP

2.6. Toerisme en Recreatie

We maakten het Integraal Huisvestingsplan (IHP) voor 2022-2038, voor het primair-, speciaal basis -, en (voortgezet) speciaal onderwijs. Tevens

Wat schreven we hierover in het CWP?

is het uitvoeringsplan 2022-2026 vastgesteld. In samenwerking met

Westland heeft veel te bieden. We beschikken over prachtige (familie)

22

is van wereldbelang. Wij willen dat onze inwoners, (internationale)

We ondersteunen initiatieven die de glastuinbouw in de spotlight zetten

toeristen en recreanten onze gemeente gaan ontdekken als strand-,

Dat doen we elk jaar. Denk aan evenementen zoals ‘Kom in de kas’

fiets- en vaargemeente. De recreatiemogelijkheden van Westland

en het Varend Corso. Ook andere leuke projecten, al dan niet via

moeten optimaal worden benut.

Stichting Bezoek Westland, krijgen bij ons een kans!

Wat hebben we tot nu toe bereikt?

We zorgen voor meer recreatiemogelijkheden in Westland …

stranden, gezellige dorpen, mooie watergangen en onze glastuinbouw

We verbeteren bijvoorbeeld vervallen plekken langs toeristische Activiteit

2022 2023 2024 2025 2026

Activiteit. Ondersteunen initiatieven die de glastuinbouw profileren, zoals ‘Kom in de kas’ en het Varend Corso. Geplande uitvoeringsjaren 2022 tot en met 2026. Mee bezig geweest in 2022, 2023 en 2024. Activiteit. Bevorderen recreatiemogelijkheden in en voor het glastuinbouwgebied om de interactie tussen ondernemers en Inwoners/bezoekers te versterken. Geplande uitvoeringsjaren 2022 tot en met 2026. Mee bezig geweest in 2022, 2023 en 2024. Activiteit. Benutten kansen om het watertoerisme uit te breiden. Geplande uitvoeringsjaren 2022 tot en met 2026. Nog niet gelukt in 2022, 2023 en 2024. Activiteit. Waar het kan de transformatie naar jaarrondexploitatie van strandpaviljoens mogelijk maken. Geplande uitvoeringsjaren 2022 tot en met 2026. Mee bezig geweest in 2022, 2023 en 2024. Activiteit. Realiseren tien camperplekken op het parkeerterrein bij strandopgang Molenslag in Monster. Gepland uitvoeringsjaar 2022. Nog niet gelukt in 2022.

Ondersteunen initiatieven die de glastuinbouw profileren, zoals ‘Kom in de kas’ en het Varend Corso. Bevorderen recreatiemogelijkheden in en voor het glastuinbouwgebied om de interactie tussen ondernemers en Inwoners/bezoekers te versterken.

Benutten kansen om het watertoerisme uit te breiden. Waar het kan de transformatie naar jaarrondexploitatie van strandpaviljoens mogelijk maken. Realiseren tien camperplekken op het parkeerterrein bij strandopgang Molenslag in Monster.

routes. Ook zetten we een kassenroute op met QR-codes voor agrotoerisme. Bovendien zorgen we voor veilige fietspaden die niet alleen de dorpen met elkaar en de regio verbinden, maar ook de groengebieden in Westland verbinden. Via de uitvoeringagenda Kust werken we aan het bieden van recreatiemogelijkheden en het verbeteren van de kust, waaronder parkeren en de aanleg van de hellingbaan bij Molenslag.

… en veilig recreëren op het water Veilige recreatie op het water is ook een belangrijk onderwerp voor ons. We ontwikkelen op dit moment beleid voor veilige vaarrecreatie.

Het hele jaar door naar de strandtent? Nu nog niet Bij het vaststellen van de Kustvisie spraken we met strandondernemers verschillende keren over jaarrond exploiteren van strandpaviljoens. Op dit moment lijkt dit niet haalbaar door landelijke en regionale eisen, maar we hebben in de Kustvisie afgesproken om

23

dit in de toekomst opnieuw te evalueren. Ook kijken we dan meteen naar een paviljoen voor watersportactiviteiten. We blijven ons inzetten voor een bruisend en aantrekkelijk Westland!

2.7. Kunst en cultuur Wat schreven we hierover in het CWP? We zijn trots op de Westlandse cultuur. Die draagt bij aan de identiteit, het imago en de aantrekkelijkheid van onze gemeente. Onze culturele identiteit zorgt voor herkenning en verbinding in de samenleving. Daarom willen we onze kunst, monumenten en tradities zichtbaar maken, behouden en verder versterken.

Activiteit

2022 2023 2024 2025 2026

Invoeren van een jaarlijkse Westlandse cultuurprijs. Kunst, monumenten en tradities extra zichtbaar maken door kunstroutes en bewegwijzering. Samen met de historische verenigingen zichtbaar maken van het Westlandse erfgoed. Ondersteunen van de gesprekken met Westlands Streekmuseum over de realisatie van het Westlands kunstmuseum.

Wat hebben we tot nu toe bereikt? Activiteit. Faciliteren culturele initiatieven, zoals ‘Schrijvers tussen de kassen’, amateurtoneel en zang, huiskamerfestivals, moonwalkings, schrijverscafé’s. Geplande uitvoeringsjaren 2022 tot en met 2026. Afgerond in 2024. Activiteit. Ondersteunen bestaande culturele voorzieningen via bijvoorbeeld projectfinancieringen. Geplande uitvoeringsjaren 2022 tot en met 2026. Mee bezig geweest in 2022, 2023 en 2024. Activiteit. Invoeren van een jaarlijkse Westlandse cultuurprijs. Geplande uitvoeringsjaren 2022 en 2023. Nog niet gelukt in 2022 en 2023. Activiteit. Kunst, monumenten en tradities extra zichtbaar maken door kunstroutes en bewegwijzering Geplande uitvoeringsjaren 2022 tot en met 2026. Geplande uitvoeringsjaren 2022 en 2023. Afgerond in 2024. Activiteit. Samen met de historische verenigingen zichtbaar maken van het Westlandse erfgoed. Geplande uitvoeringsjaren 2022 en 2023. Afgerond in 2024. Activiteit. Ondersteunen van de gesprekken met Westlands Streekmuseum over de realisatie van het Westlands kunstmuseum. Gepland uitvoeringsjaar 2022. Afgerond in 2024.

Activiteit

Faciliteren culturele initiatieven, zoals ‘Schrijvers tussen de kassen’, amateurtoneel en zang, huiskamerfestivals, moonwalkings, schrijverscafé’s. Ondersteunen bestaande culturele voorzieningen via bijvoorbeeld projectfinancieringen.

2022 2023 2024 2025 2026

We ondersteunen culturele voorzieningen Dat doen we bijvoorbeeld door – onder meer samen met Cultuurweb verschillende projecten te financieren, zoals kleine culturele evenementen, maar ook culturele festivals in de kernen en het boekengala. Ook hebben we nieuwe meerjarenbeleidsprogramma's ontvangen van belangrijke partners die een bijdrage leveren aan cultuur in onze gemeente: de Bibliotheek, de Naald, Westlands Museum en Cultuurweb. De subsidiebeschikkingen voor 2025 zijn verstuurd, onder voorbehoud van goedkeuring van de gemeentelijke begroting.

24

Goed nieuws voor de amateurkunst! Vanaf 1 september 2024 kunnen ook amateurkunstverenigingen subsidie aanvragen bij CultuurWeb. Dat kan via de regeling Amateurkunst.

We maken kunst, monumenten en tradities beter zichtbaar Hiervoor zorgt Stichting Monumentaal Westland met mooie kunstroutes en bewegwijzering. Dit is eind 2024 klaar. We hebben samen met historische verenigingen evenementen gesubsidieerd zoals de Open Monumentendag, Bunkerdag en Molendag. Ook werken we met elkaar aan een nieuw erfgoedbeleid. We voeren de Kerkenvisie uit door het gemeentelijke monumentenbestand te actualiseren.

We hebben plannen voor het Westlands Kunstmuseum Daarnaast zijn we bezig met een raadsvoorstel voor het Westlands Kunstmuseum. We zorgen voor een sterke onderbouwing van de business case. We leggen eind dit jaar een voorstel voor aan de raad. Hiervoor gebruiken we een deel van de corona-herstelmiddelen.

3. Westland: innovatief en duurzaam

26

Een sterke economie met een innovatief en duurzaam glastuinbouwcluster dat lokaal, nationaal en internationaal van betekenis is en blijft

sneller worden opgeschaald. Om die redenen werken we samen met het bedrijfsleven, onderwijsinstellingen en andere betrokken instanties. De versterking van de campus in het Floragebied en daarmee de positie van Westland als wereldwijde koploper in de glastuinbouw en glastuinbouwtechnologie staat voorop (zie ook 3.3).

3.1. Economie Het economisch belang van arbeidsmigranten in de tuinbouw en

Wat schreven we hierover in het CWP?

aanverwante bedrijvigheid is groot. Zonder arbeidsmigranten kan de

Een bloeiende economie, die werkgelegenheid biedt en waar geld

Greenport niet bestaan. Net als in andere sectoren is het aantal

verdiend wordt, is een onmisbare voorwaarde voor een vitale

vacatures bij Westlandse tuinbouwbedrijven aanzienlijk. Om

gemeente. Verlies je de economische dynamiek, dan verlies je ook je

arbeidsmigranten te bewegen in Westland te komen werken is het

aantrekkelijkheid voor ondernemers, werknemers en inwoners. Het

belangrijk dat zij hier prettig kunnen wonen. We zetten in op kwalitatief

versterken en verder ontwikkelen van het (glas)tuinbouwcluster is

goede huisvesting en maatregelen die ertoe bijdragen dat de

belangrijk voor Westland, de regio, Nederland en de wereld. Dat geldt

arbeidsmigranten onderdeel worden van de Westlandse samenleving.

zowel voor productie en export als voor kennis en innovatie, die

Met de bouw van nieuwe woonruimte zorgen we ervoor dat in de

onlosmakelijk met het tuinbouwcluster verbonden zijn. Een kwalitatief

glastuinbouw straks niet letterlijk en figuurlijk het licht uit gaat. Onze

hoogwaardig tuinbouwgebied is daarbij onmisbaar. De

inzet is gericht op het huisvesten van deze arbeidskrachten op

glastuinbouwvisie geeft onze strategische koers aan tot 2040. In de

bedrijventerreinen en op het eigen terrein van glastuinbouwbedrijven.

visie ligt de nadruk vooral op de positie en toekomst van het

Naast de tuinbouwsector is ook het economisch belang van het

productie-areaal als onderdeel van het functioneren van het gehele

midden- en kleinbedrijf (MKB) groot. De ondernemende mentaliteit in

cluster. Hierin wordt beschreven wat er nodig is om het (glas)

Westland is iets waar we trots op zijn. De regelgeving voor het MKB

landschap toekomstbestendig te maken.

moet eenvoudig en werkbaar zijn, zodat bedrijven zich volop kunnen ontplooien. Wij willen levendige en toekomstbestendige dorpskernen

Om innovaties tot stand te brengen, moeten kennis en kunde worden

met een optimaal functionerende detailhandel realiseren. Om dit te

gebundeld zodat er meer geëxperimenteerd en versneld kan worden.

bereiken is het onder andere nodig dat de winkels zoveel mogelijk

Door gezamenlijk gebruik te maken van faciliteiten kan ook nog eens

geconcentreerd zijn in de dorpscentra.

27

Wat hebben we tot nu toe bereikt? Activiteit. Uitvoeren glastuinbouwvisie 2040 ‘Hart voor Glas’. Geplande uitvoeringsjaren 2022 tot en met 2026. Mee bezig geweest in 2022, 2023 en 2024. Activiteit. Handhaven op planologisch strijdig gebruik, als dit nieuwe concrete plannen voor modernisering en reconstructie van het glastuinbouwgebied in de weg staat Geplande uitvoeringsjaren 2022 tot en met 2026. Mee bezig geweest in 2022, 2023 en 2024. Activiteit. Opstellen plan van aanpak om ondernemerschap ruimte te geven. Onderdelen zijn een actief locatiegebruik en minder regeldruk. Gepland uitvoeringsjaar 2024. Activiteit. Uitvoeren detailhandelsvisie en uitvoeren stimuleringsregeling om winkeliers in het winkelcentrum te concentreren. Gepland uitvoeringsjaar 2022. Mee bezig geweest in 2022, 2023 en 2024. Activiteit. Invoering leegstandsverordening winkelgebieden Gepland uitvoeringsjaar 2023. Activiteit. Herijken inkoop- en aanbestedingsbeleid met aandacht voor lokaal inkopen en een sociale paragraaf als alternatief voor ‘social return on investment’ (SROI). Gepland uitvoeringsjaar 2023. Afgerond in 2023. Activiteit. Gelegenheid bieden tot ontwikkelen rabolocatie Wateringen Gepland uitvoeringsjaar 2023. Mee bezig geweest in 2024. Activiteit. Ontwikkeling Verdigebied in Naaldwijk Geplande uitvoeringsjaren 2022 tot en met 2026. Mee bezig geweest in 2022, 2023 en 2024. Activiteit.

Inzet voor regionaal Werkbedrijf in Kas, waarmee mensen met een afstand tot de arbeidsmarkt werkervaring op kunnen doen. Gepland uitvoeringsjaar 2023. Activiteit. Instellen platform en actieplan arbeidsmarkt Gepland uitvoeringsjaar 2023. Mee bezig geweest in 2024. Activiteit. In samenwerking met ABC Westland en FloraHolland realiseren van huisvesting voor arbeidsmigranten op het terrein van respectievelijk ABC Westland en Flora Holland. Geplande uitvoeringsjaren 2022 tot en met 2026. Mee bezig geweest in 2024. Activiteit. Aanpassen regelgeving huisvesting bij tuinbouwbedrijven, zodat kleinschalige huisvesting eenvoudiger te realiseren is Geplande uitvoeringsjaren 2022 en 2023. Mee bezig geweest in 2022, 2023 en 2024. Activiteit. Zorgen voor en toetsen van kwaliteit van huisvesting voor de bewoners en de omgeving. Voldoen aan SNF certificering en zorgen dat de bouw aansluit bij de omgeving, zowel qua aantal als qua ruimtelijke inpassing. Geplande uitvoeringsjaren 2022 tot en met 2026. Mee bezig geweest in 2022, 2023 en 2024.