2.3)a Uitvoeringsplan Sociaal Domein [25-0150451]

Uitvoeringsplan Sociaal Domein

Integraal

Jeugd, gezondheid, sociale basis, sport, cultuur Sociale basis Cultuur

Gezondheid, sociale basis, sport, cultuur

43

5.3.5 Hoe gaan we dit evalueren en monitoren? Acties

Monitoring van acties

We steunen inwoners om deel te nemen aan de samenleving door inzet van een ondersteunende (minima)maatregel, begeleiding of inkomensondersteunende maatregel.

Gebruik Westlandpas (streven minimaal 80%) als indicatie Evaluatie (minima)maatregel door onderzoeksbureau KWIZ, okt 2025

Afsluiten van een meerjarige dienstverleningsovereenkomst met Patijnenburg. Inwoners met geldproblemen krijgen passend hulpaanbod, afhankelijk van de behoefte van de inwoner.

Tot 2027 stromen ten minste 500 inwoners per jaar uit de bijstand naar werk dankzij een begeleidingstraject van Patijnenburg. Ten minste 80% van de afgesloten schuldregelingen zijn saneringskredieten.

Uitvoeringsplan Sociaal Domein

44

5.4 Integrale domeinoverstijgende vraagstukken De voorgaande hoofdstukken geven een overzicht van verschillende thema’s of domeinen en de acties die we daarin ondernemen om te verbeteren. Daarbij staat per actie meestal ook welke verbindingen met andere domeinen nodig zijn in de realisering van de verbeteringen. Een aantal ‘vraagstukken’ in het sociaal domein kunnen niet eenvoudig onder één van de voorgaande hoofdstukken opgenomen worden. Het betreft in de kern vraagstukken die dermate complex zijn dat intensieve samenwerking vanuit meerdere domeinen en partners noodzakelijk is. Enkele voorbeelden van dergelijke integrale, domeinoverstijgende verbeteracties volgen hieronder.

5.4.1 Samenwerkingspartners GGD Haaglanden, JGZ-ZHW, Jeugdhulpaanbieders, GGZ Delfland, Bibliotheek Westland, Brijder, Vitis Welzijn, SKT, Cultuurweb en WNT-web, (sport)verenigingen, sportaanbieders, onderwijs en kinderopvang, huisartsen, regiogemeenten, regiopartners, DSW, diverse andere subsidieontvangers en gemeentelijke uitvoeringsteams, Veilig Thuis, Raad voor de Kinderbescherming We doen al heel veel in Westland. Naast de bestaande inzet volgen hieronder de acties die extra aandacht krijgen in de komende periode van dit uitvoeringsplan.

5.4.2 Wat gaan we verbeteren? Acties

Integraal

Ontwikkelen van domeinoverstijgend samenwerken Sociaal Domein en Zorg en Veiligheid, bestaande uit de volgende activiteiten: - Integrale afstemming in de Veiligheidskamer Zorg en Veiligheid - Ontwikkelen Sluitende aanpak Hoarding en Vervuiling - Ontwikkelen Aanpak voor personen met onbegrepen gedrag - Regionale visie Huiselijk geweld en Kindermishandeling (zie ook 5.2.3 en 5.2.4) Ontwikkelen van domeinoverstijgend samenwerken Sociaal Domein en medisch domein. Uitvoeren Transformatieplan RIGA (zie ook bij 3.2.3, 3.2.4 en 5.2.4) - Programmalijn inwoners in kwetsbare situaties: Ontwikkelen van een lokaal netwerk mentale gezondheid. Starten in 2026 met pilots Verkennend gesprekken in samenwerking met huisartsen,

Wonen, zorg, gezondheid, veiligheid, sociale basis

Uitvoeringsplan Sociaal Domein

Wonen, zorg, gezondheid, veiligheid, sociale basis

45

-

POH GGZ, Vitis Welzijn, Sociaal Kernteam en GGZ Delfland (preventieve trainingen mentale gezondheid, steunpunten mentale gezondheid, Herstelacademie en consultatiefunctie GGZ). Programmalijn ouderen: Sociale Benadering Dementie, integrale hulp en ondersteuning aan inwoners met dementie en hun naasten

5.4.3 Hoe gaan we dit evalueren en monitoren? We monitoren jaarlijks de voortgang via periodieke rapportages op basis van kpi’s. We evalueren en monitoren, samen met betrokkenen, aan de hand van: bereik, beschikbaarheid, cliëntonderzoek en budget. Acties

Monitoring van acties

Integrale afstemming in de Veiligheidskamer Zorg en Veiligheid

toename aantal casussen waarbij er afstemming is met alle betrokken uitvoerende teams van de gemeente (SKT, inkomen, schuldhulpverlening, Wmo, wonen) binnen het Sociaal Domein). Afname van het aantal casussen dat escaleert doordat er geen afstemming is tussen het Sociaal Domein en OOV. aantal casussen dat vroegtijdig in beeld is, zodat de situatie niet escaleert. afname aantal casussen waarbij ontruimingsmaatregelen nodig zijn vanwege een onveilige situatie, woonoverlast door stank of ongedierte afname aantal zorgmeldingen bij de politie

Ontwikkelen Sluitende aanpak Hoarding en Vervuiling;

Ontwikkelen Aanpak voor personen met onbegrepen gedrag Programmalijn inwoners in kwetsbare situaties Programmalijn ouderen

Uitvoeringsplan Sociaal Domein

afname aantal verwijzingen GGZ door aantal inzet ondersteuning binnen het Sociaal Domein aantal mensen met dementie dat gebruik maakt van ondersteuning van de welzijnsadviseur geheugenklachten; positief effect op kwaliteit van leven, kortere wachtlijst casemanager dementie; afname van aantal mantelzorgers dat overbelast is, aantal maanden dat mensen met dementie langer thuis wonen

46

6 Regie 6.1 Samen monitoren, uitvoeren, leren en verbeteren Het uitvoeringsplan voeren wij samen met onze maatschappelijke partners en gemeentelijke uitvoeringsteams uit. We willen blijven leren en ontwikkelen en daarvoor is goede informatie onmisbaar. Daarom verzamelen we consequent kwalitatieve en kwantitatieve informatie en verrijken die door ze te duiden in gesprekken met betrokkenen. We onderscheiden hierbij output en outcome. Output is de tastbare resultaten die worden geproduceerd door een bepaald proces of een bepaalde activiteit. Dit kunnen fysieke producten zijn of diensten. De output die je levert, leidt uiteindelijk tot een bepaald effect of resultaat: dat noemen we de outcome. Output Voor de korte termijn kiezen we een aantal activiteiten uit die we extra volgen om ervan te leren en verbeteren vanuit het besef dat het niet realistisch is om het vele aanbod in het sociaal domein allemaal in detail te monitoren. •

Opdrachtgever en opdrachtnemer bepalen met elkaar welk doel ze voor welk aanbod nastreven

•

We houden de volgende kengetallen van dat aanbod in de gaten: o o o o

Bereik: aantallen deelnemers bij activiteiten Beschikbaarheid: doorlooptijd en normen Cliëntervaringen: enquête / evaluatie door gebruikers gekoppeld aan activiteiten Budget: omvang in de vorm van subsidie of opdracht

Indien gewenst ontwikkelen we daarvoor een dashboard, introduceren we een app en/of analyseren we het gebruik van de website. •

We voeren het gesprek tussen opdrachtgever en opdrachtnemer of we de goede kant op bewegen.

Hiermee realiseren we een combinatie van verschillende vormen van kwantitatieve en kwalitatieve informatie, aan de hand waarvan we kunnen leren en verbeteren. We benutten de informatie die al beschikbaar is en maken zichtbaar wat we doen. Kwantitatieve informatie duiden we met de inbreng van praktijkkennis en ervaring. Wat zien we? Herkennen we het beeld? Kunnen we het verklaren? Wat zijn

3

lessen om het met elkaar beter te doen? Wat is onze verwachting voor de toekomst? Op deze manier bewegen we in de juiste richting en voorkomen we dat de vier kengetallen in plaats van een middel een doel op zich worden. Outcome Bij activiteiten die gericht zijn op het bevorderen van gezondheid en welbevinden van inwoners is het vaak moeilijk om de outcome, het maatschappelijke resultaat, te monitoren. Dit komt door een aantal factoren: 1. Langetermijneffecten Preventieve maatregelen zijn gericht op het voorkomen van problemen voordat ze ontstaan. De impact hiervan wordt vaak pas op lange termijn zichtbaar, waardoor het moeilijk is om directe en meetbare resultaten te verkrijgen. 2. Onzichtbare impact Succesvolle preventie betekent dat een probleem niet optreedt, wat lastig te kwantificeren is. Er zijn geen concrete gebeurtenissen die kunnen aantonen dat de maatregel heeft gewerkt, alleen een afwezigheid van negatieve uitkomsten. 3. Complexe oorzaken en invloed Maatschappelijke problemen worden vaak beïnvloed door meerdere factoren. Het is moeilijk vast te stellen welke specifieke preventieve maatregel verantwoordelijk is voor een verbetering, omdat andere elementen zoals economische omstandigheden of sociale ontwikkelingen ook een rol spelen. 4. Meetbaarheid en indicatoren Het vinden van geschikte indicatoren om preventieve resultaten te meten kan een uitdaging zijn.

Indicatoren zoals gedragsverandering, verhoogd welzijn of verminderde risico’s zijn moeilijk objectief te meten en vereisen vaak complexe onderzoeksmethoden. 5. Gebrek aan directe feedback Omdat preventieve maatregelen niet altijd directe gevolgen hebben, kan er een gebrek zijn aan snelle feedback. Dit maakt het lastig om beleid tijdig bij te sturen en optimaliseren. Outcome beoogt maatschappelijke effecten die pas na een langere periode worden gerealiseerd, waarbij geen causaal verband aanwezig hoeft te zijn. Daarom is outcome moeilijk te gebruiken om op kortere termijn je beleid bij te sturen. Wel houdt het de grote lijn in de gaten. GGD Haaglanden brengt eens in de vier jaar de gezondheid, het welzijn en de leefstijl van de Nederlandse bevolking (per gemeente) in kaart in haar gezondheidmonitors (zie ook hieronder onder 'Rapportage'). Dashboards Binnen het sociaal domein worden er dashboards met sturingsinformatie ontwikkeld in PowerBI, dit is zowel procesinformatie als managementinformatie. Op dit moment zijn er dashboards voor Wmo, Jeugd, Werk en Inkomen, Inburgering en Schuldhulpverlening. Deze dashboards laten de voortgang zien van beleidsuitvoering en werkprocessen. Dit stelt ons in staat om beleid te monitoren en prognoses maken voor de toekomst. Er is een voorstel gedaan voor een rapportagecyclus sociaal domein en de daarbij behorende verantwoordelijkheden.

Dit moet nog geformaliseerd worden.

Uitvoeringsplan Sociaal Domein

48

De doelstellingen volgen uit beleid en worden gemonitord in de periodieke rapportages. Aan de hand daarvan kan besloten worden tot bijsturing. Ook van de kernpartners wordt periodieke verantwoording verwacht over de bovengenoemde vier kengetallen. Dit is opgenomen in de dienstverleningsovereenkomsten, dan wel de subsidievoorwaarden of subsidiebeschikking of opdracht. Wat gaan we verbeteren? We leren en verbeteren op basis van kwalitatieve en kwantitatieve gegevens. Oriëntatie en eventueel een pilot uitvoeren naar doelen, mogelijkheden en voorwaarden om met onze partners te volgen en leren, om preventieve/basisvoorzieningen aan te laten sluiten op de behoeften van inwoners. Rapportage We rapporteren vier keer per jaar over de resultaten van het Sociaal Domein. We benutten de gegevens van andere bronnen die op wisselende momenten beschikbaar komen. Zo brengen de gezondheidsmonitors van de GGD Haaglanden, in samenwerking met GGD GHOR, JGZ, RIVM en CBS, de gezondheid, het welzijn en de leefstijl van inwoners in kaart per leeftijdsgroep. Jeugd 2021, 2023 en 2027, Jongvolwassenen 2022, 2024 en 2028 en Volwassenen en ouderen 2022, 2024 en 2028.

6.2 Governance We zetten in op gelijkwaardig partnerschap met gedeelde verantwoordelijkheid om de doelen in het sociaal domein te realiseren. Daarbij gaan we uit van de gezamenlijke visie en uitgangspunten in het SBSD die we met elkaar hebben ontwikkeld. Dit betekent onderling vertrouwen, oog hebben voor elkaars positie en belangen en gezamenlijke inzet met het doel om te leren en verbeteren. Partners en gemeente zijn gezamenlijk verantwoordelijk voor het uitvoeren van de acties en behalen van resultaten. In de onderlinge verhouding tussen de partners en de gemeente stuurt het bestuur in samenwerking met contractmanagers, accounthouders en mogelijk beleidsmedewerkers van de gemeente op het ‘wat’: de gewenste effecten en resultaten in de samenleving, vanuit vertrouwen en gezamenlijke verantwoordelijkheid. Het ‘hoe’ (benodigde acties en inzet om de effecten en resultaten te bereiken) is de expertise van de uitvoerende partners en de uitvoeringsteams van de gemeente. De gemeente is zowel formele opdrachtgever als partner in de uitvoering. Dat vraagt om duidelijke afspraken maken bij de financiering. De gemeente is financier in de vorm van subsidies en inkoop en ontkomt in die zin niet aan een controlerende houding: wat is er beloofd, wat wordt er waargemaakt, wat is daarvan het effect? We zoeken daarbij naar een goede balans tussen vertrouwen en controle.

We zetten in op goed accounthouderschap waarbij we voortgangsgesprekken voeren met maatschappelijke partners.

Uitvoeringsplan Sociaal Domein

49

7 Financiën Om de interventies uit het Uitvoeringsplan te kunnen realiseren zijn voldoende structurele en incidentele middelen nodig. Uit het recente benchmarkonderzoek van Cebeon blijkt dat de gemeente Westland niet meer uitgeeft aan het Sociaal Domein dan er via het gemeentefonds binnenkomt. Andere domeinen dragen dus niet bij aan het Sociaal Domein. Ook geeft Westland in vergelijking met andere vergelijkbare gemeenten minder uit aan het Sociaal Domein. De voorgestelde bestedingen voor het Sociaal Domein, passen momenteel binnen de begroting die we met de raad hebben afgesproken. In de begroting 2025 voorzagen we dat de kostenstijging ten koste zou gaan van de ambities in andere programma’s. Daarom namen we maatregelen. Het ombuigingsprogramma dat we zijn gestart bij jeugd, is succesvol. Bovendien heeft het Rijk in de meicirculaire 2025 gemeenten structureel en incidenteel extra middelen verstrekt. Hierdoor is de noodzaak om in de begroting 2026 te snijden in de uitgaven verdwenen. Dit wil niet zeggen dat de uitgaven door de vergrijzing niet gaan stijgen. De maatregelen die we voorstelden in het Strategisch Beleidskader zijn niet gericht op bezuinigen, maar op het dempen van de kosten zodat we de zorg ook in de toekomst voor onze kwetsbare inwoners kunnen behouden. De uitwerking van deze maatregelen is opgenomen in dit Uitvoeringsplan.

De financiële en inhoudelijke vertaling van het plan vindt plaats via de gebruikelijke P&C-documenten en verordeningen. Dit zijn de ‘knoppen’ waarop het college graag samen met de raad wil sturen, om Westland ook op de lange termijn leefbaar te houden voor alle generaties. Het Uitvoeringsplan betreft per onderwerp de volgende kosten: onderwerp Bestaanszekerheid Gezondheid Sociale basis en laagdrempelige ondersteuning Specialistische jeugdhulp Toegang met brede blik Werk en inkomen Wmo Eindtotaal

2026 2027 2028 2029 2030 225.000 130.000 130.000 130.000 130.000 707.000 957.000 962.000 607.000 612.000 496.000 1.076.000 1.076.000 196.000 176.000 840.000 1.715.000 1.715.000 715.000 215.000 260.000 210.000 30.000 30.000 30.000 250.000 250.000 250.000 150.000 150.000 100.000 100.000 100.000 100.000 100.000 2.878.000 4.438.000 4.263.000 1.928.000 1.413.000

De dekking voor deze uitgaven komt uit verschillende bronnen. Zo is er ruimte binnen de middelen voor eenzaamheid, de middelen voor de Jeugdhulp en binnen product onderwijs. Daarnaast zijn er door het Rijk incidentele middelen verstrekt voor jeugdzorg in de mei- en

Uitvoeringsplan Sociaal Domein

50

septembercirculaire. Aan de raad wordt in de begroting 2026 en in de Tweede Afwijkingenrapportage 2025 voorgesteld om de middelen te storten in de reserve Sociaal Domein en deze in te zetten voor de interventies in het Uitvoeringsplan. De middelen komen hiermee ten goede aan het transformeren van het Sociaal Domein en het financieel beheersbaar houden van de uitgaven in het Sociaal Domein. De dekking ziet er als volgt uit: dekkingsbron Eenzaamheid (pr 5 / Sterke basis) Jeugd (pr 5 / Jeugd) Reserve sociaal domein incidentele subsidie Rijk Septembercirculaire 2025 suicide preventie Onderwijs (pr 7 / Onderwijs) Eindtotaal

2026 2027 2028 2029 2030 216.000 266.000 266.000 266.000 266.000 600.000 1.045.000 1.050.000 1.045.000 1.050.000 1.915.000 3.030.000 2.850.000 520.000 50.000 57.000 57.000 57.000 57.000 57.000 40.000 40.000 40.000 40.000 40.000 2.878.000 4.438.000 4.263.000 1.928.000 1.413.000

Een klein deel van de uitgaven valt binnen programma 7, terwijl er maar € 40.000 dekking in programma 7 aanwezig is. Hierdoor is het noodzakelijk om aan de raad voor te stellen de volgende bedragen over te hevelen van programma 5 naar 7: budgetneutraal van pr 5 naar pr 7

110.000

105.000

110.000

105.000

110.000

Bij de Eerste Voortgangsrapportage 2026 worden de begrotingswijziging en de reserveonttrekkingen aan de raad voorgelegd. De genoemde bedragen zijn met de kennis van nu opgenomen. Bij het verder uitwerken is het mogelijk dat blijkt dat sommige bedragen nog moeten worden aangepast. De genoemde bedragen krijgt het college nog in diverse vormen aangeboden ter besluitvorming. Hierbij kan worden gedacht aan subsidiebesluiten of aanpassingen in de dienstverleningsovereenkomst met het Sociaal Kernteam. Tot slot het Sociaal Domein staat niet stil, maar blijft in beweging. Een nieuw kabinet kan bijvoorbeeld andere keuzes maken, met als gevolg een ander financieel plaatje. Daarom blijven we monitoren en –indien nodig- keuzes aan u en/of de Raad voorleggen.

Uitvoeringsplan Sociaal Domein

51

Bijlage 1 Overzicht van beleids- en uitvoeringsplannen waarnaar verwezen is Lijst met beleids-/uitvoeringsplannen, lange termijnagenda, enz. waarnaar in het uitvoeringsplan verwezen wordt. Evt samen met planning van rapportages/evaluaties. Wetten Jeugdwet Leerplichtwet Participatiewet Wetsvoorstel Wet aanpak meervoudige problematiek sociaal domein (WAMS) Wet gemeentelijke Anti-discriminatievoorziening Wet gemeentelijke schuldhulpverlening Wet inburgering Wet maatschappelijke ondersteuning Wet schuldsaneringsregeling natuurlijke personen Wet sociale werkvoorziening Wet Integrale Suïcidepreventie Wet Van school naar duurzaam werk Wet Inkomensvoorziening oudere en gedeeltelijk arbeidsongeschikte gewezen zelfstandigen (IOAZ) Beleids- en uitvoeringsplannen Aanpak Kostenbeheersing vanuit de Regiovisie Jeugdhulp Haaglanden en Hervormingsagenda Jeugd. AED-beleid Beleidsplan Inclusie en Regenbooggemeente Westland 2024-2026 Beleidsplan Schuldhulpverlening Hervormingsagenda Jeugd Individuele Plaatsing en Steun LEA Westland in combinatie met de Gezinsaanpak Laaggeletterdheid Lokale inclusie agenda handicap VN-verdrag Plan van aanpak dementievriendelijke gemeente 2024-2025 Programma Zelfredzaamheid met hulp, Eigen kracht, Netwerken in de buurt en Actief burgerschap (Vitis Welzijn)

Uitvoeringsplan Sociaal Domein

52

Regelingen Oekraïense ontheemden Regiovisie Jeugdhulp Haaglanden 2021-2026 Sociaal Vitaal, Welzijn op Recept en Eén tegen Eenzaamheid Strategisch Beleidskader Sociaal Domein 2025 Transformatieplan RIGA (Regionaal Integraal Gezondheidsakkoord) Uitvoeringsplan Brede SPUK-GALA Uitvoeringsplan Regiovisie Jeugdzorg Haaglanden 2025-2026 Uitvoeringsplan Strategisch Beleidskader Sociaal Domein 2025 t/m 2027

Uitvoeringsplan Sociaal Domein

53

Bijlage 2 Betekenis van afkortingen Afkorting

Betekenis

AED AI ASDW AZWA BBZ CBS DVO GALA GGD GGZ GHOR IOAW IOAZ IZA JGZ LEA Kpi’s NUO OGGZ PIAAC RIGA RIVM SBSD SKT SPUK UWV Wmo WNT-web

Automatische Externe Defibrillator Artifical Intelligence Adviesraad Sociaal Domein Westland Aanvullend Zorg- en Welzijnsakkoord Bijstand voor zelfstandigen Centraal Bureau voor de Statistiek Dienstverleningsovereenkomst Gezond en Actief Leven Akkoord Gemeenschappelijke Gezondheidsdienst Geestelijke gezondheidszorg Geneeskundige Hulpverleningsorganisatie in de Regio Wet inkomensvoorziening oudere en gedeeltelijk arbeidsongeschikte werkloze werknemers Wet inkomensvoorziening oudere en gedeeltelijk arbeidsongeschikte gewezen zelfstandigen Integraal Zorgakkoord Jeugdgezondheidszorg Lokale educatieve agenda Kritische prestatie indicatoren Niet-uitkering ontvangende Openbare geestelijke gezondheidszorg Programme for the International Assessment of Adult Competencies Regionaal Integraal Gezondheidsakkoord Rijksinstituut voor Volksgezondheid en Milieu Strategisch Beleidskader Sociaal Domein gemeente Westland Sociaal Kernteam Specifieke uitkering Uitvoeringsinstituut Werknemersverzekeringen Wet maatschappelijke ondersteuning Westland Natuur en Techniek web

Uitvoeringsplan Sociaal Domein

54

WSD-regio

ZEL

De regio Westland, Schieland, Delfland. Deze bestaat uit de gemeenten Westland, Delft, Midden-Delfland, Pijnacker-Nootdorp, Maassluis, Vlaardingen, Schiedam en Lansingerland). Dit is de Zorgkantoorregio van DSW. Zorgorganisatie Eerste Lijn

Uitvoeringsplan Sociaal Domein

55