2.2d) OER herziening omgevingsbeleid 2025 [25-0186133 ]
Tekst van het document
Omgevingseffectrapportage Herziening Omgevingsbeleid 2025 Definitief OER Dit OER is ontworpen als digitaal product. Link: https://planmer.zuid-holland.nl/
Datum: 17 oktober 2025
1
2
Inhoud Samenvatting ............................................................................................................ 8 Waarom een Herziening 2025 en waarom een OER? ................................................ 8 OER op basis van een mer-procedure ..................................................................... 8 Aanpak van het OER ............................................................................................... 9 Referentiesituatie: hoe staat de leefomgeving ervoor? ............................................. 9 Onderzoek naar doelbereik en leefomgevingseffecten ............................................10 Uitkomsten onderzoek naar doelbereik en leefomgevingseffecten ..........................10 ZH-PLG: grondwaterstand verhogen ...................................................................10 ZH-PLG: boerenlandvogels ................................................................................12 ZH-PLG: emissieplafond ....................................................................................15 ZH-PLG: drukfactoren N2000 .............................................................................16 Water Bodem Sturend (WBS) .............................................................................18 Toekomstbestendige ruimtelijke ontwikkeling (TRO)............................................20 Boerenerfmolens
...............................................................................................28 Warmte .............................................................................................................29 Windenergie (implementatie RES) ......................................................................31 Botsproeven: is het voorgestelde nieuwe beleid consistent? ...................................35 Voorkeursalternatief: voorgestelde wijzigingen in het ontwerp omgevingsbeleid: doelbereik en leefomgevingseffecten .....................................................................38 Voorkeursalternatief ZH-PLG: grondwaterstand verhogen ...................................38 Voorkeursalternatief ZH-PLG: boerenlandvogels .................................................39 Voorkeursalternatief ZH-PLG: emissieplafond ....................................................39 Voorkeursalternatief ZH-PLG: drukfactoren N2000 .............................................40 Voorkeursalternatief Water Bodem Sturend (WBS) ..............................................41 Voorkeursalternatief Toekomstbestendige Ruimtelijke Ontwikkeling (TRO) ..........42 Voorkeursalternatief Boerenerfmolens ...............................................................43 Voorkeursalternatief Warmte .............................................................................43
Voorkeursalternatief Windenergie ......................................................................44 Passende beoordeling ...........................................................................................45 Wat er na dit OER gebeurt ......................................................................................45 1. Voornemen: Herziening Omgevingsbeleid 2025 ......................................................47 1.1 Inleiding ..........................................................................................................47 1.2 Waarom een Herziening Omgevingsbeleid 2025? ..............................................47 1.3 Waarom een OER?...........................................................................................48 1.4 De mer-procedure ...........................................................................................49 3
1.5 Leeswijzer .......................................................................................................50 2. Aanpak van het OER ..............................................................................................51 2.1 Proces en aanpak ............................................................................................51 2.2 Totstandkoming en kwaliteitscontrole ..............................................................52 3.
Referentiesituatie: hoe staat de leefomgeving ervoor? .........................................53 3.1
Waarom een ‘Foto van de Leefomgeving’? ...................................................53
3.2
Monitor leefomgeving en beoordelingsaspecten OER ...................................53
3.3
Wijze van beoordelen..................................................................................56
3.4
Overzichtstabel Foto van de Leefomgeving ..................................................57
4. Inleiding op de deelrapporten beleidsalternatieven, leefomgevingseffecten en doelbereik ................................................................................................................59
5.
4.1
Totstandkoming alternatieven .....................................................................59
4.2
Toelichting beoordeling doelbereik ..............................................................59
4.3
Toelichting beoordeling leefomgevingseffecten ...........................................60
Deelrapport Zuid-Holland Programma Landelijk Gebied (ZH-PLG) .......................63 5.1. Grondwaterstand verhogen .........................................................................63 5.2 Boerenlandvogels ........................................................................................68 5.3 Emissieplafond ammoniak ...........................................................................73 5.4 Drukfactoren N2000 .....................................................................................79 5.5 Uitwerking scores overzichtstabel effecten ZH-PLG .......................................89
6. Deelrapport Water en Bodem Sturend (WBS)........................................................ 157 6.1
Beschrijving van de alternatieven .............................................................. 157
6.1.1. Probleemstelling en doelstelling WBS .................................................... 157 6.1.2 Toelichting instrumenten: klimaatonderlegger en prestatie-eisen .............. 157 6.1.3 Uitwerking beleidsalternatieven ............................................................... 160
7.
6.2.
Beoordeling doelbereik ............................................................................. 161
6.3.
Effectbeoordeling WBS ............................................................................. 162
6.4.
Uitwerking scores overzichtstabel effecten WBS ........................................ 163
Deelrapport Toekomstbestendige ruimtelijke ontwikkeling (TRO) ....................... 185 7.1 Probleemstelling en doelstelling TRO ............................................................. 185 7.2
Beschrijving en beoordeling van de alternatieven TRO ................................ 187
7.2.1
Steviger beschermen onbebouwd gebied ........................................... 187
7.2.2.
Sturen op kwaliteit en selectieve groei in bebouwd gebied ................... 197
7.3
Uitwerking scores overzichtstabel effecten TRO ......................................... 207
7.4
Bijlagen TRO ............................................................................................. 264
7.4.1.
Bijlage 1: Aspecten van Brede Welvaart .................................................. 264 4
7.4.2. groen
Bijlage 2: Referentiewaarden voor bouwdichtheden, functiemenging en 265
7.4.3.
Bijlage 3: Referentiewaarden voor voorzieningen (indicatief) ................... 266
8.
Deelrapport Boerenerfmolens .......................................................................... 267 8.1
Probleemstelling en doelstelling boerenerfmolens ..................................... 267
8.2
Uitwerking beleidsalternatieven boerenerfmolens ..................................... 267
8.2.1. Toelichting gebruikte data....................................................................... 278 8.2.2.
Samenvatting statistieken .................................................................. 280
8.3
Beoordeling doelbereik boerenerfmolens .................................................. 280
8.4
Effectbeoordeling boerenerfmolens .......................................................... 283
8.5
Uitwerking scores overzichtstabel effecten boerenerfmolens ..................... 284
9. Deelrapport Warmte ........................................................................................... 311 9.1 Probleemstelling en doelstelling Warmte ........................................................ 311 9.1.1. Aanleiding en achtergrond ...................................................................... 311 9.1.2 Probleemstelling ..................................................................................... 315 9.1.3. Doelstelling ........................................................................................... 315 9.2 Uitwerking beleidsalternatieven Warmte ........................................................ 315 9.3 Beoordeling doelbereik Warmte ..................................................................... 320 9.4 Effectbeoordeling Warmte ............................................................................. 321 9.5. Uitwerking scores overzichtstabel effecten Warmte ....................................... 323 10.
Deelrapport Windenergie ............................................................................. 344
10.1 Inleiding ...................................................................................................... 344 Aanleiding en achtergrond ............................................................................... 344 Scope ............................................................................................................. 344 Referentieturbine in dit OER ............................................................................. 345 Referentiesituatie – windenergie Zuid-Holland .................................................. 345 Pijplijnprojecten windenergie ........................................................................... 346 Aanpak: van gehele RES-regio naar onderzoeksgebieden in alternatieven via een belemmeringenanalyse ................................................................................... 348 10.2 Analyse harde belemmeringen ..................................................................... 349 10.3 Analyse complexe belemmeringen ............................................................... 350 Complexe belemmeringen: natuurgebieden en soorten .................................... 351 Complexe belemmeringen: leefomgeving ......................................................... 359 Complexe belemmeringen: veiligheid ...............................................................
371 Complexe belemmeringen: landschappelijke inpassing en ruimtelijke kwaliteit . 375 10.4 Alternatieven wind – effectbeoordelingen ..................................................... 375 5
Vier alternatieven ............................................................................................ 375 Werkwijze alternatiefontwikkeling .................................................................... 375 Alternatief 1: aangeleverde locaties (door gemeenten en waterschappen) ......... 377 Alternatief 2: Natuur ........................................................................................ 379 Alternatief 3: Leefomgeving .............................................................................. 383 Alternatief 4: Landschap .................................................................................. 385 10.5 Effectbeoordeling alternatieven.................................................................... 388 Beoordeling natuurgebieden en soorten ........................................................... 388 Beoordeling leefomgeving ................................................................................ 392 Beoordeling veiligheid ...................................................................................... 395 Beoordeling landschappelijke inpassing en ruimtelijke kwaliteit ........................ 398 Beoordeling doelbereik en vergelijking alternatieven onderling .......................... 407 10.6 Nadere analyse: technisch best beoordeelde gebieden .................................
410 Effectbeoordeling technisch best beoordeelde gebieden .................................. 414 11. Botsproeven: is het voorgenomen beleid consistent? ......................................... 432 11.1 Aanleiding, doel en scope van de botsproeven .............................................. 432 11.2
Uitkomsten botsproeven........................................................................... 434
12. Vervolg op dit OER ............................................................................................. 436 12.1 Voorkeursalternatief: voorgestelde wijzigingen in het ontwerp omgevingsbeleid: doelbereik en leefomgevingseffecten ....................................... 436 Voorkeursalternatief ZH-PLG: grondwaterstand verhogen ................................. 436 Voorkeursalternatief ZH-PLG: boerenlandvogels ............................................... 437 Voorkeursalternatief ZH-PLG: emissieplafond .................................................. 438 Voorkeursalternatief ZH-PLG: drukfactoren N2000 ........................................... 438 Voorkeursalternatief Water Bodem Sturend (WBS) ............................................ 439 Voorkeursalternatief Toekomstbestendige Ruimtelijke Ontwikkeling (TRO) ........ 440 Voorkeursalternatief Boerenerfmolens ............................................................. 441 Voorkeursalternatief Warmte ........................................................................... 441 Voorkeursalternatief Windenergie .................................................................... 442 12.2
Vervolg Herziening 2025 ............................................................................ 443
12.3
Onzekerheden en monitoring .................................................................... 443
Passende beoordeling ......................................................................................... 445 13.
Bijlage: Foto van de Leefomgeving ................................................................ 447
13.1
Economie .................................................................................................... 447
13.1.1
Agrarisch verdienvermogen ................................................................... 447
13.1.2
Bedrijventerreinvoorraadontwikkeling .................................................... 453 6
13.2
Klimaat ........................................................................................................ 457
13.2.1.
Uitstoot broeikasgassen (waaronder veenoxidatie) ................................. 457
13.2.2.
Klimaatadaptatie (hittestress, wateroverlast en overstromingsdiepte) ..... 460
13.3
Water en bodem .......................................................................................... 470
13.3.1.
Water ................................................................................................... 470
13.3.2.
Bodemkwaliteit ..................................................................................... 478
13.3.3.
4D Ordening ......................................................................................... 482
13.4
Ruimtelijke kwaliteit ..................................................................................... 486
13.4.1.
Landschappelijke kwaliteit .................................................................... 486
13.4.2.
Cultuurhistorie en erfgoed ..................................................................... 491
13.4.3.
Archeologie .......................................................................................... 494
13.5
Milieu .......................................................................................................... 499
13.5.1.
Geluid .................................................................................................. 499
13.5.2.
Luchtkwaliteit ....................................................................................... 502
13.5.3.
Licht ..................................................................................................... 505
13.5.4.
Geur ..................................................................................................... 507
13.6
Natuur ......................................................................................................... 511
13.6.1.
Natura 2000 (VR en HR) ......................................................................... 511
13.6.2.
Kwaliteit NNN ....................................................................................... 515
13.6.3.
Soortendiversiteit.................................................................................. 517
13.7
Energie ........................................................................................................ 519
13.7.1
Energiegebruik ...................................................................................... 519
13.7.2
Duurzame energieopwekking ................................................................. 523
13.7.3
Netcapaciteit ........................................................................................ 525
13.8
Veiligheid..................................................................................................... 529
13.8.1. 13.9
Externe veiligheid .................................................................................. 529
Wonen en Welzijn ........................................................................................ 535
13.9.1.
Woningbouw......................................................................................... 535
13.9.2.
Nabijheid voorzieningen ........................................................................ 538
13.9.3.
Beweegvriendelijke leefomgeving .......................................................... 541
13.9.4.
Leefbaarheid ........................................................................................ 543
7
Samenvatting Dit is de samenvatting van het Omgevingseffectrapport (hierna OER) Herziening Omgevingsbeleid 2025 (hierna Herziening 2025). Het OER dient ter ondersteuning van de besluitvorming over de voorgestelde wijzigingen van het Omgevingsbeleid van de Provincie ZuidHolland. Aan de hand van alternatieven zijn doelbereik en leefomgevingseffecten van de voorgestelde wijzigingen onderzocht.
Waarom een Herziening 2025 en waarom een OER? Het Omgevingsbeleid van de provincie Zuid-Holland wordt regelmatig herzien, om het actueel en ontwikkelingsgericht te houden. Nieuwe ontwikkelingen en nieuwe inzichten kunnen aanleiding geven tot vernieuwing en aanpassing van het omgevingsbeleid. Voor de herziening 2025 vormen verschillende onderwerpen aanleiding om aanpassingen door te voeren in het omgevingsbeleid. Het gaat onder meer om de nieuwe ruimtelijke koers van Zuid-Holland (toekomstbestendige ruimtelijke ontwikkeling), het Zuid-Hollands Programma Landelijk Gebied (hierna ZH-PLG), de opwek van duurzame energie en de verwerking van een deel van de afspraken uit het coalitieakkoord 2023-2027 ‘Krachtig Zuid-Holland’. Het Omgevingsbeleid vormt een kader voor toekomstige activiteiten die belangrijke gevolgen met zich mee kunnen brengen voor het milieu en de leefomgeving. Een milieueffectenrapport brengt de milieueffecten van een plan of project in kaart. Om PS en belanghebbenden een omvattend en completer beeld van de mogelijke effecten van de Herziening 2025 is besloten om een OER op te stellen. Het OER bevat – naast milieueffecten – ook informatie over sociale en economische effecten.
Het doel van het OER is om informatie aan te leveren die nodig is voor een zorgvuldig besluit over de herziening van het Omgevingsbeleid waarbij de relevante leefomgevingseffecten worden meegewogen.
OER op basis van een mer-procedure Voor de Herziening 2025 is een mer-procedure doorlopen. Deze procedure startte met een openbare kennisgeving en de publicatie van de startnotitie en de Notitie Reikwijdte en Detailniveau (hierna NRD) op 14 mei 2024.1 Deze documenten zijn ter inzage gelegd en ter advies voorgelegd aan de Commissie mer.2 Dit heeft geleid tot wijzigingen in de scope en de NRD. 3 Met de NRD als basis is het OER opgesteld. Samen met het ontwerp van de Herziening 2025 wordt het OER ter inzage gelegd. Ook zal het OER ter toetsing aan de Commissie mer worden voorgelegd. Met de zienswijze en het advies van de Commissie mer worden de herziening 2025 en het OER definitief gemaakt. Als laatste volgt het besluit. Deze documenten worden dan vastgesteld door de Gedeputeerde Staten, en aansluitend door de Provinciale Staten.
Provincie Zuid-Holland, Startnotitie en NRD Herziening Omgevingsbeleid 2025: https://www.zuidholland.nl/politiek-bestuur/gedeputeerde-staten/besluiten/besluit/startnotitie-en-notitie-reikwijdte-endetailniveau-herziening-omgevingsbeleid-20. 2 Commissie voor de milieueffectrapportage, Herziening Omgevingsbeleid 2025 Provincie Zuid-Holland: advies over reikwijdte en detailniveau van het milieueffectrapport (2025), https://www.commissiemer.nl/docs/mer/p39/p3907/a3907rd.pdf. 3 Commissie voor de milieueffectrapportage, Herziening Omgevingsbeleid 2025 Provincie Zuid-Holland: advies over reikwijdte en detailniveau van het milieueffectrapport (2025), https://www.commissiemer.nl/docs/mer/p39/p3907/a3907rd.pdf, Verwerken advies Commissie mer OER Herziening Omgevingsbeleid 2025, Verwerken advies Commissie mer OER Herziening Omgevingsbeleid 2025 - Provincie Zuid-Holland. 1
8
Aanpak van het OER Onderstaande processchema beschrijft de aanpak van het OER. Hoofdstuk 2 bevat een nadere toelichting op de aanpak van het OER.
Referentiesituatie: hoe staat de leefomgeving ervoor? Als basis voor het beoordelen van de leefomgevingseffecten is in dit OER een ‘Foto van de Leefomgeving’ opgesteld. In de Foto van de Leefomgeving is voor de 25 beoordelingsaspecten de referentiesituatie uitgewerkt. De basis voor de beoordelingsaspecten in dit OER is gelegd in de Monitor Leefomgeving.4 Onderstaande tabel bevat een overzicht van de referentiesituatie op alle beoordelingscriteria. Voor de meeste criteria geldt dat er sprake is van knelpunten. Deze knelpunten zijn voor een belangrijk deel locatiespecifiek. Waar nodig en mogelijk is in de referentiesituatie een locatiespecifieke beoordeling van de referentiesituatie opgenomen met behulp van geografische informatie (GIS). Toelichting, onderbouwing en kaartmateriaal (GIS-viewers) zijn te vinden in hoofdstuk 13, Bijlage: Foto van de Leefomgeving.
4
Beoordelingscriteria
Referentiesituatie
Agrarisch verdienvermogen
Huidige situatie Geen knelpunten
Autonome ontwikkeling Neutrale / geen ontwikkeling
Bedrijventerrein voorraadontwikkeling
Wisselende knelpunten
Neutrale / geen ontwikkeling
Uitstoot broeikasgassen
Veel knelpunten
Neutrale / geen ontwikkeling
Klimaatadaptatie – hittestress
Wisselende knelpunten
Negatieve ontwikkeling
Klimaatadaptatie – wateroverlast
Wisselende knelpunten
Negatieve ontwikkeling
Klimaatadaptatie – overstromingsdiepte
Veel knelpunten
Negatieve ontwikkeling
Water - oppervlaktewater kwaliteit
Veel knelpunten
Neutrale / geen ontwikkeling
Water – waterbeschikbaarheid
Wisselende knelpunten
Negatieve ontwikkeling
Water - grondwater
Wisselende knelpunten
Positieve ontwikkeling
Bodemkwaliteit
Wisselende knelpunten
Neutrale / geen ontwikkeling
Zie: Provincie Zuid-Holland, Monitor Leefomgeving: https://monitorleefomgeving.zuid-holland.nl/.
9
4D ordening – drukte in de ondergrond
Veel knelpunten
Negatieve ontwikkeling
4D ordening – bodemdaling
Veel knelpunten
Negatieve ontwikkeling
Landschappelijke kwaliteit
Wisselende knelpunten
Negatieve ontwikkeling
Cultuurhistorie en erfgoed
Wisselende knelpunten
Neutrale / geen ontwikkeling
Archeologie
Veel knelpunten
Neutrale / geen ontwikkeling
Geluid
Wisselende knelpunten
Neutrale / geen ontwikkeling
Luchtkwaliteit
Wisselende knelpunten
Negatieve ontwikkeling
Licht
Wisselende knelpunten
Neutrale / geen ontwikkeling
Geur
Onbekend
Onbekend
N2000
Veel knelpunten
Negatieve ontwikkeling
NNN
Wisselende knelpunten
Neutrale / geen ontwikkeling
Soortendiversiteit
Wisselende knelpunten
Neutrale / geen ontwikkeling
Energiegebruik
Geen knelpunten
Neutrale / geen ontwikkeling
Duurzame energieopwekking
Veel knelpunten
Neutrale / geen ontwikkeling
Netcapaciteit
Wisselende knelpunten
Negatieve ontwikkeling
Externe veiligheid
Onbekend
Negatieve ontwikkeling
Woningbouw
Veel knelpunten
Negatieve ontwikkeling
Nabijheid voorzieningen
Wisselende knelpunten
Negatieve ontwikkeling
Beweegvriendelijke leefomgeving
Wisselende knelpunten
Neutrale / geen ontwikkeling
Leefbaarheid
Wisselende knelpunten
Neutrale / geen ontwikkeling
Onderzoek naar doelbereik en leefomgevingseffecten Voor de beleidsvoornemens in de Herziening 2025 zijn verschillende alternatieven uitgewerkt. In dit OER is per beleidsalternatief een (kwalitatieve) beoordeling van het doelbereik gemaakt. Daar wordt beoordeeld in hoeverre het aannemelijk is dat dankzij het beleidsalternatief het geformuleerde doel wordt behaald. Ook is per beleidsalternatief een beoordeling van de relevante leefomgevingseffecten gemaakt. Voor alle relevante beoordelingscriteria uit de Foto van de Leefomgeving is bepaald wat de directe en indirecte gevolgen van de betreffende uitspraak kunnen zijn ten opzichte van de referentiesituatie.
Uitkomsten onderzoek naar doelbereik en leefomgevingseffecten Hieronder worden per alternatief de effecten op doelbereik en leefomgeving weergegeven. De overzichtstabellen geven een beeld van het doelbereik en de (mogelijke) positieve en negatieve effecten van de beleidsalternatieven. In hoofdstuk 5 tot en met 10 zijn beoordelingstabellen met een nadere toelichting en onderbouwing uitgewerkt.
ZH-PLG: grondwaterstand verhogen In de Zuid-Hollandse veenweiden leidt ont- en afwatering van de veenbodem, ten behoeve van het agrarische (grasland)gebruik tot CO2-uitstoot en bodemdaling. Dat gebeurt door oxidatie van het veen, het materiaal rot weg waardoor de bodem snel kan dalen. Als (doordat) de waterpeilen mee dalen met de bodemdaling (dat gebeurt door om de zoveel jaren de peilen te “indexeren”) gaat het proces van bodemdaling en CO2-emissie steeds door. Er zijn vijf
10
alternatieven onderzocht voor het beleidsvoornemen grondwaterstand verhogen. Met alternatief 4 en 5 wordt de doelstelling voor reductie van broeikasgassen uit veen volledig behaald. Bij alternatief 1 tot en met 3 is er sprake van een doelgat. ZHPLG: grondwaterstand verhogen Doelstelling: In het Nationaal Klimaatakkoord is vastgelegd dat de reductie van broeikasgassen (CO2- eq) uit veen tegen 2030 met 1 Mton per jaar verminderd moet worden. Waarvan ZuidHolland 21% ofwel 0,21 Mton per jaar voor zijn rekening neemt. Concreet betekent dit dat 210.000 ton CO2 per jaar gereduceerd moet worden. Het reductiedoel voor 2030 is een tussendoel. De Klimaatwet is gericht op verdere reductie (naar nul emissie) in 2050. Beoordeling doelbereik en toelichting: Alternatief 1: Slootwaterpeil Bij dit alternatief is het specifieke doelbereik niet onderzocht. naar 50cm-mv (maar Omdat dit alternatief het minste impact heeft op CO2slootpeilen die ondieper zijn reductie, zal het doelbereik hierbij het kleinst zijn. niet omlaag brengen) Alternatief 2. Slootwaterpeil op Bij alternatief 2 is de totale jaarlijkse reductie CO2-uitstoot circa huidige peil (mediaan van 47%. Dat bekent dus dat jaarlijks 47% van de 210.000 ton te <40 cm-mv) reduceren CO2 per jaar wordt gereduceerd.
Ondanks dat een positief effect op zal treden, wordt hiermee de doelstelling voor reductie van broeikasgasemissie uit veen, zoals vastgelegd in het Nationaal Klimaatakkoord, niet gehaald. Alternatief 3. Huidig Bij alternatief 3 is de totale jaarlijkse reductie CO2-uitstoot slootwaterpeil + vernatting door 65%. Dat bekent dus dat jaarlijks 65% van de 210.000 ton te Passief Water Infiltratie reduceren CO2 per jaar wordt gereduceerd. Ondanks dat een Systeem (PWIS) positief effect op zal treden, wordt hiermee de doelstelling voor reductie van broeikasgasemissie uit veen niet gehaald. Alternatief 4. Slootwaterpeil Bij alternatief 4 wordt jaarlijks 103% van de 210.000 ton te hoger dan huidig, naar 30cm-mv reduceren CO2 per jaar gereduceerd. De doelstelling voor + vernatting door Actief Water jaarlijkse reductie van broeikasgasemissie uit veen wordt met Infiltratie Systeem (AWIS) dit alternatief gehaald (en 3% meer). Alternatief 5: Slootwaterpeil Bij alternatief 5 is de totale jaarlijkse reductie CO2-uitstoot hoger, naar 20cm-mv zonder 121%. Dat bekent dus dat jaarlijks 121% van de 210.000 ton vernattingsmaatregelen te reduceren CO2 per jaar wordt gereduceerd. De doelstelling voor jaarlijkse reductie van broeikasgasemissie uit veen wordt met dit alternatief gehaald (en 21% meer). Het verhogen van de grondwaterstand heeft positieve effecten voor natuurkwaliteit en soortendiversiteit.
Ook zijn er positieve effecten voor bodemdaling en de kwaliteit en kwantiteit van grondwater. Vanwege de aanvullende watervraag zijn er wel negatieve effecten te verwachten op het oppervlaktewater, waterbeschikbaarheid en wateroverlast. De verwachte positieve en negatieve effecten nemen toe met de verhoging van het waterpeil (alternatief 5 kent dus de grootste positieve en ook negatieve effecten). Beoordelingscriteria
Agrarisch verdienvermogen
Referentiesituatie Huidige situatie
Autonome ontwikkeling
Geen knelpunten
Neutrale / geen ontwikkeling
Beoordelin g Alternatief 1:
Beoordelin g alternatief 2:
Beoordelin g alternatief 3:
Beoordelin g alternatief 4:
Beoordelin g Alternatief 5:
50 cm
Huidige peil (<40 cm)
Huidig peil + PWIS
30 cm + AWIS
20cm zonder maatregelen
-
+
-
--
0
11
Bedrijventerreinvoorraadontwikkeling Uitstoot broeikasgassen Klimaatadaptatie – hittestress Klimaatadaptatie – wateroverlast Klimaatadaptatie overstromingsdiep te Oppervlaktewater kwaliteit Waterbeschikbaar heid Grondwater Bodemkwaliteit 4D ordening: drukte in de ondergrond 4D ordening: bodemdaling Landschappelijke kwaliteit Cultuurhistorie en erfgoed Archeologie Luchtkwaliteit Geur N2000 NNN Soortendiversiteit Energiegebruik Woningbouw Leefbaarheid
Wisselend knelpunten
Neutrale / geen ontwikkeling
Veel knelpunten Wisselende knelpunten Wisselende knelpunten Veel knelpunten
Neutrale / geen ontwikkeling Negatieve ontwikkeling Negatieve ontwikkeling Negatieve ontwikkeling
Veel knelpunten Wisselend knelpunten Wisselende knelpunten Wisselende knelpunten Veel knelpunten
Neutrale / geen ontwikkeling Negatieve ontwikkeling Positieve ontwikkeling Neutrale / geen ontwikkeling Negatieve ontwikkeling
Veel knelpunten Wisselende knelpunten Wisselende knelpunten Veel knelpunten Wisselende knelpunten Onbekend
Negatieve ontwikkeling Negatieve ontwikkeling Neutrale / geen ontwikkeling Neutrale / geen ontwikkeling Negatieve ontwikkeling Onbekend
Veel knelpunten Wisselende knelpunten Wisselende knelpunten Geen knelpunten Veel knelpunten Wisselende knelpunten
Negatieve ontwikkeling Neutrale / geen ontwikkeling Neutrale / geen ontwikkeling Neutrale / geen ontwikkeling Negatieve ontwikkeling Neutrale / geen ontwikkeling
0
-
0
-
-
0
+
+
++
++
0
0
0
0
0
0
-
0
--
--
0
-
0
--
--
0
-
--
--
--
0
-
--
--
--
0
+
+
++
++
0
-
-
--
--
0
0
0
0
0
0
+
+
++
++
0
++
+
++
-
0
0
0
+
+
0
0
+
+
+
0
+
0
++
++
0
+
0
+
+
0
0
+
+
++
0
0
+
+
++
0
0
+
++
++
0
0
0
-
0
0
-
0
-
-
?
?
?
?
?
ZH-PLG: boerenlandvogels De weidegebieden in onder andere het Groene Hart zijn van landelijk en Europees belang voor weidevogels en andere diersoorten. Van de grutto broedt ongeveer 16% van de Nederlandse populatie binnen de provinciegrenzen. De populaties van grutto en andere weidevogels nemen sterk af. Er zijn twee alternatieven onderzocht voor het beleidsvoornemen boerenlandvogels. Alternatief 1 zal ten opzichte van de referentiesituatie geen wezenlijke bijdrage leveren aan extra broedparen. Alternatief 2 zal vanwege de inzet van effectieve ‘zware beheermaatregelen’ (zoals het verhogen van het slootwaterpeil tot 30cm) de grootste bijdrage aan het doelbereik leveren. Ten opzichte van alternatief 1 is dit alternatief ook meer sturend waardoor het aannemelijker is dat de beoogde effecten in de praktijk gerealiseerd zullen worden.
12
ZHPLG: Boerenlandvogels Doelstelling: Voor weidevogels wordt in het kader van de Europese inbreukprocedure op korte termijn een actuele doelstelling verwacht. Voor zowel weide- als akkervogels zal in het natuurplan, dat in het kader van de verordening natuurherstel opgesteld wordt door het rijk, naar verwachting ook een doelstelling geformuleerd worden. Tot die tijd houdt de provincie Zuid-Holland vast aan de opgaven uit het voormalige NPLG, waarin de opgave voor Zuid-Holland circa 3.500 extra broedparen van de grutto als vlaggenschip voor de weidevogels bedroeg. En de opgave voor akkervogels werd vertaald in circa 300 extra broedparen van de patrijs. Als je die aantallen doorvertaalt naar benodigd oppervlak dan zou dat resulteren in een kwantitatieve hectare-opgave voor weidevogels van 11.000 ha en voor akkervogels van 1.900 ha (geschikt areaal). De doelstelling voor extra broedparen en hectares heeft een grote overlap met de opgave voor het verhogen van de grondwaterstand voor reductie van CO2-emissie in het veenweidegebied. Beoordeling doelbereik en toelichting: Alternatief 1: Alternatief 1 is gericht op de uitvoering via het bestaand Aantalsdoelstelling instrumentarium. Uitgangspunt is dat boeren vrijwillig boerenlandvogels opnemen in deelnemen. Door de betere vergoedingen zullen meer omgevingsvisie, uitvoering via boeren, meer zwaar beheer willen afsluiten.
De effecten op bestaand instrumentarium doelbereik zijn afhankelijk van de inrichting van het instrumentarium. Doelbereik: het doelbereik is dus afhankelijk van de specifieke uitvoering van het instrumentarium en lokale en bedrijfsmatige condities. De inzet van zwaardere maatregelen zal een grotere bijdrage leveren aan het doelbereik. Tegelijkertijd hebben deze maatregelen de grootste impact op de agrarische bedrijfsvoering. Op voorhand zijn derhalve geen uitspraken te doen over doelbereik in termen van aantal broedparen. Alternatief 2: Alternatief 2 kent een sterkere provinciale sturing door in Provincie stuurt op kerngebieden bepaalde gebieden eisen op de leggen aan de agrarische met aparte ruimtelijke status bedrijfsvoering. Daarbij wijst de provincie in de omgevingsverordening, afhankelijk van de doelstelling, een aantal gebieden aan van 1.000-2.000 ha waar weidevogels op z’n minst een volwaardige neventak worden binnen de agrarische bedrijfsvoering. Dit betreft de Krimpenerwaard, Alblasserwaard, Midden-Delfland, en de regio’s Nieuwkoop, Bodegraven en Kaag. In deze gebieden is agrarisch medegebruik mogelijk, maar met extra eisen aan beheer een inrichting gericht op weidevogels.
Het gaat dan om het verhogen van het waterpeil tot circa 30 cm onder maaiveld, het extensiveren van het grondgebruik door het verminderen van de veedichtheid en de bemesting, het inzetten op meer kruidenrijk grasland en meer (extensieve) beweiding, het tegengaan van predatie. Doelbereik: vanwege de inzet van effectieve ‘zware beheermaatregelen’ (zoals het verhogen van het slootwaterpeil tot 30cm) zal dit alternatief de grootste bijdrage aan het doelbereik leveren. Ten opzichte van alternatief 1 is dit alternatief meer sturend waardoor het
13
aannemelijker is dat de beoogde effecten in de praktijk gerealiseerd zullen worden. Het doelbereik is dus afhankelijk van de specifieke uitvoering van het instrumentarium en lokale en bedrijfsmatige condities. De inzet van zwaardere maatregelen zal een grotere bijdrage leveren aan het doelbereik. Op voorhand zijn derhalve geen uitspraken te doen over doelbereik in termen van aantal broedparen. Alternatief 1 is niet onderscheidend ten opzichte van de referentiesituatie. De leefomgevingseffecten zijn derhalve als neutraal beoordeeld. Alternatief 2 heeft positieve effecten voor natuurkwaliteit en soortendiversiteit. Ook zijn er positieve effecten voor bodemdaling en de landschappelijke kwaliteit. Vanwege de aanvullende watervraag zijn er wel negatieve effecten te verwachten op het oppervlaktewater, waterbeschikbaarheid en wateroverlast. Ook is er een mogelijk negatief effect op agrarisch verdienvermogen. Beoordelingscriteria
Referentiesituatie Huidige situatie
Autonome ontwikkeling
Agrarisch verdienvermogen Bedrijventerreinvoorraa dontwikkeling Uitstoot broeikasgassen
Geen knelpunten Wisselend knelpunten Veel knelpunten Wisselende knelpunten Wisselende knelpunten Veel knelpunten Veel knelpunten Wisselend knelpunten Wisselende knelpunten Wisselende knelpunten Veel knelpunten Veel knelpunten Wisselende knelpunten Wisselende knelpunten Veel knelpunten Wisselende knelpunten Onbekend
Neutrale / geen ontwikkeling Neutrale / geen ontwikkeling Neutrale / geen ontwikkeling Negatieve ontwikkeling Negatieve ontwikkeling Negatieve ontwikkeling Neutrale / geen ontwikkeling Negatieve ontwikkeling Positieve ontwikkeling Neutrale / geen ontwikkeling Negatieve ontwikkeling Negatieve ontwikkeling Negatieve ontwikkeling Neutrale / geen ontwikkeling Neutrale / geen ontwikkeling Negatieve ontwikkeling Onbekend
Veel knelpunten Wisselende knelpunten
Negatieve ontwikkeling Neutrale / geen ontwikkeling
Klimaatadaptatie – hittestress Klimaatadaptatie – wateroverlast Klimaatadaptatie overstromingsdiepte Oppervlaktewater kwaliteit Waterbeschikbaarheid Grondwater Bodemkwaliteit 4D ordening: drukte in de ondergrond 4D ordening: bodemdaling Landschappelijke kwaliteit Cultuurhistorie en erfgoed Archeologie Luchtkwaliteit Geur N2000 NNN
Beoordeling Alternatief 1:
Beoordeling alternatief 2:
Aantalsdoelstelling boerenlandvogels opnemen in omgevingsvisie, uitvoering via bestaand instrumentarium
Provincie stuurt op kerngebieden met aparte ruimtelijke status.
0
-
0
0
0
+
0
0
0
-
0
-
0
0
0
-
0
+
0
0
0
0
0
++
0
++
0
+
0
+
0
0
0
+
0
++
0
++
14
Soortendiversiteit Energiegebruik Woningbouw Leefbaarheid
Wisselende knelpunten Geen knelpunten Veel knelpunten Wisselende knelpunten
Neutrale / geen ontwikkeling Neutrale / geen ontwikkeling Negatieve ontwikkeling Neutrale / geen ontwikkeling
0
++
0
0
0
0
0
?
ZH-PLG: emissieplafond Te hoge stikstofdepositie leidt tot verslechtering van de natuur. De reductie van stikstofemissies is wettelijk vastgelegd als resultaatsverplichting. Volgens deze verplichting moet in 2035 landelijk minimaal 74% van het areaal van alle stikstofgevoelige habitats en leefgebieden van soorten in Natura 2000-gebieden zich onder de Kritische Depositie Waarde (KDW) bevinden. Om deze omgevingswaarde te halen zijn richtinggevende emissiereductiedoelen ammoniak (NH3) toebedeeld aan de provincies. Er zijn drie alternatieven onderzocht voor het beleidsvoornemen emissieplafond ammoniak. Met alternatief 3 wordt de doelstelling voor reductie van ammoniakuitstoot gehaald. Bij alternatief 1 en 2 is er sprake van een doelgat. ZHPLG: emissieplafond ammoniak Doelstelling: De doelstelling is 2.5 kton ammoniakreductie in de Landbouw in Zuid-Holland ten opzichte van 2020 per 2035 om zo aan de provinciale doelstelling te voldoen. Dit draagt bij aan het reduceren van de depositie van ammoniak op Natura 2000-gebieden in en buiten de provincie Zuid-Holland. Hiermee draagt de provincie Zuid-Holland op een evenredige manier bij aan de doelstelling van 74% van het stikstofgevoelige areaal in Natura 2000gebieden onder de KDW in 2035 te brengen. Om aan deze doelstelling te voldoen is een gemiddelde reductie van 40-45% ammoniakuitstoot nodig.
Beoordeling doelbereik en toelichting: Alternatief 1: Een gemiddelde melkveehouderij heeft een Streefwaarde/omgevingswaarde ammoniakemissie van 60-64 kg NH3/ha/jaar. In dit van 45 kg NH3/ha/jr voor de Zuidalternatief wordt een reductie van 25-30% gerealiseerd. Hollandse melkveehouderij Daarmee is een ‘doelgat’ van 10-20%. De doelstelling wordt dus niet behaald. Alternatief 2: Een gemiddelde melkveehouderij heeft een Streefwaarde/omgevingswaarde ammoniakemissie van 60-64 kg NH3/ha/jaar. In dit van 40 kg NH3/ha/jr voor de Zuidalternatief wordt een reductie van 33-38% gerealiseerd. Hollandse melkveehouderij Daarmee is een ‘doelgat’ van 2-12%. De doelstelling wordt dus niet behaald. Alternatief 3: Een gemiddelde melkveehouderij heeft een Streefwaarde/omgevingswaarde ammoniakemissie van 60-64 kg NH3/ha/jaar. In dit van 35 kg NH3/ha/jr voor de Zuidalternatief wordt een reductie van 42-46% gerealiseerd. Hollandse melkveehouderij Daarmee wordt de doelstelling behaald. Het is aannemelijk dat de drie onderzochte alternatieven negatieve effecten zullen hebben voor het agrarisch verdienvermogen. Voor de overige criteria is het aannemelijk dat er sprake zal zijn van positieve effecten of een neutraal effect. Beoordelingscriteria
Referentiesituatie Huidige situatie
Autonome ontwikkeling
Beoordeling Alternatief 1:
Beoordeling alternatief 2:
Beoordeling Alternatief 3:
45 kg NH3/ha/jr
40 kg NH3/ha/jr
35 kg NH3/ha/jr
15
Agrarisch verdienvermogen Bedrijventerreinvoorraa dontwikkeling Uitstoot broeikasgassen Klimaatadaptatie – hittestress Klimaatadaptatie – wateroverlast Klimaatadaptatie overstromingsdiepte Oppervlaktewater kwaliteit Waterbeschikbaarheid Grondwater Bodemkwaliteit 4D ordening: drukte in de ondergrond 4D ordening: bodemdaling Landschappelijke kwaliteit Cultuurhistorie en erfgoed Archeologie Luchtkwaliteit Geur N2000 NNN Soortendiversiteit Energiegebruik Woningbouw Leefbaarheid
Geen knelpunten Wisselend knelpunten Veel knelpunten Wisselende knelpunten Wisselende knelpunten Veel knelpunten Veel knelpunten Wisselend knelpunten Wisselende knelpunten Wisselende knelpunten Veel knelpunten Veel knelpunten Wisselende knelpunten Wisselende knelpunten Veel knelpunten Wisselende knelpunten Onbekend
Neutrale / geen ontwikkeling Neutrale / geen ontwikkeling Neutrale / geen ontwikkeling Negatieve ontwikkeling Negatieve ontwikkeling Negatieve ontwikkeling Neutrale / geen ontwikkeling Negatieve ontwikkeling Positieve ontwikkeling Neutrale / geen ontwikkeling Negatieve ontwikkeling Negatieve ontwikkeling Negatieve ontwikkeling Neutrale / geen ontwikkeling Neutrale / geen ontwikkeling Negatieve ontwikkeling Onbekend
Veel knelpunten Wisselende knelpunten Wisselende knelpunten Geen knelpunten Veel knelpunten Wisselende knelpunten
Negatieve ontwikkeling Neutrale / geen ontwikkeling Neutrale / geen ontwikkeling Neutrale / geen ontwikkeling Negatieve ontwikkeling Neutrale / geen ontwikkeling
--
--
--
0
0
0
+
+
+
0
0
0
0
0
0
0
0
0
++
++
++
0
0
0
+
+
+
0
0
0
0
0
0
0
0
0
+
+
+
0
0
0
0
0
0
+
+
+
++
++
++
++
++
++
++
++
++
++
++
++
0
0
0
0
0
0
+
+
+
ZH-PLG: drukfactoren N2000 Werken aan systeemherstel binnen de N2000-gebieden is nodig voor het halen van de N2000instandhoudingsdoelen. Hiervoor moeten drukfactoren binnen én buiten de N2000-gebieden worden verminderd. Voor het beleidsvoornemen om drukfactoren buiten N2000-gebieden te verminderen zijn drie alternatieven uitgewerkt. Alternatief 1 zal naar verwachting niet bijdragen aan doelbereik omdat de provincie geen mandaat heeft voor het treffen van maatregelen buiten de N2000-gebieden via de beheerplannen. Alternatief 2 en 3 zullen naar verwachting wel bijdragen aan het doelbereik. Belangrijke kanttekening bij alternatief 2 en 3 is de nader uitwerking van de benodigde maatregelen in de zonering. ZHPLG: drukfactoren N2000
16
Doelstelling: De doelstelling is het reduceren van de drie drukfactoren invasieve exoten, hydrologie (onvoldoende waterkwantiteit) en recreatiedruk. Een afname van drukfactoren is nodig om te komen te systeemherstel binnen de N2000-gebieden. Beoordeling doelbereik en toelichting: Alternatief 1: Met dit alternatief wordt waarschijnlijk het minste Maatregelen buiten N2000doelbereik gerealiseerd. De verwachting is namelijk dat gebieden opnemen in de N2000het in dit alternatief niet mogelijk is om direct beheerplannen. maatregelen te kunnen treffen met de beheerplannen. Voor het uitvoeren van maatregelen buiten de N2000gebieden, ten behoeve van het reduceren drukfactoren, heeft de provincie namelijk geen mandaat. Er is dus sprake van vrijblijvendheid richting de gebiedsbeheerders rondom de N2000-gebieden. Alternatief 2: De verwachting is dat dit alternatief effectief is om de Maatregelen buiten N2000doelstellingen te bereiken (en de drukfactoren weg te gebieden borgen door het nemen). Aandachtspunt is wel de mate waarin sprake is aanstellen van een zone rondom van vrijblijvendheid. Voordeel van dit alternatief is N2000-gebieden van 1 kilometer. bovendien overzichtelijkheid, eenduidigheid en duidelijkheid richting (agrariërs) ondernemers en andere (overheids-)organisaties in de zonering.
Het nadeel is dat de zonering bij sommige gebieden wellicht groter is dan nuttig en noodzakelijk. En bij andere juist kleiner (zie alternatief 3). Alternatief 3: Dit alternatief zal het hoogste doelbereik hebben. De Maatregelen buiten N2000grootte van de te hanteren zone wordt namelijk bepaald gebieden borgen door het aan de hand van de drukfactor. Tegelijkertijd impliceert aanstellen van een dit wel hele grote bufferzones voor verschillende gebiedsspecifieke zone, waarbij de drukfactoren, waardoor verschillende uitdagingen grootte van de zone afhankelijk is ontstaan (mandaat, veel activiteiten die binnen de zone van de relevante drukfactoren. vallen, et cetera). De uitvoering van dit alternatief kan hiermee ingrijpender zijn op de leefomgeving, waardoor het moeilijk in te schatten is of dit realistisch en uitvoerbaar is. Dit zal moeten blijken uit verdere uitwerking van de benodigde maatregelen. Omdat alternatief 1 niet gerealiseerd kan worden zijn de effecten neutraal beoordeeld. Van alternatief 3 zijn de grootste positieve effecten op de verschillende natuurcriteria te verwachten. Er zijn ook mogelijke negatieve effecten voor de leefomgeving en voor bestaande agrarische activiteiten. De daadwerkelijke leefomgevingseffecten zijn afhankelijk van de nadere invulling en borging van de zoneringen. Beoordelingscriteria
Referentiesituatie Huidige situatie
Autonome ontwikkeling
Agrarisch verdienvermogen
Geen knelpunten
Neutrale / geen ontwikkeling
Beoordeling Alternatief 1:
Beoordeling alternatief 2:
Beoordeling Alternatief 3:
Maatregelen buiten N2000-gebieden opnemen in de N2000beheerplannen.
Maatregelen buiten N2000-gebieden borgen door het aanstellen van een zone rondom N2000gebieden van 1 kilometer.
Maatregelen buiten N2000-gebieden borgen door het aanstellen van een gebiedsspecifieke zone, waarbij de grootte van de zone afhankelijk is van de relevante drukfactoren.
0
-
-
17
Bedrijventerreinvoorraa dontwikkeling Uitstoot broeikasgassen Klimaatadaptatie – hittestress Klimaatadaptatie – wateroverlast Klimaatadaptatie overstromingsdiepte Oppervlaktewater kwaliteit Waterbeschikbaarheid Grondwater Bodemkwaliteit 4D ordening: drukte in de ondergrond 4D ordening: bodemdaling Landschappelijke kwaliteit Cultuurhistorie en erfgoed Archeologie Luchtkwaliteit Geur N2000 NNN Soortendiversiteit Energiegebruik Woningbouw Leefbaarheid
Wisselend knelpunten Veel knelpunten Wisselende knelpunten Wisselende knelpunten Veel knelpunten Veel knelpunten Wisselend knelpunten Wisselende knelpunten Wisselende knelpunten Veel knelpunten Veel knelpunten Wisselende knelpunten Wisselende knelpunten Veel knelpunten Wisselende knelpunten Onbekend
Neutrale / geen ontwikkeling Neutrale / geen ontwikkeling Negatieve ontwikkeling Negatieve ontwikkeling Negatieve ontwikkeling Neutrale / geen ontwikkeling Negatieve ontwikkeling Positieve ontwikkeling Neutrale / geen ontwikkeling Negatieve ontwikkeling Negatieve ontwikkeling Negatieve ontwikkeling Neutrale / geen ontwikkeling Neutrale / geen ontwikkeling Negatieve ontwikkeling Onbekend
Veel knelpunten Wisselende knelpunten Wisselende knelpunten Geen knelpunten Veel knelpunten Wisselende knelpunten
Negatieve ontwikkeling Neutrale / geen ontwikkeling Neutrale / geen ontwikkeling Neutrale / geen ontwikkeling Negatieve ontwikkeling Neutrale / geen ontwikkeling
0
0
-
0
+
++
0
0
0
0
0
-
0
-
-
0
-
-
0
-
-
0
+
+
0
-
-
0
0
0
0
+
++
0
+
+
0
0
0
0
0
0
0
+
++
0
+
++
0
++
++
0
++
++
0
++
++
0
0
0
-
-
0
?
?
0
Water Bodem Sturend (WBS) De provincie wil water en bodem nog meer sturend hanteren als randvoorwaarde voor een veilige, toekomstbestendige ontwikkeling van Zuid-Holland. De focus van de herziening ligt op aanpassingen in het ruimtelijke planproces ten aanzien van zowel locatiekeuze als inrichtingsvereisten (randvoorwaarden bij nieuwe ruimtelijke ontwikkelingen). De maatregelen van alternatief 3 dragen het meeste bij aan de doelstelling van de provincie. Water Bodem Sturend Doelstelling: Het doel van de provincie is om water en bodem nog meer sturend te hanteren, als randvoorwaarde voor een veilige, toekomstbestendige ontwikkeling van Zuid-Holland.
18
Alternatief 1 Naar verwachting draagt alternatief 1 bij aan het behalen van het doelbereik. Door rekening te houden met de klimaatrisico’s in locatiekeuze en de prestatie-eisen bij ruimtelijke ontwikkelingen, krijgt het water en bodemsysteem aandacht in het planproces. Echter kent dit alternatief ook de mogelijkheid om onderbouwd af te wijken van de gestelde eisen. Daarom zal de kans op het doel te bereiken voor alternatief 1 kleiner zijn dan bij alternatieven 2 en 3. Alternatief 2 Ook alternatief 2 draagt positief bij aan het behalen van het doelbereik. Door de prestatieeisen te verplichten worden inrichtingsvereisten ten behoeve van het water en bodem systeem geborgd in de omgevingsverordening. Daarnaast wordt het waterschap vroegtijdig betrokken in het planproces. Echter is het alsnog mogelijk om, gemotiveerd, te ontwikkelen voor woningbouw en bedrijvigheid in gebieden met zeer veel klimaatrisico’s. De kans om het doel te bereiken is bij alternatief 2 groter dan voor alternatief 1. Alternatief 3 Alternatief 3 kent de hoogste mate van borging van maatregelen. De klimaatadaptatie-eisen worden verplicht gesteld en bouwen in gebieden met zeer veel klimaatrisico’s is uitgesloten. Dit geldt niet alleen voor woningen en bedrijven maar ook voor vitale infrastructuur. Het waterschap wordt vroegtijdig betrokken in het planproces.
Het water en bodem systeem wordt hiermee meer randvoorwaardelijk voor ruimtelijke ontwikkelingen in de provincie ZuidHolland. De onderzochte alternatieven om water en bodem meer sturend te hanteren als randvoorwaarde laten met name positieve effecten zien of neutrale effecten. Specifiek op het gebied van klimaatadaptatie, bodemdaling, landschappelijke kwaliteit en soortendiversiteit. Wel hebben de alternatieven een mogelijk negatief effect op drukte in de ondergrond. De mate waarin de effecten zullen optreden is het meest aannemelijk bij het tweede en derde alternatief vanwege het meer dwingende karakter. Beoordelingscriteria
Referentiesituatie Huidige situatie
Autonome ontwikkeling
Bedrijventerrein voorraadontwikkeling Klimaatadaptatie – hittestress Klimaatadaptatie – wateroverlast Klimaatadaptatie overstromingsdiepte Oppervlaktewater kwaliteit Waterbeschikbaarheid
Wisselend knelpunten Wisselende knelpunten Wisselende knelpunten Veel knelpunten Veel knelpunten Wisselend knelpunten Wisselende knelpunten Wisselende knelpunten Veel knelpunten
Neutrale / geen ontwikkeling Negatieve ontwikkeling Negatieve ontwikkeling Negatieve ontwikkeling Neutrale / geen ontwikkeling Negatieve ontwikkeling Positieve ontwikkeling Neutrale / geen ontwikkeling Negatieve ontwikkeling
Grondwater Bodemkwaliteit 4D ordening: drukte in de ondergrond
Beoordeling Alternatief 1:
Beoordeling Alternatief 2:
Beoordeling Alternatief 3:
Rekening houden met klimaatonderlegger (afwijken mogelijk) en rekening houden met prestatie-eisen (afwijken mogelijk)
Rekening houden met klimaatonderlegger (afwijken mogelijk) en in acht nemen prestatie-eisen (dwingend karakter)
In acht nemen klimaatonderlegger (dwingend karakter) en in acht nemen prestatie-eisen (dwingend karakter)
0
0
0
+
++
++
+
++
++
+
++
++
0
0
0
0
0
0
0
0
0
0
0
0
-
-
-
19
4D ordening: bodemdaling Landschappelijke kwaliteit Cultuurhistorie en erfgoed Archeologie N2000 NNN Soortendiversiteit Energiegebruik Woningvoorraadontwikk eling Nabijheid voorzieningen Beweegvriendelijke leefomgeving Leefbaarheid
Veel knelpunten Wisselende knelpunten Wisselende knelpunten Veel knelpunten Veel knelpunten Wisselende knelpunten Wisselende knelpunten Geen knelpunten Veel knelpunten Wisselende knelpunten Wisselende knelpunten Wisselende knelpunten
Negatieve ontwikkeling Negatieve ontwikkeling Neutrale / geen ontwikkeling Neutrale / geen ontwikkeling Negatieve ontwikkeling Neutrale / geen ontwikkeling Neutrale / geen ontwikkeling Neutrale / geen ontwikkeling Negatieve ontwikkeling Negatieve ontwikkeling Neutrale / geen ontwikkeling Neutrale / geen ontwikkeling
+
++
++
+
+
++
0
0
0
0
0
0
0
0
0
0
0
0
+
++
++
0
+
+
0
0
0
0
0
0
0
0
0
+
+
+
Toekomstbestendige ruimtelijke ontwikkeling (TRO) Zuid-Holland heeft in de laatste 50 jaar veel ruimte geboden voor het faciliteren van de groei van inwoneraantal en economische activiteiten. Wonen en werken kregen steeds meer ruimte. Dichtheden namen daarbij (telkens) af. Hierdoor ontstaat ruimtegebrek voor andere functies en opgaven in het landelijk gebied en loopt ook de kwaliteit van het bestaande stedelijk gebied terug, juist ook vanwege die extensivering. Voor Toekomstbestendige ruimtelijke ontwikkeling (TRO) zijn twee beleidsvoornemens geformuleerd: 1) Steviger beschermen onbebouwd gebied en 2) Sturen op kwaliteit en selectieve groei. Per beleidsvoornemen zijn telkens vier alternatieven geformuleerd.
TRO: Steviger beschermen onbebouwd gebied Er zijn vier beleidsalternatieven onderzocht om het onbebouwd gebied steviger te beschermen. In algemene zin kan gesteld worden dat het aannemelijk is dat alternatief 1 tot en met 3 (op termijn) een positieve bijdrage zullen leveren aan de drie subdoelen. Alternatief 4 draagt mogelijk in negatieve zin bij aan het doelbereik op de drie subdoelen. Toekomstbestendige ruimtelijke ontwikkeling: optimaliseren ruimtegebruik Het beleidsvoornemen is gericht op de volgende doelstellingen: 1. De onbebouwde ruimte in het landelijk gebied beschikbaar houden voor de opgaven en transities die nodig zijn voor een toekomstbestendige landbouw, voor natuur en recreatie en voor de water-, energie-, klimaat- en groenopgaven; 2. Het bebouwen van nog onbebouwde ruimte zoveel mogelijk beperken. Grenzen stellen aan wat van het nog onbebouwd gebied buiten de bestaande steden en dorpen nog maximaal bebouwd mag worden, inclusief straatje erbij; 3. Bij nieuwe ontwikkelingen en transformatie van bestaande locaties de bodem zo min mogelijk bedekken omwille van de sponswerking. Beoordeling doelbereik en toelichting:
20
De beoordeling is vergelijkend en kwalitatief. De beoordeling is afgezet tegen de huidige situatie en de autonome ontwikkeling. Waar mogelijk zijn relatieve verschillen benoemd. De mate van doelbereik zal in alle gevallen afhankelijk zijn van de mate waarin het Omgevingsbeleid doorwerking kent. De beoordeling van het doelbereik is op de inhoud van de alternatieven uitgevoerd waarbij steeds is uitgegaan van de daadwerkelijke realisatie van de alternatieven zoals beschreven. Alternatief 1. Rode 1. Beschikbaarheid onbebouwde ruimte voor transities (landbouw, contour natuur, recreatie, etc.) De rode contour beschermt het gebied buiten de contour volledig tegen stedelijke functies, waardoor het buitengebied beschikbaar blijft voor transities. Ten opzichte van de autonome ontwikkeling kan er binnen de contour sprake zijn van aanvullende druk op de ruimte, inclusief mogelijk transformatie van glastuinbouw. Ruimteclaims voor transities binnen de contour kunnen daardoor in het gedrang komen. Oordeel: op korte termijn geen direct effect vanwege bestaand beleid (bijvoorbeeld bestaande plancapaciteit voor nieuwe woningen), na 2030 mogelijk een positieve bijdrage aan doelbereik. 2. Beperking bebouwing onbebouwd gebied. Door het trekken van een vaste rode contour wordt de uitbreiding van stedelijk gebied ruimtelijk begrensd.
Alleen bestaande uitleglocaties (zoals 3ha-kaart en straatje erbij) zijn toegestaan. De rest van het buitengebied is uitgesloten van verstedelijking. Oordeel: positieve bijdrage aan doelbereik is aannemelijk. 3. Minimale bodembedekking bij nieuwe ontwikkeling/transformatie. Binnen de rode contour zal verdichting plaatsvinden, wat leidt tot relatief veel bodembedekking op de betreffende locaties. Er is echter meer potentie voor intensief ruimtegebruik (herstructurering) dan bij verspreide bouw. Dit heeft een positief effect omdat de bestaande voorraad beter wordt benut (bijvoorbeeld door splitsen en optoppen). De hogere dichtheden zullen in dit geval niet of beperkter leiden tot bodembedekking. Mitigerende maatregelen zijn nodig om sponswerking lokaal te behouden. Ten opzichte van de autonome ontwikkeling zal er meer verdichting zijn, dit leidt tot efficiënter bodemgebruik dan in de autonome situatie waarin voornamelijk uitleglocaties met lagere dichtheden worden ontwikkeld. Ook hier geldt dat binnen dit alternatief de huidige uitleglocaties wel behouden blijven. Oordeel: positieve bijdrage aan doelbereik is aannemelijk Alternatief 2. 1. Beschikbaarheid onbebouwde ruimte voor transities.
Aanscherping en extra De aanscherping van beschermingscategorieën, met uitbreiding naar beschermingscategorie agrarisch gebied, maakt het overgrote deel van het landelijk gebied in Ruimtelijke Kwaliteit expliciet beschikbaar voor natuur, landbouw, recreatie en klimaatadaptatie. Stedelijke functies zijn hier vrijwel uitgesloten. Oordeel: positieve bijdrage aan doelbereik is aannemelijk. 2. Beperking bebouwing onbebouwd gebied. Uitsluiting van stedelijke ontwikkelingen in alle beschermde categorieën (waaronder agrarisch gebied), met uitzondering van beperkte
21
uitleglocaties, zorgt voor strikte begrenzing. Dit alternatief legt de scherpste ruimtelijke beperkingen op. Oordeel: positieve bijdrage aan doelbereik is aannemelijk.
Alternatief 3. Groene en ontwikkelcontour
3. Minimale bodembedekking bij nieuwe ontwikkeling/transformatie. Doordat er alleen beperkte stedelijke ontwikkeling mogelijk is (voornamelijk via herstructurering), ontstaat weinig extra bodembedekking. Daarnaast zijn groene en bodemvriendelijke functies expliciet toegestaan in het buitengebied. Oordeel: positieve bijdrage aan doelbereik is aannemelijk. 1. Beschikbaarheid onbebouwde ruimte voor transities. De groene contour beschermt veel gebieden, en de ontwikkelcontour richt zich op bestaande laagwaardige zones. Hierdoor blijft een groot deel van het buitengebied beschikbaar voor transities. Er is echter iets meer druk op het open gebied dan bij alternatief 2. Oordeel: positieve bijdrage aan doelbereik is aannemelijk. 2. Beperking bebouwing onbebouwd gebied. Meer bouwmogelijkheden dan alternatief 1 en 2, doordat extra uitleglocaties in ontwikkelcontour zijn toegestaan. Toch wordt het merendeel van het buitengebied (binnen de groene contour) beschermd tegen verstedelijking. Oordeel: positieve bijdrage aan doelbereik is aannemelijk.
Alternatief 4. Gebiedsspecifieke kwantitatieve grens
3. Minimale bodembedekking bij nieuwe ontwikkeling/transformatie. Bodembedekking neemt toe in de ontwikkelzones. Aangezien dit vaak verharding van bestaande functies betreft (bijvoorbeeld vervanging van verouderde bedrijvigheid), is de impact op de sponswerking minder ernstig dan bij nieuwe bebouwing in groen gebied. Evenals bij alternatief 1 geldt ook hier dat er ten opzichte van de autonome ontwikkeling meer verdichting zal zijn, dit leidt tot efficiënter bodemgebruik dan in de autonome situatie waarin voornamelijk uitleglocaties met lagere dichtheden worden ontwikkeld. Oordeel: positieve bijdrage aan doelbereik is aannemelijk. 1. Beschikbaarheid onbebouwde ruimte voor transities. Door het toestaan van verspreide verstedelijking in agrarisch gebied wordt de concurrentie om ruimte met landbouw, natuur en energie groter. Er zijn minder harde beschermingsmechanismen dan bij de andere alternatieven. Oordeel: bijdrage aan doelbereik is matig 2. Beperking bebouwing onbebouwd gebied. Hoewel het totaal aantal te bebouwen hectares is begrensd, kunnen deze verspreid over het hele buitengebied worden ingezet. Hierdoor ontstaat versnippering en verlies van ruimtelijke samenhang, met risico op verdere verstedelijking op termijn. Oordeel: bijdrage aan doelbereik is negatief. 3. Minimale bodembedekking bij nieuwe ontwikkeling/transformatie.