2.2c) Nota van Motivering Ontwerp Herziening omgevingsbeleid 2025 [25-0186132]

opgenomen gericht op de verdere beleidsuitwerking, waaronder de vraag hoe de provincie functieverandering van landbouwgrond kan beperken. De optie om te sturen op zoveel mogelijk behoud van de agrarische functie danwel agrarisch medegebruik blijft hiermee in beeld voor nadere uitwerking. Welke overige inzichten heeft het OER opgeleverd: Naast het ‘agrarisch verdienvermogen’ is ook het behoud van voldoende ‘areaal landbouwgrond’ relevant, onderverdeeld naar akkerbouw, veehouderij en boom- en sierteelt. Niet alleen voor het verdienvermogen, maar ook voor de landbouwtransitie (o.a. extensivering, natuurinclusief). Voorstel is om dit criterium voor een volgende OER separaat op te nemen als beoordelingscriterium.

89

8.4 Boerenerfmolens Wat gaat er in de Herziening 2025 concreet wijzigen in het Omgevingsbeleid: Er wordt in de visie 3.1.1 beschreven dat de provincie wil meewerken aan de realisatie van kleine windturbines tot maximaal 30 meter ashoogte. Betreft dit één van de onderzochte alternatieven in het OER of een combinatie daarvan: Nee, dit betreft niet een van de onderzochte alternatieven. De mogelijkheid om hogere boerenerfmolens toe te staan in de verordening is een afspraak uit het coalitieakkoord om te onderzoeken of de provincie lokale ondernemers kan helpen meer zelfvoorzienend te worden op energie en/of nieuwe verdienmodellen te kunnen ontwikkelen op het gebied van de energietransitie. Deze maatregel is onderzocht in het OER door de landschappelijke, ecologische en omgevingseffecten in kaart te brengen. Hieruit blijkt dat er een groot risico is voor de soortendiversiteit. Dit gaat over het negatieve effect van windturbines op populaties van vogels en vleermuizen (aanvaringen, cumulatie van meerdere turbines en barrièrewerking). Op basis van de beschikbare data lijkt de invloed op vogel- en vleermuispopulaties zeer negatief te zijn. Dit heeft vooral te maken met de grote hoeveelheid potentiële locaties (rond de 4200 agrarische bouwpercelen) die mogelijk gebruik zouden willen maken van kleine windturbines.

Hoe zijn de uitkomsten van het OER gebruikt voor het definitieve Ontwerp: De uitkomsten uit het OER hebben ertoe geleid dat we hogere boerenerfmolens niet zomaar toe kunnen staan in de provincie, hoewel dit wel de ambitie was. Het grote risico op de populaties van verschillende vleermuis- en vogelsoorten vanwege aanvaringen, en daarmee het risico voor de soortendiversiteit heeft ertoe geleid dat de provincie nu geen algehele verruiming van het beleid kan toestaan, maar wel in nauwe samenwerking met de initiatiefnemers en gemeenten de ecologische effecten goed in kaart willen brengen alvorens een kleine windturbine wordt toegestaan. Gemeenten blijven aan zet om hun eigen kaders rondom kleine windturbines te actualiseren. Welke overige inzichten heeft het OER opgeleverd: Het geeft een duidelijk inzicht in de potentiële positieve effecten (duurzame energieopwekking, netcapaciteit, uitstoot broeikasgassen en agrarisch verdienvermogen) de onderzochte beleidsalternatieven hebben. Daarnaast is ook duidelijk dat de alternatieven veel negatieve effecten hebben (landschappelijke kwaliteit, N2000, soortendiversiteit en geluid o.a.). Dit biedt een goede basis voor de monitoring bij de pilot.

90

8.5 Warmte Wat gaat er in de Herziening 2025 concreet wijzigen in het Omgevingsbeleid: • Visie: Toevoeging van verkenningsgebieden voor toekomstige bovenlokale warmtesystemen. Toevoeging van een afwegingskader Koude aan het provinciale afwegingskader Warmtekeuze (Hiervoor wat het OER niet toegepast) • Programma: Geen wijziging, wel actualisatie van teksten en omzetting van visietekst naar programmatekst. • Verordening: Geen wijziging Betreft dit één van de onderzochte alternatieven in het OER of een combinatie daarvan: In het OER ‘warmte’ zijn geen alternatieven vergeleken. Dit is eerder al gedaan in het pMIEK 2.0 van de provincie en in andere beleidsanalyses die aansluiten op het pMIEK. In het pMIEK 2.0 komt de ontwikkelvariant met maximale inzet op collectieve warmtebronnen in de provincie als meest kansrijk naar voren. Deze is in het OER verder verdiept. Hoe zijn de uitkomsten van het OER gebruikt voor het definitieve Ontwerp: Het OER laat vooral positieve of neutrale effecten zien van de uitwerking van verkenningsgebieden voor warmtesystemen. Uitzonderingen hierop vormen ‘archeologie’, ‘bodemdaling’ en ‘drukte in de ondergrond’. De uitzonderingen leiden niet tot mitigerende maatregelen. Het benoemen van de beoogde verkenningsgebieden heeft nog geen gevolgen.

Dit speelt pas bij realisatie en het in kaart brengen van de verkenningsgebieden draagt bij aan het nemen van mitigerende maatregelen in de realisatiefase. Welke overige inzichten heeft het OER opgeleverd: Het OER laat vooral zien dat op vele aspecten de beleidsherziening warmte in positieve zin bijdraagt. Specifiek wat betreft het criterium ‘bodemdaling’ is al het inzicht dat in deze bodems geen warmtesystemen worden aangelegd. In de praktijk zal dit knelpunt dus niet spelen.

91

8.6 Windenergie Wat gaat er in de Herziening 2025 concreet wijzigen in het Omgevingsbeleid: In het OER voor RES Drechtsteden, RES Holland Rijnland en RES Midden-Holland heeft geleid tot een aantal primaire en secundaire zoekgebieden voor windenergie. De primaire en secundaire zoekgebieden en de geometrische begrenzing hiervan worden opgenomen in de Omgevingsvisie. In het Omgevingsprogramma beschrijven we hoe we deze zoekgebieden, zoveel mogelijk samen met de RES-partners, willen uitwerken tot windlocaties. Betreft dit één van de onderzochte alternatieven in het OER of een combinatie daarvan: Alle zoekgebieden die in de Omgevingsvisie worden opgenomen zijn onderzocht in het OER. In het OER zijn vier alternatieven onderzocht: aangeleverde locaties, natuur, leefomgeving en landschap. Op basis van de beoordeling in het OER zijn de best beoordeelde zoekgebieden uit alle alternatieven geselecteerd. Deze vormen samen de primaire en secundaire zoekgebieden. De primaire en secundaire zoekgebieden bevatten zoekgebieden uit alle vier de verschillende alternatieven. Hoe zijn de uitkomsten van het OER gebruikt voor het definitieve Ontwerp: De uitkomsten van het OER zijn gebruikt om te bepalen waar in de provincie Zuid-Holland de beste ruimtelijke mogelijkheden liggen voor windenergie.

Hiermee zijn de primaire en secundaire zoekgebieden geselecteerd, welke worden opgenomen in de Omgevingsvisie. Welke overige inzichten heeft het OER opgeleverd: Het OER heeft veel inzicht geboden in de ruimtelijke mogelijkheden voor windenergie in onze provincie. Door vanuit verschillende alternatieven te kijken hebben we niet alleen kunnen identificeren waar de provinciale belangen botsen, maar ook waar er overlap is. Zo zijn er bijvoorbeeld zoekgebieden naar voren gekomen die vanuit het alternatief leefomgeving goed scoorden, maar een te grote negatieve impact zouden hebben vanuit het alternatief natuur. Tegelijkertijd zijn er ook zoekgebieden naar voren gekomen die vanuit verschillende perspectieven goed scoorden. Het OER heeft ons concreet laten zien welke ruimtelijke mogelijkheden er zijn voor de RES-regio's om hun RES-biedingen te behalen, en hoe we daarmee de provincie Zuid-Holland kunnen voorzien van voldoende duurzame elektriciteit.

92

Bijlage – Geodata-wijzigingen Wijzigingen werkingsgebieden Herziening 2025 t.b.v. besluitvorming Omgevingsverordening Bedrijventerreinen (gewijzigd) • ’t Haantje (verwijderd) • Reeuwijkse Poort (verwijderd) • Bleizo West (verwijderd) • Prisma (gedeeltelijk verwijderd) • Hordijk-West (vergroot) • Hoogstad (gedeeltelijk verwijderd) • Gemeente Leiden: o Bio Science Park / Leeuwenhoek (gedeeltelijk verwijderd) o Cronesteijn – Lammenschans (gedeeltelijk verwijderd) o Cronesteijn – Fruitbuurt (gedeeltelijk verwijderd) o Tussen Rijn en Rail (vergroot) o De Hallen (gedeeltelijk verwijderd) o Merenwijk (gedeeltelijk verwijderd) Campussen (gewijzigd) Beperkingengebied gesloten stortplaats (gewijzigd) • Gemeente Dordrecht: o Derde Merwedehaven (toegevoegd) Beschermingscategorie 1 (gewijzigd) • Belangrijk weidevogelgebied (geheel vernieuwd) • NatuurNetwerk Nederland (gewijzigd) Beschermingscategorie 2 (gewijzigd) • Groene buffer (gewijzigd) • Kansrijk weidevogelgebied (geheel vernieuwd) • Recreatiegebied (gewijzigd) Beschermingscategorie 3 (gewijzigd) • Buitengebied (gewijzigd) Beschermingsgebied onbebouwde ruimte (nieuw) Gebied met grondwaterbeheer Rotterdam (gewijzigd) Glastuinbouwgebied en Glastuinbouwgebied binnen Greenports (gewijzigd) • Glastuinbouwgebied Greenport West-Holland (kleine technische aanpassingen) Groenblauw netwerk (nieuw) • Groenblauwe ontwikkellijnen (nieuw) 93

• • • • • •

Groene buffer (gewijzigd) NatuurNetwerk Nederland (gewijzigd) Recreatief fietsverkeer (niet gewijzigd) Buijtenland van Rhoon (niet gewijzigd) Recreatiegebied (gewijzigd) Stedelijk groen (nieuw)

Grote buitenstedelijke bouwlocatie (gewijzigd) • Andere stedelijke ontwikkeling (gewijzigd) • Bedrijventerreinen harde capaciteit (verwijderd) • Bedrijventerreinlocatie (gewijzigd) • Woningbouwlocatie (gewijzigd) Landgoedbiotoop (gewijzigd) Locatie voor windenergie (gewijzigd) • Gemeente Lansingerland: Zoekgebied wind Noordpolder en Zoekgebied wind Kruisweg oostzijde (toegevoegd) • Gemeente Katwijk: Locatie Valkenburg (verwijderd) • Gemeente Zwijndrecht: Groote Lindt (verwijderd) • Gemeente Papendrecht: Oosteind (verwijderd) • Gemeente Gorinchem: Avelingen (verwijderd) Maatwerkgebied glastuinbouw (gewijzigd) • Maatwerkgebied glastuinbouw Greenport Aalsmeer (Gemeente Kaag en Braassem: glastuinbouwgebied Geest en Floraweg toegevoegd) • Maatwerkgebied glastuinbouw Greenport West-Holland (kleine technische aanpassing) Molenbiotopen (gewijzigd) • Klaas Hennepoelmolen in Warmond (toegevoegd) • De Regt in Nieuw-Lekkerland (toegevoegd) Regionale waterkeringen (gewijzigd) • Hoogheemraadschap van Rijnland (gewijzigd) • Waterschap Rivierenland (gewijzigd) Recreatietoervaartnet (gewijzigd) Veenweiden (nieuw) Watergebonden bedrijventerrein (gewijzigd) Actualisatie volgt bij de vaststelling • Provinciale vaarwegen • Beperkingengebied provinciale vaarweg • Vrijwaringszone provinciale vaarweg • Provinciale wegen • Beperkingengebied provinciale weg 94

Omgevingsvisie Bedrijventerreinen (gewijzigd) • ’t Haantje (verwijderd) • Reeuwijkse Poort (verwijderd) • Bleizo West (verwijderd) • Prisma (gedeeltelijk verwijderd) • Hordijk-West (vergroot) • Hoogstad (gedeeltelijk verwijderd) • Gemeente Leiden: o Bio Science Park / Leeuwenhoek (gedeeltelijk verwijderd) o Cronesteijn – Lammenschans (gedeeltelijk verwijderd) o Cronesteijn – Fruitbuurt (gedeeltelijk verwijderd) o Tussen Rijn en Rail (vergroot) o De Hallen (gedeeltelijk verwijderd) o Merenwijk (gedeeltelijk verwijderd) Erfgoed (beleven) (gewijzigd) • Erfgoedlijnen o Maritieme industrie (nieuw) o Trekvaarten (gewijzigd) o Waterdriehoek (verwijderd) • Historische windmolens: o Klaas Hennepoelmolen in Warmond (toegevoegd) o De Regt in Nieuw-Lekkerland (toegevoegd) o Een aantal historische windmolens naar de juiste locatie verplaatst Erfgoed (beschermen) (gewijzigd) • Landgoedbiotoop (gewijzigd) o Molenbiotopen o Klaas Hennepoelmolen in Warmond (toegevoegd) o De Regt in Nieuw-Lekkerland (toegevoegd) Groenblauwe dooradering (nieuw) Groenblauw netwerk (nieuw) • Groenblauwe ontwikkellijnen (nieuw) • Groene buffer (gewijzigd) • NatuurNetwerk Nederland (gewijzigd) • Recreatief fietsverkeer (niet gewijzigd) • Buitenland van Rhoon (niet gewijzigd) • Recreatiegebied (gewijzigd) • Stedelijk groen (nieuw) • Provincie Zuid-Holland NatuurNetwerk Nederland (gewijzigd) Natuur realiseren (nieuwe

naam/nieuw samengesteld werkingsgebied) • Groenblauwe dooradering (nieuw) 95

• • •

Belangrijk weidevogelgebied (geheel vernieuwd) NatuurNetwerk Nederland (gewijzigd) Bos en bomen (Groen erfgoed)

Ruimte voor ondernemen (nieuwe naam/nieuw samengesteld werkingsgebied) • Bedrijventerreinen (gewijzigd) • (Bedrijventerrein met) PDV-locatie • Cluster voor grote ruimtevragers • Kantorengebied categorie 1 • Kantorengebied categorie 2 • Kantorengebied categorie 3 • Provincie Zuid-Holland Ruimtelijke kwaliteit en beschermingscategorieën (gewijzigd) • Belangrijk weidevogelgebied (geheel vernieuwd) • NatuurNetwerk Nederland (gewijzigd) • Groene buffer (gewijzigd) • Kansrijk weidevogelgebied (nieuw) • Recreatiegebied (gewijzigd) • Buitengebied (gewijzigd) Toekomstbestendige ruimtelijke ontwikkeling (nieuw) • Beschermingsgebied onbebouwde ruimte (nieuw) • Bestaand stads- en dorpsgebied (gewijzigd) Tuinbouw (nieuwe naam/nieuw samengesteld werkingsgebied) • Glastuinbouwgebied Greenport West-Holland (kleine technische aanpassingen) • Glastuinbouwgebied Greenport Aalsmeer (niet nieuw) • Glastuinbouwgebied buiten de Greenports (niet nieuw) • Greenport Boskoop (niet nieuw) • Greenport Duin- en Bollenstreek (niet nieuw) Veenweiden (nieuw) Verblijfsrecreatie buiten bestaand stads- en dorpsgebied (gewijzigd) • Buiten bestaand stads- en dorpsgebied (gewijzigd) Warmtenetwerk (nieuw) • Verkenningsgebied voor warmtetracés (nieuw) Windenergie (gewijzigd) • Gebied voor kleine windturbines (as-hoogte tot 15 meter) (nieuw) • Gebied voor middelgrote windturbines (as-hoogte tot 45 meter) (nieuw) •

Primair Zoekgebied voor grote windturbines (as-hoogte hoger dan 45 meter) (nieuw) • Secundair Zoekgebied voor grote windturbines (as-hoogte hoger dan 45 meter) (nieuw) • RES-regio’s

96

Zonne-energie • Zonne-energie binnen bestaand stads- en dorpsgebied (nieuw) • Zonne-energie buiten bestaand stads- en dorpsgebied (nieuw) Actualisatie volgt bij de vaststelling • Provinciale vaarwegen • Provinciale wegen

97

Omgevingsprogramma Bedrijventerreinen (gewijzigd) • ’t Haantje (verwijderd) • Reeuwijkse Poort (verwijderd) • Bleizo West (verwijderd) • Prisma (gedeeltelijk verwijderd) • Hordijk-West (vergroot) • Hoogstad (gedeeltelijk verwijderd) • Gemeente Leiden: o Bio Science Park / Leeuwenhoek (gedeeltelijk verwijderd) o Cronesteijn – Lammenschans (gedeeltelijk verwijderd) o Cronesteijn – Fruitbuurt (gedeeltelijk verwijderd) o Tussen Rijn en Rail (vergroot) o De Hallen (gedeeltelijk verwijderd) o Merenwijk (gedeeltelijk verwijderd) Campussen en fieldlabs (nieuwe naam/nieuw samengesteld werkingsgebied) Duurzame gietwatervoorziening (gewijzigd) • Maatwerkgebied glastuinbouw Greenport Aalsmeer (Gemeente Kaag en Braassem: glastuinbouwgebied Geest en Floraweg toegevoegd) • Maatwerkgebied glastuinbouw Greenport West-Holland (kleine technische aanpassing)

Erfgoed (subsidieregeling) (gewijzigd) • Erfgoedlijnen o Maritieme industrie (nieuw) o Trekvaarten (gewijzigd) o Waterdriehoek (verwijderd) Groenblauw netwerk (nieuw) • Groenblauwe ontwikkellijnen (nieuw) • Groene buffer (gewijzigd) • NatuurNetwerk Nederland (gewijzigd) • Recreatief fietsverkeer (niet gewijzigd) • Buitenland van Rhoon (niet gewijzigd) • Recreatiegebied (gewijzigd) • Stedelijk groen (nieuw) • Provincie Zuid-Holland Groenblauwe dooradering (nieuw) Grote buitenstedelijke bouwlocatie (gewijzigd) • Andere stedelijke ontwikkeling (gewijzigd) • Bedrijventerreinen harde capaciteit (verwijderd) • Bedrijventerreinlocatie (gewijzigd) • Woningbouwlocatie (gewijzigd) 98

Klimaatrisico’s voor bouwactiviteiten (nieuw) Landschapspark (nieuw) • Landschapspark deelgebied Getijdenpark XL (nieuw) • Landschapspark deelgebied Rottezone (nieuw) • Landschapspark deelgebied Schiezone (nieuw) • Landschapspark deelgebied Vlietzone (nieuw) Nationaal park (nieuw) • Nationaal park Biesbosch (nieuw) • Nationaal park Hollandse Duinen (nieuw) Natuurbeheer (nieuwe naam/nieuw samengesteld werkingsgebied) • Groenblauwe dooradering (nieuw) • Natura2000-gebied • NatuurNetwerk Nederland (gewijzigd) NatuurNetwerk Nederland (gewijzigd) Recreatiegebied (gewijzigd) Ruimte voor ondernemen (nieuwe naam/nieuw samengesteld werkingsgebied) • Bedrijventerreinen (gewijzigd) • (Bedrijventerrein met) PDV-locatie • Cluster voor grote ruimtevragers • Kantorengebied categorie 1 • Kantorengebied categorie 2 • Kantorengebied categorie 3 • Provincie Zuid-Holland Teeltareaal Greenport Aalsmeer (gewijzigd) • Maatwerkgebied glastuinbouw Greenport Aalsmeer (Gemeente Kaag en Braassem: glastuinbouwgebied Geest en Floraweg toegevoegd) Teeltareaal Greenport West-Holland (gewijzigd) • Glastuinbouwgebied Greenport West-Holland (kleine technische aanpassingen) • Maatwerkgebied glastuinbouw Greenport West-Holland (kleine technische aanpassing) Tuinbouw (nieuwe naam/nieuw samengesteld werkingsgebied) • Glastuinbouwgebied Greenport West-Holland (kleine technische aanpassingen) • Glastuinbouwgebied

Greenport Aalsmeer (niet nieuw) • Glastuinbouwgebied buiten de Greenports (niet nieuw) • Greenport Boskoop (niet nieuw) • Greenport Duin- en Bollenstreek (niet nieuw) Veenweiden (nieuw)

99