11) Getekende notulen 09-11-22

Motie 33 over het emissieloos bevoorraden van strandpaviljoens hebben wij mede ingediend. Naar alle stikstofdepositie die we kunnen voorkomen in de duinen moeten we serieus kijken. En dit is volgens ons een simpele manier om een stukje winst te boeken Motie 34 over de voetgangersoversteekplaats aan de Verdilaan hebben we ook mede ingediend. We hebben het hier nu al een tijdje over in de commissie - en raadsvergaderingen. En elke keer herhaald de wethouder dezelfde argumenten . Ze zijn nu al meerdere keren onderuit gehaald. Ik vind het gewoon geen sterk verhaal van de wethouder . En ik zou graag zien dat die oversteek er wel komt. De belangrijkste motie is motie 44, die van mijzelf is. Ik ga er van uit dat die unaniem wordt aangenomen. We zijn voor motie 47 over een lokaal vuurwerkverbod. Wel zouden wij graag zien dat een vuurwerkverbod gepaard gaat met een vanuit de gemeente ondersteunde Nieuwjaarsshow in elke kern. Dit kan zijn met een georganiseerd vuurwerk, maar bijvoorbeeld ook met drones, laserlichten of een combinatie daarvan. Oud en Nieuw mag absoluut gevierd worden en een show waar de inwoners van onze kernen gezamenlijk van kunnen genieten is ook nog eens goed voor de sociale cohesie. Misschien is dat wat kort dag nog voor dit jaar, maar ook als deze motie het niet haalt heeft het college nog 13,5 maand om dit voor de jaa rwisseling 2023-2024 te regelen.

De heer Van Harmelen: Voorzitter, leden van de Westlandse gemeenteraad, college van burgemeester en wethouders en andere toehoorders. Allereerst mijn dank aan het college en het ambtelijk apparaat voor het beantwoorden van de gestelde vragen in onze eerste termijn. Wij hebben echter nogal wat opmerkingen bij de antwoorden. Bij het zoeken naar antwoorden op de uitdagingen van deze tijd laten wij ons, als christelijke partijen, inspireren door de Bijbel. Daar gaat het over mensen, over samenleven en ook over de overheid. De Bijbel heeft een bevrijdende boodschap die hoop geeft. Daar vinden we ook hoe we met elkaar, met onze naasten, moeten omgaan. De Bijbel is ook zeer duidelijk over de zorg voor v reemdelingen, lees hier ook vluchtelingen/asielzoekers. Zorg goed voor ze en stel ze niet achter. De begroting is in het jaar 2023 sluitend waarmee de gemeente Westland voldoen aan de begrotingsregels van onze toezichthouder , de provincie Zuid-Holland. De ChristenUnie-SGP-fractie begrijpt dat het sluitend krijgen van de begroting een enorme uitdaging is: Alles moet binnen een bepaald budget gerealiseerd worden en daarom moeten er scherpe keuzes gemaakt worden. Het college geeft aan dat het erin geslaagd is om voor 2023 een sluitende begroting te presenteren. En zo hoort het ook: als goede rentmeesters zorgen we voor een sluitend huishoudboekje .

Wij hebben nog wel wat aanvullende vragen op de antwoorden die wij van het college ontvangen hebben op vragen die wij in onze beschouwing hebben gesteld. Hoe staat het

31

WOORDELIJK VERSLAG RAAD 9 NOVEMBER 2022

college tegenover burgerinitiatieven om goedkope starterswoningen te realiseren en daarvoor, vanuit de gemeente, g rond ter beschikking te krijgen? Het antwoord van het college luidde dat het beschikbaar stellen van grond niet aan de orde is, we hebben immers niet veel grond in eigen bezit. Ik neem aan dat dit antwoord niet meer van toepassing is , gezien de gistermiddag ontvangen brief dat er grond beschikbaar gesteld wordt voor het bouwen van 1.500 woningen. Kunt u al zeggen wanneer een en ander gerealiseerd kan zijn? Met andere woorden: wanneer kunnen de eerste woningen worden opgeleverd? Snelle realisatie van de centrumplannen is nodig, omdat ook die plannen bijdragen aan de leefbaarheid en vitaliteit van de Westlandse kernen. Aantrekkelijke winkelkernen bevorderen het leefgenot. Herontwikkeling van het gemeentekantoor ’s-Gravenzande, bouw van appartementen op de plaats van het voormalige gemeentekantoor Monster enz. duren, naar onze mening, veel te lang. Het moet toch mogelijk zijn dit soort projecten sneller uit te voeren. Wij hebben gevraagd of het college het daarmee eens en wat het kan doen om dit te versnellen. Als antwoord kregen we dat de wethouder zich stevig inzet om vastgelopen trajecten vlot te trekken. Maar daarom gaat het ons niet. Uiteraard moet je vastgelopen trajecten proberen zo snel mogelijk vlot te trekken.

Het gaat ons om het versnellen van de normale procedures. Het doorlopen daarvan moet toch sneller kunnen. Graag een reactie hierop. Hoogwaardig openbaar vervoer is belangrijk. Mijn fractie is altijd voorstander geweest van een lightrailverbinding van het Westland met de steden Rotterdam en Den Haag. Echter; gezien de zeer hoge kosten die de aanleg van een lightrail met zich meebrengt, de heer Keizer noemde dat ook al in zijn bijdrage, willen wij dat ook over alternatieven nagedacht wordt, bijvoorbeeld aparte busbanen of een snelbusverbindingen. Het ontwikkelen van het gebied rond het WHC biedt hiervoor een uitgelezen kans. Wij hebben gevraagd of er berekeningen zijn gemaakt over de haalbaarheid van het aanleggen van een lightrailverbinding met de grote steden . Dan hebben we het over het passagiersaanbod ten opzichte van de kosten. En gaat het college nadenken over meer beta albare alternatieven van een lightrailverbinding met Den Haag en Rotterdam als uit berekeningen blijkt dat het rendabel maken van een lightrail moeilijk haalbaar is? Het antwoord van het college luid de dat wat betreft de haalbaarheid van het aanleggen van een lightrail diverse scenario’s doorgerekend zijn en alternatieven zijn onderzocht. Op basis van groeiende mobiliteitsbehoefte, ander reisgedrag bij de jonge generatie en een toename van woningen, is de realisatie van een lightrail gelegitimeerd.

Wij zijn erg benieuwd naar deze doorgerekende scenario’s en vragen dan ook of wij die diverse doorgerekende scenario’s ter inzage kunnen krijgen. De fiets is een belangrijk vervoermiddel: gezond en erg milieuvriendelijk. Wij vragen onder andere aandacht voor het realiseren van een metropolitaan fietspad tussen Den Haag en Naaldwijk. Het college antwoordde daarop dat o ok de fiets een voornaam en een in belang toenemend transportmiddel. Het college verkent momenteel een metropolitaan fietspad naar Den Haag. Dat vinden wij prima en dat juichen we alleen maar toe , maar wij hebben deze vraag al meerdere keren gesteld in het verleden. En het komt maar niet van de grond. Kunt u zeggen wanneer dit gerealiseerd kan zijn? Over arbeidsmigrantenhuisvesting schrijft het college dat nog diverse plannen anders dan de al bekende gedeeld kunnen worden. Naar verwachting komen er in de komende maanden ontwikkelingen naar buiten. We zien daarnaar uiteraard met belangstelling uit. Wij hebben ook nog een vraag over het organiseren van ev enementen. Wij vinden dat de samenleving als geheel is gebaat bij een collectief, regelmatig rustmoment. In een economie waarin de mensen met een baan steeds langer moeten doorwerken is de balans tussen arbeid en rust zeer belangrijk. Vanuit onze christeli jke overtuiging is de zondag daarvoor als rustdag de aangewezen dag.

Die biedt naast de mogelijkheid van kerkgang de mensen tijd voor gezin en sociale relaties. We hebben de vraag gesteld hoe het college denkt over terughoudendheid betrachten bij het afgev en van evenementenvergunningen op zondagen. Het college heeft daarop geantwoord dat de weekdag waarop een evenement georganiseerd

32

WOORDELIJK VERSLAG RAAD 9 NOVEMBER 2022

wordt geen onderwerp is in de afwegingen rond de vergunningverlening. In de regel is het wel zo dat, waar van toepassing, het zoveel mogelijk ongehinderd doorgang laten vinden van kerkdiensten als nadrukkelijke wens wordt meegegeven aan organisatoren. Met deze toezegging kunnen wij leven , maar we hadden liever gezien dat dit niet als nadrukkelijke wens aan de organisatoren wordt meegegeven, maar dat het gewoon een regel is. Ik wil het ook nog even over afval hebben. In de begroting staat: “ Westland op een verantwoorde manier doorgeven aan volgende generaties, dat is het streven. We werken aan een nieuwe werkwijze op basis van nascheiding van het huisvuil .” HVC schrijft in haar brief aan de raad: “Geen enkele gemeente behaalt met alléén nascheiding de VANG -doelstelling van 100 kg per inwoner per jaar. Het wordt dus zeer moeilijk om aan de VANG -doelstelling van 100 kg restafval per inwoner per jaar te voldoen”. De vraag is hoe het college de VANGdoelstelling van 100 kg restafval per inwoner per jaar wil gaan realiseren . Het antwoord was dat het college dat de inwoners van het Westland te veel glas, groenafval, textie l en papier in het restafval stoppen en dat zorgt voor meer afval dat we niet circulair krijgen . De VANGdoelstelling van 100 kilo per persoon gaan we op die manier niet halen.

Het streven is om daar naartoe te werken, maar of het echt haalbaar is moet nog blijken. Wij gaan er van uit dat het wel haalbaar moet zijn. Er zijn gemeenten die het wel halen, dat is net ook al gezegd. Om het toch voor elkaar te krijgen is het misschien toch noodzakelijk om betere voorlichting aan de Westlandse inwoners te geven. D at wordt in het antwoord van het college als reden aangegeven, dat ze te veel andere troep in de grijze bak gooien. Dat zou de reden zijn dat de doelstelling niet gehaald wordt. We hebben drie moties ingediend, die denk ik voor zich spreken. De motie over een vuurwerkverbod wil ik naar voren halen. Westland Verstandig zei dat we veel te laat zijn met die motie. Ik denk niet dat het zo is, ik denk dat het nog wel te realiseren is. Ik wil graag daarop een antwoord van het college hebben, of 9 november te laat is om een vuurwerkverbod voor de aanstaande jaarwisseling te realiseren. Onze ChristenUnie -SGP-fractie wil alle medewerkers bedanken die zich hebben ingezet voor de gemeente, voor het welzijn en de veiligheid van onze burgers. Dank ook aan de mantelzorgers en vrijwilligers in onze gemeente, die op de ee n of andere manier betrokken zijn bij de hulp aan hun hulpbehoevende familielid of medeburger. Om alle ideeën uit uw werkprogramma goed af te ronden zal nog veel werk verzet moeten worden.

Wij wensen het college en haar ambtenaren veel wijsheid, inzic ht en Gods onmisbare zegen toe, z odat het onze gemeente en haar burgers goed mag gaan. De heer De Gier: Voorzitter. Ook de PvdA Westland wil het college bedanken voor de uitgebreide reactie op de eerste termijn van de raad. In navolging van het college bedanken wij ook de ambtelijke organisatie voor het vele werk dat zij de afgelopen weken heeft verzet in de voorbereiding van de begroting en de bespreking hier van in de raad. De PvdA Westland moest, net als andere fracties, wel zoeken in de eerste termijn van het college naar de beantwoording van haar vragen. De antwoorden die wij vonden komen er op neer dat het college het ook nog niet weet. Niet weet waar het geld ‘oud voor nie uw’ gevonden moet worden, niet weet of het aantal budgetcoaches afdoende is voor de aanpak van de armoede, niet weet of er een prijsopdrijvend effect zal optreden door de hulp bij het aankopen van een starterswoning en niet weet hoeveel bedden voor arbeidsmigranten er bij de tuinders gaan komen. Graag hoort de PvdA Westland nog wel wat het college vindt van haar motie dat nutsafsluitingen en huisuitzettingen moeten worden voorkomen, niet alleen nu maar ook na de winter. Toch ziet PvdA de Westland nieuw elan, de wil om probl emen aan te pakken ondanks het feit dat nog niet alles duidelijk is.

Dat hiervoor uit de algemene middelen geld wordt gereserveerd, zodat de komende jaren gewerkt kan worden aan het groener maken van Westland en voor het aanpakken van de woningnood . De PvdA snapt ten slotte dat het ‘oud voor nieuw’ geld nog niet is gevonden. Ook mooi dat over de precieze besteding van dit groenfonds en wooninvesteringsfonds nog verder gesproken wordt met de gemeenteraad.

33

WOORDELIJK VERSLAG RAAD 9 NOVEMBER 2022

Opvallend is wel dat Westland Verstandig zich onvold oende gehoord voelt. Maar liefst 25 van vijftig moties zijn van haar hand, waarvan wij er overigens acht mede hebben ingediend. Zoals uit onze eerste termijn blijkt liggen de zorgen van de PvdA vooral bij de woningnood, de armoede en de zorg. In aanvulling op de bijdragen van D66 en GroenLinks wil ik nog kort ingaan op deze punten. Gisteravond werden wij blij verrast met het akkoord dat het college heeft gesloten met de provincie in de persoon van PvdA -gedeputeerde Anne Koning en de door de heer van de Mark genoemde CDA-minister namens het Rijk voor de bouw van 1.500 tijdelijke flexwoningen voor onze jongeren, de spoedzoekers en de statushouders. Hoewel de PvdA de oplossing meer ziet in permanente betaalbare woning en wordt met dit akkoord de eerste nood aangepakt. Onze complimenten zijn dan op zijn plaats. Ook het traject voor statushouders met versnelde opname in het Fletcherhotel met veel aandacht voor de inburgering, het tijdelijk huisvesten in flex en dan de huisvesting in reguliere woningen lijkt een goed plan. Wel rijst de vraag hoelang men in flex mag blijven zitten en wat er gebeurt als daarna geen reguliere woning beschikbaar is. Ook blijft onze vraag uit de eerste termijn onbeantwoord wat het college vindt van de nieuwbouwwensen van de provincie.

Da ar is tenslotte de wens uitgesproken om voor nieuwe bouwprogramma’s een derde sociaal, een derde betaalbaar en maximaal een derde duur af te spreken. Zoals u weet is dat ook de verdeling waarvoor de PvdA al tijden pleit. Ook werden wij blij verrast met het antwoord in eerste termijn dat het college de armoede wil aanpakken door meer voorlichting te geven over de regelingen, vroeger te signaleren dat er betalingsproblemen zijn, meer hulp te bieden en alles onder te brengen in één loket. Om dit aan te moedigen dienen wij de motie over betere voorlichting mede in. Ook de vlotte uitbetaling van de energietoeslag en de huidige campagne waarin mensen met betalingsproblemen opgeroepen worden om hulp te vragen geeft de burger moed. Misschien kan het vertrouwen in de overheid op deze wijze lokaal wat hersteld worden. Op korte termijn kunnen wij in ieder geval nog niet zonder voedselbank , dus dienen wij de motie over verdere steun graag mede in. Mocht het toch mislopen en mensen in betalingsproblemen komen dan vragen wij in een motie om energieafsluitingen en uithuisplaatsingen te voorkomen. Ook op het punt van de zorg spreken de voornemens van het college ons aan. Ook hiervoor zal het ene loket het aanvragen makkelijker maken. U wilt de wachtlijsten aanpakken door echt te werken aan preventie.

Zou het tien jaar oude voornemen van één plan voor één gezin en één integrale, de door u holistisch genoemde, aanpak eindelijk van de grond komen? De zegen van de PvdA heeft u. Graag horen wij van u hoe we dit vorm kunnen geven en welke afspraken we daarover met het Sociaal Kern Team en Vitis gaan maken. Ook het realiseren van 80 verpleeghuisbedden is een goed idee, hoewel de opmerking dat er nu voldoende capaciteit is en de realisatie pas op termijn nodig is riekt naar uitstel. U kent het spreekwoord toch dat van uitstel afstel komt? Ook de opmerking dat er voldoende gedaan wordt om eenzaamheid tegen te gaan valt bij ons verkeerd. Mondige zelfredzame ouderen kunnen naar de paar ontmoetingscentra of naar de incidentele maaltijden en spelletjesmiddagen. Maar ouderen die slecht ter been of wat vergeetachtig zijn moeten maar door vrijwilligers geholpen worden. Dat zelfde geld voor de jeugd. Geen ontmoetingsplekken voor hen. En als ze elkaar op straat ontmoeten dan zijn het opeens ongewe nste hangjongeren. Niet iedereen heeft nu eenmaal het geld of de zin om bij een vereniging te gaan. Ook de sociale makelaars en de jongerenwerkers hebben hier weinig te bieden. Hier ligt nog een schone taak voor het college. Voorzitter. Zoals u uit mijn bijdrage heeft kunnen horen is de PvdA grotendeels positief over de voornemens van dit college.

Het is jaren gel eden dat wij zo’n sociaal plan en begroting hebben gezien. Wij geven dit college dan ook het voordeel van de twijfel en zullen de begroting steunen. Wel zijn we benieuwd naar de antwoorden op onze laatste vragen en de uitwerking van deze plannen die wij gezamenlijk als gemeenteraad ter hand zullen nemen. Naar aanleiding van de inspreker vindt de PvdA dat steun aan de instanties , zoals Sonnehoeck, wenselijk is. Ons subsidiebeleid verzet zich hier echter tegen. Ook hebben diverse voorstellen om Sonnehoeck te steunen geen dekking. Daarom steunen wij de motie

34

WOORDELIJK VERSLAG RAAD 9 NOVEMBER 2022

om het subsidiebeleid te herzien en de oproep aan het college om te onderzoeken hoe Sonnehoeck verder gesteund kan worden. De heer Keizer: Voorzitter. Ik wil de heer De Gier graag iets vragen. In uw eerste termijn gaf u aan dat de PvdA blij is dat er geen tijd verloren moet gaan aan kleinschalige experimenten, zoals kluswoningen en tiny house s. Klopt dat? De heer De Gier: Ja. Ik weet waar u naartoe wilt, want we steunen de motie daarover vervolgens wel. De heer Keizer: Ja. Daarover was ik enigszins verbaasd. In uw beschouwing gaf u anders aan en vervolgens gaat u wel mee met die motie. Kunt u toelichten waar die switch gemaakt heeft en of er nog meer onderdelen zijn waarop u tegen bent en daarna misschien toch voor bent? De heer De Gier: Nee. We zijn tegen al dit soort experimenten, omdat dat een groot deel van de ambtelijke capaciteit kost, die we liever hebben voor het realiseren van normale bouwplannen. In deze vier tiny houses zit al verschrikkelijk veel ambtelijke capaciteit. We zijn er al jaren mee bezig. En dus steunen we de motie dat dat nou maar eens een keer gerealiseerd moet worden. De heer Keizer: Maar die motie gaat veel verder, want die vraagt ook om andere locaties te zoeken. Dus die gaat veel verder dan die vier tiny houses, waarover u het heeft. Als je het hebt over van twee kanten te willen mee -eten, dan vind ik dat de PvdA dat op dit dossier dus doet.

Of bent u van mening dat er niet gezocht moet worden? De heer De Gier: Als dat de woningnood onder onze jongeren opheft wil ik desnoods van twee walletjes mee-eten, zolang de woningnood maar verholpen wordt. De heer Van der Voort: Geachte voorzitter, burgemeeste r, wethouders en mederaadsleden. De afgelopen maanden zijn snel gegaan en de toekomst ziet er niet best uit , met de Covidcrisis, de CO2-crisis, de identiteitscrisis, de wooncrisis, de energiecrisis, de stikstofcrisis en de asielcrisis, die elkaar in rap tempo opvolgen , met de voedselcrisis in het vooruitzicht. Boeren worden onteigend, gemeenten worden gedwongen en de middenstand wordt kapot gemaakt. Kabinetsleden schitteren in afwezigheid of vertellen niet het hele verhaal. Informatie uit de mainstream media is op zijn minst eenzijdig te noemen. De wetenschap wordt misbruikt voor het verdeel - en heersprincipe. Absurditeit wordt genormaliseerd met angst als slechte raadgever. Crisissen worden veroorzaakt door overheden en het feit is dat de bevolking hieronder lijdt. Ondertussen worden we steeds afhankelijker gemaakt van de staat met meer regelgeving, belastingen en subsidies. De contouren van een communistische staat in wording worden ste eds duidelijker en hierbinnen is geen plaats voor democratie noch eigendom, noch eigenaarschap noch zelfredzaamheid.

Het individu wordt ondergeschikt gemaakt aan het beleid van de staat. Dit maakt de samenleving star en niet in staat om zich te ontwikkelen , omdat elke vrije geest die afwijkt van dit narratief een bedreiging vormt …. De heer Hofland: Voorzitter. Bij interruptie. Ik neem afstand van deze ridicule bijdrage en roep mijn collega’s op om datzelfde te doen. De heer Van der Voort: Werken loont niet meer, daar waar de inflatie de pan uit rijst. Voedselbanken hebben een ernstig tekort aan voedzaam voedsel. We kijken kritisch naar de huidige situatie, de centralisatie en streven naar democratie. Voor ons is het geen toeval dat boeren en tuinders gedwongen worden om hun land te verkopen middels wetgeving, daar

35

WOORDELIJK VERSLAG RAAD 9 NOVEMBER 2022

waar alles draait om macht en controle. Dit heeft niet te maken met klimaatveranderingen of de goedkope grond om huizen op te bouwen. Dit heeft te maken met onze vrijheid of de enige vrijheden die ons nog resten. Mensen met eigendom en welke zelfredzaam zijn hebben immers een keuze. Net zoals de vrijheid om geen coronaprik te nemen, mensen niet uit te sluiten of met je auto van A naar B te reizen. Dit verandert als mensen geen eigendom meer hebben en van hun voedsel afhankelijk worden . Het dwangmatig weerzinwekkende beleid van de staat wordt door onze kiezers als bedreiging gezien voor onze samenleving en wij delen deze zorgen. Met de QR-samenleving in het achterhoofd, waarin het uitsluiten v an mensen werd genormaliseerd. Het onveiliger worden van onze straten, waarin de criminaliteit toeneemt. Dorpscentra, waarin depressiviteit onder jongeren tentoon wordt gesteld. Een Westlandse samenleving, welke gezien wordt als ‘slechts’ een toekomstig on derdeel van een metropoolregio met als toegevoegde waarde n kostenefficiëntie en veiligheid. Maar welke in wezen alleen maar bijdragen aan een alsmaar groter wordende staat waarin we afhankelijk worden, gecontroleerd en gedwongen worden. Niemand heeft gestemd om gedwongen te worden. Democratie is geen vanzelfsprekendheid en heeft veel valkuilen, maar kan wel grondrechten van individuen laten bestaan.

Evenals het recht om onze eigen cultuur te beschermen. Wij zullen daarom altijd blijven strijden voor onze vr ijheid en onze democratie. De meest invloedrijke politieke partij en één van de weinige partijen met een visie is de partij van de heer Plomp, GroenLinks. Hiermee doelen we niet op het asfalteren van onze authentieke dorpscentra ten behoeve van een skate a mbitie, maar op het volgende: "Wij strijden voor een inclusieve samenleving waarin we solidair zijn met elkaar en met volgende generaties. Een eerlijk Nederland waarin we de klimaatcrisis en de wooncrisis aanpakken en zorgen voor een sterke publieke sector ". Dit is een visie waar je het mee eens kunt zijn of niet, maar welke wel duidelijk is. De visie van Forum voor Democratie Westland staat haaks op deze visie en is als volgt: “Wij strijden voor een hechte en vrije Westlandse samenleving gevormd door een leidende Nederlandse en Westlandse cultuur. Een samenleving die van origine solidair, hardwerkend, innovatief en ondernemend is. Waarin hard werken loont, gezinnen zelfredzaam zijn met eigenaarschap en eigendom als uitgangspunten. We zijn voor een sterke private sector, waarin de gemeente in dienst staat van haar burgers en haar ondernemers. Een gemeente die open staat voor nieuwe initiatieven en de belangen van de Westlandse samenleving prefereert boven de belangen van de staat.

Immers, een democratie die haar naam waardig is, delegeert van onder naar boven en niet omgekeerd” Onze visie heeft de focus op het gezin. Vader en moeder met kinderen die van nature sterke banden hebben, welke onderhouden en geborgd dienen te worden. De verantwoordelijkheid voor de opvoeding ligt bij de ouders, waaronder ook seksuele voorlichting. We adviseren hierin om zoveel als mogelijk fysieke tijdsbesteding met elkaar door te brengen. Samen uitjes te ondernemen en daaraan de voorkeur te geven boven het kopen van spullen. Echter blijft dit slechts een gedachtegoed of advies en dit zal nooit dwangmatig worden. Borging in de vorm van een eigen huis in een veilige omgeving. Een omgeving waarin je je buren kent, elkaar helpt en Nederlands de voertaal is. Dorpskernen met hun eigen en gedeelde cultuur welke niet maakbaar is. Historische kennis uit te dragen welke van belang is voor onze identiteit en onze normen en waarden. We zijn dan ook verheugd dat het beeld van Gravin Macht eld weer terugkeert op het marktplein in ’s-Gravenzande, waarvoor felicitaties aan de heer Duijsens. We geloven in de scheppende kracht van de men s volgens een oorzaak –gevolgprincipe. Wat je zaait zul je oogsten en staan open voor nieuwe initiatieven. Voor initiatieven vanuit de samenleving ten behoeve van zelfredzaamheid, democratie en eigenaarschap moet wat ons betreft ruimte geboden worden.

We geloven in de oprechtheid van mensen en zijn geen doorgeefluik van ondemocratisch gekozen instituties. We zullen de lhbtq- klimaathoax en gezinsondermijnende propaganda vanuit de overheid nimmer faciliteren. Onze fractie schroomt dan ook niet om tegen het narratief in te gaan ten behoeve van de belangen van de Westlandse samenleving.

36

WOORDELIJK VERSLAG RAAD 9 NOVEMBER 2022

Hierbij hebben onze fractieleden niet de ambitie v an een politieke carrière, maar s treven wij naar democratie. Het vertrouwen van de Westlanders in de gemeente herstellen do or middel van directe democratie. Bij grote beslissingen de burger raadplegen middels een referendum. We zullen altijd open staan voor samenwerking, debat en initiati even met de focus op de inhoud, rekening houdend met het belang van de Westlanders. Een samenleving waarin alle burgers dezelfde rechten en plichten moeten hebben . Wie niet werkt, moet gestimuleerd worden om bij te dragen aan de samenleving . Werk zoals het verzorgen van ouderen, opruimen openbare ruimtes of bij te dragen aan evenementen . Voor de organisatie van evenementen zijn wij van mening dat deze zoveel als mogelijk moeten uitgevoerd door verenigingen die reeds hebben aangetoond dit te kunnen en hierv oor dienen zij dan ook de volledige verantwoordelijkheid te dragen . Het organiseren van evenementen door Westlandse vrijwilligers behoort tot onze cultuur en dient niet gecommercialiseerd te worden. Ik doe een beroep op u, collega volksvertegenwoordigers, vanuit verbinding en verbroedering, opdat wij één Westland zullen blijven. Ons mooie Westland, dat wij kennen door de duinen en de gewassen die groeien in de kassen.

Laat geen lijstje je wijs maken dat het Westland een lelijke gemeente is, daar waar het We stland de mooiste gemeente is van Nederland. Mooie foto’s bij de WOS zullen dit beamen , daar waar de trotse Westlander voelbaar is. Wees oprecht en behandel elkaar met respect. U mag van ons het zelfde verwachten. De heer De Gier: Voorzitter. Ik wil een v raag stellen. Dank u voor de suggestie dat je ook je verkiezingsprogramma in je spreektijd kunt voorlezen. Maar wat is uw reactie op de begroting, want die heb ik niet gehoord? De heer Van der Voort: Deze reactie zegt genoeg . Dit heet visie. Schijnbaar he eft uw partij die niet. Wij dragen onze visie uit, omdat wij geloven in waar je naartoe wilt gaan als samenleving, wat je begin- en eindpunt is en daarnaar toe werken. De begroting zullen wij steunen. Dit is gewoon een mooi moment om even te reflecteren wa ar we staan, waar gaan we naartoe gaan en wat er in de samenleving gebeurt. De heer De Gier: Ik zal u ons verkiezingsprogramma wel geven, dan kunt u onze visie zien. De voorzitter: Dan zijn we aan het einde gekomen van de tweede termijn van de raadsfracties. Ik schors nu de vergadering tot 16.50 uur, waarin het college zich kan beraden op de antwoorden in tweede termijn. Dan zie ik u weer terug. Schorsing.

De voorzitter: Ik heropen de vergadering en geef het woord aan wethouder Van der Stee voor zijn bijdrage namens het college in tweede termijn. Wethouder Van der Stee : Voorzitter. Allereerst wil ik stilstaan bij de gemaakte complimenten richting de organisatie, die ik morgen persoonlijk aan de organisatie zal overbrengen. Het was een behoorlijk huzarenstukje. In vrij korte tijd hebben we het hele coalitieprogramma weten om te zetten in punten die in de begroting terugkomen. Maar ik wil ook een dank uitspreken aan vijf raadsleden, die ook in de Auditcommissie heel veel werk hebben verzet. Van voorgaande jaren weet ik dat we in deze vergadering ook veel vragen hadden over ratio’s, schuldposities, vermogensberekeningen, personeel, overhead en dat soort zaken. Dat was heel veel techniek. De Auditcommissie heeft op een zeer prettige wijze op twee avonden de prorap en de begroting helemaal doorgenomen en dat vertaald in de brief, waarin die ratio’s allemaal netjes beschreven zijn . Dus mijn dank ook aan de Auditcommissie voor de fijne samenwerking. En dat scheelt ons vanavond dus een heleboel vragen.

37

WOORDELIJK VERSLAG RAAD 9 NOVEMBER 2022

Daarnaast heeft de Auditcommissie ingezo omd op het provinciale toezicht, ook heel belangrijk. Ik denk dat we daar hele grote stappen hebben gezet en dat gaan we verder ook nog doen. Op dezelfde manier wil ik met een vertegenwoordiging uit uw raad praten over het oud- voor nieuwproces, dat een heleboel fracties hebben genoemd. In mijn brief heb ik proberen aan te geven dat we gezamenlijk een mooi proces gaan voeren. Daarvoor heb ik u uitgenodigd op 14 december. Ik merk aan de discussie dat er vooral behoefte is om het ravijn van € 16 miljoen op te lossen en gezamenlijk te kijken hoe we dat oud voor dat ravijn kunnen gaan gebruiken. Dus niet oud voor nieuw, maar oud voor het ravijn als n ieuwe titel. € 16 miljoen klinkt heel veel en dat is ook heel veel. We voeren daarover ook grote discussies met het Rijk. Als je praat over een herverdeling van het gemeentefonds en allerlei taken moeten we ook serieus kijken naar de daaronder zittende ber ekeningen. Inmiddels heeft het Rijk € 1 miljard van de ge korte € 4 miljard weer toegezegd aan de gemeenten. Dat stond in de septembercirculaire. De heer De Gier: Voorzitter. Ik wil hierover een vraag stellen, omdat ik het niet helemaal snap. Volgens mij was het stokpaardje van Westland Verstandig om 40% van de begroting overboord te gooien, omdat dat allemaal onzinnig beleid is, waarvoor we mooi nieuw beleid kunnen gaan doen.

Dat is vervolgens in het coalitieakkoord gekomen . Daarna is het in het collegewerkprogramma gekomen. En nu heeft u het alleen maar over het stukje van de bijdrage van het Rijk die niet zeker is. Waar is die 40% , die zomaar uit de begroting geschrapt kon worden? En dat was volgens mij oud voor nieuw. Wethouder Van der Stee : Ik hoor de heer De Gier zeggen dat Westland Verstandig iets heeft gezegd, maar ik zit hier namens het college en niet namens Westland Verstandig. Wij hebben naar aanleiding van de extra inkom sten van het Rijk als eerste gekeken om actief aan de gang te gaan met de 183 punten uit het coalitieprogramma en de twaalf snel voor elkaar punten. De inzet is vooral op personeel voor de uitvoering van het programma. In hetzelfde stuk hebben we geschreven daarna te gaan kijken, in het oud voor nieuw-proces, om het ravijn, het tekort in 2026, op te gaan lossen. En dat tekort is dus al gedaald met de septembercirculaire met € 5 miljoen. We hebben ook wat hogere ozb-inkomsten. Er is nu nog een gat van € 10 miljoen. Op 14 december wil ik graag met u over die € 10 miljoen in gesprek gaan. Misschien weten we op 14 december ook wel meer van het Rijk. Want h et Rijk heeft toegezegd dat we in december weer een bericht krijgen over die € 4 miljard, waarvan dus € 1 miljard al gecompenseerd is . Mogelijk komt er dus nog meer aan.

We willen ook kijken naar het perspectief, want er zit in de begroting geen luchtkasteel, mijnheer Van der Mark, maar er zit wel lucht in de begroting. Dat zien we, omdat we ook resultaten hebbe n van 2020 van € 14 miljoen. Vorig jaar was dat € 23 miljoen en de prorap levert € 8 miljoen op. We hebben te maken met onderuitputting. Laten we samen met elkaar daarnaar gaan kijken. Ik nodig in elk geval een persoon per fractie uit , maar er mogen er meer komen. We kunnen dan op 14 december praten over het plan van aanpak, hoe we op weg naar de voorjaarsnota het gat van het ravijn en onze ambities gaan realiseren. Met die groep wil ik stilstaan bij ontwikkelingen van de inflatie, het dividend van de JUFA en risico’s bij verbonden partijen. Er is een motie ingediend over de effectiviteit van onze organisatie en allerlei dingen die we doen. Die wil ik meenemen in dit proces. Er staat een heleboel van ons op Waarstaatjegemeente.nl. Dus u kunt al een heleboel dingen ter vergelijking opzoeken. Ik weet ook geluiden vanuit deze raad, dat we soms projecten hebben met best wel veel inzet. De vraag is of we die altijd wel op de juiste manier doen. Het lijkt me handig om dat projectmatig te bekijken of per onderwerp, en niet in het algemeen. Want ik wil voor alle ambtenaren geen prikklokken terug om per minuut alles te registreren. Dat lijkt me niet handig.

Maar gewoon kijken hoe we het doen in dat proces, of naar subsidies te gaan kijken. Want soms gaan er twee subsidies naar twee verschillende organisaties voor hetzelfde doel .

38

WOORDELIJK VERSLAG RAAD 9 NOVEMBER 2022

Dus als die motie gelezen kan worden als mee te nemen in het oud - voor nieuw-proces, dan kunnen we daarop serieus ingaan. Dan is er een motie over bouwrechten ingediend. Bouwrechten zijn heel v eel geld waard. Volgens mij is het niet uw bedoeling om de bouwrechten te verdubbelen. We hebben in het buitengebied een saldo nulbenadering. Het is ook niet de bedoeling om het aantal woningen in het buitengebied te verdubbelen. De heer Van der Mark: Kunt u het nummer van de motie erbij noemen? Wethouder Van der Stee : Dat is motie 26. Het is niet de bedoeling dat het meer geld gaat opleveren voor degenen die de bouwrechten hebben, maar dat je in plaats van een woning voor een gezin een dubbele woning hebt voor twee gezinnen. De kavel blijft dan even groot, bij een pand. Dan kan ik daarmee wel uit de voeten. Daarover ga ik graag met u in gesprek. Het kan niet zo zijn dat we in het buitengebied meer woningen gaan plaatsen, of dat we de bouwrechten gaan splitsen, waardoor iemand in plaat s van een bouwrecht heeft van € 250.000,00 opeens twee bouwrechten heeft van € 300.000,00. De heer Keizer: Ik wil daarop kort reageren. Het gaat om één bouwrecht. En in plaats van een woning van 1.000 m³ worden het twee twee-onder-een-kapwoningen van 500 m³ per woning op dezelfde kavel en van dezelfde grootte. Maar daardoor kunnen we er wel meer realiseren.

Wethouder Van der Stee : Dank kan ik daarmee uit de voeten. Dan heb ik tegen die motie geen bezwaar. Ik heb bezwaar tegen de dekking van het amendement. Uit de algemene reserve mag namelijk vanwege de regels geen structurele dekking komen. Een periode van vier jaar met daarna een doorkijk op mogelijk e verlenging ziet de provincie als structureel en kan ik dus niet accepteren. Ik heb nog 17 minuten van mijn 25 minuten over. De rest heb ik niet nodig, mede ook dankzij het vele werk dat daarvoor al gedaan is, waarvoor ik iedereen nogmaals bedank. Wethouder Goudswaard: Geachte leden van de gemeenteraad. Vandaag is en voelt voor mij als een belangrijke dag. Een dag waarin we samen met u de richting van 2023 bepalen. Samen werken aan een sterk Westland. Met een gevoel van trots sta ik hier voor u. Zoals u in mijn reactie op de eerste termijn hebt kunnen lezen ben ik blij met de verbinding die ik voel met het werk dat we met elkaar verzetten. I edereen vanuit zijn eigen perspectief en invalshoek, ieder met zijn eigen aandeel in het proces, maar allemaal werkend aan eenzelfde doel: samen werken aan een sterk Westland. Ik wil u vanaf deze plek heel erg bedanken voor het samen. Met elkaar hebben we duidelijke doelen en mooie plannen. Plannen die snel kunnen en soms ook plannen die vanuit een visie vormgegeven moet en worden.

Deze plannen vragen veelal om lef en vooral om actie, juist in deze tijd. Door het vaststellen van deze begroting kunnen we verder op de ingezette koers. We kunnen verder aan de slag voor Westland. Oog hebben voor elkaar, juist in deze tijd van crises. Mooie, frisse, energieneutrale scholen voor onze leerlingen . Een krachtige, effectieve lokaal educatieve agenda. Sportvoorzieningen van topkwaliteit gerund door vrijwilligers. Bewegen van jong tot oud. Een voor inwoners toegankelijk , dienstbare en flexibele gemeente Westland . Een inspirerende werkomgeving voor onze ambtenaren. Vacatures in control. Duidelijke en eenvoudige communicatie. Westland als sterk merk. Kustrecreatie en toerisme. Verantwoord in verbinding. Dat zijn een aantal g rote uitdagingen, waar we al stappen gezet hebben. Tegen motie 15 van Westland Verstandig aangaande Westland als sterk merk heeft het college geen bezwaar . Dat is tevens opgenomen in het collegewerkprogramma. We hebben een start gemaakt en moeten het inderdaad met elkaar doen.

39

WOORDELIJK VERSLAG RAAD 9 NOVEMBER 2022

De vraag van Westland Verstandig over overlast van padelbanen, een acute kwestie in Monster, pak ik serieus op. Aanstaande 15 november heb ik een gesprek met het bestuur hierover. Mijn aanpak is als volgt. Dinsdag is het gesprek met het bestuur. Dan deelt het de ODH-rapportage met mij. We kijken of dat met geluidsreducerende maatregelen op te lossen is als dat nodig is. En anders zullen we breder met elkaar naar een oplossing moeten kijken. En daar zal dan ook een kort onderzoek aan gekoppeld zijn. Dan motie 33. Het CDA vraagt over het emissielloos bevoorraden om te voorzien in een plan van aanpak. In mijn optiek interpreteer ik ook de motie van D66. Een stevige opgave, dat moet ik zeggen. Ik koppel deze motie in eerste instantie aan de bevoorrading van Molenslag, omdat hier op dit moment een acuut probleem ligt. In reactie op de vraag van de heer Van der Mark antwoord ik dat we uiteraa rd met ondernemers aan tafel zitten. V ervolgens zal ik het vraagstuk in onderzoek breder trekken naar andere strandslagen in Natura2000. En daarop komen we met elkaar in de commissievergadering terug. Over digitale criminaliteit heeft de VVD een vraag gest eld en dat onderwerp is een uitdaging voor iedere organisatie, dus ook voor de gemeente Westland. Menselijk gedrag is hierin een heel belangrijke risicofactor .

De gemeente Westland heeft met een onafhankelijke siso medewerker een continu beeld van de wijze waarop we dit met elkaar geregeld hebben. U ben onlangs in een commissievergadering geïnformeerd dat we op orde zijn. Daarnaast werd opgeroepen of we burgers en ondernemers als gemeente kunnen faciliteren om hen te helpen met eenvoudige maatregelen de vei ligheid te verhogen. In samenwerking met het MKB Westland zal binnenkort een initiatief plaatsvinden, waarbij o ndernemers uitgenodigd zijn om over dit thema te spreken. De gemeente Westland draagt daaraan ook bij. Dan een korte opmerking over motie 31 van GroenLinks over maatschappelijke stage. Het is geen doel om lege plekken op korte termijn op te lossen of in te vullen. Absoluut niet. Het is echter een doel om onze jonge inwoners bewust ervan te maken dat onze Westlandse samenleving een sterk en krachtig vrijwilligersleven kent. Hier zijn we trots op en dit willen we graag zo houden. Wij nodigen op deze wijze onze jongeren uit om dit voort te zetten. En dat is de reden dat ik ook graag met het onderwijs in gesprek ga over hoe we daar met elkaar een bijdrage aan kunnen leveren. Motie 30 van de VVD is een oproep om inzicht te geven in vacatureontwikkelingen en die neem ik uiteraard ter harte. Zoals in de omarmde motie beschreven kom en we met een plan van aanpak ten aanzien van de robuuste organisatie.

We gaa n dit uiteraard delen. D66 vraagt naar de stand van zaken over vve -educatie. Zoals in mijn reactie in eerste termijn al is aangegeven ben ik ontzettend blij dat de kinderopvang gekoppeld is aan de onderwijsportefeuille waardoor je de doorgaande leerl ijn 0-18 enorm kunt verstevigen. Dat wordt nog eens versterkt door het feit dat de wethouder Onderwijs enerzijds verantwoordelijk is voor beleid en anderzijds voor huisvesting , zodat je een aantal zaken aan elkaar kunt koppelen. Dus kortom, het onderwijs kan alles bij elkaar een enorme sprong maken . De lokaal educatieve agenda is hiervan een mooi voorbeeld. We zijn met alle schoolbesturen een keuze aan het maken om ons te richten op twee belangrijke speerpunten. Niet dertig speerpuntjes, zodat elk bestuur zich in de lea vertegenwoordigd voelt, maar twee belangrijke speerpunten waaronder wij als Westland onze handtekening zetten. Enerzijds het bestrijden van taalarmoede en anderzijds kansengelijkheid voor onze jongeren . Daartoe hebben wij ons aangemeld voor de gelijke kansenalliantie, waarbij wij overigens als het allemaal lukt ook nog een bijdrage van € 130.000,00 kunnen toevoegen aan de ambities van de lokaal educatieve agenda. De invulling, voortgang en input vanuit uw kant neem ik graag mee.

Wij zullen waarschijnlijk in het eerste kwartaal , in januari of februari, een presentatie verzorgen over hoe we met die vve -educatie aan de slag zijn gegaan, waar we staan en waar de ambities liggen, ook gekoppeld aan de uitspraken in het col legewerkprogramma. Ik dank u voor uw aandacht. Wethouder Varekamp: Voorzitter. Ook van mijn kant dank voor uw vragen, opmerkingen en kritieken. Dat betekent dat het u beroert en aangaat en dat u erover denkt hoe het beter kan.

40

WOORDELIJK VERSLAG RAAD 9 NOVEMBER 2022

Daarover wil ik graag met u in gesprek. Ik zal vier thema’s behandelen, waarin de opmerkingen en vragen meeneem. Daarna kom ik bij de moties. Over verkeer en vervoer zijn opmerkingen gemaakt over de uitbreiding van 30 km -zones. In zijn algemeenheid is dat een goede zaak, maar ik wil oppassen dat zonder meer overal te doen. Dat heeft te maken met de functie van een weg: een OV -weg, maken hulpdiensten er gebruik van en of het een erftoegangsweg is etc. D at zal altijd afgewogen moeten worden. We kijken naar de situatie, de CROW -richtlijnen en zullen dat ook aan u voorleggen. We zitten in de eindfase van de wegencategorisering en die komt ook uw kant op. Dan bespreek ik die graag verder met u. De heer Hofland: Een korte aanvullende vraag. Dat waren ook antwoorden op schriftelijke vragen van het CDA in het verleden over dit onderwerp . In 2022 zou dat onderzoek plaatsvinden en daarna volgt concretisering. Begrijp ik goed dat de wethouder eigenlijk zegt dat het niet zwart-wit is in de vorm van dat er regels zijn, waar het wel mag en niet is ? Het gaat om wegingen en CROW -normen die aanbevelingen zijn. En d at we op basis daarvan het gesprek begin 2023 gaan voeren. Wethouder Varekamp: Dat is correct, voorzitter. In het verlengde daarvan ook de oversteek hier aan de Verdilaan. U heeft die eerder ter sprake gebracht en ik heb daarop eerde r afhoudend en ontkennend geantwoord .

En ik hecht eraan te zeggen dat dat niet is, omdat ik niet wil, maar omdat ik wel waarde hecht aan verkeerskundige afwegingen waar je iets wel of niet doet. Ik zie zelf ook dat daar overgestoken wordt. Een van uw partijen heeft daarover een motie ingediend. Mijn suggestie is daarnaar nog eens met elkaar te kijken. Ik wil het niet afhouden of afschuiven, maar ik wil u graag meenemen in de afwegingen die de gemeente maakt om daar wel of niet een oversteekplaats te maken. Ik zeg er dan gelijk bij gelijk te kijken of we het wel of ni et doen. Dus ik zeg niet dat we het niet doen, het is ook geen toezegging dat we het wel doen. Maar i k wil u graag meenemen in onze afwegingen. Dat zijn richtlijnen, de situatie ter plaatse en welk verkeer er van gebruik maakt. Dus wil ik u uitnodigen om de motie aan te houden en het daarover nog een keer te hebben in de komende twee maanden. Dan de stand van zaken van de metropolitane fietspaden. Een aantal van u heeft aangehaald dat de fiets belangrijker wordt. Dat vindt het college ook. Dat zien we en daaraan werken we. Het metropolitane fietsp ad naar Rotterdam bevindt zich in de inrichtingsfase van de tracés. Althans de plannen. Dus de samenwerking met de MRDH en alle gemeenten is er . De tracékeuzes zijn min of meer gemaakt . Hier en daar zijn er nog wat onzekerheden. D e gelden zijn gereserveerd.

We zitten nu in de planvorming hoe we dat gaan aanpakken en dat zal ergens in de komende tijd zijn beslag gaan krijgen. Over d e andere metropolitane fietspaden vinden op dit moment verkenningen plaats naar Den Haag en Delft. Delft is nog wat verder weg. Over Den Haag zijn we actief bezig en dan gaat het over de tracékeuzes . Daarover zijn we in overleg met onze Haagse buren. Dan economie en energie. Die neem ik bewust samen , omdat ze verband houden met elkaar. Over glastuinbouw heb ik u de afgelopen periode meegenomen wat we daaraan doen. We voeren daar een lobby. We hebben brieven geschreven na ar de minister. Daarin trekken we samen met buurgemeenten op. Onze burgemeester heeft een rol in het crisisoverleg. Dat willen we ook gaan doen samen met de biz’en en MKB Westland voor de middenstanders en de winkeliers. Ik hecht eraan ons hard te maken vo or winkeliers in onze dorpen. Niet alleen vanwege het bedrijfsbelang, maar ook vanwege het straatbeeld. Aan lege panden hebben we niets. Er zit ook een sociale functie in, zowel qua ontmoeten als werkgelegenheid. Ik weet wel dat het bedrijfsmatig uit moet kunnen, maar het zou jammer zijn die te verliezen vanwege de nu toevallig hoge energieprijzen. Het is overigens wel ernst. De heer Bakker haalde dat al aan.

Er zijn winkeliers die zeggen dat het nu is wat het is, maar als het volgend jaar nog zo is, ze ermee stoppen en dan de deur dicht gaat , dan hebben we wel een probleem. Dus op de vraag wat het college zal doen antwoord ik dat w ij ons zullen inspannen in een lobby en

41

WOORDELIJK VERSLAG RAAD 9 NOVEMBER 2022

willen zorgen dat er betaalbare energie komt. Vandaag werd bekend dat de TEK -regeling deels aangepast is. De drempel is verlaagd van 12% naar 7%. Daarmee is niet iedereen gered, maar het is wel een stap. Dan kom ik bij het Floragebied, waarover met name GBW-fractievoorzitter Keizer wat gezegd heeft. We hebben hier al honderd jaar tuinbouwbedr ijven. Die hebben zich sterk ontwikkeld en dat hebben we knap gedaan. Dat is in de rest van de wereld niet onopgevallen gebleven. Die kijkt daarnaar. We zijn hier goed in innovatie. Ik denk dat goed het is dat we een plek hebben waar zich dat concentreert, dat we gelegenheid geven om uit te bouwen. Waar onderzoek, onderwijs, bedrijfsleven en woningen voor bepaalde doelgroepen samenkomen. Ik denk dat de omgeving rondom het World Horti Center daar de gewezen plek voor is. Daaraan werken we nu. Het was een groot gebied. Vorig jaar december hebben we de raad geïnformeerd dat het al ingeperkt is. Bij de Dijkweg is er geen sprake van zaken. H et masterplan focust zich nu met name op het gebied tussen de Veilingroute , de Lange Broekweg, de Burgemeester Elsenweg en d e Middelbroekweg. De heer Keizer: Voorzitter. Dat we vorig jaar daarover geïnformeerd zijn staat me niet helemaal bij. We hebben altijd verkondigd dat we het hart van de glastuin bouw in de wereld zijn.

Op de innovatiekracht en wat hier vanuit het Westland vandaan komt kunnen alleen maar trots zijn en dat moeten we ook blijven faciliteren. Waarom het ons vooral gaat is dat de beeldvorming nog steeds gaat over het hele grote plangebied. In mijn bijdrage in tweede termijn heb ik aangegeven dat het ons echt gaat om het ontwikkelen van de bloembladen, waarvoor we eerder zelfs deels bestemmingsplannen hebben opgenomen. Laten we anders met elkaar kijken of we dat een andere benaming kunnen geven. Maar d at het echt om de innovatiekracht gaat en niet meer over dat heel megalomane plan waarover we het in eerste instantie hadden. Wethouder Varekamp: Voorzitter. De heer Keizer dank ik voor zijn toelichting. Ik ben er blij mee dat hij dat erkent. Ik zou bijna z eggen het er samen nog eens over te hebben. Er is binnenkort een avond voor de raad om hierover met elkaar van gedachten te wisselen, op 17 november. Ik verzoek u de motie aan te houden en dit nog eens met elkaar te bespreken, omdat ik constateer dat we een gezamenlijke bodem hebben over wat we willen bereiken in het Westland. We zijn nu bezig met de voormalige bloembladen en het Marsterrein. Dus ik zou het erg graag nog een keer met u willen hebben om elkaar daarin mee te nemen. Onze basis is wat mij betre ft gelijk als ik u zo beluister. De heer Keizer: Voorzitter. Volgende week is er een bijeenkomst.

Misschien kan de wethouder in ieder geval aangeven dat we de in 2016 al vastgestelde stukken er ook bij betrekken. Dan houden wij de motie aan tot na d ie bijeenkomst. En dan laten we weten of we die nog in stemming willen laten brengen of dat we die aanpassen. Wethouder Varekamp: Ik zal zorgen dat die stukken ook gedeeld worden. Die innovatie is belangrijk, evenals dat we aan de toekomst van Westland werken. Zodat wat de heer Van der Voort zei, dat de gewassen ook in de toekomst ook blijven groeien in de We stlandse kassen. Dan kom ik bij arbeidsmigranten. Zij zijn onmiskenbaar van belang. Onze economie brengt werkgelegenheid met zich mee , waarbij medewerkers van buitenaf nodig zijn. En daar hoort bij dat je goede en fatsoenlijke huisvesting doet Tegelijkertijd is het een afweging dat die in de omgeving past en dat we onze eigen samenleving daarin ook meenemen . En daar knelt het natuurlijk wel eens en dat is las tig. Ik zou heel graag op bepaalde plekken goed en misschien ook wel groot willen uitpakken, maar dan reageert de omgeving daarop. Dat is wel een squeeze waar het college in zit . Ik nodig u uit om daarin mee te denken. Een prachtig voorbeeld is Elsenbosch , dat praktisch is ingepast, dat er qua bouw fantastisch uitziet, waar de voorziening goed is, waar toezicht is en waar er uit de directe omgeving volstrekt geen klagen is.

Dat zou wat mij betreft het voorbeeld moeten zijn om dat op meerdere plaatsen te

42

WOORDELIJK VERSLAG RAAD 9 NOVEMBER 2022

doen. Heel actueel is dat het Hortihotel gerenoveerd wo rdt met 340 bedden op het gebied van FloraHolland . Er zit een aantal initiatieven in de pijplijn bij een aantal locaties bij de tuinders. Het is nu te vroeg om u daarover te informeren. Ergens de komende maanden ga ik dat wel doen . Op de langere termijn is huisvesting op het ABC -terrein zeer zeker wel mogelijk en daarover zijn we ook in gesprek. Dan kom ik bij de moties. Een aantal moties is ingediend over verduurzaming, de energietransitie en de energiecrisis. Een aantal partijen heeft initiatiefvoorstellen ingediend om voorzieningen of regelingen te treffen, waarmee de gemeente tegemoetkomt aa n haar inwoners. Ik wil het verzoek doen om die moties aan te houden om die tegelijk met de initiatiefvoorstellen te bespreken. Ik hoor graag een reactie daarop. Dat betreft de moties 7, 19, 40, 42 en 43. Motie 12 gaat over 5.000 ha glas en hoe de verhoudingen nu zijn tussen glas en niet -glas. Daartegen heeft het college geen bezwaar. Aan dat verzoek om informatie komen we tegemoet. Tegen motie 14 over fietsstraten heeft het college geen bezwaar. Dat is in feite al opgenomen in de uitvoering van het Fietsbeleidsplan. Motie 47 gaat over het Floragebied waarover ikzelf in mijn bijdrage en ook de indiener al iets hebben gezegd. Motie 34 betreft de oversteek aan de Verdilaan.

Die heb ik ook in mijn bijdrage verwerkt met het verzoek die nader te bespreken. Wethouder Rombout: Voorzitter en geachte raad. Ik vind dat de overheid zijn zwakste burgers het beste moet beschermen. Daar ga ik zelf ook voor staan. Maar we moeten niet vergeten dat we vanaf 2005 een periode ingezet hebben waarbij a lleen rechtmatigheid de lijn was. Dat heeft geleid tot de toeslagenaffaire. Als je heel lang op die manier werkt kun je niet verwachten dat een overheid opeens op een andere manier werkt. Dat kost heel veel energie. En die energie zijn we nu aan het toepassen , onder andere in die ene toegang, waarbij we gaan kijken hoe we dat op een goede manier doen. Ik kom daarop zo m eteen terug. Ik vind het ook heel belangrijk dat mensen hier een wooncarrière kunnen hebben van de wieg tot het graf. Dat is een wens van Westlanders. Dat betekent ook dat we heel gevarieerd moeten gaan bouwen. We zijn daarover in overleg met woningcorporaties en heel veel anderen. Er zijn mensen die gaan scheiden en mensen van wie de partner overlijdt. Zij hebben geen behoefte aan een eengezinswoning, maar ze kunnen ook slecht verhui zen. Ik heb dat nu niet binnen vier maanden met mijn collega Ferwerda opgelost. Maar we zijn er wel hard mee bezig om dat wel voor elkaar te krijgen. Dan ook een beetje geruststelling voor de mensen die deze bijeenkomst volgen via de streams.

Het lijkt net of er heel grote verschillen zijn en dat we het niet met elkaar eens zijn. Als we allemaal een stapje achteruit doen willen we eigenlijk allemaal hetzelfde. We willen dat het zwakke burgers en moeders met kleine kinderen goed gaat. We willen niet dat kinderen met een lege maag naar s chool gaan. We willen goed voor onze ouderen zorgen. We willen goede woningbouw in het Westland. E igenlijk willen we heel veel dingen hetzelfde. Er zijn goede gesprekken nodig om die verschillen te overbruggen. Ik roep de raad ook op om mij te benaderen en daarover gesprekken te hebben over hoe we die verschillen weghalen. Want we zitten wel in een crisis en we moeten meters maken. We zijn ook van plan om meters te maken, maar kunnen dat alleen doen als de raad dat ook wil. En ik denk dat de raad dat ook wil. De crisis heeft geleid tot het voeren van goede gesprekken met de provincie, het Rijk, het COA en allerlei partners om de banden aan te halen en te intensiveren. Want we willen meer bereiken dan we tot nu toe deden. Als je je poot stijf houdt en geen water bij de wijn doet bereik je helemaal niets. We hebben ook een krachtige samenleving. We hebben heel veel vrijwilligers. We hebben heel veel mantelzorgers. We hebben enorm veel verenigingen. En we hebben veel goede

43

WOORDELIJK VERSLAG RAAD 9 NOVEMBER 2022

partners. Ik noem het SKT, Patijnenbur g, Vitis en de bibliotheek, d ie ons heel erg helpen om dingen te doen. Kunst en cultuur lijken een beetje een ondergeschoven kindje , maar niets in minder waar. Ik zal er straks even iets over zeggen. We zijn sterk bezig om de dienstverlening binnen de gemeente op een veel beter niveau te krijgen. Dat doen we door de website eenvoudig en duidelijk te maken. Binnen drie, vier klikken zijn waar je moet zijn en duidelijke taal te gebruiken. Daar hebben we ook een project voor, dat bij Communicatie zit . Alle formulieren en teksten moeten gelijk voldoen aan het criterium van duidelijke taal. Dan jullie vragen. Eerst het sociaal domein. Hebben we genoeg budgetcoaches? Als we niet voldoende budgetcoaches hebben moeten we kijken dat we er meer krijgen. Armoede moeten we namelijk in het Westland niet tolereren. En het kan best zijn dat daarvoor meer geld en andere dingen nodig zijn en dan moeten we daarnaar zoeken. Over Wmo werd gevraagd of huishoudelijke hulp sneller kan. Daarover zijn er gesprekken. Het is ingewikkeld, want we zitten in een structuur met H5. We kunnen niet zomaar zelf allerlei dingen veranderen. Op vrijwillige basis kan er natuurlijk heel veel. Als mensen zeggen dat er een uur beschikbaar is om een huis schoon te maken, maar liever hebben dat ze een bakje doen, wat let je. We zijn nu aan het kijken wat we kunnen doen.

Over wonen voor ouderen zijn we druk bezig met zorgbedden en mensen te verleiden te verhuizen. We hebben het over zorgbedden met bijvoorbeeld DSW en allerlei zorgpartijen, zoals Pieter van Foreest om te zorgen dat die er genoeg komen de komende tijd. Om te zorgen dat ouderen hier kunnen verhuizen van een woning naar een zorgbed en niet naar Leidschendam, Voorburg of waar dan ook heen moeten. Er werden ook nog vragen gesteld over andere zwakkeren. We hebben nu een hotel, waarin we ook mensen met spoed kunnen plaatsen, zoals bij een vechtscheiding. We kunnen hen dan snel in dat hotel plaatsen, wa ardoor moeder en kinderen veilig zitten. Als kinderen steeds in een andere stad zitten is sociaal zeer onwenselijk. De heer Van Koppen: Voorzitter. Bij vechtscheidingen is vaak een urgentieverklaring nodig. In het verleden werden er in Westland juist heel weinig urgentieverklaringen afgegeven. Hoe gaan we dat nu dan anders doen? In mijn beleving gaat dat niet zo makkelijk en heb je pech als je gescheiden bent. Wethouder Rombout: Scheiden is geen reden om urgentie te krijgen. Dat maakt het extra ingewikkeld. Door wat extra plekken te hebben in een hotel e n meer flexibiliteit te hebben bij flexwoningen denken we dingen te kunnen oplossen. Ik kan niet heel die verordening veranderen.

De heer Van Koppen: In het hotel komen dus ook plekken voor mensen zonder urgentieverklaring? Gewoon gescheiden mensen kunnen daar terecht zonder urgentieverklaring. Wethouder Rombout: Mensen met een urgente woningbehoefte kunnen ook in het hotel terecht. Dat kunnen jongeren zijn of mensen die zijn gescheiden. Zij hoeven geen urgentieverklaring te hebben. Over de statushouders werd gezegd te zorgen bij je taakstelling te blijven. Dat doen we ook. Als je goede afspraken met allerlei partijen maakt zorg je ook dat je wat extra doet. Het enige extra dat we doen is zorgen dat mensen snel een plek hebben. Als ze dan hier zijn gaan we ook zorgen dat het goed met ze gaat. We gaan via die flexplekken en hotelplekken zorgen dat mensen snel ingeburgerd raken. Ik vind dat inburgering een taak van de overheid is en niet van buurten. Voorheen werden mensen in een sociale huurwoning geplaatst en werden ze geacht dat ze naar een cursus gingen. En de beste buurt mocht het maar uitzoeken. Dat vinden we geen goede optie . We willen dat mensen zo snel mogelijk inburgeren. We weten hoe de Westlandse maatschappij eruit ziet. Ze kunnen meedoen en

44

WOORDELIJK VERSLAG RAAD 9 NOVEMBER 2022

kinderen kunnen naar school. Mensen kunnen aan het werk, voor zover dat kan. Dat is de nieuwe manier van de omgang met statushouders. Er werd een vraag gesteld over Oekraïners. Ik ben recent op de locatie in De Lier geweest. Dat was geen goede aanleiding. Er wa s iemand overleden. Ik ben er ’s ochtends vroeg en ’s avonds geweest en de volgende dag nog een keer. We hebben ook gekeken naar die lekkages en andere dingen. Die worden allemaal opgepakt. Ik erger me daar ook rot aan. Het lukt niet om dat heel snel te doen, maar we zitten er bovenop. We hebben met die mensen gesproken. De heer Van der Mark: Voorzitter. Ik ga morgen een paar foto’s maken van de wateroverlast die er nog steeds is. De wethouder zei eerder al dat het is opgelost, maar dat klopt niet. Deze mensen wonen niet in een luchtkasteel, maar in een waterbed. Wethouder Rombout: Ik ben in de woning geweest en heb gezien wat er aan de hand is. dus u hoeft mij geen foto’s te sturen. We hebben onmiddellijk opdracht gegeven om dat wel op te pakken. Soms kost iets tijd. Maar het heeft de aandacht, er wordt bovenop gezeten en we gaan dat oplossen. Dan het verhaal over één toegang. Als je twintig of vijftien jaar lang alleen maar stuurt op rechtmatigheid, dan valt het niet mee om te werken aan doelmatigheid. En die ene toegang is nu in het leven geroepen en die gaan we stap voor stap doen.

We houden iedereen goed aangesloten. We zijn met iedereen al meer dan een jaar in overleg. Ik ga daarover uitleg geven aan de commissie MO. We zijn gestart met een pilot en gaan successievelijk iedereen aansluiten. We gaan het sociale netwerk in stand houden. We gaan met die club alleen werken aan doelmatigheid. En doelmatigheid werkt simpel: w at is nodig om te zorgen dat mensen weer zelfstandig kunnen deelnemen aan de ingewikkelde maatschappij? En daar hebben we systemen voor. De heer Van der Mark vroeg al een nummering bij de moties te hebben. Ons geheugen is niet zo goed, dus je moet het heel systematisch en heel methodisch doen om problemen te kunnen oplossen. En dat zijn we aan het doen. Ik ga daarover graag uitleg geven aan de commissie MO. Ik zal daarbij ook mensen betrekken. Maar we zijn al in overleg met al onze partners en dat zijn we al geruime tijd. Dan de antidiscriminatie en regenboogstad. We doen daar al heel vee l dingen. We bundelen inclusie, er zijn netwerken, de scholen en professionals worden voorgelicht . Er wordt met leerlingen gesproken. We hijsen de vla g. We hebben ontmoetingsplekken. We organiseren regionale bijeenkomsten. Kortom, er gebeurt heel veel. We hebben een anti-discriminatieadvies en –meldpunt. Daarmee gaan we heel zorgvuldig om. We zorgen dat we leren van de binnenkomende meldingen en lossen die op.

Als de indruk is ontstaan dat we niks of te weinig doen… De lokale inclusieagenda komt er volgend jaar zomer. Waarom? Omdat we al die zaken moeten bundelen en dat kost tijd, want er zit ook overlap in . Het gaat dit college er niet om mooie stukken te schrijven, maar wel om mooie dingen te doen. De heer Plomp: Voorzitter. Ik heb ook gevraagd wat we ervan hebben geleerd. Deels omdat we ons als Regenboogstad hebben gecommitteerd om beleid op te stellen en dat vervolgens te evalueren. Als de wethouder aangeeft nog vier jaar door te wille n, dan moet er weer een nieuw beleidsstuk opgesteld worden. Dan lijkt het me handig als we de lessen die we hebben geleerd de afgelopen vier jaar ook meenemen. Wethouder Rombout: Dat lijkt me duidelijk en dat gaan we ook doen. We willen niet vier jaar door, we gaan vier jaar door. Want we gaan sowieso doo r tot 2026. En daarna kijken we weer hoe we nog verder doorgaan. Dan waren er vragen over eenzaamheid. We hebben Vitis en projecten ‘Een tegen eenzaamheid’, waarin alles wordt gecoördineerd. We bezoeken 80-jarigen en hebben informatieavonden, gerichte ondersteuning en publiekscampagnes. Het jongerenwerk doet van alles en jongeren doen ook veel online. Of het allemaal genoeg is moet blijken en als dat