1.06a) Rapport Theateradvies over WestlandTheater De Naald

Wordt het theater ook Zakelijke verhuur, ondergeschikt anderszins gebruikt voor aan culturele funcite lokale bijeenkomsten en Horeca, publieksservice evenementen? Aandacht voor kleinere doelgroepen Kun je meer vertellen Zaalgrootte is van belang voor over de spreiding van programmering en culturele voorzieningen verhuurmogelijkheden. Andere in jouw gemeente? voorzieningen in de gemeente spelen daar ook een rol in. Wat zijn/waren de Gebouw voldoet niet meer argumenten voor (ver-) Wens tot verzelfstandiging/ versimpeling van de 6

Ook van belang Verrijking van je leven Trots Talenten en vaardigheden ontwikkelen, zelfvertrouwen. In sommige gemeentes zijn deze functies verspreid over de verschillende culturele instellingen. Expositieruimte

Gesprekken met: Marcel 't Sas Theater Castellum Alphen a/d Rijn, Willem Hillebrink Cacaofabriek Helmond, Pieter-Bas Rebers Theater De Tamboer Hoogeveen, Natalie Straatman

19 Waarom een theater

nieuwbouw van het theater? Wat waren/zijn de discussiepunten in de lokale politiek over de subsidiëring aan het theater/filmhuis?

beheerconstructie Infrastructuur cultureel aanbod Bezoekersaantallen Visie op cultuur Cultuur vs. andere gemeentelijke Verankering in de uitgaven (m.n. sociale maatschappij zekerheden) Indexering/Inflatiecorrectie Exploitatiemogelijkheden Idem, over de ver- of Publieke wens of gedragen door Erfgoed nieuwbouw? instelling? Duurzaamheid Wat zijn belangrijke Zaalgrootte Té commercieel aandachtspunten bij de Verhuur voor subsidie?! exploitatiesubsidie? Onderhoud Horeca Inflatiecorrectie/Indexering Welke raad zou u een Kunst is drijfveer. Publieksbereik is andere gemeente legitimatie. meegeven als het gaat Kijk vooral naar exploitatie, minder om culturele naar investering. voorzieningen en een Houd de kern de kern: theater. theater in het bijzonder? Om die functie goed te blijven vervullen moet blijvend geïnvesteerd worden in de kwaliteit van het theater. Naaldwijk nu vooral goed in cabaret. Blijf dat vooral goed doen en probeer mensen ook te verleiden om iets nieuws te ontdekken, zonder het aanbod in de omliggende steden te kopiëren. Theaters reageren traag op ontwikkelingen

Overzicht trends Cultuureducatie De geïnterviewde theaters geven aan dat cultuureducatie en participatie belangrijke pijlers zijn onder het draagvlak voor het theater. De theaters vervullen een belangrijke rol in het faciliteren van activiteiten van zowel het primair als het voortgezet onderwijs. Dit betreft zowel uitvoeringen van het onderwijs als voorstellingen voor het onderwijs.

Verenigingsleven In de meeste gemeenten is de rol die het theater speelt voor amateurverenigingen en het bredere verenigingsleven essentieel. Vooral een goed geoutilleerde midden- of kleine zaal is Schouwburg Ogterop Meppel, Loek Buys Theater De Lievekamp Oss, Angelique Finkers Zaantheater Zaandam, Ceciel Kockelmans Bullekerk Zaandam.

© Theateradvies® bv

daarvoor belangrijk. Vanwege de hoogwaardige (technische) faciliteiten maken lokale verenigingen graag gebruik van het theater, hoewel ze soms wel moeite hebben met de tarieven die ze daarvoor moeten opbrengen. Niet alleen de professionele omgeving, maar ook de uitstraling maakt dat ze graag gebruik maken van het theater: ‘gisteren stond Youp hier nog!’

Gemeente Westland en Westlandtheater De Naald

Exploitatie

Wanneer we gemeente Westland vergelijken met bovengenoemde 7 andere gemeenten ontstaat er een beeld van een zeer goed functionerend theater in een gemeente met een actief cultureel leven. Maar ook van een gemeente die achterblijft in culturele voorzieningen, gebaseerd op het VNG-Ringenmodel en de uitgaven per inwoner aan cultuur.

Veel van de theaters worstelen met hun exploitatiebudget. De gestegen kosten (energie, personeel) worden niet altijd gecompenseerd in de subsidie. Indexatie blijft nogal eens achterwege. Directeuren waarschuwen dat blijvend investeren in de kwaliteit van theater (o.a. technische voorzieningen, omvang) noodzakelijk is om goed professioneel aanbod te kunnen blijven programmeren. ‘Kunst is drijfveer, publieksbereik is legitimatie’ (Loek Buys, Oss).

Zakelijke verhuur Vanuit het lokale/regionale bedrijfsleven is veel vraag naar ruimte en faciliteiten voor vergaderingen, presentaties en feesten. Theaters voorzien daarin met zakelijke verhuur (zalen, techniek, horeca); dat vormt voor hen een belangrijke inkomstenbron. Deze functie draagt bij aan de band tussen bedrijfsleven en theater en versterkt daarmee het draagvlak in de gemeenschap. De vraag is doorgaans groot; veel theaters (o.a. Westland, Ede, Oss, Zaanstad) geven aan vanwege ruimtegebrek en programmering regelmatig nee te moeten verkopen aan vragen vanuit het bedrijfsleven.

Verbouwen/Vernieuwen Bij alle theaters die in het proces van verbouwen/vernieuwen zitten of recent hebben gezeten zien we dat het gebouw en de levensduur daarvan leidend zijn in de keuzes. Daarnaast zijn duurzaamheid, (groei)mogelijkheden, de aan- of afwezigheid van andere culturele voorzieningen in de gemeente en trots (op het gebouw, zoals in Meppel, of op de voorzieningen zoals in Oss en Helmond) zijn belangrijke factoren in de vervolgkeuzes.

Publieksanalyse Westlandtheater De Naald In seizoen 2023/2024 zijn 12308 postcodes geregistreerd bij Westlandtheater De Naald als kaartkopers7. Een analyse van deze postcodes laat zien dat Westlandtheater De Naald zichzelf absoluut een theater met regionale dekking mag noemen. Ruim 97% van de postcodes komt uit de provincie Zuid-Holland en ruim 69% uit gemeente Westland. Naaldwijk en 'sGravenzande zijn de grootste afnemers, Ter Heide de kleinste. Uit Den Haag komt ook een significant aantal bezoekers.

Omgevingsvisie gemeente Westland Gemeente Westland heeft in de Omgevingsvisie8 een aantal duidelijke kernwaarden geschetst die relevant zijn voor de besluitvorming over Westlandtheater De Naald.

Leefkwaliteit versterken: ‘We zien de Westlandse Omgevingsvisie als een kans. We kunnen hiermee de leefkwaliteit in Westland in de nabije en verre toekomst 9 verbeteren.’ Missie: ‘Westland is een gemeente waar het welzijn en de welvaart van onze inwoners voorop staan. We zorgen daarbij goed voor onze leefomgeving en duurzaamheid heeft een prominente plek. We werken samen met onze inwoners en ondernemers aan een optimale balans tussen de ecologische, economische en de sociale belangen binnen onze gemeente.

Ook van belang: er zijn voor iedereen en bijdragen aan trots Schouwburg Ogterop verstrekt kaartjes via de Voedselbank. Kaarten zijn € 5,00 waarbij de gebruiker de helft betaald en de Voedselbank de andere helft. Tamboer heeft speciale programmering voor Hoogeveen met kaarten tegen kostprijs. Theaters zetten daarmee in op hun verankering in de maatschappij en hun zorgplicht voor de mensen daarbinnen. Het gebruik van horeca (publieksservice) in de gemeente kan hier ook aan bijdragen door lokale ondernemers van opdrachten te voorzien of in te kopen bij lokale ondernemers. Tot slot kan een regio trots zijn op de culturele instelling. In Zaanstad zijn ze trots op de herbestemming van industrieel erfgoed. In Helmond zien ze zichzelf als meer dan volwaardig naast het ‘grote Eindhoven’ door twee podia van kwaliteit.

7

8

Cijfers ma. 18 maart 2024

Het streven is om in 2030 een ideaal Westlands evenwicht bereikt te hebben tussen deze belangen. De Omgevingsvisie moet ervoor zorgen dat toekomstige ruimtelijke ontwikkelingen ons dichter bij dit geschetste perspectief brengen. En zorgen voor een goede mix 10 tussen betrouwbaarheid, continuïteit en flexibiliteit.’ Het is niet voor niets dat gemeente Westland in de begroting cultuur in de categorie Zorg, Welzijn & Cultuur heeft geplaats. Kunst en cultuurbeleving (actief en passief) is van vitaal belang voor de kwaliteit van leven.

9

Uit: hoofdstuk 1 - Een Omgevingsvisie maak je niet alléén Uit: Hoofdstuk 4 - Missie en ambities

10

Omgevingsvisie Gemeente Westland structuurvisie vastgesteld (2020-12-08)

20 Waarom een theater

© Theateradvies® bv

detailhandel en vrijetijdsbesteding (sporten, spelen, cultuur en ontspanning) en voor goede sociale - voorzieningen (zorg en 13 ontmoeting).’

Onderwijs, zorg, welzijn: ‘Cultuur levert een meerwaarde op diverse domeinen’ •

•

•

‘Binnen het onderwijs kan cultuur als basis dienen voor een leven lang leren. Ons doel is jonge inwoners vanaf de voorschoolse opvang tot aan het mbo met cultuur in aanraking te laten komen: van taalontwikkeling tot leesplezier en van culturele hoogtepunten in je woonomgeving tot zang en dans. De aansluiting naar cultuur in de vrije tijd komt zo makkelijker tot stand. In relatie tot zorg en welzijn draagt cultuur bij aan sociale verbondenheid en aan een zinvolle dagbesteding voor (kwetsbare) groepen, bijvoorbeeld bij eenzaamheid, ouderdom en leven met een beperking. Wij hebben de ambitie om het aanbod te verbreden en zichtbaar te maken, waarbij wij uiteraard graag aansluiten bij het netwerk dat er al is. In de openbare ruimte raakt erfgoed aan ruimtelijke opgaven, zoals de energietransitie en woningbouw. Dit moet goed worden afgestemd bij het maken van nieuwe ruimtelijke plannen. Een omgeving van cultuurhistorische elementen in combinatie met de hypermoderne glastuinbouw kan het toerisme bevorderen, wat 11 bijdraagt aan de economie.’

Om in de toekomst een levendige culturele vrijetijdsbesteding te behouden is Westlandtheater De Naald van essentieel belang, maar is het van net zo’n groot belang dat het theater voldoet aan alle wettelijke voorwaarden, veiligheidseisen, technische voorzieningen en ruimten om mee te kunnen groeien en relevant te blijven.

Over Naaldwijk, de locatie van het (huidige) theater: ‘In het hart van Westland ligt Naaldwijk, een van onze grote kernen. Dit dorp vervult in verschillende opzichten een centrumfunctie binnen de gemeente. Naaldwijk is van oudsher een gemoedelijk dorp. Door de stijging van het aantal inwoners staat het dorpse 14 gevoel echter onder druk.’

Het goed afstemmen op de behoeftes van een gebouw voor de cultuurbeleving in gemeente Westland kan bijdragen aan een veel groter welvaartseffect dan alleen het hebben van een theatervoorziening en het gebruik ervan. Trots, toerisme, zichtbaarheid, onderwijs, een beter vestigingsklimaat. De ruimte in gemeente Westland biedt enorme kansen voor ontwikkeling, groei en (economische, sociale en welvaarts) meerwaarde.

Ontmoeting en verbinding: ‘Menselijk kapitaal gaat over de mensen die in Westland wonen, werken of verblijven. Westland is de plek waar mensen elkaar graag ontmoeten, waar iets te beleven valt en waar je je verbonden voelt met de mensen om je heen. Samen creëren we een gemeente met sterke verbindingen, fysiek en sociaal. Zodat de gemeenschap een echt netwerk wordt. Voor het Westland van morgen hebben we alle creativiteit en innovatiekracht nodig die in de maatschappij aanwezig 12 is. Zowel bij inwoners als bedrijven.’

Figuur 2 Wat vinden inwoners kenmerkend voor Naaldwijk?

Het verenigingsleven in gemeente Westland laat zeker een netwerk van verbinding, innovatie en creativiteit zien. Deze verenigingen hebben wel behoefte aan plekken om samen te komen en samen te tonen waar ze aan werken.

Vrijetijdsbesteding en voorzieningen: ‘Wij zijn als gemeente trots op onze inwoners en willen de sociaalmaatschappelijke betrokkenheid behouden en stimuleren waar mogelijk. Onze wens voor de toekomst is dat de inwoners van Westland met plezier in de dorpen blijven wonen, werken en recreëren. Om dat te bereiken, gaan we voor een levendige 11 12

Uit: Hoofdstuk 6.3.4 - Blik op de toekomst Uit: Hoofdstuk 4 - Missie en ambities

21 Waarom een theater

13 14

Uit: hoofdstuk 6 - Sterke samenleving Uit: Hoofdstuk 11 - De dorpen in Westland © Theateradvies® bv

Tevredenheid ‘Voor wat betreft voorzieningen heeft Naaldwijk een groter en meer gedifferentieerd voorzieningenaanbod dan de andere Westlandse dorpen. Naaldwijk heeft veel voorzieningen die voor alle Westlanders zijn, zoals het theater, winkels met een recreatief (niet dagelijks) aanbod en horeca. De meeste respondenten zijn positief over het voorzieningenaanbod (zorg, onderwijs, sport en het centrum) in het dorp. Het centrum is aantrekkelijk. Dat is de laatste jaren vergroot door een toenemend aantal terrassen en winkels. Wel is er aandacht nodig voor de toenemende leegstand. Het opgeknapte plein valt in de smaak. Jongeren zouden graag een moderner centrum zien. In Theater de Naald wordt momenteel onderhoud uitgevoerd. De wens bestaat om het theater in 2025 te vernieuwen. [....]

Figuur 3 Hoe ervaren inwoners Naaldwijk (1=slecht; 5=goed)

Er vinden in Naaldwijk diverse evenementen plaats en er zijn verschillende culturele centra en maatschappelijke organisaties. De inwoners zijn tevreden over het culturele aanbod. 49% van de inwoners van Naaldwijk is betrokken bij een club of vereniging, ofwel door lidmaatschap of door vrijwilligerswerk.’15

Jongeren zien graag een moderner centrum, er is de wens om Westlandtheater De Naald te vernieuwen en 49% van de inwoners is betrokken bij een club of vereniging. Gemeente Westland heeft niet alleen de wens voor een vernieuwde Naald, maar laat in de eigen omgevingsvisie zien er ook aan toe te zijn. De samenvatting van de culturele visie die in de omgevingsvisie van het Westland wordt gepresenteerd kan dan ook het best gegeven worden door deze Omgevingsvisie:

‘Westland kent vele culturele stichtingen, verenigingen en particuliere initiatieven. Bijna elk dorp heeft van oudsher zijn eigen harmonie, koor of theatervereniging. Daarnaast zijn verschillende historische werkgroepen actief. 'Iets cultureels doen' gaat samen met het ontmoeten van andere mensen met eenzelfde passie en leidt tot sociale samenhang. Cultuur verrijkt het leven en geeft de ruimte om ongekende talenten te ontdekken.’ ‘Wij hebben de ambitie cultuur een vast onderdeel te maken van maatschappelijke uitdagingen in de gemeente, met als doel zoveel mogelijk Westlanders in aanraking te laten komen met cultuur.’16

Figuur 4 Hoe zou u willen dat Naaldwijk er in 2040 uitziet?

15

16

Uit: Hoofdstuk 11 - De dorpen in Westland

22 Waarom een theater

Uit: Hoofdstuk 6.3.2 – Cultuur verrijkt

© Theateradvies® bv

Conclusies De bovenstaande vergelijking schetst een duidelijk beeld van de rol en het belang van een goed geoutilleerd theater in gemeenten die vergelijkbaar zijn met Westland. Een theater is een essentiële sociale voorziening. Van belang voor een vitale stad (vestigingsklimaat, ontmoetingsplek, educatie) en voor de kwaliteit van leven (interactie, verrijking, verbeelding, zelfvertrouwen). Daarnaast heeft een theater een zeer belangrijke educatieve sociale functie, met de mogelijkheid voor scholen om te presenteren dan wel te bezoeken. Ook kan het een bron van trots zijn voor de gemeente en de gemeenschap. Voor de gemeente Westland geldt dat er één theater in de gemeente beschikbaar is. Dit theater is overduidelijk een theater met een grote rol voor de gemeente, wat zowel op te maken is uit de bezoekersaantallen, waar het publiek vandaan komt en uit de verhuuraanvragen vanuit verenigingen en scholen. Ondanks dat de gemeente Westland tussen grote gemeenten met veel culturele voorzieningen ligt, komen ook bezoeker uit die gemeenten naar Westlandtheater De Naald. Voldoende publiek trekken vereist een kwalitatieve programmering en dat vereist op haar beurt goede theatertechnische voorzieningen en voldoende stoelencapaciteit, zodat ook de artiesten graag komen en het voor hen financieel interessant is.

Kortom: een eigentijds theater moet over goede faciliteiten en capaciteit beschikken om investeringen terug te verdienen en de kwaliteit van de programmering op peil te houden. Een nieuw Westlandtheater De Naald zal aan deze (theatertechnische) voorzieningen en stoelencapaciteit kunnen voldoen. Vanuit de vergelijking met andere gemeenten is het aannemelijk dat er ruimte is voor een publiekstoename en dat er animo is voor meer zakelijke verhuur. Zakelijke verhuur is ondergeschikt aan het culturele gebruik, maar wel een vitaal onderdeel van de exploitatierekening. Tevens kan meer ruimte bijdrage een het bereiken van kleinere doelgroepen waar wel de sociaal en politieke wens voor is, maar nu niet de plek. Dit zou ook bij kunnen dragen aan een meer diverse programmering met grotere betrokkenheid van de gemeenschap. Ook kan een nieuw gebouw beter voorzien in de grote vraag naar ruimte voor uitvoeringen en andere activiteiten van het uitgebreide aanbod aan verenigingen en amateurgezelschappen. De bioscoopfunctie van het huidige theater is succesvol en zorgt voor een gestage publieksstroom, ook overdag, wat in een nieuw gebouw gecontinueerd en uitgebreid kan worden. Kortom: het is aannemelijk dat een groter theater succesvol geëxploiteerd kan worden in de gemeente Westland.

Het is van belang deze USP’s te behouden. Er is vanuit de lokale beoefenaars en de lokale MKB behoefte aan meer ruimte, het publieksbereik is een validatie van het belang en succes van het theater en het grote aantal afzeggingen laat zien dat er niet alleen nieuwe faciliteiten nodig zijn omdat de huidige ‘op’ zijn, maar ook omdat er behoefte is aan méér.

Ruimte voor investering in vergelijk andere gemeenten De uitgaven voor cultuur in de gemeente Westland zijn de laagste in haar gemeenteklasse (100.000-150.000 inwoners). Ook in de klasse daaronder (50.000-100.000 inwoners) zijn er aanzienlijk wat gemeenten die meer investeren. In vergelijking tot andere gemeenten is er dus ruimte voor indexatie van de subsidie én extrta investering in de podiumvoorziening. Dat draagt bij aan het culturele leven en het vestigingsklimaat in de gemeente.

Alphen aan den Rijn, Ede, Helmond, Hoogeveen, Meppel, Oss en Zaandam hebben allemaal te maken met de vraag of het theater verbouwd/vernieuwd/verhuisd moet worden. De sociaalculturele functie speelt daarbij steeds een belangrijke rol. In vergelijkbare gemeenten wordt de investering in het theater ook gedragen door de verwachte bijdrage aan sociaalmaatschappelijke doelen en cultuureducatie. De keuze als grote gemeente te investeren in een podiumvoorziening is niet alleen verankerd in de lokale wens en behoefte, maar ook in de grotere maatschappelijke context. Welke voorzieningen een theater dan precies nodig heeft is meer lokaal bepaald op basis van de aan-of afwezigheid van andere culturele voorzieningen, het publieksbereik, en andere sociaal-maatschappelijke vraagstukken binnen een gemeente. In de gemeente Westland zien we een rijk verenigingsleven, weinig tot geen alternatieve podia in de nabije omgeving (<15 km), veel vraag naar cultuureducatie en ruim aanwezig publiek met ruimte voor groei. Investeren in een podiumvoorziening die aansluit bij deze sociaalmaatschappelijke situatie en die bijdraagt aan positieve bijdragen voor de inwoners van de gemeente past daarmee volledig binnen de landelijke context, maar vooral ook binnen de (omgevings)visie van de gemeente Westland.

USP’s Westlandtheater De Naald Westlandtheater De Naald heeft een aantal unique selling points (USP's) die de waarde van het theater voor gemeente Westland en haar inwoners duidelijk benadrukken. • • • • • •

Veel lokale binding door zeer rijk amateurleven Maar ook veel lokale binding dankzij de omliggende horeca die floreert op voorstellingsavonden. Goed presterend in publieksaantallen. Hoge publiekstevredenheid en gunfactor bij bespelers, o.a. merkbaar aan de Theater van het Jaar prijzen en nominaties. Bioscoopfunctie goed geïntegreerd in bedrijfsvoering, en belangrijk voor publieksstromen en bijdrage aan exploitatie. Ruimte voor groei; men moet vaak ‘nee’ verkopen

23 Waarom een theater

© Theateradvies® bv

Investeringskostenraming - WestlandTheater Demarcatie Vraagstelling Datum:

18 maart 2024

De gemeente Westland heeft 4advies gevraagd op basis van de beschikbare basisgegevens een bouw- en investeringskostenraming op te stellen voor de nieuwbouw van het WestlandTheater.

Basisgegevens De raming is gebaseerd op de volgende stukken: • • •

•

Concept programma van eisen d.d. 04-03-2022; Ruimtestaat versie 08 d.d. 22-02-2024; totaal BVO van 6.457 m2; Ontwikkelvisie Verdilaan versie 2.0 d.d. mei 2022; theater op positie B (scenario 2). Uitgangspunt voor de raming is een zelfstandig gefundeerd theater. Er is dus geen rekening gehouden met de onderliggende parkeergarage die in dit scenario is getekend. Raming theatertechnische installaties theateradvies BV d.d. 29-02-2024.

De gemeente Westland is direct opdrachtgever voor de ontwikkeling en realisatie van het theater; er is dus geen sprake van projectontwikkeling door een derde.

Investeringskosten De totale investeringskosten worden afgerond geraamd op € 40 miljoen exclusief BTW prijspeil 1 maart 2024. De raming is opgebouwd volgens de NEN 2699 en opgenomen als bijlage 1. Dit bedrag is inclusief 10% onvoorzien. De kostenraming is op Programma van Eisen-niveau. De raming is bedoeld als indicatie voor het in de genoemde stukken beschreven plan. Er is dus geen sprake van een kostencalculatie op basis van ontwerpoplossingen, materialen en hoeveelheden. Eventuele toekomstige scopeen/of ambitiewijzigingen kunnen leiden tot substantiële afwijkingen. Het stedenbouwkundig model geeft een indicatie van de nieuwbouwvolumes; zie ook de opmerkingen verderop.

De volgende onderdelen zijn niet opgenomen in raming: • • • • • • • • •

Algemeen: Alle kosten die in de raming op ‘0’ staan1. Deze kosten kunnen, afhankelijk van de precieze scope, voor deze ontwikkeling wel van toepassing zijn. Specifiek: Aanloopkosten kavelontwikkeling in relatie tot commerciële woningbouw/parkeergarage (vooronderzoeken, aankoop kavel, etc.); Juridische aspecten rondom splitsingsacte e.d.; Eventuele historische plankosten; Gemeentelijke projectorganisatie / ambtelijke uren; Parkeergarage en fietsenstalling; Verleggen van bestaande kabels en leidingen; Losse inrichting; o Prijsstijgingen.

Voor terreininrichtingen op en om het parkeerdek is een beperkte post opgenomen.

Opmerkingen bij stedenbouwkundig model Bij een footprint van 50 x 72 m2 (3.600 m2) op het parkeerdek zullen de middenzaal en de kleine zaal – gezien het ruimtebeslag van de grote zaal - op de verdieping(en) moeten worden gesitueerd. Het bouwvolume zal dan sterk afwijken van het bouwvolume zoals aangegeven in de presentatie. Er moet gedacht worden aan een bouwblok met een toneeltoren van 24-26 m hoogte en voor het overige deel ca. 15-16 m hoogte (vergelijkbaar met 3 à 4 verdiepingen van een appartementencomplex). Dat is een betrekkelijk massief bouwblok. Dit moet verder uitgewerkt worden in een structuurontwerp om maat en schaal goed in beeld te krijgen. De toneeltoren van de grote zaal is voorzien van eenvoudige, blinde gevels; in de raming is geen rekening gehouden met kosten voor verbijzondering hiervan. De logistiek van de dubbele trailer laad-/loshof is een aandachtspunt op het parkeerdek en bij de inrichting van het omliggende terrein. Ook de afwikkeling van theaterlogistiek zal, met zalen op de verdieping(en), aandacht vergen bij verdere uitwerking.

Bijlagen Investeringskostenraming d.d. 26-02-2024 Prijspeil 1 maart 2024, bedragen exclusief BTW

Duurzaamheid Uitgangspunt is een all-electric Bijna Energieneutraal Gebouw (BENG). In het Westland maken verschillende bedrijven gebruik van hoge temperatuursystemen op basis van geothermie. Overwogen kan worden de installatie van het theater hierop voor te bereiden. Hiervoor zijn geen kosten opgenomen in de raming.

24 Waarom een theater

1 Met uitzondering van de tribunes (B.3.A) die zijn opgenomen in het totaalbedrag voor theatertechnische installaties etc. als onderdeel van de inrichtingskosten (C.1.C.1).2

© Theateradvies® bv

A GRONDKOSTEN 1 inbreng grond (inclusief bestaande opstallen)

€ 150,000

A Grond (inclusief nieuwe parkeergarage/fietsenstalling)

B BOUWKOSTEN 1 bouwkundige werken [ traditionele europese aanbesteding] A Bouwdelen

€ 12,959,502 € 12,959,502

D Bijdragen, vergoedingen en schadeloosstellingen

1 Bouwkundige kosten theaterzalen 2 Toeslag Bouwkundige kosten toneeltoren/rollenzolder

E Tijdelijke exploitatie/tijdelijk onderhoud

3 Toeslag funderingen

€ 421,200

4 Toeslag begane grondvloer 5 Bouwkundige kosten entreegebied 6 Bouwkundige kosten overige ruimten/multizalen 7 Toeslag gebouw akoestiek+ trillingsvrije vloeren

€ 353,210

B Verwerving C Belastingen en heffingen

2 sloopwerken — milieukosten A Bouw(werk) B Ondergronds 3 infrastructurele voorzieningen

€ 150,000

A Grondwerken B Verhardingen C Rioleringen

8 All-electric bouwkundige voorzieningen [Ambitieniveau BENG]

D Groenaanleg 1 Aanbrengen teelaarde 2 installaties

2 Aanleg groen

5 Wadi’s 6 Inrichting E Nutsvoorzieningen

€ 150,000

1 Zinkers 2 Openbare verlichting 3 Brandkranen 4 Trafo’s (bouwkundig) 5 Kabels en leidingen F Kunstwerken G Bouw(werken) H Wettelijke verplichtingen 4 bovenplanse verevening (kosten minus baten) A Bovenplanse voorzieningen (kosten) B Bovenplanse voorzieningen (baten)

€ 150,000

€ 250,488

€ 2,665,851 € 2,346,452 € 431,545

€ 161,430 € 4,999,628

1 Basis installatietechniek E+W 2 Toeslag AV/ theatertechnische aansluitingen

4 Speelterreinen

€ 6,329,326

€ 4,999,628

B E+ Wtb.

3 Afwerking waterpartijen

25 Waarom een theater

€ 23,729,391

3 Liftinstallatie compleet 4 Aardwarmte-installatie voorbereiding [aanleg installatie ntb] 3 vaste inrichtingen en voorzieningen A Vaste inrichtingen en voorzieningen 1 Vast meubilair; bars, garderobes, kassa, e.d. 2 Lockers/ Garderobe 3 Vast podium 4 Grootkeuken opstelling inclusief apparatuur

€ 4,520,028 € 194,600 € 285,000

€ 632,500 € 632,500 € 400,000 € 112,500 € 35,000 € 85,000

5 Tribune theaterzaal in TT 6 Uitschuiftribune multizaal in TT 7 Projectiecabine excl filmapparatuur in TT

© Theateradvies® bv

8 Los meubilair 4 terrein

1 (06) Opslag winst en risico € 400,000

€ 872,957

2 (07) Opslag afkoop risico

A Grondvoorzieningen C INRICHTINGSKOSTEN 1 bedrijfsinstallaties

1 (90.1) Grondvoorzieningen B Opstallen (gebouwtjes, overkappingen enz.) 1 (90.2) Gebouwtjes en overkappingen

A Bedrijfsinstallaties 1 (Machines, robots enz.)

C Omheining en afwerking 1 (90.3) Omheining (muren, hekken, poorten enz.) 2 (90.4) Afwerking (verharding, beplanting, water)

€ 100,000

D Installaties in het terrein

€ 50,000

€ 100,000

1 (90.5) Werktuigbouwkundig 2 (90.6) Elektrotechnisch E Terreininrichting 1 (90.7) Inrichting standaard

€ 50,000 € 250,000 € 250,000 € 4,737,761

A Diversen (detaillering in ontwerpfase) 1 (99) Diversen (in voorlopige plannen niet nader gespecificeerd) B Algemene uitvoeringskosten (project) 1 (01) Algemene bouw(plaats)kosten: aanleg (1 perceel bouw en E+W) 2 (02) Algemene bouw(plaats)kosten: exploitatie 3 (03) Algemene bouw(plaats)kosten: opbreken

€ 2,155,095

€ 2,155,095

1 (04) Coördinatiekosten 1 (05) Opslag algemene bedrijfskosten (1 perceel bouw en E+W) E Winst en risico (bouwbedrijf)

26 Waarom een theater

€ 25,000

C Installaties t.b.v. bedrijfsinstallaties 1 Theatertechnische installaties, AV installatie (opgave Theateradvies)

€ 7,995,850

€ 25,000

€ 7,995,850

2 losse inrichtingen A Inventaris 1 (81) Verkeersinventaris (geleiding van verkeer)

(stoffering en meubilering)

3 (83) Keukeninventaris (koel/vrieskast, apparaten, serviesgoed enz.) 4 (84) Sanitairinventaris

C Coördinatiekosten nevenaannemers D Algemene bedrijfskosten (bouwbedrijf)

B Bouwkundige werken t.b.v. bedrijfsinstallaties 1 (Vloeropstortingen, putten, oplegnokken enz.)

2 (82) Gebruikersinventaris

2 (90.8) Inrichting bijzonder 5 algemene uitvoeringskosten/diversen

€ 8,020,850 € 8,020,850

€ 1,709,709

€ 1,709,709 € 872,957

(papierhouders, spiegels, handdoeken enz.)

5 (85) Schoonmaakinventaris (stofzuigers, vuilcontainers enz.) 6 (86) Opslaginventaris (kasten, stellingen, garderobevoorzieningen enz.) 7 (87.1) Bedrijfsspecifieke inventaris (bijvoorbeeld medisch) 8 (87.2) ICT-inventaris (computers en randapparatuur enz.) 9 (87.3) Klimaatinventaris (airco's, ventilatoren enz.) B Bouwkundige werken t.b.v. losse inrichtingen 1 (Vloeropstortingen, putten, oplegnokken enz.)

© Theateradvies® bv

C Installaties t.b.v. losse inrichtingen 1 (Generatoren, brandstofleidingen, waterleidingen enz.) D BIJKOMENDE KOSTEN

2 Makelaarskosten 3 Notariskosten 4 Splitsingsakte enz. € 4,612,457

1 bijkomende kosten grond

€ 12,500

A Projectbegeleiding door de opdrachtgever 1 Projectbegeleiding door de opdrachtgever B Honoraria (planontwikkeling en -begeleiding) 1 Grondonderzoek (grondmechanisch, milieu) 2 Akoestisch 3 Archeologisch/cultuurhistorisch 4 Opstellen gemeentelijke ruimtelijke plannen 5 Overige [historische] plankosten

€ 12,500 € 7,500

2 bijkomende kosten bouw A Projectbegeleiding door de opdrachtgever 1 Projectbegeleiding door de opdrachtgever B Honoraria (planontwikkeling en -begeleiding) 1 Proces-/projectmanagement incl juridische advies/aanbestedingen

€ 5,000

C Heffingen

1 Leges 2 Precario D Verzekeringen 1 CAR 2 WA E Risicoverrekening 1 Afkoop van loon- en prijsstijgingen 2 Verrekening van loon- en prijsstijgingen 3 Afkoop van overige risico’s F Ontwikkelaarskosten 1 Bemiddeling, coördinatie, enz. 2 Algemene kosten ontwikkeling 3 Promotiekosten (project) 4 Verkooprisico G Verkoopkosten 1 Verkoopbrochure

27 Waarom een theater

€ 3,824,145

€ 600,000

10 Opmeting van het terrein

€ 10,000

11 Bouwkostendeskundige

€ 30,000

12 Overige honoraria t.b.v. bouw

€ 25,000

2 Programma van Eisen

€ 100,000

3 Architect

€ 733,191

4 Toezicht

€ 360,000

5 Constructeur

€ 176,973

6 Adviseur bouwfysica/ akoestiek 7 Grondmechanisch onderzoek en - advies

€ 150,000

8 Adviseur installaties

€ 249,981

9 Binnenhuisarchitect

€ 150,000

C Aansluitkosten

D Heffingen

€ 2,605,145

1 Aansluitkosten riolering 2 Aansluitkosten water, elektriciteit

€ 20,000

€ 175,000 € 25,000 € 150,000 € 900,000

1 Leges bouwaanvraag 2 Precario E Verzekeringen 1 CAR

€ 875,000 € 25,000 € 144,000 € 144,000

2 WA F Risicoverrekening 1 Afkoop van loon- en prijsstijgingen

© Theateradvies® bv

2 Verrekening van loon- en prijsstijgingen

4 aanloopkosten (bedrijfsherhuisvesting

3 Afkoop van overige risico’s 4 Risicoposten gerelateerd aan risicoanalyse

€ 32,914

A Bestuurskosten 1 Inzet personeel eigen gemeentelijke organisatie 2 Interimmanagement bouwperiode

G Kunst 1 Kunst H Ontwikkelaarskosten

B Werving personeel 1 Inzet personeel eigen organisatie

I Verkoopkosten 1 Verkoopbrochure 2 Makelaarskosten

2 HRM extern

3 Notariskosten

C Vervroegde aanstellingen 1 Inzet personeel eigen organisatie

4 Splitsingsakte enz. 3 bijkomende kosten inrichting

€ 742,898

A Projectbegeleiding door de opdrachtgever 1 Projectbegeleiding door de opdrachtgever

D Schoonmaken eerste oplevering

€ 12,914

1 Schoonmaakkosten

€ 12,914

E Verhuiskosten 1 Verhuiskosten

B Honoraria (planontwikkeling en -begeleiding)

€ 727,898

1 Binnenhuisarchitect

€ 75,000

2 Adviseur installaties

€ 50,000

3 Bouwkostendeskundige

€ 5,000

F Openingskosten 1 Openingskosten

€ 20,000

G Leegstand 1 Beheer en onderhoud vacante gebouwen 2 (NB. Huurderving = minder inkomsten, zie Rubriek Z.)

4 Toezicht 5 Theatertechnisch adviseur

€ 20,000

€ 597,898

H Tijdelijke huisvesting

C Heffingen

1 Tijdelijke huisvesting

1 Leges bouwaanvraag

I Bedrijfskapitaal/kas

2 Precario

1 p.m.

D Verzekeringen 1 CAR 2 WA F Kunst 1 Kunst G Ontwikkelaarskosten 1 Bemiddeling, coördinatie enz. 2 Algemene kosten ontwikkeling

28 Waarom een theater

€ 15,000 € 15,000

E ONVOORZIEN 10%

€ 3,649,978

F BELASTINGEN 21 %

€ 8,242,450

F FINANCIERING G EXPLOITATIEKOSTEN H BATEN Grand Total

€ 48,405,126

© Theateradvies® bv

Exploitatieschets Nieuwe Westlandtheater Inflatieberekening Datum: 11 april 2024

Inleiding Opdracht Door bureau Theateradvies werd in februari 2024 aan Blueyard gevraagd een schets te maken van de toekomstige exploitatie van een nieuw te bouwen Westlandtheater, gebaseerd op de in een ruimtestaat gevatte opzet met drie zalen. De opdracht werd aangekondigd op 21 februari, en bevestigd op 4 maart. De opdracht werd uitgevoerd door Gabriël Oostvogel.

Reikwijdte, nauwkeurigheid Deze schets is vanwege het nog zeer vroege stadium van de gedachten- en besluitvorming niet meer dan wat de titel zegt: een schets. Het geeft een idee van de toekomstige mogelijkheden van een nieuw gebouw en grosso modo van de bedragen die daarmee gemoeid zijn. De schijnbare nauwkeurigheid van de getallen, tot op de euro precies, is verraderlijk: die is het gevolg van de rekenmethode. Er is voor gekozen die bedragen toch zo, en niet afgerond op bijvoorbeeld duizendtallen, te laten zien, omwille van de herleidbaarheid.

Uitgaande van een gemiddelde inflatie van 2,5% jaarlijks, is de stijging van kosten en baten in 2029 opgelopen tot 16% ten opzichte van 2023 (zie tabel hieronder). Dat betekent dat op alle getallen uit deze exploitatieschets een dergelijk percentage toegepast moet worden.

inflatie 2023 2024 2025 2026 2027 2028 2029

2,50% 100 102,5 105,1 107,7 110,4 113,1 116,0

Gebruikte gegevens Deze schets is gebaseerd op: • • • •

Een opgave van het gebruik van de toekomstige zalen door de directie van Westlandtheater de Naald Een opgave van tarieven, prijsniveau’s etc. door de directie van Westlandtheater de Naald De concept jaarrekening 2023 van Westlandtheater de Naald Benchmarkgegevens van andere theaters, verzameld door Blueyard

Prijspeil Alle gegevens zijn berekend op prijspeil 2023. Deze exploitatieschets is dus berekend als ware het nieuwe theater al in 2023 operationeel. Toekomstige prijsstijgingen aan inkomsten- en kostenkant zijn niet van invloed op deze schets. De getallen in deze schets kunnen niet is absolute zin, zonder berekende inflatie-effecten, gebruikt worden voor toekomstige jaren.

29 Waarom een theater

© Theateradvies® bv

11 april 2024

Conclusies 1.

Een nieuw Westlandtheater zal een exploitatiesubsidie (exclusief huurlasten en huursubsidie) vergen die € 399.581 (prijspeil 2023, zie 1.4 en 1.5) hoger ligt dan die in 2023. Omdat de subsidie enkele jaren niet geïndexeerd werd, is de gemeente inmiddels bezig met een inhaalslag. In 2024 bedraagt de subsidie € 1.484.665, een verschil van € 216.000 met 2023.

2. In deze schets is nog niet gerekend met subsidie specifiek ter dekking van de huur. De huurlasten zijn nu niet te bepalen (zie conclusie 3). Ook is het gemeentelijk beleid ten aanzien van de subsidiëring van de huur nog niet bekend. 3. De huurlasten in de nieuwe situatie zijn in deze schets PM, want in deze fase onmogelijk vast te stellen. De lasten zijn onder andere afhankelijk van - de hoogte van de investering, - de mate waarin de grondexploitatie de investering dekt - de hoogte van de eventuele onrendabele top die de gemeente wil accepteren - het gemeentelijk beleid ten aanzien van huurbepaling (kostendekkend of niet; wat is ‘kostendekkend’ etc.) - het gemeentelijk beleid ten aanzien van de subsidiëring van de huur 4. De subsidie per inwoner (ex huursubsidie) zal stijgen 5. De subsidie per bezoeker (ex huursubsidie) zal dalen.

30 Waarom een theater

© Theateradvies® bv

Exploitatieschets

Toelichting

Bezoekersaantallen

Voor deze schets zijn de evenementen gesplitst in ‘programmering en educatie’, ‘programmering film’, ‘verhuur cultureel’ en ‘verhuur zakelijk’.

De bezoekersaantallen zijn het resultaat van de jaarlijkse aantallen evenementen in elke zaal de capaciteit van de zaal x de gemiddelde bezetting. Ook is gerekend met de mogelijkheid dat zalen in combinatie gebruikt zullen worden.

Programmering en educatie

Schets Exploitatie Nieuw Westlandtheater Bezoekers theater programmering NIEUW

50.479

bezoekers filmprogrammering NIEUW

49.375

Deelnames culturele verhuur NIEUW

30.061

Deelnames zakelijke verhuur NIEUW

7.508

totaal bezoekers NIEUW

Programmering film Dit betreft de filmvertoningen, die vooral in de Middenzaal (300) en de Kleine Zaal (700) worden gehouden, in totaal 1000. De gemiddelde bezetting is 25% in de Middenzaal en 30% in de Kleine zaal.

137.422

bezoekers 2023

92.551

PRIJSPEIL 2023

Dit betreft professionele voorstellingen en schoolvoorstellingen, met de nadruk op de Grote Zaal. Daarvan vinden er in totaal 151 plaats. Voor de gemiddelde bezetting van de programmering wordt gerekend met 65% in de Grote Zaal en 70% in de Middenzaal en de Kleine Zaal.

NIEUW

Verhuur cultureel

INKOMSTEN Programmering en educatie

€

790.936

programmering film

€

396.359

ticketingservice/garderobe

€

100.957

verhuur cultureel

€

108.020

verhuur zakelijk

€

97.460

horeca theaterprogrammering

€

175.665

horeca filmprogrammering

€

139.608

Horeca culturele verhuur

€

47.081

Horeca zakelijke verhuur

€

96.340

Overige inkomsten

€

72.500

€

2.024.925

Dit betreft het gebruik door het verenigingsleven in Westland, en door dansscholen etc. Daarvan zijn er jaarlijks 145, waarvan het merendeel in de Middenzaal. De gemiddelde bezetting is 70%.

Verhuur zakelijk

2023 € 1.488.288 1,36 factor directe opbrengsten NIEUW/2023

Dit betreft verhuringen aan bedrijven, overheden maatschappelijke instellingen etc. voor bijvoorbeeld vergaderingen, presentaties, symposia en feestelijke bijeenkomsten. Daarvan zijn er 35 voorzien, in alle zalen, met een gemiddelde bezetting van 65%.

Exploitatiesubsidie Gemeente 2023

€

1.269.049

Vergelijking met huidige situatie

Totaal inkomsten

€

3.293.974

Ten opzichte van de huidige situatie (2023) komt de groei van het aantal bezoekers uit op 48%.

Programmering en educatie

€

767.208

ondersteuning amateurs en speciale doelgroepen

€

50.000

programmering film

€

198.179

horeca theaterprogrammering

€

57.970

horeca filmprogrammering

€

46.071

Horeca culturele verhuur

€

15.537

Horeca zakelijke verhuur

€

32.847

Personele kosten

€

1.566.584

KOSTEN 3% marge directe opbrengsten; directe kosten 50% marge directe opbrengsten; directe kosten

Programmering en educatie, programmering film 2023

NIEUW

factor

22,39

25,60

1,14

BVO NIEUW

BVO huidig

factor BVO

6457

2850

2,27

aantal fte Huisvestingskosten (ex huur, ex gas,water,elektra)

€

Huur

635.643 2023 * factor BVO

pm afhankelijk van investering en huurprijsberekening

gas, water en elektra

€

Algemene kosten

€

131.647 2023 * factor personeel

Verkoopkosten

€

141.870 2023 * factor personeel

Totaal kosten

€

3.693.555

Resultaat

€

-399.581 Extra subsidie nodig, naast huursubsidie

31 Waarom een theater

Inkomsten

50.000 huidig niveau, ivm BENG

Deze beide posten zijn het resultaat van het aantal bezoekers per zaal (zie 4.1) x de gemiddelde entreeprijs ex BTW, ex ticketservice/garderobe, ex pauzedrankje. De ticketservice en het pauzedrankje zijn voor de kaartkoper in de kaartprijs inbegrepen, maar worden in deze exploitatieschets apart berekend, omdat de kosten hiervan ook apart berekend worden.

Verhuur cultureel en zakelijk Voor de culturele en zakelijke verhuur zijn per dagdeel tarieven gehanteerd die overeenkomen met de huidige, of met de in de markt gangbare.

Horeca theaterprogrammering en filmprogrammering

© Theateradvies® bv

In deze posten wordt bij theaterprogrammering uitgegaan van een gemiddelde besteding per bezoeker van € 4,-. Het grootste deel van dit bedrag wordt, zoals nu ook het geval is, in de theaterprogrammering al in de ticketprijs geïnd, om een ‘portemonneeloze pauze’ te kunnen realiseren. Voor de filmprogrammering wordt uitgegaan van een gemiddelde besteding per bezoeker van € 3,50.

Horeca culturele en zakelijke verhuur Uitgaande van ervaringscijfers wordt de culturele verhuur wordt gerekend met een gemiddelde besteding per bezoeker van € 2,-, bij de zakelijke verhuur (inclusief lunches, borrels en feesten) van € 14,50.

Overige inkomsten

Kosten Programmering Programmering en educatie kent historisch gezien een marge tussen de directe inkomsten en directe kosten van tussen de 0% en 2%. Gezien de grotere capaciteit van de Grote Zaal is hier gerekend met 3%. Conform het in ontwikkeling zijnde Beleidsplan 2025-2028 wordt een extra post van € 50.000 besteed aan programmering voor speciale doelgroepen (€ 12.500) en aan ondersteuning van amateurs (€ 37.500). Voor de filmprogrammering ligt de marge tussen de directe inkomsten en directe kosten steeds iets boven de 50%; daar is ook hier mee gerekend.

Dit betreft de verkoop van advertenties, sponsoring en overige inkomsten.

Horeca

Factor directe opbrengsten

De kostenposten horeca betreffen de materiële kosten, waarbij gerekend wordt met 33% inkoop.

Deze factor geeft aan de stijging van de inkomsten t.o.v. 2023, en wordt toegepast op sommige kostenposten – zie hieronder.

Personele kosten

Exploitatiesubsidie

De personeelskosten betreffen alle kosten: behalve loonkosten ook kosten als premies, inhuur, opleiding, verzuimverzekering, salarisadministratie, kantinekosten etc.

In deze exploitatieschets is gerekend met de huidige (2023) subsidie. Een tekort op de exploitatie is dan de benodigde extra subsidie, naast de benodigde (en in dit stadium onmogelijk vast te stellen) subsidie ten behoeve van de toekomstige huur.

Van het huidige personeelsbestand is per functie bekeken in hoeverre die beïnvloed wordt door een hoger aantal activiteiten en bezoekers. Op die functies is de factor ‘directe opbrengsten NIEUW/2023’ toegepast ((zie 4.2.6.).

Omdat de subsidie enkele jaren niet geïndexeerd is, is de gemeente bezig met een inhaalslag. In 2024 zal de subsidie € 1.484.665 bedragen. De in deze schets berekende extra benodigde subsidie zal dus voor een deel, nl. waar de verhoging van de subsidie in 2024 over een compensatie van kostenverhogingen in het verleden gaat, al de komende jaren gerealiseerd zijn.

De stijging in FTE’s is in een factor weergegeven, die op enkele kostenposten toegepast wordt (zie onder).

Huisvestingskosten Het gaat hierbij om kosten voor schoonmaak, onderhoud (incl. dotatie aan MJOP), belastingen, verzekeringen, afschrijvingen etc. Op de kosten van 2023 is een factor toegepast op basis van Bruto Vloer Oppervlak (BVO).

Huur De kale huursom is hier p.m. opgenomen. Deze post is van zoveel factoren afhankelijk, zoals de hoogte van de uiteindelijke investering en de keuzes die de gemeente zal maken met betrekking tot de dekking daarvan, dat het doen van een aanname in dit stadium onverstandig is.

Gas, water en elektra Deze post is (afgerond) op hetzelfde niveau als in 2023. Ervan uitgegaan mag worden dat het nieuwe gebouw op zijn minst op BENG-niveau wordt uitgevoerd (Bijna Energie Neutraal Gebouw), waardoor de energielasten aanzienlijk lager zullen zijn dan in het huidige gebouw. Het toepassen van de BVO-factor zou niet reëel zijn.

32 Waarom een theater

© Theateradvies® bv

Algemene kosten Het gaat om kantoor- en IT-kosten, verzekeringen, accountant, advies etc. Op de uitgaven van 2023 is de factor van de stijging in FTE’s ((zie 4.4.3.) toegepast.

Verkoopkosten Dit betreft kosten van marketing: reclame, programmaboekje, website etc. Op de uitgaven van 2023 is de factor van de stijging in FTE’s ((zie 4.4.3.) toegepast.

Resultaat Het (negatieve) resultaat is te lezen als de extra benodigde subsidie. Dit is exclusief de kale huurlasten en geoormerkte subsidie daarvoor. In 4.3 is beschreven dat dit verschil al zeker, en wellicht in latere jaren ook, deels ingelopen zal worden, omdat de Gemeente Westland een inhaalslag maakt in verband met eerder niet toegekende indexatie. benchmarkcheck

gemiddeld 2022 (benchmark BY)

Westlandtheater

gemeentelijke subsidie t.o.v. omzet 2023

46%

idem, NIEUW, met extra subsidie, ex huursubsidie

45%

loonkosten/fte 2023

51% 51%

€ 62.639 €

57.512

omzet/fte 2023

€

129.740 €

168.035

omzet/fte NIEUW

€

144.287 €

168.035

subsidie/inwoner 2023

€

11,04 €

24,83

subsidie/inwoner NIEUW

€

14,51 €

24,83

subsidie per bezoeker 2023

€

13,71 €

38,71

subsidie per bezoeker NIEUW

€

12,14 €

38,71

In deze tabel zijn enkele relevante kengetallen verzameld. De kolom ‘gemiddeld’ is gebaseerd op een benchmark die door Blueyard is uitgevoerd met zes theaters, verspreid over Nederland (jaarrekeningen 2022). Kijken we alleen naar de kolom ‘Westlandtheater’ dan valt op dat het percentage subsidie ten opzichte van 2023 schijnbaar daalt. Dat komt omdat de huursubsidie nog niet in deze exploitatieschets is verwerkt. Dit percentage zal in werkelijkheid dus hoger liggen en meer aansluiten bij de benchmark. Het kengetal ‘loonkosten per fte’ is dat in 2023. Het sluit goed aan bij het gemiddelde in de benchmark, die immers gebaseerd is op de jaarrekeningen van 2022. In de methodiek van deze schets blijft die in de nieuwe situatie gelijk – de loonkosten worden immers evenredig verhoogd met de inkomsten. Hetzelfde geldt voor het kengetal ‘omzet/fte.’ Hieruit valt op te maken dat de personeelsbezetting van het huidige Westlandtheater onder die van het gemiddelde in de benchmark ligt, en in de nieuwe situatie daar beter bij aansluit. De verklaring hiervoor is dat de benchmark vooral grote theaters met meerdere zalen bevat, waardoor overheadkosten relatief lager zijn. In kleine theaters, zoals het huidige Westlandtheater, is de overhead onvermijdelijk groter. Wanneer de omzet groeit, groeit de overhead niet evenredig mee, en wordt de omzet per fte ook hoger.

De subsidie per inwoner (gerekend is met een inwonertal van 115.000) is in 2023 erg laag vergeleken bij het gemiddelde in de benchmark. Gerekend met de subsidie inclusief de in deze schets berekende extra subsidie (exclusief huursubsidie), komt dit kengetal iets meer in de buurt bij dat gemiddelde, maar bedraagt het nog steeds minder dan de helft. Voor de subsidie per bezoeker geldt ook een substantieel lager kengetal dan het gemiddelde in de benchmark. Dat getal zal, gerekend met de extra benodigde subsidie (exclusief huursubsidie), dalen vanwege het grotere bereik en de grotere aantallen bezoekers.

33 Waarom een theater

© Theateradvies® bv

34 Waarom een theater

© Theateradvies® bv