B03-20231218-45-vka-1stroom-halfjaarrapportage-bijlage-rapportage

Halfjaarrapportage 2023

1

Inhoudsopgave Samenvatting

3

Inleiding

4

Nieuwe ontwikkelingen

5

Terugblik op het eerste halfjaar van 2023

6

Financiële stand van zaken 2023

17

Bijlage 1: Verwerking extra budgetten 2022 en 2023 in de begroting van 1Stroom

24

2

Samenvatting In de halfjaarrapportage wordt inzicht gegeven in de organisatieontwikkelingen die op verslagdatum bekend zijn en in de financiële prognose van het jaar 2023 op basis van de realisatiecijfers van het 1e halfjaar van 2023. Grootse knelpunten in de bedrijfsvoering De krappe arbeidsmarkt 1Stroom ondersteunt de gemeenten Duiven en Westervoort bij de voorbereiding en ontwikkeling van beleid en voert het vastgestelde beleid van de gemeenten uit. Eind vorig jaar werd geconstateerd dat te hoge werkdruk op de verschillende terreinen en de krapte op de arbeidsmarkt leidde tot onvoldoende voortgang op diverse gemeentelijke ontwikkelopgaven/ambities. Gedurende het eerste halfjaar is 1Stroom erin geslaagd om op diverse terreinen personeel aan te trekken waardoor enkele knelpunten opgelost konden worden. Echter, de huidige arbeidsmarkt blijft een uitdaging. Het vinden en behouden van medewerkers wordt steeds uitdagender. Het inwerken van nieuwe medewerkers duurt langer. Ook neemt de inhuur toe. Dit heeft effect op de bedrijfsvoering. Werkplekbeleid Het werkplekconcept is een ontwikkeling binnen 1Stroom waar reeds geruime tijd aan gewerkt wordt en in welk licht enkele noodzakelijke werkzaamheden ook uitgesteld zijn om dit zo kostenefficiënt mogelijk in zijn geheel op te kunnen pakken.

Passend bij het werkplekconcept behoren aanpassingen in meubilair als ook andere ingrepen ten behoeve van een adequate werkplek. Denk hierbij enerzijds aan het realiseren van een moderne werkomgeving met Teams ruimten en een adequate kantooromgeving passend bij het werkplekconcept; anderzijds komt dit voort uit uitgestelde onderhoudswerkzaamheden die nu verricht moeten worden. Deze onderhoudswerkzaamheden en de minimale bouwkundige aanpassingen ten behoeve van een passende werkomgeving kunnen efficiënt gecombineerd worden in één opdracht. Dit betekent echter dat voor één onderdeel wel reeds middelen gereserveerd zijn (meubilair), voor het andere onderdeel (de bouwkundige aanpassingen) nog niet. Daarom wordt het bestuur met deze halfjaarrapportage geïnformeerd over deze ontwikkeling binnen de 1Stroom begroting, als ook geïnformeerd over de gevraagde verwerking van de benodigde kosten in de najaarsnota van de beide gemeenten. Financiële prognose 2023 In de halfjaarrapportage wordt een prognose afgegeven over het jaarresultaat 2023 van 1Stroom.

Naar verwachting zal het jaarresultaat 2023 uitkomen op een nadeel van € 506.000 De belangrijkste componenten van dit nadeel bestaan uit de hogere energielasten (€ 213.000 nadelig), hogere lasten voor de invoering van het softwarepakket Sociaal Domein (100.000), hogere lasten als gevolg van de toevloed van no-cure-no-pay bezwaren OZB (€ 115.000) en hogere lasten als gevolg van de invoering van het nieuwe werkplekbeleid (€ 71.000) . Ook de kosten van personeel vallen hoger uit, maar hier staan extra inkomsten tegenover. Vooral de kosten van inhuur leiden tot onzekerheden in de financiële prognose. 1Stroom zet zich in om de ambities van beide deelnemende gemeenten te blijven waarmaken, maar heeft te maken met arbeidsmarktkrapte. Dit zorgt ervoor dat er veel gebruik gemaakt wordt van tijdelijk personeel. 3

Kosten van tijdelijk personeel zijn in het algemeen hoger dan van vast personeel, waardoor voor hetzelfde bedrag minder capaciteit kan worden ingezet. 1Stroom zet zich in om de balans te houden tussen het enerzijds waarmaken van de ambities en het anderzijds beheersen van de kosten, maar gezien de omvang van het tijdelijk personeel is deze balans wel precair.

4

Inleiding In deze rapportage wordt inzicht gegeven in de financiële prognose van het jaar 2023 op basis van de realisatiecijfers van het 1e halfjaar van 2023 en de organisatieontwikkelingen die op verslagdatum bekend zijn. Na vaststelling van deze halfjaarrapportagerapportage door het Algemeen Bestuur van 1Stroom zal de begroting van 1Stroom bijgesteld worden op basis van de prognose. Dit betekent eveneens dat de effecten van de vastgestelde voorjaarsnota’s 2023 van Duiven en Westervoort in de begroting van 1Stroom verwerkt zijn. Het verwachte resultaat van 1Stroom bedraagt een nadeel van € 506.000.

5

Nieuwe ontwikkelingen Val kabinet en nieuwe verkiezingen Het kabinet Rutte IV is op 7 juli 2023 gevallen. Door de val van het kabinet is het kabinet demissionair geworden. De val van het kabinet heeft gevolgen voor het uitvoeren van beleid. Het is nog niet bekend wat de gevolgen zijn voor bijvoorbeeld de woningbouw, de energietransitie, de hervorming van de jeugdzorg, de spreidingswet, asiel, etc. De Tweede Kamer bepaalt welke onderwerpen ‘controversieel’ zijn en dus niet worden behandeld door het demissionair kabinet. De Tweede Kamer beslist waarschijnlijk medio september 2023 over controversieel te verklaren onderwerpen. De gevolgen van deze keuzes voor de gemeenten en 1Stroom kunnen dan ook in beeld gebracht worden. Tussentijdse Tweede kamer verkiezingen Op 22 november zijn de tussentijdse Tweede Kamerverkiezingen. Waar de voorbereidingen van verkiezingen normaal gesproken 6 maanden in beslag nemen, zal er nu in 4,5 maand tijd, met tussenliggende vakantieperiode, een verkiezing moeten worden neergezet. Dit vraagt met name van de afdeling Publiekszaken, team Burgerzaken extra inzet. Ook is extra budget nodig om de verkiezingen te kunnen financieren. Op het moment van de redactie van deze tussenrapportage is nog niet bekend welke middelen er vanuit het Rijk beschikbaar gesteld worden.

Vooralsnog hanteren wij het uitgangspunt van een budgettair neutrale uitvoering en sturen we bewust op de uitgaven. Bij een eventuele overschrijding van het beschikbare budget zal verantwoord worden afgelegd in de Jaarrekeningen. Op basis van de ervaringen in de afgelopen jaren ligt de grootste uitdaging bij de bemensing van stembureaus en tellers. Binnen 1Stroom is daarom de afspraak gemaakt dat er vanuit iedere afdeling voldoende medewerkers beschikbaar zijn voor de stembureaus en het tellen, als aanvulling op de beschikbaarheid van betrokken inwoners. Zienswijze gemeenten conceptbegroting 2023 – budget gemeenschappelijke regelingen De gemeenteraden van Duiven en Westervoort hebben tijdens de behandeling van en in hun zienswijzen op de conceptbegroting 2024 aangegeven met gemeenschappelijke regelingen in gesprek te willen gaan over hun budgetten. De gemeenteraad van Duiven heeft een taakstelling van 2% voor gemeenschappelijke regelingen voor ogen. De gemeenteraad van Westervoort heeft het college opgedragen in gesprek te gaan met de gemeenschappelijke regelingen over de taken en financiering daarvan vanuit het taakstellende uitgangspunt dat dit moet leiden tot een kostenreductie bij elk van die gemeenschappelijke regelingen van tenminste 3% ten opzichte van het niveau van 2024.

Het bestuur van 1Stroom staat open voor dit gesprek en ook binnen het bestuur van 1Stroom wordt dit gesprek in aanloop naar de begroting 2025 gevoerd. Cao Samenwerkende Gemeentelijke Organisaties (SGO) 2023 en 2024 De Cao SGO 2023 is in april 2023 vastgesteld. De gevolgen van deze Cao waren niet verwerkt in de begroting 2023 en worden in deze halfjaarrapportage verwerkt. De loonkosten in 2023 stijgen met 1,2 miljoen euro. De onderhandelingen over de CAO SGO 2024 starten vanaf 18 september 2023. Wanneer de nieuwe CAO wordt vastgesteld is niet bekend. In de begroting 1Stoom is voor het jaar 2024 rekening gehouden met een salarisstijging van 4,2%. Of dit toereikend zal zijn, moet worden afgewacht.

6

Terugblik op het eerste halfjaar van 2023 Beleidsparagraaf 1Stroom werkt voor de gemeenten Duiven en Westervoort. De gemeenten stellen hun eigen beleid vast. 1Stroom ondersteunt de beide gemeenten bij de beleidsontwikkeling en beleidsvoorbereiding en voert het vastgestelde beleid uit. Hieronder worden per thema enkele beleidsonderwerpen uitgelicht waar 1Stroom in de voorbereiding en ontwikkeling bij ondersteund heeft en die impact hebben op de bedrijfsvoering van 1Stroom.

Dienstverlening Dienstverleningsvisie Eind 2022 is het bestaande dienstverleningsconcept door beide gemeenten herijkt en omgevormd tot een visie op dienstverlening. De ambitie van de gemeenten Duiven en Westervoort is dat elk contact met de gemeenten bijdraagt aan het welzijn van haar inwoners, aan het vestigingsklimaat voor bedrijven en aan het (herstel van) vertrouwen in de overheid. De visie bestaat uit vier uitgangspunten:

Deze visie heeft als doel om 1Stroom te laten werken vanuit de gemeenschappelijke waarden en uitgangspunten en is intern gericht. Jaarlijks wordt een jaarplan dienstverlening opgesteld. In 2023 ligt de focus op twee onderdelen: 1. Het krijgen van (structureel) inzicht in de trends, behoeften, wensen, eisen en (kanaal-) gebruik van onze inwoners, alsook in de resultaten van ingezette acties en verbetermaatregelen. Dit inzicht helpt ons om passende oplossingen in te zetten. 2. Het ontwikkelen en inbedden van instrumenten en van brede vaardigheden en kwaliteiten bij de medewerkers die benodigd zijn om uitvoering te geven aan dienstverlening zoals beschreven in de visie. In het eerste halfjaar van 2023 zijn diverse acties opgepakt. De inrichting van Fixi, de app waar inwoners meldingen kunnen maken over rommel en overlast in de openbare ruimte, is geoptimaliseerd. Het proces is versimpeld zodat meldingen sneller afgehandeld kunnen worden en meer gericht op wat de inwoners van de gemeente mogen verwachten. Dienstverlening bestaat primair uit houding en gedrag. De medewerkers van 1Stroom bepalen in grote mate de kwaliteit van dienstverlening. Om de uitgangspunten uit de visie in te bedden in het DNA van 1Stroom zijn er diverse bijeenkomsten georganiseerd over het thema dienstverlening.

Ook zijn er interne werkafspraken opgesteld, als basis van het contact met de inwoners van de gemeenten Duiven en Westervoort. Tot slot zijn acties opgepakt om de schriftelijke communicatie te verbeteren/vereenvoudigen. Het management van 1Stroom en de colleges van beide gemeenten worden ieder kwartaal geïnformeerd over de acties en resultaten van het voorbije kwartaal en de voorgenomen acties voor het nieuwe kwartaal. In 2023 vindt ook een informele bijeenkomst over dienstverlening plaats voor 7

de beide gemeenteraden. Voor de raad in Westervoort was dat op 9 mei en voor de raad in Duiven op 5 september. Verruiming openingstijden gemeentehuizen Vanaf 2024 hebben de gemeente Duiven en Westervoort structureel middelen beschikbaar gesteld om de openingstijden van de gemeentehuizen te verruimen. Sinds medio 2020 zijn de gemeentehuizen op maandag-, dinsdag- en donderdagmiddag besloten in het kader van een bezuinigingsmaatregel. Dit geeft veel onvrede en onduidelijkheid bij inwoners en bezoekers. Met de beschikbaar gestelde middelen wordt de middagopenstelling hersteld. De gemeente Duiven heeft ook incidentele middelen beschikbaar gesteld voor een pilot voor een wekelijkse avondopenstelling i.p.v. de tweewekelijkse avondopenstelling. In de loop van 2023 worden voorbereidingen getroffen om de verruiming van de openingstijden per 2024 in te voeren. Participatie In de coalitieakkoorden van de gemeenten Duiven en Westervoort is Participatie een speerpunt. Om participatieprocessen naar een hoger niveau te tillen en daarmee de lokale democratie en het vertrouwen in de gemeente te vergroten, is in het eerste halfjaar van 2023 een beleidskader participatie opgesteld door de colleges. Dit kader is integraal en met een brede vertegenwoordiging van alle domeinen vormgegeven. Dit kader geeft vanuit het perspectief van de gemeenten handvatten voor het samenspel met de samenleving.

De planning is dat het beleidskader in het najaar van 2023 wordt vastgesteld. Als het beleidskader wordt vastgesteld, kunnen voorbereidingen getroffen worden om het kader te implementeren in de organisatie en te integreren in het dagelijks werk. 1Stroom voert projecten en participatieprocessen uit in opdracht van de colleges. Participatie is niet nieuw voor de gemeenten en 1Stroom. Bij verschillende thema’s, plannen, projecten en beleid betrekken de gemeenten al inwoners of andere belanghebbenden. Een paar voorbeelden: - Sociaal Domein Bij de opvang van vluchtelingen uit Oekraïne wordt nauw samengewerkt met diverse organisaties in de samenleving. Voor de inzet op energie-armoede hebben de vrijwilligers van het financieel trefpunt een belangrijke rol gespeeld in de ondersteuning van inwoners. De gemeente heeft in deze trajecten een ondersteunende en faciliterende rol. Het opstellen van de uitvoeringsagenda voor het Sociaal Domein gebeurt participatief. In het najaar van 2023 worden in diverse vormen gesprekken met inwoners en partners gehouden om op te halen wat zij belangrijk vinden. De voorbereiding hiervoor heeft in het eerste halfjaar van 2023 plaatsgevonden. - Wonen/ruimtelijke projecten De Omgevingswet stelt eisen aan de participatie. Hiervoor zijn spelregels vastgesteld die momenteel worden uitgewerkt in een beleidsnotitie participatie specifiek voor de Omgevingswet.

- Duurzaamheid In de gemeente Duiven zijn twee wijken aangewezen als wijken die al eerste over zullen gaan op een duurzaamheid alternatief voor aardgas. Samen met de bewoners van de wijk werkt de gemeente aan het opstellen van een wijkuitvoeringsplan. In dit plan wordt omschreven hoe de wijk kan overstappen van het aardgas naar een duurzaam alternatief. Wet Open Overheid De nieuwe WOO regelt het recht op informatie over alles wat de overheid doet en bepaalt welke belangrijke informatie openbaar en beschikbaar moet zijn. De implementatie van de Wet Open Overheid verloopt via vier ‘sporen’. Afgelopen half jaar is er in dit kader aan een aantal concrete zaken gewerkt: 8

1. Informatiehuishouding op orde brengen • Opstellen meerjarenplan verbeteren informatiehuishouding; • Opstellen Inrichtingskader Informatiebeheer; • Installatie i-Navigator en start in kaart brengen van alle werkprocessen in de organisatie middels interviews met proceseigenaren; • Opstellen beleid ten aanzien van archivering mail- en appverkeer. 2. Actief openbaar maken van informatie mogelijk maken • Onderzoek naar alternatieven voor publicatieplatform PLOOI voor openbaar maken verplichte informatiecategorieën; • Inrichting werkgroep digitale toegankelijkheid van informatie 3. Woo-verzoeken en verzoeken om informatie adequaat en klantvriendelijk afhandelen • Installatie en inwerken van drie Woo-contactfunctionarissen; • Optimaliseren afhandeling Woo-verzoeken; 4. Bewustwording en opleiding van bestuur en organisatie • Ambitieniveau (basis) implementatie Woo is vastgesteld door de colleges; • Bewustwording en informeren van de ambtelijke organisatie over de impact van de Woo; • Installatie van en training medewerkers voor het gebruik van anonimiseringssoftware; • Informatie opgevraagd over stand van zaken implementatie Woo bij verbonden partijen;

Figuur 1: Infographic met de vier 'sporen' van het project Implementatie Woo

Maatschappij Sociaal Domein Het Sociaal Domein heeft te maken met veel ontwikkelingen vanuit het Rijk. Met de val van het kabinet is niet duidelijk wat de status is van deze ontwikkelingen en hoe hier een vervolg aan gegeven wordt. De gevolgen voor de Hervormingsagenda Jeugd en de wetwijziging van de Jeugdwet zijn nog onduidelijk. De transitie Beschermd Wonen is uitgesteld met één jaar en de invoering van de Wet aanpak meervoudige problematiek sociaal domein (Wams) is een half jaar vooruitgeschoven. Uitvoeringsagenda Samen Sterk Er loopt in de gemeenten Duiven en Westervoort een traject om te komen tot een uitvoeringsagenda voor het Sociaal Domein. De uitvoeringsagenda wordt in de 2e helft van 2023 participatief opgesteld. 9

Ook wordt in de 2e helft van 2023 de pilot Poort voor de Poort gestart. Het doel van deze pilot om de diverse toegangen een kwalitatieve impuls te geven, de sociale basis beter te positioneren en de samenwerking te verbeteren. Verordeningen en beleidsregels In de eerste helft van 2023 zijn de nieuwe verordeningen en beleidsregels voor de Jeugdwet en de Wmo vastgesteld door de gemeenteraden van Duiven en Westervoort. Hiervoor is externe expertise ingehuurd. Er ligt hiermee een duidelijk kader voor de uitvoering. Er wordt nog gewerkt aan de nadere regels, het toezicht- en handhavingskader en het financieel besluit. De besluitvorming hierop vindt na het zomerreces plaats in de colleges. Ook de verordeningen en beleidsregels voor leerlingenvervoer zijn in de eerste helft van 2023 door de raden vastgesteld. Met de nieuwe verordeningen wordt nog meer ingezet op maatwerk en zelfredzaamheid, in lijn met de uitgangspunten van Samen Sterk. Wet Inburgering – statushouders - vluchtelingen De Verordening inburgering 2022 is door de gemeenteraden vastgesteld en de uitvoering van de nieuwe wetgeving is in volle gang. De gemeentelijke verantwoordelijkheid is onder de nieuwe wet groter. Door de hogere taakstelling op de huisvesting van statushouders neemt ook het aantal inburgeringstrajecten toe.

Deze verhoogde werklast is opgevangen door de inzet van extra (tijdelijke) formatie aan consulenten inburgering. De hogere huisvestingstaakstelling voor statushouders zorgt voor diverse uitdagingen. De combinatie met andere vormen van vluchtelingenopvang en knelpunten in volkshuisvesting in het algemeen maken dat het realiseren van huisvesting creatieve oplossingen vraagt. Voor de 2e helft van 2023 voorzien we hier een nog grotere uitdaging. Schuldhulpverlening Het beleidsplan schuldhulpverlening 2023-2026 is in het eerste kwartaal van 2023 vastgesteld door de gemeenteraden. Met dit beleid wordt meer ingezet op vroegsignalering en het voorkomen van schulden. Net voor de zomer heeft een mooie communicatiecampagne gelopen om de bewustwording te vergroten en de drempel om hulp te zoeken te verlagen. Ook zijn preventieve huisbezoeken in gang gezet. De wettelijke uitvoering van de schuldhulpverlening is per 1 juli 2023 veranderd. De termijn van een schuldsaneringstraject wordt korter, van 36 maanden naar 18 maanden. De nieuwe wetgeving is geïmplementeerd in de organisatie. Mede ook ter voorkoming van schulden wordt er uitvoering gegeven aan de regelingen voor Energietoeslag. De landelijke regeling voor mensen met een inkomen onder de 120 % van het geldende bijstand inkomen is nog niet rond.

Besluitvorming wordt in het najaar van 2023 verwacht, maar is door de val van het kabinet onzeker. De Duivense regeling energietoeslag voor inwoners met een inkomen tussen de 120 en 150 % van het geldende bijstandsinkomen is in de eerste helft van 2023 opgestart. De uitvoering loopt na de zomer van 2023 af.

Omgeving Omgevingswet De Omgevingswet treedt op 1 januari 2024 in werking. Deze wet vervangt een hele lijst aan bestaande wetten en regelingen die te maken hebben met hoe we met onze (fysieke) leefomgeving om willen gaan. De Omgevingswet bevat regels voor het beschermen en benutten van deze leefomgeving. Daar vallen onderwerpen onder als wonen, economie, mobiliteit, natuur/biodiversiteit, milieu, ruimtelijke ordening en water. Naast de verandering op gebied van 10

regelgeving wordt er ook gewerkt aan een nieuw Digitaal Stelsel Omgevingsrecht (DSO), houding en gedrag en vindt de uitwerking plaats in verschillende instrumenten zoals Omgevingsvergunning, Omgevingsplan, Omgevingsprogramma’s en Participatie. Het betreft een transitie die tot uiterlijk 2032 zal duren. Bij 1Stroom wordt in een programmateam al jaren toegewerkt aan de invoering van de wet. En zijn en worden voorbereidingen getroffen voor de implementatie. Duurzaamheid Het programma Duurzaamheid bestaat uit drie samenhangende programmalijnen: Energietransitie, Klimaatadaptatie en Circulariteit (grondstoffentransitie). Dwars door deze programmalijnen heen wordt een integrale aanpak voor bedrijven(terreinen) ontwikkelt. De programmalijnen zijn onderverdeeld in een aantal thema’s die focus aanbrengen. Voor Circulariteit betreft dit projecten die worden uitgevoerd in het kader van voorbeeldgedrag (focus op de eigen organisatie), circulair ondernemen (focus op bedrijven) en circulair consumeren (gericht op inwoners van beide gemeenten). De pijler Klimaatadaptatie kent een inhoudelijke benadering, gericht op de fysieke buitenruimte, water, bodem en informatie. De pijler Energietransitie bestaat uit de thema’s: grootschalige opwek van duurzame energie, duurzame warmte infrastructuur, duurzame mobiliteit en transitie gereed vastgoed.

Een vierde en laatste pijler is die van bedrijventerreinen. Deze laatste pijler loopt dwars door de andere pijlers heen en kent een gebiedsgerichte benadering. De afgelopen jaren hebben de gemeenten diverse projecten uitgevoerd op deze thema’s.

De afgelopen jaren is er stevig aan de weg getimmerd om het programma volwassen te krijgen, zowel qua budget als qua bemensing. Het team van duurzaamheid bestaat in 2023 totaal uit 19 personen, tezamen goed voor 13,9 fte. Van deze groep zijn 14 medewerkers vast inzetbaar voor het programma, de overige medewerkers werken ad interim voor het duurzaamheidsprogramma. De formatie wordt ingezet voor management en ondersteuning (2 fte), communicatie en participatie (2 fte), energietransitie (3,6 fte), circulariteit (1,1 fte), klimaatadaptatie (2 fte), bedrijventerreinen (0,3 fte) en ad interim (2,9 fte). Er is sinds de start van het programma veel veranderd op het gebied van kennis en wet- en regelgeving. Duiven en Westervoort hebben ervoor gekozen om de resultaten van afgelopen jaren te evalueren en de opgave voor de komende jaren scherp in beeld te brengen. Tevens willen beide gemeenten inzicht in de eventuele consequenties die dit heeft voor het ambtelijk apparaat. Dit geeft input voor de discussie over de exacte allocatie van middelen die aan Duiven en Westervoort zijn toegekend in het kader van de tijdelijke regeling Capaciteit Decentrale Overheden voor Klimaat- en Energiebeleid (CDOKE) voor extra uitvoeringscapaciteit voor het realiseren van de doelen voor klimaat- en energiebeleid. 11

Woningbouw Voor veel mensen is het lastig om een woning te vinden die aansluit bij hun wensen en (financiële) mogelijkheden. Ook groeit het aantal huishoudens de komende jaren fors. Daarom moeten er snel meer woningen bij komen. Daarnaast staat Nederland grote demografische veranderingen te wachten, zoals de blijvende groei van het aantal huishoudens, de verdergaande vergrijzing waardoor het aandeel ouderen in de totale bevolking toeneemt en een blijvende immigratie. Zo zijn er tot 2040 zo’n 60.000 extra woningen nodig in de Groene Metropoolregio Arnhem-Nijmegen. Ook in Duiven en Westervoort blijft het aantal huishoudens groeien en zijn er veel extra woningen nodig. Het kunnen laten bouwen van deze aantallen woningen is een stevige opgave waar ook in regionaal verband hard aan wordt gewerkt. In Duiven en Westervoort is er daarom voor gekozen om in te zetten op versnelling van de woningbouwproductie. Daar zijn ook extra middelen voor vrijgemaakt. De eerste resultaten beginnen langzaam zichtbaar te worden. Er is een stijgende lijn te zien in de jaarlijkse productiecijfers. Ook de prognoses voor de komende jaren laten die doorgaande stijgende lijn zien. Tegelijkertijd is een snel veranderende omgeving met sterk stijgende bouwkosten voortdurend zichtbaar. Dit vraagt van de gemeenten met name flexibiliteit in de planvormingsfase.

Zowel in Duiven als in Westervoort zijn de raden binnen een informele setting meegenomen over thema’s als de Woonvisie 2021, de evaluatie Woonagenda 2021-2022 en de concept Woonagenda 2023-2024. Daarnaast zijn de woningbouwprogramma’s per maart 2023 en een uitgebreide stand van zaken van de woningbouwlocaties met de raden gedeeld. Om de versnelling van de woningbouw mogelijk te maken wordt er gewerkt aan de bouw van het programma “Ruimte”. In dit programma worden woningbouw, bedrijventerreinen en de revitalisering van beide centrums als gezamenlijke (want zelfde resources nodig) opgave gezien. Groene Metropool Regio (GMR) In Duiven en Westervoort is het goed leven, wonen en werken. Een aantrekkelijke werk-, woon- en leefomgeving die toekomstgericht en duurzaam is. Omdat afspraken die grote invloed hebben op de lokale werk-, woon- en leefomgeving steeds vaker op regionale schaal gemaakt worden, is het afgelopen jaar stevig geïnvesteerd om ook daadwerkelijk aanwezig te kunnen zijn in die regio (met name in de MGR) en inbreng te hebben op deze schaal. Door het vrijmaken van strategische denk- en doekracht zitten de gemeenten Duiven en Westervoort nu vooraan bij nieuwe ontwikkelingen, wordt er meegepraat en kan er zo invloed worden uitgeoefend. Ook zijn er kansen zichtbaar om de invloed van de gemeenten Duiven en Westervoort te vergroten op belangrijke beleidsontwikkelingen.

Een voorbeeld hiervan ligt op het gebied van het koppelen van projecten voor een groter bereik en daarmee ook op het maken van het binnenhalen van Rijks en of provinciale middelen voor proces en uitvoering.

Bedrijfsvoering Gewijzigde samenstelling directie Medio 2023 ontstonden er twee vacatures in de directie van 1Stroom, die voor algemeen directeur en voor de gemeentesecretaris Duiven/adjunct directeur. Na een zorgvuldig proces is ervoor gekozen om beide functies tijdelijk in te vullen voor een periode van ongeveer zeven maanden. De interimdirecteur en de interim-gemeentesecretaris Duiven zijn medio juli 2023 gestart. De interim-directeur heeft ook opdracht gekregen voor een evaluatie van de directiestructuur. Naar verwachting wordt de evaluatie in het vierde kwartaal 2023 afgerond. Ook zal de organisatiestructuur zoals 1Stroom die sinds 2021 kent in overleg met de ondernemingsraad geëvalueerd worden. Strategische ontwikkelagenda De strategische ontwikkelagenda bevat drie thema’s voor de doorontwikkeling van 1Stroom: 1. Structuur in het bestuurlijk proces 12

Hierbij gaat het om het verbeteren van het bestuurlijke proces en het versterken van de ambtelijke ondersteuning en advisering. 2. Eigenaarschap In dit thema staat het nemen en krijgen van verantwoordelijkheid, de ontwikkeling van medewerkers en de onderlinge samenwerking centraal. 3. Trots Dit betreft onder meer het vergroten van de zichtbaarheid van 1Stroom, het verbeteren van de interne communicatie en het vieren van successen met elkaar. Medio 2023 is terug gekeken op de uitvoering van de strategische ontwikkelagenda in 2022 en het eerste kwartaal van 2023. In het afgelopen jaar zijn de nodige acties uit de strategische agenda uitgevoerd. Dit varieerde van het organiseren van bijeenkomsten, het actualiseren van (HR) instrumenten en beleid en het invoeren van nieuwe structuren. De belangrijkste uitdaging voor de komende tijd is om de ingezette acties te laten landen in de organisatie en er ook naar te handelen. Het vraagt een andere manier van denken en doen en dit vergt tijd, aandacht en commitment. Onderzoek toekomstscenario’s Duiven De gemeenteraad van Duiven heeft op 27 juni 2023 de motie Onderzoek naar toekomstscenario’s aangenomen. De gemeenteraad van Duiven wil onderzoek laten verrichten naar de ambtelijke/bestuurlijke samenwerking van de gemeente Duiven. Dit onderzoek raakt ook 1Stroom, de werkorganisatie van de gemeente Duiven.

De raad heeft het college opdracht gegeven om na de zomer een procesaanpak ter vaststelling voor te leggen aan de gemeenteraad. Vervolgonderzoek bestuurskracht Westervoort In de gemeente Westervoort is in 2021 onderzoek gedaan naar de bestuurskracht van Westervoort. In het rapport zijn verschillende toekomstscenario’s geschetst voor de gemeente Westervoort. In het rapport worden ook maatregelen genoemd om de bestuurskracht van de gemeente Westervoort binnen het huidige construct op peil te houden en dusdanig robuust te maken dat deze voldoende is om in te kunnen spelen op toekomstige ontwikkelingen. De gemeenteraad heeft in 2023 opdracht gegeven tot een vervolg aan dit onderzoek door concreet in beeld te brengen welke investeringen moeten worden gedaan om te borgen dat er een duurzame verbetering van de bestuurskracht van Westervoort wordt bereikt om ook op de lange termijn (> 10 jaar) een zelfstandige gemeente te blijven. Dit vervolgonderzoek loopt op dit moment in de eerste fase en zal ook effect kunnen hebben op 1Stroom, de werkorganisatie van de gemeente Westervoort. Evaluatie 1Stroom 1Stroom is op 1 januari 2018 van start gegaan. Toen 1Stroom drie jaar onderweg was, in 2021, is met een voortgangsrapportage de balans opgemaakt en gerapporteerd over de stand van zaken van de ambtelijke fusie en de beoogde doelen.

In de tweede helft van 2023 wordt de vorm en inhoud van het vervolg, de evaluatie, nader ingevuld. De metingen van de kwaliteit van de dienstverlening onder inwoners, maatschappelijke organisaties en ondernemers zijn eind 2022 en begin 2023 uitgevoerd (conform uitvoering raadskader 2 van de ambtelijke fusie). Prioritering Ontwikkelopgaven 1Stroom 2023 Eind 2022 werd de noodzaak gevoeld om te prioriteren. De situatie op dat moment – te hoge werkdruk op de verschillende terreinen en de krapte op de arbeidsmarkt – leidde tot onvoldoende voortgang op diverse ontwikkelopgaves/ambities. Er is toen een prioriteringsproces opgestart. Het proces heeft geresulteerd in twee prioriteringslijsten voor 2023, een voor ieder college, die kort gesloten zijn tussen het management van 1Stroom en de colleges. Ook de gemeenteraden zijn meegenomen in de uitkomsten van dit proces. 1Stroom is er in het begin van 2023 in geslaagd om op 13

diverse terreinen medewerkers aan te trekken, waardoor meerdere onderwerpen alsnog geprioriteerd konden worden. Niet-geprioriteerde onderwerpen staan on-hold en worden slechts opgepakt voor zover de capaciteit dat incidenteel toelaat. De gemaakte keuzes uit dit proces zijn vertaald in de gemeentelijke voorjaarsnota’s 2023. De huidige arbeidsmarkt blijft echter een risico waardoor het gesprek hierover belangrijk blijft. 1Stroom hecht er waarde aan om het gesprek hierover te blijven voeren met de colleges en de raden en dit te borgen in de reguliere P&C cyclus. Er wordt een proces hiervoor opgesteld. Grootste capacitaire knelpunten De grootste knelpunten ten aanzien van de bezetting zaten eind 2022 in het sociaal domein en het fysieke domein. 1Stroom is erin geslaagd om op diverse terreinen medewerkers aan te trekken. Hieronder wordt op hoofdlijn per domein uiteengezet waar dit gelukt is en waar versterking heeft plaatsgevonden. Sociaal domein De toezichthouder zorgfraude is gestart die signalen die kunnen duiden op zorgfraude onderzoekt. Er wordt binnen het sociaal domein een kwaliteitsimpuls gegeven door het opstellen van werkinstructies en het vastleggen van werkwijzen. Hiervoor is onder andere gebruik gemaakt van de POK-voucher vanuit het rijk. Tegelijk wordt gewerkt aan de implementatie van een nieuw registratiesysteem voor het sociaal domein.

In de 2e helft van 2023 worden hiermee een aantal knelpunten in de uitvoering opgelost en worden processen efficiënter. Er zijn lokale wachtlijsten voor Jeugd en Wmo. In de eerste helft van 2023 is de formatie bij de jeugdconsulenten op orde gebracht. Als gevolg van de arbeidsmarkt is het nog niet gelukt om de formatie bij de Wmo-consulenten op orde te brengen. Door strenger te sturen op aanbieders bij herindicatie, door een betere screening op oplossingsmogelijkheden in het voorliggend veld en door monitoring en kwalitatieve duiding van de wachtlijst wordt de wachttijd bij Jeugd langzaam teruggebracht naar gebruikelijke termijnen. Knelpunten en arbeidsmarktproblematiek bij aanbieders en andere ketenpartners zorgen voor een hogere werkdruk bij de consulenten van 1Stroom. Deze problemen in de keten kunnen niet lokaal opgelost worden en hebben invloed op de lokale wachttijd. Daarbij is er nog steeds groei in aanvragen en een toename van complexe situaties. Ook bij de Wmo is de monitoring van de wachtlijst opgestart. De inzet voor de 2e helft van het jaar is om de formatie op orde te brengen en de wachttijden terug te brengen. De formatie in het beleidscluster is in de eerste helft van 2023 weer compleet ingevuld met vaste formatie.

De veelheid aan ‘nieuwe’ mensen (vaak zonder gemeentelijke achtergrond) en juniormedewerkers zorgt voor veel positieve energie in dit cluster, maar ook dat er inwerktijd nodig is. Fysiek domein Om de versnelling van de woningbouw mogelijk te maken wordt er gewerkt aan de bouw van het programma “Ruimte”. Dit programma wordt aangestuurd door de nieuw geworven programmaleider. Om de financiële kant van de ontwikkelingen in goede banen te leiden is dit jaar een junior planeconoom/gebiedseconoom aangetrokken. Hierdoor is de senior gebiedseconoom beter in staat op strategisch niveau te werken en te adviseren. Het reguliere en beleidsmatige RO werk wordt verder ondersteund door twee nieuw geworven beleidsadviseurs RO. Daarnaast is in nauwe samenwerking met de gemeente Zevenaar een stedenbouwkundige aangenomen. Deze samenwerking heeft ervoor gezorgd deze moeilijk te vervullen vacature (inhoud en beschikbare middelen) toch vervuld is. Tenslotte wordt op korte termijn de werving opgestart voor een programma- en projectondersteuner. 14

Het afgelopen halfjaar is geïnvesteerd om aanwezig te zijn in de regio en mee te doen, met name in de Groene Metropoolregio. Zo is er het afgelopen jaar geïnvesteerd in extra capaciteit op het gebied van een extra bedrijfscontactfunctionaris, een medewerker vrijetijdseconomie (VTE) en een adviseur op volkshuisvesting. Daarnaast zijn er recentelijk structurele middelen vrijgemaakt om te kunnen investeren op mobiliteit. Hierdoor kan de beschikbare senior capaciteit ingezet worden op de regionale vraagstukken en kunnen de reguliere en geplande werkzaamheden doorgang vinden. Stijgende materiaalkosten voor 1Stroom De stijgende loonkosten en energiekosten werken ook door in de materiaalkosten van 1Stroom. In de aanbiedingsbrief van de begroting 2024-2027 is aangegeven dat voor 2023 een nadelig effect werd verwacht van € 300.000. € In deze tussenrapportage blijkt de stijging van energiekosten voor 2023 € 213.000 te bedragen. Ook de kosten voor schoonmaak zijn gestegen met € 50.000. De kostenstijging ligt daarmee in lijn met de verwachting die ten tijde van de aanbieding van de meerjarenbegroting 2024-2027 is uitgesproken. Werkplekbeleid – huisvesting van de 1Stroom collega’s In 2022 is het werkplekbeleid van 1Stroom vastgesteld.

Uitgangspunt hierin is onder meer dat werkplekken niet gekoppeld zijn aan een persoon of een functie, maar aan het type activiteit waarvoor je op kantoor bent en waarbij de kantoorruimten een multifunctioneel karakter hebben. Een kantooromgeving waar collega’s verbinding ervaren, waar medewerkers, bestuurders en inwoners elkaar kunnen ontmoeten en het samenwerken wordt vergemakkelijkt. Dit gebeurt door in verhouding meer creatieve en sociale ruimten in te richten. Denk aan zitjes, aanlandplekken en projectruimten. De invulling van het werkplekbeleid vraagt om de aanschaf van nieuw, eigentijds meubilair. Hiervoor is budget beschikbaar binnen de begroting van 1Stroom. Tevens zijn binnen de huidige huisvesting van 1Stoom in twee gemeentehuizen daarnaast enkele bouwkundige aanpassingen nodig, zoals het realiseren van Teams-ruimten. Verder is voor het realiseren van een uitnodigende kantooromgeving, die voldoet aan de eisen van deze tijd, op zijn minst nodig dat in met name het gemeentehuis van Duiven enkele onderhoudswerkzaamheden worden verricht. Zoals het aanpassen van het plafond, de verlichting in de gangen, het schilderen van muren en vervangen van vloerbedekking. Het gemeentehuis van Westervoort is vlak voor de ambtelijke fusie volledig gerenoveerd. Hier gaat het nu met name om het realiseren van Teamsruimten en een doucheruimte.

Deze doucheruimte was voorheen wel aanwezig (in de oudbouw) maar is komen te vervallen met de realisatie van de opvang voor Oekraïners. De noodzakelijke en gewenste bouwkundige aanpassingen vragen om een investering van 1Stroom en van de beide gemeenten. Binnen de begroting van de gemeente Duiven is een deel van de kosten gedekt binnen de Voorziening GOG. Daar is een termijn van 20 jaar aan gekoppeld en op dit moment is 12/20e deel van het benodigde budget “gespaard”. Voor het 8/20e deel, waarvoor nog geen dekking bestaat, is een bijdrage vanuit 1Stroom nodig. Dit betreft het vervangen van de vloerbedekking fase 1, het vervangen van de koffiecorners en vloeren bij de koffiecorners en het uitvoeren van schilderwerk. De gevraagde bijdrage van 1Stroom hiervoor bedraagt € 71.000. Voorgesteld wordt om dit bedrag vanuit 1Stroom te storten in de Voorziening GOG van Duiven. De overige kosten voor de benodigde verbouwing zijn voor rekening van de gemeenten, als verhuurder. Voor een deel van die kosten is nog geen dekking in de gemeentelijke begrotingen. Deze kosten zullen in de najaarsnota ter goedkeuring aan de beide gemeentebesturen worden voorgelegd. Voor Duiven gaat dit om een totaalbedrag van € 183.000. En voor Westervoort om een bedrag van € 43.000. 15

De gevraagde investeringen zien toe op de noodzakelijke aanpassingen aan de gemeentehuizen. Dit om voor de korte termijn; de komende jaren te voorzien in een noodzakelijke update van de kantooromgeving van 1Stroom, in afwachting van de uitkomst van de onderzoeken naar en besluitvorming over de toekomstscenario’s ter zake de samenwerking tussen Duiven en Westervoort, de positie van 1Stroom en de studie naar mogelijkheden voor gezamenlijke huisvesting. Uitstel van deze aanpassingen is geen reële optie. In de eerste plaats niet omdat het proces om te komen tot de herinrichting van beide gemeentehuizen inmiddels ruim vier jaar geleden is ingezet en door diverse omstandigheden vertraagd en ook beïnvloed is (denk aan gewijzigde inzichten rondom werkplekken thuis en op kantoor sinds de coronaperiode, de opvang van Oekraïense vluchtelingen in de oudbouw van het Westervoortse gemeentehuis en de verhuizing van de MGR naar de 2e verdieping in het gemeentehuis van Westervoort). Daarnaast draagt het realiseren van een inspirerende, eigentijdse kantooromgeving bij aan het aantrekkelijk werkgeverschap van 1Stroom. Iets wat zeker in de huidige complexe arbeidsmarkt van groot belang is.

Bovendien is de doorlooptijd van de bestuurlijke besluitvorming ter zake genoemde bestuurskrachtonderzoeken en de eventueel daarop volgende implementatie onbekend en naar verwachting niet binnen een jaar afgerond. Voortgang van het proces en een concreet vooruitzicht op een betere werkomgeving, waar ook de ontvangst van en het contact met inwoners en samenwerkingspartners beter dan nu wordt gefaciliteerd, is dan ook geboden. Beoogde start van de werkzaamheden is eind november/december 2023 mits de beschikbaarheid van de daarvoor benodigde budgetten kan worden gegarandeerd. De werkzaamheden zullen in compartimenten worden uitgevoerd en de totale doorlooptijd van de werkzaamheden plus herinrichting met nieuw meubilair zal ongeveer vier maanden bedragen ICT, Informatisering, Automatisering en Informatieveiligheid De gemeente is in steeds grotere mate afhankelijk van ICT. Deze ICT omgeving is volop in beweging waarbij software steeds meer als een service geleverd gaat worden (SAAS) in plaats van in eigendom en beheer bij de gemeente. De te voorziene verandering in de ICT architectuur heeft gevolgen voor de manier waarop de gemeente zich op dit vlak moet organiseren.

Voor de uitvoerende Regionaal ICT en Inkoop Dienstencentrum de Liemers (RID), dat onderdeel is van de GR SdL, zijn strategische sessies gehouden met als centrale vraag hoe deze organisatie zich richting de toekomst moet gaan ontwikkelen. Dit toekomstscenario is vastgesteld en de daaruit volgende begrotingswijzigingen van de SDL zijn in de gemeentelijke voorjaarsnota’s meegenomen. De impact die dit scenario op de organisatie van 1Stroom heeft is nog niet nader uitgewerkt. Hier is met name te verwachten dat er impact is op het Functioneel Beheer van de verschillende applicaties en op de verbetering van de digitale volwassenheid binnen 1Stroom. Vanuit het vastgestelde rapport van M&I zijn de eerste actiepunten al opgepakt. In 2023 zijn sessies gehouden om de i-Visie op te stellen. Deze i-Visie zal in de tweede helft van 2023 afgerond worden en ter besluitvorming voorgelegd worden. Inkoop Op het gebied van inkoop werken de gemeente Duiven, Westervoort en Zevenaar samen (GR Samenwerking de Liemers). De gemeente Zevenaar heeft bij het dagelijks bestuur van de SdL aangegeven de huidige inkoopsamenwerking per 1 januari 2024 stop te zetten. De SdL gaat de komende periode de procedure in gang zetten en de daarmee gepaard gaande personele en financiële gevolgen in kaart brengen. Dit proces wordt nauwlettend gevolgd. Personeelsbeleid – aantrekkelijk werkgeverschap Arbeidsmarktstrategie 16

De arbeidsmarkt is nog steeds volop in beweging. Voor 1Stroom betekent dit dat veel inspanning moet worden verricht om talent aan te trekken en vast te houden als belangrijkste sleutel tot succes. Aangezien vergrijzing een grote rol speelt in de samenleving en bij de gemeenten is het van belang om meer jongeren aan te trekken. Doorgroeimogelijkheden, uitdagingen van het werk en opleidingsmogelijkheden dragen er aan bij om jongeren aan 1Stroom te binden. Binnen 1Stroom wordt een Traineeshipprogramma in de loop van 2023 geïntroduceerd voor twee trainees per jaar. Vooruitlopend daarop is inmiddels één traineeship bij de afdeling Vergunningen, Toezicht en Handhaving ingevuld. 1Stroom wil hiermee ervaring op doen en wil dit gebruiken als een van de mogelijkheden om de arbeidsmarkt op een andere manier te benaderen. Bij aantrekkelijk werkgeverschap horen ook goede arbeidsvoorwaarden. Op dit vlak is recent de Lokale IKB-regeling verbeterd, met o.a. een ruimere vergoeding voor de aanschaf van een fiets en een verbreding van de vergoeding voor sportabonnementen. Verder wordt er nagedacht over de invoering van een vergoedingsregeling voor woon-werkverkeer en het structureel maken van de vergoeding voor de inrichting van de thuiswerkplek. 1Stroom professionaliseert de arbeidsmarktcommunicatie en heeft hier o.a. recent een recruiter voor aangetrokken.

Om zich te onderscheiden en te promoten op de arbeidsmarkt is een wervingspromotiefilm voor 1Stroom in de maak, die actief gedeeld gaat worden op diverse wervingskanalen. Formatie- en bezettingsplan en Benchmark Formatie Om een objectief beeld van de benodigde formatie binnen 1Stroom te verkrijgen, heeft het dagelijks bestuur in september 2022 besloten een benchmark Formatie uit te laten voeren. In het eerste halfjaar van 2023 is een Benchmark Formatie en Loonkosten uitgezet door Bureau Berenschot. De benchmark bevindt zich op dit moment in het validatieproces. Daarnaast wordt de komende maanden her formatie- en bezettingsplan 2024 voorbereid. Strategische Personeels Planning Ontwikkelingen in de maatschappij gaan steeds sneller. Dit vraagt om een wendbare organisatie met passende medewerkers. Strategische personeelsplanning geeft 1Stroom inzicht in de beschikbare en benodigde capaciteiten en competenties van medewerkers. De formatie van 1Stroom wordt tegen het licht gehouden om de benodigde capaciteit in relatie tot de opgaaf van onze organisatie te bepalen. Hierbij houden we rekening met de interne en externe ontwikkelingen van onze organisatie alsook met de talentschouw. De PEP gesprekken (plezier, energie en prestatie) zetten we in om de ontwikkeling van medewerkers gestructureerd te begeleiden en hebben we dit jaar nieuw leven ingeblazen.

De komende jaren zal de krappe arbeidsmarkt voor 1Stroom een uitdaging blijven geven voor het vinden van voldoende en vakbekwame collega’s. Op basis van het formatieplan wordt een verdiepingsslag gemaakt om tijdig in te kunnen spelen op (komende) behoeftes op het gebied van personeel. Goed werkgeverschap, naamsbekendheid en innovatieve en originele wervingsmethodes zullen moeten gaan bijdragen aan het op peil houden en versterken van de organisatie. Duurzame inzetbaarheid 1Stroom vindt duurzame inzetbaarheid van medewerkers belangrijk. Samen met het Lokaal Overleg en de Ondernemingsraad is een werkgroep bezig met het voorbereiden van beleid voor duurzame inzetbaarheid. Als basis is gekozen voor het concept van het Huis van Inzetbaarheid. Bij de nadere uitwerking van beleid is de inbreng van medewerkers opgehaald in een brainstorm. Deze brainstorm heeft mooie ideeën opgeleverd. Dit wordt in de 2e helft van 2023 omgezet in een plan van aanpak. Een van de redenen om te investeren in duurzame inzetbaar is het voorkomen en terugdringen van het ziekteverzuim, Het ziekteverzuim was in 2022 7,65%. Dit is aan de hoge kant. Landelijk is de trend 17

ook zichtbaar. Het landelijke cijfers binnen gemeenten bedroeg 6,7%. Nog nooit was het ziekteverzuimpercentage bij gemeenten zo hoog. In het eerste halfjaar van 2023 is het percentage 8,89%. 1Stroom blijft zich inspannen om medewerkers terug te begeleiden naar werk, waar mogelijk, en uitval te voorkomen. Medewerkerstevredenheidonderzoek en Onderzoek sociale veiligheid In 2022 is er onderzoek gedaan naar de werkbeleving van medewerkers, het medewerkerstevredenheidsonderzoek (MTO). Op basis hiervan zijn binnen afdelingen gesprekken gevoerd over de uitkomsten en heeft elke afdeling zelf acties benoemd die opgepakt gaan worden. Ook worden organisatiebreed activiteiten ontplooid om thema’s uit het MTO onder de aandacht te brengen van medewerkers. In september is er een speciale week van de werkbeleving. Naast het MTO is ervoor gekozen om een onderzoek naar sociale veiligheid binnen de werkomgeving uit te voeren. Dit onderzoek is in mei uitgezet en de resultaten worden in de tweede helft van 2023 gepresenteerd aan het MT. Rechtmatigheidsverantwoording & (verbijzonderde) interne controle Over het jaar 2023 zal het dagelijks bestuur van 1Stroom een rechtmatigheidsverantwoording moeten afleggen, als onderdeel van de jaarrekening. Met deze verantwoording verklaart het bestuur dat zij (financieel) rechtmatig gehandeld heeft in het afgelopen jaar.

Onderdeel van de onderbouwing van de rechtmatigheidsverantwoording zijn de uitkomsten van de interne controles die binnen de gemeente uitgevoerd worden om vast te stellen of wet- en regelgeving zijn nageleefd. Dit betekent dat de organisatie zelfstandig vaststelt of wordt voldaan aan het normenkader waarin relevante wet- en regelgeving is opgenomen. Over de uitkomsten van de interne controles wordt gerapporteerd in de planning en control cyclus. Ten tijde van het opstellen van de halfjaarrapportage zijn de interne controles die impact zouden kunnen hebben op de rechtmatigheidsverantwoording van 1Stroom in gang gezet, maar nog niet afgerond, waardoor er in deze rapportage nog geen uitkomsten vermeld kunnen worden. De uitkomsten van de interne controles zullen gerapporteerd worden bij de jaarrekening. In de paragraaf bedrijfsvoering zal een toelichting worden opgenomen en zal worden aangegeven hoe er met eventuele bevindingen wordt omgegaan. Risico’s van de bedrijfsvoering Krapte op de arbeidsmarkt In de huidige arbeidsmarkt is het invullen van vacatures en het behouden van medewerkers uitdagend. In deze krappe arbeidsmarkt wisselen medewerkers makkelijker en sneller van baan. Dit merkt 1Stroom ook. Dit vraagt om het wervingsproces anders te benaderen en breder te kijken. Dit kan bijvoorbeeld inhouden dat (gemeentelijke) ervaring minder bepalend is dan andere factoren.

Hierdoor vraagt het inwerkprogramma meer tijd. Ook lukt het niet altijd om vacatures tijdig ingevuld te krijgen of beschikbare mensen binnen te krijgen en wordt er voor gekozen voor inhuur. Deskundigheid personeel Zowel met het aanname als opleidingsbeleid probeert 1Stroom de juiste medewerkers aan zich te binden en te ontwikkelen. Echter: waar gewerkt wordt, vallen spaanders die kunnen leiden tot meerkosten of financiële risico’s. Binnen 1Stroom proberen we dit zo veel als mogelijk te voorkomen door het hanteren van het 4-ogen principe, ons te richten op het ontwikkelen van kwaliteiten en het continu aandacht geven van opleidings- en trainingsfaciliteiten. Werkloosheidsuitkering medewerkers 18

1Stroom is eigenrisicodrager voor de werkloosheidsuitkering. Het beëindigen van contracten brengt op dit gebied dus financiële risico’s met zich mee. De mitigerende maatregel die hierop wordt ingezet is om medewerkers ten alle tijden van werk naar werk te begeleiden. Hiervoor is een loopbaancoach aanwezig. Langdurig ziekteverzuim Bij langdurig ziekteverzuim is het veelal noodzakelijk om zorg te dragen voor tijdelijke vervanging of uitbesteding van de werkzaamheden. Hiermee zijn extra kosten gemoeid. In sommige situaties kan en deel van de kosten bij langdurig verzuim worden vergoed vanuit het UWV. Denk hierbij bijvoorbeeld aan de kosten van zwangerschapsverlof, of WIA/IVA- uitkeringen.

Financiële stand van zaken 2023 In onderstaande tabel is de vastgestelde begroting, de gewijzigde begroting, de realisatiecijfers tot en met juni 2023, de jaarprognose en de prognose van het resultaat over 2023 weergegeven: (x € 1.000)

Omschrijving

Begroting 2023

Begroting na na wijziging

Realisatie t/m 20 juli

Prognose geheel 2023

Saldo 2023

Lasten Personeelskosten Huisvesting Automatisering Bureau- en organisatiekosten Aanvullende bezuiniging/taakstelling Totale lasten

23.024 1.161 751 746 -55 25.627

25.859 1.196 716 746 -55 28.462

15.146 401 455 291 0 16.293

26.261 1.520 966 806 -55 29.498

402 324 250 60 0 1.036

Baten Bijdragen gemeente Duiven Bijdragen gemeente Westervoort Overige baten

16.158 8.799 668

17.999 9.795 668

11.623 6.366 894

17.999 9.795 1.198

530

Totale baten

25.627

28.462

18.883

28.992

530

0

0

2.590

-507

-506

Resultaat

Toelichting gewijzigde begroting De gewijzigde begroting betreft de begroting na verwerking van de budgetten die in de Voorjaarsnota’s van Duiven en Westervoort aan 1Stroom zijn toegekend. Deze wijziging betreft alleen de personeelskosten. Deze wijziging wordt onder het kopje personeelskosten nader toegelicht. Een uitgebreide toelichting is te vinden in bijlage 1. Op de overige budgetten heeft alleen een verschuiving plaatsgevonden. Toelichting verwacht resultaat Het verwachte resultaat bedraagt een nadeel van € 506.000. De belangrijkste componenten van dit nadeel bestaan uit de hogere energielasten (€ 213.000 nadelig), hogere lasten voor de invoering van het softwarepakket Sociaal Domein, hogere lasten als gevolg van de toevloed van no-cure-no-pay bezwaren OZB en hogere lasten als gevolg van de invoering van het nieuwe werkplekbeleid . Ook de kosten van personeel vallen hoger uit, maar hier staan extra inkomsten tegenover.

19

In onderstaande paragrafen wordt nader toelichting gegeven op de ontwikkeling van de budgetten en bijbehorende uitgaven.

Personeelskosten Salariskosten Gewijzigde begroting De salariskostenbegroting stijgt met ruim 2,8 mln. euro. De stijging is opgebouwd uit de effecten van de CAO 2023 en de effecten uit de Voorjaarsnota’s 2022 en 2023 van de gemeenten Duiven en Westervoort. Omschrijving Bijstelling begroting 2023

2023

2024

2025

2026

2027

Duiven Westervoort

Personeelskosten * Cao verhoging Effecten voorjaarsnota 2023 Effecten voorjaarsnota 2022

1.243.000 933.074 659.188

783.090 641.202 415.288

459.910 291.872 243.900

Totaal budget personeel verhoogd

2.835.262

1.839.580

995.682

In bovenstaande tabel de wijzigingen op een rij. De wijzigingen uit de Voorjaarsnota’s 2022 zijn al verwerkt in de meerjarenbegroting 2024 van 1Stroom, maar nog niet in de begroting 2023. Realisatie en prognose Omschrijving

Begroting 2023

Begroting na na wijziging

Realisatie t/m 25 juli

Prognose geheel 2023 prognose

Saldo 2023 2023

lasten Personeelskosten incl.wijziging * Inhuur

21.566 158

24.401 158

12.091 2.406

20.859 4.026

-3.542 3.868

Totale personeelskosten

21.724

24.559

14.497

24.885

326

In de realisatie en prognose spelen verschillende effecten een rol. De krappe arbeidsmarkt leidt er toe dat het invullen van vacatures veel inspanning en tijd kost. Gevolg hiervan is dat er veel gebruik gemaakt moet worden van tijdelijk personeel, dat over het algemeen (aanzienlijk) duurder is. Het tekort op de personeelskosten mag daardoor niet worden geïnterpreteerd als een overcapaciteit op personeel, integendeel. Nog steeds zijn niet alle functies volledig vervuld, wat maakt dat er – ondanks de hogere personele lasten – minder capaciteit tot onze beschikking staat dan begroot. Daarnaast ligt er ook een verband met de hogere inkomsten. Een deel van de ontvangen subsidies heeft betrekking op de inzet van extra personeel en de inkomsten van het UWV hebben onder andere betrekking op compensatie van kosten van langdurig ziekte en zwangerschap.

Overige personeelskosten De overige personeelskosten omvatten diverse budgetten die personeel-gerelateerd zijn. De actualisatie van deze budgetten leidt tot een nadeel van € 76.000. De belangrijkste onderdelen van deze bijstelling betreffen: Wervingskosten (€35.000 nadeel) Vanwege de krapte op de arbeidsmarkt hebben we de afgelopen jaren vaker externe kanalen moeten inschakelen en lopen de kosten behoorlijk op. In de begroting van 2024 is hier al rekening mee gehouden en is het budget verhoogd tot € 40.000. Daarnaast hebben we recent externe 20

expertise moeten inhuren voor de werving van 2 directiefuncties. Voor 2023 is het noodzakelijk € 35.000 bij te ramen. Kosten applicatie voor salarisverwerking (€20.000 nadeel) Als gevolg van de implementatie van een nieuwe plannings-/begrotingsmodule moet het budget voor 2023 worden verhoogd met een bedrag van € 20.000. In de begroting voor 2024 is al rekening gehouden met een stijging van de kosten, echter dit is niet voldoende. Voor 2023 moet er dus een bedrag van € 20.000 worden bij geraamd (tot een bedrag van € 71.000). Voor 2024 en volgende jaren moet het bedrag worden verhoogd tot € 60.000 (was € 55.000) Huisvesting

Omschrijving

Begroting 2023

Automatisering

751

Begroting na na wijziging 716

bedragen Jaarrekening 2022 prognose

realisatie t/m 25 juli 455

966

(x € 1.000)

afwijking 2023 250

Huisvesting – werkplekbeleid (€71.000 nadeel) Het werkplekbeleid is in 2022 vastgesteld en naar verwachting zal in het 4de kwartaal van 2023 met de invoering gestart worden. De meerkosten van 1Stroom bedragen circa € 71.000. Een uitgebreide toelichting is te vinden in de beleidsparagraaf. Huurconstructie (€31.667 voordeel) Tot medio 2022 betaalde 1Stroom in plaats van huur de kapitaalslasten, publieke heffingen en onderhoud aan de gemeenten. Vanaf 1 juli 2022 is er een huurovereenkomst afgesloten tussen 1Stroom en de gemeenten Duiven en Westervoort. De huurconstructie versus de oude doorbelasting van kosten leidt tot een voordeel van € 31.667. Omschrijving huur kapitaalslasten belasting verzekering onderhoud totaal

bedrag 438.000 403.567 17.750 23.350 25.000 31.667

N/V N V V V V V

Gas en electra (€213.000 nadeel) Met betrekking tot de levering van gas is er per 1 januari 2023 samen met het collectief Arnhem/Nijmegen een nieuw contract afgesloten voor de periode van 2023 tot en met 2025. Voor de levering van elektriciteit is het contract verlengd met 3 jaar. Het jaarlijks tarief voor levering van zowel gas als electra worden bepaald door clickmomenten ( met een maximum van 10) gedurende het jaar voorafgaande aan het leveringsjaar. Het gemiddelde van de clickmomenten bepaalt het nieuwe tarief voor het jaar daarop. De tarieven staan dus niet vast voor de periode van 3 jaar. Het budget voor gas, water en licht is verhoogd met € 213.000. Schoonmaak (€50.000 nadeel) Per 1 januari 2023 is op basis van een Europese aanbesteding een schoonmaakcontract gestart. De contractwaarde hiervan ligt hoger dan de contractwaarde van het eerdere contract. Daarnaast is ook het contract voor de glasbewassing meervoudig onderhands aanbesteed en geldt er per 1 januari 21

een nieuw contact met nieuwe tarieven. Vanwege de hogere contractwaarden ten opzichte van voorgaande jaren is het beschikbare budget onvoldoende. Het budget dient te worden opgehoogd van € 140.000 per jaar naar € 190.000 per jaar. Automatisering bedragen (x € 1.000) Begroting 2023 realisatie Jaarrekeningafwijking 2022 t/m 25 juli prognose 2023

Omschrijving

Automatisering

751

455

1001

250

Aanbesteding software Sociaal Domein (€100.000 nadeel) De applicatie voor het Sociaal domein is sterk verouderd en wordt vervangen. Dit betreft een van de acties uit het beleidskader Samen Sterk. De vervanging is complex, omdat het oude pakket veel verschillende beleidsterreinen ondersteunde. De kosten die met de vervanging gemoeid zijn bedragen de implementatiekosten voor het systeem en voor extern projectmanagement. Naast de middelen die al beschikbaar waren gesteld in 2022 is er nog een extra incidenteel budget nodig van € 100.000. Afhandeling WOZ-bezwaren (€115.000 nadeel) Bezwaren die door no-cure-no-pay bedrijven zijn ingediend zorgen niet alleen voor hoge proceskostenvergoedingen maar ook voor hoge werkdruk. Het is met de huidige bezetting niet haalbaar om alle bezwaren in eigen beheer af te handelen en de herwaardering voor het tijdvak 2024 te realiseren in 2023. Daarom wordt er voor gekozen de bezwaren die door de inwoners zelf zijn ingediend zelf af te handelen om de contact met de inwoners te houden en te voorkomen dat er nog meer inwoners naar no cure no pay bureaus gaan. De no-cure-no-pay bezwaren worden uitbesteed. De kosten hiervan worden voorlopig incidenteel geschat op € 115.000 voor 2023. Vanaf 2024 is er reeds structureel een bedrag opgenomen van € 45.000 in de begroting.

Over de extreme toename van no-cure-no-pay bezwaren hebben 15 belastingsamenwerkingsverbanden een brief geschreven aan de staatssecretaris Marnix van Rij. Landelijk wordt gezocht naar mogelijkheden om de stroom in te dammen. Software begraafplaatsen (€35.350 nadeel) Voorgesteld wordt het budget voor onderhoud software in 2023 eenmalig bij te ramen met € 35.350. De begraafplaatsadministraties van Duiven en Westervoort zijn nog niet samengevoegd in 1 applicatie en zijn ook sterk verouderd, volledig afhankelijk van handmatige mutaties. Er ligt een aanbieding voor een cloud-oplossing. Deze biedt een meer geautomatiseerd proces voor de verwerking van de begraafplaatsadministratie, met koppeling met de GBA en GBA-V en voor beide gemeenten eenduidig. De nieuwe applicatie draagt bij aan betrouwbaarheid van gegevens/data, het vereenvoudiging van het administratieve proces en betere onderlinge vervangbaarheid tussen de administratie van beide gemeenten. De jaarlijkse licentiekosten vanaf 2024 zijn gedekt maar de implementatiekosten ter hoogte van € 35.350 niet. Bureau en organisatiekosten Omschrijving

bureau en organisatiekosten

Begroting 2023

746

Begroting na na wijziging 746

bedragen Jaarrekening 2022 prognose

realisatie t/m 25 juli 291

806

(x € 1.000)

afwijking 2023 60

22

Benchmark 1Stroom (€ 42.000 nadeel) Zoals in het beleidsmatige deel van de tussenrapportage is toegelicht, is er een benchmark uitgevoerd op de formatie van 1Stroom. Deze benchmark leidt tot extra kosten ad € 42.000. Tractie (€10.000 nadeel) Afgelopen jaar zijn we incidenteel geconfronteerd met extra kosten voor het onderhoud en aanpassingen van een van onze voertuigen. Door deze reparatie blijft een van onze voertuigen langer inzetbaar, waardoor er voorlopig geen extra kosten hoeven worden gemaakt voor de aanschaf van een nieuw voertuig. Tevens hebben we in een aantal voertuigen de stoelen vervangen omdat de originele stoelen onvoldoende ondersteuning boden aan de bestuurders. Met deze aanpassingen wordt bijgedragen aan de duurzame inzetbaarheid van onze medewerkers. De extra kosten bedragen € 10.000 incidenteel. Reprografie (€22.000 voordeel) Het lijkt erop dat de kosten voor reprografie blijven dalen. In de coronatijd was dit logisch. En enige daling was ook voorzien (en begroot) omdat we inmiddels werken met de digitale handtekening. Maar ook nu iedereen weer op kantoor kan werken, blijven de kosten lager dan voorzien ondanks de stijgende materiaalkosten. Voorgesteld wordt om in 2023 het budget verder af te ramen met € 22.000 tot een bedrag van € 70.000 structureel.