B03-20210927-27-vka-vivare-jaarverslag-2020-bijlage-jaaverslag-2020.pdf

omgeving erom vraagt.

Interne audits

belangrijker dan meegaan in de waan van de dag.

2. Collega’s die de eerste laag ondersteunen, adviseren

Onze huurders willen niet alleen vandaag en morgen

en coördineren. Zij controleren ook of de managers

Planning- en controlcyclus

In interne audits toetsen we de aanwezigheid en werking

betaalbaar wonen, maar ook over vijf jaar. Dat we

hun verantwoordelijkheden nemen.

De planning- en controlcyclus vormt het hart van de

van interne beheersingsmaatregelen die de belangrijkste

beheersorganisatie. Deze cyclus laat zien waar we staan in

operationele, financiële verslaggevings- en compliance

risico’s managen biedt geen absolute garantie dat ze

3. De interne auditfunctie. Dit is een onafhankelijke

zich niet voordoen. Maar mogelijke risico’s zijn wel een

functie. Met audits toetsen we of het samenspel tussen

relatie tot onze doelstellingen. We werken met:

risico’s verkleinen. De uitkomsten van de audits bespreken

voortdurend aandachtspunt bij de aansturing van en

de eerste twee lagen soepel verloopt. Waar nodig, leidt

• een meerjaren- en jaarbegroting;

we met het management. In onze auditrapportages be-

de besluitvorming binnen onze organisatie. Zo doen

dit tot aanbevelingen voor verbetering.

• een treasuryjaarplan;

steden we niet alleen aandacht aan de bevindingen, maar

• tertiaalrapportages met daarin onder andere

ook aan de aanbevelingen voor verbetering. Een samen-

we er alles aan om de negatieve financiële effecten uit onverwachte gebeurtenissen zo beperkt mogelijk te

Soft controls

jaarprognoses en een rapportage over de risicoanalyse

vatting hiervan nemen we op in de tertiaalrapportage. We

houden.

Soft controls vormen een onlosmakelijk onderdeel

en monitoring van interne beheersingsmaatregelen;

bespreken jaarlijks het interne auditjaarplan met de audit-

van de set beheersingsmaatregelen. Door soft

• ieder kwartaal een treasuryrapportage;

Ons interne risicobeheersings- en controlesysteem

controls wordt een omgeving gecreëerd waarbij

• maandelijkse financiële en operationele

Met ons interne risicobeheersings- en controlesysteem

medewerkers uit zichzelf gedrag gaan tonen en

houden we in de gaten of we onze strategische,

handelingen gaan uitvoeren die de realisatie van onze

operationele en financiële doelstellingen bereiken.

organisatiedoelstellingen op een positieve manier

Daarnaast gebruiken we dit systeem voor een

beïnvloeden. We besteden daarom extra aandacht aan

betrouwbare financiële verslaglegging. En om te checken

deze soft controls zoals bijvoorbeeld in het management

Financiële verslaggeving

organisatie en interne beheersing voor belangrijke proces-

of we werken volgens de wet- en regelgeving. Onze

development traject.

We werken met een gestructureerd financieel maand- en

sen, een treasury- en investeringsstatuut en een reglement

jaarafsluitingsproces. De externe accountant beoordeelt

financieel beleid en beheer.

belangrijkste controle-instrumenten zijn:

commissie en de externe accountant. Overige instrumenten

managementrapportages; • jaarverslag, jaarrekening en Verantwoordings-

Andere controle-instrumenten die we hanteren zijn een in-

informatie (dVi).

tegriteitscode, een meldprocedure misstanden, een procedure datalekken, beschrijvingen van onze administratieve

Focus op risico’s Jaarverslag 2020 / 43

Home Vorige / Volgende

Onze risicobereidheid en risicostrategieën De risicobereidheid geeft de grondhouding aan waarin wij bereid zijn risico’s te lopen. Voor zwaarwegende

Vermijden

Accepteren

Hier stellen we kaders aan vanuit het bewustzijn van

De oorzaak van het risico wegnemen

Voldoende weerstand bieden om

onze maatschappelijke taak. Op basis van een goede

en daarmee het mogelijke gevolg.

de gevolgen op te kunnen vangen.

risico’s zijn interne beheersingsmaatregelen gedefinieerd. Andere risico’s vragen om een wat hogere risicobereidheid. Dit geldt voor innovatieve projecten.

risicoafweging stellen we een business case op. Daarmee nemen we een go/no-go-beslissing. Voor de risico’s die we inventariseren, stellen we vast op welke wijze we met de risico’s willen omgaan. Hierbij onderkennen we vier risicostrategieën: vermijden, accepteren, beheersen en overdragen.

Beheersen

Overdragen

Oorzaak en gevolg van het risico

Het risico onderbrengen bij een

afzwakken.

andere partij.

Focus op risico’s Jaarverslag 2020 / 44

Home Vorige / Volgende

Onze risico’s en risicobeheersing

Daarnaast hebben we niet direct te maken met een

Daarnaast treft de eerste lijn harde interne

In de ban van corona

liquiditeitsrisico. Aantrekken van liquiditeiten bij de

beheersingsmaatregelen in de processen om de

heeft Vivare de strategische samenwerking met

In maart 2020 kregen Nederland en grote delen van

sectorbanken BNG Bank en Nederlandse

oorzaken en gevolgen van integriteitsrisico’s, waaronder

ketenpartners voor onderhoud en IT verder

Europa te kampen met de gevolgen van corona. Nog

Waterschapsbank (NWB) is nu geen probleem en naar

frauderisico’s, te verkleinen. In interne audits toetsen

geprofessionaliseerd. Deze samenwerking brengt

altijd leven we in een nieuwe werkelijkheid waarvan de

verwachting geldt datzelfde voor komend jaar. Ook een

we de aanwezigheid en werking van deze interne

kansen en risico’s met zich mee en heeft geleid tot

omvang en de impact onzeker zijn. Dit heeft de nodige

rentestijging heeft op korte termijn geen significante

beheersingsmaatregelen. We beoordelen bijvoorbeeld of

extra focus op risicomanagement.

invloed op onze huurders en op onze organisatie. We

invloed op de kasstromen van Vivare. Zo nodig kunnen

de minimaal vereiste functiescheidingen in de (kritische)

hebben onze bedrijfsprocessen continu aangepast en

we de onderhouds- en investeringsuitgaven in een lager

processen aanwezig zijn en hoe deze bevoegdheden in

Vooruitblik 2021

afgestemd op de door het RIVM en de Rijksoverheid

tempo doen om de uitgaande kasstroom en verzwaring

de aanwezige IT-systemen zijn ingericht. Verder toetsen

Door de toegenomen digitalisering is het belangrijk

afgegeven richtlijnen en maatregelen. Onze maatregelen

van de financieringslast te beperken. Ook zijn er

we onder andere hoe inkoopprijzen vorm krijgen en of

voor Vivare om actief informatiebeveiligingsrisico’s

zijn erop gericht om de gezondheid van onze

mogelijkheden om de flexibele kosten terug te brengen.

toewijzings- en verkoopregels worden nageleefd. In onze

te beheersen. Daarvoor hebben we het

auditrapportages nemen we standaard een paragraaf

securitymanagement uitbesteed aan een gespecialiseerd

frauderisico’s op.

Security en Privacy Office. Samen met deze partij hebben

medewerkers, huurders en relaties te beschermen en de dienstverlening aan onze huurders zoveel mogelijk te

Aandacht voor integriteitsrisico’s

continueren.

Integer handelen is een van onze kernwaarden en

• Om toekomstbestendig en wendbaar te blijven

we een risicobehandelplan opgesteld. Komend jaar

vormt een belangrijk onderdeel van het professioneel

Andere resultaten in 2020

beoordelen we opnieuw welke maatregelen we nemen

Op dit moment lijken de grootste risico’s van corona voor

functioneren van alle medewerkers. We verwachten van

Ons risicomanagementsysteem vormt het kader voor

om de informatiebeveiligingsrisico’s naar een acceptabel

ons: uitval van medewerkers, vertraging van nieuwbouw-

alle medewerkers, maar ook van partijen die namens ons

het uitvoeren van het risicomanagementproces. Het

niveau terug te brengen.

en verduurzamingstrajecten, waardedaling van activa,

optreden, dat zij integer handelen. Welk gedrag daarbij

waarborgt de kwaliteit van dit proces en vormt onderdeel

betalingsproblematiek bij huurders, uitstel van planmatig

hoort, is vastgelegd in de integriteitscode van Vivare.

van het dagelijkse (lijn)management. We boekten in 2020

en dagelijks onderhoud en langere leegstand van

Deze code draagt bij aan het voorkomen van ongewenst

de volgende resultaten:

verhuurbare eenheden. Gezien ons bedrijfsmodel liggen

gedrag, agressie en geweld en beoogt respectvol gedrag.

• We namen de risico’s voor onze corporatie nader

continuïteitsproblemen door deze factoren niet direct

Het is van belang dat we met elkaar in gesprek blijven,

onder de loep. In werksessies, met name gericht op

voor de hand. Dat heeft de volgende redenen:

elkaar aanspreken, scherp blijven en stil staan bij

onze klant- en vastgoedprocessen, bogen we ons over

• Onze huurstromen zijn omvangrijk en goed gespreid.

voorbeeldgedrag. We besteden hier continu aandacht

de onzekerheden waar we mee te maken hebben en

• Ons vastgoed in exploitatie is normaal gesproken

aan onder andere in afdelings- en werkoverleggen.

definieerden we interne beheersingsmaatregelen.

courant en waardevast. • Onze financiële ratio’s zijn goed en bieden de vereiste veiligheidsbuffers.

Dit voorbeeldgedrag is een belangrijke soft control bij het beheersen van integriteitsrisico’s zoals interne en externe fraude, belangenverstrengeling, cybercrime en maatschappelijk onbetamelijk gedrag.

Focus op risico’s Jaarverslag 2020 / 45

Home Vorige / Volgende

Beheersingsmaatregelen

Onzeker en ingrijpend overheidsbeleid

Portfoliobeleid • Focus op het domein wonen en DAEB-activiteiten • Risicoscenario’s berekenen • Kostenbeheersing per verhuureenheid

Veranderende wet- en regelgeving

Professionele organisatie • Processen op orde

Onzekerheid vastgoedkwaliteit

Regie en professioneel opdrachtgeverschap • Vastgoed in beeld hebben (meerjarenonderhoudsplan, complexplannen)

Cumulatie van kwetsbare huishoudens in wijken

Gebruik maken van maatwerk • Agenderen bij stakeholders • Pilotprojecten

Afhankelijkheid ketenpartners en SAP Business Partner

Contract- en leveranciersmanagement

Asbestbesmetting

Asbestinventarisatie • Calamiteitenplan

Cyber- en securityincidenten

Uitvoeren van informatiebeveiligingscyclus • Borgen toegangsbeveiliging en beheer van rechten • Inzet Security officer

Stijgende bouwkosten en beperkte beschikbaarheid aannemers

Samenwerking met ketenpartners

Arbeidsmarktrisico

Aantrekkelijk werkgeverschap

Rente- en financieringsrisico

Treasurystatuut en treasuryjaarplan • Norm WSW: max 15% van de leningenportefeuille • Rente herzieningsmomenten spreiden in de tijd

Wijzigingen in de vennootschapsbelasting

Horizontaal toezicht en afstemmen Belastingdienst • Scenarioberekeningen op uitgangspunten vennootschapsbelasting

Niet voldoen aan Algemene verordening gegevensbescherming (AVG)

Uitvoeren van informatiebeveilingscyclus • Beveiliging van gegevens • Inzet Privacy officer

Niet voldoen aan normen externe toezichthouders

Inkomenstoetsing passend toewijzen / staatsteunnorm • Toetsing transactievoorstellen in treasurycomité • Toets financiele normen meerjarenbegroting

Inkomenstoets bij toewijzing

Duidelijke instructie passend toewijzen • Integrale controle inkomenstoetsen • Afspraken met intermediars Focus op risico’s Jaarverslag 2020 / 46

Beheersen

Beheersen

Beheersen

Risico’s

Vermijden

Wet- en regelgeving

Financiële positie

Operationeel

Strategisch

Onze belangrijkste risico’s

Home Vorige / Volgende

Onze organisatie Aandacht voor elkaar

en starten we initiatieven hiervoor. In het kader van

Dit was zeer succesvol en een mooie stap naar de

Het afgelopen jaar hebben we grotendeels op afstand

emotionele vitaliteit bieden we coachingsgesprekken

implementatie van het leerlijnentraject komend jaar.

samengewerkt. Als gevolg van corona moesten we

aan. In een goed gesprek achterhalen wat de

noodgedwongen van de ene dag op de andere vanuit

medewerker nodig heeft, daar begint het mee.

Uitdagingen 2021 Komend jaar staan zichtbaarheid en het binden en

huis gaan werken. Deze overgang van werken vanuit het Vivarehuis naar thuiswerken verliep uiterst soepel,

Nieuw secundair arbeidsvoorwaardenreglement

omdat onze uitrusting al langer op plaatsonafhankelijk

Dit jaar hebben we een nieuw, secundair

werken was ingericht. Met onder andere een eigen

arbeidsvoorwaardenreglement opgesteld om per 2021 in

laptop en mobiele telefoon. Om het werken vanuit huis

te gaan. Hierin spelen we onder andere in op het steeds

verder te faciliteren, hebben we onder andere aparte

meer thuiswerken. Met een budget voor woon-werkreizen

beeldschermen, toetsenborden en bureaustoelen

en een budget voor flexibel werken. Daarnaast blijven

beschikbaar gesteld.

we het gebruik van de fiets stimuleren. Zo dragen we bij

boeien van medewerkers centraal.

aan duurzaamheid, goed werkgeverschap, preventie en Bij thuiswerken is verbonden blijven extra uitdagend.

welzijn van onze medewerkers.

Dit doen we door contact te houden, interesse en begrip te tonen en regelmatig onze waardering uit te

Een leven lang leren

spreken. Op die manier blijven we een organisatie met

De wereld om ons heen verandert continu. Dit vraagt om

veerkrachtige medewerkers. We hebben meermaals

een doorontwikkeling van onze organisatie en van onze

onze blijdschap uitgesproken voor de inzet en flexibiliteit

medewerkers. Hier geven we Vivarebreed invulling aan

van de medewerkers, zowel mondeling als met een

om te zorgen voor een kwaliteitsimpuls.

origineel geschenk. De verrassingsdoos met een ingrediëntenpakket om appeltaart te bakken is een mooi

Onze medewerkers zijn het belangrijkste kapitaal om

voorbeeld. Dit onder het mom van ‘Heel Vivare bakt’.

onze ambities waar te kunnen maken. We willen hen dan ook duurzaam inzetbaar houden. Onder andere

Tijdens de coronacrisis ligt de focus op steun aan de

door interne arbeidsmobiliteit met duidelijke leerlijnen

medewerkers. Hun veiligheid en gezondheid staan

mogelijk te maken. Het afgelopen jaar hebben we een

voorop. Steeds stellen we ons de vraag hoe we de

pilot gedraaid met een leerlijntraject, in de vorm van een

vitaliteit van de medewerkers kunnen stimuleren

loopbaanpad van projectleider naar senior projectleider.

Onze organisatie Jaarverslag 2020 / 47

Home Vorige / Volgende

“Een fijn alternatief voor werken op kantoor.”

Onze organisatie Jaarverslag 2020 / 48

Home Vorige / Volgende

Personeel in cijfers Gemiddeld parttime 2020

88,4%

Gemiddeld aantal fte 2020

Gemiddeld aantal fte 2019

Aantal medewerkers per einde jaar 2020

188 191 Aantal vrouwen 2020

128

125

Aantal vrouwen 2019

212 213 Aantal mannen 2020

84

In dienst 2019

Aantal mannen 2019

88

In dienst 2020

31

28

Gemiddeld parttime 2019

88,8%

Aantal medewerkers per einde jaar 2019

47

47

Uit dienst 2019

Gemiddelde leeftijd 2019

Gemiddelde leeftijd 2020

29 35 Uit dienst 2020

Onze organisatie Jaarverslag 2020 / 49

Home Vorige / Volgende

Organogram Vivare Huurdersverenigingen

Gemeenten Raad van commissarissen

Ondernemingsraad

Directie Vastgoedregie

Directie Klant

Maatschappelijk werk

Zorg

Welzijn

Directeur bestuurder

Controller

Directie Financiën

Directie Portfolio en Organisatie

Ketenpartners

Externe toezichthouders

Onze organisatie Jaarverslag 2020 / 50

Politie

Home Vorige / Volgende

Van de ondernemingsraad Overlegfrequentie

Secundaire arbeidsvoorwaarden 2021

In 2020 overlegde de ondernemingsraad eenmaal

Na overleg hebben de ondernemingsraad en de directeur

per vier weken. Daarnaast hadden we vier

bestuurder overeenstemming bereikt over nieuwe

overlegvergaderingen met de directeur bestuurder.

secundaire arbeidsvoorwaarden. Deze zijn vastgesteld

Bij de laatste overlegvergadering was ook de raad van

voor 2021.

commissarissen aanwezig. De Arbo-en HR-commissie overleggen éénmaal per kwartaal met de manager

Verkiezingen

human resources en facilitaire organisatie.

Dit jaar waren er verkiezingen. Deze hebben digitaal plaatsgevonden. Er zijn drie nieuwe leden gekozen en

(Evaluaties) adviesaanvragen

één lid is herkozen. Verder hebben we afscheid genomen

In 2020 ontvingen we drie adviesaanvragen die we ook in

van drie leden. Dit betekent dat we van zeven naar acht

2020 afrondden:

leden zijn gegaan. Later is een lid vertrokken vanwege

• nieuw lid raad van commissarissen;

een nieuwe uitdaging elders. Aan het eind van 2020

• inrichting contract- en leveranciersmanagement;

waren er dus weer zeven leden in functie.

• doorontwikkeling buurtbeheer. Overig Instemmingsaanvragen

Het was een bijzonder jaar voor Vivare door corona,

In 2020 hebben we twee instemmingsaanvragen ontvan-

ook voor de OR-leden. We hebben online overlegd en

gen: ‘GPS-volgsysteem’ en ‘leerlijnen’. In 2020 stemden

veel verschillende thema’s behandeld die door corona

we in met de aanvraag ‘GPS-volgsysteem’. De instem-

op ons pad kwamen. Denk aan een veilig Vivarehuis en

mingsaanvraag ‘Leerlijnen’ rondden we begin 2021 af.

thuiswerken.

Onze organisatie Jaarverslag 2020 / 51

Home Vorige / Volgende

Onze deelnemingen en verbindingen Bula B.V.

Groene Treden Beheer B.V.

Groene Treden Ontwikkeling C.V.

Vestigingsplaats

Arnhem

Arnhem

Arnhem

Oprichtingsdatum

30 juli 2009

27 juli 2009

6 augustus 2009

Doelstelling

Ontwikkelen van gebied

Het optreden als beherend vennoot

Het ontwikkelen en doen realiseren van woning-

Saksen Weimar te Arnhem

voor Groene Treden Ontwikkeling C.V.

bouwproject “De Groene Treden”, projectnaam

In 2020 zijn we geen nieuwe verbindingen met andere rechtspersonen en vennootschappen aangegaan. Wel hadden we vanzelfsprekend te maken met een aantal bestaande verbindingen. Stichting Vivare is de moedermaatschappij van de gelijknamige groep. Eind 2020 heeft Stichting Vivare een 100%-belang in de besloten vennootschap Bula B.V. Deze dochter treedt op als vennoot in de commanditaire vennootschap

“Saksen Weimar”

Groene Treden Ontwikkeling C.V. Verder hebben we een 50%-deelneming in Groene Treden Beheer B.V.

Aandeelhouder(s)

Vivare 100%

Vivare 50%, Westerbeek Vastgoed 50%

Bula B.V. 49%, Zwaluwstaart Vastgoed II B.V. 49%, Groene Treden Beheer B.V. 2%

Ingekocht kapitaal

€ 18.000

€ 9.000

€ 9.000

Eigen vermogen verbinding

- € 769.000

-

€ 197.000

Omzet verbinding

€-

-

-

Resultaat verbinding

- € 1.278.000

-

-

Overige informatie

De gegevens van Bula B.V. zijn van te verwaarlo-

-

-

zen betekenis op het geheel, waardoor we gebruik maken van de vrijstelling van consolidatie.

Onze organisatie Jaarverslag 2020 / 52

Home Vorige / Volgende

Goed bestuur We zijn open en transparant

We wijken van één bepaling van de Governancecode

Als maatschappelijke onderneming verantwoorden

Woningcorporaties af: onze directeur bestuurder is

we ons open en transparant naar onze omgeving.

voor onbepaalde tijd benoemd, in plaats van voor vier

We willen graag beoordeeld worden op het halen van

jaar met kans op herbenoeming voor weer vier jaar. Dit

onze doelstellingen. We doen dit zoveel mogelijk in

komt doordat er nog geen vierjaarbepaling was op het

samenwerking en verbinding met onze stakeholders.

moment van de benoeming van onze bestuurder.

Dit staat ook zo in de Governancecode Woningcorporaties. We staan met beide benen op de grond, blijven

De codes van goed bestuur komen terug in onze statuten,

realistisch en kijken goed vooruit. We hebben onze

het reglement voor de raad van commissarissen, het

bestuursstructuur zo ingericht dat onze uitgangspunten

investerings- en verbindingenstatuut, het treasurystatuut,

voortdurend worden bewaakt.

het reglement financieel beleid en beheer, het inkoop-

Onze bestuursstructuur Rechtsvorm

stichting

Directeur bestuurder

drs. W.J.M. Angenent (man)

PE-punten in 2020

51

Relevante nevenfuncties in 2020

geen

Raad van commissarissen

Houdt intern toezicht, staat de bestuurder bij met gevraagd en ongevraagd advies, beslist over benoeming, beoordeling,

en aanbestedingsbeleid, de integriteitcode en de De code van goed bestuur Per 1 januari 2020 is de Governancecode Woningcorporaties herzien. Dat was aanleiding om extra aandacht te besteden aan de Governancecode. We hebben geconcludeerd dat we de code nog steeds vrijwel

beloning, schorsing en ontslag van de directeur bestuurder.

meldprocedure misstanden. Code van goed bestuur

Governancecode Woningcorporaties. De directeur bestuurder en raad van commissarissen zijn gezamenlijk verantwoordelijk voor naleving hiervan.

volledig onderschrijven en volgen. Daarnaast hebben we een vernieuwde visie op toezicht en bestuur opgesteld en een individueel opleidingsplan gemaakt voor de raad van commissarissen.

Goed bestuur Jaarverslag 2020 / 53

Home Vorige / Volgende

Onze raad van commissarissen Onze raad van commissarissen houdt toezicht op het

Tijdelijke uitbreiding van de raad

Herbenoeming

beleid van het bestuur. En op de algemene gang van

De duurzaamheidsopgave, druk op de betaalbaarheid

Op 30 juni liep de eerste termijn van mevrouw

zaken binnen onze organisatie. Daarnaast adviseren de

van onze woningen, bouwkosten, een krappe

Bouwmeester af als lid en huurderscommissaris. In

leden de directeur bestuurder, gevraagd en ongevraagd.

arbeidsmarkt, IT-ontwikkelingen, belastingen en

de maanden daaraan voorafgaand heeft de raad een

daarmee financiële continuïteit zijn uitdagingen waar

profiel voor haar functie opgesteld. Vervolgens voerde de

Het reglement raad van commissarissen

Vivare de komende jaren mee te maken krijgt. Een

voorzitter van de raad van commissarissen gesprekken

beschrijft situaties waarin sprake kan zijn van

stevigere raad van commissarissen op deze onderwerpen

met de overige leden, de directeur bestuurder en

belangenverstrengeling. Doet een dergelijke situatie zich

is wenselijk. De raad besloot daarom tot een tijdelijke

mevrouw Bouwmeester zelf. Daarnaast vonden

voor, dan wordt dit gemeld bij de voorzitter van de raad

uitbreiding van de raad. Zo blijft ook de hoeveelheid werk

gesprekken plaats met een vertegenwoordiging van

van commissarissen. Gedurende het jaar 2020 was de

voor de commissies en werkgroepen op een acceptabel

de huurdersverenigingen. Dit alles heeft geleid tot een

raad van commissarissen geheel onafhankelijk.

niveau.

herbenoemingsvoorstel. Op 29 juli ontvingen we een positieve zienswijze van de Autoriteit woningcorporaties

Samenstelling van de raad

In 2021 loopt de maximale zittingstermijn van de heer

op dit voorstel. Mevrouw Bouwmeester is dan ook

Eind 2019 leidde een wervings- en selectieprocedure

Van Nieuwenhuijze af. De raad beslist in de eerste

herbenoemd voor een tweede termijn.

tot de benoeming van twee nieuwe leden. Op 9 januari

helft van 2021 of de tijdelijke uitbreiding daarna

startte de heer Kedilioglu als opvolger van de heer

eindigt of dat we opnieuw een zesde lid werven. Dit is

Elghoul. De heer Elghoul trad per 1 januari 2020 af,

onder andere afhankelijk van de deskundigheids- en

nadat zijn maximale zittingstermijn was afgelopen.

ervaringsprofielen die op dat moment in de raad nodig

Op 6 februari startte mevrouw Lindeman als nieuw

én vertegenwoordigd zijn.

toegevoegd zesde lid van de raad.

Goed bestuur Jaarverslag 2020 / 54

Home Vorige / Volgende

De leden van de raad van commissarissen

Mevrouw drs. J.D.C. (Jacobine) Geel - voorzitter

Mevrouw mr. A. (Anneke) Bouwmeester - lid

De heer J.H. (Jan-Henk) Janssen - lid

Hier geven we een overzicht van alle leden van de raad

Leeftijd: 57 jaar

Leeftijd: 54 jaar

Leeftijd: 53 jaar

Benoemd op voordracht huurdersverenigingen

Benoemd op voordracht huurdersverenigingen

Deskundigheden

Deskundigheden

Governance, juridische zaken, organisatieontwikkeling

Financiën en control, risicomanagement, governance,

van commissarissen in 2020, met hun deskundigheden, hoofdfunctie en relevante nevenfuncties en

Deskundigheden

zittingsperiode. Daarnaast hebben we per lid aangeven

Governance, het sociaal-politieke domein

hoeveel punten zij behaald hebben voor permanente educatie (PE-punten). De leden van de raad van

Hoofdfunctie

commissarissen werken continu aan ontwikkeling

Bestuursvoorzitter GGZ Nederland

kennis van sociaal domein Hoofdfunctie Bestuursvoorzitter Zorggroep Apeldoorn en omgeving

en verdieping. Ze wonen bijeenkomsten van externe

Hoofdfunctie

organisaties bij en verwerven inzichten uit vakliteratuur.

Nevenfuncties

Hiermee behalen ze PE-punten.

Lid raad van toezicht Algemene Werkgeversvereniging

Nevenfuncties

Nederland (AWVN); lid raad van toezicht Hogeschool

Eigenaar organisatie-adviesbureau A. Bouwmeester; lid

Nevenfuncties

Door de coronacrisis vergden andere functies

iPabo Amsterdam en Alkmaar; voorzitter raad van

bestuur WGV Zorg en Welzijn

Eigenaar organisatie-adviesbureau Ligar; bestuurder

extra tijd van commissarissen. Ook zijn door de

toezicht Oikocredit Nederland; voorzitter bestuur

coronamaatregelen geplande trainingen uitgesteld tot

Stichting Het Witte Bos; commissaris Stichting Petje

Behaalde PE-punten in 2020

Stichting Werken in Gelderland; bestuurder Stichting

in 2021. Hierdoor voldeden sommige commissarissen in

af Nederland; commissaris Stichting tot steun aan

1 punt

Stadsklooster Arnhem

2020 niet aan de PE-norm. Zij halen dat in 2021 in.

christelijk pedagogisch studiecentrum; voorzitter bestuur Vereniging geestelijke gezondheidszorg Nederland;

Mevrouw Bouwmeester is benoemd op 30 juni 2016,

Behaalde PE-punten in 2020

voorzitter commissie Uitvoering Regeling Chroom 6 van

herbenoemd op 30 juni 2020 en treedt af per 30 juni

9 punten

de Gemeente Tilburg

2024.

Algemeen directeur Laborijn

Mabeon ‘De Achterhoek’ Holding; voorzitter bestuur

De heer Janssen is benoemd op 14 maart 2018 en treedt Behaalde PE-punten in 2020

af per 14 maart 2022. Hij komt in aanmerking voor

13 punten

herbenoeming tot 2026.

Mevrouw Geel is benoemd op 1 januari 2019 en treedt af per 1 januari 2023. Zij komt in aanmerking voor herbenoeming tot 2027.

Goed bestuur Jaarverslag 2020 / 55

Home Vorige / Volgende

De heer H. (Harun) Kedilioglu - lid

Mevrouw E. (Evelyn) Lindeman - lid

De heer H.J.W. (Heine) van Nieuwenhuijze - lid

Leeftijd: 39 jaar

Leeftijd: 60 jaar

Leeftijd: 58 jaar

Deskundigheden

Deskundigheden

Deskundigheden

Financiën en control, risicomanagement

Governance, financiën en control, sociaal domein,

Vastgoedontwikkeling, vastgoedbeheer

organisatieontwikkeling Hoofdfunctie

Hoofdfunctie Zelfstandig werkzaam als interim manager en adviseur

Hoofdfunctie

Directeur van D&M Properties

Voorzitter raad van bestuur Stichting Rijndam Revalidatie Nevenfuncties

Nevenfuncties Nevenfuncties

‘Bestuurder Kiwanis Club Noviomagus; bestuurder

Bestuurder Stichting tot Beheer van de Gebouwen voor

Stichting Vierdaagse Camping Kiwanis Noviomagus;

Behaalde PE-punten in 2020

Stichting Rijndam Revalidatie en Mytylschool De Brug te

bestuurder Vereniging van (onder)eigenaars

6 punten

Rotterdam

appartementencomplex ‘De Silo te Nijmegen’

De heer Kedilioglu is benoemd op 9 januari 2020 en

Behaalde PE-punten in 2020

Behaalde PE-punten in 2020

treedt af per 9 januari 2024. Hij komt in aanmerking voor

0 punten

0 punten

Mevrouw Lindeman is benoemd op 6 februari 2020 en

De heer van Nieuwenhuijze is benoemd op 18 december

treedt af per 6 januari 2024. Zij komt in aanmerking voor

2013, herbenoemd per 18 december 2017 en treedt af per

herbenoeming tot 2028.

18 december 2021.

Niet van toepassing

herbenoeming tot 2028.

Goed bestuur Jaarverslag 2020 / 56

Home Vorige / Volgende

Activiteiten van de raad van commissarissen

Naast de reguliere vergadering waren er nog een drietal

De raad van commissarissen heeft in 2020 zes keer

extra overleggen. Deze stonden in het teken van:

regulier vergaderd en overleg gevoerd met de directeur

• de calamiteit op het Gelderseplein in de nieuwjaarsnacht;

bestuurder. Naast vaste agendapunten uit de planning-

• de Vivare strategie en scenarioplanning;

en controlcyclus (tertiaalrapportages, afwegingskader

• de dilemma’s en keuzes in het afwegingskader;

en meerjarenbegroting) besprak de raad de volgende

• de besluitvorming over het jaarverslag en de

onderwerpen:

jaarrekening.

• opvolging en nazorg calamiteit Gelderseplein; • voortgang bedrijfsvoering Vivare in coronatijd;

Door de coronamaatregelen heeft de raad van

• projectenplanning en assetmanagement;

commissarissen slechts drie van in totaal negen

• bod voor prestatieafspraken met de gemeenten;

vergaderingen fysiek gehouden. De rest van de

• Vivare strategie;

bijeenkomsten vond online plaats. Ook de vergaderingen

• opdrachtverstrekking aan en overleg met de externe

van de commissies vonden online plaats.

accountant; • contact met de huurdersverenigingen;

De jaarlijkse themadag is door de coronamaatregelen

• governance-gerelateerde onderwerpen, zoals: nieuwe

vervallen. Wel is er in het kader van de zelfevaluatie een

toezichtsvisie, zelfevaluatie, opleidingsplan, evaluatie

teambuildingsbijeenkomst geweest. Deze stond in het

commissies, werkwijze, remuneratie, beoordeling

teken van kennismaken. In relatief korte tijd kwamen

bestuurder, informatie van de externe toezichthouders

er vier nieuwe leden in de raad (in 2018, 2019 en 2020).

Waarborgfonds Sociale Woningbouw en Autoriteit

Onder externe begeleiding hebben we aan de hand van

woningcorporaties.

persoonlijke voorkeursstijlen en gedragsanalyse onderzocht in hoeverre het teampotentieel al wordt benut en welke ruimte er is voor verdere groei op basis van persoonlijkheid en deskundigheid van de leden.

Goed bestuur Jaarverslag 2020 / 57

Home Vorige / Volgende

Commissie

Leden

Wat doet de commissie

bestuur van Vivare. In de praktijk verloopt dit voor

Remuneratie- en

De heer Van Nieuwenhuijze

• Voorbereiden beoordeling functioneren directeur

een deel via commissies van de raad. De commissies

governancecommissie

(voorzitter)

bestuurder door de raad (jaarlijks)

bereiden inhoudelijk de onderwerpen voor die de raad

Aantal overleggen

en mevrouw Geel

• Voorbereiden besluitvorming over beloning en arbeids-

• herbenoeming mevrouw Bouwmeester;

in de vergaderingen bespreekt. De commissarissen

in 2020: regelmatig

• vervanging puien en standleidingen Gelderseplein;

ontvangen een verslag daarvoor vanuit de verschillende

missarissen (remuneratierapport)

• opdracht aan BDO als externe accountant;

commissies.

• Werving en selectie van commissarissen

Goedgekeurde bestuursbesluiten

Commissies van de raad

In 2020 gaf de raad van commissarissen goedkeuring

De raad van commissarissen houdt toezicht op het

aan: • Groene Treden Beheer B.V. om zich te laten adviseren door EY Tax;

voorwaarden directeur bestuurder en raad van com-

• (des)investeringsstatuut en verbindingenstatuut;

• Voorbereiden zelfevaluatie, ontwikkeling toezichtsvisie

• jaarverslag en jaarrekening 2019;

Beoordeling functioneren directeur bestuurder

• biedingen prestatieafspraken 2021 met de gemeenten;

Jaarlijks beoordeelt de raad het functioneren

• (meerjaren)begroting 2021 en treasuryjaarplan;

van de directeur bestuurder. De remuneratie-

• projectplan Buurtweg in Rheden;

en governancecommissie bereidt dit voor. De

• projectplan Dr. Schaepmanstraat in Velp;

commissie haalde hiervoor inbreng op bij alle

• samenwerkingsovereenkomst Smart Polder;

commissarissen. Daarnaast voerde de commissie een

financiële informatieverschaffing, fiscaliteit en

• treasurystatuut;

functioneringsgesprek met de directeur bestuurder.

wijzigingen in financieel beleid en wet- en regelgeving

• Vivare strategie 2020 – 2025;

De afspraken die gemaakt zijn tijdens dit gesprek, zijn

• Voorbereiden bespreking controleplan, management-

• remuneratie.

vastgelegd in een persoonlijke brief aan de directeur

letter, accountantsverslag, jaarrekening, jaarverslag

bestuurder.

en (meerjaren)begroting

en andere governance gerelateerde onderwerpen Auditcommissie

De heer Janssen (voorzitter),

• Voorbereiden toezicht op financieel beleid met

Aantal vergaderingen

de heer Kedilioglu

de volgende aandachtsgebieden: interne

in 2020: vijf

en mevrouw Lindeman

risicobeheersing- en controlesystemen, interne audit,

Afwezigheid en verhindering van commissarissen

• Beoordelen functioneren externe accountant

In de statuten van Vivare is geregeld hoe we handelen in geval van vacatures en/of belet of ontstentenis van (leden van) de raad. Een niet-voltallige raad behoudt zijn bevoegdheden. In 2020 was geen sprake van afwezigheid of verhindering van commissarissen.

Commissie

De heer Van Nieuwenhuijze

• Voorbereiden besluitvorming over vastgoedbeslissingen

vastgoedregie

(voorzitter)

(goedkeuring investeringen boven € 3 miljoen)

Aantal vergaderingen

en mevrouw Bouwmeester

• Volgen planning vastgoedprojecten en organisatie-

in 2020: vijf

ontwikkeling directie vastgoedregie

Goed bestuur Jaarverslag 2020 / 58

Home Vorige / Volgende

Remuneratierapport

Nieuwe externe accountant

Sinds 1 januari 2013 is de WNT (Wet normering

• oog voor de proceskant om voortgang en energie

dienstverlening en het team. De inkoopadviseur vormde

In augustus 2020 startte de organisatie het

te waarborgen, een goede samenwerking en

het vierde team. Dit team beoordeelde de offertes op

bezoldiging topfunctionarissen publieke en semipublieke

aanbestedings- en selectieproces voor een nieuwe

gezamenlijke sturing naar het einddoel;

prijs. De inkoopadviseur verzamelde de individuele

sector) van toepassing op Vivare. Daarnaast geldt vanaf

externe accountant, omdat de maximale opdrachtduur

1 januari 2014 ook de Regeling bezoldigingsmaxima

van in totaal tien jaar in zicht kwam. Een werkgroep,

topfunctionarissen toegelaten instellingen

bestaande uit de directeur financiën, de controller, een

volkshuisvesting (hierna: Regeling). De beloning

adviseur planning en control en een adviseur inkoop van

van onze directeur bestuurder lag in 2020 boven het

Significant Synergie, bereidde de aanbesteding voor. De

beloningsmaximum, omdat hij – met goedkeuring van

offerteaanvraag en gunningscriteria zijn goedgekeurd

Door de OOB-status die Vivare als woningcorporatie

door en bespraken ze de verschillen in beoordeling

onze raad van commissarissen – gebruikmaakt van het

door de directeur bestuurder en de auditcommissie.

heeft, kwamen alleen accountantsorganisaties met

tussen de teams. Daarbij brachten we ook de eventuele

een OOB-vergunning in aanmerking. Momenteel

invloed van de gegeven toelichting op de eerdere scores

overgangsrecht. In 2018 startte de afbouwregeling uit het

• aansluiting met de integriteitscode en kernwaarden

beoordelingen en voegde deze samen.

van Vivare; • ziet meerwaarde in de samenwerking met Vivare en

We nodigden beide accountantsorganisaties uit om hun aanbieding toe te lichten. In een plenaire sessie, na de

heeft focus op en kennis van Vivare.

toelichtingen, namen de teams per criterium de offertes

overgangsrecht voor de directeur bestuurder. In drie jaar

Vanuit de (jaarlijkse) evaluatiemomenten externe

zijn dat in Nederland zes organisaties, waarbij twee

in kaart. Dit resulteerde voor iedere aanbieding in een

tijd is zijn bezoldiging afgebouwd naar het voor Vivare

accountant stelde de werkgroep selectiecriteria vast.

partijen niet aan de aanbesteding konden deelnemen:

eindscore. We gunden de opdracht aan de partij met de

geldende maximum van de WNT en de Regeling. Vanaf

Belangrijke selectiecriteria waren:

de accountantsorganisatie die de afgelopen acht

hoogste eindscore: BDO Audit & Assurance. Zij zijn onze

2021 is de beloning van de directeur bestuurder niet

• expertise in de corporatiesector;

verslagjaren onze externe accountant was en onze fiscale

nieuwe externe accountant vanaf 2020.

hoger dan het bezoldigingsmaximum van € 209.000.

• goede gesprekspartner voor de organisatie, de

adviseur. Vivare doorliep de aanbestedingsprocedure

De vergoedingen van commissarissen vallen ook onder

directeur bestuurder én de commissarissen op

uiteindelijk met twee accountantsorganisaties. In een

de WNT en de Regeling. Onze raad houdt zich aan de

verslaggevingsgebied;

vragenronde lichtte de werkgroep de offerteaanvraag toe

beroepsregel van de Vereniging van Toezichthouders

• duidelijke aanwezigheid, sturing door en

aan de partijen, waarna we de aanbiedingen ontvingen.

in Woningcorporaties, waarin de beloning van

aanspreekbaarheid van de eindverantwoordelijke

In vier teams zijn de aanbiedingen onafhankelijk

commissarissen is vastgesteld. In 2020 was dat voor de

accountant;

van elkaar beoordeeld. Drie teams (de werkgroep,

voorzitter € 24.150 per jaar en voor een lid € 16.200. Deze

• heldere afspraken en controleaanpak;

auditcommissie en directeur bestuurder) beoordeelden

beloning is lager dan het wettelijk maximum van de WNT.

• correcte en transparante facturering;

de offertes op de kwaliteit van de aangeboden

Goed bestuur Jaarverslag 2020 / 59

Home Vorige / Volgende

“Ik ben erg trots op onze flat aan het Gelderseplein, zeker na de renovatie. Het is hier prettig wonen”

Goed bestuur Jaarverslag 2020 / 60

Home Vorige / Volgende

Financieel beleid Gedegen en flexibel

gevolgen van de door Vivare, per balansdatum,

Ons financieel beleid kan tegen een stootje, het is

voorgenomen wijze van realisatie of afwikkeling van

gedegen. Tegelijkertijd willen we onze doelstellingen

activa, voorzieningen, schulden of overlopende passiva.

op het gebied van betaalbare, beschikbare woningen

Hierbij gaan we uit van het geldende belastingtarief.

blijven realiseren en moeten we meebewegen

De latente belastingverplichtingen en -vorderingen

met veranderingen in de wetgeving. Met onze

waardeerden we tot en met 2019 tegen nominale

huuropbrengsten investeren we in de betaalbaarheid,

waarde. Vanaf 2020 vindt waardering plaats tegen

beschikbaarheid, duurzaamheid en leefbaarheid

contante waarde.

van onze woningen. Zo komen we tot een wendbare en gedifferentieerde portefeuille en behouden onze

Het effect van de gewijzigde waardering hebben we

woningen hun waarde.

als stelselwijziging verwerkt in het vermogen en het resultaat. In onze jaarrekening lichten wij dit verder toe.

Stelselwijzigingen Latente belastingen

Uitgaven na eerste verwerking van vastgoed in

In december 2019 publiceerde Aedes een handreiking

exploitatie

over belastinglatenties. Met een nadere uiteenzetting

Met ingang van boekjaar 2020 verwerkt Vivare ‘Uitgaven

over de interpretatie van de verslaggevingsrichtlijnen

na eerste verwerking van vastgoed in exploitatie’ in

op dit thema. Deze handreiking is tot stand gekomen

overeenstemming met het op 30 september 2019

in overleg tussen corporaties, externe toezichthouders

gewijzigde artikel 14a van de Regeling toegelaten

en accountants. In 2020 hebben wij de verwerking van

instellingen volkshuisvesting 2015. De regeling bevat

tijdelijke verschillen tussen de commerciële en fiscale

aangepaste definities van ‘onderhoud’ en ‘verbetering’.

waardering in het vastgoed in exploitatie aangepast

Onderhoudsuitgaven worden in het resultaat verwerkt,

op de interpretatie van wet- en regelgeving uit deze

uitgaven die kwalificeren als verbetering worden als

handreiking.

onderdeel van de kostprijs van het vastgoed verwerkt. Bij Vivare verwerkten we deze stelselwijziging prospectief

De waardering van latente belastingverplichtingen

met als datum van eerste toepassing 1 januari 2020. De

en -vorderingen hebben we gebaseerd op de fiscale

vergelijkende cijfers zijn daarbij niet aangepast.

Financieel beleid Jaarverslag 2020 / 61

Home Vorige / Volgende

Resultaat versus kasstromen

Ons jaarresultaat 2020

Ons geld zit voor het grootste deel in stenen. Onze

We sloten 2020 af met een positief resultaat van € 283

woningen worden gewaardeerd tegen een marktwaarde

miljoen. Dit heeft onder andere de volgende oorzaken:

in verhuurde staat. Ons jaarresultaat 2020 is € 283 miljoen

• Het resultaat exploitatie vastgoedportefeuille 2020

positief. Dit komt vooral door de waardestijging van

daalde ten opzichte van 2019 met € 7 miljoen. Dit

ons vastgoed. Dit betekent niet dat deze waardestijging

komt vooral door hogere onderhoudslasten van

op onze bankrekening is bijgeschreven. We kunnen

€ 8 miljoen bij mutatie en reparatie. Deze extra kosten

deze waardestijging alleen verzilveren door ons bezit te

waren nodig om de kwaliteit van ons bezit op peil te

verkopen. In 2020 namen onze geldmiddelen met

houden en/of te verbeteren.

€ 3 miljoen af door: • een positieve kasstroom van € 17 miljoen uit ontvangen (huur)opbrengsten verminderd met uitgaven voor beheer, onderhoud, rente, heffingen en belastingen; • investeringen in nieuwbouw en woningverbeteringen. Dit leidde tot een uitgaande geldstroom van per saldo € 19 miljoen.

Jaarresultaat (in duizenden euro’s)

2020

2019

Resultaat exploitatie vastgoedportefeuille

55.652

62.985

Resultaat verkoop vastgoedportefeuille

608

40

261.289

360.298

Resultaat overige activiteiten

-113

134

Overige organisatiekosten

-5.816

-5.591

Leefbaarheid

-3.903

-4.098

Financiële baten en lasten

-19.257

-19.097

Resultaat voor belastingen

288.460

394.671

Belastingen

-4.884

-17.868

Aandeel in resultaat van deelnemingen

-386

-62

283.190

376.741

Waardeveranderingen vastgoedportefeuille

• We verhoogden per 1 september 2020 de huren gemiddeld met 2,4%. Onze huuropbrengsten stegen daardoor met € 2 miljoen. • De waardeverandering van onze woningvoorraad bedroeg in 2020 € 261 miljoen. Dit komt door de positieve ontwikkeling op de woning- en beleggersmarkt in 2020. • De te betalen belastingen over het resultaat 2020

• ontvangsten uit verkoop van ons bezit van € 4 miljoen;

bedroegen € 9 miljoen (2019: € 7 miljoen).

• een negatieve kasstroom uit financieringsactiviteiten

• We hebben latente belastingvorderingen en

van € 6 miljoen door meer af te lossen dan opnieuw bij

-verplichtingen gevormd voor tijdelijke verschillen

te lenen.

tussen de waardering volgens de jaarrekening en de fiscale aangifte. De mutatie van deze (latente) vorderingen en verplichtingen loopt via het resultaat. In 2020 bedroeg deze mutatie positief € 6 miljoen

Resultaat na belastingen

ten opzichte van negatief € 11 miljoen in 2019. De mutatie in 2020 wordt vooral veroorzaakt door het verschil tussen de begin- en eindstand van de onderhoudsvoorziening.

Financieel beleid Jaarverslag 2020 / 62

Home Vorige / Volgende

Exploitatieresultaat

Exploitatieresultaat (in duizenden euro’s)

2020

2019

Resultaat exploitatie vastgoedportefeuille

55.652

62.985

Resultaat verkoop vastgoedportefeuille

608

40

Resultaat overige activiteiten

-113

134

Overige organisatiekosten

-5.816

-5.591

Leefbaarheid

-3.903

-4.098

Financiële baten en lasten

-19.257

-19.097

Exploitatieresultaat

27.171

34.373

Vivare heeft een exploitatieresultaat 2020 voor belastingen van € 27 miljoen (2019: € 34 miljoen). Het exploitatieresultaat is in principe gelijk aan de bedrijfsopbrengsten verminderd met de exploitatiekosten. Ten opzichte van 2019 is het exploitatieresultaat € 7 miljoen lager door: • hogere huuropbrengsten van € 2 miljoen; • hogere lasten onderhoudsactiviteiten van € 8 miljoen door meer uitgaven aan mutatie- en reparatieonderhoud. Waardeveranderingen vastgoedportefeuille De waardeveranderingen van onze vastgoedportefeuille in 2020 bedragen € 278 miljoen (2019: € 360 miljoen). Deze waardeveranderingen realiseren we niet zonder verkoop van ons bezit. Per 31 december 2020 is in totaal € 2.304 miljoen aan ongerealiseerde herwaarderingen in het eigen vermogen begrepen (2019: € 2.067 miljoen). Dit is het positieve verschil tussen de marktwaarde in verhuurde staat van ons bezit en de historische kostprijs. Voor dit bedrag vormden we een herwaarderingsreserve. Hiermee benadrukken we dat dit deel van ons eigen vermogen op het waarderingsmoment nog niet is gerealiseerd.

Financieel beleid Jaarverslag 2020 / 63

Home Vorige / Volgende

Financiële kengetallen

De toezichthouders Autoriteit woningcorporaties en

Interest Coverage Ratio

Extern beoordelingskader

Het is van groot belang dat we financieel gezond blijven.

Waarborgfonds Sociale Woningbouw beoordelen onze

De Interest Coverage Ratio (ICR) is voor onze financiële

De financiële kengetallen van Vivare voldoen ruimschoots

Om een financieel gezonde organisatie te zijn, moeten

financiële positie aan de hand van vijf kengetallen: de

sturing ons belangrijkste kengetal. In de begrotingscyclus

aan de normen van de Autoriteit woningcorporaties. Ten

we aan de volgende criteria voldoen:

rentedekkingsgraad (ICR), de loan-to-value (LTV) op

bepalen we het financiële effect op de ICR van onze

opzichte van 2019 verbeterde de vermogenskengetallen

• voldoende liquiditeit om op korte termijn aan onze

beleidswaarde, de solvabiliteit op beleidswaarde, de

belangrijkste risico’s. De ICR stelt vast hoe vaak je uit

LTV en solvabiliteit door een hogere beleidswaarde en

dekkingsgraad op marktwaarde en onderpandratio.

het geld dat binnenkomt op je bankrekening (zoals de

iets minder schulden aan financiers. De afname van de

De ICR is een maat voor het betalen van de rente uit de

huur die door huurders wordt overgemaakt) de rente

ICR komt vooral door hogere onderhoudsuitgaven.

kasstromen. De andere kengetallen laten op basis van

kunt betalen die je aan de bank verschuldigd bent

het vermogen zien of er voldoende financieringsruimte

(omdat je geld van de bank geleend hebt). De begrote

is. De LTV op beleidswaarde geeft de verhouding weer

ICR voldeed aan onze eigen norm van 1.8. Deze norm

tussen de omvang van de schuld en de waarde van

is hoger dan de door de Autoriteit woningcorporaties

woningcorporaties en Waarborgfonds Sociale

het vastgoed. De solvabiliteit geeft de verhouding weer

en het Waarborgfonds Sociale Woningbouw minimaal

Woningbouw én verstrekkers van vreemd vermogen

tussen het eigen vermogen in relatie tot het balanstotaal.

vereiste waarde van 1.4. We houden een risicobuffer aan

aan ons stellen.

De dekkingsgraad geeft aan of de (markt)waarde van het

voor onverwachte risico’s – ook omdat we in de toekomst

onderpand in geval van discontinuïteit voldoende is om

onze eigen keuzes willen blijven maken. Eind 2020

de schuldpositie af te lossen. Met het onderpandratio

bedroeg onze ICR 1.9 (2019: 2.3).

betalingsverplichtingen te kunnen voldoen; • voldoende vermogen om op lange termijn aan onze verplichtingen te kunnen voldoen; • voldoende financiële buffers om risico’s te kunnen afdekken; • voldoen aan eisen die onze toezichthouders Autoriteit

wordt bepaald of bij discontinuïteit de (markt)waarde van het onderpand (waarop het Waarborgfonds Sociale Woningbouw hypotheek heeft gevestigd) voldoende is om de geborgde schuldpositie af te lossen.

Financieel beleid Jaarverslag 2020 / 64

Home Vorige / Volgende

DAEB Kengetallen

niet-DAEB

Totaal

Norm

2020

2019

Norm

2020

2019

Norm

2020

2019

Rentedekkingsgraad (ICR)

> 1.4

1.8

2.3

> 1.8

4.3

3.4

> 1.4

1.9

2.3

Loan to Value (LTV)

< 85%

38%

45%

< 75%

14%

22%

< 85%

38%

42%

Solvabiliteit

> 15%

63%

60%

> 40%

78%

70%

> 15%

60%

56%

Dekkingsratio

< 70%

15%

17%

< 70%

10%

14%

< 70%

15%

16%

Onderpandratio *

-

-

-

-

-

-

< 70%

19%

-

Continuïteitsratio’s

Discontnuïteitsratio's

* Op 28 april 2020 hebben de Autoriteit woningcorporaties en het Waarborgfonds Sociale Woningbouw een financieel kader gepubliceerd met een gewijzigde set van financiële ratio’s en grenswaarden. De onderpandratio is nieuw.

Financieel beleid Jaarverslag 2020 / 65

Home Vorige / Volgende

Marktwaarde versus beleidswaarde

• Betaalbaarheid: we willen woningen betaalbaar

De marktwaarde heeft zich in 2020 positief ontwikkeld.

houden voor onze doelgroep. De (streef)huren

De belangrijkste oorzaak hiervoor is de postieve

van onze woningen liggen daarom ruim onder de

ontwikkeling op de woning- en beleggersmarkt in 2020.

markthuur waarmee in de marktwaarde is gerekend.

Van marktwaarde naar beleidswaarde (in duizenden euro’s) 175.985

Daarnaast dragen we verhuurderheffing af op onze De beleidswaarde fungeert als brug tussen de fictie van

sociale woningvoorraad. Deze lagere opbrengsten

de markt(marktwaarde) en de ‘echte’ verwachting van

en extra kosten hebben een effect van negatief

de waarde van de vastgoedportefeuille op basis van het

€ 1.327 miljoen op de marktwaarde.

beleid. In deze beleidswaarde wordt rekening gehouden met beleidseffecten van de corporatie.

1.327.736

• Kwaliteit: we geven meer geld uit aan onderhoud dan commerciële partijen, om onze woningen courant te

2.116.035

houden. We kiezen bewust voor een hogere kwaliteit De beleidswaarde van het vastgoed in exploitatie is een

van onze woningvoorraad dan gemiddeld op de markt

afgeleide van de marktwaarde in verhuurde staat. Per 31

wordt bereikt bij dezelfde huur. Dit heeft een effect van

december 2020 bedraagt de ongerealiseerde herwaar-

negatief € 869 miljoen.

dering € 2.227 miljoen (2019: € 1.968 miljoen) uit hoofde

• Beheer: onze beheerkosten, de organisatiekosten

van de waardering van het vastgoed in exploitatie tegen

die we toerekenen aan onze verhuur- en

marktwaarde in verhuurde staat. De realisatie van deze

beheeractiviteiten, liggen in lijn met de markt. Het

ongerealiseerde herwaardering is sterk afhankelijk van

effect hiervan bedraagt negatief € 96 miljoen.

868.702

3.497.883

95.582

het te voeren beleid van Vivare. Dit komt tot uitdrukking in de afslagen van de marktwaarde in verhuurde staat om

Per 31 december 2020 bedroeg de marktwaarde in

tot de beleidswaarde te komen. Dit betreft:

verhuurde staat van het vastgoed in exploitatie

• Beschikbaarheid: bij mutatie houden we (vrijwel) alle

€ 3.498 miljoen (2019: € 3.211 miljoen) en de

woningen in bezit en blijven we deze exploiteren.

beleidswaarde € 1.382 miljoen (2019: € 1.249 miljoen);

We verkopen bij mutatie niet. In de beleidswaarde

een verschil van € 2116 miljoen (2019: € 1.962 miljoen) op

hanteren we daarom alleen de marktwaarde volgens

het eigen vermogen.

1.381.848

het doorexploiteerscenario. Dit heeft een effect van positief € 176 miljoen op de marktwaarde. Het effect is dit jaar positief vooral door wijzigingen in de overdrachtsbelasting.

Marktwaarde in verhuurde staat

Beschikbaarheid

Betaalbaarheid

Kwaliteit

Beheer

Financieel beleid Jaarverslag 2020 / 66

Maatschappelijke bestemming en beleidswaarde

Home Vorige / Volgende

Het bestuur van Vivare heeft een inschatting gemaakt van

op lange termijn richten we ons niet op groei van

In 2021 gaan we € 15 miljoen aflossen en investeren we

Vestia-deal

het gedeelte van het eigen vermogen dat bij ongewijzigd

deze portefeuille én richten we ons op kwaliteit en

naar verwachting € 44 miljoen in onze woningvoorraad.

Een ruime meerderheid van de corporatiebestuurders

beleid niet of pas op zeer lange termijn realiseerbaar

verduurzaming van onze bestaande woningvoorraad.

Deze investeringen financieren we uit onze operationele

stemde op het Aedes-congres van 9 februari 2021 in

is. De schatting ligt in lijn met het verschil tussen

Onze leningenportefeuille loopt de komende jaren

kasstroom en uit de beschikbare ruimte op bestaande

met het verzoek van Aedes om Stichting Vestia uit de

de beleidswaarde van het bezit in exploitatie en de

wel op om onze doelstellingen op het gebied van

roll-over leningen.

financiële problemen te helpen. Op dit moment is nog

marktwaarde in verhuurde staat van dit bezit en bedraagt

betaalbaarheid, beschikbaarheid en duurzaamheid te

circa € 2.116 miljoen. Dit betekent dat circa 71% van het

kunnen financieren. De kengetallen waarop we onze

Volgens onze meerjarenbegroting 2021 investeren we

deze Vestia-deal. In het voorstel dat is opgesteld door

totale eigen vermogen niet of pas op zeer lange termijn

financiële positie beoordelen nemen hierdoor af,

de komende tien jaar in totaal € 766 miljoen, waarvan

Vestia is opgenomen dat corporaties hun eigen leningen

realiseerbaar is.

maar blijven ruim boven de normen van de Autoriteit

€ 347 miljoen in duurzaamheidsverbeteringen. Deze

met lage rentes uitruilen met leningen van Vestia die

woningcorporaties en het Waarborgfonds Sociale

investeringen financieren we vanuit de operationele

een hogere rente kennen, waardoor per saldo een

De beleidswaarde voor 2020 is € 133 miljoen hoger dan

Woningbouw. We houden dus een gedegen financiële

kasstromen (€ 197 miljoen) en door meer te lenen

herverdeling van de rentelasten tussen de corporatie

eind 2019. De disconteringsvoet is in 2020 met 0,4%

positie (de ICR blijft boven de 1.8), waardoor we

(€ 413 miljoen). Deze extra leningen passen binnen

en Vestia plaatsvindt. Dit leidt voor Vivare tot hogere

verlaagd naar 6,2%. Dit heeft een positief effect van

wendbaar zijn en veranderingen in de externe omgeving

onze financiële (toekomstige) ratio’s waar onze externe

rentelasten de komende jaren.

€ 159 miljoen op de beleidswaarde. De verhoging van

kunnen opvangen.

toezichthouders op toezien.

€ 127 miljoen op de beleidswaarde. De beleidswaarde

Ontwikkelingen en doelstellingen

Renteswaps

nam met € 156 miljoen af door een hogere onderhouds-

leningenportefeuille

We voeren actief beleid om het risico op wijziging

en beheernorm in 2020.

Eind 2020 hadden we een leningenportefeuille van

van toekomstige rentekasstromen uit leningen af te

€ 522 miljoen ten opzichte van € 528 miljoen ultimo 2019:

dekken. Daarom zijn we in het verleden een aantal

Prioriteiten in onze meerjarenbegroting

een afname van € 6 miljoen. Per saldo hebben we € 61

renteswapcontracten als hedge-instrument aangegaan.

In onze meerjarenbegroting geven we prioriteit aan de

miljoen afgelost op de leningen en sloten we in 2020 voor

Nieuwe swapcontracten moeten voldoen aan de eisen en

betaalbaarheid, courantheid, kwaliteit en duurzaamheid

€ 55 miljoen aan nieuwe leningen af.

kaders in het treasurystatuut en -jaarplan. In 2020 sloten

geen sprake van een concrete (financiële) invulling van

de contract- en streefhuren heeft een positief effect van

van de bestaande vastgoedportefeuille. Vanwege een

we geen nieuwe swapcontracten af.

verwachte daling van de omvang van de doelgroep

Financieel beleid Jaarverslag 2020 / 67

Home Vorige / Volgende

Treasurycomité voor beheersing van de financiële

Frequentie en inhoud overleg treasurycomité

overwegingen die tot het besluit hebben geleid, worden

continuïteit

Het treasurycomité overlegt minimaal viermaal per jaar.

genotuleerd.

Voor onze financiële continuïteit is zekerheid over de

Belangrijke onderwerpen die dit comité in reguliere

beschikbaarheid van financiering en de beheersing van

vergaderingen behandelt, zijn:

Verantwoording: jaarrekening en tertiaalrapportages

de rentelasten en -risico’s van groot belang. Daarom

• ontwikkelingen en financiële transacties over de

De externe verantwoording over het gevoerde

vindt periodiek overleg plaats over treasurybeleid en -uitvoering in het treasurycomité. Dit comité bestaat uit de directeur bestuurder, de directeur

afgelopen periode; • het borgingsplafond en financiële ratio’s van het Waarborgfonds Sociale Woningbouw;

treasurybeleid en de gerealiseerde (trans)acties vindt onder andere plaats in de jaarrekening. Intern gebeurt dit in de tertiaalrapportages voor de directeur bestuurder

Financiën, de directeur Vastgoedregie, de controller

• liquiditeitsprognoses;

en de raad van commissarissen. Het treasurybeleid,

en een medewerker Planning en Control. Thésor, een

• de risicoanalyse;

het treasuryjaarplan en de tertiaalrapportages vormen

onafhankelijk specialist op het gebied van treasury,

• renteontwikkelingen en -verwachtingen;

een onderdeel van de totale planning en controlcyclus.

ondersteunt ons hierbij. De bevoegdheden, taken en

• renteconversies en opslagherziening van roll-over

De externe accountant besteedt bij de controle van

verantwoordelijkheden van de leden zijn beschreven in een treasurystatuut.

leningen en basisrenteleningen; • transactievoorstellen.

de jaarrekening ook aandacht aan de beheersing van financiële risico’s en betrekt hierbij de toepassing en bruikbaarheid van het treasurystatuut. Eventuele

Treasuryjaarplan

Besluiten die passen binnen het treasurystatuut en

specifieke bevindingen van de accountant ten aanzien

Het treasuryjaarplan heeft jaarlijks de goedkeuring nodig

-jaarplan neemt de directeur bestuurder. Besluiten die

van treasury worden in het treasurycomité besproken.

van de raad van commissarissen. De raad moet ook

niet voldoen aan het statuut en jaarplan moeten door de

wijzigingen in het treasurystatuut goedkeuren. In 2020 is

raad van commissarissen worden goedgekeurd. De leden

het treasurystatuut geactualiseerd. Het statuut voldoet

van het treasurycomité adviseren de directeur bestuurder

aan de eisen van de Woningwet.

gevraagd en ongevraagd over treasuryvraagstukken. De

Financieel beleid Jaarverslag 2020 / 68

Home Vorige / Volgende

Beleggingen, leningen en garantiestellingen

Samenstelling en omvang van de leningen u/g

Samenstelling en omvang van de

In het verleden verstrekten we leningen aan

derivatenportefeuille

Woonzorgcentrum Pleyade voor betaald meerwerk in

We hebben 12 swaps met een hoofdsom van in totaal

de door hun gehuurde panden. Eind 2020 heeft Vivare

€ 210 miljoen om risico’s van renteschommelingen af te

nog € 0,9 miljoen (2019: € 1,0 miljoen) te vorderen.

dekken. Voor deze swaps is slechts gebruikgemaakt van één product: payerswaps. De financiële instrumenten

Liquiditeitsbuffer

(waaronder de derivaten) lichten we toe in de

Om extra financiële zekerheid in te bouwen, houden we

jaarrekening. Een belangrijk risico van deze swaps is de

een liquiditeitsbuffer aan. Deze moet groot genoeg zijn

omvang van de marktwaarde. Deze wordt bepaald door

om te kunnen voldoen aan de liquiditeitsverplichting

de actuele rentestand te vergelijken met de werkelijk

die voortkomt uit de derivatenportefeuille als de

te betalen rente. Voor onze portefeuille is de te betalen

vaste rente in de markt met 2%-punt daalt. Bij het

rente hoger dan de huidige rente. Hierdoor is de

bepalen van deze buffer is ook rekening gehouden

marktwaarde van de swaps negatief. De waarde bedroeg

met verplichtingen door andere bedrijfsrisico’s.

eind 2020 negatief € 155 miljoen (2019: negatief € 140

De liquiditeitsbuffer is gemaximaliseerd op € 35

miljoen). Voor 6 van de 12 swaps moeten wij tussentijds

miljoen; het maximale onderpand dat gestort moet

de marktwaarde verrekenen door geld als onderpand

worden. Wanneer en zolang deze buffer te klein is

te storten. De marktwaarde van deze swaps bedraagt

om de uit onze derivatenportefeuille voortvloeiende

negatief € 81 miljoen (2019: negatief € 74 miljoen). Het

liquiditeitsverplichtingen ten gevolge van een daling van

gestorte onderpand is gemaximaliseerd op € 35 miljoen.

de vaste rente met 1%-punt te kunnen voldoen, mag

Dit bedrag was gedurende heel 2020 gestort bij de

Vivare geen payerswaps aantrekken.

tegenpartij.

Financieel beleid Jaarverslag 2020 / 69

Home Vorige / Volgende

Colofon Uitgave Vivare / vivare.nl Ontwerp Tripp / tripp.nl Redactie R&Z content makers / ravestein-zwart.nl Fotografie Martine Siemens / martinesiemens.nl Kijk-Kunst Fotografie / kijk-kunst.nl Vivare probeert al haar bronnen te vermelden. Mocht u van mening zijndat u ook vermeld moet worden, dan kunt u een e-mail sturen naar: communicatie@vivare.nl © Vivare, juli 2021