Document · PDF

Agendabundel

Commissie Ruimte en Financien 15 juni 2026, gemeente Westervoort27.307 woorden

Open het PDF bij de gemeente ↗Naar de vergadering →

Tekst van het document

Uit het bestand gehaald, zonder opmaak, tabellen en afbeeldingen · deel 2 van 4

•

Organiseren van de randvoorwaarden om te zorgen dat we de uitvoeringsagenda goed kunnen neerzetten; We maken een plan voor de effectieve besteding van de SPUK AZWA gelden, die vanaf 2027 SPUK IZA en SPUK GALA opvolgen. We gaan kijken hoe we data meer kunnen gebruiken om ons beleid mee bij te sturen. En we zoeken de integrale samenwerking met het Fysiek Domein meer op. Breed opstarten van het project ‘werken volgens de bedoeling’ binnen 1Stroom.

Financiën De activiteiten voeren wij uit binnen de lopende begroting. Planning We starten in 2026 en ronden eind 2028 af. 2.2.2 Vaststellen kaders van het participatietraject In samenspraak met de gemeenteraad vaststellen van de kaders van het participatietraject die nodig zijn om de nieuwe uitvoeringsagenda in samenspraak met partners en inwoners op te stellen. Financiën Past binnen huidige begroting. Planning 2026-2027 Wat mag het kosten? Bij dit onderdeel wordt het overzicht van de ontwikkeling van het financieel meerjarenperspectief voor dit programma gepresenteerd. De beginstand van deze voorjaarsnota op basis van de oorspronkelijke begroting en de financiële verwerking van de raadsbesluiten voor deze voorjaarsnota en de voorgestelde begrotingswijzigingen. Het blijkt dat de financiële polsstok van de gemeente minder ver reikt dan de ambities. Om de raad volledig inzicht te geven is in de bijlagen het overzicht opgenomen van niet gehonoreerde voorstellen. Dit zijn voorstellen voor budgetaanpassingen waarvan het college van mening is dat deze gelet op de financiële kaders niet haalbaar zijn. Programma Maatschappij Primitieve begroting 2026-2029

Begroting Begroting Begroting Begroting Begroting 2026 2027 2028 2029 2030 -27.335

-26.772

-26.190

-25.860

-25.853

183

-217

-235

-237

-27.153

-26.990

-26.425

-26.097

-26.090

-559

-611

-1.009

-950

-1.025

Ambulantiseringsmiddelen Arnhem Aanpassing op basis van regioafspraken

228

BBZ Buig - indexatie bijstanduitkeringen

Beschermd wonen - uitstel

425

325

Tot de VJN Beginstand voorjaarsnota Mutaties voorjaarsnota Autonome ontwikkelingen

Voorjaarsnota 2026

23 van 59

Programma Maatschappij

Begroting Begroting Begroting Begroting Begroting 2026 2027 2028 2029 2030

Autonome ontwikkelingen (vervolg) Bestrijding eenzaamheid - suicide preventie

-9

Doelgroepenvervoer - kostenstijging en inzet bestemmingsreserve

100

-120

-157

Maatwerkvoorzieningen Jeugd indexering

-360

Maatwerkvoorzieningen Wmo Indexering

-355

-510

-670

-20

-60

-94

-181

169

Openbaar basisonderwijs indexering kosten bouw IKC de Brug

-9

RSD exploitatie - autonome ontwikkeling

-4

-251

-244

-23

-38

VGGM - actualisatie begroting GGD

-32

-280

Wmo hulpmiddelen - bijraming budget

-15

-420

-355

-229

-86

-96

1Stroom - uitbreiding formatie Sociaal domein

-47

Maatwerkvoorzieningen WMO vergrijzing

-25

-40

-50

Minimabeleid - Uniformering Individuele Inkomenstoeslag (IIT)

-9

-18

-27

Openbaar groen - implementatie beheerpakket

-20

Toegang jeugd - Hervormingsagenda

-400

-280

-120

Uniformeren Gelrepas - gelijktrekken beide gemeenten

-19

-979

-965

-1.237

-1.036

-1.121

-28.132

-27.955

-27.662

-27.133

-27.211

Mantelzorg - gelijkstelling waardering gemeenten MGR - actualisatie begroting

Bestaand beleid - actualisatie

Totaal mutaties voorjaarsnota Eindstand voorjaarsnota

Toelichting voorgestelde financiële bijstellingen In de onderstaande tabel worden de begrotingswijzigingen met een financieel effect > € 10.000 toegelicht. De overige kleinere wijzigingen zijn als een totaalregel opgenomen. Voorgestelde begrotingswijziging

Begroting Begroting Begroting Begroting Begroting 2026 2027 2028 2029 2030

Autonome ontwikkelingen Ambulantiseringsmiddelen Arnhem 228 228 0 0 0 Aanpassing op basis van regioafspraken De gemeenten in Centraal Gelderland maakten in 2023 financiële afspraken om zich voor te bereiden op de doordecentralisatie. Omdat de decentralisatie telkens wordt uitgesteld, hebben de regiogemeenten en Arnhem besloten de afspraken te verlengen tot en met 2027. In 2026 ontvangt de gemeente € 228.000 van Arnhem. Dit bedrag geldt ook voor 2027, hier wordt nog een indexering op toegepast.

Voorjaarsnota 2026

24 van 59

Voorgestelde begrotingswijziging

Begroting Begroting Begroting Begroting Begroting 2026 2027 2028 2029 2030

Autonome ontwikkelingen (vervolg) BBZ Buig - indexatie 39 39 39 39 39 bijstanduitkeringen Uitkeringen: Er worden vanaf dit jaar hogere uitgaven verwacht op basis van de geprognotiseerde kosten voor de uitkeringen vanuit de RSD. Dit heeft voor een groot gedeelte te maken door de verhoging van het minimumloon. De kosten stijgen structureel met € 352.000. SPUK Bijstanduitkering: Op basis van de voorlopige toekenningsbeschikking vanuit het Rijk wordt voor 2026 een bijstelling van € 391.000 aan inkomsten geraamd. Beschermd wonen - uitstel

425

325

In de najaarsnota 2023 is er budget beschikbaar gesteld voor de decentralisatie beschermd wonen, maar dit budget hoeft niet te worden ingezet omdat de decentralisatie door het Rijk is uitgesteld. De verwachting is dat de decentralisatie beschermd wonen niet zal plaatsvinden in 2027 en naar waarschijnlijk pas in 2028. Hierover zijn nog geen bestuurlijke uitspraken over gedaan. De financiele gevolgen kunnen worden opgevangen met het huidige budget, aangevuld met de bestemmingsreserve beschermd wonen. Daarom wordt voorgesteld om het budget voor 2027 af te ramen met € 425.000 en vanaf 2028 structureel €325.000. Doelgroepenvervoer - kostenstijging 0 90 100 -120 -157 en inzet bestemmingsreserve In de Voorjaarsnota 2025 is voorgesteld om de verwachte kostenstijging in 2027 en 2028 te dekken uit de bestemmingsreserve Doelgroepenvervoer. Op basis van de gewijzigde meerjarenbegroting van de BVO DRAN worden er in de jaren 2027 en 2028 lagere kosten voorzien dan begroot. Hierbij wordt er voorgesteld om dekking vanuit de reserve voor de jaren 2027 en 2028 te verlagen met € 90.000 in 2027 en € 100.000 in 2028. Voor 2029 kan er dekking uit de bestemmingsreserve doelgroepenvervoer ingezet worden voor een bedrag van € 111.000. Na deze inzet blijft er een tekort van € 9.300 in 2029 en € 157.500 in 2030.

De lasten zijn opgenomen in programma 2 - Maatschappij, de dekking uit de reserve is onderdeel van programma 4 - Algemene dekkingsmiddelen. Maatwerkvoorzieningen Jeugd -360 -360 -360 -360 -360 indexering Door de stĳging van de lonen binnen de zorg en daarmee ook de kosten, moet de gemeente een indexering toepassen voor Jeugd volgens de systematiek van de Inkoop sociaal domein Centraal Gelderland. Voorgesteld wordt een bedrag van € 360.000 structureel bĳ te ramen. Er is hierbij uitgegaan van de nu bekende indexatie 2026, deze is ook toegepast op de volgende jaren. Maatwerkvoorzieningen Wmo -355 -355 -355 -510 -670 Indexering Jaarlijks indexeren we de tarieven voor de maatwerkvoorzieningen binnen de Wmo volgens de contractueel vastgestelde methodiek. Omdat de indexatie per jaar verschilt, moeten we de prognose ieder jaar aanpassen. De jaren 2029 en 2030 maakten nog geen deel uit van de vorige structurele prognoses (voorjaarsnota 2024). Daardoor vallen de nu voorgestelde aanpassingen duidelijk hoger uit. Mantelzorg - gelijkstelling 0 -20 -20 -20 -20 waardering gemeenten De mantelzorgwaardering is in 2024 en 2025 via een motie vastgesteld en daarmee gelijkgesteld aan Duiven. Vanuit deze motie wordt de mantelzorgwaardering in 2026 voortgezet. Voor 2027 is nog geen verhoging vastgesteld en is nu slechts € 5.000 beschikbaar.

Om de mantelzorgwaardering in 2027 voort te zetten is een extra bedrag van € 25.000 nodig.

Voorjaarsnota 2026

25 van 59

Voorgestelde begrotingswijziging

Begroting Begroting Begroting Begroting Begroting 2026 2027 2028 2029 2030

Autonome ontwikkelingen (vervolg) MGR - actualisatie begroting

-60

-94

-181

169

Op basis van de gewijzigde meerjarenbegroting van de verbonden partij MGR zijn er een budgetaanpassingen nodig. Dit komt met name door indexatie en uitstroom Sociale werkvoorziening. RSD exploitatie - autonome -4 -251 -244 -23 -38 ontwikkeling De huidige bestuurlijke opdracht loopt per 2027 af. De afgelopen jaren is gebleken dat de dienstverlening van de RSD aan onze inwoners complexer is geworden door veranderde problematiek. In het project financieel gezond is eerder besloten de kosten van deze bestuurlijke opdracht per 2027 niet langer te begroten. Bij nader inzien heeft dit, door de veranderde problematiek, grote gevolgen voor onze inwoners. Voorgesteld wordt om de omvang van de bestuurlijke opdracht in gelijke grote voor 2027 en 2028 op te nemen in de begroting. In afwachting van een benchmark naar de dienstverlening van de RSD, wordt een voorlopig bedrag opgenomen van € 230.000 voor de bestuursopdracht ter verhoging van de structurele begroting RSD. VGGM - actualisatie begroting GGD

-32

-280

De actualistie van de meerbegroting VGGM voor het onderdeel GGD zorgt voor een structurele verhoging van € 260.000. voor 2026 geld een bedrag van € 32.000 Wmo hulpmiddelen - bijraming -15 -15 -15 -15 budget Door de stijging van de prijzen voor Wmo hulpmiddelen is aanpassing van het budget noodzakelijk.

-15

Overige kleinere bijstellingen

-18

Totaal Autonome ontwikkelingen

-559

-611

-1.009

-950

-1.025

Bestaand beleid - actualisatie 1Stroom - uitbreiding formatie 0 -47 -47 0 Sociaal domein 1. Programmamanager: De programmanager is cruciaal voor het opstellen en uitvoeren van de nieuwe meerjarige uitvoeringsagenda, het organiseren van integrale samenwerking en het borgen van “werken volgens de bedoeling”. De kosten bedragen € 120.000 per jaar, te verdelen volgens de vaste verdeelsleutel. De programmamanager is begroot tot aan de beoogde fusie.

2. Programma ondersteuner; De ondersteuner is de rechterhand van de programmamanager en is nodig om te helpen bij het plannen van bijeenkomsten in het participatietraject voor het opstellen van het nieuwe uitvoeringsprogramma. Daarnaast zal de ondersteuner interne en externe gespreksgroepen leiden. De kosten (€ 24.000) worden gedekt vanuit het innovatiebudget en worden overgeheveld naar 1Stroom. De programma ondersteuner is begroot tot aan de beoogde fusie. Maatwerkvoorzieningen WMO 0 0 -25 -40 -50 vergrijzing De prognoses voor huishoudelijke ondersteuning en voor begeleiding en dagbesteding is opnieuw berekend op basis van het huidige landelijke beleid. Hierbij zijn de ontwikkelingen zoals de vergrijzing meegenomen.

Voorjaarsnota 2026

26 van 59

Voorgestelde begrotingswijziging

Begroting Begroting Begroting Begroting Begroting 2026 2027 2028 2029 2030

Bestaand beleid - actualisatie (vervolg) Minimabeleid - Uniformering 0 -9 -18 -27 -27 Individuele Inkomenstoeslag (IIT) De IIT-bedragen van Westervoort liggen momenteel lager dan die van Duiven. Harmonisatie is noodzakelijk om inwoners gelijk te behandelen en aan te sluiten bij regionale standaarden. Om de impact op de begroting te dempen, wordt voorgesteld het benodigde aanvullende bedrag van € 27.000 gefaseerd op te nemen. Toegang jeugd - Hervormingsagenda

-400

-280

-120

De gemeenteraad heeft voor 2026 een bestemmingsreserve van € 400.000 gevormd voor de uitvoering van de Hervormingsagenda Jeugd. Vanuit deze reserve worden de eerste kosten van de volgende activiteiten gedekt: Fase 1 (2026) - basis op orde brengen en werken aan een licht Sterk Lokaal Team met betere triage en regie; Fase 2 (2027 en 2028) - toewerken naar een volledig Sterk Lokaal Team volgens landelijke eisen. Hiermee levert Westervoort een evenredige bijdrage aan deze gezamenlijke en wettelijk voorgeschreven ontwikkeling. Uniformeren Gelrepas 0 -19 -19 -19 -19 gelijktrekken beide gemeenten Westervoort en Duiven hebben nog verschillende bedragen en categorieën voor de Gelrepas. In de aanloop naar de nieuwe aanbesteding, worden deze bedragen gelijkgetrokken om de uitvoerbaarheid en gelijkwaardigheid voor de beide gemeenten te garanderen. Door de harmonisatie zijn de eenmalige implementatiekosten voor Duiven en Westervoort gehalveerd, wat een voordeel van € 11.000 per gemeente oplevert. Overige kleinere bijstellingen

-20

Totaal Bestaand beleid - actualisatie

-420

-355

-229

-86

-96

Totaal voorgestelde bijstellingen

-979

-965

-1.237

-1.036

-1.121

Voorjaarsnota 2026

27 van 59

Programma 3 - Omgeving Inleiding Binnen dit programma vallen de beleidsvelden ruimtelijke ontwikkeling, beheer en onderhoud openbare ruimte, vergunningen, toezicht en handhaving en economie. Externe ontwikkelingen Netcongestie Netcongestie raakt direct aan onze gemeentelijke opgaven voor woningbouw, economie, energietransitie en ruimtelijke ordening. Begin 2026 zijn er een 3-tal ontwikkelingen die relevant zijn voor onze gemeente: 1. Het nieuwe ACM-prioriteringskader (maatschappelijk prioriteren); 2. Het recente bericht van TenneT over een mogelijke aansluitstop; 3. De concept-wijziging van de Omgevingsverordening Gelderland, met instructieregels over netbewust bouwen en regionaal programmeren. De mogelijke impact van deze ontwikkelingen, die elkaar versterken, is potentieel groot voor onze woningbouw, economische opgaven en energietransitie. Provinciale Omgevingsvisie De provincie heeft een nieuwe omgevingsvisie in voorbereiding. De verwachting is dat deze in 2026 wordt vastgesteld. In het werkconcept worden drie grote thema's benoemd: 1. Toekomstbestendig Gelderland – omgaan met klimaat, energie en water. 2. Divers Gelderland – verschillen tussen regio’s en hun eigen kracht. 3. Dynamisch Gelderland – wonen, werken, mobiliteit en demografie.

De impact voor onze gemeente is nog niet bekend, maar zal naar verwachting niet groot zijn omdat het concept aansluit bij bestaande visies onder andere die in regionaal verband (GMR) zijn opgesteld. Wat willen we bereiken? De gemeente streeft naar het behouden en versterken van gezonde, veilige, vitale, duurzame, leefbare en aantrekkelijke leefomgeving. Beleidskaders • Watertakenplan de Liemers (WTP) 2022-2026; • Mobiliteitsvisie Westervoort 2040; • Omgevingsvisie Westervoort 2021; • Woonvisie 2021; • Verstedelijkingsstrategie 2021; • Regioarrangement 2023; • Woondeal 2.1 2025; • Woon-zorgvisie 2025; • VTH Beleidsplan 2024; • Grondbeleid 2025; • Programma Duurzaamheid.

Voorjaarsnota 2026

28 van 59

Verbonden partijen • Omgevingsdienst Groene Metropool; • Groene Metropool Regio; • Veiligheids- en Gezondheidsregio Gelderland Midden. Wat willen we bereiken en wat gaan we daarvoor doen? Speerpunt 3.1 Een duurzaam thuis De lokale woonvraag en bovenlokale vraag uit de regionale woningmarkt waar de gemeente onderdeel van uitmaakt, leiden tot de vraag naar nieuwe woonlocaties. De gemeente bouwt naar behoefte de juiste woning op de juiste plek op het juiste moment. Om aan de grote behoefte aan woningen te kunnen gaan voldoen moet de voor woningbouw ingezette versnelling worden doorgezet. Daarvoor zĳn zowel de al bekende inbreidingslocaties als het Centrum en Westervoort-Noord hard nodig. De gemeente wil de juiste woningen realiseren rekening houdend met de geconstateerde woningbehoefte en met doorstroming uit de bestaande voorraad. Doel Een duurzaam woningaanbod dat aansluit op de wensen en behoeften van de inwoners van de gemeente.

Risico's In algemene zin zijn er op het gebied van woningbouw risico’s als: • onrendabele toppen - bij betaalbare woningen zijn opbrengsten lager dan de kosten; • netcongestie - een overvol elektriciteitsnetwerk; • ontbreken van voldoende personeel voor met name specialistische functies; • afhankelĳkheid van ontwikkelaar (bĳ locaties waar de gemeente een faciliterende rol heeft); • stikstofproblematiek - er komt teveel stikstof in de natuur, hiervoor zijn strenge regels vastgesteld; • spuitzonering - de veiligheidsafstand tussen landbouwgrond en bijvoorbeeld woningbouw; • gerechtelĳke uitspraken; • doorlooptĳd beroepsprocedures Raad van State. Verder is het uitblĳven van de noodzakelĳke besluiten een procesrisico om voldoende woningen op tĳd te kunnen realiseren. Een aandachtspunt is het onvoldoende kunnen inzetten op monitoring, continuering van gemaakte afspraken, inzet op beleid en woningbouwprojecten. Planning De Woonvisie en woningbouwversnelling zĳn gecombineerd met de Woondeal meerjarige processen die de komende jaren blĳvend om grote inzet vragen. Voor de middellange termĳn wordt naar aanleiding van de evaluatie en vooruitkijk van september 2024 doorlopend gekeken naar mogelĳke nieuwe woningbouwlocaties.

In de eerste helft van 2026 zal op basis van de regionale woningmarktanalyse en het programma volkshuisvesting de visievorming voor mogelĳke nieuwe woningbouwlocaties op basis van de nieuwste prognose cĳfers worden opgestart. Waarvan de uitkomst weer verwerkt kan worden in de actualisatie van het Omgevingsvisie.

Voorjaarsnota 2026

29 van 59

Financiën Voor de bestaande woningbouwlocaties zĳn er voldoende middelen beschikbaar. Het gaat hierbij om beschikbare ambtelijke capaciteit en voorbereidingskredieten, de grondexploitaties en gemaakte afspraken met ontwikkelaars. Voor de verdere uitwerking en uitvoering is wel aanvullende ambtelĳke capaciteit nodig. De Woondeal 2.1 heeft zijn scope inmiddels voortgezet naar 2035 en de woningbouwbehoefte blijft onverminderd groot. Voorstel is om voor de jaren 2026 t/m 2030 ieder jaar € 100.000 ter beschikking te stellen. Deze middelen voor 2026 te dekken uit de Algemene Reserve. Voor de jaren 2027 t/m 2030 stellen we voor om een bestemmingsreserve betaalbare woningbouw te vormen. Deze bestemmingsreserve wordt vanaf 2027 gevuld met de realisatiestimulans. Deze realisatiestimulans bedraagt € 7.000 exclusief btw voor iedere betaalbare woning waarvan de bouw gestart is in het verantwoorde jaar. Dit jaar wordt in de begroting 2027-2030 daarom voorgesteld deze bestemmingsreserve te vormen. Voor een aantal projecten (zie activiteiten) is voor de uitvoering aanvullend krediet nodig. Dit zal worden toegelicht bij de betreffende activiteiten. Participatie De raad wordt één keer per jaar op informele wijze bijgepraat over het gehele woningbouwprogramma. Bij afzonderlijke projecten is het participatiebeleid leidend.

3.1.1 Volkshuisvesting Het doel van het volkshuisvestingsbeleid is dat de omvang en kwaliteit van de woningvoorraad in onze gemeente aansluit bij de behoefte, initiatieven en ontwikkelingen in de samenleving. Voor de nieuwe buurten en wijken werkt onze gemeente aan een goede mix van betaalbare huur- en koopwoningen voor met name jongeren, ouderen en één-, en tweepersoonshuishoudens. Dit draagt bij aan het behouden van een aantrekkelijke en duurzame leef- en woonomgeving en voldoende aanbod van betaalbare en passende woningen passend bij de huishoudenssituatie. Financiën Voor de uitvoering van de Woonvisie, inclusief verhuiscoach en de regionaal afgestemde Huisvestingsverordening, is jaarlijks structureel € 36.000 opgenomen in de meerjarenbegroting. Voor het opstellen van het met de inwerkingtreden van de Wet Versterking Regie Volkshuisvesting verplichte programma Volkshuisvesting is een bedrag van € 10.000 beschikbaar gesteld. Vanuit de Wet goed verhuurderschap krĳgen gemeenten, via de algemene uitkering, jaarlĳks middelen van Rĳk voor de uitvoering. Het is voor de uitvoering van belang dat deze middelen worden toegevoegd aan de middelen voor volkshuisvesting. Planning In 2026 wordt nog uitvoering gegeven aan de Woonvisie en de Woondeal. Vanaf 2027 wordt dit het programma volkshuisvesting (onder de Omgevingsvisie) en de Woondeal.

Dit zijn meerjarige processen die de komende jaren blĳvend om grote inzet vragen.

Voorjaarsnota 2026

30 van 59

Voor de middellange termĳn wordt naar aanleiding van de evaluatie en vooruitkĳk van september 2024 doorlopend gekeken naar mogelĳke nieuwe woningbouwlocaties. In de eerste helft van 2026 zal op basis van de regionale woningmarktanalyse (begin 2026 beschikbaar) en het programma volkshuisvesting de visievorming voor mogelĳke nieuwe woningbouwlocaties op basis van de nieuwste prognose cĳfers worden opgestart. Waarvan de uitkomst weer verwerkt kan worden in de actualisatie van de Omgevingsvisie. 3.1.2 Westervoort-Noord Het project Westervoort Noord bestaat uit de verplaatsing sportclubs c.q. het ontwikkelen en realiseren van en nieuw sportcomplex en de ontwikkeling van woningbouw op de vrijgekomen sportvelden en de agrarische gronden ten noorden van de Hamersestraat. In 2025 zijn de gronden voor het nieuwe sportcomplex in Duiven door de gemeente Westervoort aangekocht. Samen met de vier sportverenigingen wordt gewerkt aan en ontwerp voor het nieuwe sportpark. De uitgangspunten en het schetsontwerp zijn in januari 2026 door de gemeenteraad vastgesteld. De kaders en de gebiedsvisie Westervoort Noord zijn in 2024 door de gemeenteraad vastgesteld. In 2025 heeft participatie over het stedenbouwkundig plan plaatsgevonden en heft de gemeenteraad het stedenbouwkundig plan vastgesteld (november 2025).

Gelijktijdig heeft de gemeenteraad de grondexploitatie Westervoort Noord vastgesteld en heeft zij een krediet verleend. Financiën In november 2025 heeft de gemeenteraad de grondexploitatie voor het gemeentelijk deel van de woningbouwontwikkeling en de realisatie van het sportcomplex vastgesteld. Ondertussen spreken we met de sportclubs over de financiële consequenties van de verhuizing. Planning De omgevingsplannen voor de 2 woningbouwlocaties worden (naar verwachting) in juni ter vaststelling aangeboden aan de gemeenteraad. De vaststelling van het omgevingsplan sportpark ligt naar verwachting ook in juni 2026 voor in de gemeenteraad van Duiven. De verwachting is dat het sportpark in 2027/2028 kan worden gerealiseerd en na de zomer van 2028 in gebruik kan worden genomen. De woningbouw zal naar alle waarschijnlijkheid eind 2027 starten ten noorden van de Hamersestraat. Volgens planning is het totale project in 2032 afgerond. 3.1.3 Westervoort centrum De gemeente vernieuwt het centrum van Westervoort. De gemeente werkt aan een integrale aanpak van het winkelcentrum, het gemeentehuis en de openbare ruimte. Hierbij wordt ook woningbouw toegevoegd aan het centrum. In de vastgestelde kaders en uitgangspunten voor het centrum van Westervoort is opgenomen dat het programma uit de woonvisie het uitgangspunt is voor het centrum als geheel.

Op de plek van te slopen winkelpanden worden woningen voorzien. De woningcorporatie is samen met de eigenaar van het centrum tot overeenstemming gekomen om een van de twee bouwblokken in de Wyborgh te verwerven. Het gaat om het bouwblok aan de Kerkstraat. Hier worden circa 30 sociale huurwoningen gebouwd. Voorjaarsnota 2026

31 van 59

Financiën De geplande werkzaamheden kunnen binnen de beschikbare budgetten en formatie worden uitgevoerd. Planning De ontwikkeling van de woningbouw is vertraagd door de uitgelopen onderhandelingen met een van de pandeigenaren. De verwachting is dat de woningbouwcorporatie begin 2027 gaat starten met de bouw van circa 30 woningen. Volgens planning is het totale project in 2032 gereed. 3.1.4 Spoorzone Liemers In de Liemers (Westervoort, Duiven, Zevenaar en Doesburg) werken we aan de realisatie van de verstedelijkingsopgave zoals deze is vastgelegd in de Woondeal Groene Metropool Regio (GMR), de GMR verstedelijkingsstrategie (vaststelling gemeenteraad 2021&2022), het GMR Regioarrangement (vaststelling gemeenteraad 2023) en het GMR NOVEX-ontwikkelperspectief. Spoorzone de Liemers (Westervoort-Duiven-Zevenaar) als inbreidingslocatie biedt potentieel ruimte voor de bouw van in totaal 4.000 woningen (waarvan een kleine 500 woningen in Westervoort) en ligt centraal in de voorgenomen fusiegemeente. Voor Westervoort zit een groot gedeelte van de Spoorzoneontwikkeling in reeds bestaande plannen (centrum) en bestuurlijk vastgelegde uitgangspunten zoals de gebiedsvisie Westervoort Noord. Financiën Op basis van het op te stellen projectplan worden de eventueel aanvullende en noodzakelijke financiële middelen duidelijk. Besluitvorming hierover volgt later op duidelijke go-no go momenten.

Planning Op basis van het op te stellen projectplan wordt de planning duidelijk. Besluitvorming hierover volgt op duidelijke go-no go momenten. 3.1.5 Inbreidingslocaties Het college wil de woningbouw versnellen om te voldoen aan de vraag naar de juiste woning op de juiste locatie. Naast de ontwikkeling van Westervoort Noord zetten we hier ondermeer ook in op inbreidingslocaties. In de Omgevingsvisie Westervoort is al benoemd dat er ruimte is voor (nieuwe) inbreidings, -, herstructurerings- en transformatielocaties. Op dit moment is het project Flierefluiter in ontwikkeling en wordt er gebouwd bij de Pals. Samen met de ontwikkelaar is een nieuw plan gemaakt voor Fort Geldersoord. Het project Nieuwhof is nog steeds in beeld om als woningbouw in combinatie met een gezondheidscentrum te ontwikkelen. De gemeenteraad heeft in 2023 middels een amendement aangegeven dat de locatie Achterse Weide als reguliere woningbouwlocatie opgepakt kan worden op een door het college geschikte termijn. Zodra er wenselijke en kansrijke woningbouwinitiatieven zich via de intaketafel kenbaar hebben gemaakt wordt ook hier medewerking aan verleend zodra de ambtelijke capaciteit hier voldoende ruimte voor heeft.

Voorjaarsnota 2026

32 van 59

Financiën In de Woonvisie Westervoort 2021 – 2030 is de omgeving van De Nieuwhof opgenomen als mogelijke inbreidingslocatie. In de Omgevingsvisie die op 27 september 2021 door de gemeenteraad is vastgesteld is opgenomen dat Westervoort in de toekomst een duurzaam thuis, een gezonde, sociale en veilige omgeving, een vitale economie en een goede bereikbaarheid voor haar inwoners wil realiseren. Een gezondheidscentrum past goed in die visie. Doel van de Woonzorgvisie Westervoort is om zelfstandig wonen voor alle doelgroepen mogelijk te maken en te houden. Dit veronderstelt voldoende en goede woningen voor de verschillende doelgroepen en de nabijheid van goede zorg en welzijnsondersteuning. De ontwikkeling van een gezondheidscentrum draagt hier aan bij. De wens is om een vervolg te geven aan het project door een gebiedsvisie op te stellen voor De Nieuwhof en omgeving. De gebiedsvisie moet een beeld geven van de opgave en de functionele en stedenbouwkundige ontwikkelingsmogelijkheden van het gebied. De gebiedsvisie vormt daarbij de basis voor eventuele ontwikkelprojecten. Bij de ontwikkeling van de gebiedsvisie willen we de omwonenden nadrukkelijk betrekken, maar ook andere partijen in het gebied (gebruikers en eigenaren). Ook de raad zullen we betrekken bij de kaders en de visie wordt ter vaststelling aan de raad aangeboden.

Via een kennisgeving aan de gemeenteraad is deze wens eerder aangekondigd (maart 2025). Het benodigd krediet wordt geraamd op circa €45.000 voor de stedenbouwkundige analyse en de ontwikkeling van de gebiedsvisie door een adviesbureau, incl de kosten voor communicatie en participatie en de inzet van ambtelijke uren. Planning De beoogde ontwikkeling van de Nieuwhof tot een project waar een gezondheidscentrum landt in combinatie met woningbouw was gepland te starten in 2027. De doorstart in de planvorming, op basis van de gebiedsvisie, is nu beoogd in 2027. Het project loopt volgens planning tot en met 2035. Speerpunt 3.2 Gezonde, sociale, en veilige leefomgeving De gemeente werkt aan een gezonde, sociale en veilige leefomgeving waarin inwoners zich thuis voelen en waar groen, mobiliteit en andere maatschappelijke thema's worden verbonden. Doel Onze gemeente heeft als doel dat iedere inwoner van Westervoort goed kan wonen en leven in een aantrekkelijke, veilige en goed toegankelijke omgeving. Risico's Wanneer gezondheid niet als randvoorwaarde wordt meegenomen in de fysieke leefomgeving, leidt dit tot: • hogere gezondheidsrisico’s; • sociale ongelijkheid; • minder leefbare wijken; • juridisch-bestuurlijke problemen; • extra maatschappelijke en economische kosten.

Voorjaarsnota 2026

33 van 59

Gezondheid vroegtijdig meenemen in ruimtelijke keuzes levert grote winst op voor mens, samenleving én toekomstbestendigheid. Planning De uitgangspunten van een gezonde, sociale en veilige leefomgeving worden bij ieder beleidsontwikkeling standaard meegenomen en meegewogen. Financiën Specifiek voor het Groen-blauw raamwerk wordt er budget aangevraagd om uitvoering te kunnen geven aan de uitvoeringsagenda. Participatie Het uitgangspunt is dat eenieder die wil maximaal gezond kan leven en wonen in de gemeente Westervoort. Hierbĳ wordt naar een aantrekkelĳke leefomgeving die de inwoners herkennen en waar ze zich thuis voelen gestreefd. Dit gebeurt samen met inwoners en andere maatschappelĳke partners. 3.2.1 Realiseren transitie naar definitief Omgevingsplan Een definitief omgevingsplan waarin alle gemeentelĳke verordeningen, regels voor de fysieke leefomgeving en bestemmingsplannen zĳn opgenomen. De komende jaren wordt het Omgevingsplan gevuld. Financiën Tot en met 2025 dekte het budget vanuit de gemeentebegroting en de extra middelen die vanuit het rijk komen de noodzakelijk uitgaven. Voor de jaren 2026, 2027, 2028 en 2029 is met de programmabegroting 2026-2029 extra budget ter grote van € 25.000 beschikbaar gesteld om te komen tot één definitief omgevingsplan. Planning Definitief omgevingsplan inclusief een digitaal (landelijk werkend) systeem in 2031.

3.2.2 Actualiseren Omgevingsvisie De omgevingsvisie is gelet op nieuwe wetgeving vanuit het Rijk en ontwikkelingen in de Groene Metropool Regio toe aan een actualisatie. De ambities uit de bestaande visie worden gehanteerd en waar nodig verdiept. Financiën In de programmabegroting is voor de actualisatie een krediet opgenomen € 150.000 opgenomen. Dit omdat er projectleiderscapaciteit zal moeten worden ingehuurd en de Omgevingsvisies digitaal zullen moeten worden opgesteld volgens de eisen uit de Omgevingswet. Eveneens zal een planMer-beoordeling moeten plaatsvinden. Planning In 2026 wordt de scope van de actualisatie bepaald, inclusief de benodigde middelen en inzet. Dit wordt vastgelegd in een bestuursopdracht. De raad wordt in het proces richting een geactualiseerde Omgevingsvisie betrokken.

Voorjaarsnota 2026

34 van 59

3.2.3 Groen-blauw raamwerk Het Regioarrangement GMR Arnhem-Nijmegen is door alle regiogemeenten vertaald in een uitvoeringsagenda Groen-Blauwraamwerk met een gebiedsgerichte aanpak. In de Liemers zijn 3 belangrijke deelgebieden benoemd: Het Liemers Broek, de ontwikkeling van uitloopgebieden tussen Westervoort en Duiven en het gebied tussen Duiven, Groessen, Loo en Zevenaar. Ook wel groene scheg genoemd. Derde deelgebied is de verdere ontwikkeling van de Gelderse Poort (gebied langs de rivier van Spijk tot Doesburg). In de uitvoeringsagenda wordt aangegeven op welke manier, met welke ideeën, initiatieven en projecten en met welke partners de gemeente landschap, natuur, cultuurhistorie en ons landelĳk gebied wil versterken. Voor Westervoort zijn de opgaven groene scheg en Gelderse Poort van belang. Financiën Budget € 10.000 voor de groene scheg. Dit betreft procesgeld voor de opstartfase. Planning Voor de groene scheg start samen met de betrokken partners een vervolgopdracht om een toekomstbestendig ontwikkelingsperspectief -en handelingsperspectief op te stellen voor het gehele gebied. Voor de Gelderse Poort loopt het Rijkstraject van Ruimte voor de rivier 2.0. Dit kent geen harde eindplanning. Het project Rivierklimaatpark IJsselpoort kent een voorlopige looptijd tot 2035. Speerpunt 3.3 Vitale economie Het versterken van de lokale en regionale economie van Westervoort.

Doel Westervoort streeft naar een aantrekkelijk, levendig en toekomstbestendig economisch klimaat waarin ondernemers zich kunnen ontwikkelen en vestigen. Het winkelgebied wordt versterkt en de werkgelegenheid blijft behouden zodat het voorzieningsniveau voor inwoners op peil blijft en de leefbaarheid wordt vergroot. Risico's 1. Marktonzekerheid: Onzekerheid over de marktvraag en economische ontwikkelingen; 2. Netcongestie en energievoorziening: Beperkingen in het elektriciteitsnet kunnen economische groei en vestiging van bedrijven vertragen; 3. Bereikbaarheid onder druk: Toenemende automobiliteit kan leiden tot verminderde bereikbaarheid van bedrijventerreinen; 4. Ontnemen subsidies: Bij niet tijdig realiseren bestaat de kans dat reeds uitgegeven subsidies terug moeten worden betaald; 5. Vertraging in procedures: Juridische procedures kunnen de ontwikkeling van bedrijventerreinen vertragen; 6. Druk op voorzieningsniveau: Bij vertraging of stagnatie centrumontwikkeling ontstaat een laag voorzieningsniveau.

Voorjaarsnota 2026

35 van 59

Planning De komende jaren wordt vanuit de Regionaal Programma Werklocaties (RPW) 2025-2028 binnen de Groene Metropoolregio (GMR) samen verder gewerkt. Voor Het Ambacht loopt de BIZ-periode tot en met 2028. Financiën De gemeente investeert in gebiedsontwikkeling, infrastructuur, energienetwerken en bedrijventerreinen. Financiering komt uit gemeentelijke middelen, regionale samenwerkingen en bijdragen van private partijen. De gemeente maakt ook gebruik van provinciale en regionale programma’s waar mogelijk gebruik wordt gemaakt van subsidies. De benodigde financiën zijn inzichtelijk gemaakt bij de verschillende activiteiten. Participatie De gemeente Westervoort betrekt bewoners, ondernemers en andere belanghebbenden actief bij ruimtelijke en economische ontwikkelingen. Door middel van participatie wordt input opgehaald, draagvlak vergroot en de kwaliteit van plannen verbeterd. De gemeente zet in op een open en transparant proces, waarbij belanghebbenden tijdig worden geïnformeerd en waar mogelijk kunnen meedenken en meepraten. Hierbij wordt gebruikgemaakt van verschillende vormen van participatie, passend bij de aard en fase van het project. 3.3.1 Centrum Westervoort De gemeente investeert in het centrum door het winkelgebied aantrekkelijker te maken en het voorzieningsniveau te verhogen.

Financiën Plankosten worden gedekt vanuit beschikbare budgetten en bijdragen van vastgoedeigenaren. Investeringen in de openbare ruimte worden gefinancierd via gemeentelijk krediet en subsidies. Planning Verschuiving in het winkelvlekkenplan zijn gaande. Dit wordt in 2026 afgerond. Q2 2026 is de realisatie gestart met de openbare ruimte van het centrum. In 2027 wordt gestart met het bouwen van woningen. 3.3.2 Het Ambacht Westervoort versterkt het bedrijventerrein Het Ambacht. We zetten in op de kwaliteit en aantrekkelijkheid. Dit doen we in nauwe samenwerking met ondernemers en veiligheidspartners om een schoon en veilig bedrijventerrein te creëren en te behouden. Financiën Ondernemers investeren zelf en de gemeente ondersteunt met beperkte inzet. Planning Het project is in 2024 gestart en loopt door tot en met 2028 (BIZ-periode).

Voorjaarsnota 2026

36 van 59

Speerpunt 3.4 Bereikbaarheid Vanuit duurzame mobiliteit en de energietransitie wil de gemeente ontwikkelingen stimuleren die bijdragen aan de bereikbaarheid en maatschappelijke deelname van haar inwoners. Doel De gemeente wil een kwalitatieve, schone, duurzame en gezonde leefomgeving behouden en versterken door in te zetten op lopen, fietsen en het gebruik van openbaar vervoer. Risico's Op de doorgaande wegen in de gemeente is het druk (intensiteiten zĳn hoog). Bĳ de ontwikkeling van inbreiding- en uitbreidingslocaties is er daarom nog meer aandacht nodig om duurzame mobiliteit en bereikbaarheid voor de langere termijn te borgen. Planning Om mobiliteit duurzaam te oekomstige verbeteringen kunnen onder andere worden gezocht op het gebied van verkeersveiligheid, weginrichting, maar ook herkenbaarheid van routes en de bereikbaarheid van het buitengebied. Daarnaast is er aandacht voor de toegankelĳkheid van de openbare ruimte en de bereikbaarheid van voorzieningen voor verkeersdeelnemers met een beperking. Ook houdt de gemeente de doorstroming van het verkeer in de gaten. Financiën De benodigde financiën zijn inzichtelijk gemaakt bij de verschillende activiteiten. Participatie Voor de verschillende mobiliteitsthema’s wordt de samenleving bevraagd volgens het stappenplan participatief werken.

3.4.1 Mobiliteitsvisie De mobiliteitsvisie Westervoort 2040 schetst de toekomst van mobiliteit in onze gemeente. In de Uitvoeringsagenda Mobiliteit 2026-2029 staan de uit te voeren onderzoeken en de aanpassingen aan de gemeentelijke infrastructuur om de vastgestelde visie op mobiliteit te kunnen realiseren. Urgentie, financiële haalbaarheid, koppelkansen met andere projecten en/of onderhoud, en ambtelijke capaciteit worden hierin weergegeven. De mobiliteitsvisie draagt bij aan drie hoofdthema's, te weten verkeersveiligheid, actieve mobiliteit, en bereikbaarheid. Financiën We maken onderscheid tussen de uitvoering van maatregelen op kortere termijn (2026-2029) en uitvoering op langere termijn (2030-2040). Daarnaast zijn er continu lopende projecten die op regelmatige basis worden opgepakt. Mogelijke kosten- en opbrengsten betreffen: • Jaarlijks budget - voor enkele langer lopende acties; • Kosten onderzoek - de uitkomsten bepalen welke maatregelen mogelijk zijn. Hiervoor wordt separaat krediet aangevraagd; • Bouwkosten - bijvoorbeeld voor planvoorbereiding, grondaankopen, projectleiding, voorbereiding, advisering, toezicht (VAT);

Voorjaarsnota 2026

37 van 59

•

Cofinanciering - subsidies, vooral acties die bijdragen verbetering van de verkeersveiligheid en fietsstimulering maken kans. Soms zijn er ook geen aanvullende kosten, zoals bijvoorbeeld voor lobby en onderhoud. Planning Realisatie doelen en ambities mobiliteitsvisie in 2040. Speerpunt 3.5 Klaar voor de toekomst De gemeente maakt zich klaar voor de toekomst door energie te besparen, duurzame energie te gebruiken, goed om te gaan met water en natuur en afval opnieuw te gebruiken. Binnen dit speerpunt valt het Programma Duurzaamheid met de volgende programmalijnen: • Energietransitie; • Klimaatadaptatie; • Circulariteit. Doel Generieke doelstelling programma duurzaamheid: • beschikbaarheid en leveringszekerheid van grondstoffen en energie; • beheersbaar houden van energielasten; • versterken van de lokale economie door onze bedrijven(terreinen) toekomstbestendig te maken; • meer onafhankelijk maken van geopolitieke ontwikkelingen; • aanpassen aan en beperken van klimaatverandering; • versterken van leefkwaliteit en brede welvaart. Risico's • Samenwerking tussen inwoners, bedrijven, onderwijs en overheid; Het is een risico dat deze samenwerking onvoldoende op gang komt en dat programmadoelen niet worden gehaald.

Daarom communiceert de gemeente duidelijk en consequent om draagvlak voor maatregelen te behouden en te versterken (dit is geen risico maar wat we doen om het risico te beheersen). • Landelijke ontwikkelingen (Opmerking HG - zoals?) kunnen dit draagvlak beïnvloeden; • Ook kan netcongestie projecten voor duurzame energie, elektrificatie en aardgasvrij bouwen vertragen. Planning Wettelĳke doelstellingen, ambitiedocumenten en onderliggende programmeringen leiden tot meer concrete activiteiten voor de komende 4 jaar en een programmering op hoofdlĳnen richting 2050. Aandachtspunt hierbĳ is dat externe ontwikkelingen regelmatig leiden tot bĳsturing van planningen. Dit vereist flexibiliteit in de programmering. Financiën De benodigde financiën zijn inzichtelijk gemaakt bij de verschillende activiteiten.

Voorjaarsnota 2026

38 van 59

Participatie De gemeente betrekt inwoners, bedrijven en maatschappelijke organisaties actief bij het programma via communicatie, participatie en samenwerking. Dit gebeurt onder andere via het platform Samen1Nergie, overleg met ondernemersverenigingen en het betrekken van een klankbordgroep en juniorklankbordgroep bij nieuw beleid. 3.5.1 Realiseren van een 95% Energie neutrale gemeente in 2050 In 2050 wil onze gemeente energieneutraal zijn. Dit betekent veel energie besparen en zelf duurzame energie opwekken, zoals met zon en wind. Financiën Voor de uitvoering van de programmalĳn Energietransitie heeft de raad structureel procesgeld beschikbaar gesteld. Daarnaast zĳn er Klimaatgelden van Rĳkswege beschikbaar gekomen waardoor er in totaal een budget beschikbaar is van € 128.000. Planning In 2050 is de gemeente voor 95% energieneutraal ten opzichte van 1990. 3.5.2 Realiseren van een klimaatbestendige en water robuuste gemeente in 2050 In het jaar 2050 is de gemeente 100% klimaatbestendig en water robuust voor een T100 bui. Dat is een extreme, theoretische regenbui die statistisch gezien eens in de 100 jaar voorkomt Financiën Voor de uitvoering van de programmalĳn Klimaatadaptatie is totaal € 823.720 ter beschikking gesteld tot en met 2027. Het Beleidskader Biodiversiteit is dit jaar vastgesteld.

Het belang en de erkenning van een voortvarende start van de uitvoering werd bij de raadsbehandeling breed gedeeld. Het beschikbaar stellen van financiële middelen vindt plaats op basis van de door het college vast te stellen Uitvoeringsagenda. De raad heeft de wens uitgesproken om vooraf deze vaststelling inzicht te krijgen in deze Uitvoeringsagenda waarmee de financiële vertaling en integrale afweging hiervan plaatsvindt in de voorjaarsnota 2027. Om wel de voortgang erin te houden wordt nu alvast een startkapitaal gevraagd van € 20.000. Planning Bij de inrichting van en bij de beheersplannen van de openbare ruimte en ook bij de realisatie van gebouwen wordt hier rekening mee gehouden. Het uitgangspunt is realisatie in 2050. 3.5.3 Realiseren van 100% Circulariteit in 2050 Onze gemeente en inwoners zijn in 2050 100% circulair. Afval bestaat niet meer en wordt een grondstof.

Voorjaarsnota 2026

39 van 59

Financiën Voor de uitvoering van de programmalĳn Circulariteit is er € 18.000 beschikbaar. Planning In 2050 werkt onze gemeente voor 100% circulair.

Wat mag het kosten? Bij dit onderdeel wordt het overzicht van de ontwikkeling van het financieel meerjarenperspectief voor dit programma gepresenteerd. De beginstand van deze voorjaarsnota op basis van de oorspronkelijke begroting en de financiële verwerking van de raadsbesluiten voor deze voorjaarsnota en de voorgestelde begrotingswijzigingen. Het blijkt dat de financiële polsstok van de gemeente minder ver reikt dan de ambities. Om de raad volledig inzicht te geven is in de bijlagen het overzicht opgenomen van niet gehonoreerde voorstellen. Dit zijn voorstellen voor budgetaanpassingen waarvan het college van mening is dat deze gelet op de financiële kaders niet haalbaar zijn. Programma Omgeving Primitieve begroting 2026-2029

Begroting Begroting Begroting Begroting Begroting 2026 2027 2028 2029 2030 -3.674

-3.883

-3.645

-3.621

-3.623

-671

-55

-5

-4.345

-3.938

-3.650

-3.626

-3.628

-17

-29

-22

Bijdrage 1Stroom - aanpassing begroting 2027-2030

Bouwleges - actualisatie inkomsten

-80

correctie boeking Schone stromen

-7

Gemeentefonds - verwerking decembercirculaire 2025

-9

Implementatie omgevingswet correctieboeking

-30

The Economic Board - Toetredingskosten

-8

-17

Bestaand beleid - actualisatie

-26

Mobiliteitsvisie - parkeeronderzoek en parkeerplan

-60

Zwerfafval - vergoeding ophalen

Totaal mutaties voorjaarsnota

-42

-4.387

-3.845

-3.614

-3.613

-3.615

Tot de VJN Beginstand voorjaarsnota Mutaties voorjaarsnota Autonome ontwikkelingen

Eindstand voorjaarsnota

Toelichting voorgestelde financiële bijstellingen In de volgende tabel worden de begrotingswijzigingen met een financieel effect > € 10.000 toegelicht. De overige kleinere wijzigingen zijn als een totaalregel opgenomen.

Voorjaarsnota 2026

40 van 59

Voorgestelde begrotingswijziging

Begroting Begroting Begroting Begroting Begroting 2026 2027 2028 2029 2030

Autonome ontwikkelingen Bijdrage 1Stroom - aanpassing 0 75 75 75 75 begroting 2027-2030 De bijdrage van de gemeente Westervoort valt hoger uit ten opzichte van de begroting 20262029. Dit bestaat uit 3 onderdelen: - De kosten van de al goedgekeurde formatie in het sociaal domein; - De toename in de salariskosten door aanpassing van de CAO. Dit werkt cumulatief door voor de volgende jaren; - In de begroting van 1Stroom worden vanaf 2027 de verwachte kosten van grondexploitaties aan Westervoort doorgerekend. Deze kosten worden budgettair neutraal opgenomen binnen het complex van Westervoort-Noord. Deze kosten worden direct bijgeschreven op de boekwaarde. De oorsponkelijk bijgeraamde € 75.000 was niet doorbelast. Dit levert een voordeel op in programma 3 van € 75.000. Bij de jaarrekening worden de werkelijke kosten in rekening gebracht. Bouwleges - actualisatie inkomsten

-80

Door de toename van de bouwactiviteiten in het plan Westervoort-Noord ontstaan er extra legesinkomsten. Hiertgenover staan wel hogere kosten voor bouwtoezicht en vergunningverlening. Deze kosten zijn voorlopig onder het kopje 'Nieuw beleid - niet gehonoreerde voorstellen' geraamd. The Economic Board -8 -17 -17 -17 -17 Toetredingskosten In opdracht van de gemeenteraad heeft het college besloten om de gemeente Westervoort met ingang van het eerste kwartaal van 2026 opnieuw aan te melden voor het lidmaatschap van The Economic Board (TEB). Voor 2026 is met de TEB afgesproken dat Westervoort eenmalig de helft van de inwonerbijdrage betaalt. De bijdrage is afhankelijk van de vastgestelde inwonerbijdrage en het aantal inwoners. Overige kleinere bijstellingen

-9

-30

-7

Totaal Autonome ontwikkelingen

-17

-29

-22

Bestaand beleid - actualisatie Mobiliteitsvisie - parkeeronderzoek -60 30 30 0 0 en parkeerplan De gemeente krijgt steeds meer vragen en klachten over parkeren in woonwijken, maar mist inzicht in de parkeerdruk en heeft nog geen parkeerbeleid. Hierdoor is het voor bewoners onduidelijk wat zij kunnen verwachten en bestaat het risico op ongelijke beslissingen. Om dit sneller aan te pakken, wordt voorgesteld om het al beschikbare budget voor parkeeronderzoek en parkeerbeleid (beide € 30.000) niet pas in 2027 en 2028, maar al in 2026 in te zetten. Zo kan sneller duidelijkheid en structuur worden geboden bij parkeervraagstukken. Zwerfafval - vergoeding ophalen

Sinds 2025 worden de kosten voor zwerfafval gedekt via de UPV-SUP-vergoeding. Deze inkomsten waren nog niet opgenomen in de begroting en worden in de Voorjaarsnota vanaf 2026 structureel toegevoegd. Omdat naar verwachting slechts 90% van de producentenbijdragen wordt uitgekeerd, komt de vergoeding in 2026 uit op € 34.500. Hiermee worden de zwerfafvalkosten volledig gedekt, zonder inzet van extra gemeentelijke middelen. Overige kleinere bijstellingen Totaal Bestaand beleid - actualisatie

-26

Totaal voorgestelde bijstellingen

-42

Voorjaarsnota 2026

41 van 59

Programma 4 - Algemene dekkingsmiddelen Inleiding Algemene dekkingsmiddelen zijn inkomsten van een gemeente die niet aan een specifiek bestedingsdoel zijn gebonden en vrij besteedbaar zijn. Ze vormen de basis voor de financiering van gemeentelijke taken, met als voornaamste bronnen de algemene uitkering uit het gemeentefonds en lokale belastingen. In tegenstelling tot 'specifieke dekkingsmiddelen' (gelden van het Rijk voor een bepaald doel, zoals jeugdzorg), kan de gemeenteraad met algemene dekkingsmiddelen zelf bepalen waaraan het geld wordt uitgegeven. In onze gemeente vallen onder de Algemene Dekkingsmiddelen: • Onroerende Zaak Belastingen; • Toeristenbelasting; • Uitkering uit het Gemeentefonds; • Beleggingen (dividend); • Overige Algemene Dekkingsmiddelen (rente interne financiering). Externe ontwikkelingen Er zijn geen bijzondere externe ontwikkelingen te melden. Wat willen we bereiken? We willen een financieel gezonde gemeente voor nu en in de toekomst zijn. Beleidskaders De belangrijkste gemeentelijke regelgeving op het gebied van financiën en planning & control betreft: • Controleverordening gemeente Westervoort 2025; • Financiële verordening gemeente Westervoort 2025; • Treasurystatuut gemeente Westervoort 2021.

• Op het gebied van belastingen en heffingen: • Legesverordening 2026; • Regeling kwijtschelding gemeentelijke belastingen 2026; • Verordening Onroerende-zaakbelastingen 2026.

Wat willen we bereiken en wat gaan we daarvoor doen? Speerpunt 4.1 Verantwoord financieel beleid Onze gemeente voert een verantwoord en stabiel financieel beleid met sluitende begrotingen, waarbinnen ruimte wordt gemaakt voor noodzakelijke en gewenste veranderingen van beleid en het opvangen van onvoorziene omstandigheden. Wij maken voortdurend een afweging tussen onze bestuurlijke ambities en de daarvoor beschikbare middelen. Doel We willen een financieel gezonde gemeente zijn en blijven, nu en in de toekomst zijn.

Voorjaarsnota 2026

42 van 59

Risico's Afhankelijkheid van de rijksbegroting. Planning Dit is een blijvend speerpunt voor onze gemeente, zeker gelet op de mogelijke herindeling per 1 januari 2029. Financiën De financiën zijn in belangrijke mate afhankelijk van het Rijk. De algemene uitkering uit het Gemeentefonds bepaalt in belangrijke mate onze financiële armslag. Daarnaast bieden de lokale heffingen mogelijkheden voor het generen van inkomsten voor de gemeente. Participatie Niet van toepassing. 4.1.1 Zorgen voor een financieel gezonde gemeente De gemeente stuurt op een stabiele en toereikende basis van algemene dekkingsmiddelen. De OZB-tarieven worden jaarlijks geïndexeerd conform de vastgestelde uitgangspunten. De ontwikkeling van de algemene uitkering wordt gevolgd via de circulaires van het Rijk. Het treasurybeheer is gericht op een zo gunstig mogelijk renteresultaat. Voor een nadere toelichting wordt verwezen naar de paragraaf Financiering. Planning Dit is een continu proces. Wat mag het kosten? Bij dit onderdeel wordt het overzicht van de ontwikkeling van het financieel meerjarenperspectief voor dit programma gepresenteerd. De beginstand van deze voorjaarsnota op basis van de oorspronkelijke begroting en de financiële verwerking van de raadsbesluiten voor deze voorjaarsnota en de voorgestelde begrotingswijzigingen.

Het blijkt dat de financiële polsstok van de gemeente minder ver reikt dan de ambities. Om de raad volledig inzicht te geven is in de bijlagen het overzicht opgenomen van niet gehonoreerde voorstellen. Dit zijn voorstellen voor budgetaanpassingen waarvan het college van mening is dat deze gelet op de financiële kaders niet haalbaar zijn. Programma Algemene dekkingsmiddelen Primitieve begroting 2026-2029

Begroting Begroting Begroting Begroting Begroting 2026 2027 2028 2029 2030 43.076

43.465

43.333

44.557

44.533

260

-41

-75

409

43.336

43.517

43.292

44.482

44.943

Autonome ontwikkelingen

159

221

329

284

Belastingen - actualisatie begroting

Doelgroepenvervoer - kostenstijging en inzet bestemmingsreserve

-90

-100

111

Tot de VJN Beginstand voorjaarsnota Mutaties voorjaarsnota

Voorjaarsnota 2026

43 van 59

Programma Algemene dekkingsmiddelen Autonome ontwikkelingen (vervolg) Gemeentefonds - verwerking decembercirculaire 2025

Begroting Begroting Begroting Begroting Begroting 2026 2027 2028 2029 2030 32

Gemeentefonds - voorjaarsnota Rijk 2026

-32

165

237

134

200

Bestaand beleid - actualisatie

400

Toegang jeugd - Hervormingsagenda

400

Totaal mutaties voorjaarsnota

484

159

221

329

284

43.820

43.676

43.513

44.811

45.227

Eindstand voorjaarsnota

Begroting Begroting Begroting Begroting Begroting 2026 2027 2028 2029 2030

Autonome ontwikkelingen Belastingen - actualisatie begroting

OZB-Woningen - structureel voordeel van € 50.000 door een gunstigere waardeontwikkeling dan verwacht en areaal uitbreiding. OZB-niet-Woningen - structureel voordeel van € 20.000 door een aantal bijzondere objecten waarvan de WOZ waarden door forse investeringen is gestegen en een afwijkende waardeontwikkeling. Hondenbelasting - structureel voordeel van € 14.000 als gevolg van de controle hondenbelasting in 2025. Doelgroepenvervoer - kostenstijging 0 -90 -100 111 0 en inzet bestemmingsreserve In de Voorjaarsnota 2025 is voorgesteld om de verwachte kostenstijging in 2027 en 2028 te dekken uit de bestemmingsreserve Doelgroepenvervoer. Op basis van de gewijzigde meerjarenbegroting van de BVO DRAN worden er in de jaren 2027 en 2028 lagere kosten voorzien dan begroot. Hierbij wordt er voorgesteld om dekking vanuit de reserve voor de jaren 2027 en 2028 te verlagen met € 90.000 in 2027 en € 100.000 in 2028. Voor 2029 kan er dekking uit de bestemmingsreserve doelgroepenvervoer ingezet worden voor een bedrag van € 111.000. Na deze inzet blijft er een tekort van € 9.300 in 2029 en € 157.500 in 2030. De lasten zijn opgenomen in programma 2 - Maatschappij, de dekking uit de reserve is onderdeel van programma 4 - Algemene dekkingsmiddelen.

Gemeentefonds - voorjaarsnota Rijk -32 165 237 134 200 2026 Uit de voorjaarsnota van het Rijk lijkt tot nu toe maar een kleine toevoeging aan de algemene uitkering te komen. Deze zal herrekend worden zodra de meicirculaire binnen is en deze zal dan als addendum worden toegevoegd bij de Voorjaarsnota. Overige kleinere bijstellingen

Totaal Autonome ontwikkelingen

159

221

329

284

Voorjaarsnota 2026

44 van 59

Voorgestelde begrotingswijziging

Begroting Begroting Begroting Begroting Begroting 2026 2027 2028 2029 2030

Bestaand beleid - actualisatie Toegang jeugd - Hervormingsagenda

400

Totaal voorgestelde bijstellingen

484

159

221

329

284

Voorjaarsnota 2026

45 van 59

Bijlagen In deze voorjaarsnota zijn de volgende bijlagen opgenomen: 1. Totaaloverzicht autonome ontwikkelingen; Deze bijlage geeft een totaaloverzicht van alle autonome ontwikkelingen. Autonome financiële ontwikkelingen zijn veranderingen in inkomsten of uitgaven waar de gemeente zelf weinig tot geen directe invloed meer op heeft. Ze ontstaan door externe factoren zoals wetgeving, economische trends of demografische verschuivingen. Het kan hierbij gaan om effecten van beleid van het: • Rijk - bijvoorbeeld de algemene uitkering uit het Gemeentefonds, bezuinigingen vanuit de rijksoverheid en nieuwe wetgeving; • Provincie - bijvoorbeeld op het gebied van subsidies; • Raad - financiële verwerking van reeds genomen raadsbesluiten; • Verbonden partijen - de gemeentelijke invloed is er bij de besluitvorming in het dagelijks/algemeen bestuur, daarna zijn wij verplicht de besluiten financieel te verwerken in onze begroting; • Inflatie en loonontwikkelingen - bijvoorbeeld stijgende prijzen voor energie, personeel en bouw; • Economische conjunctuur - een recessie leidt tot minder inkomsten uit OZB of grondverkoop, groei leidt juist trot meer opbrengsten, maar ook weer hogere kosten (inflatie, loonstijgingen); • Demografische ontwikkelingen - vergrijzing leidt tot meer zorgkosten, bijvoorbeeld binnen de Wet maatschappelijke ondersteuning (Wmo), bevolkingsgroei of krimp heeft invloed op de

belastinginkomsten en voorzieningen; • Ontwikkelingen in de zorg - bijvoorbeeld stijgende vraag naar jeugdzorg of Wmo-voorzieningen; • Renteontwikkelingen - veranderingen in rente op leningen leidt tot duurdere financiering van projecten. 2. Totaal overzicht overige financiële ontwikkelingen; In deze bijlage is het totaaloverzicht van alle in deze voorjaarsnota voorgestelde wijzigingen opgenomen. Het overzicht is gesplitst in voorstellen op het gebied van de actualisatie van het bestaande beleid en nieuw beleid. Bij de actualisatie van het bestaande beleid gaat het om is het bijstellen van eerder vastgesteld beleid op basis van nieuwe inzichten, omstandigheden of ontwikkelingen, zonder dat er sprake is van volledig nieuw beleid. Het gaat om aanpassingen die nodig zijn om beleid actueel, uitvoerbaar en realistisch te houden. Bij nieuw beleid gaat het om echt nieuwe taken die wij nog niet eerder uitvoerden. Het is beleid dat de gemeente bewust zelf ontwikkelt en invoert, en dat leidt tot nieuwe of aangepaste activiteiten met financiële gevolgen. Nieuw beleid ontstaat meestal door politieke keuzes van de gemeenteraad, bijvoorbeeld binnen een nieuwe coalitie of naar aanleiding van maatschappelijke ontwikkelingen. De financiële effecten (kosten en/of opbrengsten) worden apart zichtbaar gemaakt in de begroting, zodat duidelijk is welke keuzes de gemeente zelf maakt. 3.

Overzicht niet gehonoreerde voorstellen; Deze bijlage geeft inzicht in de voorstellen waarvan het college van mening is dat deze niet passen binnen de financiële kaders. Voorjaarsnota 2026

46 van 59

4. Overzicht voortgang bezuinigingen Financieel gezond; In deze bijlage is het actuele overzicht van de stand van zaken van het project Financieel gezond opgenomen. 5. Overzicht reserves; In deze bijlage is de actuele stand van de reserves opgenomen. Het overzicht is inclusief de in deze voorjaarsnota opgenomen voorstellen. Reserves zijn bedragen die de gemeente apart heeft gezet voor specifieke doelen of als buffer. In het overzicht staat per reserve: • het beginsaldo (start van het jaar); • stortingen en onttrekkingen; • het eindsaldo (einde van het jaar); • het doel of de bestemming van de reserve. Er wordt onderscheid gemaakt tussen: • algemene reserve - vrij besteedbaar, bedoeld als financiële buffer; • bestemmingsreserves - gereserveerd voor een specifiek doel. Het doel van een overzicht van reserves is om transparantie te bieden in de financiële positie van de gemeente en te laten zien hoeveel ruimte er is om tegenvallers op te vangen of nieuwe plannen te financieren.

Voorjaarsnota 2026

47 van 59

Bijlage 1 - Totaaloverzicht autonome ontwikkelingen Auitonome ontwikkeling

Begroting 2026

Begroting 2027

Begroting 2028

Begroting 2029

Begroting 2030

Belastingen - actualisatie begroting

Doelgroepenvervoer - kostenstijging en inzet bestemmingsreserve

-90

-100

111

Gemeentefonds - verwerking decembercirculaire 2025

Gemeentefonds - voorjaarsnota Rijk 2026

-32

165

237

134

200

Totaal Algemene dekkingsmiddelen

159

221

329

284

-174

Bijdrage 1Stroom - aanpassing begroting 2027-2030

-383

-352

-427

-650

De Nieuwhof - stijging kosten

-78

-16

Huisvesting - actualisatie belastingen

-12

Raad - apparatuur nieuwe raadsleden

-11

VGGM brandweer - verhoging bijdrage

-55

-264

-555

-524

-599

-822

Ambulantiseringsmiddelen Arnhem Aanpassing op basis van regioafspraken

228

BBZ Buig - indexatie bijstanduitkeringen

Beschermd wonen - uitstel

425

325

Bestrijding eenzaamheid - suicide preventie

-9

Doelgroepenvervoer - kostenstijging en inzet bestemmingsreserve

100

-120

-157

Maatwerkvoorzieningen Jeugd indexering

-360

Maatwerkvoorzieningen Wmo Indexering

-355

-510

-670

Mantelzorg - gelijkstelling waardering gemeenten

-20

MGR - actualisatie begroting

Algemene dekkingsmiddelen

Bestuur 1Stroom - formatie Sociaal Domein

Digitale dienstverlening - kosten Dimpact

Totaal Bestuur Maatschappij

-60

-94

-181

169

Openbaar basisonderwijs indexering kosten bouw IKC de Brug

-9

RSD exploitatie - autonome ontwikkeling

-4

-251

-244

-23

-38

VGGM - actualisatie begroting GGD

-32

-280

Voorjaarsnota 2026

48 van 59

Auitonome ontwikkeling

Begroting 2026

Begroting 2027

Begroting 2028

Begroting 2029

Begroting 2030

Wmo hulpmiddelen - bijraming budget

-15

Totaal Maatschappij

-559

-611

-1.009

-950

-1.025

Bijdrage 1Stroom - aanpassing begroting 2027-2030

Bouwleges - actualisatie inkomsten

-80

correctie boeking Schone stromen

-7

Gemeentefonds - verwerking decembercirculaire 2025

-9

Implementatie omgevingswet correctieboeking

-30

The Economic Board Toetredingskosten

-8

-17

Totaal Omgeving

-17

-29

-22

Totaal autonome ontwikkelingen

-756

-978

-1.340

-1.241

-1.584

- waarvan incidenteel

198

-7

-9

-35

- waarvan structureel

-833

-1.176

-1.333

-1.232

-1.549

Omgeving

Voorjaarsnota 2026

49 van 59

Bijlage 2 - Totaaloverzicht overige financiële bijstellingen Bestaand beleid - actualisatie Bestaand beleid - actualisatie

Begroting 2026

Begroting 2027

Begroting 2028

← Vorig deel Volgend deel →

De tekst is automatisch uit het bestand gehaald en kan afwijken van het origineel (kolommen, tabellen en koppen lopen door elkaar). Het officiële stuk bij de gemeente is leidend. Bron: https://api1.ibabs.eu/publicdownload.aspx?site=Westervoort&id=0986ccc1-08cf-4ff2-8ea2-6fc31b9c28e0