20241111-rv-programmabegroting- 2025-2028-bijlage-2-programmabegroting (aangepast nav leeswijzeravond)

€ 34.200 € 116.000 € 129.191 € 4.100 € 460.019

€ 57.332 € 143.000 € 136.520 € 4.100 € 513.919

€ 9.990.650 € 2.893.939

€ 10.517.000 € 3.183.236

€11.623.161 € 3.224.400

€ 8.003 € 87.197 €0

€ 8 .000 € 96.000 €0

€ 8.000 € 96.000 €0

Programmabegroting Westervoort 2025-2028 - 3.6 Verbonden partijen

83

Gemeenschappelijke regelingen Samenwerking De Liemers (Programma 1) Partijen Bestuurlijk belang

Financieel belang

Omvang eigen vermogen ultimo 2024 Omvang eigen vermogen ultimo 2025 Omvang vreemd vermogen ultimo 2024 Omvang vreemd vermogen ultimo 2024 Resultaat 2025 Ontwikkelingen Risico's

De gemeenten Duiven, Westervoort en Zevenaar. Het Algemeen Bestuur van de gemeenschappelijke regeling bestaat uit de colleges van de drie deelnemende gemeenten. Elke gemeente heeft in het bestuur een stem. Op basis van de afgesproken verdeelsleutels worden de kosten van de samenwerkingsorganisatie aan de drie gemeenten doorbelast. Voor de gemeente Westervoort is de bijdrage voor het jaar 2025 vastgesteld op een bedrag van € 2.745.760. € 82.070 € 57.070 € 5.692.174 € 5.279.200 €0 Niet van toepassing De exploitatielasten incl. eventueel niet begrote kosten worden volledig door de drie deelnemende gemeenten gedragen. Er wordt jaarlijks een begroting opgesteld die via twee tussenrapportages wordt gemonitord. Afwijkingen ten opzichte van de begroting worden dan voorgelegd aan het bestuur en aan het bestuur van de deelnemende gemeenten.

Veiligheids- en Gezondheidsregio Gelderland-Midden (Alle programma's, zie programma 1) Partijen

Bestuurlijk belang

Financieel belang

Omvang eigen vermogen ultimo 2024 Omvang eigen vermogen ultimo 2025 Omvang vreemd vermogen ultimo 2024

De gemeenten Arnhem, Barneveld, Doesburg, Duiven, Ede, Lingewaard, Nijkerk, Overbetuwe, Renkum, Rheden, Rozendaal, Scherpenzeel, Wageningen, Westervoort en Zevenaar. VGGM kent een dagelijks en een algemeen bestuur. Elke gemeente heeft in het algemeen bestuur een stem. De gemeente Westervoort levert twee van de 30 leden van het Algemeen Bestuur. De bijdrage van de gemeente Westervoort bestaat voor een deel uit de brandweer/bevolkingszorg en een deel voor publieke gezondheid (GGD, Rijksvaccinatieprogramma en zorg 0-4 jarigen). Voor 2025 is de bijdrage voor brandweer en bevolkingszorg € 914.000 en € 17.000 = € 931.000. De bijdrage voor publieke gezondheid bedraagt € 639.000. Dat bedrag is als volgt opgebouwd: € 377.000 voor de GGD, € 221.000 voor de Jeugdgezondheidszorg en € 41.000 voor het Rijksvaccinatieprogramma. € 6.527.000 € 6.302.000 € 57.090.000

84

Omvang vreemd vermogen ultimo 2025 Resultaat 2025 Ontwikkelingen

Risico's

Programmabegroting Westervoort 2025-2028 - 3.6 Verbonden partijen

€ 58.539.000 €0 Op 20 januari 2021 heeft het Algemeen Bestuur de verdeelsleutel GF-OOV sub cluster brandweer als gezamenlijke oplossingsrichting gekozen (GF=Gemeentefonds, OOV=Openbare Orde en Veiligheid). De consequentie van een eventuele aanpassing van de verdeelsleutels is dat dit voor de ene gemeente tot een financieel voordeel kan leiden en voor een andere gemeente tot een nadeel. Het Algemeen Bestuur heeft gekozen voor een overgangsmodel waarin de gemeente in drie jaar toegroeien naar de nieuwe bijdrage. De hiervoor beschreven ontwikkeling vormt een risico. Er is een regionaal controllersoverleg actief dat regelmatig overlegt met de VGGM over de financiële positie.Dit risico is opgenomen in de paragraaf weerstandsvermogen onder de overige risico's van € 2,1 miljoen.

Streekarchivariaat de Liemers en Doesburg (Programma 2) Partijen

Bestuurlijk belang

Financieel belang

Omvang eigen vermogen ultimo 2024 Omvang eigen vermogen ultimo 2025 Omvang vreemd vermogen ultimo 2024 Omvang vreemd vermogen ultimo 2025 Resultaat 2025 Ontwikkelingen

Risico's

De gemeenten Duiven, Doesburg, Westervoort en Zevenaar. Daarnaast zijn de RID en RSD ook betrokken bij het Streekarchivariaat. Het Streekarchivariaat heeft een Dagelijks Bestuur en een Algemeen Bestuur. De gemeente Duiven levert een van de vier leden van het Algemeen Bestuur. De financiële bijdrage voor Westervoort 2025 bedraagt € 57.332. Deze bijdrage wordt bepaald op basis van het inwonersaantal en het aantal werkuren. €0 €0 € 35.143 € 34.100 €0 Streven is om meer aandacht te besteden aan de primaire taken. Ook zal de voorbereiding voor het opzetten van een e-depot de aandacht krijgen. Eventuele tekorten worden verhaald op de deelnemende gemeenten. De financiële omvang van de regeling is echter relatief klein en het risico wordt op nihil geschat.

Omgevingsdienst Regio Arnhem (Programma 3) Partijen Bestuurlijk belang Financieel belang Omvang eigen vermogen ultimo 2024

De Provincie Gelderland en 10 gemeenten. De wethouder is lid van het Dagelijks Bestuur en het Algemeen Bestuur. De bijdrage is € 143.000 en deze is gebaseerd op het werkpakket/ werkprogramma dat aan de ODRA is overgedragen. € 694.000

Programmabegroting Westervoort 2025-2028 - 3.6 Verbonden partijen

Omvang eigen vermogen ultimo 2025 Omvang vreemd vermogen ultimo 2024 Omvang vreemd vermogen ultimo 2025 Resultaat 2025 Ontwikkelingen

Risico's

85

€ 644.000 € 4.256.000 € 4.056.000 €0 Er is veel in beweging in het werkveld van ODRA. De planning is dat vanaf 1 januari 2024 de omgevingswet en de Wet Kwaliteitsborging in werking treden en daarnaast vinden veranderingen plaats in de bevoegdheid voor bodemtaken. De bovengenoemde ontwikkelingen brengt een aantal financiële onzekerheden met zich mee, die op dit moment nog moeilijk zijn te kwantificeren.

Groene Metropoolregio Arnhem- Nijmegen (Programma 3) Partijen

Bestuurlijk belang Financieel belang

De deelnemende gemeenten zijn Arnhem, Beuningen, Berg en Dal, Doesburg, Druten, Duiven, Heumen, Lingewaard, Montferland, Mook en Middelaar, Nijmegen, Overbetuwe, Renkum, Rheden, Rozendaal, Westervoort, Wijchen en Zevenaar. De gemeente Westervoort levert een van de 18 leden van het Algemeen Bestuur. De bijdrage is gebaseerd op het inwoneraantal van 15.152. De inwonerbijdrage bestaat uit 2 componenten: bijdrage regiobureau 15.152 à € 2,77 per inwoner) = € 41.971

Omvang eigen vermogen ultimo 2024 Omvang eigen vermogen ultimo 2025 Omvang vreemd vermogen ultimo 2024 Omvang vreemd vermogen ultimo 2025 Resultaat 2024

bijdrage voor de vijf opgaven verbonden regio, productieve regio, circulaire regio, ontspannen regio en groene groei regio 15.152 à € 6,24 per inwoner) = € 94.548. € 100.000 € 100.000 € 4.939.880 € 4.843.380 €0

86

Ontwikkelingen

Risico's

Programmabegroting Westervoort 2025-2028 - 3.6 Verbonden partijen

De bijdrage die we in 2024-2027 nodig hebben voor de realisatie van de opgaven, is hoger dan in 2023. Dit heeft verschillende redenen. We hebben in 2021 en 2022 geïnvesteerd in het formuleren van ambities en maken van plannen, zeker bij relatief nieuwe opgaven zoals Ontspannen regio. Nu onze inzet steeds concreter wordt en we overgaan tot het organiseren van de uitvoering, vraagt dat meer middelen. Daarnaast zijn er speerpunten die we intensiever willen oppakken, zoals de gebiedsgerichte corridors bij Verbonden regio. En we hebben als regio ook nieuwe ambities en taken die we oppakken. Zoals bijvoorbeeld logistiek en het contractbeheer voor data over verkeersveiligheid. Voor de Circulaire regio wordt de verhoging van de inwonersbijdrage voor een groot deel verklaard door een andere reden. In 2022 zijn de projectkosten voor de inkoop van elektriciteit niet in de inwonersbijdrage opgenomen, maar apart verrekend door de gemeente Nijmegen. Vanaf 2023 zijn deze kosten wel in de inwonersbijdrage opgenomen. Per saldo levert deze mutatie geen lastenverzwaring op voor gemeenten. Tegenover de hogere kosten voor de opgaven, staat dat de verwachting dat we met de inzet van deze middelen ook meer investeringen in onze regio uit kunnen lokken. Denk bijvoorbeeld aan de stikstofgelden, de gelden die in het BO-MIRT beschikbaar komen en de klimaatgelden.

De bijdragen van de opgaven hangen, net als de inhoud daarvan, nauw met elkaar samen. Zo is de bijdrage voor logistiek verdeeld over de opgaven Circulaire, Verbonden en Productieve regio. Het groen-blauw raamwerk hangt nauw samen met de gebiedsuitwerking van de Verstedelijkingsstrategie. Het één kan niet zonder het ander. Niet van toepassing.

Euregio (Programma 1) Partijen

Bestuurlijk belang Financieel belang Omvang eigen vermogen ultimo 2023 Omvang eigen vermogen ultimo 2024 Omvang vreemd vermogen ultimo 2023 Omvang vreemd vermogen ultimo 2024 Resultaat 2024 Ontwikkelingen Risico's

61 gemeenten en andere publiekrechtelijke lichamen in het werkgebied Arnhem-Nijmegen, West-Veluwe, Zuid-West-Gelderland, delen van Noordoost-Brabant, het noordelijke deel van de provincie Limburg, de Kreis Kleve, de Kreis Wesel en de steden Duisburg en Düsseldorf. In dit werkgebied wonen 4,2 miljoen mensen. De gemeente Westervoort levert twee leden in het Algemeen Bestuur. De bijdrage van de gemeente Westervoort is € 4.100 en is berekend op basis van het inwoneraantal. Meest bekende stand € 2.441.983 Meest bekende stand € 2.366.032 Meest bekende stand € 1.613.389 Meest bekende stand € 1.613.389 Geraamd resultaat -/- € 75.951 Niet van toepassing. Het risico is beperkt tot de gemeentelijke bijdrage.

Bedrijfsvoeringsorganisatie Doelgroepenvervoer Regio Arnhem Nijmegen (Programma 2) Partijen

Alle gemeenten van de regio Arnhem en Nijmegen en Druten. Dit zijn in totaal 19 gemeenten.

Programmabegroting Westervoort 2025-2028 - 3.6 Verbonden partijen

Bestuurlijk belang Financieel belang Omvang eigen vermogen ultimo 2024 Omvang eigen vermogen ultimo 2025 Omvang vreemd vermogen ultimo 2024 Omvang vreemd vermogen ultimo 2025 Resultaat 2025 Ontwikkelingen Risico's

87

De gemeente Westervoort levert een lid in het Algemeen Bestuur. De financiële bijdrage voor 2025 bedraagt € 513.919 €0 €0 € 11.000.000 € 12.000.000 €0 Niet van toepassing. Het risico voor de gemeente Westervoort is van financiële aard, als de beoogde efficiencyvoordelen niet worden behaald of als meerdere gemeenten uit deze regio vervoersstromen gaan onttrekken aan deze regeling. Dit risico is opgenomen in paragraaf weerstandsvermogen in het bedrag van € 2,1 miljoen.

1Stroom (Alle programma's, zie programma 1) Partijen Bestuurlijk belang

Financieel belang

Omvang eigen vermogen ultimo 2024 Omvang eigen vermogen ultimo 2025 Omvang vreemd vermogen ultimo 2024 Omvang vreemd vermogen ultimo 2025 Resultaat 2025 Ontwikkelingen

Risico's

De gemeenten Duiven en Westervoort vormen samen 1Stroom. Het Algemeen Bestuur van de gemeenschappelijke regeling bestaat uit de colleges van de twee deelnemende gemeenten. Elke gemeente heeft in het bestuur een stem. De kosten van de fusieorganisatie minus de kosten voor de grondexploitaties en het afvalaanbiedstation van Duiven worden voor 62% ten laste gebracht van Duiven en voor 38% ten laste gebracht van Westervoort. Voor de gemeente Westervoort is de bijdrage voor het jaar 2025 vastgesteld op een bedrag van € 11.623.161. € 60.000 € 45.000 € 4.391.000 € 4.372.000 €0 De gemeentesecretaris is lid van het directieteam/directeur van 1Stroom en verantwoordelijk voor de organisatie. De organisatie bestaat uit 10 afdelingen welke aangestuurd worden door een manager. De personele risico's zijn benoemd in paragraaf Weerstandsvermogen.

Modulaire Gemeenschappelijke Regeling Regio Centraal Gelderland Partijen Bestuurlijk belang

Een elftal gemeenten in de regio Arnhem. Het Algemeen Bestuur van de gemeenschappelijke regeling bestaat uit een collegelid van deelnemende gemeenten. Elke gemeente heeft in het bestuur een stem.

88

Financieel belang

Omvang eigen vermogen ultimo 2024 Omvang eigen vermogen ultimo 2025 Omvang vreemd vermogen ultimo 2024 Omvang vreemd vermogen ultimo 2025 Resultaat 2025 Ontwikkelingen

Risico's

Programmabegroting Westervoort 2025-2028 - 3.6 Verbonden partijen

De MGR maakt deelbegrotingen voor de verschillende modules. Wanneer een gemeente er voor kiest deze module af te nemen deelt zij ook in de kosten. De kosten van de basistaken worden op inwonertal verdeeld. Voor de verdeling van de specifieke kosten per module is per module een verdeelsleutel bepaald. € 714.000 € 716.000 € 2.262.000 € 2.082.000 €0 Op 1 januari 2022 is de gewijzigde Wet Inburgering in werking getreden. Gemeenten zijn verplicht om aan statushouders (nieuwe instroom) een inburgeringsvoorziening aan te bieden. Vanaf 2022 is door de MGR de module Contractmanagement Inburgeringstrajecten ingevoerd. Niet van toepassing.

Deelnemingen N.V. Bank Nederlandse Gemeenten Partijen Bestuurlijk belang

Financieel belang

Omvang eigen vermogen ultimo 2024 Omvang eigen vermogen ultimo 2025 Omvang vreemd vermogen ultimo 2024 Omvang vreemd vermogen ultimo 2025 Resultaat 2025 Ontwikkelingen

Risico's

De Nederlandse staat, gemeenten, provincies en één hoogheemraadschap. De N.V. Bank Nederlandse Gemeente kent een Raad van Commissarissen, een Raad van Bestuur en Directeuren. Gemeente Westervoort is aandeelhouder. Gemeente Westervoort heeft 3.510 aandelen met een waarde van € 2,50 nominaal. Het totale belang is € 8.775. Jaarlijks wordt hierover dividend ontvangen. Meest recente stand bekend per ultimo 2023 € 4.615.000.000 Meest recente stand bekend per ultimo 2024 € 4.721.000.000 Meest recente stand bekend per ultimo 2023 € 107.459.000.000 Meest recente stand bekend per ultimo 2024 € 110.819.000.000 Meest recente resultaat is € 254.000.000 over 2023. De hoogte van de nettowinst is met onzekerheden omgeven, omdat de bank geen voorspelling kan doen over de ontwikkeling van de ongerealiseerde marktwaardeveranderingen. Een betrouwbare schatting van de nettowinst voor 2025 kan de bank daarom niet maken. Doordat de BNG als sectorbank actief is binnen de publieke sector loopt zij minder risico dan commerciële banken. Daarnaast is het financiële risico beperkt tot het ingelegde bedrag.

Alliander N.V. Partijen

Provincies en gemeenten.

Programmabegroting Westervoort 2025-2028 - 3.6 Verbonden partijen

Bestuurlijk belang Financieel belang

Omvang eigen vermogen ultimo 2024 Omvang eigen vermogen ultimo 2025 Omvang vreemd vermogen ultimo 2024 Omvang vreemd vermogen ultimo 2025 Resultaat 2025 Ontwikkelingen

Risico's

Alliander kent een raad van bestuur en een raad van commissarissen. De gemeente Westervoort heeft 145.643 aandelen. De gemeente Westervoort heeft 0,106% van het aandeelkapitaal en overeenkomstig stemrecht in de algemene ledenvergadering. Dit betreft 145.643 aandelen. Meest recente stand bekend per ultimo 2023 € 4.470.000.000 Meest recente stand bekend per ultimo 2024 € 4.570.000.000 Meest recente stand bekend per ultimo 2023 € 5.739.000.000 Meest recente stand bekend per ultimo 2024 € 6.122.000.000 Meest recente resultaat bekend betreft € 198.000.000 over 2022 De energietransitie vraagt om grote aanpassingen van het energiesysteem en vergt grootschalige investeringen. Om de benodigde investeringen te kunnen financieren is een verzoek gedaan aan de aandeelhouders tot versterking van de kapitaalstructuur. Duiven heeft besloten om deel te nemen in de reverse converteerbare hybride obligatielening. Het risico beperkt zich tot het ingelegde bedrag.

Vitens N.V. Partijen Bestuurlijk belang

Financieel belang Omvang eigen vermogen ultimo 2024 Omvang eigen vermogen ultimo 2025 Omvang vreemd vermogen ultimo 2024 Omvang vreemd vermogen ultimo 2025 Resultaat 2025 Ontwikkelingen

Risico's

89

Provincies en gemeenten. Vitens N.V. kent een raad van bestuur en een raad van commissarissen. Gemeente Westervoort is een van de aandeelhouders. Uitstaande aandelen gemeente Westervoort 16.023. Meest recente stand bekend per ultimo 2021 € 600.300.000 Meest recente stand per ultimo 2022 € 649.500.000 Meest recente stand bekend per ultimo 2021 € 1.387.800.000 Meest recente stand bekend per ultimo 2022 € 1.446.600.000 Meest recente resultaat bekend betreft € 27.200.000 over 2023 Het drinkwaterbedrijf Vitens zal naar verwachting geen dividend uitkeren vanwege de noodzaak van grote investeringen in de komende jaren. Het risico beperkt zich tot het ingelegde bedrag.

90

Programmabegroting Westervoort 2025-2028 - 3.7 Grondbeleid

3.7 Grondbeleid Inleiding Deze paragraaf bevat een doorkijk in de achtergronden en ontwikkelingen op het gebied van het grondbeleid en de grondexploitaties. De gemeentelijke grondexploitatie is een instrument voor de ontwikkeling en realisatie van ruimtelijke plannen. Het is de financiële vertaling van het ruimtelijke plan en wordt in de initiatieffase gebruikt om de economische haalbaarheid van een plan te kunnen vaststellen. In het vervolg van het traject is de bestuurlijk vastgestelde grondexploitatieberekening het kader voor de uitvoering. Met een gemeentelijke grondexploitatie voert de gemeente een functionele grondpolitiek en heeft daarbij een regierol. Het is een bedrijfsmatig proces, dat zich over de langere termijn voltrekt. Kenmerkend is het doen van omvangrijke voorinvesteringen die later in de tijd door gronduitgifte worden terugverdiend. Aan de actieve grondexploitatie zijn substantiële risico’s verbonden. De hoofdlijnen van het grondbeleid in Westervoort Voor het grondbeleid gelden de landelijke richtlijnen van het BBV (Besluit Begroting en Verantwoording). De richtlijnen zijn toegelicht in de "Notitie Grondbeleid in begroting en jaarstukken (2019)" van de Commissie BBV. Het lokale kader waarbinnen wordt geopereerd is de Nota grondbeleid, vastgesteld bij raadsbesluit van 14 april 2008.

De Nota kiest in beginsel voor “actief grondbeleid”, maar biedt mogelijkheden voor een gemeentelijke faciliterende rol, waar het risico grotendeels bij marktpartijen/initiatiefnemers ligt. De Nota grondbeleid wordt op dit moment aangepast, waarbij het huidige grondbeleid uit 2008 wordt gemoderniseerd. Waardoor het situationele grondbeleid meer invulling gaat krijgen. De gemeente kan meerdere rollen spelen bij een gebiedsontwikkeling. Van het louter faciliteren van particuliere initiatieven (reactieve rol) tot het zelf risicovol tot ontwikkeling brengen van gronden (initiërende rol). Financiële aspecten Het grondbeleid is er op gericht ten minste kostendekkend te zijn. Dit betekent dat alle kosten door de uiteindelijke opbrengsten worden gedekt. De ontwikkelrisico's liggen primair bij de gecontracteerde marktpartijen. Toch kunnen zich ook voor de gemeente onverwachte en onafwendbare tegenvallers voordoen. De algemene reserve is in die gevallen het "vangnet". Bij de bepaling van het vereiste minimumniveau is hiermee rekening gehouden. Lopende complexen grondexploitatie De gemeente kent een in omvang beperkte grondexploitatie. De Schans en De Clossei zijn de enige complexen in de grondexploitatie. Bij het complex de Schans zijn de gronden aan een ontwikkelende marktpartij verkocht.

De laatste actualisatie van dit project is dat het bestemmingsplan dat op 23 maart 2022 door de gemeenteraad was vastgesteld is vernietigt door de raad van state. Momenteel vindt beraad plaats hoe we nu verder te gaan en welke procedure daar eventueel voor doorlopen moeten worden. Bij het complex De Clossei wordt samen met woningcorporatie Vivare gewerkt aan de realisatie van sociale huurwoningen. Aan de Clossei worden 25 woningen gebouwd voor één- en tweepersoonshuishoudens. De gemeenteraad heeft het bestemmingsplan op 18 december 2023 vastgesteld. Kerncijfers grondexploitatie De Schans

Programmabegroting Westervoort 2025-2028 - 3.7 Grondbeleid

Complex (per 1-1-2024) De Clossei De Schans Totaal

Einddatum 31-12-2026 31-12-2026

91

Te Te Startwaarde Boekwaarde realiseren realiseren Eindwaarde voorziening 1-1-2024 kosten opbrengsten 1-1-2024 119 440 450 132 124 774 249 329 730 688 893 689 779 862 812

Bron: geactualiseerde grondexploitatie peildatum 1 januari 2024 (bedragen in € 1.000)

92

Programmabegroting Westervoort 2025-2028 - 3.7 Grondbeleid

Conclusie van bovenstaande cijfers is dat de reeds gedane investeringen in de grondexploitaties in totaal € 893.000 bedragen. Het resultaat van het complex De Schans en de Clossei is verliesgevend. Het verlies op startwaarde 1-1-2024 is € 812.184. Hierbij is gerekend met een rentepercentage van 2,0% (conform BBV). Dit betekent dat voor de op dat moment berekende en onafwendbare verliezen een volledig toereikende voorziening is getroffen. Maatregelen berekende risico's grondexploitatie in het weerstandsvermogen De Monte Carlo-analyse is ingezet om de effect(en) van de risico's op alle grondexploitaties te evalueren. In onderstaande tabel worden de uitkomsten van de financiële risico’s weergegeven in hun meest waarschijnlijke scenario (gemiddeld) en in het geval als de risico's tegen zitten (maximaal risico). Westervoort De Clossei De Schans Totaal

Startwaarde 2024 124 688 812

Maximum risico 9 53 62

Gemiddeld risico 1 27 28

Tabel Monte Carlo-analyse (bedragen x € 1.000) De uitkomsten van de Monte Carlo-analyse geven dat het gemiddelde risico bij de complexen negatiever uitpakken dan nu wordt begroot. Het risico bij De Schans is het grootste. Met deze verwachtingen is er over het geheel van de grondexploitaties een negatief weerstandsvermogen van zo'n € 28.000. Doorbelasting 1Stroom Een deel van de formatie van 1Stroom wordt gefinancierd vanuit de Westervoortse grondexploitaties. Deze doorbelasting van de Algemene Dienst naar de grondexploitaties is gebaseerd op werkelijk gemaakte uren. De doorbelasting zoals deze op dit moment plaatsvindt sluit dus aan op de daadwerkelijke ambtelijke inzet bij de complexen. Dit is in overeenstemming met de voorschriften vanuit het BBV (begroten op basis van werkelijke uren/reële inschatting uren) en de vennootschapsbelasting (belasting over de winst van grondexploitaties). Kaderstelling/beslispunten Budgetten jaarschijf 2024 Parallel aan de samenstelling van het jaarverslag/de jaarrekening wordt de gehele grondexploitatie geactualiseerd, en vervolgens één op één overgenomen in de paragraaf Grondbeleid van het jaarverslag. Daarbij wordt uitvoerig inzicht gegeven in de actualiteit van de grondexploitatie. In feite is de paragraaf grondbeleid van het jaarverslag het laatst geactualiseerde kader.

Vervolgens wordt in de overige documenten uit de financiële cyclus op basis van besluitvorming gerapporteerd. De voorcalculaties voor de jaarschijf 2024 e.v. zijn ontleend aan de laatst geactualiseerde grondexploitaties, opgesteld per peildatum 1 januari 2024. Daarmee is ons college geautoriseerd.

Programmabegroting Westervoort 2025-2028 - 3.8 Openbaarheid

93

3.8 Openbaarheid In het kader van de Wet Open Overheid zullen we de komende jaren werken aan het op orde brengen van onze informatiehuishouding en meer informatie actief openbaar maken. Daarnaast is er een Inrichtingskader Informatiebeheer in de maak waarin de uitgangspunten voor het op orde krijgen van de informatiehuishouding beschreven staan. Na vaststelling zal een definitief Routeplan Verbeteren Informatiehuishouding worden vastgesteld om de uitgangspunten in de praktijk te kunnen brengen. Dit zal onder andere betekenen dat medewerkers geïnformeerd en getraind worden. Een aantal andere zaken die in 2025 zullen worden opgepakt: • Op- en vaststellen van een handboek Kwaliteitszorg informatiebeheer; • Opstellen van een visie op zaakgericht werken; • Voorbereiding implementatie e-depot (zie separaat item over het e-depot in sectie Informatiebeleid). • Periodieke monitoring kwaliteit informatiebeheer; Het actief openbaar maken van de volgens de Woo verplichte informatiecategorieën zal stapsgewijs plaatsvinden. Daarbij houden we de wettelijk voorgeschreven fasering aan en waar mogelijk lopen we vooruit op de wettelijke fasering. Voor het publiceren zal zeer waarschijnlijk het platform iBabs gebruikt worden, nu de Rijksoverheid de stekker uit het PLOOI-platform heeft getrokken en alleen nog een Woo-(verwijs)index faciliteert.

De landelijke Woo-in zal verwijzen naar de betreffende URL’s van iBabs waar de informatiecategorieën van onze gemeente op zullen worden gepubliceerd. Tenslotte zullen we in 2025 in het kader van de Woo verder gaan met het optimaliseren van de afhandeling van Woo-verzoeken (in termen van tijdigheid en klantvriendelijkheid). Ook het beter vindbaar en meer toegankelijk maken van informatie heeft blijvend onze aandacht. Dit doen we samen met onze Woo-contactpersonen, het webteam en het klantcontactcentrum.

94

Programmabegroting Westervoort 2025-2028 - 3.9 Duurzaamheid

3.9 Duurzaamheid Voor het onderwerp duurzaamheid wordt verwezen naar programma 3 Omgeving (hoofdstuk 2.5). In de weergave over externe ontwikkelingen onderwerp duurzaamheid (hoofdstuk 2.5.1) én bij speerpunt een circulaire economie dichterbij brengen (hoofdstuk 2.5.2.B.1) worden de doelstellingen risico’s, planning, financiën en participatie van de gemeente t.a.v. het onderwerp duurzaamheid nader toegelicht.

Programmabegroting Westervoort 2025-2028 - Hoofdstuk 4 Financiële begroting

Hoofdstuk 4 Financiële begroting De financiële begroting bestaat uit een toelichting op: 4.1 Grondslagen (uitgangspunten opstellen meerjarenbegroting) 4.2 Financieel beeld 2025-2028 4.2.1 Financieel beleid 4.2.2 Financiële positie 4.3 Financiële exploitatie 4.3.1 Verloopoverzicht van de resultaten 4.3.2 Verschillenanalyse 4.3.3 Baten en lasten per taakveld 4.4 Balansen 2025 - 2028

95

96

Programmabegroting Westervoort 2025-2028 - 4.1 Grondslagen

4.1 Grondslagen Dit onderdeel gaat over de uitgangspunten die zijn gebruikt bij het opstellen van de (meerjaren)begroting 2025 - 2028.

a.

b.

c. d.

Uitgangspunten Loon- en prijsontwikkelingen Loonindexering Prijsindexering Rentepercentages geldleningen Rente kortlopende financiering Rente langlopende financiering Rentepercentages doorbelasting Rente omslagpercentage Overige uitgangspunten Ontwikkeling lokale lasten Volumegroei voor jeugd en WMO Uitkering uit het gemeentefonds

2025

2026

2027

2028

5,8% 3,45%

4,8% 3,18%

4,2% 2,6%

4,2% 2,5%

0,688%

0,688%

0,688%

0,688%

3,45% nee

3,18% 2,6% nee nee Meicirculaire 2024

2,5% nee

Programmabegroting Westervoort 2025-2028 - 4.2 Financieel beeld 2025 - 2028

97

4.2 Financieel beeld 2025 - 2028 4.2.1 Financieel beleid Een gedegen financieel beleid draagt bij aan een solide financiële positie op de korte en lange termijn. Beleidsmatig sturen we daarbij op drie pijlers: 1. Structureel en reëel sluitende (meerjaren)begroting. 2. Acceptabele schuldpositie. 3. Gezond weerstandsvermogen (risico's versus weerstandscapaciteit). In het onderdeel financiële positie zijn de pijlers uitgewerkt in de vorm van kengetallen. Resultaten Jaar

Resultaat VJN 2024 -173 446 -1.801 -1.267 -2.015

2024 2025 2026 2027 2028

Resultaat MJB 2025-2028 960 -2.517 -2.296 -1.518

In vergelijking met de Voorjaarsnota 2024 zijn de resultaten van 2025 en 2028 verbeterd. In hoofdstuk 4.3 zijn de belangrijkste ontwikkelingen in de totstandkoming van de resultaten 2025 2028 weergegeven. Structureel en incidenteel resultaat De begrotingsresultaten zijn te verdelen in een structureel en incidenteel resultaat. Het structureel resultaat is van belang bij het bepalen van het toezicht door de provincie. Ook vormt het een belangrijke pijler onder het financieel beleid van de gemeente. Uitgangspunt is dat structurele lasten zijn gedekt door structurele baten. Structureel en incidenteel resultaat Structureel resultaat Incidenteel resultaat Begrotingsresultaten 2024 - 2028

2024 -419 246 -173

2025 218 742 960

2026 -2.892 465 -2.517

2027 -2.164 -132 -2.296

2028 -1.528 10 -1.518

In onderstaande tabel is een toelichting gegeven op de incidentele begrotingsresultaten 2024-2028. Het saldo daarvan leidt tot de incidentele resultaten in de (meerjaren)begroting 2024-2028. Specificatie incidentele baten Mutaties reserves: TV 0.10 Onttrekking algemene reserve TV 0.10 Onttrekking BR Opschalingskorting TV 0.10 Onttrekking BR Bestuurskrachtmeting TV 0.10 Onttrekking BR Continuering jongerenwerk TV 0.10 Onttrekking BR Beschermd thuis TV 0.10 Onttrekking BR Corona re-integratie activerend werk

2024

2025

2026

58 500 22 45 75 90

425

2027

2028

98

Programmabegroting Westervoort 2025-2028 - 4.2 Financieel beeld 2025 - 2028

Specificatie incidentele baten TV 0.10 Onttrekking BR Onderwijsachterstandenbeleid TV 0.10 Onttrekking BR Doelgroepenvervoer Programma 1 Bestuur TV 0.3Snippergroen Programma 2 Maatschappij: TV 4.3 Leerlingenvervoer TV 6.1 Taakstelling nieuwkomers: SPUK TV 6.6 Doelgroepenvervoer Programma 3 Omgeving: TV 7.3 Afvalstoffenheffing: Mutatie voorziening TV 8.2 Grondexploitatie: De Schans TV 8.2 Grondexploitatie: De Clossei Resultaat incidentele baten

2024 27

2025 27

75

94

10

10

30 307 140

40

Specificatie incidentele lasten Mutaties reserves: TV 0.10 Toevoeging BR Continuering jongerenwerk Programma 1 Bestuur: TV 0.1 Bestuurlijke samenwerking - advieskosten TV 0.1 Raad - werving personeel TV 0.1 Raad - representatie TV 0.8 Overige lasten - bestuursopdracht sociaal domein TV 0.4 Datagedreven werken TV 0.3 Uitterweert 2 - achterstallig onderhoud TV 0.3 Dorpsplein 115 - achterstallig onderhoud TV 0.3 Creon - achterstallig onderhoud TV 0.3 Scouting - achterstallig onderhoud TV 0.4 Gemeentehuis - achterstallig onderhoud Programma 2 Maatschappij: TV 2.1 Civiele kunstwerken: Groot beton onderhoud TV 4.2 Bijzonder basisonderwijs: Opstellen IHP TV 4.2 Bijzonder basisonderwijs: Verhuiskosten TV 6.1 Taakstelling nieuwkomers: SPUK Programma 3 Omgeving: TV 2.1 Verkeersregelinstallatie: Vervangen VRI Brugweg TV 5.2 Overige terreinen: Accommodatiebeleid TV 8.3 Bouwen en wonen: Inhuur TV 8.2 Grondexploitatie: De Schans TV 8.2 Grondexploitatie: De Clossei Resultaat incidentele lasten

4.2.1 Financieel beleid 4.2.2 Financiële positie Conclusie financiële positie

2026 27

2027

2028

10

10

10

12

12

22

22

2027

2028

155

846

188 160 75 1.294

110 329 265 1.176

2024

2025

2026

12

-45 -22 -12 -25 -30 -82 -53 -12 -28 -31 -130

-82

-82

-30 -20 -60 -307 -24 -23 -40 -37 -590

-141 -75 -552

-329 -265 -701

-12

-12

-154

-12

Programmabegroting Westervoort 2025-2028 - 4.2.2 Financiële positie

99

De (meerjaren)begroting 2025-2028 is alleen voor 2025 structureel en reëel sluitend. Om ook de komende jaren sluitend te krijgen wordt het project Financieel gezond opgestart. Toelichting financiële positie De conclusie bij financiële positie is gebaseerd op de pijlers onder het financieel beleid en de wettelijk voorgeschreven kengetallen uit de BBV. Hierbij wordt gebruik gemaakt van de normeringstabel van de VNG. Deze hebben echter geen functie als normeringinstrument, maar betreffen signaalwaarden. Ook de ratio weerstandsvermogen is meegewogen bij het oordeel over de financiële positie. Voor de weging van de uitkomst is aansluiting gezocht bij de criteria uit ons eigen beleid. Kengetal ultimo jaar

Kengetallen 2026 2027

2028

-0,48%

-5,77%

-3,85%

-2,51%

58% 53%

80% 75%

84% 78%

83% 78%

< 90% 90-130% < 90% 90-130%

1,63

0,80

0,05

-0,45

> 1,0

0,8 - 1,0

< 0,8

0,37% 106%

0,28% 106%

0% 106%

0% 105%

< 20% 20-35% < 95% 95-100%

> 35% > 100%

13%

7%

3%

1%

> 50%

< 20%

2025 1 Structurele exploitatieruimte 2 Netto-schuldquote 3 Netto-schuldquote, gecorrigeerd voor alle verstrekte leningen 4 Weerstandsvermogen 5 Grondexploitatie 6 Belastingcapaciteit 7 Solvabiliteitsratio

Normen VNG Minst Neutraal Meest risicovol risicovol > 0% 0% < 0%

20-50%

> 130% > 130%

1. Structurele exploitatieruimte De beperkte structurele exploitatieruimte brengt met zich mee dat intensivering van bestaand beleid of nieuw beleid vraagt om bestuurlijke keuzes. Er specifieke onzekerheden waarvan zowel de omvang als de impact op de financiële huishouding nog onvoldoende geduid kan worden. De effecten kunnen zowel positief als negatief uitvallen. Voorbeelden hiervan zijn de grillige uitkeringen van het gemeentefonds, economische ontwikkeling (inflatie) en de maatregelen die gemeenten moeten uitvoeren om de kosten jeugdzorg beheersbaar te houden. 2,3. Netto-schuldquote De netto schuldquote geeft inzicht in het niveau van de gemeentelijke schuldenlasten ten opzichte van de eigen middelen (totale baten exclusief reserves). Hiermee geeft de indicator een beeld van de mate waarin de rentelasten en de afschrijvingen op de exploitatie drukken. Om inzicht te krijgen in hoeverre sprake is van doorlenen is de netto schuldquote zowel in- als exclusief doorgeleende gelden weergegeven. Doorgeleende gelden zijn gelden die de gemeente uitleent aan andere partijen. De schulden die hier tegenover staan, drukken niet op de begroting. De rente wordt doorberekend. Hoe lager het percentage van de schuldquote hoe beter. De schuldquote wordt lager door het niet volledig uitvoeren van het voorgenomen investeringsprogramma. 4.

Weerstandsvermogen Een gezond weerstandsvermogen is van belang om te weten in hoeverre de gemeente financiële tegenvallers (niet afgedekte risico’s) kan opvangen zonder dat de realisatie van de bestuurlijke ambities in het gedrang komen. De middelen die de gemeente hiervoor beschikbaar heeft wordt de weerstandscapaciteit genoemd. De kengetal weerstandsvermogen geeft de verhouding aan tussen de niet afgedekte risico’s en de weerstandscapaciteit. De ratio weerstandsvermogen daalt

100

Programmabegroting Westervoort 2025-2028 - 4.2.2 Financiële positie

in de komende jaren naar de laagste categorie. De normering is gebaseerd op het vastgestelde beleid. Voor meer informatie over het weerstandsvermogen verwijzen wij u naar de paragraaf “Weerstandsvermogen en risicobeheersing”. Financiële onzekerheden en risico’s De grootste risico’s voor de gemeente Westervoort zijn beschreven in de paragraaf Weerstandsvermogen en risicobeheersing. 5. Grondexploitatie 6. Belastingcapaciteit woonlasten Het kengetal ‘belastingcapaciteit’ geeft weer hoe de belastingdruk zich verhoudt ten opzichte van het landelijk gemiddelde van alle gemeenten. De ruimte die een gemeente heeft om belastingen te verhogen wordt vaak gerelateerd aan de totale woonlasten voor de burger. Een belastingcapaciteit van 100% betekent dat de woonlasten op het landelijk gemiddelde liggen. Aandachtspunt is dat de verwachte woonlasten van de gemeente in het jaar (t+1) worden afgezet tegen het landelijk gemiddelde uit het jaar (t). Jaarlijks doet het COELO een onderzoek naar de ontwikkeling van de lokale lasten bij gemeenten. De onderzoeksresultaten publiceren zij ieder jaar in hun atlas lokale lasten. Westervoort heeft een belastingcapaciteit die in 2028 17% hoger ligt dan het landelijk gemiddelde. 7. Solvabiliteitsratio Dit kengetal geeft inzicht in de mate waarin de gemeente in staat is aan haar financiële verplichtingen te voldoen.

Hoe hoger de solvabiliteit, hoe beter de weerbaarheid van de gemeente omdat het aandeel van het eigen vermogen groter is dan de schuld. Anders geformuleerd geeft het solvabiliteitspercentage aan in welke mate het (balans)bezit niet met schulden in belast. In fictieve zin komt dit bedrag vrij als het (balans)bezit wordt verkocht. Het solvabiliteitspercentage is berekend door het eigen vermogen af te zetten tegen het totale vermogen. De solvabiliteit laat een stijgende tendens zien. Dit kengetal heeft ondanks haar signaalwaarde maar beperkte waarde. Zo worden investeringen in maatschappelijk nut geactiveerd die niet verkoopbaar zijn, zodat de reserves niet de “juiste” liquiditeitswaarde weergeven.