20240701-rv-Jaarstukken 2023 Westervoort-bijlage 2-Jaarstukken-versie 17 juni

De lagere opbrengst bij het vastrecht wordt veroorzaakt door het feit dat er minder woningen en bedrijven zijn aangeslagen dan begroot.

Jaarstukken Westervoort 2023 - Paragraaf 1 Lokale heffingen

Bij het variabele recht zijn de ledigingen en stortingen lager dan voorzien. Er is minder afval aangeboden zowel bij ledigingen als bij stortingen.

51

52

Kostendekkendheid afvalstoffenheffing Lasten Afvalinzameling en verwerking Kwijtschelding BTW Salariskosten Overhead Totaal netto lasten (A) Baten Opbrengst heffingen (exclusief reinigingsrecht) Totaal netto baten (B) Dekkingspercentage (B:A)

Jaarstukken Westervoort 2023 - Paragraaf 1 Lokale heffingen

Rekening 2023

Rekening 2022

-977 -72 -276 -80 -72 -1.477

-1.758

1.461 1.461 99%

1.758 100%

De kosten voor het inzamelen en verwerken van het restafval en gft zijn iets lager dan verwacht door een lager aanbod. Er is minder grof restafval ingezameld. De opbrengst voor het oud papier is gestegen in verband door een hogere variabele papierprijs. Door stijgende uitgifte van zakken ten behoeve van inzameling PMD zijn de kosten gestegen. Van St. Afvalfonds is een hogere eindafrekening van de vergoeding voor inzameling van PMD, oud papier en glas over 2020 ontvangen. Er is gestart met een onderzoek naar afvalbeheer welke in 2023 wordt afgerond. Voor communicatie zijn er minder kosten gemaakt. Het afvalaanbiedstation heeft 11% minder bezoekers gehad dan in 2021 en er is 25% minder aan afvalstromen gebracht. Administratief heeft er een correctie plaatsgevonden op het afvalaanbiedstation welke mede heeft geleid tot een voordeel op het afvalaanbiedstation. Er zijn minder uren doorbelast vanuit 1Stroom en de kwijtschelding was lager dan verwacht. De totale kosten voor inzameling van het huis aan huisafval en het afvalaanbiedstation zijn lager dan de totale opbrengst voor de afvalstoffenheffing waardoor er een bedrag van € 250.778 gestort in de voorziening afvalinzameling. Rioolheffing De totale opbrengst uit rioolheffing van € 1.705.000 ligt in lijn met de verwachting daarover in de begroting 2023 bij de vastgestelde verordeningen.

Kostendekkendheid rioolheffing Lasten Riolering Rioolgemalen BTW Salariskosten Overhead Voorziening Totaal netto lasten (A) Baten Opbrengst heffingen Totaal netto baten (B) Dekkingspercentage (B:A)

Rekening 2023

Rekening 2022

-700 -161 -26 -123 -111 -584 -1.705

-1.758

1.705 1.705 100%

1.758 100%

Op rekeningbasis zijn de kosten gelijk aan de opbrengsten. Het verschil tussen de kosten en opbrengsten wordt gestort in de voorziening "riolering artikel 44 lid 2". Voor 2023 gaat het om een bedrag van € 584.000. Er was een storting van € 281.000 voorzien. De storting is € 303.000 hoger doordat er per saldo een voordeel is ontstaan op klein dagelijks onderhoud van riolering

Jaarstukken Westervoort 2023 - Paragraaf 1 Lokale heffingen

53

en gemalen, uitvoering van projecten en doorgeschoven investeringen. Daarnaast waren er geen calamiteiten. Kwijtschelding en lastenverlichting De gemeente is op grond van de Gemeentewet bevoegd om kwijtschelding van gemeentelijke heffingen te verlenen. In de gemeente Westervoort kan door belastingplichtigen (particulieren en zzp'ers) kwijtschelding worden aangevraagd voor de afvalstoffenheffing en de hondenbelasting (1e hond). Kwijtschelding wordt verleend op basis van 120% van de bijstandsnorm, waarbij ook een vermogenstoets plaatsvindt. Ligt het netto besteedbare inkomen op of onder het bijstandsniveau, dan wordt volledige kwijtschelding verleend. Bij een gering hoger inkomen kan sprake zijn van een gedeeltelijke kwijtschelding. In al deze gevallen zal het beschikbare vermogen beneden de toegestane norm moeten liggen. In 2023 is voor een totaalbedrag van € 72.000 kwijtschelding verleend. Kwijtschelding Rekening 2022 -77

Rekening 2023 -72

Ontwikkeling van de lokale lastendruk In de begroting 2023 was een lastendrukstijging van 2,31% voorzien. De werkelijke lastendruk 2023 steeg met 0,8%. In onderstaand overzicht is de lastendruk voor 2023 weergegeven. Aanname: OZB-waarde woning € 310.000, afvalstoffenheffing vastrecht en 8 ledigingen (240-liter container), rioolheffing (vast bedrag). De OZB is berekend op basis van de gemiddelde waarde in 2023 van € 310.000 (ook voor 2022). De gemiddelde lokale lastendruk in Gelderland is € 944. Ontwikkeling lastendruk 2023 Onderdeel OZB-eigenaar Afvalstoffenheffing Rioolheffing Totaal

2022 (in €) 493 244 232 969

2023 (in €) stijging (in %) 494 0,2% 242 -0,8% 241 3,9% 977 0,8%

In onderstaand overzicht is de lastendruk van de gemeente Westervoort weergegeven in vergelijking tot een aantal andere Gelderse gemeenten. Hiervoor maken we gebruik van cijfers uit de Provinciale databank. Hierin wordt de gemiddelde totale belastingdruk per inwoner berekend. Om een vergelijk te kunnen maken zijn de cijfers voor 2022 ook weergegeven. Vergelijking lokale lastendruk per inwoner 2023 met een aantal andere Gelderse gemeenten Gemeente Nijmegen Arnhem Brummen Duiven Zevenaar Doesburg Montferland Rheden Westervoort

2022 620 566 487 465 477 447 429 419 436

2023 654 584 512 490 478 472 455 447 446

54

Jaarstukken Westervoort 2023 - Paragraaf 1 Lokale heffingen

Doetinchem Aalten

479 318

442 323

Paragraaf 2 Weerstandsvermogen en Risicobeheersing 1. Weerstandsvermogen Het weerstandsvermogen bestaat uit de relatie tussen weerstandscapaciteit (middelen waarover de gemeente beschikt/kan beschikken om niet voorziene financiële tegenvallers te dekken) en de risico’s waarvoor geen voorzieningen zijn getroffen of waarvoor verzekeringen zijn afgesloten. Het weerstandsvermogen is van belang voor het bepalen van de gezondheid van de financiële positie van de gemeente voor het begrotingsjaar, maar ook voor de meerjarenraming. De gemeente Westervoort acht het wenselijk om risico's die van invloed zijn op de bedrijfsvoering beheersbaar te maken. Door inzicht in de risico's wordt de organisatie in staat gesteld om op verantwoorde wijze besluiten te nemen, zodat de risico’s nu en de risico’s gerelateerd aan toekomstige investeringen in verhouding staan tot de vermogenspositie van de organisatie. Om inzicht in de risico’s van de gemeente te kunnen verkrijgen is er een risicoinventarisatie uitgevoerd. 2. Risicoprofiel De risico's van de gemeente Westervoort zijn in onderstaand overzicht in kaart gebracht.

Nummer Risico Openeinderegelingen 1.1 Jeugdzorg 1.2 Participatie (BUIG) 1.3 Wet maatschappelijke ondersteuning 1.4 Armoedebeleid 1.5 Woonplaatsbeginsel Overige risico's 2.1 Onderhoud buitenruimte 2.2 Overige risico's Bedrijfsvoering 3.1 Personeel 1Stroom 3.2 Databeveiliging Financieel 4.1 Algemene uitkering 4.2 Grondexploitaties 4.3 Aftreden bestuurder Totaal Primitieve begroting 2023

Kans 70% 50% 90%

Financieel gevolg Minimum Maximum 400.000 750.000 100.000 250.000 50.000 500.000

Risico Gemiddeld 402.500 87.500 247.500

70% 70%

50.000 250.000

250.000 850.000

105.000 385.000

25% 10%

465.000 2.100.000

465.000 2.100.000

116.250 210.000

50% 90%

250.000 50.000

500.000 200.000

187.500 112.500

70% 100% 30%

250.000 26.000 50.000 4.041.000

1.000.000 26.000 250.000 7.141.000

437.500 26.000 45.000 2.362.250 7.115.000

Opgemerkt moet worden dat bij de risico-inventarisatie geen rekening is gehouden met een mogelijke economische recessie. Dit komt tot uiting in de vorm van prijsstijgingen bij de lasten en de investeringen. Voor de komende jaren is in de begroting hiermee al rekening gehouden. De risico's van nieuwe wet- en regelgeving, zoals de omgevingswet en de wet inburgering zijn nog niet financieel vertaald.

Jaarstukken Westervoort 2023 - Paragraaf 2 Weerstandsvermogen en Risicobeheersing

55

3. Beschikbare weerstandscapaciteit De beschikbare weerstandscapaciteit van gemeente Westervoort bestaat uit het geheel aan middelen dat de organisatie daadwerkelijk beschikbaar heeft om de risico's in financiële zin af te dekken. Het positieve resultaat over 2023 bedraagt € 1,207 miljoen, de algemene reserve is eind 2023 € 2,411 miljoen positief. Tabel 3: Beschikbare weerstandscapaciteit Weerstand Algemene reserve 31-12-2023 Resultaat 2023 Bestemmingsreserves Stille reserve Onbenutte belastingcapaciteit Onvoorzien Totale weerstandscapaciteit

2.411 1.207 0 0 0 0 3.618

Vrij aanwendbare bestemmingsreserves Van de aanwezige bestemmingsreserves is bij het vaststellen van de nota weerstandsvermogen geconcludeerd dat zij niet vrij aanwendbaar zijn, omdat bij beschikking over de reserve dekkingsproblemen ontstaan. Er is daarom geen ruimte. Stille reserves De bijdrage van stille reserves aan de weerstandscapaciteit ramen wij op nul. Onbenutte belastingcapaciteit De resterende belastingcapaciteit geeft inzicht in de mogelijkheden voor nog te heffen lokale lasten. Door het afschaffen van de drempeltarieven is de hoogte van de onroerendezaakbelastingen niet meer gemaximeerd. Kijken we naar de tarieven die het Rijk hanteert bij een eventuele aanvraag in het kader van het artikel-12 beleid, dan dienen deze te voldoen aan een redelijk peil. Voor 2023 hanteert het Rijk een gemiddeld percentage van 0,1614% van de vastgestelde WOZ-waarde. Onze eigen gemiddeld tarief voor 2023 ligt boven dat tarief. Onvoorzien De post onvoorzien mag worden opgevat als een buffer voor onvoorziene tegenvallers. Het dekt lasten die onvoorzien, onvermijdelijk en onuitstelbaar zijn. De post onvoorzien is in 2023 middels begrotingswijzigingen naar nihil gebracht. 4.

Relatie benodigde en beschikbare weerstandscapaciteit Om te bepalen of het weerstandsvermogen toereikend is, dient de relatie te worden gelegd tussen de financieel gekwantificeerde risico's en de daarbij gewenste weerstandscapaciteit en de beschikbare weerstandscapaciteit. De relatie tussen beide componenten wordt in onderstaande figuur weergegeven.

56

Jaarstukken Westervoort 2023 - Paragraaf 2 Weerstandsvermogen en Risicobeheersing

De benodigde weerstandscapaciteit die uit de risicosimulatie voortvloeit, kan worden afgezet tegen de beschikbare weerstandscapaciteit. De uitkomst van die berekening vormt het weerstandsvermogen. Ratio weerstandsvermogen =

Beschikbare weerstandscapaciteit Benodigde weerstandcapaciteit

=

€ 3.618 € 2.362

1,53

De normtabel biedt een waardering van de berekende ratio. Weerstandsnorm Waarderingscijfer A B C D E F

Ratio >2.0 1.4-2.0 1.0-1.4 0.8-1.0 0.6-0.8 <0.6

Betekenis Uitstekend Ruim voldoende Voldoende Matig Onvoldoende Ruim onvoldoende

De ratio van onze organisatie is ruim voldoende. Op basis van de begroting v.w. was het kengetal 0,34. Kengetallen Financiële kengetallen Netto schuldquote Netto schuldquote gecorrigeerd voor alle verstrekte leningen Solvabiliteitsratio Structurele exploitatieruimte Grondexploitatie Belastingcapaciteit Waarderingscijfer financiële kengetallen Netto schuldquote

Rekening 2022 36% 31%

Rekening 2023 31% 27%

Begroting 2023 v.w. 66% 60%

15% 8,99% 0,28% 98%

16% -0,49% 0,15% 103%

6% 1,97% 0% 101%

Minst risicovol

Neutraal

< 90%

90 - 130%

Meest risicovol > 130%

Jaarstukken Westervoort 2023 - Paragraaf 2 Weerstandsvermogen en Risicobeheersing

Netto schuldquote gecorrigeerd voor alle verstrekte leningen Solvabiliteitsratio Structurele exploitatieruimte Grondexploitatie Belastingcapaciteit

57

< 90%

90 - 130%

> 130%

> 50% > 0% < 20% < 95%

20 - 50% 0% 20 - 35% 95 - 105%

< 20% < 0% > 35% > 105%

De toezichthouder zal ten aanzien van de kengetallen zelf geen waardeoordeel geven. Wel zal bij de beoordeling van de vastgestelde begroting getracht worden de individuele cijfers af te zetten tegen het provinciale beeld. Het blijft echter aan de gemeente zelf om haar eigen kengetallen van een waardeoordeel te voorzien. Ten aanzien van onze kengetallen kan het volgende worden opgemerkt: • De netto schuldquote ligt ruim onder de 90% hetgeen als minst risicovol kan worden aangemerkt. De daling van dit percentage is voornamelijk het gevolg van het uitstellen (niet uitvoeren) van investeringen. • De netto schuldquote gecorrigeerd voor alle verstrekte leningen is als gevolg van het uitstellen van investeringen flink gedaald (positief). • De solvabiliteitsratio is het eigen vermogen ten opzichte van het totale vermogen van de gemeente. De ratio stijgt door de positieve resultaten van de laatste jaren, maar wordt nog wel aangeduid als meest risicovol. • De structurele exploitatieruimte geeft aan hoeveel ruimte er is in de jaarrekening tussen structurele uitgaven en structurele inkomsten van gemeenten. • Het kengetal grondexploitatie is de verhouding tussen de waarde bouwgronden in de balans en de totale baten van de gemeente. Het aandeel van de grondexploitatie in onze totale exploitatie is relatief gering.

Wij zijn geen gemeente die beschikt over een grote voorraad al dan niet in exploitatie genomen gronden. In de jaren van de crisis en ook nu nog leidt dit gelukkig wel tot relatief lage risico’s. • Ten aanzien van de belastingcapaciteit tenslotte kan worden opgemerkt dat het hier puur een vergelijkingscijfer betreft. De score geeft weer in hoeverre wij ons verhouden ten opzichte van het, door het COELO berekende, landelijke gemiddelde. De waardering is nu nog neutraal. Conclusie Weerstandscapaciteit Het jaar 2023 sluit met een positief resultaat van € 1,207 miljoen. De algemene reserve groeit in 2023 naar € 3,6 miljoen (voor resultaatbepaling) maar daalt naar verwachting in eind 2028 naar een bedrag van € 1,2 miljoen. Kengetallen De uitkomst en ontwikkeling van de financiële kengetallen is positief te noemen. Hoewel de solvabiliteit voor een gemeente van ondergeschikt belang is, blijft deze met een percentage van 16% het meest risicovol. Naar de toekomst toe blijven we aandacht vragen voor de ontwikkeling van de structurele exploitatieruimte. Het risico van een economische recessie is door de oorlog in de Oekraïne nog steeds aanwezig. Ook de grote opgaven waar onze gemeente voor staat zoals duurzaamheid en woningbouw trekken een wissel op de beschikbare structurele exploitatieruimte en mogelijk op de schuldpositie.

Het is belangrijk om daar voldoende aandacht voor te hebben en te blijven houden.

58

Jaarstukken Westervoort 2023 - Paragraaf 2 Weerstandsvermogen en Risicobeheersing

Jaarstukken Westervoort 2023 - Paragraaf 3 Onderhoud kapitaalgoederen

59

Paragraaf 3 Onderhoud kapitaalgoederen Het onderhoud van de kapitaalgoederen legt een beslag op een deel van de financiële middelen. Kapitaalgoederen zijn verdeeld naar de categorieën wegen, water en gebouwen. In deze paragraaf wordt ingegaan op het beleidskader, de beheerplannen en de financiële consequenties. In de beleidsplannen legt de gemeenteraad de kaders vast voor de uitvoering van het onderhoud aan de kapitaalgoederen. Het niveau van het onderhoud en de kwaliteit van de kapitaalgoederen zijn bepalend voor het voorzieningenniveau en de jaarlijkse lasten. Met de vaststelling van de programmabegroting machtigt de raad het college van burgemeester en wethouders om de uitgaven ten laste van de betreffende onderhoudsvoorzieningen te doen. Deze voorzieningen worden gevuld door een jaarlijkse storting vanuit de diverse taakvelden. De kosten van het onderhoud worden rechtstreeks ten laste van de voorziening gebracht. In 2023 is gestart met het opstellen van het integrale beheerplan. Het opstellen van een beheerplan is een eis vanuit de provincie. Door capaciteitsproblemen en het niet ingevuld krijgen van vacatureruimtes is het niet gelukt om de beheerplannen dit jaar vast te laten stellen. De verwachting is dat deze eind 2024 kunnen worden vastgesteld.

Het beleid voor het beheer en onderhoud is verwoord in de volgende nota’s: • Wegenbeleidsplan (vastgesteld in 2015) • Wegenbeheerplan (vastgesteld in 2018) • Groenstructuurplan ‘Levende Aders’ (vastgesteld in 2011) • Groenbeheerplan (vastgesteld in 2011) • Beleidsnota openbare verlichting (vastgesteld in 2010) • Watertakenplan 2022-2026 (vastgesteld in 2022) • Groot Onderhoud Gebouwen (vastgesteld in 2015) Wegen Beleidskader Het beheren van de openbare ruimte is efficiënter wanneer we er integraal naar kijken. Daarom is besloten Integraal Beleid voor het beheer van de Openbare Ruimte (IBOR) op te stellen en geen nieuw beleid voor alleen de verhardingen. Naar verwachting zal Q1 2024 het Integrale Beleidsplan Openbare Ruimte worden voorgelegd aan de gemeenteraad. Dit beleid wordt daarna vertaald in beheerplannen. Vooruitlopend op het IBOR is het onderhoudsniveau van de openbare ruimte vastgesteld. Dit is kwaliteitsniveau C van het CROW met enkele accenten op B-niveau. Voorziening achterstallig onderhoud wegen Stand per 1 januari Toevoeging aan de voorziening Onttrekking aan de voorziening Stand per 31 december

2023 1.826

2024 1.327

2025 827

2026 327

499 1.327

500 827

500 327

327 0

Uitvoering In 2023 is ten opzichte van eerdere jaren veel onderhoud uitgevoerd. Een groot deel door de inzet van de beschikbare gelden voor achterstallig onderhoud. In 2023 is hieraan circa € 500.000 uitgegeven in de wijken Vredenburg, 't Hoge Eind zuid, Broeklanden en Vredenburg. In het startjaar 2022 was dit € 173.785 in de wijken Steenderens, 't Hoge Eind noord en Oude Kern. Hierbij is rekening gehouden met de aanleg van glasvezel.

60

Jaarstukken Westervoort 2023 - Paragraaf 3 Onderhoud kapitaalgoederen

Vanwege vertraging op het IBOR, personele wisselingen en moeilijk vervulbare vacatures is het vervangen uitgesteld van fietspad Schans, bruggen B31-Kemfkens en B32-Waemelslant en is minder aan onderhoud civiele kunstwerken gedaan. Naast achterstallig is ook groot onderhoud als asfalt Rivierweg en vervangen asfalt paden Goltackers en park Broekstraat uitgevoerd. Ook is het bij de inspectie geconstateerde klein onderhoud en het bij Fixi/KCC gemelde klein onderhoud opgelost. Kwaliteitsniveau verhardingen De kwaliteit van het asfalt was bij de laatste inspectie iets gedaald. Het is belangrijk asfalt op redelijk niveau te houden om kapitaalvernietiging te voorkomen. De kwaliteit van de elementen verharding was ook gedaald. Met het extra budget voor achterstallig onderhoud wordt de komende jaren een inhaalslag gemaakt om de kwaliteit te verbeteren. Het positieve effect daarvan op de kwaliteit zal bij de inspectie 2024 tot uiting moeten komen. Aandachtspunten zijn dat vooral bij asfaltwegen steeds meer ernstige schade door langdurige zomer droogte optreedt en dat op de lange termijn erg hoge onderhoudsbedragen nodig zijn op basis van leeftijd. Van de civiele kunstwerken wordt bij de inspectie per hoofdonderdeel de schade in beeld gebracht. Per schade wordt een herstel advies gegeven. Dit kan ook een renovatie of vervanging zijn als daar aanleiding toe is. Indien nodig volgt nader onderzoek.

Het aangetroffen kwaliteitsniveau voldoet aan de verwachtingen en de leeftijd van het areaal. Voorziening onderhoud wegen Stand per 1 januari Toevoeging aan de voorziening Onttrekking aan de voorziening Stand per 31 december

2023 460 625 775 310

2024 310 494 625 179

2025 179 494 455 218

2026 218 494 460 252

Groen Beleidskader Het groenbeleid is vastgelegd in het Groenstructuurplan Levende Aders II 2010-2025. Voorbomen is een apart beleidsplan opgesteld dat ‘Samen een boom opzetten’ heet. De looptijd van beide plannen is gelijk. In 2020 is gestart met het opstellen van integraal beleid voor het beheer en de (her)inrichting van de openbare ruimte (IBOR) ter vervanging van het huidige sectorale beleid. Het streven is om het IBOR in 2024 vast te stellen. Vervolgens wordt het integrale beheerplan opgesteld. Het kwaliteitsniveau van de openbare ruimte is vooruitlopend op het IBOR in december 2022 vastgesteld door de Raad. Het vastgestelde kwaliteitsniveau is niveau ‘Sober’. De budgetten zijn geïndexeerd naar prijspeil 2022 en bijgesteld naar het vastgestelde kwaliteitsniveau Uitvoering Het beleid is uitgewerkt in het groenbeheerplan ‘Sturen op kwaliteit 2010-2020’. Het groenonderhoud is in 2023 voor het vierde jaar conform contract uitgevoerd op beeldkwaliteitsniveau B van het CROW. Dit is hoger dan het vastgestelde beeldkwaliteitsniveau eind 2022. Omdat het onderhoud in een gunstige periode is aanbesteed past dit binnen de vastgestelde budgetten. Het groenbeheerplan gaf de basis voor renovatieprojecten t/m 2020. Vanaf 2021 zijn deze niet meer gepland en financieel geborgd. Het areaal wordt ouder waardoor renovaties noodzakelijk worden.

Ook de droge zomers van de afgelopen jaren hebben voor een achteruitgang in kwaliteit gezorgd. Nog langer uitstellen van renovaties zorgt voor kapitaalvernietiging. Daarom zijn in

Jaarstukken Westervoort 2023 - Paragraaf 3 Onderhoud kapitaalgoederen

61

2022 en 2023 op basis van de beschikbare kredieten kleinschalige werkzaamheden voorbereid en uitgevoerd. Voor de uitvoering is gezocht naar een maximale integraliteit met de overige vakgebieden in de openbare ruimte. Het boombeheer is uitgewerkt in het Boombeheerplan Duurzame groei 2014-2019. Het Boombeheer is volgens dit plan uitgevoerd. De komende jaren wordt ingezet om doelstellingen zoals geformuleerd in Deltaplan Ruimtelijke Adaptatie uit te voeren. In 2022 is ook een krediet aangevraagd voor de aanplant van bomen. De voorbereidingen hiervan zijn eind 2022 opgepakt en zijn in 2023 uitgevoerd. Overige aanplant vindt plaats in combinatie met het uitvoeringsprogramma ‘Klimaatadaptatie’. Er zijn in 2023 geen particuliere bomen gekapt die op de groene kaart staan. In Westervoort zijn er in 2023, 66 stuks bomen gekapt en 85 stuks bomen geplant. De gekapte bomen staan verspreid over de gemeente. De bomen waren dood of in zeer slechte conditie door onder andere ouderdom (afstervingsverschijnselen). Ook de droogte van de afgelopen jaren heeft invloed gehad. 20 Van de 66 gekapte bomen stonden in de Kerkstraat. Deze bomen zijn vervangen voor nieuwe bomen in verband met overlast.

Overige bomen zijn onder andere aangeplant bij de Jagerskamp, Klapstraat, Zuidelijke Parallelweg, de Leigraaf, Paepestraat en de Achterse weide Ook het maaibestek is eind 2022 opnieuw Europees aanbesteed en in begin 2023 gegund. Het werk is gegund aan de aannemer met de scherpste prijs. Voor een meer biodivers maaibeheer is in 2021 € 7.200 extra beschikbaar gesteld. Onderhoud groen

Begroting 2023 voor wijziging 806

Budget

Begroting 2023 incl. wijziging 884

Realisatie 2023 841

Riolering, gemalen en randvoorzieningen Beleidskader De basis voor het onderhouden van het totale rioleringssysteem is te vinden in het Water Taken Plan WTP (voorheen Gemeentelijk Riolerings Plan GRP) dat éénmaal in de vier tot zes jaar wordt geactualiseerd. In 2022 is het nieuwe watertakenplan vastgesteld. In het watertakenplan zijn een deel van de kosten voor DPRA opgenomen. Uitvoering Het reguliere beheer en onderhoud van het hoofdriool, gemalen, kolken, drukunits en BBB’s (Berg Bezink Bak) is volgens planning uitgevoerd. Vanuit de DPRA-oplegger is gestart met het project Korte griet: in 2023 zijn de eerste ontwerpen opgesteld met de buurt. De uitvoering zal in 2024 geschieden. Voor de uitvoering van het Centrumplan zijn in 2023 subsidiestromen gerealiseerd. Vanuit DPRA worden ook middelen beschikbaar gesteld. In 2024 zal begonnen worden met het opstellen van het ontwerp. Voorziening Riolering artikel 44 lid 2 BBV Stand per 1 januari Toevoeging aan de voorziening Onttrekking aan de voorziening Stand per 31 december

2023 2.299 584 0 2.883

2024 2.883 265 0 3.148

2025 3.148 337 0 3.485

2026 3.485 418 0 3.903

62

Jaarstukken Westervoort 2023 - Paragraaf 3 Onderhoud kapitaalgoederen

Water Beleidskader De basis voor het onderhouden van het totale rioleringssysteem is te vinden in het Water Taken Plan WTP (voorheen Gemeentelijk Riolerings Plan GRP) dat éénmaal in de vier tot zes jaar wordt geactualiseerd. In 2022 is het nieuwe watertakenplan vastgesteld. In het watertakenplan zijn een deel van de kosten voor DPRA opgenomen. Uitvoering Met Waterschap Rijn en IJssel is een plan opgesteld om beschoeiingen te onderhouden, vervangen of om te vormen naar natuurvriendelijke oevers. Werkzaamheden als er werk met werk gemaakt kan worden. Water

Budget

Begroting 2023 voor wijziging 90

Begroting 2023 incl. wijziging 90

Realisatie 2023 3

Onderhoud Gemeentelijke Gebouwen Beleidskader Voor de gemeente Westervoort is momenteel geen actueel beleidskader (maatschappelijk) Vastgoed. Hieraan wordt momenteel gewerkt. De verwachting is dat deze na de zomer van 2024 ter besluitvorming wordt aangeboden zodat deze in Q3 a Q4 behandeld wordt. Voor de Gemeente Westervoort zijn voor het maatschappelijk vastgoed in 2023 al wel nieuwe MJOP’s gemaakt. Ook is er gewerkt aan een duurzaamheidsplan om te voldoen aan de wettelijke verplichtingen rondom duurzaamheid en de ambities uit de routekaart maatschappelijk vastgoed. Deze vormen samen met het nog vast te stellen beleid een goede basis voor inzicht in wat gereserveerd moet worden voor onderhoud. In 2023 is ook gewerkt aan het wegwerken van achterstallig onderhoud. Beheerplan Voor het planmatig groot onderhoud wordt onderscheid gemaakt in de volgende twee categorieën: • Groot onderhoud met een cyclus van 2-25 jaar: vindt een reservering plaats. • Vervangingsinvesteringen met een cyclus van > 25 jaar: kapitaliseren (rente en afschrijving). Voor het regulier onderhoud is budget opgenomen in de meerjarenbegroting. De reservering van het groot onderhoud met een cyclus van 2-25 jaar is er een bestemmingsreserve onderhoud gebouwen. Hoewel we 2 tot 25 jaar vooruitkijken zullen we voor de begroting de beschouwingshorizon voor onderhoud gaan beperken tot 10 jaar.

Dit omdat we iedere 4 jaar het MJOP op basis van de NEN 2767 zullen gaan herzien. Verder vooruitkijken heeft dan geen zin omdat inhoudelijk beleid ook invloed heeft op de huisvestingsbehoefte. In lijn met de BBV wordt bij het op te stellen beleid voorgesteld dit om te gaan zetten in een voorziening onderhoud gebouwen. Vanuit de nieuwe geactualiseerde MJOP’s hebben we inzicht gekregen in de stand van zaken. Hierop kunnen de volgend zaken invloed hebben en deze worden dan ook jaarlijks bekeken: • Uitgevoerd onderhoud en geplande onttrekkingen, • Wijzigingen in de onderhoudscomponenten (materiaalkeuzes) • Verwerking van opname-/schouwresultaten, • Verkoop, Privatisering en/of sloop van een accommodatie, • Wijziging in onderhoudsverantwoordelijkheid (eigenaar-verhuurder/huurder-gebruiker)

Jaarstukken Westervoort 2023 - Paragraaf 3 Onderhoud kapitaalgoederen

63

Voorgesteld wordt voor de gehanteerde NEN2767systematiek voor het opstellen van de MJOP’s in O-prognose het volgende beleidskader te gaan hanteren: • In de eerste plaats leggen we in huisvestingplannen voor Vastgoed voor Bedrijfsvoering, Onderwijs, Sport en Accommodaties vast wat het toekomstperspectief is van dat vastgoed. • Op basis daarvan weten we wanneer gebouwen voor vervanging dan wel hoog niveau renovatie in aanmerking komen. Tot die tijd zal via een duurzaamheidsplan en een onderhoudsplan gewekt worden aan het voldoen aan de routekaart verduurzaming maatschappelijk vastgoed en het gewenste onderhoudsniveau: • Aan een duurzaamheidsplan wordt momenteel gewerkt. • Onderhoud vindt plaats via jaarlijks onderhoud en groot onderhoud. Voor dat laatste werkt Westervoort momenteel met een bestemmingreserve. Dit is volgens de BBV niet toegestaan en wordt via de route van het schrijven van vastgoedbeleid omgezet naar een Voorziening Groot Onderhoud Gebouwen. We kijken met het onderhoudsplan 10 jaar vooruit. Uitvoering In 2023 is gewerkt aan het wegwerken van achterstallig onderhoud. Met name is bij de scouting en Creon een dakrenovatie uitgevoerd. Er is niet veel budget beschikbaar in de bestemmingsreserve en dat is een punt van zorg naar de toekomst. Huurders in Westervoort betalen wel een kostprijs dekkende huur en verwachten een gebouw wat op orde is.

In het Beleidskader (maatschappelijk) vastgoed dat naar verwachting in 2024 aan de gemeenteraad wordt aangeboden gaan we keuzes inzichtelijk maken. Kulturhus de Nieuwhof Op dit moment wordt door een projectontwikkelaar een plan uitgewerkt met betrekking tot de herontwikkeling van het Kulturhus. De verwachting is dat dit leidt tot huurmutaties. Mogelijk dat deze deels kunnen worden verplaatst naar het naastgelegen ondernemerscentrum. De ontwikkeling rondom het Kulturhus moet zichzelf kunnen bekostigen. Hooguit dat voor het verplaatsen van maatschappelijke huurders aanvullende budget nodig is. Gemeentehuis Westervoort/Huisvesting Bibliotheek en RID. Eind 2023 kwam het heugelijke nieuws dat voor het centrumplan Westervoort €2,6 aan subsidie werd binnengehaald. In 2023 zijn vanwege brandveiligheidsvoorschriften maatregelen getroffen om de branddoorslag en brandoverslag tussen de gebruiksfuncties onderling te beperken / laten voldoen aan de wettelijke eisen. Onderwijsaccommodaties / gymzalen Per 1 januari 2015 heeft een overheveling plaats gevonden van het Groot-Onderhoud van de Basisscholen naar de schoolbesturen. Wij zullen in het vervolg niet meer via deze paragraaf hierop terugkomen. De Gemeente blijft wel verantwoordelijk voor het Groot-Onderhoud en de Functionele Verbeteringen van de eigen gymzalen.

Eind 2023 is een traject gestart voor het opstellen van een nieuw Integraal Huisvestingsplan Basisonderwijs, waarin we de kwaliteit van de schoolgebouwen beoordelen. Onderhoud gebouwen Budget

Begroting 2023 voor wijziging 34

Begroting 2023 incl. wijziging 62

Het verschil is onttrokken uit de reserve onderhoud gebouwen.

Realisatie 2023 185

64

Jaarstukken Westervoort 2023 - Paragraaf 3 Onderhoud kapitaalgoederen

Jaarstukken Westervoort 2023 - Paragraaf 4 Financiering

65

Paragraaf 4 Financiering Algemeen Per 1 januari 2001 is de wet FIDO (Financiering Decentrale Overheden) van kracht geworden. In het kader van deze wet dient er een treasuryparagraaf in zowel de begroting als in het jaarverslag opgenomen te worden. De wet FIDO definieert treasury als volgt: het sturen, beheersen, verantwoorden over en toezicht houden op de financiële vermogenswaarden, de financiële geldstromen, de financiële posities en de hieraan verbonden risico´s. Het beleid van de gemeente Westervoort voor de treasuryfunctie is vastgelegd in het treasurystatuut welke is vastgesteld begin 2021 (als onderdeel van de Verordening financieel beheer (artikel 212 Gemeentewet)). Rentevisie In de begroting 2023 is uitgegaan van een oplopende rente. In werkelijkheid is de rente tot oktober 2023 licht gestegen en daarna licht gedaald.

Tabel rente ontwikkeling 2022 Renterisico's De specifieke risico’s die samenhangen met de uitvoering van de treasuryfunctie bestaan voornamelijk uit renterisico’s, die worden getoetst aan twee normen. Dit zijn: • De kasgeldlimiet. • De renterisiconorm. Kasgeldlimiet

66

Jaarstukken Westervoort 2023 - Paragraaf 4 Financiering

De netto vlottende schuld, over drie maanden gezien, is voor een gemeente gelimiteerd op 8,5% van het begrotingstotaal. In onderstaande tabel is de ontwikkeling van deze kasgeldlimiet in 2023 weergegeven. Berekening kasgeldlimiet Over het eerste kwartaal is de kasgeldlimiet overschreden. In het tweede kwartaal is de kortlopende schuld afgenomen als gevolg van het aantrekken van twee langlopende geldleningen. De overschrijding van de kasgeldlimiet heeft geen gevolgen. De wet FIDO schrijft voor dat de toezichthouder vooraf geïnformeerd moet worden als de kasgeldlimiet drie opeenvolgende kwartalen wordt overschreden. Berekening ruimte t.o.v. kasgeldlimiet 2023 Gemiddelde vlottende middelen Kasgeld limiet 2023 Boven de limiet

1e kw 5.1

2e kw 8.5

3e kw 9.8

4e kw 8.4

Gemiddeld 8.0

3.7 8.8

3.7 12.2

3.7 13.5

3.7 12.1

3.7 11.7

De gemeente Westervoort is het hele jaar 2023 ruim boven de limiet gebleven,

Toegestane kasgeldlimiet Lasten (excl. mutaties in reserves) Percentage conform wet Fido, uitvoeringsregeling Toegestane kasgeldlimiet Berekening netto vlottende schuld Vlottende schuld -/- Vlottende middelen Netto vlottende middelen/schuld Toets kasgeldlimiet Toegestane kasgeldlimiet -/- netto vlottende schuld Ruimte (+) c.q. overschrijding (-)

Begroot

Werkelijk

Verschil

43.320 8,5% 3.716

53.066 8,5% 4.511

9.746 8,5% 795

2.152 15.030 -12.878

2.152 15.030 -12.878

4.511 -12.878 17.389

-795 0 -795

3.716 -12.878 16.594

Renterisiconorm Over de langlopende schuld mogen de jaarlijkse aflossingen en renteherzieningen niet meer bedragen dan 20% van het begrotingstotaal. In onderstaande tabel is de ontwikkeling van deze renterisiconorm in 2023 weergegeven.

Berekening rente risiconorm Totale lasten Percentage regeling Rente risiconorm in bedrag Berekening rente risico Renteherziening +/+ aflossingen Renterisico

Primitieve begroting

Werkelijk

43.320 20% 8.744

53.066 20% 10.613

0 1.664 1.664

0 1.664 1.664

Jaarstukken Westervoort 2023 - Paragraaf 4 Financiering

Toetsing renterisiconorm Rente risiconorm Renterisico Ruimte (+) c.q. overschrijding (-)

67

8.744 1.664 7.080

10.613 1.664 8.949

Dat betekent dat de gemeente Westervoort in 2023 voldoet aan de rente risiconorm. Financiering Het beheer van de financieringsmiddelen is in 2023 voortgezet op dezelfde risicomijdende manier als voorheen. De tarieven van de korte en lange rente zijn in 2023 behoorlijk opgelopen.Gemiddeld werd er door Westervoort voor langgeld 1,82% rente betaald. In 2023 is er geen behoefte geweest extra financieringsmiddelen aan te trekken. De ontwikkeling van de leningenportefeuille is in onderstaande tabel gegeven. De stand van de leningenportefeuille is ook terug te vinden bij de toelichting op de balans. Ontwikkeling leningenportefeuille Stand per 1 januari 2023 Nieuwe leningen Reguliere aflossingen Vervroegde aflossingen Stand per 31 december 2023

Bedrag 24.547 0 -1.664 0 22.883

Renteschema 2023 De commissie BBV heeft met ingang van 2017 geadviseerd om in de begroting en jaarrekening het rente schema op te nemen. Het rente schema is een resultaat van het taakveld treasury. In het taakveld worden alle uitgaven en inkomsten vastgelegd over de rentelasten, rente ontvangsten, de doorberekening aan investeringen, grondexploitaties en eventuele projecten en het rente resultaat. Voor 2023 is het rente resultaat € 210.620 voordelig. Externe rente lasten kort en lang geld Externe rente baten Totaal externe rente lasten Rente baten toerekening aan grondexploitatie Rente baten verstrekte leningen aan plaatselijke verenigingen Rente baten lening Kredietbank Leeuwarden Totaal rente baten Totaal aan taakvelden toe te rekenen Doorbelasting van rente aan taakvelden Doorbelasting ontvangen rente aan taakvelden Rente resultaat op taakveld treasury voordeel

431 -246 185 -5 -15 -1 -21 164 -390 16 -210

Kredietrisico Naast het renterisico wordt er door de gemeente ook kredietrisico gelopen in het kader van de publieke taak. Het kredietrisico betreft het risico van het niet terug betalen van verstrekte leningen en gegarandeerde geldleningen. Gegarandeerde geldleningen

68

Jaarstukken Westervoort 2023 - Paragraaf 4 Financiering

Per december 2023 heeft de gemeente een toerekenbare schuld bij het WSW van € 32.082.000. Dit zijn leningen van de Stichting Plavei voor € 10.921.000, Stichting Vivare voor €16.685.000 en Woonzorg Nederland voor een bedrag van € 4.476.000 Verstrekte leningen De gemeente Westervoort loopt risico op verstrekte geldleningen voor een totaal bedrag per 31-12-2023 van € 2.348.774. In 2023 zijn de boekwaarden van de duurzaamheidslening en starterslening toegenomen met € 22.279 vanwege bijschrijving rente en is er voor totaal € 45.784 afgelost op verstrekte geldleningen aan stichtingen of verenigingen. Wet schatkistbankieren Medio december 2013 heeft de Eerste Kamer de Wet Schatkistbankieren aangenomen. De wet verplicht decentrale overheden om overtollige geldmiddelen onder te brengen in Rijksschatkist. Het gaat om het uitzetten van onze overtollige middelen boven een drempelpercentage (2% van het begrotingstotaal) met een minimum bedrag van € 1.000.000.

Conclusie: Het drempelbedrag van het schatkistbankieren is in 2023 niet overschreden. Liquiditeit Om te komen tot een goede en effectieve financiering voor de gemeente voor de korte en lange termijn is een goede en volledige liquiditeitsprognose noodzakelijk. De liquiditeitsprognose in de begroting 2022 voorspelde een negatief saldo van € 7,0 miljoen eind 2022. In werkelijkheid was het saldo € 3,2 miljoen. Het verschil wordt voor 6.3 miljoen verklaard door het saldo van 2021 en 2022. Daarnaast door de toename van de reserves en voorzieningen en uitgestelde investeringen.

Jaarstukken Westervoort 2023 - Paragraaf 4 Financiering

69

Hieronder treft u de werkelijke liquiditeit aan van de gemeente Westervoort per maand in 2021: Het verschil wordt grotendeels verklaard door het voordelige resultaat van 2021. Tabel liquiditeit per maand

Debiteuren-/crediteurenbeheer Onze organisatie is erop gericht dat de vorderingen tijdig, dus uiterlijk op de vervaldatum, worden geïnd. Wanneer dit niet wordt gerealiseerd wordt er kort na de vervaldatum, volgens een vaste procedure, invorderingsmaatregelen genomen. Zogenaamde dubieuze debiteuren worden via een kosten/baten analyse op juridische haarbaarheid beoordeeld waarna of verdere invordering via de gerechtsdeurwaarder plaatsvindt of de vordering oninbaar wordt verklaard. Debiteuren privaatrechtelijk De meeste openstaande debiteuren op balansdatum zijn reeds in 2023 ontvangen. Er loopt 1 debiteur bij de deurwaarder voor totaal bedrag van € 12.257. Debiteuren belastingen De invordering van de belastingdebiteuren 2023 is reeds opgestart. In 2023 is hiervoor reeds een herinnering, aanmaning en zijn er dwanbevelen verzonden. Het totale saldo aan belastingdebiteuren bij de gerechtsdeurwaarder per 31 december 2023 bedraagt € 65.121. Het betreft 152 vorderingen. Deze zijn in behandeling bij het incassobureau dat de invordering verzorgt voor de gemeente. De overige belastingdebiteuren komen binnen via een betalingsregeling.

70

Jaarstukken Westervoort 2023 - Paragraaf 4 Financiering

Jaarstukken Westervoort 2023 - Paragraaf 5 Bedrijfsvoering

71

Paragraaf 5 Bedrijfsvoering Inleiding De gemeente levert een scala aan producten. Om de levering van deze producten te garanderen, hebben we ons werk op een bepaalde wijze georganiseerd; de bedrijfsvoering. De bedrijfsvoering heeft betrekking op de totale gemeentelijke organisatie: zowel de ‘ambtelijke’ als de ‘bestuurlijke’. Onder bedrijfsvoering rekenen we de inzet van (productie-)middelen en de toepassing van processen bij de totstandkoming van producten. De bedrijfsvoering is met ingang van 1 januari 2018 ondergebracht in de werkorganisatie 1Stroom. De bedrijfsvoering aspecten over ICT en Inkoop zijn ondergebracht in Samenwerking de Liemers (een ambtelijk samenwerkingsverband van de gemeenten Duiven, Westervoort en Zevenaar).

De volgende nota’s over bedrijfsvoering zijn vastgesteld: • Coalitieakkoord 2022-2026; • Missie en Visie 1Stroom; • Regeling Delegatie en Mandaat; • Verordening Financieel beleid, het financieel beheer en de financiële organisatie (artikel 212 Gemeentewet); • Verordening voor de controle op het financieel beheer en op de inrichting van de financiële organisatie (artikel 213 Gemeentewet); • Verordening voor periodiek onderzoek door het college naar de doelmatigheid van het door het college gevoerde beleid (artikel 213a Gemeentewet); • Gemeenschappelijke regeling ‘Samenwerking De Liemers (2010)’; • Informatiebeleidsplan (2017); • Gemeenschappelijke regeling 1Stroom (2017). Financiën, doelmatigheid, doeltreffendheid en rechtmatigheid De interne regels met betrekking tot de financiële beheersing van de organisatie met de daarbij behorende verantwoordelijkheden en bevoegdheden zijn neergelegd in de verordeningen ex artikel 212, 213 en 213a van de Gemeentewet. De relevante instrumentaria behorende bij de planning en control zijn hierop afgestemd. Over 2023 wordt door het college voor het eerst een rechtmatigheidsverantwoording afgelegd over de jaarrekening. In voorgaande jaren werd het oordeel hierover gegeven door de accountant. In deze verantwoording wordt aangegeven of het college van oordeel is dat er in 2023 rechtmatig gehandeld is ten aanzien van de baten en lasten en balansmutaties.

In beginsel stelt de accountant vervolgens vast of de jaarrekening getrouw is. Daarmee geeft hij meteen een oordeel over de getrouwheid van de rechtmatigheidsverantwoording. Informatievoorziening Als samenleving willen en kunnen we steeds meer met ICT. Niet in de laatste plaats door de mogelijkheden en het gemak, die technologieën ons in het dagelijks leven bieden. Deze digitale realiteit roept ook tal van vragen op en brengt verantwoordelijkheden met zich mee. Als lokale overheid dicht bij onze inwoners en bedrijven wordt van ons verwacht dat we onze ICT goed op orde hebben om inwoners van dienst te zijn c.q. maatschappelijke vraagstukken op te lossen. In 2022 hebben de Liemerse gemeenten met behulp van het bedrijf M&I/Partners/ de ICTsamenwerking onder de loep genomen. Uiteindelijk is er begin 2023 voor gekozen om de samenwerking voort te zetten en te intensiveren. Op basis van een I&A-visie en -strategie is in beeld gebracht wat er minimaal bij de Regionaal ICT en Inkoop Dienstencentrum (RID) de Liemers en de gemeenten moet gebeuren om een robuuste en toekomstbestendige ICT-samenwerking te krijgen en te houden. De benodigde investeringen

72

Jaarstukken Westervoort 2023 - Paragraaf 5 Bedrijfsvoering

die hieruit voortvloeien worden integraal afgewogen bij de Kader-/Voorjaarsnota van de Liemerse gemeenten in 2024. Doorontwikkeling Microsoft 365 (MS365) Al langer bestaat bij de Liemerse gemeenten en RID de Liemers de wens om door te ontwikkelen naar een zogenaamde moderne werkplek: een digitale werkomgeving die overal beschikbaar is. De eerste fase in de route naar een moderne werkplek is de doorontwikkeling van MS365. Die doorontwikkeling is nodig omdat we diverse knelpunten ervaren met betrekking tot het werken met documenten en waar MS365 ons in kan ondersteunen. Er is een enorme diversiteit aan opslaglocaties en versies. Het ontbreekt aan een bewaar- en vernietigingsregime conform archiefwet van documenten op netwerkschijven. Het niet kunnen schakelen tussen de lokale Teams applicatie en de Citrix werkomgeving. De onmogelijkheid om zakelijke externen te laten werken in onze Team omgeving. Ook is er geen beleid vastgesteld omtrent het gebruik van de huidige MS365 omgeving. Eind 2023 is een aanbesteding afgerond voor een implementatiepartner die gaat ondersteunen bij het project Doorontwikkeling van MS365. Met dit project willen we bereiken dat gebruikers: efficiënter en veiliger kunnen samenwerken aan documenten, bestanden op een veilige manier intern en extern kunnen delen en kunnen samenwerken met (zakelijke) externen. De uitvoering van dit project is voorzien voor 2024.

Datagedreven werken Data en monitoring helpt gemeenten om uit een stortvloed aan data de juiste informatie te filteren, en daarmee hun prestaties te verbeteren. Dat stelt ons dan in staat om beter beleid te ontwikkelen, dat beleid beter uit te voeren of het gevoerde beleid beter te verantwoorden. Op dit moment wordt er op diverse beleidsterreinen in onze organisatie geëxperimenteerd met datagedreven werken. Bijvoorbeeld door het maken van zogenaamde dashboards. Vanwege het ontbreken van capaciteit, kennis en andere prioriteiten is er in 2023 geen strategische aanpak op datagedreven werken opgesteld. Het thema datagedreven werken is één van de speerpunten in de vast te stellen I&A-visie en -strategie. Verbetering informatiehuishouding Zowel de Archiefwet als de Wet Open Overheid (Woo) benadrukken het belang van duurzame toegankelijkheid en openbaarheid van overheidsinformatie. De belangrijkste bepaling van de Archiefwet is dat overheden hun informatie in goede, geordende en toegankelijke staat moeten brengen en bewaren. De Wet open overheid (Woo) is bedoeld om overheden meer transparant te maken en deze wet moet er voor zorgen dat overheidsinformatie beter vindbaar, uitwisselbaar, eenvoudig te ontsluiten en goed te archiveren is.

Op het gebied van informatiehuishouding hebben we in 2023 een tactisch beleidskader informatiebeheer inclusief een plan van aanpak verbetering informatiehuishouding vastgesteld. Het plan van aanpak bevat meerdere actielijnen die de komende jaren op basis van prioritering worden uitgevoerd. In 2023 zijn we gestart om door middel van interviews met alle gemeentelijke procesverantwoordelijken om de huidige situatie op gebied van informatiehuishouding in kaart te brengen. Tevens zijn we gestart met het opstellen van een handboek kwaliteitszorg informatiebeheer. E-depot Een e-depot is een voorziening met functionaliteit voor de opslag, het beheer en de ontsluiting van de digitale archieven die voor blijvende bewaring in aanmerking komen. Voor de permanent te bewaren papieren archieven hebben we een wettelijk verplichte archiefbewaarplaats die beheerd

Jaarstukken Westervoort 2023 - Paragraaf 5 Bedrijfsvoering

73

wordt door het Streekarchivariaat de Liemers en Doesburg (SALD). Voor de permanent te bewaren digitale archieven is zo’n voorziening vanaf 2029 noodzakelijk. Er is een intentieverklaring afgegeven door de deelnemende gemeenten om aan te sluiten op het e-depot van het ECAL (Erfgoedcentrum Achterhoek en Liemers). Er is een plan van aanpak opgesteld voor de uitvoering van het project. Gezien de situatie op de arbeidsmarkt en de specifieke kennis die gevraagd wordt is het SALD er in eerste instantie niet in geslaagd om in 2023 een projectleider te werven. Eind 2023 is een nieuwe, meer succesvolle, werving gestart. De verwachting is dat in 2024 een projectleider zal zijn aangesteld. Informatiebeveiliging en Privacybescherming 1Stroom heeft een grote verantwoordelijkheid om de informatievoorziening te beveiligen en veilig te houden. Dit is nodig om de dienstverlening aan onze inwoners en ondernemers te kunnen garanderen en tevens ook belangrijk voor de interne bedrijfsvoering. De BIO (Baseline Informatiebeveiliging Overheid) is de landelijke norm en bestaat uit een set van beveiligingsmaatregelen, die minimaal benodigd zijn om de beschikbaarheid, integriteit en vertrouwelijkheid van informatie(systemen) te waarborgen. Informatiebeveiliging is een proces van plannen, uitvoeren, controleren en bijstellen (Plan-Do-Check-Act).

Terugkijkend op het jaar 2023 komen we tot de conclusie dat we onze doelstellingen voor dat jaar te ambitieus geformuleerd hebben. De focus lag in 2023 nog te veel op het reageren op incidenten en zal in 2024 verschuiven naar het vroegtijdig herkennen en voorkomen van incidenten. De uitgestelde invoering van de voorziening voor monitoring en response (SIEM/SOC), vanuit de VNG aanbesteed in 2023 en gegund medio 2024, zal daar zeker een belangrijke bijdrage aan leveren. Het is de bedoeling dat met de implementatie van deze voorziening eind 2024 gestart wordt. In 2023 is vooruitgang geboekt met de verdere implementatie van de BIO (Baseline Informatiebeveiliging Overheid). De invoering van het ISMS (Information Security Management System) heeft hiertoe bijgedragen. Het ISMS ondersteunt ons in de procesgerichte benadering van de informatiebeveiliging. Het is een managementsysteem waarin het risicobeheerproces van de informatiebeveiliging centraal staat. Voor de uitvoering van de maatregelen en activiteiten is een belangrijke rol weggelegd voor het bestuur, het management en de proceseigenaren. In het afgelopen jaar zijn we er nog niet in geslaagd om de activiteiten in het kader van bewustwording (awareness) te integreren met een structurele en integrale aanpak. En dit is wel belangrijk, omdat de menselijke factor ook van groot belang is voor het waarborgen van de informatieveiligheid.

De medewerkers van 1Stroom zijn door middel van diverse nieuwsberichten op Binnenshuis geïnformeerd over actuele onderwerpen over informatiebeveiliging. In 2023 heeft de organisatie vele malen advies gevraagd aan de Functionaris Gegevensbescherming over de toepassing van de AVG bij de uitvoering van een grote verscheidenheid aan taken en processen. Ook is er een start gemaakt met de actualisering van het verwerkingsregister. In 2024 maakt deze onderdeel uit van de i-navigator, een beheershulpmiddel ontwikkeld om de complete informatiehuishouding van de organisatie centraal in kaart te brengen. Dit zal ook zeker een bijdrage leveren aan de verdere integratie van de privacybescherming in de werkprocessen van onze organisatie. In 2023 zijn er 10 datalekken gemeld bij onze Functionaris Gegevensbescherming. In alle gevallen was er sprake van een menselijke fout, de persoonsgegevens waren naar de verkeerde persoon gestuurd. Veelal betrof het e-mailberichten. Onderzocht wordt of door middel van extra technische voorzieningen de medewerker gewaarschuwd kan worden, als er sprake is van de verzending van persoonsgegevens. Daarnaast zullen er door de verdere implementatie van Microsoft 365 in onze organisatie meer technische mogelijkheden beschikbaar zijn hiervoor. Integriteitsbeleid

74

Jaarstukken Westervoort 2023 - Paragraaf 5 Bedrijfsvoering

Op grond van de Ambtenarenwet legt het college verantwoording af over het gevoerde integriteitsbeleid en de naleving van de gedragscode. In 2023 heeft geen schending plaatsgevonden. Frauderisicobeheersing In 2023 zijn er geen fraudes geconstateerd. De frauderisico's zijn in beeld en er zijn controlemechanismen ingebed in (administratieve) processen. Het vierogenprincipe bij inkoopfacturen is hier een voorbeeld van. Rechtmatigheid Het college legt over het boekjaar 2023 voor het eerst een rechtmatigheidsverantwoording af. De verklaring is te vinden in de jaarrekening in het onderdeel Rechtmatigheidsverantwoording. In de paragraaf bedrijfsvoering moet een nadere toelichting worden opgenomen van de geconstateerde onrechtmatigheden en de maatregelen die getroffen worden in reactie op de constateringen. Over het boekjaar 2023 zijn de volgende onrechtmatigheden geconstateerd: Nadere toelichting - Begrotingsonrechtmatigheid Investeringskredieten Bij een vervangingsinvestering is een beperkte overschrijding opgetreden. Maatregel Bij de betrokken afdelingen zal aandacht worden gevraagd voor het monitoren van de kredieten op dreigende overschrijdingen. - Voorwaardencriterium Fouten in Europese aanbestedingen Omschrijving Verzekering Losse opdrachten voor diverse reparaties Losse opdrachten voor grond- en rioleringswerken Totaal

Contractwaarde Fout in 2023 Fout in 2024 n.v.t. € 53.987 0 n.v.t. € 77.345 onbekend n.v.t. € 102.228 onbekend € 233.560

Maatregelen Specifiek is voor de verzekering inmiddels een nieuw contract afgesloten. Ook voor de losse opdrachten voor diverse reparaties wordt gewerkt aan een aanbesteding. Algemeen is in 2023 onderzoek gedaan naar mogelijkheden om de registratie van contracten te verbeteren, waardoor het monitoren van de contracten makkelijker moet worden. Het advies is inmiddels uitgebracht. Dit advies leidt ertoe dat in Join aanpassingen worden gedaan die het registreren van aanbestedingen beter faciliteren. De aanpassingen worden stapsgewijs doorgevoerd. Begonnen wordt met het registreren van de inhuurcontracten in Join. Als dit proces naar wens gaat, zal de registratie verder worden uitgebreid. Formele fouten ten aanzien van subsidies en beschikkingen WMO en Jeugd en Doelgroepenvervoer Formele fouten betreffen fouten die geen financiële consequenties hebben. Ze hebben dan ook geen gevolgen voor de financiële rechtmatigheid van de jaarrekening. Het gaat om afwijkingen op het vastgestelde beleid.

Jaarstukken Westervoort 2023 - Paragraaf 5 Bedrijfsvoering

75

Voor subsidies betreffen de formele fouten het ontbreken van stukken (met name verzekeringspolissen en een overzicht van te heffen contributies), te laat versturen van beschikkingen en het te laat indienen van aanvragen. Ten aanzien van Jeugd en WMO betreffen de formele fouten vooral beschikkingen die niet tijdig zijn afgegeven, een ingangsdatum die ligt voor de datum van melding, en aanvraagformulieren die niet ondertekend zijn door de klant. Ten aanzien van doelgroepenvervoer waren niet alle gegevens volgens de verordening aanwezig. Verder zijn er 2 beschikkingen te laat afgegeven. Maatregelen Subsidies Het subsidiebeleid dient te worden geactualiseerd, omdat regelgeving niet altijd helder is voor de uitvoerende afdeling. Tot nu toe ontbreekt de capaciteit om dit vrij complexe dossier op te pakken. Jeugd en WMO Voor de registratie van zorgverlening Jeugd en WMO is in 2023 een nieuwe applicatie in gebruik genomen. Deze applicatie maakt het makkelijker termijnen te bewaken. Verder zullen de formele fouten besproken worden met de betreffende afdeling. Doelgroepenvervoer De constateringen worden besproken met de betreffende afdeling. - M&O criterium In 2 gevallen is bij het verstrekken van een WMO-beschikking de identiteit van de client niet zichtbaar vastgesteld. Dit betekent dat niet geverifieerd kan worden of de client terecht een beschikking heeft ontvangen.

Aangezien deze fout bij meer beschikkingen kan voorkomen, dient de fout te worden geëxtrapoleerd. Maatregel Er is in een eerder stadium al in een werkproces vastgelegd hoe de vaststelling van de identiteit van de client plaats dient te vinden. Aan de afdeling zal worden gevraagd hier nogmaals aandacht aan te besteden. Door de GR SDL zijn vorderingen opgeboekt voor het onterecht verstrekken van uitkeringen en/of leefgeld. Ook zijn er vorderingen buiten invordering gesteld. Aangezien de GR SDL wel mandaat heeft voor verstrekken van uitkeringen, maar deze taken niet gedelegeerd zijn, vallen M&O kwesties onder de verantwoordelijkheid van de betreffende gemeente. - Inkoopbeleid De kadernota rechtmatigheid schrijft voor dat over het veelvuldig niet naleven van de gids proportionaliteit gerapporteerd dient te worden in de paragraaf Bedrijfsvoering. In de interne controle op Europese aanbestedingen is niet geconstateerd dat het inkoopbeleid veelvuldig niet wordt nageleefd. Ook kent het inkoopbeleid van 1Stroom een hardheidsclausule waardoor eventuele afwijkingen van het inkoopbeleid niet onrechtmatig hoeven te zijn. - M&O beleid

76

Jaarstukken Westervoort 2023 - Paragraaf 5 Bedrijfsvoering

De gemeente Westervoort kent geen nota Misbruik & Oneigenlijk gebruik. Bij de interne controle wordt hier wel op getoetst.

Jaarstukken Westervoort 2023 - Paragraaf 6 Verbonden partijen

77

Paragraaf 6 Verbonden partijen Inleiding Verbonden partijen zijn gemeenschappelijke regelingen, stichtingen, verenigingen en vennootschappen waarin de gemeente Westervoort een bestuurlijk en financieel belang heeft. Bestuurlijk belang Betreft zeggenschap, hetzij uit hoofde van vertegenwoordiging in het bestuur hetzij uit hoofde van stemrecht. Financieel belang Betreft een aan de verbonden partij ter beschikking gesteld bedrag dat niet verhaalbaar is als de verbonden partij failliet gaat onderscheidenlijk het bedrag waarvoor aansprakelijkheid bestaat indien de verbonden partij haar verplichtingen niet nakomt. Bij deelname in een vennootschap betreft het financiële belang het bezit van aandelen en het ontvangen van bijbehorend dividend. De gemeente Westervoort maakt binnen de verbonden partijen onderscheid tussen gemeenschappelijke regelingen en deelnemingen. De gemeenschappelijke regelingen bestaan uit publieke partijen die samenwerken, vaak op basis van de Wet gemeenschappelijke regelingen (Wgr) of Wgr-plus. In het algemeen geldt dat voor een gemeenschappelijke regeling wordt gekozen als een gemeente het voorgestane beleid niet zelf wenst uit te voeren, maar in samenwerking met andere gemeenten of instellingen. Bij deelnemingen heeft de gemeente een pakket van aandelen van een vennootschap in bezit.

De deelname in het aandelenkapitaal vloeit vaak voort uit de van oudsher aanwezige maatschappelijke belangen, die door de vennootschappen werden of worden nagestreefd. In onderstaand overzicht wordt een overzicht van de verbonden partijen voor de gemeente Westervoort weergegeven, inclusief het financiële belang over de jaarrekening 2022, de begroting 2023 en de jaarrekening 2023. Dit geeft inzicht in de risico's die de gemeente Westervoort loopt door de betrokkenheid aan de verbonden partij. Vervolgens wordt elke verbonden partij nader toegelicht. Inhoudelijke beleidsinformatie over verbonden partijen is opgenomen in de relevante programma's. Verbonden partij* Groene Metropoolregio Arnhem Nijmegen Veiligheids- en Gezondheidsregio GelderlandMidden (VGGM) Samenwerking De Liemers (SDL) Streekarchivariaat de Liemers en Doesburg (SALD) Euregio Omgevingsdienst Regio Arnhem (ODRA) Bedrijfsvoeringsorganisatie Doelgroepenvervoer Regio Arnhem Nijmegen (BVO DRAN) Modulaire Gemeenschappelijke Regeling Sociaal Domein Regio Centraal Gelderland incl. voormalige bijdrage SW Presikhaaf Bedrijven Gemeenschappelijke regeling 1Stroom Deelnemingen (dividend) NV Bank Nederlandse Gemeenten (BNG) Vitens N.V. Alliander N.V.

Gemeenschappelijke regelingen

Rekening 2022 € 89.373 € 1.301.112

Begroting 2023 € 111.950 € 1.272.066

Rekening 2023 € 106.558 € 1.272.066

€ 1.882.169 € 32.158 € 4.125 € 96.328 € 418.055

€ 2.305.954 € 36.830 € 4.250 € 139.000 € 503.771

€ 2.325.322 € 34.154 € 4.100 € 104.403 € 418.842

€ 2.702.945

€ 3.048.198

€ 2.893.939

€ 9.693.000

€ 9.883.000

€ 9.990.650

€ 8.003 €0 € 107.640

€ 8.003 €0 € 107.640

€ 8.003 €0 € 87.197

78

Jaarstukken Westervoort 2023 - Paragraaf 6 Verbonden partijen

Groene Metropoolregio Arnhem - Nijmegen gevestigd in Elst Doel Partijen

Bestuurlijk belang Financieel belang Omvang eigen en vreemd vermogen

Resultaat Risico’s

Versterking regionale samenwerking in de regio Arnhem - Nijmegen. Gemeenten Arnhem, Berg en Dal, Beuningen, Doesburg, Druten, Duiven, Heumen, Lingewaard, Montferland, Mook en Middelaar, Nijmegen, Overbetuwe, Renkum, Rheden, Rozendaal, Westervoort, Wijchen en Zevenaar. Elke gemeente heeft één vertegenwoordiger in het algemeen bestuur. Het dagelijks bestuur telt die leden inclusief de voorzitter. De jaarlijkse bijdrage aan de Groene Metropoolregio bedraagt € 7,47 per inwoner. Het eigen vermogen per 1 januari 2023 was € 347.799 en per 31 december 2023 € 380.937. Het vreemd vermogen per 1 januari 2023 was € 4.901.995 en per 31 december 2023 € 5.323.902. Het resultaat over 2023 was € 197.682 positief. Het GO is een overlegorgaan. Het heeft geen rechtspersoonlijkheid en kan niet op eigen naam rechtshandelingen aangaan. De risico’s zijn daarom zeer beperkt.

Veiligheids- en Gezondheidsregio Gelderland-Midden (VGGM) gevestigd in Arnhem Doel

Partijen

Bestuurlijk belang

Financieel belang

Omvang eigen en vreemd vermogen Resultaat Risico’s

Behartigen van de belangen van de deelnemers op de terreinen van brandweerzorg, ambulancezorg, publieke gezondheid, geneeskundige hulpverlening, crisisbeheersing en gemeenschappelijke meldkamer. 15 gemeenten nemen deel in de VGGM: Arnhem, Barneveld, Doesburg, Duiven, Ede, Lingewaard, Nijkerk, Overbetuwe, Renkum, Rheden, Rozendaal, Scherpenzeel, Wageningen, Westervoort en Zevenaar. Het Algemeen Bestuur kent 32 leden. Elke gemeente levert twee leden: de burgemeester en de wethouder volksgezondheid. In het Dagelijks Bestuur worden de Liemerse gemeenten vertegenwoordigd door de burgemeester van Westervoort. De bijdrage van de gemeente Westervoort bestaat uit een deel voor de brandweer en een deel voor publieke gezondheid. Voor 2023 was de brandweerbijdrage € 772.410 en € 499.656 voor de publieke gezondheid. De totale bijdrage in 2023 aan de VGGM is € 1.272.066. Het eigen vermogen per 1 januari 2023 was € 8.513.000 en per 31 december 2023 € 9.309.000. Het vreemd vermogen per 1 januari 2023 was € 51.358.000 en per 31 december 2023 was dit € 48.887.000. Het gerealiseerde resultaat over 2023 was € 1.730.000 positief. VGGM heeft het risicomanagement op orde. Aan de hand van de zogenaamde 'kans x effect'-methode wordt jaarlijks een onderzoek uitgevoerd naar de mogelijke risico’s en een kwantificering daarvan.

VGGM vindt het eigen weerstandsvermogen op basis van deze inschatting voldoende om de risico’s af te dekken.

Samenwerking De Liemers (SDL) gevestigd in Duiven Doel

Partijen

Het doel van de Samenwerking De Liemers is het, met behoud van de bestuurlijke zelfstandigheid, vergroten van de gemeentelijke slagkracht door bundeling van ambtelijke expertise op strategisch, tactisch en operationeel niveau met als resultaat verhoogde kwaliteit, continuïteit en efficiëntie. De gemeenten Duiven, Westervoort en Zevenaar.

Jaarstukken Westervoort 2023 - Paragraaf 6 Verbonden partijen

Bestuurlijk belang

Financieel belang

Omvang eigen en vreemd vermogen Resultaat Risico’s

79

Het Algemeen Bestuur van de gemeenschappelijke regeling bestaat uit de colleges van de drie deelnemende gemeenten. Het Dagelijks bestuur bestaat uit drie burgemeesters. Op basis van de afgesproken verdeelsleutels worden de kosten van de samenwerkingsorganisatie aan de drie gemeenten doorbelast. Voor de gemeente Westervoort bedroeg de bijdrage voor het jaar 2023 € 2.325.322. Het eigen vermogen per 1 januari 2023 was € 182.070 en per 31 december 2023 € 182.070. Het vreemd vermogen per 1 januari 2023 was € 8.867.081 en per 31 december 2023 was dit € 6.901.196. Het resultaat over 2023 was nadelig € 1.312.454. De exploitatielasten incl. eventueel niet begrote kosten worden volledig door de drie deelnemende gemeenten gedragen. Er wordt jaarlijks een begroting opgesteld die via twee tussenrapportages wordt gemonitord. Afwijkingen ten opzichte van de begroting worden dan voorgelegd aan het bestuur en aan het bestuur van de deelnemende gemeenten.