20231106-rv-meerjarenbegroting-2024-2027-bijlage-1-programmabegroting(def)

2024 46.302 8,5 3.936

2025 46.259 8,5 3.932

2026 46.587 8,5 3.960

2027 47.038 8,5 3.998

De berekende kasgeldlimiet wordt periodiek getoetst aan de werkelijke omvang van het aangetrokken kasgeld. Op basis van de liquiditeitsprognoses wordt bepaald of er kort of lang geld

80

Programmabegroting Westervoort 2024-2027 - 3.4 Financiering

aangetrokken moet worden voor een bepaalde looptijd, rekening houdend met de kasgeldlimiet en de renterisiconorm. Voor de gemeente Westervoort betekent dit dat er in 2024 niet meer dan € 3.935.000 geleend mag worden met kort geld. Kort geld is geld geleend voor een periode van een jaar of korter. De wet Fido geeft aan dat de kasgeldlimiet niet mag worden overschreden. Indien een overschrijding voor het derde achtereenvolgende kwartaal geschiedt, dan moet de toezichthouder hiervan schriftelijk op de hoogte worden gebracht. De lange rente is duurder dan kort geld waardoor het financieel aantrekkelijk is volledig gebruik te maken van het bedrag onder de kasgeldlimiet. Renterisiconorm Bij de renterisiconorm gaat het om het beperken van de gevolgen van een stijgende kapitaalmarktrente voor de rentelasten. Aanpassing van de rentepercentages doet zich voor bij herfinancieren en renteherziening. Dit gebeurt door het aanbrengen van spreiding in de looptijden van de leningen. Hiermee wordt voorkomen dat een groot deel van de leningen tegelijkertijd opnieuw moet worden afgesloten, met het risico van snel oplopende rentelasten. De renterisiconorm wordt ook berekend door een percentage van 20 te nemen van de jaarbegroting. Renterisiconorm Totale uitgaven Renterisiconorm in % Renterisiconorm in €

2024

2025

2026

2027

46.302 20 9.260

46.259 20 9.252

46.587 20 9.317

47.038 20 9.408

Uit dit overzicht blijkt dat er in 2024 tot € 9,25 miljoen aan leningen mogen worden afgesloten zonder de renterisiconorm te passeren. De liquiditeitsprognose geeft aan dat de gemeente Westervoort in 2024 tot en met 2027 maar een beperkte financieringsbehoefte heeft. Uit de prognose blijkt dat er alleen de aflossingen van de geldleningen opnieuw gefinancierd moeten worden. Elk jaar tussen de € 1.500.000 en € 2.000.000. De verwachte financiële consequenties hiervan zijn financieel reeds meegenomen in de begroting. Renteschema a. b.

c1. d1. e. e2 f.

De externe rentelasten over de korte en lange financiering De externe rente baten van leningen verenigingen De externe rente baten van Schatkistbankieren Saldo rentelasten en rentebaten Rente die aan de grondexploitatie moet worden doorberekend Saldo Rente over eigen vermogen of voorzieningen Totaal geraamde aan taakvelden toe te rekenen rente De aan taakvelden toegerekende rente (rente omslag 0,77%) Ontvangen rente verenigingen doorbelasten Rente resultaat

409.648 -17.803 -90.000 301.845 -11.928 289.917 0 289.917 -299.934 17.803 7.786

Kredietrisico Garantiestellingen Naast bovengenoemd renterisico wordt door onze gemeente ook kredietrisico gelopen in het kader van onze publieke taak gegarandeerde geldleningen. Het kredietrisico betreft het risico dat de leningen niet worden terugbetaald. In totaal hebben wij aan leningen gegarandeerd met een schuldrest per 1 januari 2023 van € 25.134.000. Voor € 25.134.000 is gegarandeerd aan de Stichting Plavei, Woonzorg Nederland en de Stichting Vivare. Hier kan de gemeente

Programmabegroting Westervoort 2024-2027 - 3.4 Financiering

81

Westervoort voor maximaal 50% aangesproken worden omdat deze via het Waarborgfonds Sociale Woningbouw lopen. Verstrekte leningen De gemeente Westervoort loopt risico op de verstrekte geldleningen. Op 1 januari 2023 is het verwachte saldo van de verstrekte leningen € 440.687. Deze leningen zijn verstrekt aan Westervoortse verenigingen en instellingen. Naast deze leningen staat er nog geld uit bij het stimuleringsfonds voor duurzaamheids- en startersleningen en de kredietbank Leeuwarden voor totaal € 1.983.241. Wet schatkistbankieren Medio december 2013 heeft de Eerste Kamer de Wet Schatkistbankieren aangenomen. De wet verplicht decentrale overheden om overtollige geldmiddelen onder te brengen in ’s Rijks schatkist. Vanaf 1 juli 2021 is de drempel voor het verplichtschatkistbankieren verhoogd naar 2% van het begrotingstotaal met een minimum van € 1 miljoen. Westervoort heeft een begroting van € 46 miljoen. 2% hiervan is € 0,92 miljoen. Dit komt neer dat de ondergrens telt van € 1.000.000 voor 2023. Liquiditeit Om te komen tot een goede en effectieve financiering voor de gemeente Westervoort voor de korte en lange termijn is een goede en volledige liquiditeitsprognose noodzakelijk.

Daarvoor moet rekening worden gehouden met: beginstanden banken, inkomsten en uitgaven grondexploitatie, aflossingen van geldleningen, planning investeringen, ontwikkeling standen debiteuren/crediteuren en de inkomsten en uitgaven uit de reserves en voorzieningen. Hieronder staat de liquiditeitsprognose voor de periode 2022-2026 weergegeven. Als het bedrag negatief is moet er geld worden aangetrokken. Cumulatieve liquiditeitsprognose Liquiditeitsprognose: Te financieren: Cumulatief opnieuw: Totaal te financieren:

2023 9.241 9.241

2024 -2.699 9.241 6.542

2025 -3.401 6.542 3.141

2026 1.449 3.141 4.590

2027 -710 4.590 3.880

In de prognose is het weer aantrekken van gelden die worden afgelost weer verwerkt. Financieel zijn deze ook in de begroting meegenomen. Zoals de tabel al aangeeft, is er daarnaast de komende jaren nog een kleine behoefte aan financieringsmiddelen. Deze behoefte kan gedekt worden met het aantrekken van kortgeld. Er mag voor bijna € 4 miljoen gefinancierd worden met kortgeld (kasgeld). Daarboven moet er lang geld aangetrokken worden. Debiteuren-/crediteurenbeheer Onze organisatie is erop gericht dat vorderingen tijdig, dus uiterlijk op de vervaldatum, worden geïnd. Wanneer dit niet wordt gerealiseerd, worden kort na de vervaldatum volgens een vaste procedure de nodige invorderingsmaatregelen genomen. Zogenaamde dubieuze debiteuren worden op basis van een kosten/baten-analyse en op juridische haalbaarheid beoordeeld waarna óf invordering via de gerechtsdeurwaarder plaatsvindt óf de vordering oninbaar wordt verklaard.

82

Programmabegroting Westervoort 2024-2027 - 3.5 Bedrijfsvoering

3.5 Bedrijfsvoering Inleiding De gemeente levert een scala aan producten. Om de levering van deze producten te garanderen, hebben we ons werk op een bepaalde wijze georganiseerd; de bedrijfsvoering. De bedrijfsvoering heeft betrekking op de totale gemeentelijke organisatie: zowel de ‘ambtelijke’ als de ‘bestuurlijke’. Onder bedrijfsvoering rekenen we de inzet van (productie-)middelen en de toepassing van processen bij de totstandkoming van producten. De bedrijfsvoering is met ingang van 2018 ondergebracht in de werkorganisatie 1Stroom (een ambtelijk samenwerkingsverband van de gemeenten Duiven en Westervoort). De bedrijfsvoeringsaspecten inzake ICT en Inkoop zijn ondergebracht in Samenwerking de Liemers (een ambtelijk samenwerkingsverband van de gemeenten Duiven, Westervoort en Zevenaar).

De volgende nota’s inzake bedrijfsvoering zijn vastgesteld: • Coalitieakkoord 2022-2026; • Missie en Visie 1Stroom; • Regeling Delegatie en Mandaat; • Verordening Financieel beleid, het financieel beheer en de financiële organisatie (artikel 212 Gemeentewet); • Verordening voor de controle op het financieel beheer en op de inrichting van de financiële organisatie (artikel 213 Gemeentewet); • Verordening voor periodiek onderzoek door het college naar de doelmatigheid van het door het college gevoerde beleid (artikel 213a Gemeentewet); • Gemeenschappelijke regeling ‘Samenwerking De Liemers (2010)’; • Informatiebeleidsplan (2017); • Gemeenschappelijke regeling 1Stroom (2017). Financiën, doelmatigheid, doeltreffendheid en rechtmatigheid De interne regels met betrekking tot de financiële beheersing van de organisatie met de daarbij behorende verantwoordelijkheden en bevoegdheden zijn neergelegd in de verordeningen ex artikel 212, 213 en 213a van de Gemeentewet. De relevante instrumentaria behorende bij de planning en control zijn hierop afgestemd. Vanaf het boekjaar 2023 dient het college een rechtmatigheidsverantwoording op te stellen. Het college legt met dit nieuwe instrument verantwoording af aan de Raad inzake naleving van wet- en regelgeving.

Doel is met een bepaalde mate van zekerheid vast te stellen dat de financiële handelingen hebben plaatsgevonden binnen de kaders van wet- en regelgeving. De accountant geeft een oordeel over de getrouwheid van de jaarrekening. Daarmee geeft hij ook een oordeel over de getrouwheid van de rechtmatigheidsverklaring van het college. Hij doet dus ook onderzoek waar het college deze rechtmatigheidsverantwoording op heeft gebaseerd, Onderdeel van de onderbouwing van de rechtmatigheidsverantwoording zijn de uitkomsten van de interne controles die binnen de gemeente uitgevoerd worden om vast te stellen of wet- en regelgeving zijn nageleefd. Dit betekent dat de organisatie zelfstandig vaststelt of wordt voldaan aan het normenkader waarin relevante wet- en regelgeving is opgenomen. Over de uitkomsten van de interne controles wordt gerapporteerd in de planning en control cyclus. Informatiebeleid Informatisering Diverse wet- & regelgeving, zoals de "Wet open overheid", de “Wet modernisering elektronisch bestuur”, de “Wet digitale overheid” en het “Besluit digitale toegankelijkheid” nopen tot het

Programmabegroting Westervoort 2024-2027 - 3.5 Bedrijfsvoering

83

voortdurend uitbreiden en vernieuwen van de digitale mogelijkheden en toepassingen voor inwoners. Het is niet de vraag of maar hoe de gemeente daarin moet meebewegen. De gemeente is in steeds grotere mate afhankelijk van ICT. De ICT-omgeving is volop in beweging. Software zal steeds meer als een service geleverd worden (Software As A Service of SAAS). Deze te voorziene verandering in de ICT-architectuur heeft gevolgen voor de manier waarop de gemeente zich op dit vlak moet organiseren. De RID is naar aanleiding van de strategische sessies in 2022 en het rapport Toekomstvisie RID van M&I uit 2023 een verbetertraject gestart om klaar te zijn voor deze toekomst. Eén van de eerste stappen was het formuleren van een “I&A-visie en -strategie” voor de periode 2023-2025. Het visiedeel richt zich op wat er in de periode 2023-2025 op het gebied van I&A moet gebeuren en wat daarin voor ons prioriteit heeft en waarom. Het strategiedeel richt zich op hoe we uitvoering willen geven aan deze ‘I&A-agenda’ en wat we daarin van elkaar en van de samenwerking verwachten. In het vervolgtraject wordt ook gekeken naar de invulling van de opdrachtgevende rol van de gemeente en de digitale volwassenheid van de verbonden partijen. De digitale volwassenheid van de gemeente zal verhoogd moeten worden.

De toename van de importantie van informatie(veiligheid) en ICT leidt hier op termijn waarschijnlijk tot hogere kosten. De verwachting is dat de I&A-visie en -strategie in september 2023 zijn definitieve beslag krijgt en vervolgens het bestuurlijke traject zal doorlopen. E-depot Het duurzaam bewaren en toegankelijk houden van digitale informatie krijgt meer nadruk in onze dagelijkse werkzaamheden. Een volgende stap in het digitaal archiefbeheer is de ontwikkeling onder de noemer "e-depot". Een e-depot is een wettelijk verplichte voorziening met functionaliteit voor de opslag en het beheer van de digitale archieven die voor blijvende bewaring in aanmerking komen. Het Streekarchivariaat de Liemers en Doesburg (SALD) is aangewezen als verantwoordelijk orgaan voor het beheren van onze archieven. Het college heeft in 2023 de intentie uitgesproken om aan te sluiten bij het e-depot van het Erfcentrum Achterhoek en Liemers (ECAL). Het voornemen is om in 2024 een dienstverleningsovereenkomst met het ECAL af te sluiten. Vervolgens kan het bestuur van het SALD een besluit nemen ten aanzien van de (aanpassing van de) kostenverdeling. Er kan dan een projectgroep worden geformeerd ter voorbereiding op de implementatie van het e-depot. De implementatie van een e-depot zal hoogstwaarschijnlijk tot een verhoging van de gemeentelijke bijdrage aan het SALD leiden.

Wet Open Overheid (Woo) In het kader van de implementatie van de Woo is het Routeplan Verbeteren Informatiehuishouding vastgesteld. In het kader van het Routeplan Verbeteren Informatiehuishouding zullen we in 2024 de volgende acties uitvoeren: • Op- en vaststellen van een handboek Kwaliteitszorg informatiebeheer; • Periodieke monitoring kwaliteit informatiebeheer (o.a. managementrapportages); • Opstellen van een visie op zaakgericht werken; • Implementatie e-depot: Er wordt een projectgroep geformeerd ter voorbereiding op de implementatie van een e-depot. Zie separaat item over het e-depot (Informatiebeleid).

84

Programmabegroting Westervoort 2024-2027 - 3.5 Bedrijfsvoering

Informatiebeveiliging en Privacybescherming De gemeente beschikt over veel waardevolle, vertrouwelijke en privacygevoelige gegevens. Het is belangrijk dat we deze gegevens goed beschermen. Onze bedrijfsvoering en dienstverlening is voor een zeer belangrijk deel afhankelijk van de beschikbaarheid van onze ICT-systemen en ICTinfrastructuur. Voor het bepalen van de prioritering van de maatregelen hanteren we het Dreigingsbeeld Informatiebeveiliging van de Nederlandse Gemeenten, het Cybersecuritybeeld Nederland van het Nationaal Cyber Security Centrum (NCSC) en de aanbevelingen naar aanleiding van de cyberaanvallen op de gemeenten Lochem, Hof van Twente en Buren. In de brief van de VNGCyberalert zijn de belangrijkste basismaatregelen ook genoemd. Cybercrime is een internationaal probleem. Dit vraagstuk kunnen we dus niet op lokaal niveau oplossen. Waar we wel voortdurend aan werken, is het organiseren en verbeteren van de basismaatregelen om een cyberaanval tegen te gaan en de mogelijke effecten van een cyberaanval te verminderen. Het is belangrijk om een goede combinatie te realiseren tussen preventie, detectie en respons.

Maatregelingen (zowel technisch als organisatorisch) voor wat betreft de onderwerpen informatiebeveiliging en privacy zullen zich met name concentreren op de volgende onderwerpen: • Monitoring en response: Het systeem voor monitoring en response wordt verder uitgebreid met SIEM/SOC, zodat de focus op detectie en actieve preventie van incidenten versterkt wordt. De invoering hiervan heeft vertraging opgelopen omdat de samenwerking van de VNG en KPN is beëindigd en de collectieve opvolging wordt pas begin 2024 verwacht. • Netwerksegmentering: Het netwerk wordt in meerdere zones verdeeld die apart beveiligd zijn om de gevolgen voor een aanval te beperken. • Bewustwording (Awareness): Digitale veiligheid raakt ons allemaal. Daarom is het belangrijk dat zowel de bestuurders als de medewerkers structureel en periodiek geïnformeerd worden over de mogelijke risico’s over informatiebeveiliging en privacy. • Risicogericht handelen: Onze organisatie zal extra aandacht moeten besteden aan de informatiesystemen die cruciaal zijn voor het functioneren van de gemeentelijke- en maatschappelijke processen. Door middel van een risicoanalyse worden deze systemen doorgelicht en worden aanvullende mitigerende maatregelen genomen om de mogelijke risico’s op een aanvaardbaar niveau te brengen. • Samen organiseren: Onze organisatie werkt voortdurend aan de versterking van de digitale weerbaarheid.

We worden daarbij ondersteund door de Informatiebeveiligingsdienst voor gemeenten, de IBD. De IBD heeft ook een coördinerende rol bij incidenten en is het expertisecentrum op het gebied van de digitale veiligheid voor gemeenten. • Oefenen: Onze organisatie moet voorbereid zijn op digitale incidenten en -crises. Deze reiken vaak verder dan alleen de gemeentelijke bedrijfsvoering. Oefenen is daarom belangrijk, zodat onze organisatie in voorkomende gevallen veerkrachtig en daadkrachtig kan optreden in samenwerking met de ketenpartners. • Verwerkingsregister: Met de introductie van de I-navigator wordt het verwerkingsregister verder geactualiseerd en wordt het eenvoudiger om nieuwe verwerkingen op te nemen in het register.

Programmabegroting Westervoort 2024-2027 - 3.6 Verbonden partijen

85

3.6 Verbonden partijen Inleiding Verbonden partijen zijn gemeenschappelijke regelingen, stichtingen, verenigingen en vennootschappen waarin de gemeente Westervoort een bestuurlijk en financieel belang heeft. Bestuurlijk belang Betreft zeggenschap, hetzij uit hoofde van vertegenwoordiging in het bestuur hetzij uit hoofde van stemrecht. Financieel belang Betreft een aan de verbonden partij ter beschikking gesteld bedrag dat niet verhaalbaar is als de verbonden partij failliet gaat, het bedrag waarvoor aansprakelijkheid bestaat indien de verbonden partij haar verplichtingen niet nakomt. Bij deelname in een vennootschap betreft het financiële belang het bezit van aandelen en het ontvangen van bijbehorend dividend. De gemeente Westervoort maakt binnen de verbonden partijen onderscheid tussen gemeenschappelijke regelingen en deelnemingen. De gemeenschappelijke regelingen bestaan uit publieke partijen die samenwerken, vaak op basis van de Wet gemeenschappelijke regelingen (Wgr) of Wgr-plus. In het algemeen geldt dat voor een gemeenschappelijke regeling wordt gekozen als een gemeente het voorgestane beleid niet zelf wenst uit te voeren, maar in samenwerking met andere gemeenten of instellingen. Bij deelnemingen heeft de gemeente een pakket van aandelen van een vennootschap in bezit.

De deelname in het aandelenkapitaal vloeit vaak voort uit de van oudsher aanwezige maatschappelijke belangen, die door de vennootschappen werden of worden nagestreefd. In onderstaand overzicht wordt een overzicht van de verbonden partijen voor de gemeente Westervoort weergegeven, inclusief het financiële belang betreffende de jaarrekening 2022 de begroting 2023 en de begroting 2024. Dit geeft inzicht in de risico's die de gemeente Westervoort loopt door de betrokkenheid aan de verbonden partij. Vervolgens wordt elke verbonden partij nader toegelicht. Inhoudelijke beleidsinformatie over de verbonden partijen is opgenomen in de relevante programma's. Verbonden partij Gemeenschappelijke regelingen Samenwerking De Liemers (SDL) Veiligheids- en Gezondheidsregio Gelderland Midden (VGGM) Streekarchivariaat de Liemers en Doesburg (SALD) Omgevingsdienst Regio Arnhem (ODRA) Groene Metropoolregio Arnhem-Nijmegen Euregio Rijn-Waal Bedrijfsvoeringsorganisatie Doelgroepenvervoer Regio Arnhem Nijmegen 1Stroom Modulaire Gemeenschappelijke Regeling Centraal Gelderland Deelnemingen (dividend) N.V. Bank Nederlandse Gemeenten (BNG) Alliander N.V. Vitens N.V.

Rekening 2022

Begroting 2023

Begroting 2024

€ 1.882.169 € 1.301.112

€ 2.166.254 € 1.272.066

€ 2.335.876 € 1.419.490

€ 32.158 € 96.328 € 89.373 € 4.125 € 418.055

€ 36.830 € 106.000 € 112.000 € 4.100 € 536.027

€ 42.730 € 116.000 € 130.986 € 4.100 € 624.054

€ 9.693.000 € 2.702.945

€ 8.799.000 € 3.048.198

€10.032.000 € 3.026.869

€ 8.003 € 107.640 €0

€ 8 .000 € 96.000 €0

€ 8.000 € 96.000 €0

86

Programmabegroting Westervoort 2024-2027 - 3.6 Verbonden partijen

Gemeenschappelijke regelingen Samenwerking De Liemers (Programma 1) Partijen Bestuurlijk belang

Financieel belang

Omvang eigen vermogen ultimo 2023 Omvang eigen vermogen ultimo 2024 Omvang vreemd vermogen ultimo 2023 Omvang vreemd vermogen ultimo 2024 Resultaat 2024 Ontwikkelingen Risico's

De gemeenten Duiven, Westervoort en Zevenaar. Het Algemeen Bestuur van de gemeenschappelijke regeling bestaat uit de colleges van de drie deelnemende gemeenten. Elke gemeente heeft in het bestuur een stem. Op basis van de afgesproken verdeelsleutels worden de kosten van de samenwerkingsorganisatie aan de drie gemeenten doorbelast. Voor de gemeente Westervoort is de bijdrage voor het jaar 2024 vastgesteld op een bedrag van € 2.335.876. € 132.070 € 82.000 € 5.710.475 € 5.692.174 €0 Niet van toepassing De exploitatielasten incl. eventueel niet begrote kosten worden volledig door de drie deelnemende gemeenten gedragen. Er wordt jaarlijks een begroting opgesteld die via twee tussenrapportages wordt gemonitord. Afwijkingen ten opzichte van de begroting worden dan voorgelegd aan het bestuur en aan het bestuur van de deelnemende gemeenten.

Veiligheids- en Gezondheidsregio Gelderland-Midden (Alle programma's, zie programma 1) Partijen

Bestuurlijk belang

Financieel belang

Omvang eigen vermogen ultimo 2023 Omvang eigen vermogen ultimo 2024 Omvang vreemd vermogen ultimo 2023

De gemeenten Arnhem, Barneveld, Doesburg, Duiven, Ede, Lingewaard, Nijkerk, Overbetuwe, Renkum, Rheden, Rozendaal, Scherpenzeel, Wageningen, Westervoort en Zevenaar. VGGM kent een dagelijks en een algemeen bestuur. Elke gemeente heeft in het algemeen bestuur een stem. De gemeente Westervoort levert twee van de 30 leden van het Algemeen Bestuur. De bijdrage van de gemeente Westervoort bestaat voor een deel uit de brandweer/bevolkingszorg en een deel voor publieke gezondheid (GGD, Rijksvaccinatieprogramma en zorg 0-4 jarigen). Voor 2024 is de bijdrage voor brandweer en bevolkingszorg € 811.088 en € 16.737 = € 827.825. De bijdrage voor publieke gezondheid bedraagt € 591.665. Dat bedrag is als volgt opgebouwd: € 337.734 voor de GGD, € 216.735 voor de Jeugdgezondheidszorg en € 37.196 voor het Rijksvaccinatieprogramma. € 6.619.000 € 6.178.000 € 52.310.000

Programmabegroting Westervoort 2024-2027 - 3.6 Verbonden partijen

Omvang vreemd vermogen ultimo 2024 Resultaat 2024 Ontwikkelingen

Risico's

87

€ 55.150.000 €0 Op 20 januari 2021 heeft het Algemeen Bestuur de verdeelsleutel GF-OOV sub cluster brandweer als gezamenlijke oplossingsrichting gekozen (GF=Gemeentefonds, OOV=Openbare Orde en Veiligheid). De consequentie van een eventuele aanpassing van de verdeelsleutels is dat dit voor de ene gemeente tot een financieel voordeel kan leiden en voor een andere gemeente tot een nadeel. Het Algemeen Bestuur heeft gekozen voor een overgangsmodel waarin de gemeente in drie jaar toegroeien naar de nieuwe bijdrage. De hiervoor beschreven ontwikkeling vormt een risico. Er is een regionaal controllersoverleg actief dat regelmatig overlegt met de VGGM over de financiële positie.

Streekarchivariaat de Liemers en Doesburg (Programma 2) Partijen

Bestuurlijk belang

Financieel belang

Omvang eigen vermogen ultimo 2023 Omvang eigen vermogen ultimo 2024 Omvang vreemd vermogen ultimo 2023 Omvang vreemd vermogen ultimo 2024 Resultaat 2024 Ontwikkelingen

Risico's

De gemeenten Duiven, Doesburg, Westervoort en Zevenaar. Daarnaast zijn de RID en RSD ook betrokken bij het Streekarchivariaat. Het Streekarchivariaat heeft een Dagelijks Bestuur en een Algemeen Bestuur. De gemeente Duiven levert een van de vier leden van het Algemeen Bestuur. De financiële bijdrage voor Westervoort 2024 bedraagt € 42.730. Deze bijdrage wordt bepaald op basis van het inwonersaantal en het aantal werkuren. €0 €0 € 48.143 € 47.100 €0 Streven is om meer aandacht te besteden aan de primaire taken. Ook zal de voorbereiding voor het opzetten van een e-depot de aandacht krijgen. Eventuele tekorten worden verhaald op de deelnemende gemeenten. De financiële omvang van de regeling is echter relatief klein en het risico wordt op nihil geschat.

Omgevingsdienst Regio Arnhem (Programma 3) Partijen Bestuurlijk belang Financieel belang Omvang eigen vermogen ultimo 2023 Omvang eigen vermogen ultimo 2024

De Provincie Gelderland en 10 gemeenten. De wethouder is lid van het Dagelijks Bestuur en het Algemeen Bestuur. De bijdrage is € 116.000 en deze is gebaseerd op het werkpakket/ werkprogramma dat aan de ODRA is overgedragen. € 802.500 € 764.300

88

Omvang vreemd vermogen ultimo 2023 Omvang vreemd vermogen ultimo 2024 Resultaat 2024 Ontwikkelingen

Risico's

Programmabegroting Westervoort 2024-2027 - 3.6 Verbonden partijen

€ 5.446.900 € 5.121.700 €0 Er is veel in beweging in het werkveld van ODRA. De planning is dat vanaf 1 januari 2024 de omgevingswet en de Wet Kwaliteitsborging in werking treden en daarnaast vinden veranderingen plaats in de bevoegdheid voor bodemtaken. De bovengenoemde ontwikkelingen brengt een aantal financiële onzekerheden met zich mee, die op dit moment nog moeilijk zijn te kwantificeren.

Groene Metropoolregio Arnhem- Nijmegen (Programma 3) Partijen

Bestuurlijk belang Financieel belang

De deelnemende gemeenten zijn Arnhem, Beuningen, Berg en Dal, Doesburg, Druten, Duiven, Heumen, Lingewaard, Montferland, Mook en Middelaar, Nijmegen, Overbetuwe, Renkum, Rheden, Rozendaal, Westervoort, Wijchen en Zevenaar. De gemeente Westervoort levert een van de 18 leden van het Algemeen Bestuur. De bijdrage is gebaseerd op het inwoneraantal van 15.110. De inwonerbijdrage bestaat uit 2 componenten: bijdrage regiobureau 15.110 à € 2,71 per inwoner) = € 40.906

Omvang eigen vermogen ultimo 2023 Omvang eigen vermogen ultimo 2024 Omvang vreemd vermogen ultimo 2023 Omvang vreemd vermogen ultimo 2024 Resultaat 2024

bijdrage voor de vijf opgaven verbonden regio, productieve regio, circulaire regio, ontspannen regio en groene groei regio 15.110 à € 5,84 per inwoner) = € 90.080. € 100.000 € 100.000 € 4.712.880 € 4.616.380 €0

Programmabegroting Westervoort 2024-2027 - 3.6 Verbonden partijen

Ontwikkelingen

Risico's

89

De bijdrage die we in 2024-2027 nodig hebben voor de realisatie van de opgaven, is hoger dan in 2023. Dit heeft verschillende redenen. We hebben in 2021 en 2022 geïnvesteerd in het formuleren van ambities en maken van plannen, zeker bij relatief nieuwe opgaven zoals Ontspannen regio. Nu onze inzet steeds concreter wordt en we overgaan tot het organiseren van de uitvoering, vraagt dat meer middelen. Daarnaast zijn er speerpunten die we intensiever willen oppakken, zoals de gebiedsgerichte corridors bij Verbonden regio. En we hebben als regio ook nieuwe ambities en taken die we oppakken. Zoals bijvoorbeeld logistiek en het contractbeheer voor data over verkeersveiligheid. Voor de Circulaire regio wordt de verhoging van de inwonersbijdrage voor een groot deel verklaard door een andere reden. In 2022 zijn de projectkosten voor de inkoop van elektriciteit niet in de inwonersbijdrage opgenomen, maar apart verrekend door de gemeente Nijmegen. Vanaf 2023 zijn deze kosten wel in de inwonersbijdrage opgenomen. Per saldo levert deze mutatie geen lastenverzwaring op voor gemeenten. Tegenover de hogere kosten voor de opgaven, staat dat de verwachting dat we met de inzet van deze middelen ook meer investeringen in onze regio uit kunnen lokken. Denk bijvoorbeeld aan de stikstofgelden, de gelden die in het BO-MIRT beschikbaar komen en de klimaatgelden.

De bijdragen van de opgaven hangen, net als de inhoud daarvan, nauw met elkaar samen. Zo is de bijdrage voor logistiek verdeeld over de opgaven Circulaire, Verbonden en Productieve regio. Het groen-blauw raamwerk hangt nauw samen met de gebiedsuitwerking van de Verstedelijkingsstrategie. Het één kan niet zonder het ander. Niet van toepassing.

Euregio (Programma 1) Partijen

Bestuurlijk belang Financieel belang Omvang eigen vermogen ultimo 2023 Omvang eigen vermogen ultimo 2024 Omvang vreemd vermogen ultimo 2023 Omvang vreemd vermogen ultimo 2024 Resultaat 2024 Ontwikkelingen Risico's

61 gemeenten en andere publiekrechtelijke lichamen in het werkgebied Arnhem-Nijmegen, West-Veluwe, Zuid-West-Gelderland, delen van Noordoost-Brabant, het noordelijke deel van de provincie Limburg, de Kreis Kleve, de Kreis Wesel en de steden Duisburg en Düsseldorf. In dit werkgebied wonen 4,2 miljoen mensen. De gemeente Westervoort levert twee leden in het Algemeen Bestuur. De bijdrage van de gemeente Westervoort is € 4.100 en is berekend op basis van het inwoneraantal. Meest bekende stand € 2.441.983 Meest bekende stand € 2.366.032 Meest bekende stand € 1.613.389 Meest bekende stand € 1.613.389 Geraamd resultaat -/- € 75.951 Niet van toepassing. Het risico is beperkt tot de gemeentelijke bijdrage.

Bedrijfsvoeringsorganisatie Doelgroepenvervoer Regio Arnhem Nijmegen (Programma 2) Partijen

Alle gemeenten van de regio Arnhem en Nijmegen en Druten. Dit zijn in totaal 19 gemeenten.

90

Bestuurlijk belang Financieel belang Omvang eigen vermogen ultimo 2023 Omvang eigen vermogen ultimo 2024 Omvang vreemd vermogen ultimo 2023 Omvang vreemd vermogen ultimo 2024 Resultaat 2024 Ontwikkelingen Risico's

Programmabegroting Westervoort 2024-2027 - 3.6 Verbonden partijen

De gemeente Westervoort levert een lid in het Algemeen Bestuur. De financiële bijdrage voor 2024 bedraagt € 624.054 €0 €0 € 10.750.000 € 12.000.000 €0 Niet van toepassing. Het risico voor de gemeente Westervoort is van financiële aard, als de beoogde efficiencyvoordelen niet worden behaald of als meerdere gemeenten uit deze regio vervoersstromen gaan onttrekken aan deze regeling.

1Stroom (Alle programma's, zie programma 1) Partijen Bestuurlijk belang

Financieel belang

Omvang eigen vermogen ultimo 2023 Omvang eigen vermogen ultimo 2024 Omvang vreemd vermogen ultimo 2023 Omvang vreemd vermogen ultimo 2024 Resultaat 2024 Ontwikkelingen

De gemeenten Duiven en Westervoort vormen samen 1Stroom. Het Algemeen Bestuur van de gemeenschappelijke regeling bestaat uit de colleges van de twee deelnemende gemeenten. Elke gemeente heeft in het bestuur een stem. De kosten van de fusieorganisatie minus de kosten voor de grondexploitaties en het afvalaanbiedstation van Duiven worden voor 63% ten laste gebracht van Duiven en voor 37% ten laste gebracht van Westervoort. Voor de gemeente Westervoort is de bijdrage voor het jaar 2024 vastgesteld op een bedrag van € 10.032.000. €0 €0 € 5.212.000 € 5.212.000 €0 Per 1 september 2021 is een nieuwe organisatiestructuur ingevoerd bestaande uit twee organisatielagen In de eerste organisatielaag is er voor gekozen om een algemeen directeur en twee adjunct-directeuren gecombineerd met de functie van gemeentesecretaris aan te stellen. De algemeen directeur is verantwoordelijk voor het functioneren van 1stroom. De gemeentesecretarissen/adjunctdirecteuren zijn naast medeverantwoordelijke voor de organisatie vooral verantwoordelijk voor de verbinding tussen bestuur en organisatie.

Risico's

De tweede organisatielaag bestaat uit 10 afdelingen welke aangestuurd worden door een manager. Niet van toepassing.

Programmabegroting Westervoort 2024-2027 - 3.6 Verbonden partijen

91

Modulaire Gemeenschappelijke Regeling Regio Centraal Gelderland Partijen Bestuurlijk belang

Financieel belang

Omvang eigen vermogen ultimo 2023 Omvang eigen vermogen ultimo 2024 Omvang vreemd vermogen ultimo 2023 Omvang vreemd vermogen ultimo 2024 Resultaat 2024 Ontwikkelingen

Risico's

Een elftal gemeenten in de regio Arnhem. Het Algemeen Bestuur van de gemeenschappelijke regeling bestaat uit een collegelid van deelnemende gemeenten. Elke gemeente heeft in het bestuur een stem. De MGR maakt deelbegrotingen voor de verschillende modules. Wanneer een gemeente er voor kiest deze module af te nemen deelt zij ook in de kosten. De kosten van de basistaken worden op inwonertal verdeeld. Voor de verdeling van de specifieke kosten per module is per module een verdeelsleutel bepaald. € 676.000 € 676.000 € 3.133.000 € 2.995.000 €0 Op 1 januari 2022 is de gewijzigde Wet Inburgering in werking getreden. Gemeenten zijn verplicht om aan statushouders (nieuwe instroom) een inburgeringsvoorziening aan te bieden. Vanaf 2022 is door de MGR de module Contractmanagement Inburgeringstrajecten ingevoerd. Niet van toepassing.

Deelnemingen N.V. Bank Nederlandse Gemeenten Partijen Bestuurlijk belang

Financieel belang

Omvang eigen vermogen ultimo 2023 Omvang eigen vermogen ultimo 2024 Omvang vreemd vermogen ultimo 2023 Omvang vreemd vermogen ultimo 2024 Resultaat 2024 Ontwikkelingen

De Nederlandse staat, gemeenten, provincies en één hoogheemraadschap. De N.V. Bank Nederlandse Gemeente kent een Raad van Commissarissen, een Raad van Bestuur en Directeuren. Gemeente Westervoort is aandeelhouder. Gemeente Westervoort heeft 3.510 aandelen met een waarde van € 2,50 nominaal. Het totale belang is € 8.775. Jaarlijks wordt hierover dividend ontvangen. Meest recente stand bekend per ultimo 2021 € 5.062.000.000 Meest recente stand bekend per ultimo 2022 € 4.615.000.000 Meest recente stand bekend per ultimo 2021 € 143.995.000.000 Meest recente stand bekend per ultimo 2022 € 107.459.000.000 Meest recente resultaat is € 300.000.000 over 2022. De hoogte van de nettowinst is met onzekerheden omgeven, omdat de bank geen voorspelling kan doen over de ontwikkeling van de ongerealiseerde marktwaardeveranderingen. Een betrouwbare schatting van de nettowinst voor 2023 kan de bank daarom niet maken.

92

Risico's

Programmabegroting Westervoort 2024-2027 - 3.6 Verbonden partijen

Doordat de BNG als sectorbank actief is binnen de publieke sector loopt zij minder risico dan commerciële banken. Daarnaast is het financiële risico beperkt tot het ingelegde bedrag.

Alliander N.V. Partijen Bestuurlijk belang Financieel belang

Omvang eigen vermogen ultimo 2023 Omvang eigen vermogen ultimo 2024 Omvang vreemd vermogen ultimo 2023 Omvang vreemd vermogen ultimo 2024 Resultaat 2024 Ontwikkelingen

Risico's

Provincies en gemeenten. Alliander kent een raad van bestuur en een raad van commissarissen. De gemeente Westervoort heeft 145.643 aandelen. De gemeente Westervoort heeft 0,106% van het aandeelkapitaal en overeenkomstig stemrecht in de algemene ledenvergadering. Dit betreft 145.643 aandelen. Meest recente stand bekend per ultimo 2021 € 4.470.000.000 Meest recente stand bekend per ultimo 2022 € 4.570.000.000 Meest recente stand bekend per ultimo 2021 € 5.739.000.000 Meest recente stand bekend per ultimo 2022 € 6.122.000.000 Meest recente resultaat bekend betreft € 198.000.000 over 2022 De energietransitie vraagt om grote aanpassingen van het energiesysteem en vergt grootschalige investeringen. Om de benodigde investeringen te kunnen financieren is een verzoek gedaan aan de aandeelhouders tot versterking van de kapitaalstructuur. Duiven heeft besloten om deel te nemen in de reverse converteerbare hybride obligatielening. Het risico beperkt zich tot het ingelegde bedrag.

Vitens N.V. Partijen Bestuurlijk belang

Financieel belang Omvang eigen vermogen ultimo 2023 Omvang eigen vermogen ultimo 2024 Omvang vreemd vermogen ultimo 2023 Omvang vreemd vermogen ultimo 2024 Resultaat 2024 Ontwikkelingen

Risico's

Provincies en gemeenten. Vitens N.V. kent een raad van bestuur en een raad van commissarissen. Gemeente Westervoort is een van de aandeelhouders. Uitstaande aandelen gemeente Westervoort 16.023. Meest recente stand bekend per ultimo 2021 € 600.300.000 Meest recente stand per ultimo 2022 € 649.500.000 Meest recente stand bekend per ultimo 2021 € 1.387.800.000 Meest recente stand bekend per ultimo 2022 € 1.446.600.000 Meest recente resultaat bekend betreft € 8.200.000 over 2022 Het drinkwaterbedrijf Vitens zal naar verwachting geen dividend uitkeren vanwege de noodzaak van grote investeringen in de komende jaren. Het risico beperkt zich tot het ingelegde bedrag.

Programmabegroting Westervoort 2024-2027 - 3.7 Grondbeleid

93

3.7 Grondbeleid Inleiding In het verlengde van de inwerkingtreding in 2008 van de Wet ruimtelijke ordening (Wro) en het Besluit ruimtelijke ordening (Bro) heeft de raad van Westervoort 16 maart 2009 de Nota Grondbeleid vastgesteld. Daarin is grondbeleid als volgt gedefinieerd: "het beleid dat zich richt op een efficiënt en rechtvaardig verloop van activiteiten op de grondmarkt, met het oog op realiseren van publieke doelstellingen als bevordering van het maatschappelijk gewenst ruimtegebruik, het bevorderen van een rechtvaardige verdeling van kosten en opbrengsten bij locatieontwikkeling en het verhogen van de kwaliteit van het ruimtegebruik". De hoofdlijnen van het grondbeleid in Westervoort Westervoort voert bij de ontwikkeling van woon- en werklocaties in beginsel een faciliterend grondbeleid. Dit past bij uitstek bij een gemeente als Westervoort. De grondpositie ligt over het algemeen niet bij de gemeente. Met de derden-initiatiefnemers worden exploitatieovereenkomsten gesloten. Hiermee houdt de gemeente grip op de door haar gewenste ruimtelijke ontwikkeling. Financiële aspecten Het grondbeleid is er op gericht ten minste kostendekkend te zijn. Dit betekent dat alle kosten door de uiteindelijke opbrengsten worden gedekt. De ontwikkelrisico's liggen primair bij de gecontracteerde marktpartijen. Toch kunnen zich ook voor de gemeente onverwachte en onafwendbare tegenvallers voordoen.

De algemene reserve is in die gevallen het "vangnet". Bij de bepaling van het vereiste minimumniveau is hiermee rekening gehouden. Lopende complexen grondexploitatie De gemeente kent een in omvang beperkte grondexploitatie. De Schans is het enige complex in de grondexploitatie. De gronden zijn aan een ontwikkelende marktpartij verkocht. De laatste actualisatie van dit project is dat het bestemmingsplan door de gemeenteraad is vastgesteld op 23 maart 2022. Tegen dit bestemmingsplan is beroep ingesteld bij de Raad van State. Op 5 juli 2023 is door de Raad van State besloten het bestemmingplan te vernietigen. Momenteel vindt beraad plaats hoe we nu verder te gaan en welke procedure daar eventueel voor doorlopen moeten worden. Volgens de actualisatie per 1 januari 2023 is het verwachte resultaat als gevolg van hogere kosten bouw- en woonrijp maken (meer werkzaamheden), hogere kosten tijdelijk beheer en een vertraging in de uitgifte € 596.972 negatief. Er moet eerst een nieuw bestemmingsplan worden vastgesteld. Kerncijfers grondexploitatie De Schans Complex (per 1-1-2023)

Einddatum

Woningbouw De Schans Totaal

31-12-2025

Te Boekwaarde realiseren 1-1-2023 kosten 755 755

Te Startwaarde Eindwaarde realiseren voorziening 31-12-2025 opbrengsten 1-1-2023

312 312

Bron: geactualiseerde grondexploitatie peildatum 1 januari 2023

329 329

738 738

613 613

94

Programmabegroting Westervoort 2024-2027 - 3.7 Grondbeleid

Conclusie van bovenstaande cijfers is dat de reeds gedane investeringen in de grondexploitatie € 755.000 bedragen. Bovenstaande tabel heeft betrekking op de begroting van het project voordat de Raad van State het bestemmingsplan heeft vernietigd. Voor alsnog kan worden aangenomen dat dit bedrag ook volstaat bij een eventueel nieuw plan en procedure. Financiële aspecten Resultaat en resultaatbestemming In de begroting wordt exploitatie-technisch gezien geen rekening gehouden met een (positieve) bijdrage vanuit de grondexploitatie. Dat betekent dat de voor- en nadelen vanuit de grondexploitatie jaarlijks volledig met de Algemene Reserve worden verrekend. Per 31 december 2022 is de voorziening verliesgevende complexen grondexploitatie € 613.408. Voor exploitaties met een geraamd tekort wordt een voorziening (op startwaarde) conform BBV getroffen om de berekende toekomstige tekorten af te dekken. Dit is een wettelijk voorgeschreven maatregel. Het rentepercentage (disconteringsvoet) bij deze berekening is door de BBV gesteld op 2%. Voor het complex De Schans betekent dit dat de verliesvoorziening uitkomt op een totaal verlies van € 696.000. Dit betekent dat voor de op dat moment berekende en onafwendbare verliezen een volledig toereikende voorziening is getroffen.

Risico’s De gemeentelijke actieve grondexploitatie kenmerkt zich door lange looptijden, het doen van omvangrijke voorinvesteringen die op een later tijdstip door gronduitgifte moeten worden terugverdiend. De berekende/voorziene risico’s van de grondexploitatie maken onderdeel uit van het gemeentelijk weerstandsvermogen. Tenminste éénmaal jaarlijks bij de actualisatie van de integrale grondexploitatie worden de risico’s opnieuw bepaald en berekend. In de lijn van de concernbreed toegepaste systematiek worden de risico’s gekwantificeerd en een inschatting gemaakt van de mate waarin risico’s kunnen optreden. Vervolgens worden de uitkomsten verwerkt in het gemeentelijk weerstandsvermogen. Kaderstelling/beslispunten Budgetten jaarschijf 2023 De voorcalculaties voor de jaarschijf 2023 zijn ontleend aan de laatst geactualiseerde grondexploitaties per peildatum 1 januari 2023. Daarmee is ons college van B&W geautoriseerd. Binnen het proces van de financiële cyclus worden financiële wijzigingen op basis van besluitvorming gerapporteerd.

Programmabegroting Westervoort 2024-2027 - 3.8 Openbaarheid

95

3.8 Openbaarheid In het kader van de Wet Open Overheid zullen we de komende jaren werken aan het op orde brengen van onze informatiehuishouding en meer informatie actief openbaar maken. Daarnaast is er een Inrichtingskader Informatiebeheer in de maak waarin de uitgangspunten voor het op orde krijgen van de informatiehuishouding beschreven staan. Na vaststelling zal een definitief Routeplan Verbeteren Informatiehuishouding worden vastgesteld om de uitgangspunten in de praktijk te kunnen brengen. Dit zal onder andere betekenen dat medewerkers geïnformeerd en getraind worden. Een aantal andere zaken die in 2024 zullen worden opgepakt: • Op- en vaststellen van een handboek Kwaliteitszorg informatiebeheer; • Opstellen van een visie op zaakgericht werken; • Voorbereiding implementatie e-depot (zie separaat item over het e-depot in sectie Informatiebeleid). • Periodieke monitoring kwaliteit informatiebeheer; Het actief openbaar maken van de volgens de Woo verplichte informatiecategorieën zal stapsgewijs plaatsvinden. Daarbij houden we de wettelijk voorgeschreven fasering aan en waar mogelijk lopen we vooruit op de wettelijke fasering. Voor het publiceren zal zeer waarschijnlijk het platform iBabs gebruikt worden, nu de Rijksoverheid de stekker uit het PLOOI-platform heeft getrokken en alleen nog een Woo-(verwijs)index faciliteert.

De landelijke Woo-in zal verwijzen naar de betreffende URL’s van iBabs waar de informatiecategorieën van onze gemeente op zullen worden gepubliceerd. Tenslotte zullen we in 2024 in het kader van de Woo verder gaan met het optimaliseren van de afhandeling van Woo-verzoeken (in termen van tijdigheid en klantvriendelijkheid). Ook het beter vindbaar en meer toegankelijk maken van informatie heeft blijvend onze aandacht. Dit doen we samen met onze Woo-contactpersonen, het webteam en het klantcontactcentrum.

96

Programmabegroting Westervoort 2024-2027 - 3.9 Duurzaamheid

3.9 Duurzaamheid Voor het onderwerp duurzaamheid wordt verwezen naar programma 3 Omgeving (hoofdstuk 2.5). In de weergave over externe ontwikkelingen onderwerp duurzaamheid (hoofdstuk 2.5.1) én bij speerpunt een circulaire economie dichterbij brengen (hoofdstuk 2.5.2.B.1) worden de doelstellingen risico’s, planning, financiën en participatie van de gemeente t.a.v. het onderwerp duurzaamheid nader toegelicht.

Programmabegroting Westervoort 2024-2027 - Hoofdstuk 4 Financiële begroting

Hoofdstuk 4 Financiële begroting De financiële begroting bestaat uit een toelichting op: 4.1 Grondslagen (uitgangspunten opstellen meerjarenbegroting) 4.2 Financieel beeld 2023 - 2026 4.2.1 Financieel beleid 4.2.2 Financiële positie 4.3 Financiële exploitatie 4.3.1 Verloopoverzicht van de resultaten 4.3.2 Verschillenanalyse 4.3.3 Baten en lasten per taakveld 4.4 Balansen 2023 - 2026

97

98

Programmabegroting Westervoort 2024-2027 - 4.1 Grondslagen

4.1 Grondslagen Dit onderdeel gaat over de uitgangspunten die zijn gebruikt bij het opstellen van de (meerjaren)begroting 2024 - 2027.

a.

b.

c.

d.

Uitgangspunten Loon- en prijsontwikkelingen Loonindexering Prijsindexering Aanvullende prijsindexering Rentepercentages geldleningen Rente kortlopende financiering Rente langlopende financiering Rentepercentages doorbelasting Rente omslagpercentage Rente grondexploitatie (BBV) Overige uitgangspunten Ontwikkeling lokale lasten Ontwikkeling Watertakenplan (rioolheffing) Volumegroei voor jeugd en WMO Uitkering uit het gemeentefonds

2024

2025

2026

2027

7,70% 4,22% -

4,10% 4,18% -

3,90% 3,58% -

3,90% 3,22% -

0% 1,85%

0% 2,05%

0% 2,10%

0% 2,23%

0,77% 1,58%

0,77% 1,58%

0,77% 1,58%

0,77% 1,58%

4,22% 1,00% nee

4,18% 3,58% 1,00% 1,00% nee nee Meicirculaire 2023

3,22% 1,00% nee

Programmabegroting Westervoort 2024-2027 - 4.2 Financieel beeld 2023 - 2026

99

4.2 Financieel beeld 2023 - 2026 4.2.1 Financieel beleid Een gedegen financieel beleid draagt bij aan een solide financiële positie op de korte en lange termijn. Beleidsmatig sturen we daarbij op drie pijlers: 1. Structureel en reëel sluitende (meerjaren)begroting. 2. Acceptabele schuldpositie. 3. Gezond weerstandsvermogen (risico's versus weerstandscapaciteit). In het onderdeel financiële positie zijn de pijlers uitgewerkt in de vorm van kengetallen. Resultaten Resultaat VJN 2023 -540 581 2.246 254 14

Jaar 2023 2024 2025 2026 2027

Resultaat MJB 2024-2027 1.019 2.218 397 308

In vergelijking met de Voorjaarsnota 2023 zijn alle resultaten verbeterd. In hoofdstuk 4.3 zijn de belangrijkste ontwikkelingen in de totstandkoming van de resultaten 2024 - 2027 weergegeven. Structureel en incidenteel resultaat De begrotingsresultaten zijn te verdelen in een structureel en incidenteel resultaat. Het structureel resultaat is van belang bij het bepalen van het toezicht door de provincie. Ook vormt het een belangrijke pijler onder het financieel beleid van de gemeente. Uitgangspunt is dat structurele lasten zijn gedekt door structurele baten. Structureel en incidenteel resultaat Structureel resultaat Incidenteel resultaat Begrotingsresultaten 2024 - 2027

2023 -533 -7 -540

2024 1.636 -617 1.019

2025 2.674 -456 2.218

2026 910 -513 397

2027 898 -590 308

In onderstaande tabel is een toelichting gegeven op de incidentele begrotingsresultaten 2023-2026. Het saldo daarvan leidt tot de incidentele resultaten in de (meerjaren)begroting 2023-2026. Specificatie incidentele baten Mutaties reserves: Onttrekking algemene reserve Onttrekking reserve budgetoverheveling Onttrekking BR Onderhoud gebouwen Onttrekking BR Regionale ambulantiseringsgelden Onttrekking BR Coronare-integratie activerend werk Onttrekking BR Onderwijsachterstandenbeleid Onttrekking BR Doelgroepenvervoer Onttrekking BR Implementatie omgevingswet Programma 1 Bestuur:

2023 1.907 97 66 171 90 82 100

2024

2025

2026

27 73

27 94

27

2027

100

Programmabegroting Westervoort 2024-2027 - 4.2 Financieel beeld 2023 - 2026

Specificatie incidentele baten Rijksgelden uitvoering Wet Open Overheid Verkoop snippergroen Programma 2 Maatschappij: SPUK-regelingen Programma 3 Omgeving: Toevoeging rente aan de boekwaarde grondexploitatie Resultaat incidentele baten Specificatie incidentele lasten Mutaties reserves: Toevoeging algemene reserve Toevoeging BR Huishoudelijke ondersteuning Toevoeging BR Sociaal domein Toevoeging BR Sportvelden Toevoeging BR Versnellen woningbouw Programma 1 Bestuur: Implementatie Wet Open Overheid Uitvoering en borging participatiebeleid Ondernemerscentrum Uitterweert Programma 2 Maatschappij: Gezond en veilig opgroeien Specialistisch ondersteuner jeugd Jongerencoaches Procesbegeleider SPUK-regelingen Programma 3 Omgeving: Voorbereidingskrediet flexwonen Inhuur VTH Ondersteuning economische initiatieven Toegerekende rente grondexploitatie Resultaat incidentele lasten

2023 10

2024 57 10

2025 57 10

2026 57 10

1.022

266

266

211

12

12

12

12

12

3.557

445

466

317

79

2023

2024

2025

2026

2027

-400 -400 -500 -500 -500

-500

-500

-500

-500

-57 -37

-57 -37

-57

-57

-50

-50

-13 -1.022

-50 -70 -45 -25 -266

-266

-211

-75 -26 -20 -12 -3.564

-12 -1.062

-12 -922

-12 -830

-46 -15

-35

2027 57 10

-12 -669

4.2.1 Financieel beleid 4.2.2 Financiële positie Conclusie financiële positie De (meerjaren)begroting 2024-2027 is structureel sluitend. De structurele ruimte is echter beperkt en biedt op dit moment weinig ruimte voor intensivering van bestaand beleid of nieuw beleid. Verder zijn er specifieke onzekerheden die impact gaan krijgen op de financiële huishouding van de gemeente. Deze impact kan zowel positief als negatief zijn. De woonlasten liggen hoger dan het landelijk gemiddelde, en bieden vanuit dat perspectief weinig mogelijkheden om de structurele exploitatieruimte te vergroten. De solvabiliteit stijgt de komende jaren, maar blijft onvoldoende. De ratio weerstandsvermogen is onvoldoende in 2023 en stijgt vanaf 2024 naar voldoende. Het weerstandsvermogen wordt conform het herstelplan opgebouwd. De risico’s zijn en worden in de komende begrotingsjaren verder onderbouwd. De financiële huishouding komt steeds meer in control. Toelichting financiële positie