20230619-rv-jaarstukken-2022-bijlage-2-jaarstukken-versie-8-6-2023.pdf

B.5 Doel Toelichting

Maak de uiterwaarden en de rivier actie beleefbaar Versterk de verbinding/entree bij Dorpsstraat-Veerdam Verplaats Struyk Verwo Verbeter de veiligheid op de IJsseldijk Geef de historie een plaats.

Bereikt/niet bereikt

Verdieping haalbaarheidsstudie Westervoort-Noord Nader onderzoek naar de haalbaarheid van de gebiedsontwikkeling Westervoort Noord. De raad heeft in juni 2021 besloten tot aanvullend onderzoek naar de haalbaarheid van de verplaatsing van de sportvelden in Westervoort Noord en de (financiële) haalbaarheid van de ontwikkeling van woningbouw op de vrijkomende sportvelden en gronden van ontwikkelaars. In 2022 is het onderzoek afgerond en zijn de resultaten daarvan en een plan van aanpak voor het vervolg aangeboden aan college en raad.

Indicatoren

De gemeenteraad heeft in juni 2021 een krediet beschikbaar gesteld voor het onderzoek. Hiervan is ca. 50% gebuikt. De resterende gelden worden toegevoegd aan het voorbereidingskrediet voor de volgende fase. Op 6 maart 2023 besluit de gemeenteraad over het plan van aanpak Westervoort Noord.

C. Het implementeren van nieuwe wetgeving, die op ons afkomt. Dit zijn de speerpunten: C.1 Doel Toelichting

Implementatie nieuwe Omgevingswet Doorontwikkeling van de verdere implementatie van de Omgevingswet De implementatie van de Omgevingswet is een transitieproces. Dit proces loopt tot maximaal 2029. De inwerkingtreding van de wet is al meerdere keren uitgesteld. In 2022 was de verwachting dat de wet met ingang van 1 juli 2022 in werking zou treden. Dat is later bijgesteld naar 1 januari 2023. Inmiddels is duidelijk geworden dat de inwerkingtreding is uitgesteld tot 1 januari 2024. De zorgen die er zijn omtrent de kwaliteit van de landelijke ICT-ontwikkeling zijn de oorzaak van dit herhaaldelijke uitstel.

52

C.1 Bereikt/niet bereikt

Jaarstukken Westervoort 2022 - 3 Programma Omgeving

Implementatie nieuwe Omgevingswet De verordeningen/besluiten die noodzakelijk zijn voor het werken met de Omgevingswet zijn grotendeels vastgesteld door de Raad. Het Omgevingsprogramma (uitvoeringsplan Omgevingsvisie/niet verplicht) is nagenoeg afgerond en zal in het eerste kwartaal vastgesteld worden door het college en ter kennisname aangeboden worden aan de Raad. In verband met het uitstel tot 1 januari 2024 zijn in 2022 de volgende onderwerpen nog niet afgerond: • • • •

Indicatoren

VTH beleidsplan/Wet Kwaliteitsborging Bouw Legesverordening Verordening Veiligheid en Handhaving Kaders Participatie

Over deze onderwerpen zal in 2023 besluitvorming noodzakelijk zijn. Ook zal gewerkt worden aan het definitieve Omgevingsplan. Vanaf 1 januari 2024 zal gewerkt worden met het tijdelijke Omgevingsplan (huidige ruimtelijke kaders). Het definitieve Omgevingsplan dient klaar te zijn in 2029. Het is de bedoeling om in 2023 en de jaren daarna zoveel mogelijk onderdelen al definitief te maken. Hebben van een Programmaplanning Beleidsmatige kaders zijn vastgesteld Systeem werkt Maatregelen uitvoering zijn uitgevoerd

Kengetallen (statistische indicatoren) Belangrijkste bron van deze kengetallen is waarstaatjegemeente.nl (WSJG). Westervoort

MKB vriendelijkste gemeente (waardering 0-10) Ondernemingsklimaat (waardering 0-10) Vestigingsklimaat (waardering 0-10) Vestigingen bedrijven (aantal per 1.000 inw) Oprichtingen (aantal per 1.000 vestigingen) Opheffingen (aantal per 1.000 vestigingen) Faillissementen (aantal per 1.000 vestigingen) % Leegstand Winkelcentrum Banen (per 1.000 inw) netto arbeidsparticipatie

onbekend onbekend onbekend 95,2* 124,3 67,5 3,0* 20,9%* 302** 69,0%**

Gemeenten matig stedelijk onbekend 6,49* 6,35* 129,6* 34,9 (4de kw 2022) 21,6 (4de kw 2022) 1,8* 11,9%* 766** 71,7%**

* cijfers 2020 / ** cijfers 2021

Circulaire Economie dichterbij brengen Westervoort

Duurzaamheidscore (score 0-100) Energie-ambities gemeente (score 0-5) Hernieuwbare electriciteit /energie

onbekend onbekend 6,6%*

Gemeenten matig stedelijk onbekend onbekend onbekend

Jaarstukken Westervoort 2022 - 3 Programma Omgeving

Gasverbruik Woningen (gemid. m3/jaar per woning) Vermogen Zonne-energie (kWp per 1.000 inw) Zonne-energie installaties (aantal per 1.000 inw) Electrische Laadpunten (aantal per 10.000 inwoners) Fijn huishoudelijk restafval (kg per inw)

53

1.010* 0,5* onbekend 14 96

onbekend onbekend onbekend 62 122*

Westervoort

Gemeenten matig stedelijk 6,87 8,11 6,75 83% 16% 33% 80%

* cijfers 2021

Wijkontwikkeling

Waardering Woon- en Leefklimaat gemeente (0-10) Buurt als leefomgeving (waardering 1-10) Fysieke leefomgevingskwaliteit (waardering 1-10) Buurt is voldoende groen (% inwoners mee eens) Ontwikkeling buurt (% inwoners vindt buurt vooruitgegaan) Gemeente betrekt buurt bij aanpak leefbaarheid (% inw mee eens) Inzet bereidheid inwoners voor leefbaarheid buurt

6,82 7,92 6,66 82% 22% 37% 72%

cijfers 2019

Uitvoeren woonvisie en woningbouwprogramma 2018-2027 Westervoort

Aantal woningen Aantal huishoudens Huishoudgrootte (verdunning) Woningvoorraad (% koop / %particuliere huur / %huur corporatie) % betaalbaar huurvoorraad corporatie Voorraad betaalbare huurwoningen in verhouding tot de doelgroepen % passend gehuisveste huishoudens Demografische druk Nieuwbouwwoningen (per 1.000 woningen) Woonlasten eenpersoonshuishouden Woonlasten meerpersoonshuishouden WOZ-waarde woningen * cijfers 2020 /** cijfers 2021

6.760 6.663 2,22* 59/10/31* 0,93* 1,08* 73,2%* 72,7%* 1,2** 844 844 306.000

Gemeenten matig stedelijk 2,30* 65/31/10* 0,89* 0,97* 73,1%* 77,5%* 8,3** 841** 841** 371.000

Opstellen integraal beleid beheer openbare ruimte Westervoort

De buurt is 'heel' (% van de inw) De buurt is schoon (% van de inw) Straten, paden en trottoirs zijn goed begaanbaar (% van de inw) Groenvoorziening is goed onderhouden (% van de inw) * cijfers 2019

Implementatie nieuwe Omgevingswet

80% 63% 71% 62%

Gemeenten matig stedelijk 80% 69% 66% 62%

54

Jaarstukken Westervoort 2022 - 3 Programma Omgeving

Westervoort

Samenwerking met inwoners (waardering 1-10) Dienstverlening inwoners (waardering 1-10) Dienstverlening ondernemers (waardering 1-10) Hoogte regeldruk (% ondernemers vindt regeldruk te hoog) Vergunningverlening (waardering 0-10) De gemeente houdt voldoende toezicht op het naleven van regels (% mee eens) De gemeente stelt zich flexibel op als dat nodig is (% mee eens) De gemeente betrekt inwoners voldoende bij haar plannen, activiteiten en voorzieningen (% mee eens) Inwoners en organisaties krijgen voldoende ruimte om ideeën en initiatieven te realiseren (% mee eens) Ik vond het aanvragen of voorleggen gemakkelijk (% mee eens) De tijd die de afhandeling in beslag nam was acceptabel (% mee eens) Cijers 2019

6,33 6,83 onbekend onbekend onbekend 29%

Gemeenten matig stedelijk 6,17 6,84 6,9 25,4% 6,22 29%

25% 37%

25% 33%

34%

35%

80% 79%

80% 76%

3.3 Wat heeft het ons gekost? Totaal programma Omgeving naar baten en lasten

Lasten Baten Saldo Resultaatbestemming Saldo na resultaatbestemming

Rekening 2021 -5.845 4.203 -1.642 702 -940

Begroting 2022 v.w. -5.685 3.616 -2.069 73 -1.996

Begroting 2022 n.w. -7.776 3.675 -4.101 -17 -4.118

Rekening 2022 -8.391 4.311 -4.080 -44 -4.124

Afwijking 2022 -615 636 21 -27 -6

Totaal saldo programma Omgeving per taakveld/product:

Verkeer en vervoer Parkeren Openbaar vervoer Economische ontwikkeling Fysieke bedrijfsinfrastructuur Bedrijvenloket en bedrijfsregelingen Economische promotie Riolering Afval Milieubeheer Begraafplaatsen en crematoria Ruimte en leefomgeving Grondexploitatie Wonen en bouwen Mutaties reserves (resultaatbestemming) Totaal

Rekening 2021 -1.004 -18 -28 -43 -18 0 -99 211 606 -391 -40 -387 -4 -427 702

Begroting 2022 v.w. -1.263 -12 -30 -40 -29 8 -133 256 584 -425 -60 -453 0 -472 73

Begroting 2022 n.w. -3.113 -12 -30 -40 -29 8 -133 256 567 -601 -52 -423 0 -499 -17

Rekening 2022 -3.008 -19 -42 -47 -8 -9 -123 283 453 -316 -13 -700 -44 -487 -44

Afwijking

-940

-1.996

-4.118

-4.124

-6

105 -6 -12 -8 21 -17 9 28 -114 285 39 -277 -44 12 -27

Jaarstukken Westervoort 2022 - 3 Programma Omgeving

55

Op afwijkingen groter dan € 30.000 (begroting 2022 n.w. - rekening 2022) wordt een toelichting gegeven.

TV 2.1 Verkeer en vervoer Lasten Baten Gerealiseerd resultaat

Begroting 2022 n.w. -3.141 28 -3.113

Rekening 2022 -3.340 332 -3.008

Afwijking -199 304 105

Toelichting lasten: • Hogere doorbelasting van 1Stroom € -62.000 (N) • Lagere opruimkosten als gevolg van het niet doorgaan van evenementen € 37.000 (V) • De hogere bijdrage van nutsbedrijven is in de voorziening onderhoud wegen gestort € -210.000 (N) • Overige afwijkingen € 36.000 (V) Toelichting baten: • Hogere bijdragen van nutsbedrijven door o.a. de aanleg van glasvezel € 257.000 (V) • Ontvangen subsidie fietsveiligheid € 30.000 (V) • Overige afwijkingen € 17.000 (V)

TV 7.2 Riolering Lasten Baten Gerealiseerd resultaat

Begroting 2022 n.w. -1.347 1.602 256

Rekening 2022 -1.358 1.641 283

Afwijking -11 39 28

Rekening 2022 -1.328 1.781 453

Afwijking -75 -39 -114

Toelichting lasten: • De storting in de voorziening riolering is € -268.000 (N) • Geen calamiteiten bij riolering en rioolgemalen € 55.000 (V) • Minder onderhoud en reiniging € 86.000 (V) • Overige afwijkingen € 116.000 (V) Toelichting baten: • De opbrengst rioolheffing valt € 37.000 (V) hoger uit • Overige afwijkingen € 2.000 (V)

TV 7.3 Afval Lasten Baten Gerealiseerd resultaat

Begroting 2022 n.w. -1.253 1.820 567

Toelichting lasten: • De storting in de voorziening afvalinzameling is € -251.000 (N) • Door minder bezoekers en minder afval zijn de kosten van het afvalaanbiedstation € 94.000 (V) lager uitgevallen • Overige afwijkingen € 82.000 (V) Toelichting baten: • Minder aanslagen (woningen en bedrijven) en minder aaanbod van afval zorgt voor een lagere opbrengst van € -96.000 (N)

56

Jaarstukken Westervoort 2022 - 3 Programma Omgeving

• Overige afwijkingen € 57.000 (V)

TV 7.4 Milieubeheer Lasten Baten Gerealiseerd resultaat

Begroting 2022 n.w. -601 0 -601

Rekening 2022 -405 88 -317

Afwijking 196 88 284

Toelichting lasten: • De overdracht bodemtaken is uitgesteld (vanwege uitstel Omgevingswet) € 45.000 (V) • Lagere doorbelasting 1Stroom € 27.000 (V) • De ontvangen gelden voor klimaatakkoord zijn nog niet besteed € 162.000 (V). Dit bedrag wordt gereserveerd • Overige afwijkingen € -38.000 (N) Toelichting baten: • Overige afwijkingen € 88.000 (V)

TV 7.5 Begraafplaatsen en crematoria Lasten Baten Gerealiseerd resultaat

Begroting 2022 n.w. -93 42 -52

Rekening 2022 -61 49 -13

Afwijking 32 7 39

Begroting 2022 n.w. -428 5 -423

Rekening 2022 -720 20 -700

Afwijking -292 15 -277

Toelichting lasten: • Overige afwijkingen € 32.000 (V) Toelichting baten: • Overige afwijkingen € 7.000 (V)

TV 8.1 Ruimte en leefomgeving Lasten Baten Gerealiseerd resultaat

Toelichting lasten: • Hogere doorbelasting 1Stroom € -333.000 (N) • Er is € 40.000 (V) meer aan bijdragen in de ruimtelijke ontwikkeling ontvangen als is besteed • Overige afwijkingen € 1.000 (V) Toelichting baten: • Overige afwijkingen € 15.000 (V)

TV 8.2 Grondexploitatie Lasten Baten Gerealiseerd resultaat

Toelichting lasten:

Begroting 2022 n.w. -11 11 0

Rekening 2022 -89 45 -44

Afwijking -78 34 -44

Jaarstukken Westervoort 2022 - 3 Programma Omgeving

57

• Doorbelasting 1Stroom € -27.000 (N) • De verliesvoorziening is met € -44.000 toegenomen • Overige afwijkingen € -7.000 (N) Toelichting baten: • De boekwaarde van de Schans is (exclusief de voorziening) met € 34.000 (V) toegenomen

TV 0.10 Mutaties reserves Lasten Baten Gerealiseerd resultaat

Begroting 2022 n.w. -100 83 -17

Rekening 2022 -177 133 -44

Afwijking -77 50 -27

Mutaties: • Incidentele storting in de bestemmingsreserve handhavingskosten bouwen € -7.000 • Incidentele storting in de bestemmingsreserve implementatie omgevingswet € -100.000 • Incidentele storting in de bestemmingsreserve Mosterdhof € -69.000 • Incidentele onttrekking uit de bestemmmingsreserve aanpassing Dorpstraat-Hamersestraat € 6.000 • Incidentele onttrekking uit de algemene reserve € 7.000 • Incidentele onttrekking uit de bestemmingsreserve Mosterdhof € 47.000 • Structurele onttrekking uit de bestemmingsreserve kapitaallasten investeringen € 73.000 3.4 Welke verbonden partijen waren betrokken?

Omgevingsdienst Regio Arnhem Doel De gemeenschappelijke behartiging van de belangen van de deelnemers ter zake van vergunningverlening, toezicht en handhaving in het kader van het omgevingsrecht. Middels de ODRA worden de krachten gebundeld zodat sprake is van minder versnippering, een grotere mate van deskundigheid en een meer efficiënte inzet van middelen. Taak Het uitvoeren van meerdere taken op het gebied van vergunningverlening, toezicht en handhaving in het omgevingsrecht voor gemeenten in de regio Arnhem en Provincie Gelderland. Ook is Omgevingsdienst Regio Arnhem voor deze overheden het aanspreekpunt voor milieuvraagstukken. Beleidsrisico’s De ODRA is een uitvoeringsorganisatie. De beleidsrisico’s zijn derhalve zeer beperkt. Uitvoerend beleid wordt afgestemd, maar het blijft een zelfstandige gemeentelijke bevoegdheid om het resultaat van de afstemming over te nemen. Resultaat in In 2022 is minder uitgegeven dan begroot. Dit is te verantwoorden vanuit de projecten 2022 die in mindere mate zijn uitgevoerd dan begroot. Hiermee samenhangend zijn ook de projectmanagementuren niet volledig benut. De basistaken toezicht, vergunningverlening en advisering zijn zo goed als alles conform begroting uitgevoerd.

Doel Taak

Gemeenschappelijk Orgaan Regio Arnhem Nijmegen (voormalige Stadsregio) Het realiseren van groei én het versterken van het groene karakter binnen de Groene Metropoolregio Arnhem-Nijmegen en voor haar deelnemers. Overleg voeren gericht op afstemming van beleid op de terreinen wonen, mobiliteit, economie en duurzaamheid. De gemeenschappelijke opgaven zijn vooral gericht op ruimtelijke en sociaaleconomische ontwikkeling. Onder ruimtelijke ontwikkeling valt wonen, landschap, verkeer en mobiliteit. Sociaaleconomische ontwikkeling betreft o.a. werkgelegenheid, bedrijvigheid, recreatie, toerisme en cultuur.

58

Jaarstukken Westervoort 2022 - 3 Programma Omgeving

Beleidsrisico’s Beperkt. Het orgaan is een afstemmingsplatform dat geen beslissingen kan nemen voor de afzonderlijke gemeenten. Beleid wordt afgestemd, maar het blijft een zelfstandige gemeentelijke bevoegdheid om het resultaat van de afstemming over te nemen. Resultaat in In 2022 is op alle opgaven van de Opgave-agenda ingetekend en is er aan diverse speerpunten actief bestuurlijk dan wel ambtelijk deelgenomen. 2022 stond ook in het 2022 teken van de verkiezingen en wisseling als het gaat om deelname aan de Regionale Agendacommissie door raadsleden en binnen de diverse Bestuurlijke opgaveteams als speerpunteigenaar dan wel in een andere betrokkenheid. In 2023/2024 zal een evaluatie plaatsvinden waarbij duidelijk moet worden welke opbrengst er is aan deelname aan de opgaven. Er zijn ook diverse regionale bijeenkomsten geweest waarbij college en raad betrokken zijn bij de voortgang en afstemming binnen de Groene Metropoolregio. Een van de meest in het oog springende resultaten is de oplevering van de Woondeal 2.0. die verder zijn lokale uitwerking krijgt.

Algemene dekkingsmiddelen De onderdelen van de algemene dekkingsmiddelen zijn onder Programma 1 Bestuur opgenomen. De opsomming van Algemene Dekkingsmiddelen is een verplicht onderdeel van de BBV. Deze opsomming is als aanvullend hoofdstuk in het Programmaplan opgenomen. Tevens zijn in dit hoofdstuk verplichte onderdelen over de post onvoorzien, overhead en de vennootschapsbelasting opgenomen. Als algemeen dekkingsmiddel worden de volgende onderdelen aangemerkt: • Lokale heffingen, waarvan de besteding niet gebonden is • Algemene uitkeringen • Dividend • Saldo financieringsfunctie Algemene dekkingsmiddelen

Lokale heffingen - Hondenbelasting - Precariobelasting - OZB (woning en niet-woning) Algemene uitkeringen Dividend Saldo financieringsfunctie Overige algemene dekkingsmiddelen Totaal algemene dekkingsmiddelen

Rekening 2021

Begroting 2022 v.w.

Begroting 2022 n.w.

Rekening 2022

111 118 2.926 27.445 104 84 0 30.788

104 0 3.150 28.069 101 24 0 31.448

104 0 3.221 31.035 101 41 0 34.502

-130 0 3.235 31.508 113 -1 0 34.725

Onvoorziene uitgaven De post onvoorziene uitgaven dient voor het opvangen van niet voorziene uitgaven die zich in de loop van het jaar voordoen. Het in de primitieve begroting opgenomen bedrag van € 100.000 is niet gebruikt, en is vrijgevallen in de Najaarsnota. Overzicht overhead Onder overhead wordt verstaan het geheel van functies en kosten gericht op de sturing en ondersteuning van medewerkers in het primaire proces. Voorbeelden hiervan zijn Huisvesting, Management, Financiën, Personeel & Organisatie, Inkoop, Juridische zaken, Control, Interne en Externe communicatie, Bestuurszaken en ondersteuning. Op deze wijze wordt inzicht gegeven in de concern brede kosten overhead en daarnaast is door een éénduidige systematiek een betere

Jaarstukken Westervoort 2022 - Algemene dekkingsmiddelen

59

vergelijking mogelijk met andere gemeenten. De lasten en baten van overhead worden centraal verantwoord binnen dit programma. Nagenoeg alle kosten van overhead krijgt de gemeente Westervoort doorbelast van 1Stroom.

Kosten overhead Totale lasten Percentage overhead van totale lasten

Rekening 2021 -4.571 -42.449 10,77%

Begroting 2022 v.w. -4.986 -40.593 12,28%

Begroting 2022 n.w. -4.848 -45.425 10,67%

Rekening 2022 -4.255 -48.292 8,81%

VENNOOTSCHAPSBELASTING (VpB) Met ingang van 2016 zijn gemeenten voor een aantal activiteiten, zoals de grondexploitatie, reststromen afval, vennootschapsbelastingplichtig. Voor de jaren 2016 tot en met 2021 is inmiddels een definitieve aanslag ontvangen. De aangifte van het jaar 2022 is in concept opgesteld.

Jaar 2016 2017 2018 2019 2020 2021 2022

Aanslag 0 0 0 0 0 0 0

Verliesverrekening 80.314 30.638 241.957 277.493 -15.299 -21.307 -22.000

Totaal verliesverrekening 80.314 110.952 352.909 630.402 615.103 593.796 571.796

Vooralsnog verwachten wij de komende jaren nog geen daadwerkelijke betaling te moeten doen. Verplichte indicatoren Indicator Formatie fte per 1.000 inwoners

Westervoort 6,80

Externe inhuur als % van totale loonsom + inhuur externen

15,62%

Overhead als % van totale lasten

8,82%

Woonlasten eenpersoonshuishouden Woonlasten meerpersoonshuishouden WOZ-waarde woningen Nieuwbouw woningen per 1.000 woningen Huishoudelijk restafval (kg per inwoner) Hernieuwbare elektriciteit

929 969 262 1,12 111 13,9%

Nederland gegevens niet beschikbaar gegevens niet beschikbaar gegevens niet beschikbaar gegevens niet beschikbaar gegevens niet beschikbaar 823 905 317 8,7 169 26,8%

Bezetting fte per 1.000 inwoners

6,34

Apparaatskosten per inwoner

€ 725

2,21 2,7 0,40 3,41

2,28 4,3 0,39 4,04

Winkeldiefstal per 1.000 inwoners Geweldmisdrijven per 1.000 inwoners Diefstal uit woning per 1.000 inwoners Vernieling en beschadiging per 1.000 inwoners

60

Jaarstukken Westervoort 2022 - Verplichte indicatoren

Verwijzingen HALT per 10.000 jongeren Jongeren met delict voor rechter Demografische druk Niet-sporters Banen Vestigingen per 10.000 inwoners Netto arbeidsparticipatie Bruto gemeentelijk product Functiemenging Bijstandsuitkeringen per 10.000 inwoners Lopende re-integratievoorzieningen (per 10.000 inwoners van 15-64 jaar) Wmo-cliënten met een maatwerkarrangement %kinderen in uitkeringsgezin % achterstandsleerlingen % werkloze jongeren % Voortijdige schoolverlaters totaal (VO+MBO) Absoluut verzuim per 1.000 leerlingen Relatief verzuim per 1.000 leerlingen Jongeren met jeugdhulp Jongeren met jeugdreclassering Jongeren met jeugdbescherming Bron: www.waarstaatjegemeente.nl

19 1% 72,7% 50,4% 249,2 902 70,6% onbekend 30,1% 399,2 222,2 onbekend

8 1% 70,3% 49,3% 685,7 1.307 72,2% 12 53,3% 431,2 197,7 640

8% 15% 2% 2,1%

6% 15% 2% 1,7%

4,5 37 12,9% onbekend 1,5%

2,7 20 10,7% 0,3% 1,1%

Jaarstukken Westervoort 2022 - Hoofdstuk 3 Paragrafen

Hoofdstuk 3 Paragrafen Paragraaf 1 Paragraaf 2 Paragraaf 3 Paragraaf 4 Paragraaf 5 Paragraaf 6 Paragraaf 7 Paragraaf 8

Lokale heffingen Weerstandsvermogen Onderhoud kapitaalgoederen Financiering Bedrijfsvoering Verbonden partijen Grondbeleid Openbaarheid Wet open overheid

61

62

Jaarstukken Westervoort 2022 - Hoofdstuk 3 Paragrafen

Jaarstukken Westervoort 2022 - Paragraaf 1 Lokale heffingen

63

Paragraaf 1 Lokale heffingen Algemeen Deze paragraaf bevat informatie over gemeentelijke belastingen. De gemeentelijke belastingen zijn te onderscheiden in drie typen belastingen. De algemene belastingen, de bestemmingsheffingen en de retributies. Na de Algemene Uitkering uit het Gemeentefonds zijn dit de belangrijkste inkomstenbronnen van de gemeente. Het aandeel van de gemeentelijke belastingen in het totaal van de inkomsten (excl. mutaties in reserves) is 14%. Algemene belastingen zijn belastingen waarvan de opbrengsten ten goede komen aan de algemene middelen van de gemeente. Dit betekent dat de opbrengsten van deze belastingen niet voor een specifiek en wettelijk bepaald doel maar voor alle gemeentelijke taken en voorzieningen mogen worden ingezet. De onroerende-zaakbelastingen (hierna: OZB) en hondenbelasting en behoren tot deze categorie. Bestemmingsheffingen zijn belastingen waarvan de opbrengsten zijn bestemd voor specifieke voorzieningen met een duidelijk algemeen belang. Onder deze categorie vallen de afvalstoffenheffing en de rioolheffing. Retributies zijn belastingen die worden geheven als er door of namens de gemeente een specifiek product of een specifieke dienst wordt verleend. De leges, lijkbezorgingsrechten en marktgelden behoren tot deze categorie. Voor bestemmingsheffingen en retributies geldt dat er geen winst mag worden gemaakt.

De opbrengst mag daarom niet hoger zijn dan de kosten die worden gemaakt om het product of de dienst te verlenen. In de gemeente Westervoort worden diverse belastingen geheven, te weten OZB, afvalstoffenheffing, reinigingsrechten, rioolheffing, hondenbelasting, bedrijveninvesteringszone (hierna: BIZ) en rechten (o.a. leges). Financiële gegevens Lokale heffingen 2022

OZB woningen Afvalstoffenheffing Rioolheffing Hondenbelasting Precariobelasting BIZ Sportaccommodaties Lijkbezorgingsrechten Marktgelden Leges Totaal

Rekening 2021 3.113 1.583 1.612 112 139 52 28 51 7 436 7.133

Begroting 2022 v.w. 3.350 1.571 1.602 135 0 57 24 28 13 265 7.045

Begroting 2022 n.w. 3.420 1.503 1.497 135 0 57 25 42 13 290 6.982

Rekening 2022 3.408 1.407 1.533 126 0 53 26 49 2 401 7.005

Afwijking 2022 -12 -96 36 -9 0 -4 1 7 -11 112 24

Bovenstaand overzicht vindt u ook terug in de programmarekening, maar dan als onderdeel van de totale inkomsten. Ten opzichte van de begroting na wijziging zijn de opbrengsten uit lokale heffingen € 24.000 hoger.

64

Jaarstukken Westervoort 2022 - Paragraaf 1 Lokale heffingen

De inwoners van de gemeente krijgen jaarlijks een aanslag gemeentelijke belastingen. Voor de beoordeling van de lastendruk zijn de tarieven dan ook van groot belang. Naast kostenontwikkelingen (bijvoorbeeld inzameling- en verwerkingsprijzen afval) is uitgegaan van een indexering van de tarieven 2021 met 1,6% voor loon- en prijsontwikkelingen overeenkomstig het percentage BBP (Bruto Binnenlands Product) uit de meicirculaire gemeentefonds 2021. Verder is het uitgangspunt gehanteerd dat afvalstoffenheffing, rioolheffing, leges omgevingsvergunning en leges kostendekkend zijn. Voor lijkbezorgingsrechten en marktgelden is het uitgangspunt om zoveel mogelijk kosten te verhalen. Gemeenten kennen een gesloten belastingstelsel. Dit betekent dat een gemeente een belasting alleen kan heffen als een wet daar nadrukkelijk de bevoegdheid toe geeft. Het beleid betreffende de gemeentelijke belastingen is opgenomen in landelijke wet- en regelgeving. De belastingtarieven zijn opgenomen in onderstaande belastingverordeningen. - "Verordening onroerende-zaakbelastingen 2022". - "Verordening afvalstoffenheffing en reinigingsrechten 2022". - "Verordening rioolheffing 2022". - "Verordening hondenbelasting 2022". - "Verordening precariobelasting 2022". - 1e wijziging "Verordening bedrijveninvesteringszone Het Ambacht 2019". - "Verordening lijkbezorgingsrechten Brouwerslaan 2022". - "Verordening marktgelden 2022".

- "Legesverordening 2022". In de verordeningen zijn verder bepalingen opgenomen ter uitvoering van de heffing en de invordering van gemeentelijke belastingen. Belastingen Onroerende-zaakbelastingen Tarieven OZB 2022 Woningen Gebruiker Eigenaar Totaal

0,1620% 0,1620%

Nietwoningen 0,2311% 0,2978% 0,5289%

De tarieven zijn ten opzichte van het tarief 2021 verhoogd. In het Financieel herstelplan Westervoort, onderdeel OZB verhogen (programma 1), heeft de gemeenteraad besloten tot het extra verhogen van de tarieven OZB met 7%. Verder is er een inflatiecorrectie van 1,6% toegepast. Daarna zijn de tarieven nog aangepast aan de resultaten van de herwaardering 2022. Dat betekent een aanpassing van de bij de begroting 2022 vastgestelde tarieven OZB, en wel met een verlaging van 10,25% voor woningen en een verhoging met 0,30% voor niet-woningen. Rekentarief De inkomsten van de OZB worden door het Rijk gekort. Het Rijk rekent met de zogenaamde vaste rekentarieven. Voor 2022 bedroeg dat voor woningen 0,0838%, voor niet-woningen eigenaren 0,1631% en voor niet-woningen gebruikers 0,1315%. De systematiek is als volgt:

Jaarstukken Westervoort 2022 - Paragraaf 1 Lokale heffingen

65

OZB waarde woningen x 80% x 0,0838%. OZB waarde niet-woningen eigenaren x 70% x 0,1631%. OZB waarde niet-woningen gebruikers x 70% x 0,1315 %. Opbrengsten

OZB woningen OZB niet-woningen Totaal

Rekening 2021 2.619 493 3.113

Begroting 2022 2.803 547 3.350

Begroting 2022 n.w. 2.873 547 3.420

Rekening 2022 2.872 536 3.408

Saldo 2022 -1 -11 -12

Er is sprake van een nadeel van € 12.000. Bij het opstellen van de ramingen is er minder rekening gehouden met leegstand bij niet-woningen. Dit resulteert in een minderopbrengst. In de gemeente Westervoort is de gemiddelde waardestijging per 1 januari 2021 (waardepeildatum) ten opzichte van de waarden per peildatum 1 januari 2020 voor woningen 10,25%. De gemiddelde waardedaling voor niet-woningen is 0,30%. De vastgestelde landelijke waardestijging is 9,0% voor woningen en voor niet-woningen is 0,5%. De WOZ-waarde 2022 is eind januari 2022 gelijktijdig met de aanslag gemeentelijke belastingen 2022 aan de burgers kenbaar gemaakt. De bezwaren die worden ingediend tegen de WOZ-beschikkingen is deels in eigen beheer en deels door externe inhuur afgehandeld. In 2022 zijn er 149 bezwaarschriften ontvangen. Dit is 1,5% van de door de gemeente Westervoort verzonden WOZ-beschikkingen. Landelijk gezien is er tegen 2,6% van de beschikkingen bezwaar ingediend. Op alle bezwaren is door de gemeente uitspraak gedaan. Tegen 1 ongegrond verklaarde bezwaar is beroep ingesteld. Hondenbelasting Tarieven hondenbelasting 2022 Tarief 94,11 129,15 249,97 223,27

1e hond 2e hond 3e hond en volgende honden, per hond kennel

Opbrengsten hondenbelasting 2022

Hondenbelasting Totaal

Rekening 2021 112 112

Begroting 2022 135 135

Begroting 2022 n.w. 135 135

Rekening 2022 126 126

Afwijking 2022 .-9 -9

Begroting 2022 n.w. 0

Rekening 2022 0

Saldo 2022

In de tarieven is de inflatiecorrectie van 1,6% verwerkt. Precariobelasting Opbrengsten precariobelasting 2022

Precariobelasting

Rekening 2021 138.800

Begroting 2022 0

0

66

Totaal

Jaarstukken Westervoort 2022 - Paragraaf 1 Lokale heffingen

138.800

0

0

0

0

Vanaf belastingjaar 2022 is de precariobelasting voor buizen, draden, kabels en leidingen afgeschaft. Er is dan ook geen opbrengst geraamd en er zijn geen aanslagen opgelegd. Bedrijveninvesteringszone Tarieven bedrijveninvesteringszone Tarief 285 390 495 695 795 999

WOZ-waarde tot € 100.000 WOZ-waarde van € 100.001 tot € 200.000 WOZ-waarde van € 200.001 tot € 300.000 WOZ-waarde van € 300.001 tot € 450.000 WOZ-waarde van € 450.001 tot € 600.000 WOZ-waarde vanaf € 600.001

Opbrengsten bedrijveninvesteringszone 2022

BIZ Totaal

Rekening 2021 52 52

Begroting 2022 57 57

Begroting 2022 n.w. 57 57

Rekening 2022 54 54

Afwijking 2022 -3 -3

In 2019 is er besloten om BIZ voor het bedrijventerrein Het Ambacht in te voeren. Het betreft een bestemmingsbelasting. Alle (bijdrage plichtige) ondernemers op Het Ambacht betalen jaarlijks de BIZ-belasting. De opbrengst wordt, na aftrek van perceptiekosten, afgedragen aan de BIZondernemersvereniging. De ondernemersvereniging gebruikt de opbrengst voor de uitvoering van het BIZ-activiteitenplan voor Het Ambacht. De aanslag BIZ wordt geheven op basis van de WOZwaarde van de bedrijven. Bij de vaststelling van het tarief in 2019 is bepaald dat het tarief voor 5 jaren gelijk blijft. Wanneer de werkelijke opbrengst achter blijft bij de raming dan wordt er een lagere bijdrage uitbetaald aan de ondernemersvereniging. Afvalstoffenheffing Afvalstoffenheffing is een kostendekkende heffing. Loon- en prijsstijgingen alsmede (vervangings)investeringen hebben invloed op de stijging van het tarief. Afvalinzameling gebeurt op basis van DIFTAR. Er wordt onderscheid gemaakt tussen grondgebonden huishoudens en hoogbouwaansluitingen. Verder wordt er onderscheid gemaakt in een vastrecht en een variabel tarief. Het variabele tarief is een tarief dat per aanbieding van de container of per storting van een zak in een ondergrondse container moet worden betaald. De kosten van kwijtschelding zijn in de tarieven afvalstoffenheffing verdisconteerd. Ook alle aanbestedingsvoordelen zijn verwerkt in de tarieven.

Er wordt uitgegaan van een gemiddelde van 8 aanbiedingen en 42 stortingen per jaar. Bij het vaststellen van de begroting 2022 is besloten tot het volledig kostendekkend maken van de tarieven. De tarieven worden niet aangepast met de voor 2022 verwachte inflatie van 1,6% in verband met de 100% kostendekkendheid. De tarieven zijn voor het jaar 2022 in verband met lagere kosten aanzienlijk (-/- 5,2%) verlaagd ten opzichte van 2021. Op basis van een bij de voorjaarsnota aangenomen motie, heeft de raad vastgesteld de afvalstoffenheffing per huishouden met € 10 te verlagen. Dit is als éénmalige korting van € 10,- op het aanslagbiljet gemeentelijke belastingen (2022) ogenomen. Tarieven afvalstoffenheffing 2022 Soort heffing

Tarief per jaar

Jaarstukken Westervoort 2022 - Paragraaf 1 Lokale heffingen

67

Afvalstoffenheffing vastrecht Afvalstoffenheffing verzamelcontainer meerpersoonshuishouden Afvalstoffenheffing verzamelcontainer éénpersoonshuishouden Reinigingsrechten Afvalstoffenheffing per lediging 140 liter container restafval Afvalstoffenheffing per lediging 240 liter container restafval Afvalstoffenheffing per storting ondergrondse container

164,10 258,99 194,26 164,10 7,60 9,48 1,06

Opbrengsten Afvalstoffenheffing 2022

Afvalstoffenheffing Totaal

Rekening 2021 1.583 1.583

Begroting 2022 v.w. 1.571 1.571

Begroting 2022 n.w. 1.503 1.503

Rekening 2022 1.407 1.407

Afwijking 2022 -96 -96

De werkelijke opbrengst van de afvalstoffenheffing is € 96.000 lager dan geraamd. Dit bedrag bestaat uit vastrecht € 18.000 en variabel recht € 78.000. De lagere opbrengst bij het vastrecht wordt veroorzaakt door het feit dat er minder woningen en bedrijven zijn aangeslagen dan begroot. Bij het variabele recht zijn de ledigingen en stortingen lager dan voorzien. Er is minder afval aangeboden zowel bij ledigingen als bij stortingen. In 2022 zijn ook aanslagen opgelegd voor 2020 en 2021 voor een bedrag van € 3.000. Daarnaast is er een bedrag van € 32.000 aan verminderingen en kortingen verleend. Kostendekkendheid afvalstoffenheffing 2022 Soort heffing Opbrengst Kosten Kostendekkendheid

Begroting 2022 na wijz 1.752 -1.826 96%

Rekening 2022 1.758 -1.758 100%

* bedrag is exclusief reinigingsrecht De kosten voor het inzamelen en verwerken van het restafval en gft zijn iets lager dan verwacht door een lager aanbod. Er is minder grof restafval ingezameld. De opbrengst voor het oud papier is gestegen in verband door een hogere variabele papierprijs. Door stijgende uitgifte van zakken ten behoeve van inzameling PMD zijn de kosten gestegen.Van St Afvalfonds is een hogere eindafrekening van de vergoeding voor inzameling van PMD, oud papier en glas over 2020 ontvangen. Er is gestart met een onderzoek naar afvalbeheer welke in 2023 wordt afgerond. Voor communicatie zijn er minder kosten gemaakt. Het afvalaanbiedstation heeft 11% minder bezoekers gehad dan in 2021 en er is 25% minder aan afvalstromen gebracht.. Administratief heeft er een correctie plaatsgevonden op het afvalaanbiedstation welke mede heeft geleid tot een voordeel op het afvalanbiedbiedstation. Er zijn minder uren doorbelast vanuit 1Stroom en de kwijtschelding was lager dan verwacht. De totale kosten voor inzameling van het huis aan huis afval en het afvalaanbiedstation zijn lager dan de totale opbrengst voor de afvalstoffenheffing waardoor er een bedrag van € 250.778 gestort in de voorziening afvalinzameling. Rioolheffing Het tarief voor rioolheffing bedroeg in 2022 € 231,68 per object. De tarieven zijn ten opzichte van 2021 verhoogd met 1,6% inflatiecorrectie.

68

Jaarstukken Westervoort 2022 - Paragraaf 1 Lokale heffingen

Rioolheffing 2022

Opbrengsten Totaal

Rekening 2021 1.612 1.612

Begroting 2022 v.w. 1.602 1.602

Begroting 2022 n.w. 1.497 1.497

Rekening 2022 1.533 1.533

Afwijking 2022 36 36

De éénmalige verlaging van het tarief rioolheffing met € 14,85 (zie voorjaarsnota 2021 en najaarsnota 2022) is in 2022 verwerkt. De invloed hiervan viel € 36.000 voordeliger uit. Kostendekkendheid Rioolheffing 2022 Soort heffing

Begroting 2022 n.w. 1.497 -1.497 100%

Opbrengsten Kosten Kostendekkendheid

Rekening 2022 1.533 -1.533 100%

Op rekeningbasis zijn de kosten gelijk aan de opbrengsten. Het verschil tussen de kosten en de opbrengsten wordt gestort in de voorziening "riolering artikel 44 lid 2". Voor 2022 gaat het om een bedrag van € 539.990. Er was een storting van € 272.484 voorzien. De storting is € 267.506 hoger doordat er per saldo een voordeel is ontstaan op klein dagelijks onderhoud van riolering en gemalen, uitvoering van projecten en doorgeschoven investeringen. Daarnaast waren er geen calamiteiten. Het tarief rioolheffing is een kostendekkend tarief. Het tarief wordt geheven per m3 waterverbruik. De stijging in het tarief wordt veroorzaakt door de afspraken die zijn gemaakt in het in september 2022 door de raad vastgestelde Watertakenplan de Liemers 2012-2026. In het Watertakenplan zijn het met name de verscherpte milieueisen en klimaatadaptatie die leiden tot meer investeringen. Tevens zijn er Liemers brede maatregelen in beeld gebracht en financieel door vertaald. Zowel de investeringen als maatregelen worden gedekt uit de rioolheffing. Daarom is bij vaststelling van het Watertakenplan besloten dat het tarief de komende jaren zal stijgen met 1%. De voorziening "Riolering artikel 44 lid 2" zal nodig zijn om de tariefstijgingen te matigen. Lijkbezorgingsrechten De tarieven Lijkbezorgingsrechten 2022 zijn gedifferentieerd. Ten opzichte van 2021 zijn de tarieven met 1,6% gestegen. Lijkbezorgingsrechten 2022

Opbrengsten Kosten Kostendekkendheid

Rekening 2021 51 -163 31%

Begroting 2022 v.w. 28 -94 30%

Begroting 2022 n.w 42 -94 44%

Rekening 2022 49 -62 79%

Afwijking 2022 7 32 39

Het dekkingspercentage bedraagt 79%. Marktgelden De tarieven 2022 zijn ten opzichte van 2021 met 1,6% gestegen. Vaste standplaats: € 2,50 per m1 per kwartaal met een minimum van € 10,00. Losse standplaats: € 3,30 per m1 per dag, met een minimum van € 13,20 per standplaats.

Jaarstukken Westervoort 2022 - Paragraaf 1 Lokale heffingen

69

Marktgelden 2022

Opbrengsten Kosten Kostendekkendheid

Rekening 2021 6 -15 44%

Begroting 2022 v.w. 13 -5 260%

Begroting 2022 n.w 13 -6 217%

Rekening 2022 2 -12 17%

Afwijking 2022 -11 -6 -17

Het dekkingspercentage is gedaald door de geringe opbrengst van marktgelden. Leges en retributies Leges en retributies zijn vergoedingen die worden gevraagd voor het verrichten van bepaalde diensten. Uitgangspunt is dat de tarieven kostendekkend zijn. Tarieven 2022 leges bouwvergunningen: gedifferentieerd. Overige legestarieven 2022: gedifferentieerd. Verhoging ten opzichte van de tarieven 2021: 1,6%. Leges en retributies 2022

Leges omgevingsvergunning Overige leges Totaal

Rekening 2021 191

Begroting 2022 88

Begroting 2022 n.w. 88

Rekening 2022 150

Afwijking 2022 61

245 436

177 265

201 289

252 402

51 112

In 2022 is voor de leges omgevingsvergunning € 61.000 meer ontvangen dan in de begroting 2022 was opgenomen. Dit is te verklaren door het feit dat er meer bouwwerken en ook wat grotere bouwwerken zijn vergund dan was voorzien. Deze extra inkomsten zijn gerealiseerd met extra inhuur van capaciteit. Ook voor 2023 worden veel extra aanvragen verwacht (met name de realisatie woningbouw en de voorsortering op de inwerkingtreding van de Omgevingswet waarbij de verwachting is dat veel aanvragen nog onder de Wabo zullen worden ingediend) waar extra capaciteit voor nodig is. De bekostiging van deze extra inhuur (€ 25.597) zal worden meegenomen in de voorjaarsnota 2023. Bij de overige leges is per saldo ook sprake van een voordeel. Er is een voordeel op de leges AVOI (kabels en leidingen) van € 47.000. Er zijn namelijk veel meer werken uitgevoerd dan voorzien. Met nog wat andere kleinere voor- en nadelen resulteert dit alles in een voordeel van € 51.000. Sportaccommodaties Tarieven 2022 Onoverdekte sportaccommodaties: gedifferentieerd. Verhoging ten opzichte van de tarieven 2021: 1,6%. Huuropbrengst sportaccommodaties 2022

Onoverdekte accommodaties Totaal

Rekening 2021 28

Begroting 2022 25

Begroting 2022 n.w. 25

Rekening 2022 26

Saldo 2022

28

25

25

26

1

1

70

Jaarstukken Westervoort 2022 - Paragraaf 1 Lokale heffingen

Kwijtschelding en lastenverlichting De gemeente is op grond van de Gemeentewet bevoegd om kwijtschelding van gemeentelijke heffingen te verlenen. In de gemeente Westervoort kan door belastingplichtigen (particulieren en zzp'ers) kwijtschelding worden aangevraagd voor de afvalstoffenheffing en de hondenbelasting (1e hond). Kwijtschelding wordt verleend op basis van 100% van de bijstandsnorm, waarbij tevens een vermogenstoets plaatsvindt. Ligt het netto besteedbare inkomen op of onder het bijstandsniveau, dan wordt volledige kwijtschelding verleend. Bij een gering hoger inkomen kan sprake zijn van een gedeeltelijke kwijtschelding. In al deze gevallen zal het beschikbare vermogen beneden de toegestane norm moeten liggen. In 2022 is voor een totaalbedrag van € 77.000 kwijtschelding verleend. Kwijtschelding Rekening 2021 -97

Rekening 2022 -77

Ontwikkeling van de lokale lastendruk In de begroting 2022 was een lastendrukstijging van 2,3% voorzien. De werkelijke lastendruk 2022 daalde met 1%. In onderstaand overzicht is de lastendruk voor 2022 weergegeven. Aanname: OZB-waarde woning € 230.000, afvalstoffenheffing vastrecht en 8 ledigingen (240-liter container), rioolheffing (vast bedrag). De OZB is berekend op basis van de oorspronkelijke waarde van 2021 van € 226.000, verhoogd met de waardestijging van 1,6%. Ontwikkeling lastendruk 2022 Onderdeel OZB-eigenaar Afvalstoffenheffing Rioolheffing Totaal

2021 (in €) 371,00 253,38 228,03 852,41

2022 (in €) stijging (in %) 372,34 0,4% 239,94 -5,3% 231,68 1,6% 843,96 -1,0%

In onderstaand overzicht is de lastendruk van de gemeente Westervoort weergegeven in vergelijking tot een aantal andere Gelderse gemeenten. Hiervoor maken we gebruik van cijfers uit de Provinciale databank. Hierin wordt de gemiddelde totale belastingdruk per inwoner berekend. Om een vergelijk te kunnen maken zijn de cijfers voor 2021 ook weergegeven. Vergelijking lokale lastendruk per inwoner 2022 met een aantal andere Gelderse gemeenten Gemeente Nijmegen Arnhem Zevenaar Brummen Doetinchem Duiven Doesburg Montferland Westervoort Rheden Aalten Bron Provincie Gelderland, afd. KOB/IBT

2021 605 557 468 467 464 449 433 427 422 398 311

positie 2021 1 2 15 16 17 23 27 29 30 42 51

2022 620 566 477 487 479 465 447 429 436 419 318

positie 2022 1 2

30 34 51

Jaarstukken Westervoort 2022 - Paragraaf 1 Lokale heffingen

71

De gemeente Nijmegen is in dit vergelijk over 2021 en 2022 de duurste gemeente. De gemeente Westervoort is op de lijst op dezelfde plaats gebleven. Westervoort blijft, net als in 2021, onder het Gelderse gemiddelde (€ 437). Paragraaf 2 Weerstandsvermogen en Risicobeheersing 1. Weerstandsvermogen Het weerstandsvermogen bestaat uit de relatie tussen weerstandscapaciteit (middelen waarover de gemeente beschikt/kan beschikken om niet voorziene financiële tegenvallers te dekken) en de risico’s waarvoor geen voorzieningen zijn getroffen of waarvoor verzekeringen zijn afgesloten. Het weerstandsvermogen is van belang voor het bepalen van de gezondheid van de financiële positie van de gemeente voor het begrotingsjaar, maar ook voor de meerjarenraming. De gemeente Westervoort acht het wenselijk om risico's die van invloed zijn op de bedrijfsvoering beheersbaar te maken. Door inzicht in de risico's wordt de organisatie in staat gesteld om op verantwoorde wijze besluiten te nemen, zodat de risico’s nu en de risico’s gerelateerd aan toekomstige investeringen in verhouding staan tot de vermogenspositie van de organisatie. Om inzicht in de risico’s van de gemeente te kunnen verkrijgen is er een risicoinventarisatie uitgevoerd. 2. Risicoprofiel De risico's van de gemeente Westervoort zijn in onderstaand overzicht in kaart gebracht.

Nummer Risico Open einde regelingen 1.1 Jeugdzorg 1.2 Participatie (BUIG) 1.3 Wet maatschappelijke ondersteuning 1.4 Armoedebeleid Overige risico's 2.1 Pandemieën Bedrijfsvoering 3.1 Personeel 1Stroom 3.2 Databeveiliging Financieel 4.1 Algemene uitkering 4.2 Plan de Schans 4.3 Aftreden bestuurder 4.4 Overige risico's Totaal

Kans 70% 50% 90%

Financieel gevolg Minimum Maximum 400.000 500.000 100.000 250.000 50.000 150.000

Risico Gemiddeld 315.000 87.500 90.000

70%

50.000

100.000

52.500

5%

100.000

250.000

8.750

50% 90%

250.000 50.000

500.000 100.000

187.500 67.500

70% 70% 30% 25%

250.000 0 50.000 3.228.000 4.528.000

1.000.000 100.000 250.000 3.228.000 6.428.000

437.500 35.000 45.000 807.000 2.133.250

Opgemerkt moet worden dat bij de risico-inventarisatie geen rekening is gehouden met een mogelijke economische recessie. Dit komt tot uiting in de vorm van prijsstijgingen bij de lasten en de investeringen. Voor de komende jaren is in de begroting hiermee al rekening gehouden. De risico's van nieuwe wet- en regelgeving, zoals de omgevingswet en de wet inburgering zijn nog niet financieel vertaald. 3. Beschikbare weerstandscapaciteit

72

Jaarstukken Westervoort 2022 - Paragraaf 2 Weerstandsvermogen en Risicobeheersing

De beschikbare weerstandscapaciteit van gemeente Westervoort bestaat uit het geheel aan middelen dat de organisatie daadwerkelijk beschikbaar heeft om de risico's in financiële zin af te dekken. Het positieve resultaat over 2022 bedraagt € 4,448 miljoen, de algemene reserve is eind 2022 € 551.000 positief. Tabel 3: Beschikbare weerstandscapaciteit Weerstand Algemene reserve 31-12-2022 Resultaat 2022 Bestemmingsreserves Stille reserve Onbenutte belastingcapaciteit Onvoorzien Totale weerstandscapaciteit

551 4.448 0 0 0 0 4.999

Vrij aanwendbare bestemmingsreserves Van de aanwezige bestemmingsreserves is bij het vaststellen van de nota weerstandsvermogen geconcludeerd dat zij niet vrij aanwendbaar zijn, omdat bij beschikking over de reserve dekkingsproblemen ontstaan. Er is daarom geen ruimte. Stille reserves De bijdrage van stille reserves aan de weerstandscapaciteit ramen wij op nul. Onbenutte belastingcapaciteit De resterende belastingcapaciteit geeft inzicht in de mogelijkheden voor nog te heffen lokale lasten. Door het afschaffen van de drempeltarieven is de hoogte van de onroerendezaakbelastingen niet meer gemaximeerd. Kijken we naar de tarieven die het Rijk hanteert bij een eventuele aanvraag in het kader van het artikel-12 beleid, dan dienen deze te voldoen aan een redelijk peil. Voor 2022 hanteert het Rijk een gemiddeld percentage van 0,1905% van de vastgestelde WOZ-waarde. Onze eigen gemiddeld tarief voor 2022 ligt boven dat tarief. Onvoorzien De post onvoorzien mag worden opgevat als een buffer voor onvoorziene tegenvallers. Het dekt lasten die onvoorzien, onvermijdelijk en onuitstelbaar zijn. De post onvoorzien is in 2022 middels begrotingswijzigingen naar nihil gebracht. 4.

Relatie benodigde en beschikbare weerstandscapaciteit Om te bepalen of het weerstandsvermogen toereikend is, dient de relatie te worden gelegd tussen de financieel gekwantificeerde risico's en de daarbij gewenste weerstandscapaciteit en de beschikbare weerstandscapaciteit. De relatie tussen beide componenten wordt in onderstaande figuur weergegeven.

Jaarstukken Westervoort 2022 - Paragraaf 2 Weerstandsvermogen en Risicobeheersing

73

De benodigde weerstandscapaciteit die uit de risicosimulatie voortvloeit, kan worden afgezet tegen de beschikbare weerstandscapaciteit. De uitkomst van die berekening vormt het weerstandsvermogen. Ratio weerstandsvermogen =

Beschikbare weerstandscapaciteit Benodigde weerstandcapaciteit

=

€ 4.999 € 2.133

2,34

Rekening 2021 55% 50%

Rekening 2022 36% 31%

Begroting 2022 v.w. 65% 60%

9% 3,29% 0,32% 105%

15% 8,99% 0,28% 98%

0,1% 2,05% 0% 107%

Minst risicovol

Neutraal

< 90%

90 - 130%

Meest risicovol > 130%

De normtabel biedt een waardering van de berekende ratio. Weerstandsnorm Waarderingscijfer A B C D E F

Ratio >2.0 1.4-2.0 1.0-1.4 0.8-1.0 0.6-0.8 <0.6

Betekenis uitstekend ruim voldoende voldoende matig onvoldoende ruim onvoldoende

De ratio van onze organisatie is uitstekend. De stijgende lijn is ingezet. Kengetallen Financiële kengetallen netto schuldquote netto schuldquote gecorrigeerd voor alle verstrekte leningen solvabiliteitsratio structurele exploitatieruimte grondexploitatie belastingcapaciteit Waarderingscijfer financiële kengetallen netto schuldquote

74

Jaarstukken Westervoort 2022 - Paragraaf 2 Weerstandsvermogen en Risicobeheersing

netto schuldquote gecorrigeerd voor alle verstrekte leningen solvabiliteitsratio structurele exploitatieruimte grondexploitatie belastingcapaciteit

< 90%

90 - 130%

> 130%

> 50% > 0% < 20% < 95%

20 - 50% 0% 20 - 35% 95 - 105%

< 20% < 0% > 35% > 105%

De toezichthouder zal ten aanzien van de kengetallen zelf geen waardeoordeel geven. Wel zal bij de beoordeling van de vastgestelde begroting getracht worden de individuele cijfers af te zetten tegen het provinciale beeld. Het blijft echter aan de gemeente zelf om haar eigen kengetallen van een waardeoordeel te voorzien. Ten aanzien van onze kengetallen kan het volgende worden opgemerkt: • De netto schuldquote ligt ruim onder de 90% hetgeen als minst risicovol kan worden aangemerkt. De daling van dit percentage is voornamelijk het gevolg van het uitstellen (niet uitvoeren) van investeringen. • De netto schuldquote gecorrigeerd voor alle verstrekte leningen is als gevolg van het uitstellen van investeringen flink gedaald (positief). • De solvabiliteitsratio is het eigen vermogen ten opzichte van het totale vermogen van de gemeente. De ratio stijgt door de positieve resultaten van 2021 en 2022, maar wordt nog wel aangeduid als meest risicovol. • De structurele exploitatieruimte geeft aan hoeveel ruimte er is in de jaarrekening tussen structurele uitgaven en structurele inkomsten van gemeenten. Ook hier is sprake van een stijgende lijn. • Het kengetal grondexploitatie is de verhouding tussen de waarde bouwgronden in de balans en de totale baten van de gemeente. Het aandeel van de grondexploitatie in onze totale exploitatie is relatief gering.

Wij zijn geen gemeente die beschikt over een grote voorraad al dan niet in exploitatie genomen gronden. In de jaren van de crisis en ook nu nog leidt dit gelukkig wel tot relatief lage risico’s. • Ten aanzien van de belastingcapaciteit tenslotte kan worden opgemerkt dat het hier puur een vergelijkingscijfer betreft. De score geeft weer in hoeverre wij ons verhouden ten opzichte van het, door het COELO berekende, landelijke gemiddelde. De waardering is nu neutraal door de daling van de lastendruk in 2022. Conclusie Weerstandscapaciteit Het jaar 2022 sluit met een positief resultaat van € 4,448 miljoen. De algemene reserve groeit naar verwachting in eind 2026 naar een bedrag van € 10,3 miljoen. Kengetallen De uitkomst en ontwikkeling van de financiële kengetallen is positief te noemen. Hoewel de solvabiliteit voor een gemeente van ondergeschikt belang is, blijft deze met een percentage van 14% het meest risicovol. Naar de toekomst toe blijven we aandacht vragen voor de ontwikkeling van de structurele exploitatieruimte. Het risico van een economische recessie is door de oorlog in de Oekraïne aanwezig. Ook de grote opgaven waar onze gemeente voor staat zoals duurzaamheid en woningbouw trekken een wissel op de beschikbare structurele exploitatieruimte en mogelijk op de schuldpositie. Het is belangrijk om daar voldoende aandacht voor te hebben en te blijven houden.

Jaarstukken Westervoort 2022 - Paragraaf 3 Onderhoud kapitaalgoederen

75

Paragraaf 3 Onderhoud kapitaalgoederen Het onderhoud van de kapitaalgoederen legt een beslag op een deel van de financiële middelen. Kapitaalgoederen zijn verdeeld naar de categorieën zoals bijvoorbeeld wegen, water, groen en gebouwen. In deze paragraaf wordt ingegaan op het beleidskader, de beheerplannen en de financiële consequenties. In de beleidsplannen legt de gemeenteraad de kaders vast voor de uitvoering van het onderhoud aan de kapitaalgoederen. Het niveau van het onderhoud en de kwaliteit van de kapitaalgoederen zijn bepalend voor het voorzieningenniveau en de jaarlijkse lasten. Met de vaststelling van de programmabegroting machtigt de raad het college van burgemeester en wethouders om de uitgaven ten laste van de betreffende onderhoudsvoorzieningen te doen. Deze voorzieningen worden gevuld door een jaarlijkse storting vanuit de diverse taakvelden. De kosten van het onderhoud worden rechtstreeks ten laste van de voorziening gebracht. Met bestaande middelen is het niet mogelijk al het beheer en onderhoud in de openbare ruimte uit te voeren conform het vastgestelde beheerniveau. Dit is geconstateerd bij het in beeld brengen van de basis in 2020. Hierover is de gemeenteraad geïnformeerd op basis van het rapport “Basis in Beeld”.

Op 19 december 2022 heeft de gemeenteraad daarom vooruitlopend op het Integrale Beleidsplan Openbare Ruimte (IBOR) een ander kwaliteitsniveau vastgesteld. Voor het beheer van de openbare ruimte is gekozen voor kwaliteitsniveau ‘Sober’. Het vastgestelde kwaliteitsniveau laat een differentiatie zien in kwaliteitsniveau tussen de verschillende beheergroepen. De basis van dit kwaliteitsniveau is kwaliteitsniveau ‘C’ van het CROW met enkele onderdelen op kwaliteitsniveau ‘B’. Hierbij wordt rekening gehouden met de beperkte financiële middelen en het herstelplan, maar het voorkomt ook kapitaalvernietiging en draagt daarnaast bij aan de doelstelling om een aantrekkelijke en uitnodigende gemeente te zijn. Voor dit kwaliteitsniveau wordt structureel € 465.000 bijgeraamd. Het totale budget wordt herverdeeld over de disciplines wegen, groen, openbare verlichting, straatmeubilair, speelvoorzieningen, kunstwerken, verkeersvoorzieningen en reinigen openbaar gebied. Het vastgestelde kwaliteitsniveau wordt opgenomen in het IBOR en is vanaf 2023 leidend voor het beheer van de openbare ruimte. Naar verwachting wordt het IBOR in Q2 2023 vastgesteld ter vervanging van het huidige sectorale beleid. Daarna wordt gestart met het opstellen van het integrale beheerplan. Het opstellen van een beheerplan is een eis vanuit de Provincie.

Het beleid voor het beheer en onderhoud is verwoord in de volgende nota’s: • Wegenbeleidsplan (vastgesteld in 2015) • Wegenbeheerplan (vastgesteld in 2018) • Groenstructuurplan ‘Levende Aders’ (vastgesteld in 2011); • Groenbeheerplan (vastgesteld in 2011); • Beleidsnota openbare verlichting (vastgesteld in 2010); • Watertakenplan 2022-2026 (vastgesteld in 2022); • Groot Onderhoud Gebouwen (vastgesteld in 2015). Wegen Beleidskader Het wegbeheer volgt de systematiek van het CROW (Centrum voor Regelgeving en Onderzoek in de Grond-, Water- en Wegenbouw en de Verkeerstechniek) met Brutis (voorheen Kikker)-wegen als beheersoftware. In 2015 is het wegenbeleidsplan vastgesteld dat in 2022 nog geldig was. Daarmee was ingezet op een flink hoge ambitie. Om de beleidsambitie te realiseren was een wegenbeheerplan 2018-2028 vastgesteld in 2018. Met de beschikbare financiële middelen was bepaald welk onderhoud daarmee realistisch kon worden uitgevoerd. Dat resulteerde in een lijst van 25 wegen met daarbij geplande onderhoudsbedragen per jaar voor 10 jaar. Een klein bedrag per jaar resteerde waarmee de overige verhardingen worden onderhouden.

76

Jaarstukken Westervoort 2022 - Paragraaf 3 Onderhoud kapitaalgoederen

Op grond van het vastgestelde wegenbeheerplan is de bestemmeningsreserve Wegen in 2019 omgezet naar een voorziening. Jaarlijks vindt er vanuit de begroting een dotatie plaats in de voorziening waardoor er voor de komende 10 jaar ‘groot’ onderhoud aan de wegen van de lijst van 25 wegen kan worden uitgevoerd. Voor de overige verhardingen is een onderhoudsbudget beschikbaar voor het oplossen van kleine gebreken en gevaarlijke situaties. Daarnaast wordt de bestemmingsreserve kapitaallasten ingezet ter dekking van de kapitaallasten van de vervangingsinvesteringen. Bij de behandeling van de voorjaarsnota is voor wegen een bezuiniging van € 25.000 opgelegd. Voor de periode 2022-2026 is door de gemeenteraad een extra budget van € 2.000.000 voor het herstel van achterstallig wegen onderhoud ter beschikking gesteld. Waarvan in 2022 een bedrag van € 173.785 is besteeed. Voorziening achterstallig onderhoud wegen Stand per 1 januari Toevoeging aan de voorziening Onttrekking aan de voorziening Stand per 31 december

2022 0 2.000 174 1.826

2023 1.826

2024 1.826

2025 1.826

1.826

1.826

1.826

Uitvoering De belangrijkste werken aan onderhoud verhardingen in 2022 waren: • Uitvoeren straatwerk aan fietspad het Hoge Eind inclusief stukken uit de wijk; • Herstel asfalt aan de Liemersallee en klein asfalt onderhoud aan de IJsseldijk; • Aan achterstallig onderhoud is uitgevoerd elementen onderhoud aan diverse rijbanen/ trottoirs en fietspaden het Hoge Eind. Kwaliteitsniveau verhardingen Begin 2021 is een integrale weginspectie uitgevoerd van alle verhardingen, zoals we dat eens per 2 jaar doen. Met de kwaliteiten daaruit als basis en de CROW normen als uitgangspunt is een onderhoudsplanning opgesteld voor de komende 5 jaar. Voor 2021-2023 resulteerde dat in een totaal bedrag van 2,1 miljoen euro aan ‘groot’ onderhoud. Er werd circa 116.199 m2 achterstallig onderhoud aangetroffen. Voorziening onderhoud wegen Stand per 1 januari Toevoeging aan de voorziening Onttrekking aan de voorziening Stand per 31 december

2022 232 375 147 460

2023 460 165 246 380

2024 380 165 216 328

2025 328 65 390 103

Groen Beleidskader Het groenbeleid is vastgelegd in het Groenstructuurplan Levende Aders II 2010-2025. Voor bomen is een apart beleidsplan opgesteld dat ‘Samen een boom opzetten’ heet. De looptijd van beide plannen is gelijk. Uitvoering Het beleid is uitgewerkt in het groenbeheerplan ‘Sturen op kwaliteit 2010-2020’. Conform het geldende beleidskader en beheerplan zijn in 2019 nieuwe onderhoudscontracten (bestekken) opgesteld en aanbesteedt. 2022 was het derde jaar dat hier conform de aanbesteding uitvoering aan is gegeven. Het onderhoud wordt uitgevoerd op beeldkwaliteitsniveau B van het CROW.

Jaarstukken Westervoort 2022 - Paragraaf 3 Onderhoud kapitaalgoederen

77

Het groenbeheerplan gaf de basis voor renovatieprojecten t/m 2020. Vanaf 2021 zijn deze niet meer gepland en financieel geborgd. Grootschalige groenrenovaties in wijken zijn uitgesteld in verband met bezuinigingen en in afwachting van IBOR. Inmiddels liggen er een groot aantal vakken op D- niveau die niet meer op niveau te onderhouden zijn. In de voorjaarsnota is een bedrag van € 50.000 aangevraagd om een start te maken met het wegwerken van de achterstanden. Eind 2022 zijn de werkzaamheden voorbereid. In 2023 (voorjaar en najaar) worden de werkzaamheden daadwerkelijk uitgevoerd. Het boombeheer is uitgewerkt in het Boombeheerplan Duurzame groei 2014-2019. Het Boombeheer is conform dit plan met het bijbehorende budget uitgevoerd. In Westervoort zijn er in 2022 39 stuks bomen gekapt en 18 stuks bomen geplant. De gekapte bomen staan verspreid over de gemeente, 20 hiervan waren ziek (essentaksterfte/ kastanjebloedingsziekte). De overige bomen waren in zeer slechte conditie door onder andere ouderdom (afstervingsverschijnselen) maar ook door de droogte van de afgelopen jaren. Daar waar mogelijk zijn inmiddels 18 stuks nieuwe bomen geplant. Hierbij is gekeken naar een toekomstbestendige plantlocatie en biodiverse aanplant. In 2022 is een krediet aangevraagd van € 35.000 voor de aanplant van bomen. De voorbereidingen hiervan zijn eind 2022 opgepakt.

De aanplant zelf vindt begin januari en in het najaar van 2023 plaats. Er zijn in 2022 geen particuliere bomen gekapt die op de groene kaart staan. De aanbesteding van het maaibeheer is in 2022 voorbereid en wordt begin 2023 opnieuw aanbesteed conform de wens om te streven naar meer biodiversiteit Onderhoud groen

Onderhoud door derden

Begroting 2022 voor wijziging 754

Begroting 2022 incl. wijziging 775

Realisatie 2022 709

Riolering, gemalen en randvoorzieningen Beleidskader De basis voor het onderhouden van het totale rioleringssysteem is te vinden in het Water Taken Plan WTP (voorheen Gemeentelijk Riolerings Plan GRP) dat éénmaal in de vier tot zes jaar wordt geactualiseerd. In december 2022 is het nieuwe WTP vastgesteld door de Raad. Uitvoering De volgende plannen en verordeningen zijn in 2022 door de raad vast gesteld: • Uitvoeringsprogramma DPRA • Watertakenplan 2022-2026 • Verordening rioolaansluiting • Hemelwaterverordening incl. gebiedsaanwijzing De uitwerking van het onderhouden en vervangen van het totale riolerings- en watersysteem is te vinden in het Watertakenplan. De financiële consequenties ervan zijn verwerkt in de meerjarenbegroting waarbij de jaarlijkse lasten worden gedekt door een kostendekkende rioolheffing. Er is gestart met het voorbereiden van het afkoppelen van de Heilweg. Voor het renoveren van het riool kruising dorpstraat-zuidelijke parallelweg zijn verdere onderzoeken nodig om zeker te weten

78

Jaarstukken Westervoort 2022 - Paragraaf 3 Onderhoud kapitaalgoederen

dat de juiste investering gedaan word. Dit onderzoek word uitgevoerd bij hoogwater. Voorbereiding van het verder afkoppelen van de Mosterhof loopt. Er vindt samenwerking binnen de Liemerse gemeenten en Waterschap Rijn en IJssel plaats. Het samenwerken heeft een hoge prioriteit omdat het een besparing zal opleveren en het vanuit de regio en het bestuursakkoord water opgedragen is. Voorziening Riolering artikel 44 lid 2 BBV Stand per 1 januari Toevoeging aan de voorziening Onttrekking aan de voorziening Stand per 31 december

2022 1.854 550 105 2.299

2023 2.299 281 0 2.580

2024 2.580 326 0 2.906

2025 2.906 405 0 3.311

Water Beleidskader De basis voor het onderhouden van het totale rioleringssysteem is te vinden in het Water Taken Plan WTP (voorheen Gemeentelijk Riolerings Plan GRP) dat éénmaal in de vier tot zes jaar wordt geactualiseerd. In december 2022 is het nieuwe WTP vastgesteld door de Raad. Uitvoering Voor de uitvoering van de taken werken we al jaren samen met de Liemerse gemeenten en het Waterschap. In 2022 is het uitvoeringsprogramma voor het Deltaprogramma klimaatadaptatie vast gesteld door de raad. Hierin beschrijven we de maatregelen die we willen gaan nemen om de gevolgen van klimaatverandering op te kunnen vangen op het gebied van wateroverlast door neerslag, water te kort door droogte en de kwaliteit van het water. Deze maatregelen worden financieel vertaalt in het watertakenplan. Onderhoud Gemeentelijke Gebouwen Beleidskader Op 28 april 2015 is het meerjarig groot onderhoud gemeentelijke gebouwen 2015-2018 vastgesteld en zijn de hiervoor benodigde jaarlijkse dotaties in de exploitatie opgenomen. Om zowel vanuit technisch- als financieel- oogpunt inzicht en grip en sturing te krijgen op het grootonderhoudsprogramma van de accommodaties is in 2022 gestart met het opstellen van MJOP’s in het programma O-prognose. Dit is een onderhoudsprogramma dat momenteel veel gebruikt wordt bij gemeenten en bekend is bij de accountants.

Eind 2022 is opdracht verstrekt en gestart met het opstellen van vastgoedbeleid. Dit beleidsdocument wordt in het tweede kwartaal van 2023 opgeleverd. Uitvoering Eind 2022 is de luchtbehandelingsinstallatie van jongerencentrum Creon vervangen. Onderhoud gebouwen Onderhoud

Begroting 2022 voor wijziging 34

Begroting 2022 incl. wijziging 34

Het verschil is onttrokken uit de reserve onderhoud gebouwen.

Realisatie 2022 58

Jaarstukken Westervoort 2022 - Paragraaf 4 Financiering

79

Paragraaf 4 Financiering Algemeen Per 1 januari 2001 is de wet FIDO (Financiering Decentrale Overheden) van kracht geworden. In het kader van deze wet dient er een treasuryparagraaf in zowel de begroting als in het jaarverslag opgenomen te worden. De wet FIDO definieert treasury als volgt: het sturen, beheersen, verantwoorden over en toezicht houden op de financiële vermogenswaarden, de financiële geldstromen, de financiële posities en de hieraan verbonden risico´s.Het beleid van de gemeente Westervoort voor de treasuryfunctie is vastgelegd in het treasurystatuut welke is vastgesteld begin 2021 (als onderdeel van de Verordening financieel beheer (artikel 212 Gemeentewet)). Rentevisie In de begroting 2022 is uitgegaan van rente niveaus op een heel laag niveau. In werkelijkheid is de rente door de oorlog in Oekrainie sterk gestegen in 2022.