20210705-rv-voorjaarsnota-2021-bijlage-1-voorjaarsnota.pdf

88) is besloten 2 amendementen uit de voorjaarsnota 2019 niet uit te voeren, het bedrag van € 15.000 beschikbaar gesteld voor herstel van het tunneltje van Biddle werd hierbij afgeraamd. In de beschrijving wordt aangegeven ‘dat het niet uitvoeren van het amendement voorjaarsnota 2019 incidenteel € 10.000 oplevert’. Middels dit voorstel doen we het verzoek om het bedrag van € 10.000 opnieuw beschikbaar te stellen voor herstel van de muurschildering. Momenteel worden de voorbereidingen getroffen om de muurschildering te restaureren. Er is contact met ProRail, de onderhoudswerkzaamheden van het viaduct zijn naar voren geschoven en gaan dit jaar plaatsvinden. De Stichting Stimulatie Cultureel Westervoort is bezig met het maken van een projectplan en spant zich in om extra financiering voor de muurschildering bij elkaar te krijgen in de vorm van subsidies en sponsoring. Er wordt samengewerkt met een lokale kunstenaar die de werkzaamheden kan gaan uitvoeren en het gedachtengoed van Biddle goed kan reproduceren. De gedachte is om te starten met uitvoering van de restauratie zodra ProRail klaar is met de werkzaamheden (najaar 2021). Jeugd aan zet wintereditie Dit betreft een eenmalige bijdrage van € 10.000 vanuit het Rijk om jongeren in de corona-periode extra te ondersteunen. De middelen zullen worden ingezet voor een graffiti-project.

Handhaving kwaliteit kinderopvang De onderzoeken naar de kwaliteit van de kinderopvang in de gemeente Westervoort worden uitgevoerd door VGGM op basis van een dienstverleningsovereenkomst. Eind 2020 heeft er bij

Voorjaarsnota Westervoort 2021 - Programma 2 Maatschappij

23

VGGM een verhoging van het uurtarief plaatsgevonden, van € 95,30 naar € 107,50 per uur vanaf 2021. Hierdoor stijgen de kosten voor de gemeente Westervoort. Om die reden is structureel bijramen noodzakelijk. Voor 2021 gaat dit om een bedrag van € 6.000 , voor 2022 en verder € 12.000. De meerkosten kunnen worden gedekt uit de stelpost prijsstijgingen. Zie hiervoor programma 1. Kinderopvang Uit het budget Peuterspeelzalen worden de subsidies reguliere kinderopvang betaald. Door de kinderopvangorganisaties wordt voor deze subsidie een aanvraag gedaan op basis van de Subsidieverordening peuteropvang gemeente Westervoort 2020. Het blijkt nu dat het niet is toegestaan om de reguliere peuteropvang te bekostigen uit de middelen voor het onderwijs achterstanden beleid (OAB) die we van het Rijk ontvangen. Daarnaast blijkt nu dat de uitgaven voor kinderopvang in verband met een sociaal medische indicatie niet kunnen vallen onder de OAB-middelen. Dit was destijds voorgesteld in de voorjaarsnota 2019 voor een bedrag van € 25.000, maar moet dus nu teruggedraaid worden. Voor 2021 is er een budget van slechts € 29.575, terwijl de hoogte van de subsidies voor dit jaar € 82.231 bedraagt. Om die reden is bijramen van € 53.000 structureel noodzakelijk. Essentaksterfte In 2020 is er onderzoek gedaan naar de Essentaksterfte in Westervoort.

Ruim 45% van de essen (totaal ca.800 stuks) is aangetast met de ziekte. Ruim 17% heeft een matige kwaliteit en 6 % heeft een toekomstverwachting van minder dan 5 jaar. Geadviseerd wordt om op korte termijn 18 bomen te rooien uit veiligheidsoogpunt en daarnaast enkele stobben te verwijderen. Daarnaast is er bij 30% van de bomen aanvullende snoeiwerkzaamheden nodig en jaarlijkse controle van de essen noodzakelijk om de veiligheid te waarborgen. Voor extra onderhoud en controle is eenmalig € 6.000 nodig. Voor herplant incl. herstel onderbeplanting is eenmalig € 10.000 nodig. De kapitaallasten hiervoor bedragen € 533 per jaar. Groenrenovaties Grootschalige groenrenovaties in wijken zijn de afgelopen jaren uitgesteld in afwachting van IBOR. Om op kleine schaal toch ad-hoc zaken op te kunnen pakken die niet uitgesteld kunnen worden is incidenteel € 10.000 euro nodig. De kapitaallasten bedragen € 533 per jaar. Exotenbestrijding Het bestrijden van de exoten is een wettelijke taak. Voor de bestrijding is een meerjarenplan, ‘plan van aanpak invasieve soorten’ opgesteld. Hierover is de gemeenteraad middels een kennisgeving geïnformeerd. Om de locaties klein te houden is het belangrijk de bestrijding niet uit te stellen. Voor het eerste jaar is eenmalig € 48.000 nodig. Daarnaast is van 2022 t/m 2026 jaarlijks, structureel € 17.850 nodig.

Ontvangen rente / kapitaallasten De te ontvangen rente van aan instellingen verstrekte leningen was te laag geraamd. Structureel wordt deze ommissie aangepast. De aanpassingen zijn verdeeld over de drie programma's. Voor de aansluiting met de raming van de activastaat zijn daarnaast enkele kleine aanpassingen gedaan. Uitstel vervanging kunstgrasvelden Door de vervanging van de kunstgrasvelden uit te stellen wordt gedurende een aantal jaren een besparing op de reeds geraamde afschrijvingslasten gerealiseerd. Voor elk jaar later dat de vervanging plaats heeft bedraagt de besparing € 72.250 (= incidenteel voordeel in dat begrotingsjaar). In de jaren 2022-2024 treedt een jaarlijks incidenteel voordeel van € 72.250 op. Beheerplannen groen Momenteel werken we aan Integraal Beleid Openbare Ruimte (IBOR). Naar verwachting wordt dit eind 2021 of begin 2022 door de gemeenteraad vastgesteld. Vanuit het IBOR beleid moet per discipline een beheerplan worden opgesteld waarin we uitgangspunten vanuit het beleid uitwerken

24

Voorjaarsnota Westervoort 2021 - Programma 2 Maatschappij

naar beheer uitgangspunten en maatregelen. Het beheerplan riolering wordt uit het watertakenplan betaald. Voor andere disciplines vragen we budget. De kosten voor de beheerplannen groen ramen wij voor 2021 op eenmalig € 10.000. 2.3 Wat gaan we daarvoor doen? Speerpunten Naast al ingezet beleid worden speerpunten beschreven. Dit betreft onderwerpen waar extra aandacht of inzet voor wordt gevraagd. •

Hoofddoel: De basis op orde

2.1

Acties opgave Samen Sterk

Doel

Uitvoering geven aan de, in Samen Sterk opgenomen, transformatie agenda.

toelichting

Met het vaststellen van de notitie Samen Sterk is ook de transformatie-agenda voor de jaren 2021 en 2022 vastgesteld. Welke acties gaan we in deze jaren in gang zetten en afronden is daarmee door de gemeenteraad vastgesteld. Het college streeft ernaar met deze agenda grip te krijgen op het sociaal domein en de uitgaven in dat domein en wil door de onderverdeling in drie ontwikkellijnen (innovatie, preventie en inkoop en regie) werken aan verbeteringen. De acties die opgenomen zijn in Samen Sterk vallen onder dit speerpunt. Conform de afspraken die met de raad gemaakt zijn wordt de raad regelmatig bijgepraat en geïnformeerd over de voortgang.

Risico’s

Wijzigingen in Rijksbeleid zijn een risico. Doelen kunnen soms alleen bereikt worden door investeringen te doen terwijl de opbrengst niet altijd vooraf is vast te stellen.

Planning

Begin 2021 is gestart met het oppakken van de acties. We streven ernaar de acties afgerond te hebben in de loop van 2022.

Financiën

Zoals in Samen Sterk is opgenomen, is meer grip en beheersing van de uitgaven één van de doelstellingen. We sturen daarom op acties die het volgende opleveren: 1 betere zorg en dienstverlening 2 preventieve voorzieningen 3 beperkingen van de uitgaven

Participatie

Bij het vormgeven van de acties in dit speerpunt worden inwoners gevraagd input te leveren op, voor hen, relevant onderwerpen. De participatieraad wordt eveneens meegenomen in de vormgeving van dit speerpunt.

Onderstaande indicatoren zijn overgenomen uit het document Samen Sterk. Dit zijn de indicatoren waar op gerapporteerd zal worden in de P&C cyclus en de kwartaalrapportages. Het betreft de indicatoren die horen bij de acties die beschreven staan in Samen Sterk en hun streefwaarden. Indicator

Waar te vinden?

Hoe vaak?

startwaarde

Streefwaarde

Aantal uren huishoudelijke ondersteuning per inwoner

Central Station (CS)

1 x 2019: 3,07 uur per jaar

2,5 uur gemiddeld

Tevredenheid over huishoudelijke ondersteuning

Client ervaringsonderzoek

1 x 2019: 86% per jaar

85%

Aantal maatwerkvoorzieningen dagbesteding

CS

Per Stand 31-12-19: 59 Daling van kwartaal 5% aantal voorzieningen WMO

Voorjaarsnota Westervoort 2021 - Programma 2 Maatschappij

25

Gebruik doelgroepenvervoer dagbesteding

Rapportages BVO DRAN/CS

1 x Stand 31-12-19: 43 Daling van 3% per aantal cliënten jaar

Gebruik voorliggende voorzieningen dagbesteding binnen eigen gemeente

Aanbieders en welzijnsstichting

1 x 2021 per jaar

Toename van 5% aantal cliënten

Aantal individuele voorzieningen jeugdhulp

CS

Per Stand 31-12-19: kwartaal 641

Daling van 3% aantal voorzieningen

Aantal contacten SOJGGZ

Rapportage SOJGGZ

1 x 2021 per jaar

Blijft gelijk

Aantal voorliggende voorzieningen (op basis van subsidies)

Jaarlijkse rapportage aanbieders voorliggende voorzieningen

1 x 2021 per jaar

Toename aantal cliënten

Aantal ingezette ervaringsdeskundigen

Jaarlijkse rapportage aanbieders

1 x 2021 per jaar

Toename

Gebruik dagbesteding ouderen vanaf 67 jaar

CS

1 x Stand op 31-12-19: Daling van per 33 10% aantal jaar voorzieningen

Eenzaamheidsscore

Waarstaatjegemeente.nl

1 x 2016: 43,8% per jaar

verbetering

Gebruik terrein gebonden verblijf

CS

1 x Aantal voorzi. in jaar 2019: 6

Daling van 15% aantal voorzieningen

Verblijfsduur terrein gebonden verblijf

CS

1 x 2019: 389 dagen per jaar

verkorting

Aantal Rapportage aanbieders begeleidingstrajecten aanleren opvoedingsvaardigheden bij ouders

1 x 2021 per jaar

Toename aantal trajecten

Aantal leerlingen met risico op onderwijsachterstand

Waarstaatjegemeente.nl

1 x 2017: 15% per jaar

Daling naar 10%

Aantal plaatsen VVE

Subsidiebeschikkingen

1 x 2020: 30 per jaar

Blijft gelijk

Looptijd inzet individuele voorzieningen

CS

1 x 2021 per jaar

Daling van 3% gemiddelde looptijd

Score kwaliteit van zorg

Client ervaringsonderzoek

1 x 2019: 74% per jaar

Tevredenheid 75%

26

Voorjaarsnota Westervoort 2021 - Programma 2 Maatschappij

Score kwaliteit van de hulpverleners

Client ervaringsonderzoek

1 x 2019: 83% per jaar

Tevredenheid blijft gelijk

Tijdigheid berichtenverkeer

CS

1 x 2021 per jaar

95% van berichten is tijdig

•

Hoofddoel: Meedoen naar vermogen

2.2

Bestuursopdracht Regionale Sociale Dienst (RSD) 2022-2023

Doel

Met de bestuursopdracht willen we investeren in onze inwoners. Dit omdat we het belangrijk vinden en omdat het nodig is. We willen onze inwoners naar werk brengen en als dit niet mogelijk is anderszins laten participeren in de Liemerse samenleving.

Toelichting

De gemeenteraden van Duiven, Westervoort en Zevenaar hebben de RSD in 2018 een opdracht gegeven om meer mensen naar werk te laten uitstromen, meer doelgroepen te bedienen en te sturen op vooraf geformuleerde doelstellingen. Deze opdracht loopt van 1 januari 2019 tot 1 juli 2021. Nu de huidige opdracht ten einde loopt, is er in de raadsvergadering van 22 juni 2021 een bestuursopdracht aan uw raad voorgelegd. Waarom een bestuursopdracht? • Met de bestuursopdracht willen we investeren in onze inwoners. Dit omdat we het belangrijk vinden en omdat het nodig is. We willen onze inwoners naar werk brengen en als dit niet mogelijk is anderszins laten participeren in de Liemerse samenleving. Meedoen verhoogt het welbevinden van inwoners en geeft eigenwaarde en zelfvertrouwen. • We willen mensen perspectief bieden en voorkomen dat mensen in een slechte maatschappelijke positie terecht komen. De huidige economische omstandigheden (Covid-19 crisis) vraagt dit ook van ons. We willen investeren in de RSD zodat de organisatie in staat is om deze maatschappelijke opgave te verwezenlijken. Naast de maatschappelijke effecten levert het ook geld op. We verstrekken immers minder uitkeringen. En we constateren uit de evaluatie Businesscase dat deze aanpak werkt.

• We gaan de bestuursopdracht aan voor de duur van 2,5 jaar, maken hierover prestatieafspraken, evalueren en sturen, indien nodig, tussentijds bij. Bestuursopdracht voor de RSD Bij het opstellen van de bestuursopdracht is uitgegaan van de bevindingen en aanbevelingen uit de evaluatie, klanttevredenheidsonderzoeken en de huidige economische omstandigheden. De opdracht die we de RSD mee willen geven voor de komende jaren is het voortzetten van de huidige opdracht, met een extra focus. • Blijf de focus leggen op mensen met perspectief op werk. • Geef extra aandacht aan mensen met een migratieachtergrond,

• • • • •

mensen met een arbeidsbeperking en aan jongeren tot 27 jaar. Geef de begeleiding van zorgklanten (trede 1 en 2a) een structureel karakter. Focus bij de besteding van de extra middelen van Rijk en provincie op de uitvoering en de resultaten voor de Liemerse inwoners. Investeer hiervoor in de samenwerking binnen de Arbeidsmarktregio Midden-Gelderland. Benut de verkregen positie als netwerkorganisatie voor de realisering van de bestuurlijke opdracht. Blijf binnen de financiële kaders.

Voorjaarsnota Westervoort 2021 - Programma 2 Maatschappij

27

Risico’s

Gedurende de looptijd van de bestaande opdracht is een pandemie uitgebroken. Deze is van grote invloed op de economie en de arbeidsmarkt. Door de maatregelen om Covid-19 in te dammen, zijn veel ondernemers hard geraakt. Het Rijk heeft daarom diverse regelingen opgezet om de ondernemers te ondersteunen. De RSD voert een aantal van deze regelingen uit. De RSD heeft in korte tijd de regeling uitgewerkt naar de uitvoeringspraktijk, zodat ondernemers direct geholpen konden worden. Niemand weet precies hoelang deze Covid-19 crisis nog duurt en welke maatregelen nog nodig zijn. De maatregelen hebben een directe link met een opleving of dip in de economie. Het is daarom moeilijk om te voorspellen wat de arbeidsmarkt en het bijstandsbestand in de komende jaren gaan doen.

Planning

1 julii 2021 t/m 31 december 2023: Bestuursopdracht RSD

Financiën Participatie:

•

De Cliëntenraad van de RSD is actief betrokken geweest bij de totstandkoming van deze bestuursopdracht.

Hoofddoel: Zelfredzaamheid naar vermogen

2.3

Aanpak laaggeletterdheid en de verbinding met het sociaal domein

Doel

Verbinding van de aanpak laaggeletterdheid met de uitvoering van de Participatiewet en schuldhulpverlening

Toelichting

Uit onderzoek blijkt dat 14% van de inwoners van de gemeente Westervoort laaggeletterd is. Dit ligt boven het landelijk gemiddelde van 12% en ruim boven het gemiddelde van 7% in de regio Midden-Gelderland. Laaggeletterdheid gaat niet alleen over lezen, schrijven en rekenen, maar ook over digitale vaardigheden. In het regionaal programma volwasseneducatie en aanpak laaggeletterdheid 2021-2024 is opgenomen dat we met onze aanpak willen bereiken dat inwoners basisvaardigheden beheersen om beter mee te kunnen doen in de samenleving. We willen vooral meer inzetten op het bereiken van laaggeletterden met Nederlands als moedertaal (NT1), omdat deze doelgroep door schaamte een hogere drempel ervaart om, bijvoorbeeld, een traject te volgen. Door een verbinding te maken met het sociaal domein bereiken we de NT1 doelgroep beter. We willen hiermee beginnen door afspraken te maken over de signalering van laaggeletterdheid door de consulenten Werk & Inkomen (RSD), schuldhulpverlening en bijzondere bijstand en over de verwijzing van inwoners naar het educatieaanbod.

Risico’s

De bewustwording van laaggeletterdheid en de nut en noodzaak van de aanpak daarvan komt onvoldoende tot stand, waardoor we de doelgroep niet/minder goed bereiken.

Planning

In 2021 zijn we aan de slag gegaan met een plan van aanpak om deze verbinding te leggen. Dit plan willen we vervolgens implementeren in 2022.

Financiën

De uitvoering van dit speerpunt gebeurt budgettair neutraal.

Participatie

We gaan als gemeente, met ondersteuning van Stichting Lezen en Schrijven, aan de slag met de RSD, de collega’s van schuldhulpverlening en bijzondere bijstand, maar ook het Liemers Taalhuis waar partijen als de bibliotheek (taalhuiscoördinator), Mikado en ROC Rijn IJssel samenwerken.

2.4 wat gaat het ons kosten? Saldi 2021-2025 programma Maatschappij Nieuwe activiteiten Autonome financiele ontwikkelingen 2021 e.v.

2021

2022

2023

2024

2025

28

Voorjaarsnota Westervoort 2021 - Programma 2 Maatschappij

Nieuwe activiteiten

2021

2022

2023

2024

2025

Inzet covid-middelen voor cultuur

0

0

0

0

0

Tonk

0

0

0

0

0

Tozo

0

0

0

0

0

Schuldhulpverlening

17.500

17.500

17.500

17.500

17.500

Huisvesting Mikado

0

0

0

0

0

Cultuurpact

0

0

0

6.000

0

Muurschildering

10.000

0

0

0

0

Jeugd aan zet

10.000

0

0

0

0

handhaving kwaliteit kinderopvang

6.000

12.000

12.000

12.000

12.000

kinderopvang

53.000

53.000

53.000

53.000

53.000

Essentaksterfte

6.000

533

533

533

533

Groenrenovaties

0

533

533

533

533

Exotenbestrijding

48.000

17.850

17.850

17.850

17.850

Ontvangen rente/ kapitaallasten

-28.005

-27.542

-25.768

-25.768

-25.768

0

-72.250

-72.250

-72.250

0

Beheerplan groen

10.000

0

0

0

0

Totaal van de ontwikkelingen

132.495

1.624

3.398

9.398

75.648

0

0

0

0

0

Uitstel vervanging kunstgrasvelden

Gevolgen speerpunten: Totaal van de speerpunten/wensen Bedragen in €

Voorjaarsnota Westervoort 2021 - Programma 3 Omgeving

29

Programma 3 Omgeving 3.1 Wat willen we bereiken? Programmadoel In Westervoort is het goed leven en werken. Wij willen een aantrekkelijke werk- en leefomgeving die toekomstgericht en duurzaam is. We creëren ruimte voor gerichte ontwikkelingen en initiatieven. Toelichting We willen de bestaande economische structuur behouden en versterken op zowel de bedrijventerreinen als in de winkelgebieden. Hiermee zijn we in staat te zorgen voor behoud en uitbreiding van de lokale en regionale werkgelegenheid en het voorzieningenniveau. Voor een goed ondernemings- en vestigingsklimaat zijn duurzaamheid en bereikbaarheid van Westervoort belangrijke randvoorwaarden. Wij willen een aantrekkelijke en duurzame leefomgeving in onze gemeente. Hierbij gaat het in de basis om schoon, heel, veilig en gezond. De nadruk ligt op behoud en verbetering van de bestaande kwaliteit van de leefomgeving en het daarbij passende voorzieningenniveau, het benutten van bestaande (natuur-)waarden en een (aanvullend) woonaanbod dat is gericht op maatschappelijke ontwikkelingen en behoefte. Wij stimuleren en faciliteren en zijn hiervoor uitnodigend naar bewoners, ondernemers en bedrijven, bezoekers en andere partners in vele samenwerkingsverbanden binnen en buiten Westervoort. Wij verbinden en doen mee. Wij zijn ons bewust van bestaande waarden, kwaliteiten en potenties van Westervoort.

Wij zorgen er samen voor dat deze evenwichtig worden benut óf worden beschermd. Hoofddoelen Daarom zetten we in op: • • •

Het versterken van goed ondernemers- en vestigingsklimaat voor bedrijven. Het waarborgen van een aantrekkelijke en duurzame fysieke leefomgeving. Het implementeren van nieuwe wetgeving die op ons afkomt.

Externe ontwikkelingen Economische groei – grote verschillen in sectoren Wat de gevolgen zijn van de coronacrisis voor de (lokale) economie is nog lastig vast te stellen, mede als gevolg van alle landelijke steunmaatregelen. Er is wel sprake van uitersten: ondernemers die heel hard worden geraakt, zoals in de horeca en leisure. En anderen die hun omzetten fors zagen stijgen en die nieuwbouwplannen ontwikkelden. De regio laat een forse toename zien van uitgifte van bedrijfskavels en dat is aanleiding om de duurzame ontwikkeling van bedrijventerreinen door te zetten (zie de RPW-ontwikkeling hieronder). Het bovenstaande is ook van toepassing op het bedrijventerrein het Ambacht. Hier is relatief weinig leegstand en zijn de meeste panden gevuld. De laatste vrij liggende kavels zullen naar verwachting de komende jaren bebouwd worden. Verwacht mag worden dat door de geplande verbreding van de A12, de doortrekking van de A15 en de in gang gezette energietransitie de economische positie van de Liemers in de toekomst gunstig zal zijn. De gemeenten, het bedrijfsleven en het onderwijs in de Liemers hebben gezamenlijk de Liemerse Ambassade opgericht, die uitvoering geeft aan de Liemerse Economische Visie (LEV). De logistiek, maakindustrie en vrijetijdseconomie zijn hierin als speerpunten benoemd.

In het kader van het herstelplan Westervoort is er ook bezuinigd op het relatief bescheiden budget voor economie. Dit zal er toe leiden dat ambities moeten worden bijgesteld. Regionaal Programma Werklocaties (RPW) In 2020 en 2021 is er een grote toename geweest van de uitgifte van kavels in de regio Arnhem Nijmegen. Niet langer is er sprake van een schrapopgave, maar is er de komende jaren ruimte voor de ontwikkeling van nieuwe bedrijventerreinen. Het RPW 2021-2024 biedt

30

Voorjaarsnota Westervoort 2021 - Programma 3 Omgeving

hiervoor de mogelijkheden. De verdeling van hectares gebeurt in twee tranches. Verschillende Liemerse gemeenten, waaronder Duiven, hebben hiertoe plannen ingediend. In juni 2021 wordt bekend hoe de toedeling voor de Liemers uitpakt. Voor Westervoort is ontwikkeling van nieuwe bedrijventerreinen geen thema meer. Hier zijn ruimtelijk gezien geen mogelijkheden voor; de laatste vrije percelen zijn inmiddels zo goed als volgebouwd. Westervoort steunt hierin wel, vanuit regiobelang, de ingediende plannen vanuit de verschillende Liemerse gemeenten. Richting circulaire economie en duurzaamheid In 2018 is een start gemaakt met het gemeentelijke programma Circulaire Economie. Het programma circulaire economie bestaat uit drie programmalijnen: Klimaatadaptatie, Energietransitie en Circulariteit (grondstoffentransitie). Voor de programmalijn Energietransitie hebben we de ambities (23% energieneutraal in 2023, 41% energieneutraal in 2030 en 100% energieneutraal in 2050) vastgelegd in lijn met het Klimaatakkoord en de inmiddels vastgestelde Klimaatwet. Met de inwerkingtreding van de Klimaatwet zijn lokale ambities verworden tot wettelijke taken. De programmalijn Klimaatadaptatie bestaat uit de grote opgave om de kwetsbaarheid als gevolg van klimaatverandering te verminderen met als doelstelling: Klimaatbestendig en water robuust in 2050.

Deze plicht is vastgelegd in het Deltaplan Ruimtelijke Adaptatie. De zogenaamde stresstest is afgerond en de risico’s voor wat betreft de thema’s verdroging, wateroverlast, waterveiligheid en hittestress zijn inzichtelijk. Ook de klimaatdialoog (voorheen ‘risicodialoog’), met zowel inwoners, veiligheidsregio, bedrijven en andere stakeholders, is afgerond. In 2021 worden strategische uitgangspunten vastgesteld en wordt een uitvoeringsplan opgesteld. Dit gehele proces wordt voor 50% gefinancierd door het Rijk. De overige 50% wordt gedekt uit het gemeentelijk Watertakenplan. De programmalijn Circulariteit sluit vooralsnog aan op de doelstelling van het Grondstoffen akkoord: Grondstoffentransitie en reststromenverwaarding waarbij uiterlijk in 2050 grondstoffen efficiënt moeten worden ingezet en hergebruikt, zonder schadelijke emissies naar het milieu. Voor zover er nieuwe grondstoffen nodig zijn, worden deze op duurzame wijze gewonnen en wordt verdere aantasting van de leefomgeving en de gezondheid voorkomen. Willen we in Nederland de beoogde CO2 reductie halen dan kan dat alleen bereikt worden als we ook de grondstoffentransitie realiseren (bijdrage in CO2 reductie obv meest recente onderzoeken bedraagt 45%). In het Grondstoffenplan ‘Samen minder Afval’ is de ambitie vastgelegd om de hoeveelheid huishoudelijk restafval te verminderen naar 85 kg per inwoner in 2025.

We kunnen de ambities voor alle de drie programmalijnen alleen realiseren met grote inzet en betrokkenheid van inwoners, bedrijven en maatschappelijke organisaties. Om hen actief te betrekken is communicatie & participatie in het ‘hart’ van het programma geplaatst. Hiertoe is een Communicatiestrategie, het beeldmerk en platform ’Samen1Nergie’ en een Participatie strategie ontwikkeld. Daarnaast werken we met ondernemersverenigingen samen om te komen tot een gedragen aanpak richting bedrijven(terreinen), bereiden we samen met de klankbordgroep en juniorklankbordgroep nieuw beleid voor en halen we nieuwe ideeën op en hebben we een stap gezet richting verenigingen en maatschappelijke organisaties. De opgaven hebben een bovenlokaal karakter. Daarom werken we als gemeente samen met de Liemerse gemeenten, Waterschap Rijn en IJssel, Liander, de provincie Gelderland en de gemeenten in de regio Arnhem-Nijmegen. Onze Groene Metropool Regio (regio ArnhemNijmegen) profileert zich als circulaire regio. De samenwerking met andere gemeenten uit de regio Arnhem Nijmegen en de provincie Gelderland in de Regionale Energiestrategie (RES) en de Regionale Strategie Warmte (RSW)is niet vrijblijvend en vraagt veel inzet om onze positie goed te borgen. De opgaven kenmerken zich door een grote mate van integraliteit.

In bijvoorbeeld de Woondeal komen circulair ontwerpen en materiaalgebruik als belangrijke voorwaarde terug. De woningmarkt Tot 2040 staat Nederland grote demografische veranderingen te wachten, zoals de blijvende groei van het aantal huishoudens, de verdergaande vergrijzing waardoor het aandeel ouderen in de

Voorjaarsnota Westervoort 2021 - Programma 3 Omgeving

31

totale bevolking toeneemt en een blijvende immigratie. Het aantal huishoudens zal blijven groeien. Zo zijn er tot 2030 zo’n 1 miljoen extra woningen nodig in Nederland. Ook in de regio Arnhem Nijmegen, in de Liemers en in Westervoort, blijft het aantal huishoudens groeien en zijn er veel extra woningen nodig. Dit wordt nog eens versterkt doordat er de afgelopen jaren te weinig is gebouwd en er in eerdere prognoses sprake is geweest van een onderschatting van de verwachte woningbehoefte. Gelet op deze onderschatting en achterblijvende woningbouw gecombineerd met de grote druk op de woningmarkt en het huidige woningtekort, zijn er in regionaal verband afspraken gemaakt met het Rijk in de Woondeal. Vanuit deze Woondealafspraken moet we rekening houden met een grotere woningbehoefte dan tot nu toe berekend. Op de woningmarkt is de druk de afgelopen jaren sterk opgelopen. Dat blijkt in de koopsector uit de verkooptijd van een woning die erg kort is (0,9 maand), stijgende transactieprijzen en een daling van het aantal woningen waaruit een koper kan kiezen. Deze zogenaamde marktindicator liep terug van bijna 25 woningen begin 2015 naar minder dan 4 woningen nu. In de sociale huursector is het aantal vrijkomende woningen al jaren erg laag en daar staat een sterk stijgende lijn van het aantal reacties op vrijkomende woningen tegenover.

Binnen zowel de huur als de koop is een groot aanvullend woningaanbod nodig dat is gericht op maatschappelijke ontwikkelingen en behoeften zoals aangegeven in de gemeentelijke Woonvisie en de Liemerse Woonagenda 2020. De opgave voor de gemeente blijft onverminderd: de juiste woning, voor de juiste doelgroep op de juiste plaats. Naar een nieuwe Omgevingswet Op 1 juli 2015 heeft de Tweede Kamer de Omgevingswet aangenomen. De Omgevingswet is niet controversieel verklaard. Op 25 mei 2021 heeft minister Ollongren de Tweede Kamer geïnformeerd over de uitkomsten van het bestuurlijk overleg over de Omgevingswet. Zij meldt onder meer dat de inwerkingtreding van de Omgevingswet is verplaatst naar 1 juli 2022. De Eerste Kamer heeft eenzelfde brief gekregen. Uitstel heeft o.a. te maken met het landelijk niet op tijd op orde hebben van ICT-systeem genaamd Digitaal Stelsel Omgevingsrecht (DSO). Waardoor er onvoldoende tijd bij gemeenten over bleef voor de aanpassingen, vullen en oefenen met dit nieuwe systeem. Deze omvangrijke stelselwijziging met geheel andere planologische instrumenten, procedures, werkwijze en andere rol van de overheid en partners, is een stevige opgave en raken meerdere domeinen binnen het fysieke domein en de organisatie 1Stroom. Deze ontwikkeling wordt samen met Westervoort opgepakt.

In 2017 is koersdocument “Implementatie Omgevingswet” en het “Plan van Aanpak Omgevingswet” vastgesteld, op basis waarvan de implementatie verder wordt voorbereid en uitgevoerd. Zoals bekend is de implementatie van de Omgevingswet na 1-7-2022 niet gereed. Het gehele doorontwikkeling loopt tot 2029. In 2021 en voorgaande jaren is de basis gelegd, waarmee voldaan wordt aan de minimale eisen, gesteld vanuit de VNG en Rijk, om daadwerkelijk halverwege 2022 van start te kunnen gaan met het uitvoeren van de Omgevingswet. Zowel op gebied van techniek, ICT, processen en beleidskaders liggen heldere afspraken en is ervoor gezorgd dat het bestaande beleid overgezet is naar de nieuwe omgeving. Vermindering Legesinkomsten vanwege invoering Wet kwaliteitsborging Op 14 mei 2019 is in de Eerste Kamer de Wet Kwaliteitsborging (Wkb) voor het bouwen aangenomen. De bedoeling is dat deze wet gelijktijdig met de Omgevingswet (Ow) in werking treedt op 1 januari 2022. De Ow regelt dat er een knip ontstaat in de huidige omgevingsvergunning voor bouwen: ruimtelijke regels en technische regels. Meer bouwwerken worden vergunningvrij voor de technische bouwactiviteit. Of dit ook gaat gelden voor de ruimtelijke regels, is aan de gemeenten zelf en te bepalen in het Omgevingsplan.

De Wkb regelt dat de aanvrager van een omgevingsvergunning primair verantwoordelijk is om aan te tonen dat een bouwwerk voldoet aan de eisen uit het Bouwbesluit 2012. Dit betekent dat gemeenten niet meer het bevoegde gezag zijn om te toetsen en toe te zien op de naleving van de bouwtechnische voorschriften in de vergunning- en realisatiefase bij bepaalde bouwwerken. Hiervoor in de plaats komt een stelsel van private kwaliteitsborging.

32

Voorjaarsnota Westervoort 2021 - Programma 3 Omgeving

Met de inwerkingtreding van de Ow en Wkb zullen de taken van de gemeenten onder gevolgklasse 1 veranderen. Tevens zal het invloed hebben op de legesinkomsten (immers, meer vergunningvrije bouwwerken en op een bepaald deel van de technische bouwwerken kunnen geen leges in rekening gebracht worden). Uit een reeds eerder uitgevoerde scan op de effecten van de nieuwe Wkb voor Westervoort en Duiven samen, blijkt dat circa €100.000 aan derving van legesinkomsten is te verwachten (afname Westervoort: €16.000, afname Duiven: € 84.000). Deze afname aan legesinkomsten komt met name voort uit een vermindering van in te zetten uren vergunningverlening en toezicht op deze taken. Echter, de invoering brengt weer een nieuwe taak met zich mee, zoals het beoordelen van de meldingen die bij de gemeente ingediend worden voor de gevolgklasse 1 bouwwerken en handhaving op afwijkingen in de uitvoering. Voor deze werkzaamheden kunnen echter geen leges in rekening gebracht worden. Om deze 2 wetten goed te kunnen implementeren per 1 januari 2022 is het noodzakelijk om in 2021 het huidige VTH-beleid volledig te herzien én de legesverordeningen aan te passen aan de nieuwe wetgeving. 3.2 Autonome financiële ontwikkelingen De autonome kostenontwikkelingen voor 2021 en volgende jaren worden hier aangegeven. Dat zijn naast incidentele zaken voor 2021, ook de structurele kostenontwikkelingen.

Het gaat dus om bestaand beleid waar structurele of incidentele wijzigingen op ontstaan. Lijkbezorgingsrechten De laatste jaren is er een trend in de afname van het aantal begrafenissen. De verwachting is dat deze zich in 2021 zal voortzetten en stellendaarom voor om de opbrengst structureel met € 25.000 af te ramen. Restbudget Kerkenvisie Westervoort In 2020 is er samen met de kerkgemeenschappen een Kerkenvisie voor Westervoort opgesteld. In het rapport wordt een basis geschetst voor de verdere ontwikkeling van een duurzame toekomst van beide kerkgebouwen in Westervoort. Het college adviseert hierin beide kerkeigenaren om overeenkomstig de aanbevelingen in het rapport, de plannen verder uit te werken en daarover in overleg te blijven. Voor het opstellen van deze visie was € 25.000 beschikbaar (decentrale uitkering Min. OCW voor opstellen kerkenvisie). Met het vaststellen van de visie door het college, is ook besloten om het restant budget zijnde € 4.400 beschikbaar te houden voor de verdere uitwerking en acties. Het betreft B&W besluit van 24 november 2020, beslispunt 3. Dit kan onder andere zijn een gedeeltelijke bijdrage aan de realisatie van een platform/app met een fietsroute langs de kerkgebouwen in de hele regio, waaronder Westervoort. Dit kan een podium bieden om in gesprek te gaan met inwoners over hun ideeën c.q. plannen voor het kerkgebouw. De werkgroep St.

Werenfriduskerk heeft al aangegeven hier graag aan mee te willen doen. Met de jaarrekening 2020 is echter het restbudget van € 4.400 vrijgevallen in het resultaat. Voorgesteld wordt daarom om dit bedrag opnieuw beschikbaar te stellen voor 2021. Voorbereiding op de Wet Kwaliteitsborging Om deze wet in relatie tot de Omgevingswet goed te kunnen implementeren voor 1 januari 2022 is het noodzakelijk om in 2021: • •

Het huidige VTH-beleid (nu nog bestaande uit een Omgevingsbeleidsplan uit 2019 en een verouderd Handhavingsbeleid uit 2011) volledig te herzien (integratie Wkb en Ow). De legesverordeningen aan te passen op de nieuwe wetgeving (Wkb- en Ow-proof).

Indien deze 2 punten niet worden uitgevoerd, kunnen beide wetgevingen niet goed worden geïmplementeerd. Een goed toezichts- en handhavingsbeleid kan niet toegepast worden, waarbij er willekeur kan ontstaan. Daarnaast kunnen er geen goed onderbouwde legesfacturen opgelegd worden als de legesverordeningen niet Wkb- en Ow-proof gemaakt zijn. Hiermee kan naast de derving op de leges die beide wetten al met zich meebrengen, nog meer legesderving ontstaan. Gelet op de complexiteit (de samenhang tussen deze twee nieuwe wetten en de beleidskeuzes die daarin gemaakt dienen te worden), is externe ondersteuning en advies hierin noodzakelijk. De

Voorjaarsnota Westervoort 2021 - Programma 3 Omgeving

33

eenmalige kosten voor Duiven en Westervoort in een gezamenlijke opdracht zijn geraamd op € 40.000. Het aandeel voor Westervoort bedraagt incidenteel € 14.800. Vervolg implementatie Omgevingswet Voor 2021 zijn de implementatiekosten voor Duiven en Westervoort geraamd op totaal € 175.000. Hierbij is rekening gehouden met de recente informatie over het uitstel van de inwerkingtreding van de Omgevingswet. Voor 2021 is aanvullend budget nodig voor werkzaamheden en actualiteiten die vooraf niet konden worden bepaald. Hierbij gaat het bijvoorbeeld om: ontwikkelen van een format voor een omgevingsplan, extra ondersteuning voor de raadswerkgroep m.b.t. de omgevingsvisie, omzetten van de bruidschatregels naar toepasbare regels, werkproces vergunningen, inzetten van het Gelders Genootschap voor het opstellen van de verordening gemeentelijke adviescommissie. De extra benodigde middelen voor 2021 zijn voor Westervoort geraamd op € 8.510. Uitvoeren Woonvisie 2021 In 2020 en 2021 is voor Westervoort een nieuwe Woonvisie opgesteld. Hiervoor was voor 2020 een bedrag van € 20.000 beschikbaar gesteld. Inmiddels is de nieuwe Woonvisie gereed en voorgelegd aan de gemeenteraad. Ter uitvoering van de Woonagenda en Uitvoeringsparagraaf behorende bij de woonvisie, is in het raadsvoorstel aangegeven welke middelen daarvoor nodig zijn.

Het reguliere budget voor Wonen bedraagt structureel € 2.900 per jaar. Dit budget is benodigd voor een bijdragen aan de regionaal gedelegeerde taken in kader van de huisvestingsverordening en de regionale en Liemerse monitoring van de woningbehoeftecijfers. In het raadsvoorstel is aangegeven dat voor de uitvoering van de Woonagenda voor Westervoort jaarlijks een aanvullend budget nodig is van ca. € 15.000. Voorgesteld wordt om dit bedrag voor 2022 beschikbaar te stellen en jaarlijks bij de voorjaarsnota op basis van de voortgang en de te volgen ontwikkelingen af te wegen welke budget nodig is voor het daaropvolgende jaar (zie volgende paragraaf 3.3. in het betreffende speerpunt 3.B.1). Het beschikbare budget van € 20.000 voor het opstellen van de Woonvisie Westervoort is slechts gedeeltelijk benut. In de jaarrekening 2020 is een bedrag van € 14.630 vrijgevallen in het resultaat. Voorgesteld wordt daarom om dit bedrag opnieuw beschikbaar te stellen voor 2021. Dit voor de gemaakte kosten ter afronding van nieuwe Woonvisie en om in 2021 uitvoering te geven aan de actuele onderwerpen uit de opgestelde woonagenda/uitvoeringsparagraaf. Extra kosten bebording voor Laadpalen De Nationale Agenda Laadinfrastructuur, onderdeel van het Klimaatakkoord, stelt dat gemeenten de regierol hebben bij het plaatsen van laadinfrastructuur.

Elke Nederlandse gemeente moet in 2021 een integrale visie op laadinfrastructuur en een bijbehorend plaatsingsbeleid hebben vastgesteld. Onderdeel is een prognose op de behoefte aan het aantal laadpalen in de openbare ruimte. Onze prognoses wijzen uit dat er in Westervoort tot aan 2030 behoefte is aan 135 openbare laadpalen. Voor de plaatsing van deze laadpalen doet de gemeente nu mee aan de regionale concessie laadinfrastructuur die begin 2022 afloopt. De gemeente is zelf verantwoordelijk voor het plaatsen van borden die de parkeerplaatsen grenzend aan een laadpaal afsluiten voor niet-ladende voertuigen. Het plaatsen van deze borden kost gemiddeld € 340 per bord. Voor de komende 9 jaar is € 45.900 aan extra kosten op het budget bebording openbare ruimte te verwachten. Voorgesteld wordt het budget structureel te verruimen met € 5.100 per jaar tot en met 2030. Voetgangersoversteek Rotonde Hamersestraat Nu de Hof van Hamerden in ontwikkeling is en de eerste bewoners er wonen is het noodzakelijk een goede voorziening te treffen om de Hamersestraat over te steken voor voetgangers. Ook vanuit de bewoners van de Hof van Hamerden komen verschillende meldingen dat het voor voetgangers niet mogelijk is om op een verkeersveilige manier over te steken om hun weg te vervolgen naar de rest van het dorp. Voor schoolgaande kinderen is het een gevaarlijke situatie.

We stellen derhalve voor een voetgangersoversteekplaats bij de rotonde aan te brengen en kleine stukjes voetpad ten behoeve van aansluiting op bestaande structuren aan te leggen. De kosten hiervoor zijn geraamd op € 16.000. De kapitaallasten bedragen € 853 per jaar.

34

Voorjaarsnota Westervoort 2021 - Programma 3 Omgeving

Langsparkeren Liemerseallee Vanuit de samenleving zijn vragen gesteld om tijdens de ontwikkeling van plan Bekenoord extra parkeervakken te maken langs de Liemerseallee. Om daar extra langsparkeervakken te realiseren is in overleg met de ontwikkelaar (maatschap Westervoort / van Berlo) overeengekomen dat deze een paar meter bouwgrond inlevert. Hierdoor kunnen de langsparkeervakken gerealiseerd worden. De afspraak over de kosten hiervoor zijn als volg gemaakt. De ontwikkelaar is verantwoordelijk voor de kosten van het aan te leggen voetpad, zoals in het oorspronkelijk plan, en de gemeente is verantwoordelijk voor alle andere kosten die de aanleg van de 11 stuks langsparkeervakken met zich meebrengt. De kosten voor de parkeervakken bedragen € 25.200. De kapitaallasten bedragen € 1.344 per jaar. Overdracht uitvoerende taken milieutoezicht naar ODRA Per 1 januari 2021 heeft het college besloten de uitvoerende milieutaken over te dragen aan de Omgevingsdienst Regio Arnhem (ODRA). Dit heeft het college besloten omdat het voor de gemeente Westervoort lastig werd om aan de landelijk vastgestelde kwaliteitscriteria voor de milieutaken te blijven voldoen nadat de gemeente Zevenaar zich terug heeft getrokken uit het Liemerse samenwerkingsverband. De bestaande formatie in 1Stroom gaat mee naar de ODRA.

De overdracht van deze werkzaamheden naar de ODRA heeft geen financiële consequenties omdat de bijdrage van 1Stroom structureel met € 35.000 wordt verlaagd en de bijdrage voor ODRA structureel met € 35.000 wordt verhoogd. Vervanging civiele kunstwerken In 2021 staan er 4 civiele kunstwerken op de planning om vervangen te worden. Nu is gebleken, na aanvraag offertes, dat de geraamde budgetten voor vervanging van 2 civiele kunstwerken niet toereikend zijn. Dit betekent dat er voor reeds gevoteerde kredieten onderstaande bedragen dienen te worden bij geraamd. Omschrijving

Bedrag

Kapitaallasten per jaar

Brug LLvb 29 Langemaat

€ 14.840

€ 792

Brug Slvb 16 Lange € 22.430 Gewant

€ 1.197

Herstructurering ambacht Bij de jaarrekening 2020 is geconstateerd dat er als kostenpost van de opbrengst belasting IZ structureel € 20.000 teveel is geraamd, omdat de kapitaallasten die ook gedekt worden uit de belasting IZ ook reeds verwerkt zijn in de begroting. Ontvangen rente / kapitaallasten De te ontvangen rente van aan instellingen verstrekte leningen was te laag geraamd. Structureel wordt deze ommissie aangepast. De aanpassingen zijn verdeeld over de drie programma's. Voor de aansluiting met de raming van de activastaat zijn daarnaast enkele kleine aanpassingen gedaan. Groene Metropoolregio Het budget om deel te nemen aan de diverse opgaven binnen de Metropoolregio staat nu geraamd bij Programma 1. Aangezien het opgaven betreft, zoals o.a woningbouw, mobiliteitsfonds, wordt voorgesteld om het bedrag van € 25.100 over te hevelen naar Programma 3. Zie ook Programma 1. Daarnaast is er vanaf 2022 een voordeel van € 11.500. Dat levert per saldo vanaf 2022 structurele meerkosten op van € 13.600. Beheerplannen groen, verhardingen, riolering en openbare verlichting

Voorjaarsnota Westervoort 2021 - Programma 3 Omgeving

Momenteel werken we aan Integraal Beleid Openbare Ruimte (IBOR). Naar verwachting wordt dit eind 2021 of begin 2022 door de gemeenteraad vastgesteld. Vanuit het IBOR beleid moet per discipline een beheerplan worden opgesteld waarin we uitgangspunten vanuit het beleid uitwerken naar beheer uitgangspunten en maatregelen. Het beheerplan riolering wordt uit het watertakenplan betaald. Voor andere disciplines vragen we budget. De kosten voor de beheerplannen verhardingen en openbare verlichting ramen wij voor 2021 op eenmalig € 20.000. 3.3 Wat gaan we daarvoor doen? A. Het versterken van een goed ondernemers- en vestigingsklimaat voor bedrijven. Dit zijn de speerpunten: 3.A.1

Revitalisering winkelgebied Westervoort

Doel

Westervoort wil een aantrekkelijke gemeente zijn voor ondernemers en de economische ontwikkeling in het winkelgebied stimuleren. Dit zorgt voor (het behoud van) werkgelegenheid en houdt het voorzieningenniveau voor inwoners in stand.

Toelichting

In 2021 is de Centrumvisie Westervoort opgesteld. Samen met de grote stakeholders, eigenaar winkelcentrum, de supermarkten winkeliersvereniging en vertegenwoordigers van de Dorpstraat hebben we een centrumvisie voor Westervoort opgesteld. Deze visie bevat een ruimtelijk-functioneel voorkeursvariant en een alternatieve variant indien de voorkeursvariant niet haalbaar blijkt. De varianten leiden tot een vitaal en toekomstbestendig centrum. De uitvoering van de visie moet een centrum met minder leegstand worden, waar bewoners zich thuis voelen, bezoekers welkom zijn en ondernemers een goede boterham kunnen (blijven) verdienen. In 2021 wordt de centrumvisie ter vaststelling aangeboden aan de Raad. Na het vaststellen van de centrumvisie wordt er een nadere uitwerking van het vervolgproces en een plan van aanpak opgesteld, waarin o.a. de optie van bestemmingsplanwijziging en voorzienbaarheid is meegenomen. Voordat er gestart kan worden met de uitvoering van de visie, zullen eerst deze vervolgstappen voorgelegd worden aan uw raad. De realisatie van het toekomstbeeld is een meerjarig traject waarin de eigenaar en winkeliers/ ondernemers gezamenlijk de varianten moeten uitwerken. Uitvoering van plannen, die een bestemmingsplanwijziging behoeven zullen niet voor 2023 plaatsvinden.

Wanneer een variant ontwikkeld gaat worden en de gemeente een bijdrage daarin wil leveren, bijvoorbeeld door te investeren in de openbare ruimte, wordt een voorstel aan uw raad voorgelegd om een krediet beschikbaar te stellen.

Risico’s

De gemeente is qua medewerking en in de tijd gezien afhankelijk van derden. Denk hierbij aan vastgoedeigenaren, ondernemers binnen de winkelgebieden en teams binnen 1Stroom zoals Ruimtelijke Ontwikkeling, Omgevingszaken, Realisatie en Beheer en BinnensteBuiten. Gelet op de doorgevoerde bezuinigingen o.a. op de relatief bescheiden budgetten voor ‘bedrijvigheid’ en ‘wijziging bestemmingsplannen’, zullen ambities mogelijk moeten worden bijgesteld.

Planning

Medio 2021 ter vaststelling de centrumvisie voorleggen aan het college en vervolgens de gemeenteraad (2e en 3e kwartaal 2021). Na vaststelling centrumvisie; opstellen van een nadere uitwerking van het vervolgproces en een plan van aanpak, waarin o.a. de opties van bestemmingsplanwijziging en voorzienbaarheid is meegenomen. Dit vervolgens voorleggen en terugkoppelen aan uw raad.

35

36

Voorjaarsnota Westervoort 2021 - Programma 3 Omgeving

Financiën

Na het opstellen van een plan van aanpak voor de verdere uitwerking van het vervolgproces, kan in 2021 mogelijk gestart worden met aanpassing / wijzing van het bestemmingsplan. De mogelijke aanpassing van het bestemmingsplan ten behoeve van het creëren van voorzienbaarheid, kan grotendeels worden bekostigd uit het inmiddels beschikbare budget (2021) van €25.000. In afwachting van het plan van aanpak en het vervolgproces, kunnen we voor 2022 nog geen inschatting geven over de benodigde middelen.

Participatie

De ruimtelijke visie komt participatief met bedrijven, winkeliers en inwoners tot stand. Ook bij de verdere uitwerking zal bekeken worden waar welke participatie kan plaatsvinden.

Indicatoren

Een door de gemeenteraad vastgestelde Centrumvisie Westervoort. Een opgesteld Plan van aanpak voor het vervolgproces met inzicht in benodigde middelen. Zo mogelijk een gewijzigd en in procedure gebracht bestemmingsplan voor het centrumgebied teneinde ‘voorzienbaarheid’ te creëren

3.A.2

Een circulaire economie dichterbij brengen

Doel

1) Het verduurzamen van de lokale economie, verstevigen van het vestigingsklimaat van Westervoort en het bereiken van 95% CO2 reductie in 2050 ten opzichte van 1990 en een CO2 neutrale elektriciteitsvoorziening. 2 )Het waarborgen van een aantrekkelijke en duurzame fysieke leefomgeving. 3) Het voldoen aan de wettelijke verplichtingen die voortvloeien uit o.a. de Klimaatwet, Grondstoffenakkoord en Deltaplan Ruimtelijke Adaptatie

Toelichting

De opgave in het kader van de energietransitie is groot; zo zal er een mix van maatregelen nodig zijn om de doelstellingen te behalen: 54% energie besparen, 7.000 woningequivalenten additioneel aansluiten op stadverwarming of een ander alternatief voor aardgas tot slot moet er grootschalige duurzame opwek van elektra dmv wind/zon gerealiseerd worden. Reeds lopende activiteiten en eerder genoemde samenwerkingen zetten we voort, zoals het energieloket in combinatie met energiecoaches, collectieve inkoop, transitievisie warmte, opstellen/uitwerken Regionale Energie Strategie en opstellen/uitwerken laadinfrabeleid. Ook doen we actief mee in een regionale aanpak, de zogeheten ‘Regionale Routekaart Arnhem-Nijmegen’. Uitgangspunt van deze samenwerking op regionale schaal is: wat lokaal kan gebeurt lokaal, wat regionaal moet gebeurt gezamenlijk.

Voorjaarsnota Westervoort 2021 - Programma 3 Omgeving

37

Risico’s

Ondanks gemeentelijke participatie is een risico dat samenwerking tussen burgers, bedrijven, onderwijs en overheid onvoldoende van de grond komt en er onvoldoende stappen worden gezet richting een circulaire economie. Voor het behoud en versterking van draagvlak voor maatregelen en acties is consistente communicatie van belang. Zo hebben we de afgelopen jaren gezien dat landelijke ontwikkelingen enorme impact hebben op draagvlak en de afkalving hiervan. Een aanvullend risico is dat er financiële druk ontstaat door het uitblijven van structurele middelen van het Rijk aan gemeenten en daardoor, onvoldoende continuïteit hebben op gemaakte afspraken, inzet op beleid, initiatieven en/of allianties, waardoor kansen of allianties verloren gaan. Als het gaat om de Klimaatwet en gevolgen voor gemeente, is inmiddels het onderzoek door de Raad voor Openbaar Bestuur (ROB) ‘Uitvoeringskosten van het Klimaatakkoord voor decentrale overheden in 2022 – 2030’ afgerond en is het advies van het ROB ‘Van Parijs naar Praktijk, bekostiging en besturing van de decentrale uitvoering van het klimaatakkoord’ bekend.

Het ROB concludeert dat er 28 nieuwe of (sterk) geïntensiveerde taken voor gemeenten zijn in het kader van de energietransitie en dat kleine gemeenten, voor de invulling van hun rol 8-9 (extra) fte nodig hebben en dat er daarnaast substantiële materiele kosten zijn, vooral voor technisch onderzoek. Het ROB adviseert het Rijk om gemeenten hier structureel voor te compenseren. Het is echter niet de verwachting dat een demissionair kabinet hier een beslissing over zal nemen.

Planning

De planning is meerjarig. Het speerpunt blijft de komende jaren in toenemende mate, stevige aandacht vragen. Ambitiedocumenten en onderliggende programmeringen moeten meer concrete activiteiten geven voor de komende 4 jaar en een programmering op hoofdlijnen richting 2050. Aandachtspunt hierbij is dat externe ontwikkelingen regelmatig leiden tot bijsturing van planningen. Dit vereist flexibiliteit in de programmering.

Financiën

Voor het de uitvoering van de programmalijn Energietransitie heeft uw raad in totaal en structureel circa € 110.000 procesgeld beschikbaar gesteld (excl. Bedrijfsvoeringskosten). Gelet op de resultaten van het onderzoek van de Raad voor Openbaar Bestuur en de ervaring en die we inmiddels zelf hebben opgedaan, verwachten wij dat dit niet voldoende zal zijn om onze doelstellingen te behalen. Een structurele bijdrage vanuit het Rijk is dan ook absoluut noodzakelijk. Voor de uitvoering van de programmalijn Circulariteit zijn vooralsnog geen middelen beschikbaar. Kosten worden op projectniveau gedekt, zoals dat bijvoorbeeld is gebeurd in het kader van de aanbesteding groenbeheer. Voor de uitvoering van de programmalijn Klimaatadaptatie is € 36.300 ter beschikking gesteld om uiteindelijk te komen tot een uitvoeringsprogramma. Deze kosten worden gedekt uit het Watertakenplan.

Participatie

De hele transitieopgave heeft dermate ingrijpende gevolgen voor bewoners en bedrijven dat op gezette momenten voortdurende betrokkenheid van partijen wenselijk is, al dan niet op verschillende terreinen en deelonderwerpen. Het participatieniveau is vooral gericht op het vinden en creëren van de samenwerking en/of het ondersteunen van initiatieven vanuit en met het bedrijfsleven, de samenleving, bewoners en wijk- en dorpsraden. Hiervoor is inmiddels een participatieplan opgesteld.

38

Voorjaarsnota Westervoort 2021 - Programma 3 Omgeving

Monitoring Vanuit de projectorganisatie RES wordt een monitoringssysteem opgezet. Dit systeem moet ook toepasbaar zijn voor het monitoren van de voortgang in individuele gemeenten. Jeugd en jongeren In 2022 willen we extra aandacht besteden aan bewustwording/gedragsverandering bij jeugd en jongeren op de basis- en middelbare scholen. Dit doen we door een spelen doe- en denk-les aan te bieden over duurzaamheid. Hierbij wordt het ontwikkelde Doeboek Duurzaamheid ingezet. Mogelijk doen we ook voor de 4e keer mee met de junior energiecoach. Energiecoaches Een energiecoach is een vrijwilliger die ondersteuning biedt aan inwoners die hun woning willen verduurzamen en niet goed weten waar ze moeten beginnen. De coaches hebben beschikking over een warmtecamera die inzicht geeft in warmtelekken in de woning en energiemonitors om inwoners inzicht te geven in hun energieverbruik. Er zijn 20 energiecoaches actief, die geboekt kunnen worden via de afsprakenwebsite. Dit zijn er voldoende om de vraag te bedienen. In 2021 en 2022 blijven we de energiecoaches bijscholen en willen we minimaal 50 huisbezoeken per jaar afleggen en/ of energieadviezen geven.

B. Het waarborgen van een aantrekkelijke en duurzame fysieke leefomgeving. 3.B.1

Uitvoeren Woonvisie

Doel

De omvang en kwaliteit van de woningvoorraad in Westervoort sluiten aan bij de hedendaagse behoefte en initiatieven en ontwikkelingen vanuit de samenleving. Dit draagt bij aan het behouden van een aantrekkelijke en duurzame leef- en woonomgeving.

Toelichting

Een actievere en proactieve houding vanuit het gemeentelijke woonbeleid heeft met het opstellen van een nieuwe Woonvisie vorm gekregen. Deze Woonvisie wordt het nieuwe vertrekpunt voor de pro-actievere gemeentelijke rol en toenemende prioriteit op het beleidsterrein Wonen die van ons gevraagd wordt, door het langer zelfstandig thuiswonen, de grote woningbouwopgave, de grote druk op de woningmarkt, de verduurzaming van de bestaande woningvoorraad, de toenemende regionale samenwerking en taken, een actievere rol richting woningbouwcorporaties en een aantal urgente vragen binnen het taakveld wonen, zoals huisvesting arbeidsmigranten en uitvoering geven aan het nieuwe Rijkskader omtrent Woonwagenstandplaatsen. Ook in 2022 gaan we concreet uitvoering geven aan het monitoren en opnieuw maken van (jaarlijkse) prestatieafspraken met Vivare, Plavei en Woonzorg Nederland zodat er voldoende goede woningen beschikbaar zijn en komen voor de doelgroep. Verder werken aan het verder uitvoeren van Liemerse Woonagenda en regionale Woondeal dit alles passend bij de opgave de juiste woning op de juiste plek op het goede moment.

Risico’s

Onvoldoende monitoring en continuering van gemaakte afspraken en inzet op beleid, en of initiatieven. Het beleid of de initiatieven zijn daardoor onvoldoende effectief of de realisatie van de woonagenda schuift op in de tijd. Bij de risico’s moet ook gedacht worden aan de items huisvestingvesting van arbeidsmigranten en woonwagenstandplaatsen. Niet of niet tijdig kunnen beantwoorden van deze vraagstukken heeft mogelijk ongewenste neveneffecten.

Planning

Uitvoering geven aan de nieuwe Woonvisie 2021 en Woonagenda (uitvoeringsagenda) gecombineerd met de Liemerse Woonagenda en Woondeal zijn meerjarige processen en vragen de komende jaren om blijvend om grote inzet.

Voorjaarsnota Westervoort 2021 - Programma 3 Omgeving

39

3.B.1

Uitvoeren Woonvisie

Financiën

Voor de uitvoering van dit speerpunt zijn naast de bestaande middelen binnen het taakveld wonen nu geen extra middelen voorzien. Gelet op de ambities uit de nieuwe Woonvisie, de Liemerse Woonagenda en de Woondeal zijn meerjarig extra middelen aan extern advies-, onderzoek, ondersteuning of facilitering van initiatieven nodig ter inschatting ter hoogte van € 15.000 per jaar. Voorgesteld wordt dit bedrag voor 2022 beschikbaar te stellen en op basis van de voortgang en ontwikkelingen in de VJN 2022 te bepalen welke budget per 2023 nodig is.

Participatie

De participatieladder wordt naar gelang het onderwerp, de situatie en de ontwikkeling ingezet.

Indicatoren

Maken en uitvoeren van de prestatieafspraken met de woningcorporatie, door o.a. instellen van een werkgroep met aandacht voor o.a. voldoende betaalbare huurwoningen voor Westervoorters, woningtoewijzing, verduurzaming van de bestaande voorraad.

afgerond en nieuwe cyclus gestart

Een nieuwe Woonvisie opstellen en laten vaststellen door de gemeenteraad.

In afonding in 2021

Uitvoering geven aan de opgestelde nieuwe Woonvisie en de daarin opgenomen uitvoeringsagenda. 3.B.2

Uitvoeren Woningbouwprogramma

Doel

De omvang en kwaliteit van de woningvoorraad in Westervoort sluit aan bij de hedendaagse behoefte en initiatieven en ontwikkelingen vanuit de samenleving. Dit draagt bij aan het behouden van een aantrekkelijke en duurzame leef- en woonomgeving.

40

Voorjaarsnota Westervoort 2021 - Programma 3 Omgeving

3.B.2

Uitvoeren Woningbouwprogramma

Toelichting

Op 9 november 2020 is de notitie Uitvoeringsprogramma Woningbouw gemeente Westervoort 2020-2024 vastgesteld. Hierin staat het te realiseren woningbouwprogramma voor de komende jaren. De gronden die benodigd zijn voor de realisering van de woningbouwopgave zijn nagenoeg allemaal in bezit van ontwikkelaars of particuliere initiatiefnemers. De gemeente heeft in grote lijnen alleen een faciliterende rol om locaties tot ontwikkeling te brengen. De locaties die zijn genoemd in de notitie Uitvoeringsprogramma worden momenteel voortvarend in ontwikkeling gebracht in samenspraak met de ontwikkelaars of particuliere initiatiefnemers. Beekenoord, de Schans en Hof Hamerden worden verder afgerond. Een aantal kleinere (particuliere) initiatieven worden ook gefaciliteerd om ook op die wijze een bijdrage te kunnen leveren aan de woningbouwopgave. Met Vivare wordt onderzocht of op de Clossei 30 huurwoningen kunnen worden toegevoegd. In de Dorpstraat – Hamersestraat willen we eigenaren van vastgoed met detailhandel bestemming de mogelijkheid geven om woningen te realiseren in plaats van de huidige bedrijfspanden. Voor de locatie de Pals wordt een gebiedsvisie gemaakt. Tevens wordt onderzocht of op de locatie van het Kulturhus ‘De Nieuwhof’ tot een herontwikkeling met woningbouw kan worden gekomen.

Voor Westervoort-Noord wordt gewerkt aan een verdere uitwerking van de haalbaarheidsstudie voor een integrale gebiedsontwikkeling en ook de centrumvisie Westervoort biedt eventueel mogelijkheden voor woningbouw in en rondom het centrum. Echter niet alle ontwikkelingen kunnen tegelijkertijd en even snel worden opgepakt. Zowel woningbouw in Westervoort- Noord als in het centrum van Westervoort, zijn geen onderdeel van de woningbouwopgave op korte termijn (tot 2024).

Risico’s

Het niet tijdig kunnen realiseren van het gewenste woningbouwprogramma, door bezwaar en beroep op locatieontwikkelingen of uiteenlopende andere omstandigheden. Onduidelijk is nog welke onrendabele investering de realisatie van het gewenste (betaalbare) programma, op deze locaties vraagt. Los daarvan is geconstateerd dat intern onvoldoende capaciteit beschikbaar is om aan alle ambities tegelijk tegemoet te komen voor wat betreft de woningbouwopgave. Uitgangspunt is dat de extra kosten gedekt moeten worden uit: • eventuele grondverkopen (grondexploitatie); • het kostenverhaal dat wordt overeengekomen via een anterieure overeenkomst (indien het een locatie betreft die niet in eigendom van de gemeente is); • de leges die betaald worden voor de (extra) omgevingsvergunningen die worden aangevraagd. Hierbij gaan de kosten voor de baten uit. Het grootste risico is dat de extra uitgaven een negatieve uitwerking hebben op het planresultaat of dat kostenverhaal niet kostendekkend is, waardoor een woningbouwlocatie of een gewenst woningbouwprogramma binnen een plan niet gerealiseerd kan worden, dat plannen bijgesteld moeten worden of dat alsnog extra financiering nodig is.

Planning

De huidige acties om uitvoering te geven aan het woningbouwprogramma woningbouw lopen conform de notitie Uitvoering woningbouwprogramma tot 2024, maar zijn daarna zeker niet afgerond.

Financiën

Waarschijnlijk zijn ook in 2022 extra middelen nodig voor eventuele (continuering van) extra projectleiding of voor adviserende vakdiscipline vanuit de teams Realisatie en beheer en Omgevingszaken of voor ondersteuning in de uitvoering van participatie en communicatie. Deze kosten komen dan ten laste het project (zie risico). Wanneer de opgave wordt uitgebreid met extra woningbouwlocaties (zoals Westervoort-Noord en/of een Centrumontwikkeling) dan zijn extra capaciteit en middelen benodigd (zie betreffende speerpunt).

Voorjaarsnota Westervoort 2021 - Programma 3 Omgeving

41

3.B.2

Uitvoeren Woningbouwprogramma

Participatie

De participatieladder wordt naar gelang het onderwerp, de situatie en de ontwikkeling ingezet. Veel is ook gericht op de samenwerking met alliantiepartners. Het participatieniveau is dan het ‘ondersteunen van initiatieven’.

Indicatoren

Voortzetting en voortgang op bestaande woningbouwprojecten (De Schans, De Flierefluiter, Beekenoord, Huize Hamerden).

loopt, er worden stappen gezet

Vaststellen van de notitie Woningbouwprogramma Westervoort 2019-2027, waarin het programma en de locaties voor de realisatie van 100 nieuwbouwwoningen staat aangegeven.

is vastgesteld

De start van de gerichte planontwikkeling op nieuwe locaties/projecten.

is gestart voor diverse locaties

De gemeenteraad tenminste 2 keer per jaar informeren over de voortgang op het Woningbouwprogramma en in ontwikkeling zijnde woningbouwlocaties. 3.B.3

Mee-uitvoeren Wijkontwikkelingsplan Mooi Mosterdhof 2019-2030

Doel

Het waarborgen van een aantrekkelijke en duurzame fysieke leefomgeving. Het realiseren van een toekomstbestendige woonwijk. Hierbij gaat het in de basis om schoon, heel, veilig en gezond.

42

Voorjaarsnota Westervoort 2021 - Programma 3 Omgeving

3.B.3

Mee-uitvoeren Wijkontwikkelingsplan Mooi Mosterdhof 2019-2030

Toelichting

De wijk Mosterdhof heeft sinds het Coalitieakkoord Westervoort 2018-2022 nadrukkelijk onze aandacht. Om deze reden is de Mosterdhof sinds 2018 een jaarlijks terugkerend speerpunt in de Voorjaarsnota en Programmabegrotingen. Eind 2018 hebben we een start gemaakt met een participatief proces om te komen tot een integrale aanpak woonwijk Mosterdhof. Deze aanpak is beschreven in het Wijkontwikkelingsplan 2019-2030. Dit plan is op 20 mei 2019 door onder andere bewoners aan de gemeenteraad gepresenteerd. Eind 2019 hebben we in samenwerking met een brede wijkcoalitie de ontwerpprijsvraag Panorama Mosterdhof uitgeschreven. Deze wijkcoalitie bestaat momenteel uit de Vereniging van de Wijk Mooi Mosterdhof, gemeente Westervoort, Waterschap Rijn en IJssel, woningbouwcorporatie Vivare, Energiebespaarhuis, provincie Gelderland, Liander en Vattenfall Warmte. Op 24 september 2020 heeft het College van Rijksadviseurs het winnende ontwerpteam Barzilay+Ferwerda bekend gemaakt. Dit team heeft de brede wijkcoalitie geholpen bij het opstellen van het Uitvoeringsprogramma Mooi Mosterdhof. Dit uitvoeringsprogramma is op 8 april 2020 door de wijkcoalitie in een bestuurlijk overleg vastgesteld. Alle hierboven genoemde wijkcoalitiepartners steunen een langere termijn samenwerking. Ook het College van Rijksadviseurs heeft hun aanbod tot meedenken toen nogmaals herhaald.