20210705-rv-jaarstukken-2020-bijlage-1-jaarstukken-gewaarmerkt.pdf

-/- €768 €0

Jaarstukken Westervoort 2020 - Jaarverslag - Paragrafen

81

Stille reserve

€0

Onbenutte belastingcapaciteit

€0

Onvoorzien

€ 25

Totale weerstandscapaciteit bedragen x € 1.000

-/- € 743

Vrij aanwendbare bestemmingsreserves Van de aanwezige bestemmingsreserves is bij het vaststellen van de nota weerstandsvermogen geconcludeerd dat zij niet vrij aanwendbaar zijn, omdat bij beschikking over de reserve dekkingsproblemen ontstaan. Er is daarom geen ruimte. Stille reserves Door de verkoop van de aandelen in het energiebedrijf van NUON zijn de stille reserves in omvang afgenomen. Wat resteert zijn de overblijvende aandelen in het netwerkdeel van NUON en aandelen Vitens, BNG en Nazorg Bodem. Voor een groot gedeelte dienen deze aandelen op basis van de wet in het bezit van de overheid te blijven. Daarnaast bezit de gemeente nog een aantal activa. Bij de activa gaat het om de mogelijk te realiseren winsten bij verkoop van panden. De bijdrage van bovenstaande stille reserves aan de weerstandscapaciteit ramen wij op nul. Onbenutte belastingcapaciteit De resterende belastingcapaciteit geeft inzicht in de mogelijkheden voor nog te heffen lokale lasten. Door het afschaffen van de drempeltarieven is de hoogte van de onroerendezaakbelastingen niet meer gemaximeerd. Kijken we naar de tarieven die het Rijk hanteert bij een eventuele aanvraag in het kader van het artikel-12 beleid, dan dienen deze te voldoen aan een redelijk peil. Voor 2021 hanteert het Rijk een gemiddeld percentage van 0,1808% van de vastgestelde WOZ-waarde.

Onze eigen gemiddeld tarief voor 2020 ligt onder dat tarief. Dat zou een bedrag aan onbenutte belastingcapaciteit opleveren, maar wanneer we rekening houden met de voorgenomen stijging van 15% in 2021 dan resteert er geen onbenutte belastingcapaciteit. Onvoorzien De post onvoorzien mag worden opgevat als een buffer voor onvoorziene tegenvallers. Het dekt lasten die onvoorzien, onvermijdelijk en onuitstelbaar zijn. Structureel is hiervoor € 25.000 beschikbaar. 4. Relatie benodigde en beschikbare weerstandscapaciteit Om te bepalen of het weerstandsvermogen toereikend is, dient de relatie te worden gelegd tussen de financieel gekwantificeerde risico's en de daarbij gewenste weerstandscapaciteit en de beschikbare weerstandscapaciteit. De relatie tussen beide componenten wordt in onderstaande figuur weergegeven.

82

Jaarstukken Westervoort 2020 - Jaarverslag - Paragrafen

De benodigde weerstandscapaciteit die uit de risicosimulatie voortvloeit, kan worden afgezet tegen de beschikbare weerstandscapaciteit. De uitkomst van die berekening vormt het weerstandsvermogen. Ratio weerstandsvermogen =

Beschikbare weerstandscapaciteit

=

Benodigde weerstandcapaciteit

-/- 743.000

-/-0,5

€ 1.468.654

De normtabel biedt een waardering van de berekende ratio. Weerstandsnorm Waarderingscijfer

Ratio

Betekenis

A

>2.0

uitstekend

B

1.4-2.0

ruim voldoende

C

1.0-1.4

voldoende

D

0.8-1.0

matig

E

0.6-0.8

onvoldoende

F

<0.6

ruim onvoldoende

De ratio van onze organisatie is afgezakt naar het laagste niveau. Er is in feite geen weerstandsvermogen meer. 5. Maatregelen en Ontwikkelingen Een eerste stap voor beheersing van de risico’s is om deze in beeld te brengen en te blijven monitoren. Er zullen risico’s bijkomen maar ook afvallen. Het is een dynamisch proces. Voor de huidige top 10 risico’s volgt hieronder de stand van zaken. 1.Open einde financiering jeugdwet De open eindfinanciering van de jeugdwet blijft een belangrijk aandachtspunt. Door externe omstandigheden kan de gemeente geconfronteerd worden met hoge zorgkosten. Ook de wijziging van het Woonplaatsbeginsel in 2022 kan nadelige gevolgen hebben. Voor 2020 is er een flinke overschrijding geweest t.o.v. de primitieve begroting en ook na de najaarsnota waren er opnieuw tegenvallers. 2. Risico's bedrijfsvoering De bedrijsvoering is ondergebracht bij de werkorganisatie 1stroom. De risiico's van 1stroom zijn ondeskundigheid personeel, werkloosheidsuitkeringen, langdurig ziekteverzuim, bovenformatief personeel en huisvesting. Het jaar 2020 is voor 1stroom afgesloten met een positief saldo. Een groot gedeelte daarvan is teruggevloeid naar Westervoort en Duiven. 3. Gevolgen coronacrisis

Jaarstukken Westervoort 2020 - Jaarverslag - Paragrafen

83

Het Coronavirus brengt veel onzekerheden en risico’s met zich mee die wij op het moment van samenstellen van de jaarstukken nog niet kunnen overzien. Dat het consequenties zal hebben voor het weerstandsvermogen en de risicoparagraaf is duidelijk. Welke dat betreft is nog moeilijk te overzien. Wij zien onder meer onzekerheden en potentiele risico’s op de volgende terreinen: • • • • • • • • • •

De zorgverlening aan onze inwoners Maatregelen in het kader van de gezondheid De uitkeringen aan onze inwoners De subsidies voor gesubsidieerde instellingen De ontwikkelingen in de grondexploitaties De bedrijfsvoering van onze organisatie Lopende en nieuw te starten projecten De financiering van onze activiteiten Het wegvallen van detacheringsopbrengsten De heffing en inning van lokale heffingen

De organisatie monitort voortdurend de ontwikkelingen en de hiermee verbonden risico’s en gevolgen voor het financiële resultaat 2020 en verder. Waar mogelijk worden dan ook beheersmaatregelen genomen. Mochten de actuele ontwikkelingen leiden tot aangepaste prognoses voor 2020 dan zal de organisatie deze verwerken in de tussentijdse rapportages. 4. Open einde regeling participatiewet Er is een absoluut bedrag voor overschrijding opgenomen van € 200.000. Overschrijding komt tot 7,5% volledig voor rekening gemeente. Tussen 7,5 en 12,5% komt voor de helft voor rekening gemeente. En de overschrijding boven de 12,5% komt volledig voor rekening rijk. Hiervoor moet een vangnetuitkering worden aangevraagd. Voor 2020 is dit niet nodig, omdat de uitgaven nagenoeg overeen kwamen met de inkomsten. 5. Algemene uitkering valt lager uit dan geraamd De hoogte van de algemene uitkering is afhankelijk van de rijksuitgaven. Lagere rijksuitgaven kunnen effect hebben op de hoogte van de algemene uitkering. Voor het jaar 2020 is het accres vastgezet en zullen lagere rijksuitgaven niet leiden tot een lagere algemene uitkering. Ten opzichte van de najaarsnota viel de algemene uitkering lager uit door de neerwaartse bijstelling van een aantal verdeelmaatstaven. Een groot risico is nog steeds de herverdeling van het gemeentefonds. De ingangsdatum is inmiddels verschoven naar 2023.

Via het gemeentefonds zijn in 2020 en 2021 middelen ontvangen voor de financiele gevolgen van de Coronacrisis. Vooralsnog lijken deze middelen voldoende te zijn. Van de middelen die in 2020 niet zijn aangewend stellen wij voor om deze te storten in een reserve coronacrisis. Uit onderzoek is gebleken dat gemeenten tussen de € 1,6 en € 1,8 miljard te weinig ontvangen voor de uitvoering van de jeugdwet. Naar verwachting zal het nieuwe kabinet met maatregelen komen om dat gat te dichten. 6. Open einde regeling Wet maatschappelijke ondersteuning (hulp bij het huishouden) In 2020 zijn de uitgaven flink toegenomen. De grootste oorzaak daarvan zijn forse prijsstijgingen vanaf 2020 voor huishoudelijke ondersteuning. Bij de voorjaarsnota was er daarom een flink bedrag structureel bijgeraamd. 7. Plan de Schans De Boekwaarde is in 2020 toegenomen en bedraagt per 31 dec 2019 € 605.000. Het plan de Schans is vervolgens herrekend. Op basis hiervan zou de exploitatie sluiten met een verlies van € 565.000. Hiervoor dient conform de voorschriften een voorziening te worden getroffen. In de voorziening is reeds € 459.000 opgenomen. Aanvullend dient € 106.000 aan de voorziening te worden toegevoegd. Uit bedrijfseconomisch oogpunt is het verstandig om uit te gaan van een “reëel en behoedzaam scenario”. De volgende risico's kunnen zich voordoen:

84

Jaarstukken Westervoort 2020 - Jaarverslag - Paragrafen

• • •

Een stijging van het rentepercentage Stagnering in van het deelplan Fort Geldersoord met 3 jaar. Door programmawijzigingen is er een reële kans is dat de geraamde plankostenbudgetten niet toereikend zijn.

Zie ook de paragraaf grondexploitatie. 8. Databeveiliging Door een menselijke fout, storingen of opzet kunnen data verloren gaan. Er zijn in 2020 geen meldingen geweest. 9. Open einde financiering van het armoedebeleid De gemeente Westervoort heeft een ruimhartig (120%) armoedebeleid en wijst inwoners actief op de bestaande rechten. De uitgaven in 2020 zijn binnen het budget gebleven. 10. Aftreden bestuurders Wachtgeldverplichtingen voor collegeleden kunnen ontstaan door ontslag als gevolg van conflicten, opzegging van vertrouwen of nieuwe verkiezingen. In 2020 is een wethouder afgetreden. Hij heeft geen beroep gedaan op de wachtgeldregeling. Kengetallen Rek 2019

Rek 2020

Begr 2020*

netto schuldquote

68%

67%

59%

netto schuldquote gecorrigeerd voor alle verstrekte leningen

63%

63%

56%

solvabiliteitsratio

9%

3%

18%

-7,81%

-3,4%

-0.11%

grondexploitatie

0%

0%

1%

belastingcapaciteit

106%

107%

106%

structurele exploitatieruimte

*De kolom begroting 2020 is conform door de raad vastgestelde begroting 2020. De toezichthouder zal ten aanzien van de kengetallen zelf geen waardeoordeel geven. Wel zal bij de beoordeling van de vastgestelde begroting getracht worden de individuele cijfers af te zetten tegen het provinciale beeld. Het blijft echter aan de gemeente zelf om haar eigen kengetallen van een waardeoordeel te voorzien. Ten aanzien van onze kengetallen kan het volgende worden opgemerkt: De netto schuldquote ligt ruim onder de 100% hetgeen als voldoende kan worden aangemerkt. In de VNG-uitgave ‘Houdbare Gemeentefinanciën’ is vermeld dat wanneer de schuld lager is dan de jaaromzet (kengetal < 100%) dit als voldoende kan worden bestempeld. Hoe hoger de quote des te hoger de druk van rente en aflossing op de exploitatie. Bij netto schuldquote gecorrigeerd voor alle verstrekte leningen worden schulden die de gemeente heeft gecorrigeerd met gelden die zijn doorgeleend aan scholen, woningstichtingen of verenigingen. Dit zorgt voor een beter beeld van de financiële vermogenspositie van de gemeente dan de ongecorrigeerde netto schuldquote omdat de gemeente schulden op de balans heeft staan waartegenover vorderingen staan op deze organisaties. De solvabiliteitsratio is het eigen vermogen ten opzichte van het totale vermogen van de gemeente.

Deze nam in 2019 af en daalt dit jaar verder door de negatieve resultaten van de voorgaande jaren. De structurele exploitatieruimte geeft aan hoeveel ruimte er is in de jaarrekening tussen structurele uitgaven en structurele inkomsten van gemeenten. Dit getal zegt iets over of de gemeente in staat is aan haar verplichtingen te voldoen.

Jaarstukken Westervoort 2020 - Jaarverslag - Paragrafen

85

Het kengetal grondexploitatie is de verhouding tussen de waarde bouwgronden in de balans en de totale baten van de gemeente. Het aandeel van de grondexploitatie in onze totale exploitatie is relatief gering. Wij zijn geen gemeente die beschikt over een grote voorraad al dan niet in exploitatie genomen gronden. In de jaren van de crisis en ook nu nog leidt dit gelukkig wel tot relatief lage risico’s. Ten aanzien van de belastingcapaciteit tenslotte kan worden opgemerkt dat het hier puur een vergelijkingscijfer betreft. De score geeft weer in hoeverre wij ons verhouden ten opzichte van het, door het COELO berekende, landelijke gemiddelde. Conclusie Weerstandscapaciteit Het jaar 2020 sluit zoals verwacht met een groot verlies. Dat verlies is welliswaar minder groot dan verwacht, maar het voorkomt niet dat de algemene reserve negatief wordt. Hiermee is ook rekening gehouden in het in maart vastgestelde herstelplan. Voorzien in dat plan is dat de algemene reserve in 2026 weer op niveau is. Kengetallen De financiële kengetallen bevestigen het beeld dat we ons nog steeds in een financieel lastige positie bevinden:met name de solvabiliteitsratio is ten opzichte van vorig jaar fors afgenomen en de structurele exploitatieruimte 2020 is negatief. Onze grondexploitatie is zeer beperkt (en daarmee het risico ook) en onze belastingdruk ligt iets hoger dan het landelijk gemiddelde.

86

Jaarstukken Westervoort 2020 - Jaarverslag - Paragrafen

Jaarstukken Westervoort 2020 - Jaarverslag - Paragrafen

87

Paragraaf 3 Onderhoud kapitaalgoederen De gemeente Westervoort heeft ongeveer 150 hectare openbare ruimte in beheer. Daar vinden veel activiteiten plaats zoals wonen, werken en recreëren. Hiervoor zijn veel kapitaalgoederen nodig: wegen, riolering, kunstwerken, groen, verlichting en gebouwen. De kwaliteit van de kapitaalgoederen en het onderhoud ervan is bepalend voor het voorzieningenniveau en uiteraard voor de (jaarlijkse) lasten. Het is van belang dat voor de continuïteit van openbare voorzieningen en gebouwen, goede onderhouds- en vervangingsplanningen aanwezig zijn. Deze kapitaalgoederen vormen ons gemeentelijk kapitaal waar we zorgvuldig mee om moeten gaan. Als stortingen en onttrekkingen niet met elkaar in evenwicht zijn, ontstaan risico’s. Van die 150 hectare openbare ruimte, bestaat ongeveer de helft uit wegen, straten en pleinen en de helft uit openbaar groen en water. Het beleid voor het beheer en onderhoud is verwoord in de volgende nota’s: • • • • • • •

Wegenbeleidsplan (vastgesteld in 2015) Wegenbeheerplan (vastgesteld in 2018) Groenstructuurplan ‘Levende Aders’ (vastgesteld in 2011); Groenbeheerplan (vastgesteld in 2011); Beleidsnota openbare verlichting (vastgesteld in 2010); Watertakenplan 2017-2021 (vastgesteld in 2016); Groot Onderhoud Gebouwen (vastgesteld in 2015).

Wegenbeleidsplan Het wegbeheer gebeurt volgens de systematiek van het CROW (Centrum voor Regelgeving en Onderzoek in de Grond-, Water- en Wegenbouw en de Verkeerstechniek) met Kikker wegen als software. Het beheerplan geeft aan dat er ongeveer 77 hectare verharding in beheer is bij de gemeente Westervoort. Op 9 november 2015 is het wegenbeleidsplan 2015 vastgesteld. Daarmee is ingezet op een flink hoge ambitie. Om de beleidsambitie te kunnen realiseren is een wegenbeheerplan 2018-2028 vastgesteld op 17 september 2018. Met de beschikbare financiële middelen is bepaald welk onderhoud daarmee realistisch kan worden uitgevoerd. Dat resulteerde in een lijst van 25 wegen met daarbij geplande onderhoudsbedragen per jaar in de komende 10 jaar. Een klein bedrag per jaar resteerde waarmee de overige verhardingen worden onderhouden. Op grond van het nieuw vastgestelde plan is de bestemmeningsreserve Wegen per 1-1-2019 omgezet naar een voorziening. Jaarlijks vindt er vanuit de begroting een dotatie plaats in de voorziening waardoor er voor de komende 10 jaar groot onderhoud kan worden uitgevoerd. Daarnaast wordt de bestemmingsreserve kapitaallasten ingezet ter dekking van de kapitaallasten van de vervangingsinvesteringen. Begin 2019 is een integrale weginspectie uitgevoerd van alle verhardingen, zoals we dat eens per 2 jaar doen.

Met de kwaliteiten daaruit als basis en de CROW normen als uitgangspunt is een onderhoudsplanning opgesteld voor de komende 5 jaar. Voor 2019-2021 resulteert dat in een totaal bedrag van 930.000 euro aan ‘groot’ onderhoud! Voor de komende 5 jaar is dat zelfs 3,1 miljoen euro! Dit houdt in dat de komende jaren zo’n 63% tot 32% van het ‘groot’ onderhoud financieel is gedekt. Het is onvermijdelijk dat we keuzes moeten maken voor uitstel en niet uitvoeren. Ook nu al. Er werd bij de inspectie van 2019 circa 32.000 m2 achterstallig onderhoud aangetroffen. Aan circa 11.750 m2 is in 2019 ‘groot’ onderhoud gepleegd. Dat is nog exclusief ’t Ambacht, circa 17.400 m2. In 2020 is circa 9.500 m2 onderhouden. Een aantal wegen stond wel op de planning, maar zijn met een reden uitgesteld. IJsseldijk vanwege de aanstaande dijkverhoging, Heilweg omdat

88

Jaarstukken Westervoort 2020 - Jaarverslag - Paragrafen

het reconstructie plan nog niet definitief is, Emmerik was nog niet aan onderhoud toe. Ongeveer 1/3 deel van het achterstallige onderhoud is opgelost. Dat betekent dus ook dat er nog 20.000 m2 ligt om op te lossen. Naast het ‘grote’ onderhoud is ook in 2020 gemeld en geconstateerd klein onderhoud hersteld. De totale kosten van 2020 zijn substantieel meer geweest dan dat er geraamd was. Dat betekent dus dat het meerdere de komende jaren weer moet worden ‘ingehaald’. Dat wordt nog een hele opgave. Als er te weinig budget is voor het uitvoeren van groot onderhoud, betekent dat eigenlijk automatisch dat het klein onderhoud en de klachten toenemen. Daarbij zal ook vaak de onderhoudsmaatregel van uitgesteld onderhoud duurder uitvallen. Vergelijkbaar met het schilderen van je woning. We zijn in 2020 gestart met het opstellen van beleid voor integraal onderhoud met alle disciplines in de openbare ruimte (IBOR). In de eerste fase hebben we de basis in beeld gebracht. Daaruit bleek dat er een stevig financieel tekort is op het wegbeheer. Opdracht van de gemeenteraad is om binnen beschikbare middelen over de disciplines groen, wegen enzovoorts heen een oplossing te zoeken. Alle onderhoudsniveau’s binnen de openbare ruimte moeten naar beneden bijgesteld worden. Dit alles werken we uit in IBOR beleid. Naar verwachting zal na de zomer 2021 IBOR beleid aan de gemeenteraad worden voorgelegd.

IBOR wordt afgestemd met o.a. de ontwikkelingen rondom de omgevingswet en de energietransitie. We proberen met de integrale benadering een minder voelbaar tekort op de uitvoering van ons onderhoud te organiseren. Door het uitstellen van onderhoud effectiever uit te voeren en vooral ook beter uit te leggen aan inwoners. De belangrijkste werken aan onderhoud verhardingen in 2020 waren: •

•

•

Herstel asfalt aan de Hoge Eind. Daarnaast is asfalt scheurenvulling uitgevoerd.

Uitvoeren straatwerk aan Dorpstraat west, Leigraaf, Mosterdhof, Hoge Eind. Daarnaast is er relatief veel klein straatwerk hersteld (veelal worteldopdruk).

Onderhoud wegen

Begroting 2020 voor wijziging

Onderhoud bedragen in €

81.000

Begroting 2020 incl. wijziging 81.000

Realisatie2020 124.054

Er is structureel een budget van € 81.000 beschikbaar voor (dagelijks) klein onderhoud. Hierop was in 2020 sprake van een overschrijding door uitvoering van een flinke hoeveelheid achterstallig onderhoud, net als in 2019. Groen In 2011 is het groenstructuurplan 'Levende Aders' en het groenbeheerplan vastgesteld. Het kwaliteitsniveau is vastgsteld op beeldkwaliteitsniveau B van het CROW. De kapitaallasten van de investeringen zijn in deze plannen opgenomen in de totale exploitatielasten en beheerskosten van het openbaar groen. De investeringskredieten zijn opgenomen in de Programmabegroting. In 2020 is de volgende locatie gerenoveerd; Ganzenpoel. Onderhoud groen

Begroting 2020 voor wijziging

Onderhoud door derden bedragen in €

788.372

Begroting 2020 incl. wijziging 907.572

Realisatie 2020 862.779

Er is geen sprake van achterstallig onderhoud. Riolering, gemalen en randvoorzieningen Eind 2016 is het nieuwe Watertakenplan 2017-2021 vastgesteld Het watertakenplan is het geactualiseerde vGRP.

Jaarstukken Westervoort 2020 - Jaarverslag - Paragrafen

89

Het watertakenplan is in samenwerking met de toen nog bestaande overige 3 Liemerse gemeenten en het waterschap opgesteld en regelt het gemeentelijk water- en rioolbeleid van 2017 t/m 2021. De financiële consequenties zijn verwerkt in de meerjarenbegroting waarbij de jaarlijkse lasten worden gedekt door een kostendekkende rioolheffing. De uitwerking van het onderhoud voor het riool staat beschreven in het beheerprogramma. De belangrijkste werken in 2020 waren: • • Het renoveren van diverse gemalen. • De risicodialogen zijn uitgevoerd en worden in 2021 vastgesteld door de raad. • Diverse foutieve aansluitingen zijn opgespoord en aangepakt. Voorziening Riolering artikel 44 lid 2 BBV

2020

2021

2022

2023

Stand per 1 januari

972.405 1.336.395 1.617.416 1.917.810

Toevoeging aan de voorziening

363.990

281.021

300.394

331.238

Onttrekking aan de voorziening

0

0

0

0

Stand per 31 december bedragen in €

1.336.395 1.617.416 1.917.810 2.249.048

In 2021 wordt er een nieuw watertakenplan opgesteld waarin een nieuw kostendekkingsplan is opgenomen. Water Het onderhouden van het totale watersysteem is te vinden in het Watertakenplan dat éénmaal in de vier tot zes jaar wordt geactualiseerd. Eind 2016 is het nieuwe Watertakenplan vastgesteld door de Raad. Het waterteam heeft gedurende het jaar overleg met de Liemerse gemeenten en het Waterschap. Het gebrek aan water in de zomer is een probleem en wordt in samenwerking met het Waterschap opgepakt. Onderhoud Gemeentelijke Gebouwen Op 28 april 2015 is het meerjarig groot onderhoud gemeentelijke gebouwen 2015-2018 vastgesteld en zijn de hiervoor benodigde jaarlijkse dotaties in de exploitatie opgenomen. Per ultimo 2014 is de voorziening naar een nieuw gevormde reserve onderhoud gemeentelijke gebouwen omgezet. De onderhoudswerkzaamheden maken daardoor deel uit van onze reguliere exploitatie. Meer- of minder uitgaven ten opzichte van het jaarlijks gemiddeld benodigd bedrag worden aan de reserve onttrokken dan wel toegevoegd.

In 2020 zijn preventieve onderhouds-contacten afgesloten voor de Elektrotechnische (E-) en Werktuigkundige (W-) installaties van de accommodaties in Westervoort waardoor het onderhoud beter beheersbaar is en achterstallig onderhoud voorkomen kan worden In 2020 zijn de volgende groot-onderhoudswerkzaamheden uitgevoerd aan de accommodaties: Kulturhus De Nieuwhof: Vervanging Noodverlichtingsarmaturen, (achterstallig onderhoud dat uit het oogpunt van brandveiligheid uitgevoerd diende te worden) Aanpassen en uitbreiden dakbeveiligingssysteem. (de aanwezige dakbeveiliging voldeed niet aan de Wettelijke voorschriften en is aangepast/ uitgebreid) Jongerencentrum Creon: Vervangen Noodverlichtingsarmaturen. (achterstallig onderhoud dat uit het oogpunt van brandveiligheid uitgevoerd diende te worden)

90

Onderhoud gebouwen Onderhoud bedragen in €

Jaarstukken Westervoort 2020 - Jaarverslag - Paragrafen

Begroting 2020 voor wijziging

Begroting 2020 incl. wijziging

75.100

Het restantbudget is in de reserve onderhoud gebouwen gestort.

75.100

Realisatie 2020 19.084

Jaarstukken Westervoort 2020 - Jaarverslag - Paragrafen

91

Paragraaf 4 Financiering Algemeen Per 1 januari 2001 is de wet FIDO (Financiering Decentrale Overheden) van kracht geworden. In het kader van deze wet dient er een treasuryparagraaf in zowel de begroting als in het jaarverslag opgenomen te worden. De wet FIDO definieert treasury als volgt: het sturen, beheersen, verantwoorden over en toezicht houden op de financiële vermogenswaarden, de financiële geldstromen, de financiële posities en de hieraan verbonden risico´s.Het beleid van de gemeente Westervoort voor de treasuryfunctie is vastgelegd in de het treasurystatuut welke is vastgesteld begin 2021 (vas als onderdeel van de Verordening financieel beheer (artikel 212 Gemeentewet). Rentevisie In de begroting 2020 is uitgegaan van rente niveaus op een heel laag niveau. Ik werkelijkheid is de rente gedurende het hele jaar ook heel laag geweest met een lichte tijdelijke stijging in april. Tabel rente ontwikkeling 2020

Renterisico"s De specifieke risico’s die samenhangen met de uitvoering van de treasuryfunctie bestaan voornamelijk uit renterisico’s, die worden getoetst aan twee normen. Dit zijn: • •

De kasgeldlimiet. Deze geeft het maximale bedrag aan dat een gemeente aan vlottende financieringsmiddelen (looptijd korter dan een jaar) mag opnemen. De renterisiconorm. Hiermee wordt het renterisico op de vaste schuld in beeld gebracht (looptijd vanaf een jaar).

Kasgeldlimiet De kasgeldlimiet biedt een toetsingsmogelijkheid voor de risico´s van het beheer van de geldmiddelen op korte termijn. Berekening kasgeldlimiet 1 januari 2020

92

Jaarstukken Westervoort 2020 - Jaarverslag - Paragrafen

Omvang van de begroting

38.663

Toegestane kasgeldlimiet

8,5%

Toegestane kasgeldlimiet

3.3

Gemiddelde vlottende middelen

-2,9

Gemiddelde boven de limiet 2020

0,4

Berekening ruimte t.o.v kasgeldlimiet 2020

1e kw

2e kw

3e kw

4e kw

Gemiddeld

Gemiddelde vlottende middelen

-6.5

-4.5

0.3

-0.8

-2,9

Kasgeld limiet 2020

3.3

3.3

3.3

3.3

3.3

Boven de limiet

-3.2

-1.2

3.6

2.5

0,4

De gemeente Westervoort heeft de eerste 2 kwartalen de limiet overschreden. Hierop is gereageerd en een bedrag van € 5.000.000 aangetrokken voor de periode van 10 jaar tegen een rentepercenbtage van negatief 0,085%. (bedragen x € 1.000,-)

Begroot

Werkelijk

Verschil

Lasten

€ 38.663

€ 43.807

€ 5.144

percentage conform wet Fido, uitvoeringsregeling

8,5%

8,5%

toegestane kasgeldlimiet

€ 3.286

€ 3.724

€ 438

Vlottende schuld

€-

€-

€-

-/- Vlottende middelen

€-

€ 4.901

€ 4.901

Netto vlottende schuld

€-

€ 4.901

€ 4.091

€ 3.286

€ 3.592

€ 306

-/- netto vlottende schuld

€ 4.901

€ 4.901

Ruimte (+) c.q. overschrijding (-)

€ 8.493

€ 8.493

Toegestane kasgeldlimiet

Berekening netto vlottende schuld

Toets kasgeldlimiet Toegestane kasgeldlimiet

Renterisiconorm Berekening renterisiconorm: 20% van het totale begrote bedrag 38.663.000 = 7.733.000 Het beheer van de financieringsmiddelen is in 2020 voortgezet op dezelfde risicomijdende manier als voorheen. De tarieven van de korte en lange rente zijn in 2020 nog steeds historisch laag geweest. Gemiddeld werd er voor langgeld 3,20 rente betaald. In 2020 is een lange lening van € 5.000.000 aangetrokken tegen -0,085%.

Jaarstukken Westervoort 2020 - Jaarverslag - Paragrafen

93

Dat betekent dat de gemeente Westervoort in 2020 voldoet aan de rente risiconorm (bedragen x € 1.000,-)

Begroot

Werkelijk

Verschil

Totale lasten

€ 38.663

€ 43.807

€ 5.144

Percentage regeling

20,0%

20,0%

Rente risiconorm in bedrag

€ 7.733

€ 8.761

€ 1.029

Rente herziening

€-

€-

€-

+/+ aflossingen

€-

€ -1.790

€ 1.790

Rente risico

€-

€ 1.790

€ -1.790

Rente risiconorm

€ 7.733

€ 8.761

€ 1.029

Rente risiconorm

€-

€ 1.790

€ 1.790

Ruimte (+) c.q. overschrijding (-)

€ 7.733

€ 6.971

€ -761

Berekening rente risiconorm

Berekening rente risico

Toeting renterisiconorm

Renteschema 2020 De commissie BBV heeft met ingang van 2017 geadviseerd om in de begroting en jaarrekening het rente schema op te nemen. Het rente schema is een resultaat van het taakveld treasury. In het taakveld worden alle uitgaven en inkomsten vastgelegd betreffende de rentelasten, rente ontvangsten, de doorberekening aan investeringen, grondexploitaties en eventuele projecten en het rente resultaat. Externe rente lasten kort en lang geld Externe rente baten

688.029 0 688.029

Totaal externe rente lasten Rente baten toerekening aan grondexploitatie

-11.595

Rente baten verstrekte leningen aan plaatselijke verenigingen

-21.070

Rente baten lening Kredietbank Leeuwarden

-630

Totaal rente baten

-44.553

Totaal aan taakvelden toe te rekenen

654.734

Doorbelasting van rente aan taakvelden

-715.777

Doorbelasting ontvangen rente aan taakvelden

21.046

Rente resultaat op taakveld treasury voordeel

-39.997

Wet schatkistbankieren Medio december 2013 heeft de Eerste Kamer de Wet Schatkistbankieren aangenomen. De wet verplicht decentrale overheden om overtollige geldmiddelen onder te brengen in ’s Rijks schatkist. Het gaat om het uitzetten van onze overtollige middelen boven een drempelpercentage (0,75%

94

Jaarstukken Westervoort 2020 - Jaarverslag - Paragrafen

van het begrotingstotaal). Voor Westervoort met een begroting van € 38.7 miljoen is de drempel voor het schatkistbankieren € 290.000. Berekening benutten drempelbedrag schatkistbankieren Berekening drempelbedrag 290.000

0,75% van begroting 38.7 miljoen Kwartaal 1

Kwartaal 2

Kwartaal 3

Kwartaal 4

(2)

Kwartaalcijfer op dagbasis buiten 's Rijks schatkist aangehouden middelen

63

99

150

110

(3a) = (1) > (2)

Ruimte onder het drempelbedrag

227

191

140

180

(3b) = (2) > (1)

Overschrijding van het drempelbedrag

-

-

-

-

(1) Berekening drempelbedrag Verslagjaar (4a)

Begrotingstotaal 38.663 verslagjaar

(4b)

Het deel 38.663 van het begrotingstotaal dat kleiner of gelijk is aan € 500 miljoen

(4c)

Het deel van het begrotingstotaal dat de € 500 miljoen te boven gaat

(1) = (4b)*0,0075 + (4c)*0,002 met een minimum van €250.000

Drempelbedrag

289,9725

(2) Berekening kwartaalcijfer op dagbasis buiten 's Rijks schatkist aangehouden middelen Kwartaal 1

Kwartaal 2

Kwartaal 3

Kwartaal 4

Jaarstukken Westervoort 2020 - Jaarverslag - Paragrafen

95

(5a)

Som van de per 5.721.038 dag buiten 's Rijks schatkist aangehouden middelen (negatieve bedragen tellen als nihil)

9.052.480

13.827.033

10.116.521

(5b)

Dagen in het kwartaal

91

91

92

92

(2) - (5a) / (5b)

Kwartaalcijfer op dagbasis buiten 's Rijks schatkist aangehouden middelen

62.869

99.478

150.294

109.962

Conclusie: Het drempelbedrag van het schatkistbankieren is in 2020 niet overschreden. Liquiditeit Om te komen tot een goede en effectieve financiering voor de gemeente voor de korte en lange termijn is een goede en volledige liquiditeitsprognose noodzakelijk. De liquiditeitsprognose in de begroting 2020 voorspelde een negatief saldo van € 4 miljoen eind 2020. In werkelijkheid was het saldo € negatief 0.05 miljoen. Hieronder treft u de werkelijke liquiditeit aan van de gemeente Duiven per maand in 2020: Het verschil wordt grotendeels verklaard door het aantrekken van 5,0 miljoen aan een langlopende geldlening. Tabel liquiditeit per maand

Debiteuren-/crediteurenbeheer

96

Jaarstukken Westervoort 2020 - Jaarverslag - Paragrafen

Onze organisatie is erop gericht dat de vorderingen tijdig, dus uiterlijk op de vervaldatum, worden geind. Wanneer dit niet wordt gerealiseerd wordt er kort na de vervaldatum, volgens een vaste provedure, invorderingsmaatregelen genomen. Zogenaamde dubieuze debiteuren worden via een kosten/baten analyse oen op juridische haarbaarheid beoordeeld waarna of verdere invordering via de gerechtsdeurwaarder plaatsvindt of de vordering oninbaar wordt verklaard. Debiteuren privaatrechtelijk De meeste openstaande debiteuren op balansdatum is reeds in 2021 ontvangen. Er loopt 1debiteur bij de deurwaarder voor € 517,Debiteuren belastingen De invordering van de belastingdebiteuren 2020 is reeds opgestart. Begin december 2020 zijn hiervoor herinneringen verzonden. Het totale saldo aan belastingdebiteuren bij de gerechtsdeurwaarder per 31 december 2020 bedraagt € 53.597. Het betreft 126 vorderingen. Deze zijn in behandeling bij het incassobureau dat de invordering verzorgt voor de gemeente. De overige belastingdebiteuren komen binnen via een betalingsregeling.

Jaarstukken Westervoort 2020 - Jaarverslag - Paragrafen

97

Paragraaf 5 Bedrijfsvoering Inleiding De gemeente levert een scala aan producten. Om de levering van deze producten te garanderen, hebben we ons werk op een bepaalde wijze georganiseerd; de bedrijfsvoering. De bedrijfsvoering heeft betrekking op de totale gemeentelijke organisatie: zowel de ‘ambtelijke’ als de ‘bestuurlijke’. Onder bedrijfsvoering rekenen we de inzet van (productie-)middelen en de toepassing van processen bij de totstandkoming van producten. De bedrijfsvoering is met ingang van 1 januari 2018 ondergebracht in de werkorganisatie 1Stroom. De bedrijfsvoeringsaspecten inzake ICT en Inkoop zijn ondergebracht in Samenwerking de Liemers (een ambtelijk samenwerkingsverband van de gemeenten Duiven, Westervoort en Zevenaar). De volgende nota’s inzake bedrijfsvoering zijn vastgesteld: • • • • • • • • •

Coalitieakkoord 2018-2022; Missie en Visie 1Stroom; Regeling Delegatie en Mandaat; Verordening Financieel beleid, het financieel beheer en de financiële organisatie (artikel 212 Gemeentewet); Verordening voor de controle op het financieel beheer en op de inrichting van de financiële organisatie (artikel 213 Gemeentewet); Verordening voor periodiek onderzoek door het college naar de doelmatigheid van het door het college gevoerde beleid (artikel 213a Gemeentewet); Gemeenschappelijke regeling ‘Samenwerking De Liemers (2010)’; Informatiebeleidsplan (2017); Gemeenschappelijke regeling 1Stroom (2017).

Financiën, doelmatigheid, doeltreffendheid en rechtmatigheid De interne regels met betrekking tot de financiële beheersing van de organisatie met de daarbij behorende verantwoordelijkheden en bevoegdheden zijn neergelegd in de verordeningen ex artikel 212, 213 en 213a van de Gemeentewet. De relevante instrumentaria behorende bij de planning en control zijn hierop afgestemd. De accountant heeft onderzoek gedaan naar het rechtmatig tot stand komen van de baten en lasten, ook heeft hij de balansmutaties onderzocht. De accountant geeft daarnaast een oordeel over de kwaliteit van de inrichting van het financiële beheer en van de financiële organisatie om zo te kunnen oordelen over de getrouwheid en rechtmatigheid van de verantwoording. Informatiebeleid Op basis van de liemerse i-visie zijn voor 2020/2021 twee strategische doelen geformuleerd: - Wij zetten informatisering in om onze burgers en bedrijven zo goed mogelijk te bedienen en onze wettelijke taken zo goed mogelijk uit te voeren. - Wij zetten informatisering in om de ambities van de Liemerse organisaties tot uitvoer te brengen. Om deze doelen tot uitvoer te brengen, zijn een vijftal uitgangspunten geformuleerd. Dit zijn de uitgangspunten waar vanuit we willen werken en vormen het kader waarbinnen we opereren.

De vijf uitgangspunten zijn: digitaal waar dat zinvol is, toegankelijk, integraal, flexibel en betrouwbaar & transparant. In de i-strategie zijn de strategische kaders en keuzes beschreven inclusief een projectenlijst. O.a. de volgende projecten zijn in 2020 uitgevoerd en afgerond: • • • •

Uitbreiden en updaten van de Citrixomgeving Implementatie Office365 Uitbreiding VX-rail Verhuizing datacenter

98

• • •

Jaarstukken Westervoort 2020 - Jaarverslag - Paragrafen

Aanbesteding GT-print Aanbesteding websites Implementatie belasting applicatie.

Daarnaast zijn er een groot aantal projecten die in 2020 zijn uitgevoerd en naar verwachting in 2021 zullen worden afgerond. Informatiebeveiliging en privacybscherming In het afgelopen jaar hebben we diverse werkzaamheden uitgevoerd om de betrouwbaarheid van de gemeentelijke informatiesystemen te waarborgen. Daarnaast ligt het accent ook op het minimaliseren van de schade door het voorkomen van beveiligingsincidenten. Het gaat hier om risicobeheersing, niet op het uitsluiten van ieder laatste risico. Mede door de coronacrisis en het gebrek aan voldoende capaciteit voor m.n. de uitvoering van de technische maatregelen zijn helaas niet alle plannen gerealiseerd. Het streven is om in 2021 een belangrijk deel van deze achterstand in te halen. In 2020 is ook het Strategisch Informatiebeveiligingsbeleid geactualiseerd. Dit nieuwe plan is gebaseerd op de Baseline Informatiebeveiliging Overheid (de BIO) en vormt het kader voor het jaarlijks vast te stellen Informatiebeveiligingsplan. Beide plannen worden begin 2021 vastgesteld en in uitvoering genomen. Gelet op het mogelijk risico (d.w.z. een hoge kans op en een hoge waarschijnlijkheid van misbruik) is veel aandacht besteed aan de kwetsbaarheidsmeldingen van de Informatie Beveiligingsdienst Gemeenten (de IBD). Voor zover van toepassing zijn deze kwetsbaarheidsmeldingen met voorrang behandeld en opgelost.

Er is ook hard gewerkt aan het verhogen van de digitale weerbaarheid door het op orde brengen van de basismaatregelen en de basisprocessen, zoals het actualiseren van het configuratiemanagement, change- en patchmanagement en het proces van incidentmanagement. In het eerste kwartaal van 2021 starten we met het project van het signaleren van afwijkingen en incidenten in de informatievoorziening en hierop reageren, ofwel monitoring en response. In het kader van het verhogen van de digitale weerbaarheid wordt ook gewerkt aan het structureel verhogen van het bewustzijn van de medewerkers van 1Stroom voor informatieveiligheid. Medewerkers worden regelmatig geïnformeerd over actuele zaken via Binnenshuis (o.a. veilig thuiswerken), door de deelname aan de Phishing Challenge en door het volgen van de e-learning iBewustzijn. Alle nieuwe medewerkers van 1Stroom zijn verplicht om deze e-learning binnen drie maanden na indiensttreding af te ronden met het certificaat. In 2020 is ook gewerkt aan het continu verbeteren van de kennis van de Algemene Verordening Gegevensbescherming (de AVG) onder de medewerkers van 1Stroom.

Zeer regelmatig wordt de Functionaris Gegevensbescherming om advies gevraagd bij de start van nieuwe projecten, zoals bijvoorbeeld de invoering van de bodycams voor de boa’s, de invoering van het track and traceysteem bij de voertuigen van de buitendienst en de privacyaspecten van de vernieuwde weten regelgeving in het Schuldendomein. In het afgelopen jaar werden er officieel 12 datalekken gemeld. In de meeste gevallen ging het om de verzending van een bericht of brief met persoonsgegevens naar de verkeerde ontvanger. Dit is ook landelijk gezien de meest voorkomende vorm van een datalek. Twee datalekken zijn gelet op de omvang en mogelijke gevolgen voor de betrokkenen ook gemeld aan de Autoriteit Persoonsgegevens. De datalekmeldingen worden altijd geanalyseerd en in overleg met de betrokken medewerker wordt ook gekeken naar het voorkomen van een dergelijk datalek in de toekomst. Integriteitsbeleid Op grond van de Ambtenarenwet legt het college verantwoording af over het gevoerde integriteitsbeleid en de naleving van de gedragscode. In 2020 heeft geen schending plaatsgevonden.