Toelichting bestemmingsplan Rollestraat 35

BESTEMMINGSPLAN

ROLLESTRAAT 35, WAPSE, VASTGESTELD

COLOFON TOELICHTING BESTEMMINGSPLAN ROLLESTRAAT 35 WAPSE GEMEENTE WESTERVELD

IBAN: NL84 RABO 0308 1446 51 Btw-id.: NL001665107B28 KvK nr. : 65329732 P/A Korenbloemstraat 30 8012 XS Zwolle

Opdrachtnemer

Bureau voor Planvorming & Advies | Zwolle

Opgesteld door Datum Versie

T. Melenhorst 10 februari 2021 Vastgesteld

Inhoud 1. Inleiding ................................................................... 4 1.1 Aanleiding .................................................................................................................................4 1.2 Afwijkingsmogelijkheid ..............................................................................................................4 1.3 De bij het plan behorende stukken ............................................................................................4 1.4 Leeswijzer .................................................................................................................................4 2. Huidige situatie plangebied ...................................... 5 2.1 Ligging .......................................................................................................................................5 2.3 Beschrijving plangebied.............................................................................................................6 2.3 Geldende planologische situatie ................................................................................................7 2.4 Toets aan initiatief.....................................................................................................................9 3. Beschrijving van het initiatief .................................

10 3.1 Achtergrond ............................................................................................................................ 10 3.2 Nadere toelichting op het plan ................................................................................................ 10 3.3 Toets aan wijzigingsbevoegdheid ............................................................................................ 11 3.4 Conclusie................................................................................................................................. 12 4. Beleidskader ........................................................... 13 4.1 Algemeen ................................................................................................................................ 13 4.2 Rijksbeleid ............................................................................................................................... 13 4.2.1 Structuurvisie Infrastructuur en Ruimte ............................................................................ 13 4.2.2 Besluit Algemene Regels Ruimtelijke Ordening (Barro) ..................................................... 13 4.2.3 Besluit ruimtelijke ordening (Bro) .....................................................................................

13 4.2.4 Conclusie Rijksbeleid ........................................................................................................ 14 4.3 Provinciaal beleid .................................................................................................................... 14 4.3.1 Omgevingsvisie Drenthe 2018 .......................................................................................... 14 4.3.2 Provinciale Omgevingsverordening ................................................................................... 17 4.4 Gemeentelijk beleid ................................................................................................................ 18 4.4.1 Structuurvisie Westerveld................................................................................................. 18 4.4.2 Woonvisie 2017 - 2025 ..................................................................................................... 19 4.4.3 Welstand .......................................................................................................................... 19 4.4.4 Hergebruik karakteristieke panden ................................................................................... 20 4.5 Conclusie................................................................................................................................. 20 5.

Toets aan ruimtelijke en milieukundige aspecten .. 21 5.1 Algemeen ................................................................................................................................ 21 2

5.2 Archeologie en cultuurhistorie ................................................................................................ 21 5.2.1 Archeologie ...................................................................................................................... 21 5.2.2 Monumentenzorg ............................................................................................................. 22 5.3 Flora en fauna ......................................................................................................................... 23 5.4 Bodem .................................................................................................................................... 23 5.5 Geluid ..................................................................................................................................... 24 5.6 Water ...................................................................................................................................... 25 5.7 Bedrijven en milieuzonering .................................................................................................... 25 5.8 Externe veiligheid ....................................................................................................................

26 5.9 Luchtkwaliteit.......................................................................................................................... 26 5.10 Verkeer en parkeren.............................................................................................................. 27 5.11 Mer-beoordeling ................................................................................................................... 28 5.12 Conclusie ............................................................................................................................... 29 6. Maatschappelijke en economische uitvoerbaarheid30 6.1 Algemeen ................................................................................................................................ 30 6.2 Maatschappelijke uitvoerbaarheid .......................................................................................... 30 6.3 Economische uitvoerbaarheid ................................................................................................. 30 7. Toelichting op de regels ......................................... 31 7.1 Inleiding .................................................................................................................................. 31 7.2 Opzet regels ............................................................................................................................

31 7.2.1 Inleidende regels .............................................................................................................. 31 7.2.2 Bestemmingsregels .......................................................................................................... 31 7.2.3 Algemene regels ............................................................................................................... 32 7.2.4 Overgangs- en slotregels................................................................................................... 32 7.3 Nadere toelichting op de regels ............................................................................................... 32 Bijlagen ...................................................................... 33 Bijlage 1. AERIUS-berekening ........................................................................................................ 34 Bijlage 2. Digitale watertoets......................................................................................................... 35

3

1. Inleiding 1.1 Aanleiding Initiatiefnemer is eigenaar van het perceel en opstallen aan de Rollestraat 35 in Wapse (gemeente Westerveld). Het voornemen is om de bedrijfsmatige recreatieve bestemming om te zetten naar een reguliere woonbestemming alsmede de planologische opsplitsing naar twee separate wooneenheden om twee gezinnen te kunnen huisvesten. Tevens voorziet het initiatief in het behoud van de recreatieve bestemming van het vrijstaande bijgebouw om deze te kunnen blijven gebruiken als recreatieappartement.

1.2 Afwijkingsmogelijkheid De gronden en bouwwerken binnen de geldende bestemming zijn bestemd voor recreatieve bewoning van gebouwen alsmede één dienstwoning. Het gebruiken van de opstallen voor permanente bewoning (alsmede woningsplitsing) is in strijd met de gebruiksvoorschriften. Het bestemmingsplan biedt geen afwijkings- dan wel wijzigingsbevoegdheid om dit voorgenomen gebruik te wijzigen. Daarom dient afgeweken te worden van het bestemmingsplan. In artikel 3.1 van de Wet ruimtelijke ordening staat dat gemeenten ten behoeve van een goede ruimtelijke ordening bestemmingsplannen vast kunnen stellen. De gemeente mag op basis van de Wet ruimtelijke ordening alleen meewerken aan planontwikkelingen die haalbaar en uitvoerbaar zijn. Ingevolge artikel 3.1.6 Bro dient de toelichting van een bestemmingsplan inzichten te bevatten over de uitvoerbaarheid van een plan dat niet in strijd is met een goede ruimtelijke ordening. Onderliggende toelichting biedt dit inzicht.

1.3 De bij het plan behorende stukken Dit bestemmingsplan bestaat uit een verbeelding, regels en een toelichting. De verbeelding en de regels vormen samen het juridisch bindende gedeelte van het bestemmingsplan. Beide planonderdelen dienen in onderlinge samenhang te worden bezien en toegepast. Op de verbeelding zijn de bestemmingen aangewezen. Aan deze bestemmingen zijn bouwregels en regels betreffende het gebruik gekoppeld. De toelichting heeft geen rechtskracht, maar vormt niettemin een belangrijk onderdeel van het plan. De toelichting van dit bestemmingsplan geeft een weergave van de beweegredenen, de onderzoeksresultaten en de beleidsuitgangspunten die aan het bestemmingsplan ten grondslag liggen. Tot slot is de toelichting van wezenlijk belang voor een juiste interpretatie en toepassing van het bestemmingsplan.

1.4 Leeswijzer In hoofdstuk 2 wordt ingezoomd op het plangebied. Hierbij wordt ingegaan op de huidige ruimtelijke en functionele kenmerken van het plangebied. In hoofdstuk 3 wordt een beschrijving van het plan gegeven. Hoofdstuk 4 vormt een overzicht van het relevante beleidskader. De ruimtelijke- en milieukundige aspecten die ten grondslag liggen aan het plan worden in hoofdstuk 5 toegelicht. In hoofdstuk 6 wordt de maatschappelijke en economische haalbaarheid van het plan toegelicht.

4

2. Huidige situatie plangebied 2.1 Ligging Het plangebied ligt aan de Rollestraat 35, in het noorden van Wapse. Op onderstaande afbeelding is de ligging binnen Wapse weergegeven.

Rollestraat 35

Sportvelden

Diever →

Ligging Rollestraat 35 binnen Wapse. Bron: ruimtelijkeplannen.nl. Wapse is een esdorp in de gemeente Westerveld, en telt circa 650 inwoners. Wapse ligt circa 21 kilometer ten noordwesten van Hoogeveen, tussen Vledder en Diever, aan de rand van het Nationaal Park Drents-Friese Wold en maakt onderdeel uit van de gemeente Westerveld. Het dorp ligt vrijwel geheel ten noorden van de Ten Darperweg. Deze weg verbindt Diever en Vledder. Naast enkele agrarische bedrijven en bedrijven op het gebied van recreatie, overheerst de woonfunctie. Centraal in het dorp liggen de voetbalvelden.

5

2.3 Beschrijving plangebied Algemeen Aan de zijde van de Rollestraat staan een boerderij en een recreatief bijgebouw. Een groot deel van het plangebied bestaat uit agrarische grond en tuin. Op onderstaande afbeelding is het plangebied weergegeven.

Ligging plangebied aan de Rollestraat 35 in Wapse. Bron: google maps. Ten noorden van het plangebied liggen agrarische gronden en is een veeteeltbedrijf met boerderijcamping gevestigd. Ten zuiden van het plangebied liggen de sportvelden en is een woning gelegen. Het plangebied en de sportvelden zijn door middel van een groenstrook van elkaar gescheiden. Tegenover de woonboerderij bevinden zich, in de vorm van lintbebouwing, woningen. Het plangebied ligt op de grens van de bebouwde kom met het buitengebied. Boerderij In 1925 is de boerderij gebouwd en vergund als woonboerderij. Voor de boerderij, met de naam ‘Jonckers Hoeve’, is vervolgens in 1981 een vergunning verleend voor het gebruiken van de boerderij als ´recreatieboerderij voor gehandicapten´. Bij de totstandkoming van het bestemmingsplan ‘Wapse 2009’ heeft het perceel de bestemming ‘Recreatie - Verblijfsrecreatie’ gekregen, om zo de planologische situatie in overeenstemming te brengen met de vergunde situatie. Gronden en bouwwerken binnen deze bestemming zijn bestemd voor recreatieve bewoning van gebouwen alsmede één dienstwoning. Op de volgende foto’s is een impressie van de woonboerderij gegeven.

6

Impressies van de woonboerderij. Gastenverblijf Naast de boerderij is binnen het plangebied een gastenverblijf aanwezig. Zie onderstaande foto. Dit gastenverblijf beschikt over een woonkamer met open keuken, 2 slaapkamers en een badkamer. Tevens heeft dit gastenverblijf een aparte opgang en privétuin. Buitenruimte Rondom de bebouwing op het terrein is veel buitenruimte aanwezig. Zo zijn er veel parkeerplaatsen, een grote tuin en een groot terras, afgestemd op de voormalige functie van de recreatieboerderij. Het achterste gedeelte van het plangebied bestaat uit agrarische grond, zie onderstaande foto.

Gastenverblijf.

Achterliggend agrarisch terrein.

2.3 Geldende planologische situatie Ter plaatse van het plangebied geldt het bestemmingsplan ‘Wapse’ (2009). Binnen dit bestemmingsplan kent de locatie de bestemmingen ‘Recreatie – Verblijfsrecreatie’ en ‘Agrarisch’. Op de volgende afbeelding is een uitsnede uit het bestemmingsplan weergegeven.

7

Uitsnede verbeelding bestemmingsplan ‘Wapse 2009’. Bron: ruimtelijkeplannen.nl

Toelichting op de bestemmingen ‘Recreatie – Verblijfsrecreatie’ De voor Recreatie - Verblijfsrecreatie aangewezen gronden zijn bestemd voor: a) recreatieve bewoning van gebouwen; met daarbij behorende; b) c) d) e) f) g) h) i)

voorzieningen; gebouwen - waaronder begrepen een dienstwoning -; bouwwerken, geen gebouwen zijnde; wegen; paden; parkeervoorzieningen; water; groenvoorzieningen.

Tot een met de bestemming strijdig gebruik wordt in ieder geval gerekend het gebruik van verblijfsrecreatieve ruimten voor permanente bewoning. ‘Agrarisch’ De voor ‘Agrarisch’ aangewezen gronden zijn bestemd voor: a) het weiden van vee en/of het verbouwen van gewassen

8

met daarbij behorende: b) bouwwerken, geen gebouwen zijnde - niet zijnde voorzieningen ten behoeve van de opslag van mest. De voor ‘Recreatie – Verblijfsrecreatie’ aangewezen gronden zijn bestemd voor: a) a recreatieve bewoning van gebouwen; met daarbij behorende; b) c) d) e) f) g) h) i)

voorzieningen; gebouwen - waaronder begrepen een dienstwoning -; bouwwerken, geen gebouwen zijnde; wegen; paden; parkeervoorzieningen; water; groenvoorzieningen.

Gronden en bouwwerken binnen deze bestemming zijn bestemd voor recreatieve bewoning van gebouwen alsmede één dienstwoning.

2.4 Toets aan initiatief Het voornemen is om de bedrijfsmatige recreatieve bestemming om te zetten naar een reguliere woonbestemming alsmede de planologische opsplitsing naar twee separate wooneenheden. Tevens voorziet het plan er in om het vrijstaande bijgebouw bedrijfsmatig te kunnen blijven gebruiken als recreatieappartement. Gronden en bouwwerken binnen de bestemming ‘Recreatie – Verblijfsrecreatie’ zijn bestemd voor recreatieve bewoning van gebouwen alsmede één dienstwoning. Het gebruiken van de opstallen voor permanente bewoning (in de vorm van twee woningen) is in strijd met de gebruiksvoorschriften. Het gebruik van de schuur voor recreatieve doeleinden is niet strijdig met het geldende bestemmingsplan. Het bestemmingsplan biedt geen afwijkings- dan wel wijzigingsbevoegdheid om dit voorgenomen gebruik te wijzigen. Daarom dient het bestemmingsplan te wijzigen. Onderliggend bestemmingsplan voorziet hier in. In de navolgende hoofdstukken is het voornemen getoetst aan ruimtelijke, milieukundige en beleidsmatige uitgangspunten en is inzichtelijk gemaakt dat een herbestemming naar wonen in combinatie met woningsplitsing naar twee woningen, alsmede het gebruiken van het vrijstaande bijgebouw als recreatieappartement, niet in strijd zijn met een goede ruimtelijke ordening.

9

3. Beschrijving van het initiatief 3.1 Achtergrond De boerderij aan de Rollestraat 35 betreft een grootschalige en karakteristieke boerderij. Het is bekend dat het in stand houden van dergelijke panden veel inspanning en kapitaal vraagt, terwijl instandhouding vanuit het aspect van ruimtelijke kwaliteit wenselijk is. Om het behoud van karakteristieke boerderijen te stimuleren en verloedering tegen te gaan is er voor de grote boerderijen, met een minimale oppervlakte van 200 m², een regeling tot woningsplitsing opgenomen in de nieuwere bestemmingsplannen in de vorm van een wijzigingsbevoegdheid. Hiermee is enerzijds sprake van zorgvuldig en zuinig ruimtegebruik en wordt anderzijds voorkomen dat de bebouwing leeg komt te staan, verloederd en afbreuk doet aan de ter plaatse voorkomende landschapswaarden. De boerderij aan de Rollestraat 35 heeft een oppervlakte van ca. 330 m² en voldoet daarmee ruimschoots aan dit criterium voor splitsing in aanmerking komen. Het plan is dan ook op deze methodiek geënt, zoals in paragraaf 3.3 nader toegelicht.

3.2 Nadere toelichting op het plan Boerderij Onderliggend plan voorziet in de splitsing van de boerderij in twee zelfstandige woningen met een eigen opgang ten behoeve van permanente bewoning. De verbouwing vindt binnen het bestaande bebouwingsvolume plaats waardoor de karakteristieke uitstraling van het pand behouden blijft. Op de volgende afbeelding is weergegeven op welke wijze de splitsing plaats zal vinden.

Splitsing bestaande boerderij, begane grond. 10

Schuur Het bestaande bijgebouw (schuur) wordt benut als: -

recreatieverblijf (omvang ca. 7 x 6 meter) schuur (7 x 6 meter) gedeelte kapschuur (10 x 5 meter)

Het bouwvlak wordt hier op aangepast. De schuur behoudt daardoor gedeeltelijk de recreatieve bestemming zoals die nu geldt. Teven blijft opslagruimte beschikbaar voor de twee woningen. Buitenruimte Het perceel waar onderliggend plan betrekking op heeft is groot. Er is ruim voldoende gelegenheid tot parkeren en er is een grote tuin aanwezig. Ruimtelijk en functioneel verhouden de woningen en de (beperkte) recreatie zich uitstekend op het erf.

3.3 Toets aan wijzigingsbevoegdheid Zoals reeds in paragraaf 3.1 opgenomen voorzien nieuwe bestemmingsplannen in de gemeente Westerveld in de mogelijkheid om voormalige boerderijen te splitsen in meerdere wooneenheden. Onderliggend plan is in lijn met deze regeling. Aan de splitsing van een voormalige boerderij in meerdere woningen zijn voorwaarden verbonden. In deze paragraaf worden de voor onderliggend plan relevante voorwaarden benoemd en wordt aangegeven op welke wijze het plan hier aan voldoet. Burgemeester en Wethouders kunnen het plan wijzigen in die zin dat een woonhuis, al dan niet in samenhang met inpandige bouwactiviteiten, wordt gebruikt voor meer dan één woning, mits: -

de gronden worden voorzien van de aanduiding ‘specifieke vorm van wonen - twee woningen’ of ‘specifieke vorm van wonen - drie woningen’;

Vertaling in plan Op de verbeelding is de aanduiding ‘specifieke vorm van wonen – twee woningen’ aangegeven. -

de bestaande bouwmassa niet wordt vergroot en er niet meer dan drie woningen worden gevestigd;

Vertaling in plan Het plan voorziet in splitsing naar twee woningen binnen het bestaande bouwvolume. -

bij splitsing naar twee woningen dient het woonhuis minimaal 200 m² en bij splitsing naar drie woningen minimaal 300 m² bedragen;

Vertaling in plan De woning bedraagt 330 m². -

de gezamenlijke oppervlakte voor aan- en uitbouwen, bijgebouwen en overkappingen wordt vergroot, waarbij tevens de vergunning van lid 57.3onder a wordt verleend;

Vertaling in plan Aan deze wijzigingsmogelijkheid wordt geen invulling gegeven. -

de wijzigingsbevoegdheid passend is in het geldende Woonplan;

11

Vertaling in plan In paragraaf 4.4.2 van deze toelichting wordt aangetoond dat het plan past binnen het geldende woonbeleid. -

er geen sprake is van onevenredige schade voor de aangrenzende (agrarische) bedrijven, in dié zin dat de bedrijven in hun ontwikkelingsmogelijkheden worden beperkt;

Vertaling in plan In paragraaf 5.7 is aangetoond dat omliggende bedrijven niet worden beperkt in hun bedrijfsvoering. -

geen onevenredige afbreuk wordt gedaan aan de gebruiksmogelijkheden van de aangrenzende gronden;

Vertaling in plan In paragraaf 5.7 is aangetoond dat omliggende functies niet worden beperkt in hun gebruiksmogelijkheden. Op basis van voorgaande is aangetoond dat het plan voldoet aan de randvoorwaarden van de wijzigingsmogelijkheid.

3.4 Conclusie De plannen voor de splitsing van de bestaande karakteristieke boerderij in twee woningen is ruimtelijk en functioneel goed inpasbaar op de locatie. De beeldkwaliteit en stedenbouwkundige invulling sluiten aan op de omliggende bebouwing en functies. Door verruiming van de bewegingsmogelijkheden van de boerderij wordt leegstand tegengegaan, wat de kwaliteit van zowel het pand als de omgeving ten goede komt. In de volgende hoofdstukken wordt het plan op hoofdlijn getoetst aan beleidsmatige, ruimtelijke en milieukundige aspecten.

12

4. Beleidskader 4.1 Algemeen In het kader van een goede ruimtelijke ordening worden ruimtelijke ingrepen of initiateven in meer of mindere mate getoetst aan rijks-, provinciaal en/of gemeentelijk beleid. In dit hoofdstuk vindt deze toetsing voor zover relevant plaats.

4.2 Rijksbeleid 4.2.1 Structuurvisie Infrastructuur en Ruimte De Structuurvisie Infrastructuur en Ruimte (SVIR) is op 13 maart 2012 vastgesteld en geeft een totaalbeeld van het ruimtelijk- en mobiliteitsbeleid op rijksniveau. De SVIR vervangt de Nota Ruimte, de Structuurvisie Randstad 2040, de Nota Mobiliteit, de Mobiliteitsaanpak en de Structuurvisie voor de Snelwegomgeving. Tevens vervangt het een aantal ruimtelijke doelen en uitspraken in onder andere de Agenda Landschap en de Agenda Vitaal Platteland. Daarmee wordt de SVIR het kader voor thematische of gebiedsgerichte uitwerkingen van rijksbeleid met ruimtelijke consequenties.

4.2.2 Besluit Algemene Regels Ruimtelijke Ordening (Barro) De juridische borging van de nationale belangen uit de SVIR vindt plaats in het Besluit algemene regels ruimtelijke ordening (Barro). Het Besluit algemene regels ruimtelijke ordening (Barro) is op 22 augustus 2011 vastgesteld (en aangevuld op 28 augustus 2012) en heeft als doel om vanuit een concreet nationaal belang een goede ruimtelijke ordening te bevorderen. De algemene regels bewerkstelligen dat nationale ruimtelijke belangen doorwerken tot op lokaal niveau. Relatie met initiatief Onderliggend initiatief maakt geen onderdeel uit van de nationale ruimtelijke hoofdstructuur, waardoor de Barro niet van toepassing is.

4.2.3 Besluit ruimtelijke ordening (Bro) Artikel 3.1.6, lid 2 van het Besluit ruimtelijke ordening (Bro), zoals die geldt vanaf 1 juli 2017, bevat de verplichting om in de toelichting bij een bestemmingsplan dat een nieuwe stedelijke ontwikkeling mogelijk maakt, een beschrijving te geven van de behoefte aan die ontwikkeling. Daarnaast, indien het bestemmingsplan die ontwikkeling mogelijk maakt buiten het bestaand stedelijk gebied, dient een motivering te worden gegeven waarom niet binnen het bestaand stedelijk gebied in die behoefte kan worden voorzien. In artikel 1.1.1 van het Bro is omschreven wat verstaan moet worden onder een stedelijke ontwikkeling. Namelijk een ruimtelijke ontwikkeling van een bedrijventerrein of zeehaventerrein, of van kantoren, detailhandel, woningbouwlocaties of andere stedelijke voorzieningen. Volgens de Handreiking Ladder voor duurzame verstedelijking van het Ministerie van Infrastructuur en Milieu (IenM) vallen onder het begrip 'andere stedelijke voorzieningen' onder meer accommodaties voor onderwijs, zorg, cultuur, bestuur en indoor sport en leisure. Bovendien zijn er inmiddels meerdere uitspraken van de Afdeling bestuursrechtspraak Raad van State, waarin het begrip stedelijke ontwikkeling verder is verduidelijkt. Of bij een bovengenoemde voorziening sprake is van een stedelijke ontwikkeling, hangt af van de omvang en de gebruiksmogelijkheden.

In de uitspraak van 25 maart 2015; ECLI:NL:RVS:2015:953 is

13

bepaald dat woningbouwplannen met een omvang vanaf 12 woningen als stedelijke ontwikkeling kunnen worden gezien, terwijl in de uitspraak van de Afdeling van 16 september 2015 (ECLI:NBL:RVS:2015:2921) een plan van 11 woningen niet als stedelijke ontwikkeling werd gezien vanwege de beperkte omvang. In onderliggend initiatief is sprake van het realiseren van twee woningen op basis van de splitsing van een bestaande boerderij. Deze boerderij deed onder andere dienst als bedrijfswoning. Per saldo neemt het aantal woningen daardoor met één toe en zodoende is het plan niet ladder-plichtig. Het recreatieve appartement in de schuur is niet dusdanig van omvang dat het ladderplichtig is.

4.2.4 Conclusie Rijksbeleid Onderliggend plan maakt geen onderdeel uit van de nationale ruimtelijke hoofdstructuur, waardoor de Barro niet van toepassing is. Daarnaast geldt dat het plan geen nieuwe stedelijke ontwikkeling betreft. Het plan is niet Ladder-plichtig. De totale ontwikkeling is in lijn met Rijksbeleid.

4.3 Provinciaal beleid 4.3.1 Omgevingsvisie Drenthe 2018 Voor de provincie geldt de Omgevingsvisie Drenthe 2018. Hierin zijn de belangen, ambities, rollen, verantwoordelijkheden en sturing van de provincie in het ruimtelijk domein geformuleerd. De omgevingsvisie vormt het strategisch kader voor de ruimtelijk-economische ontwikkeling van Drenthe tot 2030. De provinciale missie is geformuleerd als 'Het waarderen van de Drentse kernkwaliteiten en het ontwikkelen van een bruisend Drenthe, passend bij deze kernkwaliteiten'. De provincie heeft diverse ambities en daarmee ook belangen. De basis hiervoor zijn de wettelijke taken en verantwoordelijkheden. Deze zijn aangevuld met een selectie onderwerpen die volgens de provincie het meest effectief te beïnvloeden zijn op provinciaal niveau. In de Omgevingsvisie zijn de provinciale belangen benoemd, waarmee gemeenten rekening dienen te houden bij het opstellen van ruimtelijke plannen. De provinciale belangen zijn verdeeld in Drentse kwaliteiten en ontwikkelingen. De kernkwaliteiten zijn de kwaliteiten die bijdragen aan de identiteit en aantrekkelijkheid van Drenthe. Samen met vertegenwoordigers van overheden, belangengroepen, marktpartijen en inwoners zijn de volgende kernkwaliteiten van Drenthe benoemd: -

rust, ruimte, natuur en landschap; oorspronkelijkheid (authenticiteit, Drents eigen); noaberschap; kleinschaligheid (Drentse schaal); menselijke maat; veiligheid.

Het provinciaal belang ligt in het behouden en, waar mogelijk, ontwikkelen van de kernkwaliteiten. Naast de kernkwaliteiten is nog een aantal relevante doelstellingen benoemd. Zorgvuldig ruimtegebruik In Drenthe kunnen mensen nog ruimte beleven. Dat wil de provincie bewaken, ook wanneer er nieuwe ontwikkelingen zijn. Zorgvuldig ruimtegebruik is van provinciaal belang. 14

Wonen De provincie streeft naar aantrekkelijke, gevarieerde en leefbare woonmilieus die voorzien in de woonvraag. Het maken van bovenlokale afspraken hierover is van provinciaal belang. Gemeenten werken hun aandeel in het woonaanbod en de woonmilieus uit in de gemeentelijke structuurvisies of woonplannen. Zij houden daarbij rekening met de huidige kernenstructuur in de gemeente en de behoefte aan verschillende woonmilieus. Het voorliggende bestemmingsplan legt de bestaande situatie vast en maakt enkele ontwikkelingen mogelijk. Bij de ontwikkelingen is er geen sprake van strijdigheid met de in de omgevingsvisie opgenomen provinciaal belangen. Landschap De verschillende Drentse landschapstypen en de diversiteit in landschapstypen zijn voor de provincie van provinciaal belang. De provincie richt zich op het in stand houden van het landschap als economisch, ecologisch en cultureel kapitaal. De provinciale ambitie is een Drents landschap, waarin de verscheidenheid in landschapstypen en -onderdelen zich blijvend manifesteert en ontwikkelt, met behoud van de Drentse identiteit. De verschillende landschapstypen en de diversiteit in landschapstypen zijn van provinciaal belang. Landschapstypen met de bijbehorende landschapskenmerken willen we in samenhang behouden en versterken.

Daarmee wordt gestreefd naar een Drents landschap, waarin het grondgebruik, het type natuur en het landschapsbeeld passen bij de ontwikkelingsgeschiedenis van het landschap. Vanuit dat perspectief wil de provincie keuzes voor nieuwe ontwikkelingen in het landschap blijvend mogelijk maken. Toets aan initiatief Aan het plangebied zijn de volgende kernkwaliteiten toegekend: 1. Kernkwaliteit Landschap, Esdorpenlandschap 2. Kernkwaliteit Cultuurhistorie, Respecteren 3. Kernkwaliteit Archeologie, beschermingsniveau 1 (generiek) 4. Kernkwaliteit Archeologie, beschermingsniveau 4, verwachte archeologische waarden es 5. Kernkwaliteit aardkundige waarde, beschermingsniveau hoog 1. Kernkwaliteit Landschap, Esdorpenlandschap Het Drents plateau bestaat voornamelijk uit esdorpenlandschap. Dit landschapstype bevat enkele telkens terugkerende onderdelen, namelijk het dorp, de es, het beekdal en de velden/bossen/heide. Het esdorpenlandschap is een agrarisch cultuurlandschap ten voeten uit. Elk onderdeel van het landschap komt voort uit het agrarisch gebruik en is gerelateerd aan het functioneren van de lokale agrarische dorpsgemeenschap, met de boermarken als het oorspronkelijke gezag. De esdorpen vormen vanouds de ontginningsbasis van het landschap. Ze liggen veelal op landschappelijke overgangen van nat (beekdal) naar droog (es/heide/bos).

Het landelijke gebied dringt tot diep in de dorpstructuur door. De brink vormt nu vaak het centrum van het dorp. De brinken waren (zijn) beplant met opgaande bomen, veelal eiken. Rond de brink werden de boerderijen gegroepeerd. Brinken lagen van oorsprong aan de rand van het dorp. De open ruimten worden gevormd door één of meer brinken, erven, kleine akkers en weilanden tussen de bebouwing. Van oudsher is er een functionele samenhang tussen deze ruimten en de bebouwing. Het 15

wegenpatroon is een vervlechting van bochtige wegen, bestaande uit één of enkele doorgaande wegen en enkele minder belangrijke wegen die daarop aansluiten. De nu nog zichtbare klinkerbestrating is hiervoor kenmerkend, zoals dat ook voor de Rollestraat geldt. Waar het nog gaaf is, maakt het dorpssilhouet de indruk van een hoogstaand bos met daartussen en aan de randen lage dorpsbebouwing. De bebouwing is landelijk van karakter en bestaat vooral uit typische boerderijen die schijnbaar willekeurig geplaatst zijn. Soms steekt een kerktoren of molen boven het silhouet uit. Het provinciaal beleid is gericht op: -

behoud van de open ruimte en het versterken van esrandbeplanting; behoud van het onbebouwde karakter en het versterken van karakteristieke beekdal(rand)beplanting.

De Rollestraat bestaat uit klinkerbestrating en de bestaande bebouwing waar onderliggend initiatief betrekking op heeft betreft oorspronkelijke agrarische bebouwing. Het plan doet geen afbreuk aan deze kwaliteiten. Ook heeft het plan negatieve invloed op het provinciale beleid ten aanzien van de karakteristieke beplanting. Bestaande beplanting, voor zover deze nog karakteristiek aanwezig is, wordt niet aangetast. 2. Kernkwaliteit Cultuurhistorie, Respecteren Het provinciale beleid ten aanzien van cultuurhistorie is beschreven in de beleidsnota ‘Cultuurhistorisch Kompas Drenthe’. Twee doelstellingen staan hierin centraal. -

Ten wil de provincie de cultuurhistorie herkenbaar houden. Het provinciaal belang Cultuurhistorie is vastgelegd in de Cultuurhistorische Hoofdstructuur. Ten tweede wil de provincie de ruimtelijke identiteit versterken. De provincie dat door ruimtelijke ontwikkelingen te sturen vanuit samenhangende cultuurhistorische kwaliteiten, met respect en durf. Daarin is ruimte voor inspiratie en eigen afwegingen van de provinciale partners.

Het plan voorziet door splitsing en gebruik voor twee woningen in het behoud van een karakteristiek pand. Het karakteristieke karakter van zowel het pand als de omgeving van het pand worden daardoor niet aangetast maar juist behouden. Dat is in lijn met het provinciale beleid. 3. Kernkwaliteit Archeologie, beschermingsniveau 1 (generiek) 4. Kernkwaliteit Archeologie, beschermingsniveau 4, verwachte archeologische waarden es Voorgaande kernkwaliteiten voorzien in het behoud van de archeologische waarden die ter plaatse van het plangebied aanwezig kunnen zijn. In gebieden of terreinen waar archeologische waarden worden verwacht (verwachtingsgebieden) die van provinciaal belang zijn, stuurt de provincie op een goede uitvoering van archeologisch onderzoek, conform de gangbare, in de archeologische beroepsgroep geldende kwaliteitseisen. Om die rede is aan het bestemmingsplangebied, ondanks dat het plan geen fysieke ingrepen mogelijk maakt, een archeologische dubbelbestemming aan het plangebied toegekend. Daaraan is een onderzoeksplicht gekoppeld bij uitvoeren van graafwerkzaamheden, waarmee invulling is gegeven aan het provinciale beleid.

16

5. Kernkwaliteit aardkundige waarde, beschermingsniveau hoog In gebieden met een hoog beschermingsniveau heeft de provincie de ambitie om de context en het referentiebeeld van de aardkundige eenheid te behouden of te herstellen. In deze gebieden staat de provincie ontwikkelingen alleen toe als aardkundige kwaliteiten en kenmerken worden behouden. Op zich heeft de wijziging van recreatiewoning naar (gesplitste) woning geen gevolgen voor de aardkundige waarden. Echter kunnen op een later moment bijvoorbeeld bij de bouw van bijgebouwen, het aanleggen van vijverpartijen en wallen de karakteristieken en de overgang van dekzandrug naar grondmorenewelving aantasten. In de dubbelbestemming Waarde - Archeologie 3 zijn onder artikel 5.4 bepalingen opgenomen ter bescherming van de aardkundige waarden. De bescherming is daarmee juridisch geregeld. Conclusie Onderliggend initiatief, waarbij een karakteristieke boerderij wordt gesplitst in twee woningen, draagt bij aan de hiervoor genoemde provinciale doelstellingen en kernkwaliteiten. Het plan is kleinschalig (Drentse maat). Met dit plan blijft een karakteristiek pand behouden (authenticiteit, ‘Drenth’s, ken kwaliteit cultuur), wat bijdraagt aan behoud van zowel ruimtelijke als landschappelijk kenmerken en kwaliteiten van het Drentse landschap.

De voorziene bewoning en ondergeschikte recreatieve functie draagt tevens bij aan de levendigheid van het dorp en geeft invulling aan een specifieke woonvraag.

4.3.2 Provinciale Omgevingsverordening De Provinciale omgevingsverordening Drenthe (POV) bevat het provinciaal beleid voor de fysieke leefomgeving van de provincie. De verordening legt randvoorwaarden vast waaraan gemeenten bij ruimtelijke planontwikkeling zijn gehouden. Met de omgevingsverordening wordt de omgevingsvisie (deels) doorvertaald naar een verordening voor zover het planologische relevante aspecten betreft. In de verordening is aangegeven dat als bij een ruimtelijk plan kernkwaliteiten betrokken zijn, er dan in het ruimtelijk plan wordt uiteengezet dat met het plan wordt bijgedragen aan behoud en ontwikkeling van de bij het plan betrokken kernkwaliteiten conform de provinciale ontwikkelingsvisie. Verder komt binnen de verordening aan gemeenten een belangrijke rol toe. Inhoudelijke bepalingen zijn veelal als verantwoordingsplicht ingericht en niet normstellend. Voor gemeenten is ruimte om inhoudelijk - tot op zekere hoogte - een eigen invulling te geven, mits deugdelijk onderbouwd. De kaarten behorend bij de verordening zijn bijzonder precies. Op perceelsniveau is weergegeven of een locatie binnen een thematische begrenzing valt of niet. Het plangebied valt binnen het gebied ‘esdorpenlandschap’. Vertaling naar onderliggend plan

Het voorliggende bestemmingsplan maakt planologisch-juridisch geen nieuwe activiteiten dan wel wijziging van bestaande activiteiten mogelijk die invloed hebben op de genoemde kernkwaliteiten en thema's. Het plan is op basis van provinciaal beleid uitvoerbaar.

17

4.4 Gemeentelijk beleid 4.4.1 Structuurvisie Westerveld De structuurvisie beschrijft 'de stip aan de horizon' voor Westerveld, de ambities voor de gemeente. Het geeft daarmee richting aan de ruimtelijke ontwikkelingen. De structuurvisie vormt zowel een afwegingskader voor initiatieven van derden, als ook een inspiratiebron en uitnodiging richting bewoners, ondernemers en andere partijen uit de samenleving om initiatieven te ontplooien die bijdragen aan het bereiken van die 'stip'. De basis voor dit kader vormen de kernkwaliteiten van de gemeente (sociaal, toeristisch/landschappelijk en cultuurhistorisch). In de structuurvisie doet de gemeente uitspraken op hoofdlijnen over thema’s zoals de ruimtelijke structuur, woonaanbod en omgeving, welzijn en voorzieningen, economie en werkgelegenheid en mobiliteit. Wonen en leefbaarheid Westerveld kenmerkt zicht qua bewoning door een groot aantal dorpen en buurtschappen, waarbinnen over het algemeen sprake is van een hechte samenleving. De connecties tussen de dorpen onderling zijn minder hecht. Gesteld wordt dat Westerveld iets unieks te bieden moet hebben, wil ze inwoners van elders verleiden om in de gemeente te komen wonen. Dat unieke zit hem uiteraard in de mooie woonomgeving, vol van recreatiemogelijkheden en van mooie natuur.

Maar het zijn ook de mooie dorpen met oude panden zelf, of de boerderijen die op enig termijn beschikbaar komen, die attractief zijn voor de Westervelders zelf alsook voor nieuwe bewoners uit andere gebieden van Nederland. Kijkend naar de onderwerpen leefbaarheid, wonen en maatschappelijke voorzieningen is op dit moment het fenomeen ‘krimp’ belangrijk. Op basis van CBS-cijfers wordt in de toekomst, zoals voor veel landelijke gemeenten in Nederland, een krimpende bevolking verwacht als gevolg van ontgroening en vergrijzing. Hier kan op verschillende manieren mee worden omgegaan, namelijk: -

aanvaarden dat krimp plaats gaat vinden en zorgen dat op het gebied van wonen en (zorg)voorzieningen wordt ingespeeld op dit proces, of ontkennen en gewoon blijven functioneren zoals altijd, accepteren dat het allemaal wat minder wordt maar daar wel tegendruk in genereren, of krimp zoveel mogelijk proberen te voorkomen door zoveel mogelijk de ontgroening tegen te gaan. Maar welke gemeente wil dat nu niet?

Algemeen wordt gesteld dat de vergrijzing een redelijk autonome ontwikkeling is die al een tijd aan de gang is en waar benodigde initiatieven in bijvoorbeeld de zorg zullen ontstaan. De gemeente dient deze ontwikkelingen uiteraard te faciliteren, maar hoeft hier niet erg actief op te sturen. Momenteel kent de gemeente Westerveld al een behoorlijk ‘scheve’ bevolkingsopbouw met relatief weinig jongeren. Dit is slecht voor onder andere de leefbaarheid in de dorpen en de participatie in het verenigingsleven. Daarom zou het beleid van de gemeente erop gericht moeten zijn, zoveel mogelijk ‘eigen jeugd’ te behouden in Westerveld en waar mogelijk jongeren of jonge gezinnen naar de gemeente te trekken. Vertaling naar onderliggend plan

Onderliggend plan voorziet in de splitsing van een karakteristieke boerderij. Deze zal worden bewoond door twee gezinnen uit het westen die expliciet kiezen voor ruimte en rust die Wapse te bieden heeft. Dit brengt leefbaarheid en jonge aanwas. Het plan is daarmee in lijn met de Structuurvisie.

18

Recreatie Initiatieven vanuit de markt die een bijdrage leveren aan de toeristisch-recreatieve sector (zowel dagals verblijfsrecreatie) in Westerveld worden onder voorwaarden gefaciliteerd. Onderscheid wordt daarbij gemaakt tussen het buitengebied en de kernen. In het buitengebied geldt: -

-

-

nieuwvestiging van reguliere kampeerterreinen is mogelijk onder voorwaarden die aansluiten bij provinciaal beleid. Er wordt gekeken naar de economische effecten van de nieuwe locatie en de directe omgeving. Ook wordt de ontwikkeling geplaatst in de beoogde ontwikkelingsrichting van het ontwikkelingsgebied; binnen het ontwikkelingsgebied 'Natuur en Recreatie' zijn recreatieve ontwikkelingen alleen aan de randen mogelijk. De nieuwe ontwikkeling mag niet ten koste gaan van bestaande functies zoals natuur en bedrijvigheid; nieuwvestiging van verblijfsrecreatie/bungalowterreinen wordt niet uitgesloten. Het accent ligt echter op de bestaande bedrijven; de gemeente Westerveld staat bed & breakfastvoorzieningen toe in bestaande bebouwing in het buitengebied; verbreding van de agrarische bedrijvigheid met niet-agrarische bedrijvigheid is mogelijk waaronder kleinschalig kamperen.

Vertaling naar onderliggend plan

Onderliggend plan voorziet in het benutten van een deel van een bestaande schuur voor verblijfsrecreatieve doeleinden. Ook in de huidige situatie is op het terrein sprake van verblijfsrecreatie. Het plan is daarmee in lijn met de structuurvisie.

4.4.2 Woonvisie 2017 - 2025 De gemeente streeft er naar dat Westerveld anno 2025 een landelijke, hechte en groene gemeente is met open, warme dorpsgemeenschappen en allerlei voorzieningen waar het goed wonen is voor jong en oud. Waar ook jonge gezinnen en senioren uit de steden in de regio of verder weg hun plek hebben gevonden. Expliciet wordt in het beleid benoemd dat er woonruimte moet zijn voor zowel jongen gezinnen als voor ouderen. Doelstelling daarbij is dat ouderen langer zelfstandig kunnen blijven wonen. De gemeente streeft daarbij naar een duurzaming van de bestaande woningvoorraad. Vertaling naar onderliggend plan

Onderliggend plan voorziet in de splitsing van een bestaande boerderij, waardoor er twee gezinnen kunnen wonen. Dit betreft een duurzame vorm van het behoud van (woon)bebouwing waarbij zowel een jong gezin als ouderen letterlijk onder één dak wonen. Dit sluit aan op de gemeentelijke woonvisie.

4.4.3 Welstand In 2010 heeft de gemeente Westerveld de herziening van de welstandsnota vastgesteld. Deze welstandsnota wil duidelijk maken welk welstandsniveau in de verschillende gebieden in de gemeente wordt gevoerd en welke criteria er gelden bij het beoordelen van de bouwplannen door de welstandscommissie. De Woningwet noemt een gemeentelijke welstandsnota een voorwaarde om bouwplannen op redelijke eisen van welstand te laten toetsen. De nota biedt het inhoudelijke kader voor het overleg met de betrokkenen en de uiteindelijke advisering.

19

Aangezien voorliggend plan in hoofdzaak een wijziging van het huidige gebruik van een pand betreft en niet voorziet in het realiseren van grootschalige bouwkundige objecten, is het bestemmingsplan niet in strijd met de welstandsnota.

4.4.4 Hergebruik karakteristieke panden Het is bekend dat het in stand houden van grote karakteristieke boerderijen veel inspanning en kapitaal vraagt. De nieuwere bestemmingsplannen (o.a. Havelte en Buitengebied) heeft de gemeente Westerveld voor dergelijke panden een specifieke woonbestemming, namelijk de bestemming ‘Wonen - Voormalige boerderijpand’, opgenomen. Deze bestemming beschermt de karakteristieke hoofdvorm van de boerderij. Om dit behoud te stimuleren en verloedering tegen te gaan is er voor de grote boerderijen, met een minimale oppervlakte van 200 m², een regeling tot woningsplitsing opgenomen in de nieuwere bestemmingsplannen in de vorm van een wijzigingsbevoegdheid. Hiermee is enerzijds sprake van zorgvuldig en zuinig ruimtegebruik en wordt anderzijds voorkomen dat de bebouwing leeg komt te staan, verloederd en afbreuk doet aan de ter plaatse voorkomende landschapswaarden. Onderliggend plan sluit aan op bovenstaande bestemmingsregeling.

4.5 Conclusie In voorgaande paragrafen is onderliggend initiatief getoetst aan relevant ruimtelijk beleid. Hieruit komt naar voren dat het plan in lijn is met dit beleid.

20

5. Toets aan ruimtelijke en milieukundige aspecten 5.1 Algemeen Artikel 3.1.6 van het Besluit ruimtelijke ordening bepaalt dat moet worden ingegaan op de uitvoerbaarheid van het plan. In dat kader dient te kunnen worden aangetoond dat de wijziging van het bestemmingsplan niet in strijd is met een goede ruimtelijke ordening. Daarbij wordt onder meer het toekomstige gebruik afgezet tegen ruimtelijke en milieukundige omstandigheden ter plaatse en in de omgeving. In het volgende hoofdstuk vindt deze toets plaats voor aspecten die voor onderliggend initiatief relevant zijn.

5.2 Archeologie en cultuurhistorie 5.2.1 Archeologie Beleidskader In de Erfgoedwet stellen Rijk en provincie dat in het ruimtelijk beleid zorgvuldig met het archeologische erfgoed moet worden omgegaan. Voor gebieden waar archeologische waarden voorkomen of waar reële verwachtingen bestaan dat ter plaatse archeologische waarden aanwezig zijn, dient voorafgaand aan bodemingrepen archeologisch onderzoek te worden uitgevoerd. De uitkomsten van het archeologisch onderzoek dienen vervolgens volwaardig in de belangenafweging te worden betrokken. Daarnaast dient aangetoond te worden dat het voorziene plan geen afbreuk doet aan bestaande cultuurhistorische waarden. Analyse Op de archeologische beleidskaart is het plan aangewezen als een gebied met hoge archeologische verwachting. Zie onderstaande uitsnede.

Uitsnede archeologische beleidskaart. Het plan voorziet slechts in het wijzigen van de gebruiksmogelijkheden van bestaande bebouwing. Ten behoeve van het plan wordt de grond niet geroerd. Het plan heeft zodoende geen invloed op eventuele archeologische waarden die ter plaatse aanwezig zijn.

21

5.2.2 Monumentenzorg In de toelichting van ruimtelijke plannen moet naast een toets aan archeologie ook een beschrijving worden opgenomen van de wijze waarop met de in het gebied aanwezige cultuurhistorische waarden en/of monumenten rekening is gehouden. Analyse Bebouwing Het plangebied maakt geen onderdeel uit van een beschermd stadsgezicht en het betreft geen monument. Wel is het pand karakteristiek. De karakteristieke waarden van het pand worden ten gevolge van het functioneel splitsen van de woning niet aangetast. Met het plan wordt voorkomen dat het pand leeg komt te staan en wellicht in verval raakt. Derhalve draagt de voorziene woonfunctie bij aan het behoud van het pand en de bijbehorende karakteristieke waarden. Landschap De gemeente Westerveld kent 31 verschillende landschapstypen, variërend van de essen en bouwlandkampen tot diverse beekdal- en heideontginningslandschappen. Kaartbijlage 1 geeft een vlakdekkend beeld van deze landschapstypen. In het rapport Tussen Havelterberg en Lheebroek: een cultuurhistorische waardenkaart van de gemeente Westerveld worden de kenmerken van deze landschapstypen nader omschreven.

Daarnaast is een groot aantal cultuurhistorisch waardevolle elementen in beeld gebracht, variërend van historische wegen en waterlopen tot strubbenbossen, monumentale gebouwen, structuren die verband houden met de Drentse Hoofdvaart, markegrenzen en sporen van de Tweede Wereldoorlog. Op de volgende afbeelding is de ligging van het plangebied weergegeven op de cultuurhistorische waardenkaart van de gemeente Westerveld.

Op deze afbeelding is zichtbaar dat het plangebied is gelegen op een es, aan een historische weg uit 1832. Het voorziene plan doet geen afbreuk aan deze beide elementen omdat het plan voorziet in een 22

wijziging van het gebruik van een bestaand pand. De histrisceh es wordt hierdoor niet aangetast, zie ook voorgaande paragraaf. Ook doet het plan geen afbreuk aan de loop van de bestaande historische weg. Conclusie De aspecten archeologie en cultuurhistorie vormen geen belemmering voor de uitvoering van onderliggend initiatief.

5.3 Flora en fauna Beleidskader In ruimtelijke plannen moet worden aangetoond hoe de ontwikkelingen die hierin mogelijk worden gemaakt zich verhouden met de wet- en regelgeving op het gebied van gebieds- en soortenbescherming. Sinds 1 januari 2017 is de bescherming van gebieden, soorten en houtopstanden geregeld in de Wet natuurbescherming. Op het gebied van gebiedsbescherming regelt de wet de bescherming van zes verschillende soorten natuurgebieden: het natuurnetwerk Nederland, bijzondere provinciale natuurgebieden, bijzondere provinciale landschappen, nationale parken, bijzondere nationale natuurgebieden en Natura 2000-gebieden. Bij activiteiten of ontwikkelingen die kunnen leiden tot negatieve effecten op instandhoudingsdoelen voor een van deze gebieden moet een vergunning worden aangevraagd. Analyse Het plan voorziet slechts in het wijzigen van de gebruiksmogelijkheden van bestaande bebouwing. Dit heeft geen significante effecten op beschermde planten en dieren in het kader van soortenbescherming. In het kader van de Wet natuurbescherming, onderdeel Natura 2000, dient vooraf zekerheid te zijn verkregen dat er geen sprake is van negatieve effecten op Natura 2000-gebieden. Daarom is beoordeeld of als gevolg van het plan sprake is van (toename van) stikstofdepositie op Natura 2000gebieden.

De resultaten van het uitgevoerde onderzoek zijn in het rapport dat als bijlage 1 van deze toelichting is opgenomen, weergegeven. In het onderzoek is onderscheid gemaakt tussen de aanlegfase en de gebruiksfase van het project. Het beoogde plan heeft, op basis van de gehanteerde uitgangspunten, zowel in de aanleg- als gebruiksfase, geen stikstofdepositie boven de 0,00 mol/ha/jr. Significant negatieve effecten op het Natura 2000gebied Drents Friese Wold & Leggelderveld als gevolg van stikstofdepositie kunnen zodoende op voorhand worden uitgesloten. Het voorliggende plan kan in het kader van de Wet natuurbescherming doorgang vinden. Conclusie Het plan is vanuit het aspect ecologie uitvoerbaar.

5.4 Bodem Beleidskader Bij de ontwikkeling van een ruimtelijk plan en/of bestemmingsplan dient rekening te worden gehouden met de bodemkwaliteit ter plaatse. De reden hiervoor is dat eventueel aanwezige

23

bodemverontreiniging van groot belang kan zijn voor de keuze van bepaalde bestemmingen en/of voor de uitvoerbaarheid van een bestemmingsplan. Voor een bestemming zoals wonen, gelden andere normen dan voor bijvoorbeeld de bestemming bedrijven. Uitgangspunt is dat de bodemkwaliteit als gevolg van aanwezige bodemverontreiniging geen onaanvaardbaar risico oplevert voor de gebruikers van de bodem. Bovendien mag de bodemkwaliteit niet verslechteren door grondverzet (bijvoorbeeld graafwerkzaamheden). Dit is het zogenaamde stand still-beginsel. Analyse Het plan voorziet in het bestemmen van de locatie ten behoeve van wonen. Daarnaast blijft de recreatieve functie gedeeltelijk in stand. De milieuhygiënische gesteldheid van de bodem dient afgestemd te zijn op het voorziene gebruik. In de oorspronkelijke situatie was sprake van bewoning in de vorm van een bedrijfswoning en tevens had de locatie een recreatieve bestemming. Dit betreft bestemmingen en gebruik die overeenkomstig het voorziene gebruik zijn. Er kan daarom redelijkerwijs vanuit worden gegaan dat de bodemkwaliteit geschikt is voor het voorziene gebruik. Conclusie Het plan is op basis van het aspect bodemkwaliteit uitvoerbaar.

5.5 Geluid Beleidskader Geluidsoverlast kan worden veroorzaakt door industrielawaai, railverkeerslawaai, wegverkeerslawaai en luchtverkeerslawaai. De Wet geluidhinder en de Luchtvaartwet kennen grenswaarden voor geluid. Bepaalde geluidgevoelige objecten mogen alleen worden toegelaten als zij geen ontoelaatbare geluidsbelasting ondervinden. Daartoe moeten op grond van artikel 3.3.1 Besluit ruimtelijke ordening zones in het bestemmingsplan worden opgenomen rond geluidbronnen. Het bestemmingsplan moet de ligging en de afmetingen van woningen en andere geluidsgevoelige gebouwen en van geluidsgevoelige terreinen gelegen binnen de zone van een weg, spoorweg of industrieterrein als bedoeld in de Wet geluidhinder aangeven. Als een bepaalde bestemming en/of een bepaalde geluidsbron niet in de Wet geluidhinder of Luchtvaartwet is geregeld, moet in het kader van de goede ruimtelijke ordening toch een akoestische afweging gemaakt worden. De Wet geluidhinder geeft mogelijkheden om een hogere waarde vast te stellen voor wegverkeer, railverkeer en industrielawaai. Analyse Het plangebied ligt binnen de bestaande kom van Wapse. Ter plaatse van het plangebied geldt een 30 km/uur-regime. Conform de Wet geluidhinder hebben deze wegen geen geluidzone. Wegen met een snelheidsregime van 30 km/uur veroorzaken meestal geen geluidbelastingen boven de voorkeurswaarde.

Dat kan wel voorkomen bij een klinkerweg of/of in combinatie met een weg met relatief veel verkeer. In onderliggende situatie is wel sprake van een klinkweg, maar geen sprake van een grote hoeveelheid verkeer. Derhalve is voldoende aannemelijk dat de voorkeursgrenswaarde van het plan niet wordt overschreden. Daarbij speelt dat overige woningen aan de Rollestraat op dezelfde afstand van de weg liggen.

24

Conclusie Het plan is op basis van het aspect akoestiek uitvoerbaar.

5.6 Water Beleidskader Sinds 1 november 2003 is voor alle ruimtelijke plannen de watertoets verplicht. Het doel van de watertoets is waterbelangen evenwichtig mee te nemen in het planvormingsproces van Rijk, Provincies en gemeenten. Hiermee wordt een veilig, gezond en duurzaam watersysteem nagestreefd. De toets omvat het gehele proces van vroegtijdig informeren, adviseren, afwegen en uiteindelijk beoordelen van de in ruimtelijke plannen voorkomende waterhuishoudkundige aspecten. In het kader van onderliggend initiatief heeft een digitale watertoets plaatsgevonden (zie bijlage 1). Het plan betreft alleen een functieverandering van bestaande bebouwing en heeft geen invloed op de waterhuishouding. Er is geen sprake van (grond) wateroverlast in de omgeving van het plan. Er is geen waterschapsbelang. Conclusie Het plan is op basis van het aspect water uitvoerbaar.

5.7 Bedrijven en milieuzonering Kader In het kader van een goede ruimtelijke ordening moet worden beoordeeld of bedrijven in de omgeving worden belemmerd door de ontwikkeling en of ter plaatse van gevoelige functies, zoals woningen, sprake is van een aanvaardbaar woon- en leefklimaat. Voor de beoordeling is gebruik gemaakt van de Handreiking Bedrijven en milieuzonering (VNG, editie 2009). Per milieucategorie geldt een minimaal gewenste afstand, de richtafstand. Deze richtafstand geldt tussen enerzijds de grens van de bestemming die bedrijven (of andere milieubelastende functies) toelaat en anderzijds als uiterste situering van de gevel van een woning die volgens het bestemmingsplan of via vergunning vrij bouwen mogelijk is. De in de handreiking opgenomen afstanden zijn indicatief en kunnen per gebiedstype, waarin de ontwikkeling zal plaatsvinden, verschillen. Hierbij is het uitgangspunt dat deze afstanden gemotiveerd worden toegepast. Wanneer het plangebied en omgeving getypeerd kunnen worden als 'gemengd gebied' bedragen de hindercontouren minder. De VNG-publicatie omschrijft een gemengd gebied als: ‘Een gemengd gebied is een gebied met een matige tot sterke functiemenging. Direct naast woningen komen andere functies voor zoals winkels horeca en kleine bedrijven.’ Analyse Het plan betreft het splitsen van een bestaande recreatieve-woonboerderij in twee wooneenheden.

Tevens wordt een recreatieappartement mogelijk gemaakt binnen bestaande bebouwing. Binnen het plan worden milieu-gevoelige functies mogelijk gemaakt. In de vorige situatie was hier ook sprake van, omdat destijds ook gerecreëerd werd op het terrein en er sprake was van een bedrijfswoning. Feitelijk verandert hierdoor niets aan de impact van de omgeving op het plangebied en andersom. Ook verhouden een woonfunctie en een recreatieve functie in een (vrijstaand) bijgebouw zich tot elkaar.

25

Conclusie Op basis van bovenstaande kan redelijkerwijs geconcludeerd worden dat het plan op basis van het aspect ‘bedrijven en milieuzonering’ uitvoerbaar is.

5.8 Externe veiligheid Kader Externe veiligheid is een beleidsveld dat is gericht op het beheersen van risico's die ontstaan voor de omgeving bij de productie, de opslag, de verlading, het gebruik en het transport van gevaarlijke stoffen. Bij nieuwe ontwikkelingen moet worden voldaan aan strikte risicogrenzen. Een en ander brengt met zich mee dat nieuwe ruimtelijke ontwikkelingen moeten worden getoetst aan wet- en regelgeving op het gebied van externe veiligheid. Concreet gaat het om risicovolle bedrijven, vervoer gevaarlijke stoffen per weg, spoor en water en transport gevaarlijke stoffen via buisleidingen. Op de diverse aspecten van externe veiligheid is afzonderlijke wetgeving van toepassing. Voor risicovolle bedrijven gelden onder meer: -

het Besluit externe veiligheid inrichtingen (Bevi); de Regeling externe veiligheid inrichtingen (Revi); het Registratiebesluit externe veiligheid; het Besluit risico's zware ongevallen 2015 (Brzo 2015); het Vuurwerkbesluit.

Voor vervoer van gevaarlijke stoffen geldt de 'Wet Basisnet vervoer gevaarlijke stoffen' (Wet Basisnet). Dat vervoer gaat over water, spoor, wegen of door de lucht. De regels van het Basisnet voor ruimtelijke ordening zijn vastgelegd in: -

het Besluit externe veiligheid transportroutes (Bevt); de Regeling basisnet; de (aanpassing) Regeling Bouwbesluit (veiligheidszone en plasbrandaandachtsgebied). Het vervoer van gevaarlijke stoffen per buisleiding is geregeld in het Besluit externe veiligheid buisleidingen (Bevb).

Het doel van wetgeving op het gebied van externe veiligheid is risico's waaraan burgers in hun leefomgeving worden blootgesteld vanwege risicovolle inrichtingen en activiteiten tot een aanvaardbaar minimum te beperken. Het is noodzakelijk inzicht te hebben in de kwetsbare en beperkt kwetsbare objecten en het plaatsgebonden en het groepsrisico. Analyse In het kader van onderliggend plan is de risicokaart geraadpleegd. In de directe omgeving van het plangebied bevinden zich geen bedrijven, instellingen of transportleidingen die kunnen zorgen voor een veiligheidsrisico. Conclusie Het plan is op basis van het aspect externe veiligheid uitvoerbaar.

5.9 Luchtkwaliteit Beleidskader Met betrekking tot de luchtkwaliteit moet rekening worden gehouden met het gestelde in de Wet milieubeheer (Wm), hoofdstuk 5, titel 5.2 Luchtkwaliteitseisen en de bijbehorende bijlagen. In deze 26

wet en de daarop gebaseerde regelingen - Besluit NIBM (luchtkwaliteitseisen) en Regeling NIBM (luchtkwaliteitseisen) - is getalsmatig vastgelegd dat bepaalde projecten 'niet in betekenende mate' (NIBM) bijdragen aan de luchtverontreiniging. Het begrip 'niet in betekenende mate' is gedefinieerd als 3% van de grenswaarde voor stikstof (NO2), fijnstof (PM10) en zeer fijn stof (PM²,5) In de Regeling NIBM is een lijst met categorieën van gevallen (inrichtingen, kantoor- en woningbouwlocaties) opgenomen die niet in betekenende mate bijdragen aan de luchtverontreiniging. Deze gevallen kunnen zonder toetsing aan de grenswaarden voor het aspect luchtkwaliteit uitgevoerd worden. Luchtkwaliteitseisen vormen onder de Wet milieubeheer geen belemmering voor ruimtelijke ontwikkeling als: -

er geen sprake is van een feitelijke of dreigende overschrijding van een grenswaarde; een project, al dan niet per saldo, niet tot een verslechtering van de luchtkwaliteit leidt; een project is opgenomen in een regionaal programma van maatregelen of in het NSL; een project ‘niet in betekenende mate’ bijdraagt aan de luchtverontreiniging.

Analyse Het plan betreft het splitsen van een bestaande recreatieve-woonboerderij in twee wooneenheden. Tevens wordt een recreatieappartement mogelijk gemaakt binnen bestaande bebouwing. Het betreft hier een plan categorie 3A.2 overeenkomstig bijlage 3a van de Regeling niet in betekenende mate bijdragen (milieukwaliteitseisen). Per ontsluitingsweg worden minder dan 1500 woningen en/of minder dan 100.000 m² bvo kantoor gerealiseerd. Volgens bijlage 3B van de Regeling draagt het plan hierdoor ‘niet in betekenende mate’ bij. Er hoeft daarom niet getoetst te worden aan de grenswaarden voor stikstofdioxide en fijn stof PM10/PM²,5. Conclusie Het plan draagt niet in betekenende mate bij aan de luchtverontreiniging. Het project is op basis van het aspect luchtkwaliteit uitvoerbaar.