TOE Havelte, partiele herziening Dorpsstraat 14-16 (09-04-2024)

Bestemmingsplan

Dorpsstraat 14-16

April 2024

Vastgesteld

Bestemmingsplan ‘Dorpsstraat 14-16’ Vastgesteld

Bestemmingsplan Dorpsstraat 14-16

Plan: Plantype: IMRO-nummer: Status: Datum:

Dorpsstraat 14-16 Bestemmingsplan NL.IMRO.1701.564PHZDorpstr1416-0002 Vastgesteld April 2024

BJZ.nu Ruimtelijke plannen en advies

1

Bestemmingsplan ‘Dorpsstraat 14-16’ Vastgesteld

TOELICHTING

BJZ.nu Ruimtelijke plannen en advies

2

Bestemmingsplan ‘Dorpsstraat 14-16’ Vastgesteld

INHOUDSOPGAVE HOOFDSTUK 1 INLEIDING ................................................................................... 5 1.1 1.2 1.3 1.4 1.5

AANLEIDING ............................................................................................................................................... 5 LIGGING VAN HET PLANGEBIED ....................................................................................................................... 5 DE BIJ HET PLAN BEHORENDE STUKKEN ............................................................................................................. 6 HUIDIGE PLANOLOGISCHE REGIEM ................................................................................................................... 6 LEESWIJZER ................................................................................................................................................ 8

HOOFDSTUK 2 HUIDIGE SITUATIE ......................................................................... 9 2.1 2.2

HAVELTE .................................................................................................................................................... 9 BESCHRIJVING PLANGEBIED EN OMGEVING ........................................................................................................ 9

HOOFDSTUK 3 PLANBESCHRIJVING ..................................................................... 11 3.1 3.2

RUIMTELIJKE ONTWIKKELING ........................................................................................................................ 11 VERKEER EN PARKEREN ............................................................................................................................... 12

HOOFDSTUK 4 BELEIDSKADER ........................................................................... 17 4.1 4.2 4.3

RIJKSBELEID .............................................................................................................................................. 17 PROVINCIAAL BELEID .................................................................................................................................. 20 GEMEENTELIJK BELEID................................................................................................................................. 24

HOOFDSTUK 5 MILIEU- EN OMGEVINGSASPECTEN .................................................. 27 5.1 5.2 5.3 5.4 5.5 5.6 5.7 5.8 5.9 5.10

GELUID (WET GELUIDHINDER) ...................................................................................................................... 27 BODEMKWALITEIT ...................................................................................................................................... 28 LUCHTKWALITEIT ....................................................................................................................................... 28 EXTERNE VEILIGHEID ................................................................................................................................... 29 MILIEUZONERING ...................................................................................................................................... 31 GEUR ...................................................................................................................................................... 36 ECOLOGIE................................................................................................................................................. 37 ARCHEOLOGIE & CULTUURHISTORIE .............................................................................................................. 38 BESLUIT MILIEUEFFECTRAPPORTAGE ..............................................................................................................

39 WATERASPECTEN....................................................................................................................................... 41

HOOFDSTUK 6 JURIDISCHE ASPECTEN EN PLANVERANTWOORDING .............................. 43 6.1 6.2 6.3

INLEIDING................................................................................................................................................. 43 OPZET VAN DE REGELS ................................................................................................................................ 43 VERANTWOORDING VAN DE REGELS............................................................................................................... 45

HOOFDSTUK 7 ECONOMISCHE UITVOERBAARHEID .................................................. 48 HOOFDSTUK 8 VOOROVERLEG & INSPRAAK .......................................................... 49 8.1 8.2

VOOROVERLEG .......................................................................................................................................... 49 INSPRAAK EN ZIENSWIJZEN ........................................................................................................................... 49

BIJLAGEN BIJ DE TOELICHTING ............................................................................... 51 BIJLAGE 1 BIJLAGE 2 BIJLAGE 3 BIJLAGE 4

VERKEERSKUNDIGE ADVISERING PARKEERBEHOEFTE .................................................................................. 51 AKOESTISCH ONDERZOEK ..................................................................................................................... 52 WATERTOETSRESULTAAT ..................................................................................................................... 53 ZIENSWIJZENNOTA ............................................................................................................................. 54

BJZ.nu Ruimtelijke plannen en advies

3

Bestemmingsplan ‘Dorpsstraat 14-16’ Vastgesteld

BJZ.nu Ruimtelijke plannen en advies

4

Bestemmingsplan ‘Dorpsstraat 14-16’ Vastgesteld

HOOFDSTUK 1 1.1

INLEIDING

Aanleiding

Het voorliggend bestemmingsplan heeft betrekking op de percelen Dorpsstraat 14 en 16 te Havelte, gemeente Westerveld. Aan de Dorpsstraat 14 en 16 zijn respectievelijk een voormalige manege (incl. bedrijfswoning) en een hotel-restaurant aanwezig. Ter plaatse van het perceel Dorpsstraat 14 is een monumentale boerderij (bedrijfswoning) en een karakteristieke bijhorende schuur gesitueerd. Het betreffende perceel aan de Dorpsstraat 14 heeft zijn functie als manege verloren. Om verval van de karakteristieke en monumentale bebouwing aan de Dorpsstraat 14 te voorkomen is gezocht naar een nieuwe, passende en duurzame vervolgfunctie. Het voornemen is om de monumentale boerderij in gebruik te nemen als reguliere woonboerderij, waarbij inpandig één recreatieappartement wordt gerealiseerd. De bestaande karakteristieke schuur is reeds herbouwd. Vanwege de slechte staat hiervan en het instorten van het grootste deel van het dak, is besloten om de schuur te herbouwen met behoud van de originele kenmerken. Deze schuur zal dienen als bijgebouw bij de monumentale boerderij. Daarnaast voorziet het voorliggende bestemmingsplan in de vergroting van het aanwezige bestemmingsvlak behorend bij de horecabestemming aan de Dorpsstraat 16. Aanleiding hiervoor is dat het huidige bestemmingsvlak te beperkend is voor het aanwezige terras achter het restaurant.

Tevens is het terras overdekt doormiddel van een tent. Het is gewenst om de juridisch-planologische situatie in overeenstemming te brengen met de feitelijke situatie. Verder bestaat het voornemen om aan de achterzijde van het huidige hotel-restaurant een kelder te realiseren. Het gaat hierbij om een oppervlakte van circa 100 m2. Het is de wens om de kelder primair in gebruik te nemen als wijnkelder/opslag. Omdat de voorgenomen ontwikkeling niet in overeenstemming is met het geldend bestemmingsplan ‘Bestemmingsplan Havelte’ van de gemeente Westerveld, dient het bestemmingsplan partieel te worden herzien. Voorliggend bestemmingsplan voorziet hierin. In dit bestemmingsplan wordt aangetoond dat de voorgenomen ontwikkeling in overeenstemming is met een goede ruimtelijke ordening.

1.2

Ligging van het plangebied

Het plangebied ligt aan de Dorpsstraat 14-16 aan de zuidzijde van de kern Havelte. Het plangebied is kadastraal bekend als gemeente Havelte, sectie I, nummers 2620 en gedeeltelijk 3106. Op onderstaande afbeeldingen wordt de ligging van het plangebied ten opzichte van de kern Havelte en directe omgeving weergegeven. Voor de exacte begrenzing van het plangebied wordt verwezen naar de verbeelding.

BJZ.nu Ruimtelijke plannen en advies

5

Bestemmingsplan ‘Dorpsstraat 14-16’ Vastgesteld

Afbeelding 1.1

1.3

Ligging van het plangebied ten opzichte van de kern Havelte en directe omgeving (Bron: PDOK)

De bij het plan behorende stukken

Het bestemmingsplan ‘Dorpsstraat 14-16’ bestaat uit de volgende stukken: • •

verbeelding (tek.nr. NL.IMRO.1701.564PHZDorpstr1416-0002) en een renvooi; regels en bijhorende bijlagen.

Op de verbeelding is de bestemming van de in het plan begrepen gronden weergegeven. In de regels zijn bepalingen opgenomen om de uitgangspunten van het plan zeker te stellen. Het plan gaat vergezeld van een toelichting. De toelichting geeft een duidelijk beeld van het bestemmingsplan en van de daaraan ten grondslag liggende gedachten maar maakt geen deel uit van het juridisch bindende deel van het bestemmingsplan.

1.4

Huidige planologische regiem

1.4.1

Algemeen

Het plangebied ligt binnen de begrenzing van het bestemmingsplan ‘Bestemmingsplan Havelte’. Dit bestemmingsplan is op 27 juni 2017 vastgesteld door de gemeenteraad van Westerveld. In afbeelding 1.2 is een uitsnede van de verbeelding opgenomen. Het plangebied is indicatief met de rode contour aangegeven.

BJZ.nu Ruimtelijke plannen en advies

6

Bestemmingsplan ‘Dorpsstraat 14-16’ Vastgesteld

Afbeelding 1.2

1.4.2

Uitsnede verbeelding geldend bestemmingsplan (Bron: ruimtelijkeplannen.nl)

Bestemmingen en aanduidingen

De gronden binnen het plangebied hebben de bestemmingen ‘Sport – Manege’, ‘Horeca’, ‘Agrarisch met waarden – Landschap’ en ‘Tuin’. Daarnaast gelden ter plaatse de dubbelbestemmingen ‘Waarde – Archeologie 2’ en ‘Waarde – Beschermd dorpsgezicht’. Hieronder wordt kort op de geldende (dubbel)bestemmingen ingegaan. Sport – Manege De gronden ter plaatse van het perceel Dorpsstraat 14 zijn voorzien van de bestemming ‘Sport – Manege’. Binnen deze bestemming zijn in voorliggend geval twee bouwvlakken opgenomen, één voor de boerderij en één voor de bijhorende schuur. Ter plaatse van de boerderij gelden teven de bouwaanduidingen ‘karakteristiek’ en ‘specifieke bouwaanduiding – monument’. Ter plaatse van de bijhorende schuur geldt alleen de bouwaanduiding ‘karakteristiek’. De voor ‘Sport – Manege’ aangewezen gronden zijn hoofdzakelijk bestemd voor recreatieve beoefening van de paardensport, ondergeschikte horeca en de instandhouding en/of herstel van de cultuurhistorische en/of architectonische waarden ter plaatse van de aanduiding ‘specifieke bouwaanduiding – monument’. Per bestemmingsvlak is niet meer dan één bedrijfswoning toegestaan. Hoofdgebouwen mogen uitsluitend binnen het bouwvlak worden gebouwd. Waarbij ter plaatse van de bouwaanduiding ‘karakteristiek’ de bestaande oppervlakte, goothoogte en bouwhoogte gehandhaafd dient te worden.

Bij gevelopeningen ter grootte van 0,5 m2 en meer dient de hoogte van de gevelopeningen groter te zijn dan de breedte van de gevelopeningen. Horeca De gronden ter plaatse van het perceel Dorpsstraat 16 zijn voorzien van de bestemming ‘Horeca’. Binnen dit bestemmingsvlak is één bouwvlak aanwezig. De voor ‘Horeca’ aangewezen gronden zijn hoofdzakelijk bestemd voor horeca(bedrijven), waaronder een hotel-restaurant. Hoofdgebouwen dienen binnen een bouwvlak te worden gebouwd. Aanbouwen, uitbouwen en bijgebouwen zijn uitsluitend toegestaan in een bouwvlak of ter plaatse van de aanduiding ‘bijgebouwen’ (aanduiding ‘bijgebouwen’ is niet opgenomen ter plaatse van het plangebied).

BJZ.nu Ruimtelijke plannen en advies

7

Bestemmingsplan ‘Dorpsstraat 14-16’ Vastgesteld Agrarisch met waarden – Landschap De voor ‘Agrarisch met waarden – Landschap’ aangewezen gronden zijn onder ander bestemd voor de uitoefening van een agrarisch bedrijf en het weiden van vee. Gebouwen mogen uitsluitend worden gebouwd ter plaatse van de aanduiding 'specifieke vorm van agrarisch met waarden - schuur'. Deze aanduiding is niet opgenomen ter plaatse van het plangebied. Tuin De voor ‘Tuin’ aangewezen gronden zijn bestemd voor tuin en erf behorende bij de op de aangrenzende gronden gelegen gebouwen, parkeerstroken en de daarbij behorende bouwwerken, geen gebouwen zijnde, paden, erfontsluitingen en verhardingen. Waarde – Archeologie 2 De voor 'Waarde – Archeologie 2' aangewezen gronden zijn, behalve voor de andere daar voorkomende bestemming(en), mede bestemd voor het behoud van de archeologische waarden. Waarde – Beschermd dorpsgezicht De voor 'Waarde - Beschermd dorpsgezicht' aangewezen gronden zijn, behalve voor de andere daar voorkomende bestemming(en), mede bestemd voor het behoud, het herstel en de uitbouw van de cultuurhistorische en ruimtelijke waarden van de als beschermd dorpsgezicht aangewezen gebieden 'Havelte' en 'Havelte kerksituatie' en de daarbinnen aanwezige bebouwing. 1.4.3

Strijdigheid

De voorgenomen ontwikkeling is niet geheel in overeenstemming met het geldende bestemmingsplan. Zo is het op basis van het geldende bestemmingsplan niet toegestaan om de boerderij ter plaatse van de Dorpsstraat 14 in gebruik te nemen als reguliere woning met inpandig één recreatieappartement. Verder is de beoogde verruiming van het bestemmingsvlak behorend bij de bestemming ‘Horeca’ en het realiseren van een (wijn)kelder op de beoogde locatie ter plaatse van de Dorpstraat 16 niet in overeenstemming met het geldende bestemmingsplan. Ten aanzien van het realiseren van het beoogde recreatieappartement in de boerderij aan de Dorpsstraat 14 wordt opgemerkt dat in het “Bestemmingsplan Havelte” binnen de bestemming ‘Wonen – Voormalige boerderijpanden’ (Artikel 29) hiertoe een afwijkingsbevoegdheid is opgenomen. Aan de toepassing van deze afwijkingsbevoegdheid zijn een aantal voorwaarden gesteld. Omdat in het voorliggende bestemmingsplan het perceel aan de Dorpsstraat 14 wordt voorzien van de bestemming ‘Wonen – Voormalige boerderijpanden’ zal worden getoetst aan de voorwaarden behorend bij de afwijkingsbevoegdheid (zie paragraaf 4.3.2). Opgemerkt wordt dat het beoogde inpandige recreatieappartement in het voorliggende bestemmingsplan bij recht zal worden toegestaan.

Voorliggend bestemmingsplan voorziet in een adequaat juridisch-planologisch kader voor de voorgenomen ontwikkeling en toont aan dat de in dit bestemmingsplan besloten ontwikkeling in overeenstemming is met ‘een goede ruimtelijke ordening’.

1.5

Leeswijzer

Na deze inleiding wordt in hoofdstuk 2 ingegaan op de kern Havelte en wordt tevens een beschrijving van de huidige situatie in het plangebied gegeven. Hoofdstuk 3 bevat de planbeschrijving. In hoofdstuk 4 wordt ingegaan op het beleidskader. Hierin wordt het beleid van het Rijk, provincie Drenthe en de gemeente Westerveld beschreven. In hoofdstuk 5 passeren alle relevante milieu- en omgevingsaspecten de revue. In de hoofdstukken 6 en 7 wordt respectievelijk ingegaan op de juridische aspecten/planverantwoording en de economische uitvoerbaarheid van het project. Hoofdstuk 8 gaat in op vooroverleg en de inspraak.

BJZ.nu Ruimtelijke plannen en advies

8

Bestemmingsplan ‘Dorpsstraat 14-16’ Vastgesteld

HOOFDSTUK 2 2.1

HUIDIGE SITUATIE

Havelte

Het dorp Havelte is een brinkdorp, waarbij de stedenbouwkundige structuur in belangrijke mate wordt bepaald door een aantal - ook historisch gezien - belangrijke wegen waarlangs de veelal vrijstaande bebouwing is geplaatst. Deze meest belangrijke wegen zijn de Egginklaan / Eursingerkerkweg, de Havelterschapendrift, de Binnenesweg, de Dorpsstraat en de Kerklaan. Ten zuiden van de kern (daar waar het plangebied is gelegen) ligt het beschermde dorpsgezicht 'Havelte, dorp Oud’. De ruimtelijke structuur van dit beschermde dorpsgezicht wordt voornamelijk bepaald door de bebouwingsgroep langs de Dorpsstraat en rond de aansluiting Dorpsstraat - Raadhuislaan en splitsing Dorpsstraat / Boskampsbrugweg. Daarnaast spelen de oude wegen met de daartussen gelegen groene ruimten - gevormd door grasland of boscomplexjes - en structuurbepalende rol. De open ruimten zijn in hoge mate bepalend voor het karakter van Havelte. Daarbij kunnen twee soorten open ruimten vermeld worden. Enerzijds de open ruimte gevormd door de groeperingen huizen / boerderijen Boskampsbrugweg / Schapendrift / Dorpsstraat en Dorpsstraat / Raadhuislaan, anderzijds de open ruimten tussen boscomplexjes, boomgroepen, houtwallen en boerderijen en de toevallig overgebleven grasland. De beplanting - met name de boombeplanting - is ook van groot belang voor het karakter van Havelte.

Deze boombeplanting komt voor als boscomplexen, boswallen, bomen in een rij, hagen en solitaire bomen. Deze beplanting bepaalt in totaliteit mede de landschappelijke waarden en vormt de zichtbare elementen uit de ontwikkelingsgeschiedenis van de nederzetting.

2.2

Beschrijving plangebied en omgeving

Het plangebied ligt aan de Dorpsstraat 14-16 aan de zuidzijde van de kern Havelte. Het plangebied is kadastraal bekend als gemeente Havelte, sectie I, nummers 2620 en gedeeltelijk 3106. De ruimtelijke structuur van de nabijheid van het plangebied wordt voornamelijk bepaald door de Dorpsstraat. In de omgeving van het plangebied komen verschillende functies voor, waaronder bedrijvigheid, maatschappelijke voorzieningen en wonen. Daarnaast zijn er in de nabije omgeving agrarische cultuurgronden aanwezig. Aan de noord- en oostzijde wordt het plangebied begrenst door respectievelijk de Kosterijstraat en de Dorpsstraat. Aan de oostzijde van het plangebied is tevens een bedrijfsperceel aanwezig. Verder wordt het plangebied aan de zuid- en westzijde begrenst door een woonperceel en agrarische cultuurgronden. Binnen het plangebied is aan de Dorpsstraat 14 momenteel een verouderde en vervallen karakteristieke boerderij met bijhorende schuur aanwezig. De boerderij en de schuur staan geruime tijd leeg en maken een vervallen indruk. Hierbij wordt opgemerkt dat de schuur reeds is herbouw met behoud van karakteristieke elementen. Aan de voorzijde van de boerderij zijn de grond onverhard en ingericht als (voor)tuin. Aan de Dorpsstraat 16 is een hotel-restaurant aanwezig met bijbehorende voorzieningen. Het gaat hier om een hotel-restaurant die zich primair richt op volwassenen.

Zo is er bijvoorbeeld geen speelgelegenheid aanwezig voor kinderen. Aan de achterzijde van het hotel-restaurant en de Dorpsstaat 14 zijn de gronden voor het grootste gedeelte onverhard en ingericht als extensief beheerde weide en agrarische cultuurgronden. Aan de achterzijde van het hotel-restaurant is een terras aanwezig. In afbeelding 2.1 is een luchtfoto opgenomen met daarin de huidige situatie van het plangebied en de directe omgeving. In afbeelding 2.2 en 2.3 zijn foto’s opgenomen van het overdekte terras.

BJZ.nu Ruimtelijke plannen en advies

9

Bestemmingsplan ‘Dorpsstraat 14-16’ Vastgesteld

Afbeelding 2.1

Luchtfoto ligging plangebied (Bron: PDOK)

Afbeelding 2.2

Overdekt terras (Bron: Initiatiefnemer)

BJZ.nu Ruimtelijke plannen en advies

10

Bestemmingsplan ‘Dorpsstraat 14-16’ Vastgesteld

HOOFDSTUK 3

PLANBESCHRIJVING

In hoofdstuk 2 is een beschrijving van het plangebied gegeven. In dit hoofdstuk wordt op de ontwikkeling zelf ingegaan.

3.1

Ruimtelijke ontwikkeling

In afbeelding 3.1 is een schets opgenomen van de beoogde situatie ter plaatse van de Dorpsstraat 14 en 16 te Havelte. Deze wordt aansluitend toegelicht.

Afbeelding 3.1

Beoogde situatie Dorpsstraat 14-16 Havelte (Bron: B+O Architecten)

Aan de Dorpsstraat 14 en 16 zijn respectievelijk een voormalige manege (1) en een hotel-restaurant (3) aanwezig. Zoals reeds in de aanleiding beschreven is ter plaatse van het perceel Dorpsstraat 14 is een monumentale boerderij (1) en een karakteristieke bijhorende schuur (2) gesitueerd. Het betreffende perceel heeft zijn functie als manege verloren, waardoor verval en verpaupering van de monumentale boerderij en de bijhorende karakteristieke schuur dreigt. Om dit te voorkomen is gezocht naar een nieuwe, passende en duurzame vervolgfunctie. Concreet bestaat het voornemen om de monumentale boerderij (1) in gebruik te nemen als reguliere woonboerderij, waarbij inpandig één recreatieappartement wordt gerealiseerd. De bestaande karakteristieke schuur aan de Dorpsstraat 14 (2) is reeds herbouwd met behoud van de originele kenmerken. Ten westen van het hotel-restaurant aan de Dorpsstraat 16 (3) is reeds een terras aanwezig (4). Aangezien deze gedeeltelijk buiten het bestemmingsvlak van de bestemming ‘Horeca’ is gelegen, is het gewenst om ter plaatse de juridisch-planologische situatie in overeenstemming te brengen met de feitelijke situatie. Verder is het terras voorzien van een overkapping in de vorm van een tent (zie afbeelding 2.2). Ook hiervan is het gewenst om de juridisch-planologische situatie in overeenstemming te brengen met de feitelijke situatie.

Verder bestaat het voornemen om ten westen van het hotel-restaurant een kelder te realiseren (wijnkelder en opslag). De omvang hiervan bedraagt circa 100 m2 (5). Tot slot zal er aan de Kosterijstraat een geluidscherm (6) worden geplaatst. Tussen het geluidscherm en de Kosterijstraat wordt de reeds aanwezige groenstructuur eventueel verdicht om zo zicht op het geluidscherm te verminderen/ontnemen.

BJZ.nu Ruimtelijke plannen en advies

11

Bestemmingsplan ‘Dorpsstraat 14-16’ Vastgesteld

3.2

Verkeer en parkeren

3.2.1

Algemeen

Bij het opstellen van een bestemmingsplan moet rekening worden gehouden met de parkeerbehoefte en verkeersgeneratie die ontstaat door een nieuwe ontwikkeling. Hiertoe kunnen berekeningen worden uitgevoerd op basis van de publicatie 'Toekomstbestendig parkeren, publicatie 381 (december 2018)' van het CROW. Het CROW ontwikkelt en publiceert kennis onder andere op het gebied van verkeer en parkeren. In dit geval wordt voor de parkeerbehoefte aangesloten bij de uitgangspunten uit het ‘Gemeentelijk Verkeer- en Vervoerplan 2020-2030’. Specifiek voor verkeersgeneratie en parkeren heeft het CROW de publicatie, 'Toekomstbestendig parkeren’ opgesteld. Deze kencijfers zijn gebaseerd op literatuuronderzoek en praktijkervaringen van gemeenten. De kencijfers zijn landelijk (en juridisch) geaccepteerd en worden gezien als de meest betrouwbare gegevens met betrekking tot het bepalen van onder andere de verkeergeneratie. Overigens wordt opgemerkt dat bij iedere functie, in de CROW-publicatie, een maximum en minimum wordt genoemd. Dit is de bandbreedte. In dit geval is voor wat betreft de gemeente Westerveld uitgegaan van een stedelijkheidsgraad ’niet stedelijk’ (bron: CBS Statline). Gezien de ligging van het plangebied aan de rand van Havelte kan het gebied aangemerkt worden als ‘rest bebouwde kom’. 3.2.2

Parkeren

3.2.2.1 Algemeen In deze paragraaf wordt achtereenvolgens ingegaan op: • • • • •

Het afwegingskader; De huidige situatie, inclusief de parkeerbehoefte; De wijzigingen ten opzichte van de huidige situatie, inclusief de parkeerbehoefte; De mogelijke inpassing van nieuwe parkeerplaatsen; De afwegingen.

3.2.2.2 Het afwegingskader Gemeentelijk verkeer- en vervoerplan (GVVP) Voor het bepalen van de parkeerbehoefte in de gemeente Westerveld vormt het gemeentelijk verkeer- en vervoerplan (GVVP) de basis. Bij nieuwe ontwikkelingen worden de parkeerkencijfers uit CROW publicatie 381 (Toekomstbestendig parkeren - van parkeerkencijfers naar parkeernormen) als parkeernorm gehanteerd. In bijlage X van het GVVP zijn de parkeernormen voor de meest gangbare functies opgenomen. Beschermd dorpsgezicht Havelte is een landelijk gelegen esdorp met een aantal fraaie en cultuurhistorische waardevolle elementen. Het plangebied is gelegen in een gebied dat is aangewezen als een beschermd dorpsgezicht (Havelte-Dorp). Bij beschermde dorpsgezichten gaat het niet alleen om de schoonheid, bepaald door architectonisch waardevolle bebouwing, maar ook om andere voor het karakter van die gebieden bepalende factoren waaronder het gebruik van onbebouwde groene ruimten. Met nieuwe ruimtelijke ontwikkelingen is het van belang rekening te houden met de beschermde status van het gebied.

BJZ.nu Ruimtelijke plannen en advies

12

Bestemmingsplan ‘Dorpsstraat 14-16’ Vastgesteld

3.2.2.3 De huidige situatie, inclusief de parkeerbehoefte Hierna wordt ingegaan op de huidige situatie (o.m. planologische situatie) en de daarbij behorende parkeerbehoefte. Daarbij wordt onderscheid gemaakt tussen de percelen Dorpsstraat 14 en Dorpsstraat 16. Dorpsstraat 14 Voor wat betreft het perceel Dorpsstraat 14 is sprake van de voormalige manege 't Peerdespul en een bedrijfswoning. Terzake van de parkeerbehoefte wordt voor de woonfunctie op basis van de CROW uitgegaan van de functie ‘koop, huis, vrijstaand’. De parkeerbehoefte is 2,7 parkeerplaatsen. Voor de berekening van de parkeerbehoefte van de manege wordt uitgegaan van 4 boxen. De parkeerbehoefte van maneges bedraagt doorgaans 0,5 parkeerplaats per box. Daarmee komt de huidige parkeerbehoefte is 4,7 = afgerond 5 parkeerplaatsen. Dorpsstraat 16 In de huidige situatie is sprake van een hotel-restaurant. Om de huidige parkeerbehoefte te berekenen, wordt een onderscheid gemaakt in het restaurant en het hotel. Functie Hotel (3*) Restaurant

Parkeerbehoefte 5,7 parkeerplaatsen per 10 kamers 16 parkeerplaatsen per 100 m2 bvo

Aantal 9 kamers

Totaal 5,1

165 m2 (bruto vloeroppervlak t.b.v. zitplaatsen in het restaurant) Totale parkeerbehoefte

26,4

31,5

Hierbij wordt opgemerkt dat wanneer er hotelgasten zijn deze ook beschikken over gereserveerde stoelen in het restaurant. In verband daarmee kan de bestaande berekende parkeerbehoefte worden gesteld op (31,55,1=) 27 parkeerplaatsen. 3.2.2.4 De wijzigingen ten opzichte van de huidige situatie, inclusief de parkeerbehoefte In deze paragraaf wordt ingegaan op de nieuwe situatie en de daarbij behorende parkeerbehoefte. Daarbij wordt onderscheid gemaakt tussen de percelen Dorpsstraat 14 en Dorpsstraat 16 Dorpsstraat 14 De voormalige manege 't Peerdespul zal worden verbouwd tot woning en één inpandig recreatieappartement. Terzake van de parkeerbehoefte wordt voor de woonfunctie op basis van CROW 381 uitgegaan van de functie ‘koop, huis, vrijstaand’. Recreatieappartementen zijn het meest vergelijkbaar met de functie van een ‘2* hotel ’zoals opgenomen in het ‘Gemeentelijk Verkeer- en Vervoerplan 2020-2030’. Op basis van het vorenstaande is er sprake van een parkeerbehoefte van naar boven afgerond 4 parkeerplaatsen (2,7 voor de woning en 0,45 voor de recreatieappartementen). De parkeerbehoefte in de nieuwe situatie is daarmee kleiner dan de parkeerbehoefte in de huidige situatie (-1 parkeerplaats). Het betreffende perceel is van voldoende omvang om de vereiste parkeerplaatsen op eigen terrein te realiseren.

Dorpsstraat 16 Voor wat betreft het perceel Dorpsstraat 16 is door Goudappel geadviseerd over de parkeerbehoefte. Het volledige rapport is opgenomen in bijlage 1 bij de plantoelichting. Hierna wordt nader ingegaan op de parkeerbehoefte voor het perceel Dorpsstraat 16 in relatie tot de beoogde ontwikkeling.

BJZ.nu Ruimtelijke plannen en advies

13

Bestemmingsplan ‘Dorpsstraat 14-16’ Vastgesteld Wijnkelder: Voor wat betreft de kelder gaat het om een oppervlakte van circa 100 m 2, waarbij deze in gebruik wordt genomen als wijnkelder/opslag. Bij een berekening van de parkeerbehoefte ten gevolge van het vergunde gebruik hoeft alleen de bruto vloeroppervlakte te worden meegenomen die relevant is voor het gebruik (ABRvS 26 juli 2023;ECLI:NL:2023:2753, r.o. 9.3.). Het realiseren van de wijnkelder leidt daarmee niet tot een vergroting van de capaciteit van het restaurant en heeft geen effect op de parkeersituatie. Terras: In het ‘Gemeentelijk verkeer- en vervoersplan (GVVP) Gemeente Westerveld 2020 – 2030’ staat aangegeven dat de gemeente Westerveld bij nieuwe ontwikkelingen de parkeerkencijfers uit CROW publicatie 381 (Toekomstbestendig parkeren – van parkeerkencijfers naar parkeernormen) als parkeernorm hanteert. CROW publicatie 381 of het GVVP geven geen afzonderlijke parkeernorm voor horecaterrassen. Voor de berekening van de parkeerbehoefte voor Dorpsstraat 16 wordt daarom aangesloten bij het bruto vloeroppervlak van het restaurant en het aantal hotelkamers (zie paragraaf 3.2.2.3). Het bruto vloeroppervlak wordt op pagina 105 van de CROW-publicatie 381 gedefinieerd als “de oppervlakte van het gebied dat wordt begrensd door de buitenomtrek van de omringende opgaande scheidingsconstructies, gemeten op vloerniveau(s)”.

Daarbij geldt aanvullend dat bij de berekening van de parkeerbehoefte alleen het bruto vloeroppervlakte hoeft te worden meegenomen die relevant is voor het gebruik. Een terras valt niet binnen het bruto vloeroppervlak. De betekent dat in principe alleen de binnenruimte en niet ook het terras in aanmerking wordt genomen bij het bepalen van de parkeervraag. Er kunnen echter omstandigheden zijn op grond waarvan een terras wel van betekenis moet worden geacht voor het bepalen van de parkeervraag (ABRvS 13 september 2023, ECLI:NL:RVS:2023:3468, r.o. 10.3.). Daarom is de vervolgvraag of het functioneel logisch is om in onderhavige situatie toch een parkeereis voor het terras te stellen. Ten eerste zal het terras slechts een gedeelte van het jaar in gebruik zijn (de zomermaanden). Daarbij ligt het in het (voor fietstoeristen aantrekkelijke) brinkdorp Havelte in de provincie Drenthe, waardoor in de zomermaanden de klanten van het terras voor het overgrote deel fietsers zijn (ABRvS 15 maart 2023, ECLI:NL:RVS:2023:1047, r.o. 14.3). Ook is in de praktijk op het maatgevende moment (de diner-tijdsperiode) niet gebleken dat er sprake is van een toegenomen en/of onaanvaardbare parkeerdruk in het gebied rondom Ludiek.

De exploitant van het hotel-restaurant heeft voor de periode 3 t/m 11 november 2023 ter illustratie zowel reserveringsgegevens als foto’s van de parkeerdruk in de omgeving aangeleverd. Hieruit blijkt dat de parkeerplaatsen weliswaar goed bezet zijn, maar er geen sprake is van overlast. Op basis van het voorgaande is het niet als functioneel logisch om in onderhavige situatie een parkeereis voor het terras te stellen. 3.2.2.5 De mogelijke inpassing van nieuwe parkeerplaatsen Hoewel er op basis van het parkeeradvies (zie bijlage 1) geen redenen zijn voor het aanleggen van extra parkeerplaatsen ten behoeve van het hotel-restaurant. Wordt hierna volledigheidshalve ingegaan op (on)mogelijkheden voor het aanleggen van extra parkeerplaatsen. Op zichzelf is er bij Ludiek, fysiek gezien, voldoende ruimte voor de aanleg van extra parkeerplaatsen. Er is echter sprake van een beschermd dorpsgezicht. Deze status houdt met name verband met het oorspronkelijke karakter door onder meer groepen boerderijen en de groene omgeving met de verspreid daarop voorkomende bebouwing. Ook de relatie met de in het gebied gelegen binnenes en met de zuidelijke aangrenzende groenlanden is vrijwel ongeschonden bewaard gebleven.

De aanleg van extra parkeerplaatsen aan de Kosterijstraat of in het achterliggende weiland leidt tot een aantasting van de kwaliteit van de groene ruimte die mede vanwege de status beschermd dorpsgezicht extra bescherming geniet. Dit brengt met zich mee dat de aanleg van extra parkeerplaatsen aan de Kosterijstraat of in het achterliggende weiland uitsluitend verantwoord is als daartoe vanuit oogpunt van de parkeerdruk een dringende noodzaak

BJZ.nu Ruimtelijke plannen en advies

14

Bestemmingsplan ‘Dorpsstraat 14-16’ Vastgesteld bestaat. Zoals in paragraaf 3.2.2.4 is aangegeven, is van een onaanvaardbare parkeerdruk en daarmee van een noodzaak voor nieuwe parkeerplaatsen geen sprake. 3.2.2.6 De afwegingen Bij nieuwe ruimtelijke ontwikkelingen moet rekening worden gehouden met de parkeerbehoefte en verkeersgeneratie die ontstaat door een nieuwe ontwikkeling. In dit geval leiden de nieuwe ontwikkelingen op de locatie Dorpsstraat 14 en 16 niet tot een grotere parkeerbehoefte. In verband met de herinrichting van de bestaande parkeervakken en het voorterrein bij de percelen Dorpsstraat 14 en 16 zijn reeds een aantal parkeervakken toegevoegd. Uiteindelijk zullen er in totaal 6 extra parkeerplaatsen worden toegevoegd. Dit zorgt ervoor dat bij incidentele grotere bijeenkomsten, bijvoorbeeld zakelijke vergaderingen, bezoekers de auto’s in de daartoe aangewezen parkeervakken kunnen parkeren. In afbeelding 3.3 is de toekomstige parkeersituatie weergegeven.

Afbeelding 3.3

3.2.3

Toekomstige parkeersituatie (Bron: B+O Architecten)

Verkeersgeneratie en ontsluiting

Dorpsstraat 14 De woning en het recreatieappartement levert, op basis van de in 3.1.2 genoemde uitgangspunten, een totale verkeersgeneratie op van (8,2 + 1,1 =) afgerond 10 verkeersbewegingen per weekdagetmaal. Van een onevenredige toename van het aantal verkeersbewegingen op de omliggende wegen is hiermee geen sprake. Opgemerkt wordt dat in het kader van voorliggende ontwikkeling de ter plaatse aanwezige ‘sport – manege’ bestemming (manege) komt te vervallen evenals de daarbij behorende verkeersgeneratie van klanten. De woning en het recreatieappartement worden ontsloten op de Dorpsstraat middels de bestaande in- en uitrit.

BJZ.nu Ruimtelijke plannen en advies

15

Bestemmingsplan ‘Dorpsstraat 14-16’ Vastgesteld Dorpsstraat 16 Ten aanzien van de Dorpsstraat 16 is geen sprake van een uitbreiding van de restaurantfunctie (zie ook paragraaf 3.2.2). Gelet op het vorenstaande kan er redelijkerwijs vanuit worden gegaan dat er geen sprake zal zijn van een onevenredige toename van de verkeersgeneratie ten opzichte van de huidige (planologische) situatie. Daarnaast zijn de Dorpsstraat en omliggende infrastructuur van voldoende capaciteit om een eventuele beperkte toename van het aantal verkeersbewegingen eenvoudig en veilig af te kunnen wikkelen.

BJZ.nu Ruimtelijke plannen en advies

16

Bestemmingsplan ‘Dorpsstraat 14-16’ Vastgesteld

HOOFDSTUK 4

BELEIDSKADER

Dit hoofdstuk beschrijft, voor zover van belang, het rijks-, provinciaal- en gemeentelijk beleid. Naast de belangrijkste algemene uitgangspunten worden de specifieke voor dit plangebied geldende uitgangspunten weergegeven. Het beleid is in dit bestemmingsplan afgewogen en doorvertaald op de verbeelding en in de regels.

4.1

Rijksbeleid

4.1.1

Nationale Omgevingsvisie (NOVI)

4.1.1.1 Algemeen Nederland staat voor grote uitdagingen die van invloed zijn op onze fysieke leefomgeving. Complexe opgaven zoals verstedelijking, verduurzaming en klimaatadaptatie zijn nauw met elkaar verweven. Dat vraagt een nieuwe, integrale manier van werken waarmee keuzes voor onze leefomgeving sneller en beter gemaakt kunnen worden. De Nationale Omgevingsvisie (NOVI) zorgt voor een gezamenlijke aanpak die leidt tot een duurzaam perspectief voor onze leefomgeving. Dit is nodig om onze doelen te halen en is een zaak van overheid en samenleving. 4.1.1.2 Vier prioriteiten Aan de hand van een toekomstperspectief op 2050 brengt de NOVI de langetermijnvisie in beeld. Op nationale belangen wil het Rijk sturen en richting geven. Dit komt samen in vier prioriteiten. 1.

Ruimte voor klimaatadaptatie en energietransitie Nederland moet zich aanpassen aan de gevolgen van klimaatverandering. In 2050 is Nederland klimaatbestendig en waterrobuust. Dit vraagt om maatregelen in de leefomgeving, waarmee tegelijkertijd de leefomgevingskwaliteit verbeterd kan worden en kansen voor natuur geboden kunnen worden. In 2050 heeft Nederland daarnaast een duurzame energievoorziening. Dit vraagt echter om ruimte. Door deze ruimte zoveel mogelijk te clusteren, wordt versnippering van het landschap voorkomen en wordt de ruimte zo efficiënt mogelijk benut. Het Rijk zet zich in door het maken van ruimtelijke reserveringen voor het hoofdenergiesysteem op nationale schaal.

2.

Duurzaam economisch groeipotentieel Nederland werkt toe naar een duurzame, circulaire, kennisintensieve en internationaal concurrerende economie in 2050. Daarmee kan ons land zijn positie handhaven in de top vijf van meest concurrerende landen ter wereld. Er wordt ingezet op een innovatief en sterk vestigingsklimaat met een goede quality of life. Belangrijk is wel dat onze economie toekomstbestendig wordt, oftewel concurrerend, duurzaam en circulair.

3.

Sterke en gezonde steden en regio's Er zijn vooral in steden en stedelijke regio's nieuwe locaties nodig voor wonen en werken. Het liefst binnen de bestaande stadsgrenzen, zodat de open ruimten tussen stedelijke regio's behouden blijven. Dit vraagt optimale afstemming op en investeringen in mobiliteit. Dit betekent dat voorafgaand aan de keuze van nieuwe verstedelijkingslocaties helder moet zijn welke randvoorwaarden de leefomgevingskwaliteit en -veiligheid daar stelt en welke extra maatregelen nodig zijn wanneer er voor deze locaties wordt gekozen. Zo blijft de gezondheid in steden en regio's geborgd.

4.

Toekomstbestendige ontwikkeling van het landelijk gebied Er ontstaat een nieuw perspectief voor de Nederlandse landbouwsector als koploper in de duurzame kringlooplandbouw. Een goed verdienpotentieel voor de bedrijven wordt gecombineerd met een minimaal effect op de omgevingskwaliteit van lucht, bodem en water. In alle gevallen zetten we in op ontwikkeling van de karakteristieke eigenschappen van het Nederlandse landschap. Dit

BJZ.nu Ruimtelijke plannen en advies

17

Bestemmingsplan ‘Dorpsstraat 14-16’ Vastgesteld vertegenwoordigt een belangrijke cultuurhistorische waarde. Verrommeling en versnippering, bijvoorbeeld door wildgroei van distributiecentra, is ongewenst en wordt tegengegaan. 4.1.1.3 Afwegingsprincipes De druk op de fysieke leefomgeving in Nederland is zo groot, dat belangen soms botsen. Het streven is combinaties te maken en win-win situaties te creëren, maar dit is niet altijd mogelijk. Soms zijn er scherpe keuzes nodig en moeten belangen worden afgewogen. Hiertoe gebruikt de NOVI drie afwegingsprincipes: 1.

2.

3.

Combinatie van functies gaan voor enkelvoudige functies. In het verleden is scheiding van functies vaak te rigide gehanteerd. Met de NOVI wordt gezocht naar maximale combinatiemogelijkheden tussen functies, gericht op een efficiënt en zorgvuldig gebruik van onze ruimte; Kenmerken en identiteit van een gebied staan centraal. Het verschilt tussen gebieden wat de optimale balans is tussen bescherming en ontwikkeling en tussen concurrentiekracht en leefbaarheid. Sommige opgaven en belangen wegen in het ene gebied zwaarder dan in het andere; Afwentelen wordt voorkomen. Het is van belang dat de leefomgeving zoveel mogelijk voorziet in mogelijkheden en behoeften van de huidige generatie inwoners, zonder dat dit ten koste gaat van toekomstige generaties.

4.1.1.4 Toetsing van het initiatief aan de NOVI De NOVI laat zich niet specifiek uit over dergelijke kleinschalige ontwikkelingen. Het betreft een ontwikkeling waarbij geen nationale belangen in het geding zijn en er is geen sprake van enige belemmering met betrekking tot de prioriteiten zoals verwoord in de NOVI. Geconcludeerd wordt dat de NOVI geen belemmering vormt voor de in dit bestemmingsplan besloten ontwikkeling. 4.1.2

Ladder voor duurzame verstedelijking

4.1.2.1 Algemeen De ladder voor duurzame verstedelijking is per 1 oktober 2012 als motiveringseis in het Besluit ruimtelijke ordening (artikel 3.1.6, lid 2) opgenomen. Op 1 juli 2017 is de Ladder in het Besluit ruimtelijke ordening gewijzigd. Aanleiding voor de wijziging waren de in de praktijk gesignaleerde knelpunten bij de uitvoering van de Ladder en de wens om te komen tot een vereenvoudigt en geoptimaliseerd instrument. Doel van de ladder voor duurzame verstedelijking is een goede ruimtelijke ordening door een optimale benutting van de ruimte in stedelijke gebieden. Hierbij geldt een motiveringsvereiste voor het bevoegd gezag als nieuwe stedelijke ontwikkelingen planologisch mogelijk worden gemaakt. Teneinde een ontwikkeling adequaat te kunnen toetsen aan de ladder is het noodzakelijk inzicht te geven in de begrippen ‘bestaand stedelijk gebied’ en ‘stedelijke ontwikkeling’. In de Bro zijn in artikel 1.1.1 definities opgenomen voor: bestaand stedelijk gebied: ‘bestaand stedenbouwkundig samenstel van bebouwing ten behoeve van wonen, dienstverlening, bedrijvigheid, detailhandel of horeca, alsmede de daarbij behorende openbare of sociaal culturele voorzieningen, stedelijk groen en infrastructuur’.

stedelijke ontwikkeling: ´ruimtelijke ontwikkeling van een bedrijventerrein of zeehaventerrein, of van kantoren, detailhandel, woningbouwlocaties of andere stedelijke voorzieningen.´ Bij het beschrijven van de behoefte dient te worden uitgegaan van het saldo van de aantoonbare vraag naar de voorgenomen ontwikkeling (de komende tien jaar, zijnde de looptijd van het bestemmingsplan) verminderd met het aanbod in planologische besluiten, ook als het feitelijk nog niet is gerealiseerd (harde plancapaciteit).

BJZ.nu Ruimtelijke plannen en advies

18

Bestemmingsplan ‘Dorpsstraat 14-16’ Vastgesteld 4.1.2.2 Toetsing aan de ladder voor duurzame verstedelijking Wat betreft de “Ladder voor duurzame verstedelijking” wordt opgemerkt dat deze van toepassing is bij “nieuwe stedelijke ontwikkelingen” (3.1.6 Bro). Er zijn inmiddels meerdere gerechtelijke uitspraken geweest over deze begripsdefinitie. Op basis jurisprudentie kan worden gesteld dat: • • •

Planologische gebruikswijzigingen zonder een toename van bouwmogelijkheden in de hoofdregel niet te kwalificeren zijn als Ladderplichtige stedelijke ontwikkelingen. Indien sprake is van “zodanige functiewijzigingen” kunnen planologische gebruikswijzigingen wel worden gekwalificeerd als een Ladderplichtige stedelijke ontwikkeling. Wanneer kan sprake zijn van een “zodanige functiewijziging”? Bepalend daarvoor is of een functiewijziging van invloed is op het woon-, leef- en ondernemersklimaat elders.

Aan de Dorpsstraat 14 is sprake van een bestemmings- en functiewijziging van een bestaande boerderij. De boerderij wordt voorzien van een woonbestemming teneinde ter plaatse reguliere bewoning toe te staan. Planologisch gezien is er per saldo geen sprake van het toevoegen van een woning, omdat op basis van het geldend “Bestemmingsplan Havelte” reeds een bedrijfswoning is toegestaan. Daarnaast wordt inpandig in de bestaande boerderij een recreatiefunctie in de vorm van één recreatieappartement toegevoegd. Het betreft een (zeer) kleinschalige ontwikkeling die bij uitstek geschikt is binnen het plangebied. Tevens is er geen sprake van onevenredige aantasting van het woon- en leefklimaat van omliggende (woon)functies. Gesteld wordt dat planologisch gezien de milieusituatie ter plaatse verbeterd, omdat de planologische mogelijkheden voor een manege als gevolg van het voorliggende bestemmingsplan komen te vervallen. Ter plaatse van de Dorpsstraat 16 is reeds sprake van een hotel-restaurant. Er is uitsluitend sprake van een beperkte uitbreiding van het hotel-restaurant in de vorm van de beoogde kelder van circa 100 m2. Daarnaast voorziet het bestemmingsplan in de uitbreiding van het bestemmingsvlak ten behoeve van het buitenterras, waarbij de juridisch-planologische situatie in overeenstemming wordt gebracht met de feitelijke situatie.

Het gaat om een (zeer) kleinschalige ontwikkeling waarbij geen sprake is van onevenredige aantasting van het woon- en leefklimaat van omliggende (woon)functies. Gezien het vorenstaande wordt geconcludeerd dat, in dit geval geen sprake is van een stedelijke ontwikkeling als bedoeld in artikel 3.1.6, lid 2 van het Bro. Het nader toetsen van het initiatief aan de 'Ladder voor duurzame verstedelijking' is niet noodzakelijk. Geconcludeerd wordt dat er geen sprake is van strijd met het rijksbeleid. 4.1.3

Besluit algemene regels ruimtelijke ordening (Barro)

4.1.3.1 Algemeen Het Besluit algemene regels ruimtelijke ordening (Barro) geeft richtlijnen voor de inhoud van bestemmingsplannen voor zover het gaat om ruimtelijke ontwikkelingen van nationaal belang. Deze vorm van normstelling sluit aan op de vroegere pkb's met concrete beleidsbeslissingen en beslissingen van wezenlijk belang die ook van betekenis waren voor de lagere overheden. Het besluit is op 30 december 2011 in werking getreden. In de SVIR wordt een totaalbeeld van het ruimtelijk- en mobiliteitsbeleid op rijksniveau gegeven. In het SVIR wordt bepaald welke kaderstellende uitspraken zodanig zijn geformuleerd dat deze bedoeld zijn om beperkingen te stellen aan de ruimtelijke besluitvormingsmogelijkheden op lokaal niveau. Het Barro bevestigt in juridische zin die kaderstellende uitspraken. De normering uit het Barro werkt zoveel mogelijk direct door op het niveau van de lokale besluitvorming. Bij besluitvorming over bestemmingsplannen moeten de regels worden gerespecteerd. Het merendeel van de regels legt beperkingen op, daarin is een gradatie te onderkennen. Deze zijn geformuleerd als een 'ja-mits', een 'ja, voor zover', een 'nee-tenzij', een 'nee-als' of een stringente 'nee' bepaling.

BJZ.nu Ruimtelijke plannen en advies

19

Bestemmingsplan ‘Dorpsstraat 14-16’ Vastgesteld 4.1.3.2 Toetsing initiatief aan Barro De ontwikkelingen in dit bestemmingsplan raken geen regels uit het Besluit algemene regels ruimtelijke ordening. 4.1.4

Toetsing van initiatief aan uitgangspunten in het rijksbeleid

De NOVI laat zich niet specifiek uit over dergelijke lokale ontwikkelingen. De voorgenomen ontwikkeling raakt geen rijksbelangen als opgenomen in de structuurvisie. Wat betreft de ‘Ladder voor duurzame verstedelijking’ wordt opgemerkt dat deze van toepassing is bij ‘nieuwe stedelijke ontwikkelingen’ (3.1.6 Bro). In paragraaf 4.1.1.4 wordt geconcludeerd dat, in dit geval geen sprake is van een stedelijke ontwikkeling als bedoeld in artikel 3.1.6, lid 2 van het Bro. Hier wordt geconcludeerd dat het rijksbeleid geen belemmering vormt voor de in dit bestemmingsplan besloten ontwikkeling.

4.2

Provinciaal beleid

Het provinciaal beleid behelst een doorvertaling van rijksbeleid en is verwoord in tal van plannen. De belangrijkste betreffen de Omgevingsvisie Drenthe 2022 en de Provinciale Omgevingsverordening Drenthe 2018. 4.2.1

Omgevingsvisie Drenthe 2022

4.2.1.1 Algemeen De Omgevingsvisie beschrijft de ruimtelijk-economische ontwikkeling van Drenthe in de periode tot 2030, met in sommige gevallen een doorkijk naar de periode daarna. In de komende jaren zullen er provinciaal een vijftal belangrijke ontwikkelingen gaan spelen: • • • • •

de demografische ontwikkeling; de klimaatverandering; de afname van de biodiversiteit; de transitie naar een kennis- en netwerkeconomie; de transitie naar een duurzame energievoorziening.

4.2.1.2 Ruimtelijke kwaliteit De ruimtelijke kwaliteit van Drenthe is hoog en de ruimtelijke identiteit is herkenbaar en beleefbaar. Het tot dusver gevoerde ruimtelijk beleid heeft ertoe geleid dat ontwikkelingen altijd in samenhang met de ondergrond en met besef van de cultuurhistorie hebben plaatsgevonden. Er is evenwicht en onderscheid tussen stad en platteland, tussen rust en dynamiek, tussen historie en het heden. Het Drentsche landschap is rijk aan herinneringen aan vroegere bewoning, kent karakteristieke bebouwingspatronen, heeft hoge natuurwaarden en is beleefbaar. In Drenthe kan nog steeds openheid, rust, ruimte en duisternis worden ervaren. Deze aspecten worden in de rest van het land steeds zeldzamer en wordt door de samenleving steeds meer gewaardeerd. Omdat niet alle kernkwaliteiten goed te duiden zijn in het fysiek-ruimtelijk domein, zijn ze vertaald naar indicatoren. Rust is vertaald naar stilte en duisternis. Ruimte staat voor de openheid van het landschap. De kernkwaliteit natuur is uitgewerkt in het kunnen beleven en benutten van de natuur die Drenthe rijk is en daarnaast het beschermen om de biodiversiteit in stand te houden en te versterken. Oorspronkelijkheid is concreet gemaakt in de kernkwaliteiten cultuurhistorische, archeologische en aardkundige waarden. Veiligheid staat voor sociale, externe en verkeersveiligheid.

De kernkwaliteiten naoberschap, menselijke maat en kleinschaligheid zijn lastig ruimtelijk te duiden, maar zijn meegenomen in de begrippen ‘leefbaarheid en ‘passend bij Drenthe’. De verschillende kernkwaliteiten zijn de basis van de kernkwaliteit landschap. Er is immers een duidelijke relatie tussen de ondergrond, de historische ontwikkeling, leefbaarheid, ‘passend bij Drenthe’ en het

BJZ.nu Ruimtelijke plannen en advies

20

Bestemmingsplan ‘Dorpsstraat 14-16’ Vastgesteld landschap. Daar komt bij dat de gaafheid en de diversiteit van het Drentse landschap overal beleefbaar is binnen Drenthe. Daarmee vormt de kernkwaliteit landschap de kapstok voor de kernkwaliteiten. Voor het plangebied gelden de volgende kernkwaliteiten: • • •

Kernkwaliteit Archeologie: Generieke bescherming; Kernkwaliteit Cultuurhistorie: Betrekken bij (deelgebied 5.B: Drentse Hoofdvaart); Kernkwaliteit Landschap: Esdorpenlandschap.

In subparagraaf 4.2.1.3. wordt het plan aan de kernkwaliteiten getoetst. Ook is het in voorliggend geval van belang om nader in te gaan op de aspecten ‘zorgvuldig ruimtegebruik’ (4.2.1.4) en ‘Vrijetijdseconomie’ (4.2.1.5). 4.2.1.3 Toetsing kernkwaliteiten Kernkwaliteit Archeologie Het provinciaal beleid voor de Drentse archeologie is gericht op instandhouding, bescherming, beleven en benutten. Het archeologisch erfgoed behoort tot het ruimtelijk erfgoed en is een belangrijke bouwsteen van de ruimtelijke kwaliteit en identiteit van Drenthe. Toetsing Voor het plangebied geldt in het bestemmingsplan een dubbelbestemming ‘Waarde – Archeologie 2’ met een onderzoekverplichting bij bodemingrepen dieper dan 0,3 m beneden maaiveld en een oppervlakte groter dan 70 m2. Het voorliggende bestemmingsplan gaat uit van de functiewijziging van bestaande bebouwing aan de Dorpsstraat 14. Daarnaast voorziet het voorliggende plan in uitbreidingsmogelijkheden van het hotel-restaurant aan de Dorpsstraat 16. Op het moment van schrijven is (nog) niet bekend hoe diep en over welk oppervlak de gronden precies zullen worden geroerd. In het kader van het voorliggende bestemmingsplan is geen archeologisch onderzoek uitgevoerd. Ter bescherming van eventuele archeologisch waarden blijft de dubbelbestemming ‘Waarde – Archeologie 2’ van toepassing op het plangebied.

Bij de aanvraag voor omgevingsvergunning voor het bouwen wordt bepaald of er al dan niet een archeologisch onderzoek noodzakelijk is. Kernkwaliteit Cultuurhistorie Het plangebied ligt in deelgebied 5, Drentse Hoofdvaart. De provincie heeft in de omgevingsvisie aan de volgende ambities te hebben in dit gebied: Typerend voor dit deelgebied is een verzameling van verschillende landschappen en cultuurhistorische ontwikkelingen. De sturing valt daarom uiteen voor deze verschillende gebieden. In de Maatschappijen van Weldadigheid van Frederiksoord en Veenhuizen wil de provincie sturen op: •

•

Het handhaven en verder versterken van de hiërarchische en orthogonale opbouw van de gebieden, zoals die te zien is in vaarten, wegen, beplanting en bebouwing variërend van dienstwoningen tot directeurswoning; Het behouden van de afwisseling tussen open gebieden en boscomplexen.

Ten aanzien van de Drentse Hoofdvaart wil de provincie sturen op: • •

Het versterken van het karakter als beelddrager van een ensemble van kanaal, sluis- en brugcomplexen en gerelateerde bebouwing; Het beleefbaar houden van de typerende lintbebouwing langs de Drentse Hoofdvaart met doorzichten naar het achterliggende gebied.

In het esdorpenlandschap wil de provincie op: •

Het in stand houden van de karakteristiek van het esdorpenlandschap. Deze karakteristiek uit zich in een zichtbare ruimtelijke samenhang tussen esdorp, es, beekdal en veld, met bijbehorend microreliëf

BJZ.nu Ruimtelijke plannen en advies

21

Bestemmingsplan ‘Dorpsstraat 14-16’ Vastgesteld

•

• • •

en beplantingselementen als houtwallen en esrandbosjes. Bovendien kent het esdorpenlandschap een grote tijdsdiepte, wat blijkt uit vele zichtbare en onzichtbare (pre)historische bewoningssporen als nederzettingen, grafmonumenten en celtic fields; Het vasthouden en zorgvuldig doorzetten van de ruimtelijke opzet van de esdorpen. Deze opzet wordt getypeerd door een vrije ordening van bebouwing en boerderijen, afwisseling tussen bebouwde plekken en open ruimtes (in het bijzonder de brinken) en doorzichten naar het omliggende buitengebied; Het beter beleefbaar maken van de lange geschiedenis van de Havelterberg door de vele historische sporen vanaf de prehistorie tot aan de Tweede Wereldoorlog te benadrukken; Het open houden van de beekdalen met het zicht op de wegdorpen van de randveenontginningen; Het met zorg en aandacht verder versterken van het lichtslingerende wegdorp Wapserveen met haar vrijwel eenzijdige bebouwing.

Toetsing Voor de Dorpsstraat 14 voorziet voorgenomen ontwikkeling in een passende nieuwe functie voor bestaande monumentale en/of karakteristieke bebouwing. Hiermee wordt langdurige leegstand en mogelijke verval van de betreffende bebouwing voorkomen. Het vorenstaande zorgt ervoor dat de cultuurhistorische waarde van het gebied behouden blijft. Ten aanzien van de Dorpsstraat 16 wordt opgemerkt dat de nieuwe eigenaar vanaf 2018 de bestaande zaak rigoureus heeft verbouwd, opgeknapt en gerevitaliseerd tot een kwalitatief hoogwaardig hotel en restaurant. Een deel van het terras is verplaatst naar de achterzijde van het restaurant. Dat terras is door middel van palen en een houten vlonder verhoogd aangelegd. Op deze manier kijken bezoekers uit over het achtergelegen (wei)land. Dit weiland was jarenlang in gebruik geweest als weiland voor pony’s en paarden, ten dienste van de voormalige manege aan het naastgelegen Dorpsstraat 14. De nieuwe eigenaar van zowel Dorpsstraat 14 (manege) als Dorpsstraat 16 (horeca) heeft het (wei)land ontdaan van hekwerken en afrasteringen, het land omgezet naar een natuurlijk ingericht perceel op zo’n manier dat deze in de omgeving opgaat en past binnen de cultuurhistorisch waardevolle omgeving van Dorpsstraat 14-16. Dit is een behoorlijke verbetering ten opzichte van de voorgaande situatie.

In dit bestemmingsplan wordt het terras opgenomen in het bouwvlak horeca. Het is deels een verplaatsing en deels een uitbreiding van het terras, i.c. de horecafunctie. Het achterliggende (wei)land is intact gebleven en heeft in feite een plus gekregen door het van grasland met omheiningen waar (soms veel) paarden en pony’s liepen om te zetten naar meer natuurachtige weiland. In de uitwerking van het bestemmingsplan is maximaal rekening gehouden met een goede ruimtelijke inpassing van het als beschermd dorpsgezicht aangewezen gebieden 'Havelte, dorp Oud' en 'Havelte kerksituatie'. Het bestemmingsplan voorziet niet in een uitbreiding van (bovengrondse) bebouwingsmogelijkheden binnen het plangebied. Het bestemmingsplan heeft zodoende een beperkte invloed op de historische waarden van het als beschermd dorpsgezicht aangewezen gebieden 'Havelte, dorp Oud' en 'Havelte kerksituatie'.

Kernkwaliteit Landschap Het plangebied ligt in het esdorpenlandschap. In de omgevingsvisie heeft de provincie aangeven dat in dit gebied van provinciaal belang zijn: -

de essen: deze voor het esdorpenlandschap kenmerkende open ruimtes zijn veelal omgeven met esrandbeplanting. de beekdalen: onbebouwd gebied met kleinschalige beplantingstructuren en beekdal(rand)

Het provinciaal beleid is gericht op: -

behoud van de open ruimte en het versterken van esrandbeplanting; behoud van het onbebouwde karakter en het versterken van karakteristieke beekdal(rand) beplanting.

BJZ.nu Ruimtelijke plannen en advies

22

Bestemmingsplan ‘Dorpsstraat 14-16’ Vastgesteld Toetsing De in dit bestemmingsplan besloten ontwikkeling tast het esdorpenlandschap niet aan. Het plan is hiermee in lijn met het provinciale beleid. 4.2.1.4 Zorgvuldig ruimtegebruik Ruimtelijke kwaliteit zit in het zorgvuldig gebruik maken van de ruimte en in het waarborgen van de kwaliteit van het milieu en de leefomgeving. Om zorgvuldig ruimtegebruik in Drenthe te stimuleren, wordt gestreefd naar het bundelen van wonen en werken. Verdichting gaat voor uitbreiding. Extra ruimte voor wonen en werken is er in of aansluitend op het bestaande bebouwde gebied en gebundeld rond de regionale voorzieningen voor infrastructuur en openbaar vervoer. Uiteraard is het niet de bedoeling dat dit streven ten koste gaat van cultuurhistorisch waardevolle dorpskernen. In zulke situaties met de betrokken partijen gezocht naar een maatwerkoplossing. 4.2.1.5 Vrijetijdseconomie De vrijetijdssector is een belangrijke pijler voor de Drentse economie. Drenthe heeft de bezoeker veel te bieden. Drenthe is dé fiets- en vrijetijdsprovincie van Nederland. De kwaliteiten van Drenthe voor de vrijetijdseconomie liggen in een combinatie van natuur, landschap, erfgoed en cultuur. Dat wil de provincie zo houden en verder uitbouwen.

Het provinciale belang is het versterken van de vrijetijdseconomie door het verbinden van de verblijfsrecreatie aan de lokale economie, aan de beleving van ruimtelijke kwaliteit en aan (dag-)attracties. De focus ligt op het vergroten van de aantrekkelijkheid van Drenthe als bestemming voor bezoek en verblijf, zowel recreatief als zakelijk. Voor de binnenlandse markt liggen er kansen voor het verstevigen van de eigen marktpositie door te focussen op hogere bestedingen. Van de buitenlandse markt verwacht de provincie de meeste groei en dan met name van de Duitse en Belgische markt in het voor- en naseizoen. Dat levert meer bezoekers, bestedingen en banen op. En daar profiteert de Drentse bevolking van, zowel wat betreft werk en leefbaarheid als ook aantrekkelijkheid van de eigen woonomgeving. De provincie streeft naar het vergroten van de attractiewaarde Drenthe met meer bezoekers en een langere verblijfsduur van de toeristen in Drenthe. Hierbij wordt er een uitnodigend en aantrekkelijk vestigingsklimaat voor de (nieuwe) bedrijven in vrijetijdssector nagestreefd. Ook werkt de provincie aan het behouden en versterken van een aantrekkelijk en vitaal aanbod van dag- en verblijfsrecreatieaccommodaties en, waar nodig, een revitaliseringsslag van de verblijfsrecreatiesector, door herontwikkeling en transformatie van bestaande verblijfsrecreatieparken.

4.2.1.6 Toetsing van het initiatief aan de Omgevingsvisie Drenthe Voorliggend bestemmingsplan voorziet in de functiewijziging van een bestaande monumentale boerderij naar een reguliere woning met ruimte voor één recreatieappartement. Met de voorgenomen functiewijziging wordt enerzijds voorzien in een passende duurzame nieuwe functie van de monumentale boerderij, wat leegstand en mogelijke verval voorkomt. Anderzijds wordt met het recreatieappartement ingespeeld op het versterken van een aantrekkelijk vitaal aanbod van verblijfsrecreatie in Drenthe. De ontwikkeling aan de Dorpsstraat 16 zorgt voor het behoud en in stand houden van de recreatieve sector. Door de vergroting van het bestemmings- en bouwvlak kunnen bestaande ondersteunende functies voor het hotel-restaurant behouden blijven, hetgeen gewenst is voor een duurzame bedrijfsvoering. 4.2.2

Provinciale Omgevingsverordening Drenthe 2018

4.2.2.1 Algemeen De provinciale omgevingsverordening is een instrument om het omgevingsbeleid uit de provinciale omgevingsvisie uit te kunnen voeren. In de verordening staan de regels die bij deze plannen en ideeën gelden.

BJZ.nu Ruimtelijke plannen en advies

23

Bestemmingsplan ‘Dorpsstraat 14-16’ Vastgesteld Gemeenten en waterschappen moeten aan de regels uit deze verordening voldoen bij het opstellen van hun ruimtelijke plannen. In voorliggend geval zijn er geen specifieke artikelen uit de Omgevingsverordening relevant voor de in dit bestemmingsplan besloten ontwikkeling. 4.2.2.2 Toetsing aan Provinciale Omgevingsverordening Drenthe De Provinciale Omgevingsverordening Drenthe verzet zich niet tegen de in dit bestemmingsplan besloten ontwikkeling. 4.2.3