CConstaterende datWesterveld
Koppel je AI →
Document · PDF

Programmabegroting 2027

Politieke avond Westerveld 3 november 2026, gemeente WesterveldBij agendapunt: Raadsvoorstel Programmabegroting39.924 woorden

Open het PDF bij de gemeente ↗Naar de vergadering →

Tekst van het document

Uit het bestand gehaald, zonder opmaak, tabellen en afbeeldingen · deel 4 van 5

De aanbevelingen die hieruit voortkomen zullen we gaan monitoren en hierover gaan we jaarlijks rapporteren in de paragraaf bedrijfsvoering. 112 Fraude We werken op basis van het fraudebeleidsplan. Hierin is opgenomen dat fraude als onderwerp jaarlijks aandacht verdient. Vanuit de gemeentebrede risico-inventarisatie zullen opnieuw de bekende risico’s beoordeeld worden en zal gekeken worden naar nieuwe risico’s, maar zullen we per risico ook beoordelen welke maatregelen we hiervoor moeten en kunnen treffen. Het resultaat van deze inventarisatie is dat medewerkers actief betrokken worden bij het herkennen en tegengaan van risico’s, maar ook dat we goed zicht houden op de risico’s. Dit alles met als doel om het risico op fraude te minimaliseren. Interbestuurlijk toezicht Interbestuurlijk toezicht is het toezicht van de ene overheid op de andere. De provincie heeft een toezichthoudende rol op de gemeenten op een aantal terreinen. Deze terreinen zijn: • Ruimtelijke ordening; • Omgevingsrecht; • Ruimtelijk erfgoed; • Huisvesting statushouders; • Archief; • Financiën. Het toezicht op financiën wordt afzonderlijk georganiseerd. De andere vijf onderwerpen vallen onder de Wet Interbestuurlijk Toezicht. Hiervoor zijn toezichtcriteria ontwikkeld op basis waarvan een beoordeling plaats kan vinden.

Deze beoordeling heeft een plek in de jaarrekening, waardoor de gemeenteraad haar taak adequaat kan uitoefenen. De provincie houdt toezicht op de vijf onderwerpen en doet aanbevelingen. Het streven is om op alle onderwerpen voldoende tot goed te scoren. Het definitieve eindoordeel wordt gepresenteerd bij de jaarrekening. Personeel en organisatie (HRM) Organisatieontwikkeling en samenwerking De gemeente Westerveld blijft zich ontwikkelen om ook in de toekomst haar taken en ambities op een goede en betrouwbare manier te kunnen uitvoeren. De maatschappelijke opgaven, ontwikkelingen op de arbeidsmarkt en de financiële positie van de gemeente vragen daarbij om duidelijke keuzes in wat we doen, hoe we ons werk organiseren en welke capaciteit en deskundigheid daarvoor nodig zijn. In 2026 is verder gewerkt aan de ontwikkeling van de organisatie en de wijze waarop we sturen en samenwerken. Daarbij is aandacht voor duidelijke rollen, verantwoordelijkheden en mandaten, de samenwerking tussen management, teamleiders en medewerkers en de samenhang tussen teams en domeinen. In 2027 bouwen we hierop voort. De werking van de organisatiestructuur en sturing wordt geëvalueerd en waar nodig verder ontwikkeld.

Daarbij kijken we onder andere naar de span of control, de verdeling van verantwoordelijkheden, samenwerking, de manier van werken en sturen, kwetsbaarheid en toekomstbestendigheid van de organisatie. In samenhang met deze organisatieontwikkeling werken we in 2027 verder aan het actualiseren en versterken van een gezamenlijk organisatiekompas. Daarin verbinden we onze kernwaarden met de manier waarop we willen werken, samenwerken, leidinggeven en verantwoordelijkheid nemen. Na vaststelling vormt dit een basis voor de verdere ontwikkeling van onze organisatie en ons strategisch HR-beleid. 113 Strategische personeelsplanning (SPP) vormt hierbij een belangrijk instrument. Met SPP brengen we in beeld welke ontwikkelingen op de organisatie afkomen en wat deze betekenen voor de benodigde capaciteit, kennis en competenties. Ook worden kwetsbaarheden, toekomstige personeelsbehoefte en ontwikkelmogelijkheden zichtbaar. In 2027 gebruiken we deze inzichten verder bij keuzes over formatie, ontwikkeling, mobiliteit, werving en externe inhuur. Daarbij hebben we ook aandacht voor de gevolgen van digitalisering en kunstmatige intelligentie (AI) voor werkzaamheden, functies en de benodigde kennis en vaardigheden van medewerkers. De financiële positie van de gemeente en de bezuinigingsopgave zijn nadrukkelijk onderdeel van deze afwegingen.

Dit vraagt om prioritering en een kritische blik op de inzet van mensen en middelen. Bij keuzes over formatie, vacatures en externe inhuur kijken we daarom naar de structurele noodzaak, betaalbaarheid, beschikbare alternatieven en de gevolgen voor de uitvoering en continuïteit van onze dienstverlening. Daarbij zoeken we naar een goede balans tussen financiële beheersbaarheid en het behouden van voldoende capaciteit en deskundigheid. Eind 2026 worden periodieke medische onderzoeken (PMO) uitgevoerd. Deze onderzoeken geven inzicht in de gezondheid, vitaliteit en duurzame inzetbaarheid van medewerkers. Indien uit de resultaten blijkt dat aanvullende acties of verbetermaatregelen nodig zijn, zullen deze in 2027 worden opgepakt en waar nodig worden opgenomen in het HR-beleid en de organisatieontwikkeling. In het eerste kwartaal van 2027 wordt opnieuw een medewerkersonderzoek uitgevoerd. Hiermee krijgen we inzicht in hoe medewerkers onder andere de werkomgeving, samenwerking, leiderschap, betrokkenheid, werkdruk en ontwikkelmogelijkheden ervaren. De resultaten worden organisatiebreed en waar relevant op teamniveau besproken. De uitkomsten vormen input voor gerichte verbeteracties en voor de verdere ontwikkeling van de organisatie en het strategisch HR-beleid.

Personeelsformatie en personeelsbudgetten Met het volgende overzicht geven wij inzicht in de begrote formatie voor 2027 in vergelijking met 2026. Formatie in FTE | 2026 | 2027 Bestuur (B&W) | 4,00 | 4 Bestuursondersteuning (griffie) | 3,56 | 3,56 Totaal formatie bestuur | 7,56 | 7,56 Subtotaal directe taken programma's | 95.96 | 102,56 Subtotaal ondersteunende taken (overhead) | 98.29 | 99,91 Totaal formatie ambtelijke organisatie | 194,24 | 202,47 FTE overhead / FTE Totaal | 50,6% | 49,3% De ontwikkeling van de formatie moet worden bezien in samenhang met de inhoudelijke opgaven van de gemeente, de ontwikkeling van de organisatie en de financiële positie. De bezuinigingsopgave maakt het noodzakelijk om kritisch te kijken naar zowel bestaande als nieuwe personele inzet. Bij vacatures en capaciteitsvraagstukken wordt daarom nadrukkelijk gekeken naar de noodzaak en prioriteit van werkzaamheden en naar mogelijke alternatieven. Daarbij kan worden gedacht aan het anders organiseren of prioriteren van werkzaamheden, interne mobiliteit, ontwikkeling van medewerkers, samenwerking tussen teams, samenwerking met andere gemeenten of organisaties, of het (tijdelijk of structureel) uitbesteden van werkzaamheden aan externe partijen (outsourcing).

Strategische personeelsplanning ondersteunt bij het maken van deze keuzes en helpt om niet alleen naar de behoefte van vandaag, maar ook naar de personeelsbehoefte van de komende jaren te kijken. Ook externe inhuur heeft nadrukkelijk onze aandacht. Externe inhuur kan noodzakelijk zijn vanwege tijdelijke werkzaamheden, specifieke deskundigheid, vervanging of moeilijk vervulbare vacatures, maar brengt ook financiële en juridische risico's met zich mee. In 2026 is de bestaande externe inhuur daarom verder in beeld gebracht. In 2027 blijven we kritisch sturen op noodzaak, duur, kosten, rechtmatigheid en mogelijke alternatieven. Daarbij hebben we specifiek aandacht voor de beoordeling van de arbeidsrelatie en het voorkomen van schijnzelfstandigheid. 114 De arbeidsmarkt blijft naar verwachting krap. Voor verschillende functies is het moeilijk om voldoende gekwalificeerde medewerkers te vinden. Tegelijkertijd vraagt de financiële situatie om een gerichte inzet van werving en arbeidsmarktcommunicatie. De aandacht ligt daarom niet alleen op het aantrekken van nieuwe medewerkers, maar nadrukkelijk ook op het behouden, ontwikkelen en intern bewegen van medewerkers. Voor functies en expertise die essentieel zijn voor de continuïteit en toekomstbestendigheid van de organisatie blijven gerichte werving en arbeidsmarktcommunicatie noodzakelijk.

Daarbij blijven we werken aan aantrekkelijk werkgeverschap, passend bij de schaal, identiteit en mogelijkheden van Westerveld. Goed werkgeverschap, ontwikkelmogelijkheden, werkplezier en ruimte voor vakmanschap dragen niet alleen bij aan het aantrekken, maar juist ook aan het behouden van medewerkers. De bijbehorende budgetten zijn als volgt: Budget formatie | 2026 | 2027 | Verschil Gemeenteraad | 236.500 | 310.000 | 73.500 Bestuur B&W | 405.990 | 466.000 | 60.010 Bestuursondersteuning (Griffie) | 332.419 | 359.000 | 26.581 Totaal Bestuur | 974.909 | 1.135.000 | 160.091 Burgerlijke stand (trouwambtenaren) | 10.000 | 10.000 | 0 Personeelslasten binnendienst | 17.014.190 | 17.334.564 | 320.374 Personeelslasten buitendienst | 1.778.616 | 1.870.654 | 92.038 Totaal ambtelijke organisatie | 18.802.806 | 19.215.218 | 412.412 Totaal personeelsbudget | 19.777.715 | 20.350.218 | 572.503 Personeelsbeleid Onze medewerkers vormen het fundament van onze organisatie. We willen een werkgever zijn waar medewerkers met plezier werken, zich kunnen ontwikkelen en hun kwaliteiten optimaal kunnen inzetten. Goed werkgeverschap is daarbij niet alleen van belang voor medewerkers zelf, maar ook voor de kwaliteit en continuïteit van onze dienstverlening. In 2026 is verder gewerkt aan de ontwikkeling van het strategisch HR-beleid richting 2030.

In 2027 werken we verder aan de ontwikkeling en prioritering van de strategische HR-thema's richting 2030 en de vertaling daarvan naar de organisatie. Daarbij leggen we nadrukkelijk de verbinding met de organisatieontwikkeling, strategische personeelsplanning en de financiële opgave. Dit betekent ook dat niet alles tegelijkertijd kan worden opgepakt en dat prioriteiten worden gesteld op basis van wat de organisatie het meest nodig heeft. 115 116 We blijven investeren in leren en ontwikkelen. Opleidingen en ontwikkeling worden zoveel mogelijk gekoppeld aan de huidige en toekomstige behoefte van de organisatie. Daarbij stimuleren we medewerkers om verantwoordelijkheid te nemen voor hun eigen ontwikkeling en zetten we in op het benutten van talent binnen de organisatie. Interne mobiliteit kan daarbij bijdragen aan ontwikkelmogelijkheden voor medewerkers én aan het verminderen van kwetsbaarheid binnen teams en functies. Ook de ontwikkeling van digitale vaardigheden en het kunnen omgaan met nieuwe technologie en AI worden steeds belangrijker voor de duurzame inzetbaarheid van medewerkers. Tegelijkertijd zal het opleidingsbudget, net als andere budgetten, onderhevig zijn aan de bezuinigingsopdracht. Dit betekent dat keuzes nadrukkelijker zullen worden afgewogen op basis van de strategische prioriteiten en de meerwaarde voor de organisatie en de ontwikkeling van medewerkers.

Ook leiderschap blijft een belangrijk aandachtspunt. Leidinggevenden hebben een belangrijke rol bij het creëren van duidelijkheid, het stellen van prioriteiten, het stimuleren van samenwerking en ontwikkeling en het tijdig voeren van het gesprek over functioneren, werkdruk en inzetbaarheid. We ondersteunen leidinggevenden bij het vervullen van deze rol en blijven investeren in de ontwikkeling van leiderschap binnen de organisatie. De verdere ontwikkeling van leiderschap verbinden we aan de bredere ontwikkeling van de organisatie en de manier waarop we binnen Westerveld willen sturen, samenwerken en verantwoordelijkheid nemen. Daarnaast blijven we aandacht houden voor een veilige, inclusieve en professionele werkomgeving waarin medewerkers zich vrij voelen om ideeën, zorgen en feedback bespreekbaar te maken. Een open aanspreek- en feedbackcultuur draagt bij aan samenwerking, ontwikkeling en het tijdig signaleren van knelpunten. De uitkomsten van het medewerkersonderzoek in 2027 geven aanvullende informatie over waar verdere ontwikkeling nodig is. Verzuim en duurzame inzetbaarheid Het verzuim binnen de organisatie vraagt blijvende aandacht. We streven naar een verzuimpercentage dat niet hoger is dan het landelijk gemiddelde binnen de sector Gemeenten.

De ontwikkeling van het verzuim wordt periodiek gevolgd en besproken, zodat trends en risico's tijdig zichtbaar worden en waar nodig kan worden bijgestuurd. Onze inzet richt zich zowel op goede begeleiding bij ziekte als op het voorkomen van uitval. Duurzame inzetbaarheid, werkdruk, vitaliteit en het tijdig voeren van het goede gesprek zijn daarbij belangrijke aandachtspunten. Waar mogelijk verschuiven we de aandacht van reageren op verzuim naar het vroegtijdig signaleren en voorkomen van uitval. Leidinggevenden hebben hierin een centrale rol en worden daarbij ondersteund door HR, de arbodienst en andere deskundigen. Naast aandacht voor individuele verzuimdossiers kijken we nadrukkelijk naar patronen en mogelijke achterliggende oorzaken binnen teams en de organisatie. Langdurig of verhoogd verzuim kan immers ook samenhangen met factoren als werkdruk, samenwerking, leiderschap, organisatieveranderingen of de inrichting van het werk. Waar nodig worden op basis daarvan gerichte maatregelen genomen. De resultaten van het PMO en het medewerkersonderzoek worden hierbij benut om patronen en ontwikkelpunten eerder zichtbaar te maken en gerichte preventieve maatregelen te kunnen nemen. 117 Voor vervanging bij ziekte, zwangerschaps- en ouderschapsverlof is binnen de begroting een budget beschikbaar.

Gelet op de financiële opgave wordt bij vervanging steeds een afweging gemaakt tussen de noodzaak voor de continuïteit en kwaliteit van de werkzaamheden, de mogelijkheden om werkzaamheden binnen de organisatie op te vangen en de financiële consequenties. Vooruitblik De personele en organisatorische opgaven voor 2027 hangen sterk met elkaar samen. De bezuinigingsopgave vraagt om scherpe keuzes, terwijl ontwikkelingen op de arbeidsmarkt, verzuim, kwetsbaarheid in functies en veranderende gemeentelijke opgaven juist druk kunnen zetten op de beschikbare capaciteit. Ook digitalisering en AI veranderen de manier waarop we werken en de kennis en vaardigheden die daarvoor nodig zijn. Dit vraagt om integraal sturen op personeel, organisatie en financiën. Door strategische personeelsplanning, organisatieontwikkeling, personeelsbeleid en financiële sturing nadrukkelijk met elkaar te verbinden, werken we aan een organisatie die niet alleen financieel beheersbaar is, maar ook voldoende wendbaar, deskundig en toekomstbestendig blijft om haar taken voor inwoners, ondernemers en bestuur goed uit te voeren. De verdere ontwikkeling van ons organisatiekompas geeft daarbij richting aan hoe we binnen Westerveld willen werken, samenwerken en sturen.

Inkoop, aanbesteding en contractmanagement In 2026 is verder gewerkt aan het op orde brengen en digitaliseren van inkoop, aanbesteding en contractmanagement. Contracten zijn verder in kaart gebracht en vastgelegd in het contractbeheersysteem. Hiermee is een belangrijke basis gelegd voor beter inzicht in contractuele verplichtingen, looptijden, risico’s en financiële consequenties. Voor 2027 ligt de focus op het borgen en verder benutten van deze basis. Contractmanagement wordt verder verankerd in de organisatie, waarbij verantwoordelijkheden voor het beheer en de monitoring van contracten duidelijker worden belegd. De beschikbare informatie wordt benut om tijdig in te spelen op contractverlengingen, nieuwe aanbestedingen en ontwikkelingen in de markt. Ook wordt gekeken waar contracten en inkoop gezamenlijk of efficiënter kunnen worden georganiseerd. De samenwerking met SSC-ONS Inkoop & Contractmanagement wordt verder benut om kennis en expertise in te zetten waar dit voor Westerveld meerwaarde heeft. Daarnaast worden mogelijkheden voor gezamenlijke inkoop en aanbesteding met samenwerkingspartners verder verkend. Binnen de gemeente Westerveld wordt dit gedragen door de inkoopregisseur welke daarbij streeft naar verbinding tussen de vakafdelingen, contracteigenaren en SCC-ONS.

Belangrijke thema’s voor 2027 zijn:  Borging van contractmanagement en contractbeheer: het verder versterken van eigenaarschap, rollen en verantwoordelijkheden, overzicht en tijdige opvolging van contracten;  Duurzaam en maatschappelijk verantwoord inkopen (MVOI): duurzaamheid en maatschappelijke waarde structureel meenemen in inkoop- en aanbestedingstrajecten; 118  Social Return On Investment (SROI): het vergroten van de maatschappelijke impact van gemeentelijke inkoop;  Rechtmatigheid en risicobeheersing: het verder borgen van rechtmatige, transparante en controleerbare inkoopprocessen en het tijdig signaleren en beheersen van de financiële, juridische en continuïteitsrisico's binnen contracten;  Leveranciersmanagement en continuïteit: actief sturen op de prestaties van belangrijke en kritieke leveranciers, met aandacht voor kwaliteit, afhankelijkheden, continuïteit en gemaakte afspraken;  Samenwerking en gezamenlijke inkoop: het benutten van kansen voor samenwerking met SSC-ONS en regionale partners en daarbij bewust afwegen wat ze zelf organiseren, gezamenlijk inkopen of bij partners beleggen;  Actualisatie en toepassing van het inkoopbeleid: het actueel houden van het beleid en zorgen voor een goede vertaling naar de dagelijkse praktijk;  Digitalisering en informatie gestuurd werken: het verder benutten van digitale systemen en beschikbare contractinformatie voor

planning, monitoring en sturing, waaronder inzicht in contractwaarde, looptijden, prestaties, gebruik en financiële verplichtingen. Deze ontwikkelingen dragen bij aan een professionele, rechtmatige en toekomstbestendige inkooporganisatie, waarin contracten en leveranciers actief worden gemanaged en de beschikbare kennis, capaciteit en middelen effectief worden ingezet. Daarbij sturen we gedurende de gehele looptijd van contracten op kwaliteit, prestaties, kosten, risico’s, maatschappelijke waarde en continuïteit. Inkoop en contractmanagement dragen daarmee bij aan een financieel gezonde en weerbare organisatie en aan de continuïteit en kwaliteit van onze dienstverlening. Informatievoorziening, informatiebeveiliging en automatisering (ICT) Een betrouwbare, veilige en toekomstbestendige informatievoorziening is een randvoorwaarde voor een goede dienstverlening aan inwoners, ondernemers en samenwerkingspartners. In 2027 geven wij verder uitvoering aan de ambities uit de informatievisie en het projectenportfolio. Daarbij richten wij ons op de verdere digitalisering van de dienstverlening, datagedreven werken en het verbeteren van de digitale ondersteuning en vaardigheden van onze medewerkers. Ook zetten we in op het verantwoord en zorgvuldig benutten van nieuwe digitale mogelijkheden, waaronder kunstmatige intelligentie (AI).

We ontwikkelen onze informatievoorziening verder als integraal onderdeel van de bedrijfsvoering en organisatie. De focus ligt op meer regie en samenhang. Daarbij versterken we de regie op onze informatievoorziening en de samenwerking met onze regionale en externe partners. Daarnaast zetten we informatie steeds meer in als stuurmiddel, om betere besluiten te kunnen nemen en beleidskeuzes te ondersteunen. De toenemende digitalisering en afhankelijkheid van digitale voorzieningen vragen tegelijkertijd om blijvende aandacht voor digitale weerbaarheid. In 2027 werken we daarom verder aan informatiebeveiliging, privacy en de continuïteit van onze informatievoorziening. Daarbij geven we uitvoering aan de eisen die voortvloeien uit wet- en regelgeving op het gebied van digitale veiligheid en versterken we de organisatorische borging hiervan. Met deze ontwikkelingen werken we in 2027 verder aan een betrouwbare, veilige en toekomstbestendige informatievoorziening die de dienstverlening ondersteunt, medewerkers 119 in staat stelt hun werk goed te doen en de organisatie helpt om informatiegestuurd te werken en te sturen. Paragraaf F Verbonden partijen Inleiding De gemeente onderhoudt banden met diverse partijen waarbij zij een bestuurlijk of financieel belang heeft, de zogeheten verbonden partijen.

Het aangaan van banden met deze partijen komt voort uit politieke motieven en maatschappelijke relevantie. Een bestuurlijk belang betekent dat leden van het college in het bestuur van een gemeenschappelijke regeling vertegenwoordigd zijn. Een financieel belang houdt in dat de gemeente door deelname aan een verbonden partij op enigerlei wijze risico kan lopen. De verbonden partijen zijn gerubriceerd naar de volgende categorieën: 1. | Gemeenschappelijke regelingen 2. | Deelnemingen in vennootschappen 3. | Participaties in stichtingen en verenigingen 1. Gemeenschappelijke regelingen Werkvoorzieningsschap Reestmond Werkvoorzieningsschap Reestmond te Meppel Openbaar belang | Aandeel Het plaatsen van mensen uit de deelnemende gemeenten die aangewezen zijn op aangepast werk op een dergelijke plek. Hierbij wordt gestreefd naar passende arbeid zo dicht mogelijk bij de reguliere arbeidsmarkt. Dit houdt mede in het ontwikkelen van de arbeidsmogelijkheden van | 24,8% mensen met een afstand tot de arbeidsmarkt, waardoor hun door- en uitstroomkansen vergroot worden.

Financieel Eigen vermogen (x € 1.000) | 1-1-2027 | 4.525 31-12-2027 | 3.648 Vreemd vermogen (x € 1.000) | 1-1-2027 | 248 31-12-2027 | 925 Resultaat over 2026 (x € 1.000) | 2026 | nnb Gemeentelijke bijdrage (x € 1.000) | 2027 | 2719 120 Veiligheidsregio Drenthe Veiligheidsregio Drenthe te Assen Openbaar belang | Aandeel Het uitvoeren van taken en bevoegdheden die bij of krachtens de wet aan de Veiligheidsregio zijn opgedragen. Het uitvoeren van overige taken en bevoegdheden die door de deelnemende | 4,4% gemeenten aan de veiligheidsregio zijn opgedragen Financieel Eigen vermogen (x € 1.000) | 1-1-2027 | 3.614 31-12-2027 | 3.264 Vreemd vermogen (x € 1.000) | 1-1-2027 | 29.634 31-12-2027 | 38.323 Resultaat over 2026 (x € 1.000) | 2026 | nnb Gemeentelijke bijdrage (x € 1.000) | 2027 | 1.706 De Veiligheidsregio is een gemeenschappelijke regeling (GR), waarbij de risico’s uiteindelijk verhaald kunnen worden op de deelnemende gemeenten. De Veiligheidsregio geeft zelf aan dat er risico’s gezien worden in de financiële afwikkeling van de integratie van de Meldkamer Noord Nederland in de Landelijke Meldkamer Organisatie (LMO), herziening FLO overgangsrecht en de kosten voor personeel (vergoeding vrijwilligers en loon- en prijsontwikkeling). De reserves worden als ruim voldoende ingeschat om de risico’s af te dekken.

Daarnaast worden nieuwe ontwikkelingen vroegtijdig gesignaleerd en zullen de daaruit voortkomende consequenties voorgelegd worden aan uw raad. 121 SamenDrenthe Gemeentelijke Gezondheidsdienst Drenthe Openbaar belang | Aandeel Samenwerkingsverband tussen alle twaalf Drentse gemeenten om de gezondheid van de | Op basis van inwoners van de twaalf Drentse gemeenten te bewaken, beschermen en bevorderen. | inwoner aantal Financieel Eigen vermogen (x € 1.000) | 1-1-2027 | 2.398 31-12-2027 | 2.862 Vreemd vermogen (x € 1.000) | 1-1-2027 | 7.196 31-12-2027 | 6.811 Resultaat over 2026 (x € 1.000) | 2026 | nnb Gemeentelijke bijdrage (x € 1.000) | 2027 | 1.362 Risico's In de risicoparagraaf van de begroting worden bedrijfsvoeringsrisico's ingeschat op totaal circa € 2,4 mln.

122 Omgevingsdienst Drenthe (ODD) Omgevingsdienst Drenthe (ODD) te Assen Openbaar belang | Aandeel Het uitvoeren van alle milieuvergunningverlening- en meldingen, milieutoezicht en | 3,7% handhaving en alle milieuspecialismen en advisering op het gebied van milieu Financieel Eigen vermogen (x € 1.000) | 1-1-2027 | 927 31-12-2027 | 939 Vreemd vermogen (x € 1.000) | 1-1-2027 | 17.175 31-12-2027 | 16.899 Resultaat over 2026 (x € 1.000) | 2026 | nnb Gemeentelijke bijdrage (x € 1.000) | 2027 | 1.493 Risico's Op dit moment vindt een aantal wijzigingen plaats binnen de ODD op grond van het rapport van Seinstra en van der Laar. Deze ontwikkelingen in de organisatie en het financieel meer in control komen, kunnen gevolgen hebben voor de bijdrage van de gemeente. De bijdrage is inmiddels al gestegen.

Wanneer bij de ODD tekorten ontstaan, zijn de gemeenten en de provincie naar rato verantwoordelijk voor het bijpassen van deze tekorten 123 Recreatieschap Drenthe Recreatieschap Drenthe te Dwingeloo Openbaar belang | Aandeel Het behartigen van de gemeenschappelijke belangen van de gemeenten in Drenthe en de | 1/13 deel gemeente Ooststellingwerf op het gebied van de vrijetijdseconomie (recreatie en toerisme) Financieel Eigen vermogen (x € 1.000) | 1-1-2027 | 1.436 31-12-2027 | 1.692 Vreemd vermogen (x € 1.000) | 1-1-2027 | 987 31-12-2027 | 2.186 Resultaat over 2026 (x € 1.000) | 2026 | nnb Gemeentelijke bijdrage (x € 1.000) | 2027 | 108 Risico's De gemeenten zijn verantwoordelijk voor de eventuele tekorten van de gemeenschappelijke regeling en dus voor het Recreatieschap Drenthe 124 Eems Dollard Regio Eems Dollard Regio te Bad Nieuweschans Openbaar belang | Aandeel Bevorderen van samenwerking aan zowel Duitse als Nederlandse kant van de grens | 0,94% Financieel Eigen vermogen (x € 1.000) | 1-1-2027 | N.N.B. 31-12-2027 | N.N.B. Vreemd vermogen (x € 1.000) | 1-1-2027 | N.N.B. 31-12-2027 | N.N.B. Resultaat over 2025 (x € 1.000) | 2026 | N.N.B. Gemeentelijke bijdrage (x € 1.000) | 2027 | N.N.B.

Risico's Volgens paragraaf 15 lid 3 Gemeenschappelijke Regeling EDR zijn de deelnemers aan de EDR verplicht om naar rato van hun deelnemersbijdragen bij liquidatie extra bijdragen te verstrekken EDR levert geen gegevens aan, aangezien er door deze organisatie niet of niet tijdig een begroting wordt opgesteld. 125 Publiek Vervoer Groningen en Drenthe Publiek Vervoer Groningen en Drenthe Openbaar belang | Aandeel Alle gemeenten in Drenthe en Groningen en het OV-bureau Groningen Drenthe werken samen aan het creëren van een optimaal vervoersnetwerk dat betaalbaar en | 1,58% toekomstbestendig is en waarin duurzaam gebruik wordt gemaakt van alle vervoersmiddelen. Financieel Eigen vermogen (x € 1.000) | 1-1-2027 | 322 31-12-2027 | 239 Vreemd vermogen (x € 1.000) | 1-1-2027 | 10 31-12-2027 | 10 Resultaat over 2026 (x € 1.000) | 2026 | nnb Gemeentelijke bijdrage (x € 1.000) | 2027 | 22 Risico's Het risico voor de deelnemers in deze gemeenschappelijke regeling is beperkt. De risico’s betreffen de interne bedrijfsvoering waarvoor beheersmaatregelen worden ingezet om dat risico te beperken. 126 Overheid en Services (ONS) Overheid en Services (ONS) Openbaar belang | Aandeel De gemeente Westerveld is per 1 januari 2021 toegetreden tot de gemeenschappelijke regeling ONS. Het is een lichte regeling voor de bedrijfsvoering.

De gemeente neemt sinds 1 januari 2021 diensten af voor de Personeels- en salarisadministratie en sinds 1 september 2021 voor het technisch beheer van de ICT. Per 1 januari 2022 worden inkoopdiensten afgenomen. Naast Westerveld nemen de gemeenten Zwolle, Kampen, Dalfsen en de | 5,7% provincie Overijssel deel in de gemeenschappelijke regeling. Het deelnemingspercentage is gebaseerd op de financiële bijdrage van Westerveld ten opzichte van het totale bedrag. Qua zeggenschap heeft de gemeente dezelfde stem als de andere deelnemers, waarmee het aandeel op 20% uitkomt. Financieel Eigen vermogen (x € 1.000) | 1-1-2027 | 1.900 31-12-2027 | 1.900 Vreemd vermogen (x € 1.000) | 1-1-2027 | 14.470 31-12-2027 | 14.855 Resultaat over 2026 (x € 1.000) | 2026 | nnb Gemeentelijke bijdrage (x € 1.000) | 2027 | 2.437 Risico's De gemeenten zijn verantwoordelijk voor de eventuele tekorten van de gemeenschappelijke regeling en dus ook voor de tekorten van ONS. Via tussentijdse rapportages en bestuurlijke afwegingen zal dit zoveel mogelijk beperkt worden. 127 Drents Archief te Assen Drents Archief Openbaar belang Aandeel In 2025 is de gemeente Westerveld toegetreden tot de gemeenschappelijke regeling Drents Archief. Authentieke bronnen geven toegang tot het verleden en geven context aan het heden. Het Drents Archief vormt, behoudt en ontsluit archieven.

Zij zorgen ervoor dat waardevol erfgoed voor | 1,1% huidige en toekomstige generaties toegankelijk blijft. Financieel Eigen vermogen (x €1.000) | 1-1-2027 | 378 31-12-2027 | 363 Vreemd vermogen (x €1.000) | 1-1-2027 | - 31-12-2027 | - Resultaat over 2026 (x €1.000) | 2026 | nnb Gemeentelijke bijdrage (x €1.000) | 2027 | 22 Risico's 128 2. Deelnemingen in vennootschappen Onderstaande vennootschappen zijn ontstaan door de splitsing van het netwerkbedrijf en het leveringsbedrijf van Essent en daarnaast door de verkoop van de aandelen in het leveringsbedrijf Essent. Enexis Holding B.V Enexis Holding B.V. te ’s Hertogenbosch Openbaar belang | Aandeel Enexis Holding B.V. beheert het energienetwerk in zeven provincies in Noord-, Oost- en Zuid-Nederland en zorgt ervoor dat gas en elektriciteit van de energieleveranciers veilig bij | 0,0928% de klanten (plm. 2,6 miljoen huishoudens) terecht komt. Financieel Eigen vermogen (x € 1.000) | 1-1-2027 | nnb 31-12-2027 | nnb Vreemd vermogen (x € 1.000) | 1-1-2027 | nnb 31-12-2027 | nnb Verwacht resultaat over 2027 (x € 1.000) | 2027 | nnb Risico's Enexis is financieel gezond. Enexis heeft de Standard & Poor's (S&P) rating A+ (Stable outlook) en bij Moody's Aa3 (stable outlook).Het risico voor de aandeelhouders is gering omdat Enexis opereert in een gereguleerde (energie)markt, onder toezicht van de Energiekamer.

Daarnaast is het risico gering, in relatie tot de (intrinsieke) waarde van Enexis Holding N.V. Wettelijk is minimaal 40% eigen vermogen vereist, Enexis heeft op dit moment meer dan 50% eigen vermogen. 129 N.V RENDO N.V RENDO te Hoogeveen Openbaar belang | Aandeel Eigenaar zijn van een netwerkbedrijf, ter voorkoming van misbruik van de monopolypositie | 7,97% en zorgdragen voor een stabiele en veilige levering Financieel Eigen vermogen (x € 1.000) | 1-1-2027 | nnb 31-12-2027 | nnb Vreemd vermogen (x € 1.000) | 1-1-2027 | nnb 31-12-2027 | nnb Resultaat over 2027 (x € 1.000) | 2027 | nnb Risico's De begroting van RENDO wordt in de tweede helft van het jaar vastgesteld door de Algemene Vergadering van Aandeelhouders. Deze is daarom nog niet bekend bij het opstellen van de gemeentelijke begroting.

130 N.V Waterleidingmaatschappij Drenthe (WMD) N.V Waterleidingmaatschappij Drenthe (WMD) te Assen Openbaar belang | Aandeel Eigenaar zijn van een netwerkbedrijf, ter voorkoming van misbruik van de monopolypositie | 1,079% en zorgdragen voor een stabiele en veilige levering Financieel Eigen vermogen (x € 1.000) | 1-1-2027 | nnb 31-12-2027 | nnb Vreemd vermogen (x € 1.000) | 1-1-2027 | nnb 31-12-2027 | nnb Resultaat over 2027 (x € 1.000) | 2027 | nnb Risico's Het risico, en daarmee de aansprakelijkheid, voor de aandeelhouders is beperkt tot de hoogte van het nominale aandelenkapitaal van deze vennootschap art 2.:81 BW. De begroting van WMD wordt in de tweede helft van het jaar vastgesteld door de Algemene Vergadering van Aandeelhouders. Deze is daarom nog niet bekend bij het opstellen van de gemeentelijke begroting. 131 Waterbedrijf Vitens NV Waterbedrijf Vitens NV te Zwolle Openbaar belang | Aandeel Eigenaar zijn van een netwerkbedrijf, ter voorkoming van misbruik van de monopolypositie | 0,449% en zorgdragen voor een stabiele en veilige levering Financieel Eigen vermogen (x € 1.000) | 1-1-2027 | nnb 31-12-2027 | nnb Vreemd vermogen (x € 1.000) | 1-1-2027 | nnb 31-12-2027 | nnb Resultaat over 2027 (x € 1.000) | 2027 | nnb Risico's Het risico voor de gemeente zit in het afwaarderen van de boekwaarde van de aandelen.

Wanneer zou blijken dat Vitens niet meer aan zijn betalingsverplichtingen kan voldoen. Op dit moment is dat risico met een solvabiliteit van circa 30% zeer gering. De begroting van Vitens wordt in de tweede helft van het jaar vastgesteld door de Algemene Vergadering van Aandeelhouders. Deze is daarom nog niet bekend bij het opstellen van de gemeentelijke begroting. 132 Wadinko N.V. Wadinko N.V. te Zwolle Openbaar belang | Aandeel Bevorderen werkgelegenheid. | 2,344% Financieel Eigen vermogen (x € 1.000) | 1-1-2027 | nnb 31-12-2027 | nnb Vreemd vermogen (x € 1.000) | 1-1-2027 | nnb 31-12-2027 | nnb Resultaat over 2027 (x € 1.000) | 2027 | nnb Risico's Inherent aan haar doelstellingen loopt Wadinko risico’s. Door de interne maatregelen met betrekking tot risicobeheersing, zoals beschreven in de jaarrekening van Wadinko, zijn de risico’s voor de aandeelhouders beperkt. Door Wadinko wordt geen openbare begroting opgesteld. 133 N.V. Bank Nederlandse Gemeenten (BNG Bank) N.V. Bank Nederlandse Gemeenten (BNG Bank) te Den Haag Openbaar belang | Aandeel Verkrijgen van toegang tot de kapitaalmarkt; door middel van gespecialiseerde financiële dienstverlening draagt de BNG Bank bij aan het zo laag mogelijk houden van de kosten van | 0,0009% maatschappelijke voorzieningen.

Financieel Eigen vermogen (x € 1.000) | 1-1-2027 | nnb 31-12-2027 | nnb Vreemd vermogen (x € 1.000) | 1-1-2027 | nnb 31-12-2027 | nnb Resultaat over 2027 (x € 1.000) | 2027 | nnb Risico's Maximaal risico ten aanzien van de afwaardering van de boekwaarde van de aandelen en het niet ontvangen van dividend. Het risico op afwaardering zal beperkt zijn aangezien het een staatsbank betreft. Het risico op beperkte dividenduitkering heeft zich de laatste jaren voorgedaan door gewijzigde regelgeving en de lage rente. Hier wordt bij het opstellen van de begroting rekening mee gehouden De BNG Bank kan geen gegevens inzake vermogen en resultaat voor het komende jaar aanleveren in verband met bedrijfsgegevens die voor concurrenten van belang kunnen zijn. 134 ROVA N.V. Regionaal Orgaan Verwijdering Afvalstoffen (ROVA N.V.) te Zwolle Openbaar belang | Aandeel Door deelname in de aandelen van ROVA kunnen we gebruik maken van | 0,184% de aangeboden diensten. Financieel Eigen vermogen (x € 1.000) | 1-1-2027 | nnb 31-12-2027 | nnb Vreemd vermogen (x € 1.000) | 1-1-2027 | nnb 31-12-2027 | nnb Resultaat over 2027 (x € 1.000) | 2027 | nnb Risico's Voor de gemeenten zal maximaal het ingelegde bedrag in aandelen moeten worden afgeboekt bij een eventueel faillissement van ROVA. Daarnaast zal met spoed een andere afvalinzamelaar gezocht moeten worden. Dit kan hogere kosten met zich meebrengen.

Het risico dat dit zich voor zal doen, wordt zeer klein geacht, aangezien er regelmatig overleggen met ROVA plaatsvinden en de financiële organisatie geborgd is. De begroting van ROVA wordt in de tweede helft van het jaar vastgesteld door de Algemene Vergadering van Aandeelhouders. Deze is daarom nog niet bekend bij het opstellen van de gemeentelijke begroting. 135 136 3. Participaties in stichtingen en verenigingen Dit betreft overige samenwerkingsverbanden. De Vereniging van Nederlandse Gemeenten (VNG) De VNG ondersteunt gemeenten bij hun ontwikkeling en behartigt hun belangen. De activiteiten van de VNG bestaan uit het bieden van een platform, het behartigen van gemeenschappelijke belangen, het bieden van dienstverlening aan gemeenten (adviseren en informeren) en het ontwikkelen van producten en diensten. Jaarlijks wordt de contributie op basis van het aantal inwoners vastgesteld. De contributiekosten bedragen €46.000 per jaar. Talentenregio Talentenregio is een samenwerkingsverband tussen 26 overheidsorganisaties. Samen vertegenwoordigen ze ruim 8.000 medewerkers in de meest uiteenlopende functies. Aangesloten zijn gemeenten, de Omgevingsdienst IJsselland, Shared Service Centrum ONS, de Veiligheidsregio IJsselland, TIEM Zwolle en de provincie Overijssel. Talentenregio richt zich primair op de individuele medewerkers.

Er worden faciliteiten geboden aan medewerkers om zich te ontplooien en te ontwikkelen. Met als doel het stimuleren van het bewustzijn van medewerkers dat zij een zinvolle bijdrage kunnen leveren aan het mede vormgeven van een goed functionerende overheid. Medewerkers van Talentenregio- organisaties kunnen op een gemakkelijke en laagdrempelige manier bewegen en kennis en kunde uitwisselen. De contributiekosten bedragen € 18.500 per jaar. Vereniging van Drentse gemeenten (VDG) De Vereniging van Drentse gemeenten zet zich in voor de twaalf gemeenten in de provincie Drenthe. De vereniging biedt een platform aan en behartigt de belangen van de Drentse gemeenten richting de VDG. Via de Drentse portefeuillehouders worden diverse beleidsterreinen op elkaar afgestemd. De contributiekosten bedragen per jaar €17.500, inclusief de bijdrage aan de veteranendag. Regio Zwolle Regio Zwolle is een bestuurlijke samenwerking tussen 21 gemeenten en 4 provincies rondom Zwolle. Regio Zwolle is volop in ontwikkeling. Er is een nieuwe agenda opgesteld met een nieuwe structuur van vijf tafels: economie, leefomgeving, bereikbaarheid, energie en Human Capital Agenda (HCA). De HCA is volop in beweging en moet leiden tot een toekomstgerichte arbeidsmarkt. Doel is om de krapte op de arbeidsmarkt aan te pakken door onderwijs en ondernemersorganisaties aan elkaar te verbinden.

Daarnaast steunen ondernemersorganisaties initiatieven die bijdragen aan realisatie van en voor mensen met een grotere afstand tot de arbeidsmarkt. Een belangrijk onderdeel van Regio Zwolle is Kennispoort. Kennispoort is het innovatie- netwerk van ondernemers, onderwijs, onderzoek en overheid. Kennispoort verzorgt één keer per jaar een bijeenkomst in de gemeente Westerveld. De Regio Deal Regio Zwolle is binnengehaald. Ook onze gemeente heeft projecten ingediend en kan mogelijk meedoen aan deze subsidietoekenning. De contributiekosten bedragen €24.000 per jaar. Stichting Het Oversticht Zwolle Het Oversticht doet onderzoek en brengt advies uit op het gebied van ruimtelijk erfgoed en ruimtelijke kwaliteit. Het welstandstoezicht en de gemeentelijke monumentencommissie van de gemeente Westerveld zijn bij deze stichting ondergebracht. De gemeentelijke archeoloog wordt eveneens via Het Oversticht ingehuurd. Het Oversticht verzorgt daarnaast de omschrijvingen voor nieuwe aanvullingen op de vrijwillige gemeentelijke monumentenlijst. 137 Samenwerkingsverband UNESCO nominatiedossier ‘Koloniën van Weldadigheid’ Sinds 2010 is internationaal samengewerkt aan een succesvolle nominatie van de voormalige Rijkskoloniën van Weldadigheid tot UNESCO Werelderfgoed. Het Werelderfgoedcomité heeft zich in 2018 positief uitgesproken over het dossier en in het bijzonder het Westerveldse aandeel.

In 2021 heeft het Werelderfgoedcomité de UNESCO Werelderfgoedstatus toegekend. De gemeente Westerveld is één van de voortrekkers geweest voor uitbreiding van het dossier en heeft een bestuurlijk charter ondertekend waarin we deze intentie (zowel op het gebied van personele inzet, als financieel) hebben bevestigd. Op lokaal niveau wordt ambtelijk en bestuurlijk nauw samengewerkt met de gemeente Steenwijkerland en de gemeente Weststellingwerf en vindt afstemming plaats met ondernemers uit de recreatie- en toeristische sector, Stichting Maatschappij van Weldadigheid en de agrarische sector. RWB Zwolle Het regionaal Werkbedrijf Regio (RWB) Zwolle timmert continu aan de weg om invulling te geven aan zijn belangrijkste doelstelling: het realiseren van een inclusieve arbeidsmarkt in de regio Zwolle. Speciale aandacht gaat daarbij uit naar mensen met een (grotere) afstand tot de arbeidsmarkt. Toekomstgericht en innovatief arbeidsmarktbeleid vraagt echter om een Human Capital Agenda (HCA) met een integrale invalshoek die de driehoek economie, onderwijs en arbeidsmarkt verbindt. Een agenda met meer concrete doelen die ook de samenhang tussen de verschillende agenda’s op het gebied van economische innovatie, het Sociaal Domein en onderwijs en kennis, inzichtelijk maakt. Inzicht in het ‘regionaal DNA’ zorgt ervoor dat vraag en aanbod dichter bij elkaar kunnen komen.

Deze kansen verbinden we nadrukkelijk ook met mensen die een afstand tot de arbeidsmarkt hebben. P10-gemeenten De P10 is een samenwerkingsverband van de 22 grootste (oppervlakte) plattelandsgemeenten van Nederland. Deze gemeenten hebben veelal te maken met dezelfde ambities en uitdagingen. In P10-verband worden deze onder de aandacht gebracht van de landelijke en Europese politiek. Naast onderstaande onderwerpen wordt via de P10 een lobby gevoerd in relatie tot de herverdeling van het gemeentefonds die voor P10- gemeenten mogelijk niet gunstig uitpakt. Onderwerpen: Demografische ontwikkelingen, Relatie plattelandsgemeente en gemeentefonds, Recreatie en toerisme, Functieveranderingen op het platteland, Nieuwe economische kansen in de buitengebieden, Veiligheid in het landelijke gebied (aanrijtijden), Leefbaarheid in de kernen (voorzieningen, zorg, onderwijs), natuur- en waterbeheer, duurzaamheid). De contributie voor P10-gemeenten bedraagt €17.000. 138 Paragraaf G Grondbeleid Inleiding Deze paragraaf beschrijft het gemeentelijk grondbeleid in het kader van de ruimtelijke ontwikkeling. Het gemeentebestuur formuleert de doelstellingen; het grondbeleid is hieraan ondersteunend. De paragraaf geeft de visie op het grondbeleid, de uitvoering, de actuele financiële positie, de winstneming en de risico’s en voorzieningen weer.

Niet in exploitatie genomen bouwgronden zijn, conform het BBV, opgenomen als materiële vaste activa. Visie op grondbeleid De gemeente Westerveld voert sinds de vaststelling van de Nota Grondbeleid 2026-2030 een situationeel grondbeleid. De markt krijgt ruimte om te ondernemen, maar indien noodzakelijk wordt actief grondbeleid ingezet. Het financiële risico dient voor de gemeente aanvaardbaar te zijn. Bij maatschappelijk relevante initiatieven wordt het financiële risico zorgvuldig afgewogen tegen het maatschappelijk belang. Winstneming Conform het Besluit Begroting en Verantwoording (BBV) wordt tussentijdse winst genomen zodra opbrengsten binnen een grondexploitatie worden gerealiseerd. De winstbepaling vindt plaats op basis van de Percentage of Completion (PoC)-methode, waarbij het gerealiseerde kostenpercentage wordt afgezet tegen de totale kosten en verwachte winst. Verwachte winsten uit lopende grondexploitaties worden opgenomen in de prognosebalans als onderdeel van het onderhanden werk. Uitvoering grondbeleid Algemeen Onder ‘resultaat’ wordt het verwachte financiële resultaat aan het einde van de grondexploitatie verstaan. Op basis van gerealiseerde en nog te realiseren baten en lasten wordt jaarlijks, conform de PoC-methode, de tussentijdse winst berekend. Deze berekening vindt plaats per individuele grondexploitatie.

Bouwgrond in exploitatie Diever, Kalterbroeken Kalterbroeken betreft een woningbouwproject van 93 woningen. In 2023 is gestart met de uitgifte van de laatste 8 kavels voor ‘microwoningen’. De verwachting is dat de laatste kavel eind 2026 wordt overgedragen. Voor de grondexploitatie wordt een positief resultaat verwacht. De boekwaarde per 31-12-2025 bedraagt € -152.076. Havelte, Oeveraseweg Deze grondexploitatie is de laatste fase van een bedrijventerrein in Havelte. Op dit bedrijventerrein is 1,6 hectare beschikbaar. In 2025 zijn acht kavels uitgegeven. Naar verwachting worden deze in de tweede helft van 2026, na vergunningverlening, geleverd. De boekwaarde per 31-12-2025 bedraagt € 1.337.549, met een voorziening van € 151.140. Op basis van de inschrijvingen wordt een sluitend resultaat (€ 0) verwacht. Vledder Noord fase 1b Fase 1b van het project Vledder Noord biedt ruimte voor circa 45 woningen, waarvan 26 woningen zijn gerealiseerd. De resterende ontwikkelruimte is ingebracht in Vledder Noord fase 2. De exploitatie is per 31-12-2025 afgesloten met een positief resultaat van € 69.053. In 2022 is een verlies van € 285.371 genomen. 139 Vledder Noord fase 2 De grondexploitatie Vledder Noord fase 2 is in 2025 geopend en omvat 29 woningen, waarvan 12 sociale huurwoningen. De kavels voor de sociale huurwoningen zijn in het vierde kwartaal van 2025 uitgegeven.

De uitgifte van de overige kavels start naar verwachting in de tweede helft van 2026. De boekwaarde per 31-12-2025 bedraagt € 627.506, met een voorziening van € 158.993. Vledderveen De grondexploitatie Vledderveen, vastgesteld in 2021, omvat maximaal 21 kavels, verdeeld over twee fasen. Fase 1 (10 kavels) is eind 2021 uitgegeven en in 2022 volledig verkocht. Fase 2 is in 2024 woonrijp gemaakt. De uitgifte van maximaal 11 kavels heeft eveneens in 2024 plaatsgevonden. De bouw is gestart in het tweede kwartaal van 2025. Van de 11 kavels zijn er in 2025 tien geleverd; de laatste kavel wordt in het tweede kwartaal van 2026 geleverd. De boekwaarde per 31-12-2025 bedraagt € -439.655. Afsluiting van de grondexploitatie wordt verwacht per 31-12-2026 met een positief resultaat. Dwingeloo, voormalige Storkschoollocatie In 2024 is de grondexploitatie geopend voor de voormalige Storkschoollocatie aan de Bruges in Dwingeloo. De locatie (6.477 m²) was oorspronkelijk bestemd voor de realisatie van 13 woningen, waarvan 8 sociale huurwoningen. Op verzoek van de gemeenteraad is het woningprogramma herzien. De herziene grondexploitatie is in april 2026 door de gemeenteraad vastgesteld en voorziet in de realisatie van 18 woningen, waarvan 8 sociale huurwoningen en 10 hofwoningen. Voor de grondexploitatie wordt een negatief resultaat van € 2.843 verwacht.

De boekwaarde per 31-12-2025 bedraagt € 367.283. Leggeloo, voormalige Fonteinschoollocatie De grondexploitatie voor de voormalige Fonteinschoollocatie is in 2025 geopend. Op het perceel (4.592 m²) wordt één woonblok met maximaal drie wooneenheden gerealiseerd. In het eerste kwartaal van 2026 is de inschrijving voor de kavel opengesteld. Het perceel wordt naar verwachting in het derde kwartaal van 2026 uitgegeven. Levering zal, na vergunningverlening, eind 2026 of begin 2027 plaatsvinden. De boekwaarde per 31-12-2025 bedraagt € 212.995, met een verliesvoorziening van € 24.841. Wapserveen, W. Dassenstraat De grondexploitatie W. Dassenstraat is in april 2026 geopend. De locatie is bestemd voor 13 woningen, waarvan 12 kavels voor CPO Wapserveen en één kavel voor een vrijstaande woning. De kavels voor CPO Wapserveen worden naar verwachting in het vierde kwartaal van 2026 uitgegeven, afhankelijk van de uitkomst van het ingediende bezwaar tegen de beoogde woonfunctie. Na uitgifte van de kavels aan CPO Wapserveen zal de kavel voor de vrijstaande woning worden uitgegeven. Voor de grondexploitatie wordt een negatief resultaat van € 284.579 verwacht. In deze prognose zijn eventuele subsidies nog niet meegenomen. De verwachte subsidie uit onder meer de knelpuntenpot en de realisatiestimulans bedraagt tussen € 52.000 en € 136.000.

Actuele financiële positie Bouwgrond in exploitatie (begroot verloop 2026) | Bedragen x € 1.000 (Vult Financieel beleid in n.a.v. overzicht Grondexploitatie uit Grexmanager) Bouwgronden in | Boekwaard | Vermeerderinge | Verminderinge | Winstnemin | Boekwaard exploitatie | e | n | n | g | e 01-01-2026 | 31-12-2026 Kalterbroeken | 178 | 15 | 124 | 0 | 69 Diever Meenteweg - Oeverasweg | -1.336 | 1.504 | 216 | 0 | -48 Havelte Complex | 713 | 117 | 337 | 0 | 493 Vledderveen Voormalige | -367 | 244 | 310 | 0 | -434 Storkschoollocatie Fonteinschoollocati | -213 | 392 | 204 | 0 | -25 e Vledder Noord fase | -624 | 183 | 271 | 0 | -712 2 Dassenstraat | -48 | 0 | 374 | 0 | -422 Wapserveen Totaal | -1.697 | 2.455 | 1.836 | 0 | -1.078 140 Meerjarige boekwaarden Bouwgronden in exploitatie Bouwgronden in | Boekwaarde | Boekwaarde | Boekwaarde | Boekwaarde exploitatie | 31-12-2027 | 31-12-2028 | 31-12-2029 | 31-12-2030 Meenteweg - | -157 | -66 | 0 | 0 Oeveraseweg Havelte Voormalige | -217 | 20 | 0 | 0 Storkschoollocatie Fonteinschoollocatie | -25 | 0 | 0 | 0 Dassenstraat | -355 | -287 | 0 | 0 Wapserveen Totaal bouwgrond in | -754 | -333 | 0 | 0 exploitatie Voorzieningen In de jaarstukken 2025 zijn de volgende voorzieningen opgenomen per 31-12-2025: - Meenteweg-Oeveraseweg Havelte: € 151.000. - Locatie Fonteinschool: € 25.000. - Vledder Noord fase 2: € 159.000.

Risico's In algemene zin zijn de risico’s binnen de lopende grondexploitaties beperkt. Voor de inschatbare verliezen zijn voorzieningen getroffen. Wel geldt voor alle grondexploitaties het algemene risico dat projecten niet volledig worden gerealiseerd. Ter beperking hiervan is ingezet op diversiteit in woningtypologieën, uitvoering van behoefteonderzoek en het hanteren van marktconforme grondprijzen. Voor vrijwel alle projecten is een passend, vigerend omgevingsplan aanwezig. Een uitzondering vormt de W. Dassenstraat in Wapserveen, waar bezwaar is ingediend tegen de wijziging van het omgevingsplan. Dit vormt een risico, aangezien de beoogde ontwikkeling nog niet juridisch is geborgd. Dit risico wordt als relatief beperkt ingeschat en is deels ondervangen door voldoende tijdsruimte in de exploitatieplanning. Voor een bredere analyse van risico’s en de financiële weerbaarheid wordt verwezen naar de paragraaf Weerstandsvermogen en risicobeheersing. 141 142 Paragraaf H Openbaarheid Inleiding In deze nieuw verplichte paragraaf wordt informatie gegeven over hoe de gemeente omgaat met de Wet open overheid (Woo). Ook wordt een vooruitblik gegeven over het jaar 2027. Vooruitblik 2027 De Wet open overheid (Woo) regelt het recht op informatie over alles wat de overheid doet.

Toegang tot publieke informatie is sinds de inwerkingtreding van de Woo een expliciet recht van de inwoners geworden. Actieve openbaarmaking is daarmee een verplichting van de gemeente. Om duidelijkheid en transparantie te vergroten, moeten overheden zelf meer informatie openbaren. Het motto is: openbaar, tenzij. De informatie die wij actief moeten openbaren is opgedeeld in 11 informatiecategorieën, welke verdeeld zijn in verschillende tranches die de komende jaren actief openbaar gemaakt moeten worden. De gemeente Westerveld maakt de informatie uit de eerste tranche inmiddels actief openbaar, conform de wettelijke verplichting. Op dit moment is er nog veel onduidelijkheid over de verdere inwerkingtreding van de Woo waardoor nog niet duidelijk is per wanneer de volgende informatiecategorieën openbaar gemaakt moeten worden. Als gemeente volgen we de ontwikkelingen en bereiden we ons voor om aan de wettelijke verplichtingen te voldoen. Daarbij bereiden we onze processen en informatievoorziening voor op de volgende fasen van actieve openbaarmaking. Tegelijkertijd onderzoeken we de mogelijkheden om vooruitlopend op de wettelijke verplichtingen informatie actief openbaar te maken waar dit eenvoudig kan. De Woo is daarbij meer dan alleen een verplichting tot openbaarmaking.

Een betrouwbare, vindbare en duurzaam toegankelijke informatiehuishouding is een belangrijke randvoorwaarde om informatie tijdig en zorgvuldig openbaar te kunnen maken. Daarom verbinden we de verdere implementatie van de Woo aan de ontwikkeling van onze informatiehuishouding en informatievoorziening. Dit vraagt aandacht voor het goed vastleggen, ordenen, bewaren, vinden en ontsluiten van informatie en voor duidelijk eigenaarschap binnen de organisatie. In 2027 bereiden we ons verder voor op de volgende tranches van actieve openbaarmaking en werken we aan de daarvoor benodigde inrichting van processen en informatiehuishouding. Daarbij houden we rekening met de samenhang tussen openbaarheid, privacy en informatiebeveiliging. Zo werken we stapsgewijs aan een transparante gemeente waarin publieke informatie betrouwbaar, toegankelijk en waar mogelijk actief beschikbaar is voor inwoners, ondernemers en gemeenteraad. Financiële begroting B.1. Overzicht van baten en lasten B.1.1. Begroting en meerjarenraming Begroting 2027 - 2030 Onderstaand de meerjarenbegroting voor de jaren 2027 - 2030. Bedragen x €1.000 Programma | Begroting 2027 | Meerjarenbegroting | Meerjarenbegroting | Meerjarenbegroting 2028 | 2029 | 2030 Lasten 0. Bestuur | 2.512 | 2.462 | 2.462 | 2.455 1. Veiligheid | 2.268 | 2.268 | 2.329 | 2.329 2. Verkeer en | 4.572 | 4.609 | 4.633 | 4.637 vervoer 3.

Economie | 1.872 | 1.824 | 1.827 | 1.827 4. Onderwijs | 1.648 | 1.642 | 1.699 | 1.845 5. Sport, cultuur en | 5.204 | 5.094 | 5.087 | 5.348 recreatie 6. Sociaal domein | 26.929 | 26.104 | 25.570 | 25.400 7. Volksgezondheid | 7.715 | 7.420 | 6.822 | 6.820 en milieu 8. VHROSV | 4.555 | 2.768 | 2.645 | 2.634 Totaal Lasten | 57.275 | 54.192 | 53.075 | 53.295 Baten 0. Bestuur | 400 | 400 | 400 | 400 1. Veiligheid | 13 | 13 | 13 | 13 2. Verkeer en | 222 | 222 | 222 | 222 vervoer 3. Economie | 2.962 | 2.962 | 3.162 | 3.162 4. Onderwijs | 227 | 227 | 227 | 227 5. Sport, cultuur en | 374 | 374 | 374 | 374 recreatie 6. Sociaal domein | 4.267 | 4.234 | 4.234 | 4.234 7. Volksgezondheid | 6.209 | 5.551 | 5.534 | 5.518 en milieu 8. VHROSV | 2.144 | 959 | 837 | 826 Totaal Baten | 16.819 | 14.943 | 15.004 | 14.977 Totaal saldo | -40.457 | -39.248 | -38.071 | -38.318 programma's 143 Overhead, VpB en Onvoorzien 0.4 betreft overhead, 0.8 betreft onvoorzien. VpB wordt niet begroot en is derhalve 0.

Bedragen x €1.000 Exploitatie | Begroting 2027 | Meerjarenbegroting | Meerjarenbegroting | Meerjarenbegroting 2028 | 2029 | 2030 0.4 Overhead Lasten | 17.842 | 16.835 | 16.514 | 16.499 Baten | 72 | 72 | 72 | 72 Totaal 0.4 Overhead | -17.770 | -16.763 | -16.442 | -16.427 0.8 Overige baten en lasten Lasten | 20 | 20 | 20 | 20 Totaal 0.8 Overige | -20 | -20 | -20 | -20 baten en lasten Totaal overhead, | -17.790 | -16.783 | -16.462 | -16.447 vpb en onvoorzien Algemene dekkingsmiddelen Betreft taakvelden 0.5 t/m 0.8. Bedragen x €1.000 Algemene | Begroting 2027 | Meerjarenbegroting | Meerjarenbegroting | Meerjarenbegroting dekkingsmiddelen | 2028 | 2029 | 2030 Lasten | 572 | 590 | 562 | 604 Baten | 57.201 | 55.138 | 54.798 | 55.300 Totaal Algemene | 56.628 | 54.548 | 54.236 | 54.696 dekkingsmiddelen Saldo baten en lasten Bedragen x €1.000 Exploitatie | Begroting 2027 | Meerjarenbegroting | Meerjarenbegroting | Meerjarenbegroting 2028 | 2029 | 2030 Lasten | 75.710 | 71.637 | 70.171 | 70.417 Baten | 74.091 | 70.154 | 69.874 | 70.349 Saldo Baten en | -1.619 | -1.483 | -297 | -69 Lasten Mutatie in de reserves Bedragen x €1.000 Exploitatie | Begroting 2027 | Meerjarenbegroting | Meerjarenbegroting | Meerjarenbegroting 2028 | 2029 | 2030 Stortingen | 916 | 124 | 124 | 124 Onttrekkingen | 2.597 | 2.028 | 618 | 618 Totaal mutatie in de | 1.681 | 1.904 | 494 | 494 reserves 144

Begrotingsresultaat Betreft het resultaat van baten en lasten inclusief de mutatie reserve. Bedragen x €1.000 Exploitatie | Begroting 2027 | Meerjarenbegroting | Meerjarenbegroting | Meerjarenbegroting 2028 | 2029 | 2030 Stortingen | 4.068 | 5.065 | 5.145 | 5.647 Onttrekkingen | 4.005 | 4.644 | 4.948 | 5.222 Resultaat begroting | -63 | -421 | -197 | -425 145 146 B.1.2. Uitgangspunten begroting en meerjarenraming Uitgangspunten In de Kadernota 2027 hebben we een aantal financiële beleidskaders opgenomen. Dit zijn uitgangspunten voor het financieel beleid dat we toepassen. Hieronder zijn ze weergegeven. 1. De rekenrente die wordt toegepast voor investeringen is gebaseerd op de gemiddelde omslagrente van onze leningenportefeuille. 2. Budget voor inflatie wordt per Kadernota bepaald. De hoogte is afhankelijk van financiële ruimte en landelijke inflatiecijfers. 3. De raming van de algemene uitkering in de Kadernota is gebaseerd op de septembercirculaire van het jaar ervoor. De raming van de algemene uitkering in de begroting is gebaseerd op de meicirculaire van het lopende jaar. 4. We hanteren een systematiek van constante prijzen voor het opstellen van de begroting. Vanaf 2028 gaat we over naar lopende prijzen om invulling te geven aan de aangenomen motie bij de Kadernota 2027. 5. De berekeningen van afval en riool worden in de begroting gebaseerd op 100% kostendekkendheid. 6.

Waar het gaat om vervanging van ziekte, zwangerschaps- en ouderschapsverlof is jaarlijks een budget beschikbaar van € 208.450. Indien dit budget niet toereikend is, stellen we het budget in de 2e bestuursrapportage bij. De raad heeft in de 2e bestuursrapportage 2014 toestemming gegeven om de uitgaven te doen tot een budget dat gelijk is aan het landelijk gemiddelde verzuimcijfer. Vanaf 2028 nemen we structureel € 750.000 ziektebudget op zodat we invulling geven aan de aangenomen motie bij de Kadernota 2027. 7. Er is een structureel budget voor onvoorzien in de begroting opgenomen van € 20.000. Dit is circa € 1 per inwoner. 8. Het personeelsbudget wordt verhoogd op basis van de landelijke CAO stijging. 9. Voor het berekenen van de winstneming in het grondbedrijf wordt de POC (Percentage of Completion) methode toegepast. 10. Op het gebied van bestedingsvoorstellen maken we onderscheid in de volgende categorieën: a. Autonome voorstellen: Dit zijn voorstellen die onvermijdelijk zijn. Ze zijn geen keuze. Een voorbeeld is een contractuele verhoging van een meerjarig contract. b. Budgettair neutrale voorstellen: Van deze voorstellen wordt de dekking in een ander budget, reserve of voorziening gevonden. Zodoende heeft het voorstel geen effect op het saldo van de begroting. c.

Nieuw beleid: Het betreffen voorstellen die het saldo van de begroting verlagen als gevolg van een bestuurlijke keuze. Zie ook kader 14. 147 11. Voor bezuinigingsvoorstellen hanteren we de volgende kaders: a. Bij het kiezen van bezuinigingsmaatregelen speelt de onomkeerbaarheid van beleid een belangrijke rol. b. In het prioriteren van nieuw beleid heeft nieuw beleid dat al in gang is gezet hogere prioriteit dan nieuw beleid dat nog moet worden opgestart. c. Bij het bezuinigen van een gemeentelijke taak wordt afgewogen hoe het schrappen van een gemeentelijke taak in de maatschappij kan worden opgevangen. d. We anticiperen niet voor op een oplossing vanuit het Rijk voor de ontstane tekorten als gevolg van het Ravijnjaar. e. We wegen af of we structurele voordelen in de jaarstukken verwerken als een structurele bijstelling in de begroting. f. Bij het oplossen van een begrotingstekort wordt integraal afgewogen welke combinatie van lagere uitgaven, hogere inkomsten en andere dekkingsmogelijkheden leidt tot een financieel gezonde begroting met de laagst mogelijk maatschappelijke impact op de lange termijn. 12. Er is een stelpost voor nieuw beleid ingericht. Hier wordt € 250.000 per jaar aan toegevoegd. De middelen in deze stelpost zijn bedoeld voor de volgende onderwerpen: a. Visie Vledder; b. Integraal huisvestingsplan onderwijs; c. Visie Maatschappelijk Vastgoed; d.

Dorpsvisie Darp; e. Woningbouwopgaven. 13. Voor grote investeringen in vastgoed en andere ontwikkelingen die op ons afkomen hanteren we de volgende kaders: a. De afschrijvingstermijn wordt bepaald op basis van onze financiële verordening. b. De rente die we gebruiken voor het bepalen van de kapitaallasten van in een investering is gelijk aan de omslagrente. Voor 2027 is dit bepaald op 0%. c. Het meerjarenperspectief is gebaseerd op drie boekjaren. d. Bedragen worden overgenomen uit visiedocumenten. De visiedocumenten krijgen financiële kaders mee. e. Inzet van reserves voor grote opgaven gebeurt op basis van de Nota reserves en voorzieningen 2024. f. De stelpost nieuw beleid is gekoppeld aan vijf onderwerpen. Zie ook financieel kader 12. 14. We delen de dekking van nieuwe financiële voorstellen in vier categorieën in: a. Dekking vanuit bestaande middelen. Dan kan het voorstel budgettair neutraal worden verwerkt; b. De onderwerpen genoemd onder financieel kader 12 worden gedekt uit de stelpost nieuw beleid; c. Voor autonome ontwikkelingen zoals de ophoging van de bedragen voor de gemeenschappelijke regelingen en indexatie van contracten is budget beschikbaar in het saldo van de begroting. De hoogte van het saldo van de begroting is een momentopname en afhankelijk van diverse factoren; d.

Als het niet in de bovenstaande drie categorieën past worden de voorstellen op een afwegingslijst gezet om daarover een integrale afweging te kunnen maken bij de kadernota. Afhankelijk van de hoeveelheid beschikbare middelen worden de voorstellen toegekend. 148 B.1.3. Toelichting op overzicht van baten en lasten Toelichting Het overzicht van baten en lasten geeft in een oogopslag inzicht in het saldo van de programma’s, het saldo van de dekkingsmiddelen en het saldo van de mutatie bestemmingsreserves. De programma’s geven de baten en lasten zonder de mutatie reserves. Programma gebonden inkomsten, zoals rioolheffing en heffing van reinigingsrechten, worden wel meegenomen in de baten van het respectievelijke programma. Toelichting op de programma’s Voor een toelichting op de programma’s wordt verwezen naar het Programmaplan. Overhead Voor een toelichting op de overhead wordt verwezen naar de overige programma onderdelen en naar Paragraaf E: Bedrijfsvoering. Vennootschapsbelasting Gemeenten zijn sinds 1 januari 2016 belastingplichtig voor de vennootschapsbelasting. Hierbij gaat het uitsluitend om winstgevende activiteiten waarbij in algemene zin sprake is van een onderneming. Voor de gemeente Westerveld gaat het alleen om de grondexploitaties, Park Hesselte en incidentele verkopen restmateriaal. Tot en met boekjaar 2024 en 2025 is de VpB-aangifte gedaan en afgerekend.

De tekst is automatisch uit het bestand gehaald en kan afwijken van het origineel (kolommen, tabellen en koppen lopen door elkaar). Het officiële stuk bij de gemeente is leidend. Bron: https://westerveld.bestuurlijkeinformatie.nl/Document/LoadAgendaItemDocument/1a354cd6-da46-46a3-ad67-42d9d561ca09?agendaItemId=d7b55a63-d70d-485e-8391-d71be4ce5497