Document · PDF

Programmabegroting 2026

Politieke avond Westerveld 4 november 2025, gemeente WesterveldBij agendapunt: Programmabegroting 202626.435 woorden

Open het PDF bij de gemeente ↗Naar de vergadering →

Tekst van het document

Uit het bestand gehaald, zonder opmaak, tabellen en afbeeldingen · deel 1 van 3

Inhoudsopgave Inhoudsopgave ............................................................................................................................................................... 2 Inleiding op de begroting ............................................................................................................................................... 3 Voorwoord College ........................................................................................................................................................ 3 Leeswijzer ...................................................................................................................................................................... 4 1. Algemeen perspectief ................................................................................................................................................. 5 2. Financiële vooruitzichten ........................................................................................................................................... 9 3. Begroting in een oogopslag ...................................................................................................................................... 11 Programma 0 Bestuur...................................................................................................................................................

13 Programma 1 Veiligheid .............................................................................................................................................. 16 Programma 2 Verkeer en vervoer ................................................................................................................................ 21 Programma 3 Economie ............................................................................................................................................... 23 Programma 4 Onderwijs .............................................................................................................................................. 27 Programma 5 Sport, cultuur en recreatie ...................................................................................................................... 30 Programma 6 Sociaal domein ...................................................................................................................................... 34 Programma 7 Volksgezondheid en milieu ................................................................................................................... 42 Programma 8 Volkshuisvesting, Ruimtelijke Ordening en Stedelijke Vernieuwing ...................................................

46 Overige programma onderdelen ................................................................................................................................... 50 Overhead ...................................................................................................................................................................... 50 Algemene dekkingsmiddelen ....................................................................................................................................... 54 Paragrafen .................................................................................................................................................................... 60 Paragraaf A Lokale heffingen ...................................................................................................................................... 60 Paragraaf B Weerstandsvermogen en risicobeheersing ............................................................................................... 69 Paragraaf C Onderhoud kapitaalgoederen .................................................................................................................... 79 Paragraaf D Financiering .............................................................................................................................................

89 Paragraaf E Bedrijfsvoering ......................................................................................................................................... 95 Paragraaf F Verbonden partijen ................................................................................................................................. 100 Paragraaf G Grondbeleid............................................................................................................................................ 118 Paragraaf H Openbaarheid ......................................................................................................................................... 122 Financiële begroting ................................................................................................................................................... 122 B.1. Overzicht van baten en lasten ............................................................................................................................. 123 B.1.1. Begroting en meerjarenraming ........................................................................................................................ 123 B.1.2. Uitgangspunten begroting en meerjarenraming ............................................................................................... 126 B.1.3.

Toelichting op overzicht van baten en lasten ................................................................................................... 128 B.1.4. Toelichting op toevoegingen en onttrekkingen reserves ................................................................................. 129 B.1.5. Incidentele baten en lasten ............................................................................................................................... 131 B.1.6. Structureel en reëel evenwicht ......................................................................................................................... 134 B.2. Uiteenzetting van de financiële positie ............................................................................................................... 135 B.2.1. Geprognosticeerde begin- en eindbalans ......................................................................................................... 135 B.2.2. Toelichting geprognosticeerde balans ............................................................................................................. 138 B.2.3. Staat van de reserves 2026 - 2029 ................................................................................................................... 139 B.2.4.

Staat van de voorzieningen 2026 - 2029.......................................................................................................... 141 B.2.5. EMU-saldo 2026 - 2029 .................................................................................................................................. 142 B.2.6. Overzicht investeringen 2026 - 2029............................................................................................................... 142 B.3. Bijlage Taakvelden overzicht ............................................................................................................................. 145 B.4 Bijlage subsidies per programma ........................................................................................................................ 149 Vaststellingsblad ........................................................................................................................................................ 150

Inleiding op de begroting Voorwoord College Beste lezer, Hierbij presenteren we de begroting 2026. Dit is het laatste jaar van de huidige bestuursperiode. Deze begroting staat in het teken van het afronden van de laatste acties die in het coalitieakkoord 2023-2026 zijn opgenomen. Na een periode van bezuinigingen zijn we in staat om een sluitende begroting te presenteren. We moeten nog steeds keuzes maken, maar we zijn blij dat het Rijk het Ravijn heeft verkleind. Toch hopen we dat het Rijk alsnog de doorgevoerde korting kan compenseren. De jaren 2026 t/m 2028 sluiten met kleine tekorten die we met een onttrekking aan de algemene reserve kunnen aanvullen. Onze financiële positie is goed. Hierdoor zijn we in staat om de gemeentelijke lastendruk voor onze inwoners zelfs wat te verlichten ten opzichte van 2025. In het jaar 2026 staat veel moois te gebeuren in onze gemeente. Zo gaat het evenement The Passion plaatsvinden op de Brink in Dwingeloo.

Wij zijn als college trots dat we dit evenement in onze prachtige gemeente kunnen laten plaatsvinden! Daarnaast verwachten we stappen te maken in de volgende ontwikkelingen: • We openen een brandweerkazerne in Havelte en verwachten de planvorming voor de bouw van de kazerne in Vledder af te ronden; • We starten met de planvorming voor renovatie en nieuwbouw van de aangewezen scholen uit integraal huisvestingsplan voor onderwijs; • We werken verder aan de planvorming en het uitvoeringsprogramma woonvisie voor de bouw van 1.000 nieuwe woningen, waarvan voor 200 woningen de schop in de grond kan; • We bieden een economische koers en bijbehorend uitvoeringsprogramma aan aan de gemeenteraad; • We geven uitvoering aan de nieuw vastgestelde visie op spelen door in kaart te brengen op welke plekken speeltoestellen als eerste vervangen moeten worden; • We gaan aan de slag met de transitie van onze dorpshuizen samen met Welzijn MensenWerk; Al met al veel mooie ontwikkelingen in een gemeente die er goed voorstaat. Dit zal een stevige basis vormen voor een nieuw college en een nieuwe raad, die na de verkiezingen gevormd zullen worden. Het college van burgemeester en wethouders

Leeswijzer Inleiding Deze begroting bestaat uit twee onderdelen: de beleidsbegroting en de financiële begroting. De beleidsbegroting bestaat uit het programmaplan en de paragrafen. De financiële begroting bestaat uit het overzicht van baten en lasten, de uiteenzetting van de financiële positie en het overzicht van de geraamde baten en lasten per taakveld. Het programmaplan bestaat uit de negen programma's van de gemeente, gevolgd door een overzicht van de kosten van overhead, een overzicht van de algemene dekkingsmiddelen, het bedrag voor de heffing voor de vennootschapsbelasting en het bedrag voor onvoorzien. De Duisenbergmethode is toegepast op de programmastructuur. Dit houdt in dat we per programma ontwikkelingen en context hebben toegevoegd en ook relevante beleidskaders. Zo gaan we in de toelichting op de programma's uitgebreid in op de doelen en de acties; op de baten en lasten per taakveld en op wijzigingen ten opzichte van de Kadernota 2026. Verder worden in de programma's de baten en lasten per taakveld getoond alsook de wijzigingen ten opzichte van de Kadernota 2026. In de programma's zijn voor zover van toepassing ook de verplichte beleidsindicatoren opgenomen waarvan de waarden en toelichting rechtstreeks van de website waarstaatjegemeente.nl komt.

De paragrafen geven nader inzicht in de financiële positie en andere diverse onderwerpen die op basis van het Besluit Begroting en Verantwoording Provincies en Gemeenten (BBV) staan voorgeschreven. De paragrafen zijn: lokale heffingen, weerstandsvermogen en risicobeheersing, onderhoud kapitaalgoederen, financiering, bedrijfsvoering, verbonden partijen, grondbeleid en openbaarheid.

1. Algemeen perspectief Algemene beleidslijn In de financiële begroting staan de financiële uitgangspunten voor de begroting 2026 en meerjarenraming. Deze uitgangspunten zijn ook opgenomen in de Kadernota 2026. Op basis hiervan is de begroting 2026 opgemaakt. Het uitgangspunt voor het saldo in deze begroting is het eindsaldo van de begroting die is gemeld in de raadsinformatiebrief meicirculaire. U ziet het resultaat in onderstaand overzicht: Saldo begroting

2026

2027

2028

2029

Stand na meicirculaire 2025

689.000

533.000

-230.000

17.000

1. Effect invulling stelpost indexaties

12.000

-123.000

1.000

22.000

2. Visie spelen

-125.000

3. Sierteelt

-250.000

4. Flexibele schil

-500.000

5. Onttrekking algemene reserve

250.000

Stand begroting 2026

76.000

35.000

21.000

39.000

Toelichting: De stand na de meicirculaire 2025 inclusief toelichtingen is te vinden in de raadsinformatiebrief Meicirculaire 2025. 1. De stelpost indexaties die bij de Meicirculaire 2025 is opgevoerd is inmiddels ingevuld. In de jaren 2026, 2028 en 2029 blijft daar een licht positief bedrag over. Dit laten we vrijvallen in het saldo. Voor het jaar 2027 heeft dit een negatief effect op het saldo. Omdat het saldo in dit jaar toereikend is kan dit verrekend worden met het begrotingssaldo. 2. De Kadernota 2026 is geamendeerd, waarbij er nieuwe dekking gevonden moest worden voor de nieuwe visie op spelen. Dit wordt gedekt vanuit het begrotingssaldo. 3. Voor onderzoeks- en juridische kosten met betrekking tot sierteelt zijn in 2026 extra middelen benodigd die uit het begrotingssaldo gedekt kunnen worden. Dit naar aanleiding van een aangenomen motie van de raad. 4. Voor ziekte en flexibele schil zijn er in 2026 en 2027 ook extra middelen benodigd. Het management heeft ingezet op strategische personeelsplanning. Onderdeel hiervan is de uitgevoerde, integrale knelpuntenanalyse die per team heeft plaatsgevonden in 2025. Een uitkomst hiervan is dat we op diverse vakgebieden, zoals VTH, HR en RO vacatures moeilijk ingevuld krijgen. De reden hiervoor is dat het in de huidige arbeidsmarkt moeilijk is om alle formatieplekken ingevuld te krijgen.

Als gevolg hiervan blijven vacatures voor de strategische en seniore posities lang open staan waardoor wij zijn genoodzaakt om langer in te zetten op inhuur, met als gevolg hogere kosten. 5. Omdat het begrotingssaldo niet volledig toereikend is om bovenstaande mutaties te kunnen dekken is er een onttrekking uit de algemene reserve benodigd in de jaren 2026, 2027 en 2028. Als gekeken wordt naar zowel de financiële positie, als het weerstandsvermogen van de gemeente Westerveld staan we er financieel goed voor en heeft deze onttrekking aan de algemene reserve zeer beperkte gevolgen voor de weerstandscapaciteit van de gemeente. De nieuwe stand van het begrotingssaldo is in alle jaren positief.

Ontwikkelingen gemeentefonds De begroting 2026 is gebaseerd op de meicirculaire gemeentefonds 2025. In de raadsinformatiebrief die de raad heeft ontvangen bij de Kadernota 2026 zijn de laatste ontwikkelingen toegelicht. Uit de brief blijkt dat het Rijk gemeenten compenseert voor de 'Ravijnjaren', en we kunnen de tekorten voor jeugdhulp. De afrekening BCF is nadelig uitgevallen voor 2025, maar er wordt een hogere groei van het BBP verwacht waardoor de bijstelling van het accres wel positief uit is gevallen voor de gemeente Westerveld. Omdat het basisjaar is verlegd van 2024 naar 2025 is er per saldo een groot voordeel geconstateerd. Dit voordeel is bedoeld voor indexaties en daarom hebben we in de raadsinformatiebrief hiervoor een stelpost opgenomen. Daarnaast is er vanuit de begroting 2025 de stelpost nieuw beleid opgenomen van € 250.000 per jaar vanaf 2026. Stelposten

2026

2027

2028

2029

1. Stelpost nieuw beleid

250.000

500.000

750.000

1.000.000

2. Stelpost indexaties

1.250.000

Totaal stelposten:

1.500.000

1.750.000

2.000.000

2.250.000

In deze begroting geven we invulling aan de stelpost indexatie en de stelpost nieuw beleid voor het jaar 2026. De raad zal worden geïnformeerd over de uitkomsten van de septembercirculaire 2025 via een separate raadsinformatiebrief. Stelpost nieuw beleid In de Begroting 2025 is er een stelpost opgenomen voor nieuw beleid van € 250.000 per jaar vanaf 2026. Dit budget kan worden ingezet voor nieuwe ontwikkelingen, zoals in de septembercirculaire van 2024 is aangegeven. Deze ontwikkelingen zijn: de Startnotitie visie Vledder, Dorpsvisie Darp, Visie maatschappelijk vastgoed, visie vrijetijdseconomie, de ontwikkelingen bij wonen en het Integraal Huisvestingsplan onderwijs. In de Kadernota 2026 is besloten om uit deze stelpost de dekking van een projectleider woningbouwopgaven van € 55.000 te halen. Het gaat hierbij om dekking van een half jaar, echter is dit voor een heel jaar nodig. Het voorstel in deze begroting is om uit de stelpost nieuw beleid nogmaals € 55.000 hieruit te dekken voor het resterende halve jaar, wat resulteert in een totaal van €110.000 ten behoeve van de projectleider woningbouwopgaven. De overige ontwikkelingen zijn toegelicht in de Kadernota 2026.

In onderstaande tabel is de nieuwe invulling van de stelpost nieuw beleid zichtbaar, waarbij een bedrag van € 140.000 om 2026 overblijft met de gedachte dat het nieuwe college op basis van het nieuwe coalitieakkoord voorstellen kan doen die hieruit gedekt kunnen worden. De bedragen bij de ontwikkelingen die zijn aangegeven in de jaren 2027 t/m 2029 zijn nog niet financieel verwerkt. Het gaat slechts om indicaties.

2026

2027

2028

2029

Nr.

Stelpost nieuw beleid

250.000

500.000

750.000

1.000.000

Visie Vledder

-300.000

Integraal Huisvestingsplan onderwijs

-71.000

Maatschappelijk vastgoed

-225.000

Dorpsvisie Darp

Visie Vrijetijdseconomie

Woningbouwopgaven

-110.000

Stelpost nieuw beleid restant

140.000

500.000

450.000

404.000

Indexatie stelpost We geven invulling aan deze stelpost door alle budgetten die in aanmerking komen voor indexatie te indexeren. Dit zijn feitelijk autonome wijzigingen en geen nieuw beleid. De toelichtingen van de mutaties die ten laste komen van deze stelpost worden in de programma's gepresenteerd. Hieronder wordt het per onderwerp uitgesplitst.

Indexatie stelpost

2026

2027

2028

2029

Beschikbaar budget Meicirculaire 2025

1.250.000

1. Indexaties budgetten openbare ruimte

-55.000

2. Indexatie budget uitvoering BBR-taken ROVA

-120.000

3. Indexatie budget schoonmaakkosten Holtingerveld

-6.000

4. Indexatie budget groenonderhoud

-32.000

-32..000

-32.000

5. Besparing onderhoud sportveld

17.500

6. Indexatie diverse subsidies (o.a. WMW, bibliotheken)

-95.000

7. Indexatie budget WMO vervoer

-40.000

8. Budget WMO

-150.000

-75.000

9. Kapitaallasten doorrekening n.a.v. jaarstukken 2024

-195.000

-230.000

-380.000

-360.000

10. Kapitaallasten units de Bron en Stad en Esch

-16.500

11. Indexatie licenties ICT

-86.000

12. Budget leerlingenvervoer

-10.000

13. Stichting Vluchtelingenwerk

-50.000

14. Personele kosten (o.a. werving & selectie, opleidingen)

-125.000

15. Budget bomen

-175.000

16. ICT budget voor uitvoering informatievisie

-250.000

-200.000

Totaal restant stelpost indexatie

12.000

-123.000

1.000

22.000

Autonome ontwikkelingen

Het restant van de stelpost in alle jaren is ten laste van het begrotingssaldo gebracht, zoals in bovenstaande tabel is getoond.

2. Financiële vooruitzichten Financiële prognose 2026 – 2029 Samenvattend wordt in onderstaande overzichten het totaal van de beleidsprogramma’s voor de begroting 2026 en de meerjarenprognose 2027-2029 weergegeven. Hieruit blijkt dat de Begroting 2026 en de meerjarenprognose 2027 - 2029 allemaal een (klein) overschot laten zien. Bedragen x €1.000 Exploitatie

Begroting 2026

Meerjarenbegroting 2027

Meerjarenbegroting 2028

Meerjarenbegroting 2029

Overige programma onderdelen

37.953

37.622

37.221

37.279

0. Bestuur

-2.154

-2.139

-2.138

1. Veiligheid

-1.731

-1.768

-1.798

2. Verkeer en vervoer

-4.792

-4.835

-4.898

-4.952

3. Economie

495

497

504

510

4. Onderwijs

-1.468

-1.459

-1.451

-1.443

5. Sport, cultuur en recreatie

-4.424

-4.333

-4.338

-4.337

6. Sociaal domein

-21.269

-21.112

-20.643

-20.109

7. Volksgezondheid en milieu

-1.355

-1.013

-987

-946

8. VHROSV

-2.545

-2.391

-2.338

Saldo baten en lasten

-1.471

-1.112

-1.047

-453

Mutatie reserves Bedragen x €1.000 Exploitatie

Begroting 2026

Stortingen

Meerjarenbegroting 2027

Meerjarenbegroting 2028

Meerjarenbegroting 2029

124

Onttrekkingen

1.672

1.268

1.193

618

Saldo mutatie reserves

1.548

1.144

1.069

494

Resultaat Het samenvoegen van bovenstaande tabellen geeft het begrote resultaat. Stortingen lezen als resultaat ten gunste van de algemene reserve. Een negatief bedrag is een voordeel, een positief bedrag een nadelig begrotingssaldo. Bedragen x €1.000 Exploitatie

Begroting 2026

Meerjarenbegroting 2027

Meerjarenbegroting 2028

Meerjarenbegroting 2029

Stortingen

2.822

1.859

2.200

2.472

Onttrekkingen

2.745

1.827

2.178

2.431

-77

-32

-22

-41

Resultaat begroting

Structureel evenwicht van baten en lasten Wij streven naar een structureel evenwicht van baten en lasten. In het meerjarig overzicht incidentele baten en lasten en het structureel evenwicht in hoofdstuk B.1.5 en B.1.6 maken we inzichtelijk of dat realistisch is. Voor wat betreft het verplichte meerjarige overzicht van incidentele baten en lasten is de kwaliteit en volledigheid van het overzicht van incidentele baten en lasten van essentieel belang. In de Notitie structurele en incidentele baten en lasten van de Commissie BBV (30 augustus 2018) is hiervoor een algemeen kader opgenomen en zijn diverse voorbeelden gegeven. Er wordt in de notitie vanuit gegaan dat in principe alle baten en lasten structureel van aard zijn. Incidentele baten en lasten zijn de uitzondering en dienen toegelicht te worden. In hoofdstuk B.1.5 laten we het overzicht van de incidentele baten en lasten zien. In hoofdstuk B.1.6 presenteren wij het structureel en reëel evenwicht van baten en lasten.

3. Begroting in een oogopslag Overige gegevens en lokale lasten Totale inkomsten: € 72.852.000 Soort inkomsten

Baten x €1.000

Baten per inwoner

Inkomsten van het Rijk

45.643

2.284

Inkomsten programma's

11.695

585

OZB

4.992

250

Rioolheffing

2.248

112

Afvalstoffenheffing

2.160

108

Toeristenbelasting

1.532

Leges

1.416

Dividend

729

Forensenbelasting

889

Bijdrage uit reserves

1.548

Totaal baten

72.852

3.646

Totale uitgaven: € 72.776.000 Programma

Lasten x € 1.000

Lasten per inwoner

0. Bestuur

2.345

117

1. Veiligheid

2.061

103

2. Verkeer en vervoer

4.663

233

3. Economie

1.711

4. Onderwijs

1.692

5. Sport, cultuur en recreatie

5.216

261

6. Sociaal domein

24.975

1.250

7. Volksgezondheid

7.677

384

8. VHROSV

4.839

242

Overhead, algemene dekkingsmiddelen en storting reserves

17.595

880

Totaal lasten

72.776

3.641

De lokale lastendruk voor huishoudens is als volgt: Lokale heffing

Eenpersoonshuishoudens

Meerpersoonshuishouden

Betreft het jaar

2025

2026

2025

2026

Woningwaarde per 1 januari t-1

400.000

420.000

400.000

420.000

OZB woningen

383

373

383

373

Afvalstoffenheffing

208

220

Rioolheffing

203

210

203

210

Totale lasten per huishouden

794

791

806

803

Mutatie t.o.v. voorgaand jaar

-3

Het aantal inwoners in de gemeente Westerveld is op 1 januari 2025: 19.983.

-3

Programma 0 Bestuur Omschrijving programma Tot dit programma behoren college, raad, griffie en bestuurlijke samenwerking. Ook de reisdocumenten en rijbewijzen behoren tot dit programma, evenals de burgerlijke stand. Daarnaast valt ook het beheer van gemeentelijke gebouwen en gronden die niet aan een specifiek taakveld zijn toe te wijzen onder dit programma. Dit zijn bijvoorbeeld gebouwen die de gemeente verhuurt. Ontwikkelingen en context Benaderbare en herkenbare gemeente De gemeente Westerveld wil benaderbaar en herkenbaar zijn voor alle inwoners. We streven naar een optimale dienstverlening, waarbij we behulpzaam en transparant zijn in ons beleid. Inwoners meer betrekken bij het besluitvormingsproces Bij de totstandkoming van beleid en ontwikkelingen in de gemeente worden inwoners betrokken vanuit de vastgestelde participatieverordening. In de raadsperiode 2022-2026 is rondom inwonersparticipatie nauw samengewerkt met de betreffende Raadswerkgroep (Agenda van de Raad) en is belangrijke voortgang geboekt. Onze dorpenregisseur heeft een breed netwerk in onze dorpen en fungeert als belangrijke schakel tussen inwoners en gemeente. Er zijn belangrijke stappen gezet in de vorm van nieuwe samenwerkingsconvenanten tussen de gemeente en elk van de dorpsbelangenorganisaties en in de vorm van een gezamenlijk intentieconvenant dorpenbeleid.

Bij de Kadernota 2026 is een motie politiek en jongeren aangenomen om jongeren meer te betrekken bij de lokale politiek. Er wordt gewerkt aan een model samen met het basisonderwijs voor het realiseren van een kinderraad met daaruit voortkomend een kinderburgemeester. Dit wordt in het komende schooljaar uitgezet en opgestart en hierbij wordt ook gewerkt aan een programma om de betrokkenheid en inhoud te waarborgen. Naast de kinderraad wordt er gewerkt aan een jongerenpanel. Jongeren worden actief benaderd en er wordt een oproep uitgezet. Via het platform, de Stem van Westerveld, worden er thema's met betekenis voor jongeren gebruikt om de betrokkenheid te vergroten. De Stem van Westerveld wordt moment ingezet om de (digitale) participatie van inwoners verder te ontwikkelen en mogelijk te maken. Het platform biedt verschillende tools en mogelijkheden om dit vorm te geven. Er is binnen verschillende projecten gebruik gemaakt van deze extra vorm van participatie en dit blijft doorgaan. We evalueren binnenkort of en op welke wijze deze applicatie van meerwaarde is voor het betrekken van inwoners bij besluitvorming. Bestuurlijke weerbaarheid We werken aan het versterken van de bestuurlijke weerbaarheid van onze organisatie, met bijzondere aandacht voor digitale veiligheid.

In samenwerking met de Veiligheidsregio Drenthe (VRD) zetten we stappen om onze kwetsbaarheid voor cyberdreigingen te verkleinen. De VRD ondersteunt ons met risicobeoordeling, kennisdeling en crisisvoorbereiding, onder andere via het Plan van Aanpak Weerbaar Drenthe. Door deze samenwerking vergroten we onze digitale veerkracht en zorgen we voor een robuuste en betrouwbare gemeentelijke organisatie. Bestuur We werken aan de continue verbetering van de bestuurlijke besluitvorming, onder het motto ‘leren, verbeteren en vernieuwen’. Dit gaat over de inhoud van de voorstellen en beleidsnota’s, en om het bestuurlijke besluitvormingsproces. Bij deze verbetercyclus zien we dat een goede samenwerking tussen het college en raad enerzijds, maar ook tussen de organisatie en de raad anderzijds, van groot belang is. Een goede (samen)werking van het bestuur gaat ook over interactie en omgang elkaar én met inwoners.

Samenwerking gaat ook over intergemeentelijke samenwerking. Dat doen we binnen VNG, VDG, P-10 en regio Zwolle. We investeren bestuurlijk in contacten met aangrenzende gemeenten. Het college investeert in het contact met colleges uit aangrenzende gemeenten en andere relevante partners. Op directieniveau zijn we vertegenwoordigd in de VNG commissie bestuur & veiligheid. Gemeentelijke beleidskaders - Participatieverordening; - Legesverordening; - Verordeningen rekenkamer; - Reglement van orde van de raad; - Reglement van orde van het college; - Agressieprotocol – veiliger en integer werken agressieprotocol voor politieke ambtsdragers Westerveld 2023. Doel 0.1 Inwoners meer betrekken bij het politieke besluitvormingsproces. Wat mag het kosten? Bedragen x €1.000 Exploitatie Begroting 2026

Meerjarenbegroting 2027

Meerjarenbegroting 2028

Meerjarenbegroting 2029

0.1 Bestuur Lasten

1.644

1.629

Totaal 0.1 Bestuur

-1.644

-1.629

586

0.2 Burgerzaken Lasten Baten

301

Totaal 0.2 Burgerzaken

-285

Lasten

115

114

Baten

Totaal 0.3 Beheer overige gebouwen en gronden

-22

-21

Totaal programma

-1.951

-1.935

0.3 Beheer overige gebouwen en gronden

Financiële mutaties in dit programma Het vastgestelde budget van jaarschijf 2026 in de Begroting 2025 vormt het vertrekpunt voor dit programma: de zogenaamde primitieve begroting. Alle mutaties die op hoofdlijnen zijn toegelicht in het financiële perspectief worden hieronder getoond en sluiten zo aan op het totaal begrote saldo voor dit programma. Hieronder worden de bedragen afgerond op duizendtallen weergegeven:

Omschrijving

Besloten

2026

2027

2028

2029

-1.951.000

-1.935.000

Geen mutaties

Saldo mutaties

-1.951.000

-1.935.000

Gerapporteerd saldo Primitieve Begroting 2026

Saldo in deze begroting

Programma 1 Veiligheid Omschrijving programma Onder het programma valt het onderwerp openbare orde en veiligheid. Hieronder vallen thema’s zoals crisisbeheersing, zorg en veiligheid, de aanpak van ondermijnende criminaliteit en digitale veiligheid. Het grootste deel van de kosten in programma 1 betreft de bijdrage aan de Veiligheidsregio Drenthe (VRD). Ontwikkelingen en context De wereld is onderhevig aan constante verandering, in het bijzonder binnen het veiligheidsdomein. We zien diverse relevante ontwikkelingen op het gebied van rampen en crisis, ondermijning, cybercrime, drugs, vitale vakantieparken, mensenhandel en politiecapaciteit. Daarnaast verschuift de aandacht van ‘klassieke’ criminaliteit zoals woninginbraken naar digitale criminaliteit. In ons integraal veiligheidsplan zijn de volgende prioriteiten aangegeven: 1. Verminderen van ondermijnende factoren. 2. Terugdringen van sociale overlast in de gemeente Westerveld. 3. Samenwerking tussen zorg en veiligheid efficiënter organiseren. Daarnaast werkt openbare orde en veiligheid aan tal van ongeplande zaken. Denk aan overlastmeldingen, geweldsincidenten, regie bij het ruimen van onontplofte oorlogsresten, incidenten met de wolf en voorlichting op het gebied van veiligheid. Wat betreft de brandweerzorg werken we verder aan de kazernes in Havelte en Vledder.

Gemeentelijke beleidskaders - Integraal veiligheidsplan 2023 - 2027; - Regionaal beleidsplan Veiligheid Noord Nederland 2024 - 2027; - Algemene plaatselijke verordening (apv). Doel 1.1 Het terugdringen van ondermijnende criminaliteit binnen de gemeente Westerveld. In de gemeente Westerveld is geen plek voor ondermijnende criminaliteit. Conform de Drentse aanpak ondermijning versterken we de gemeentelijke aanpak van ondermijnende criminaliteit. Dit doen we door het opstellen van een plan van aanpak ondermijning, het creëren van bewustwording binnen de organisatie en bestuur en het versterken van onze informatiepositie. Doel 1.2 Een sluitende aanpak realiseren op het gebied van woonoverlast De ambitie om zorg en veiligheid efficiënter samen te laten werken, wordt versterkt door het opstellen van een beleidsstuk sluitende aanpak woonoverlast, het implementeren van de aanpak ‘voorkoming escalatie’ en het vernieuwen van onze convenanten met de zorgpartners Welzijn MensenWerk, handhaving, politie, sociaal team en woningbouwcorporaties. Doel 1.3 Een veilige leefomgeving voor iedereen We willen een veilige leefomgeving voor iedereen creëren door optimale samenwerking met onze partners zoals politie en brandweer. Wat gaan we daarvoor doen? Actie 1.3.1 Brandweerkazernes Havelte en Vledder

Omschrijving In 2026 zal de nieuwe brandweerkazerne Havelte geopend worden en gereed zijn voor gebruik volgens de eisen. In 2026 zullen we ook beginnen met de uitvoering van planvorming en een mogelijke start van de bouw van een nieuwe brandweerkazerne in Vledder. Hiervoor doen we op dit moment een onderzoek naar een nieuwe locatie. Ind 1.001 Verwijzingen Halt Omschrijving Het aantal verwijzingen naar Bureau Halt per 1.000 inwoners van 12 t/m 17 jaar. Jongeren van 12 t/m 17 jaar die een licht strafbaar vergrijp plegen, worden door de politie of leerplichtambtenaren naar Bureau Halt verwezen voor een passende Halt-straf. Zij krijgen leeropdrachten en er volgen gesprekken met de jongere en de ouders. Op deze manier kunnen jongeren rechtzetten wat zij fout hebben gedaan, zonder dat zij in aanraking komen met het Openbaar Ministerie. Bron: Stichting Halt Gebied

2021

2022

2023

2024

Drenthe

6,00

5,00

7,00

8,00

Westerveld

12,00

10,00

5,00

6,00

Ind 1.002 Geweldsmisdrijven Omschrijving Het aantal geweldsmisdrijven. Voorbeelden van geweldsmisdrijven zijn seksuele misdrijven, levensdelicten zoals moord en doodslag en dood en lichamelijk letsel door schuld (bedreiging, mishandeling, etc.). Bron: CBS - Geregistreerde criminaliteit Gebied

2021

2022

2023

2024

Drenthe

3,40

3,70

3,30

3,60

Westerveld

2,90

2,30

2,00

3,00

Ind 1.003 Diefstallen uit woning Omschrijving Het aantal diefstallen uit woningen per 1000 inwoners. Bron: CBS - geregistreerde diefstallen Gebied

2021

2022

2023

2024

Drenthe

1,10

1,50

1,10

1,00

Westerveld

1,60

1,50

1,00

Ind 1.004 Vernielingen en beschadigingen (in de openbare ruimte) Omschrijving "Hieronder vallen brandstichting, alle vormen van vernieling en misdrijven tegen de openbare orde en het openbaar gezag. Voorbeelden van misdrijven tegen de openbare orde en tegen het openbaar gezag zijn opruiing, huis-, computer- en lokaalvredebreuk, deelneming aan een criminele of terroristische organisatie, openlijke geweldpleging, godslastering, discriminatie en het doen van een valse aangifte. Omdat het delict mensenhandel vaak onder dezelfde feitcode geregistreerd wordt als het delict mensensmokkel, worden deze twee delicten samengeteld en weergegeven bij de gewelds- en seksuele misdrijven."

Bron: CBS - Geregistreerde criminaliteit Gebied

2021

2022

2023

2024

Drenthe

5,90

5,70

5,30

4,70

Westerveld

2,90

2,50

2,80

2,70

Ind 1.005 Winkeldiefstallen Omschrijving Het aantal winkeldiefstallen per 1000 inwoners Bron: CBS - geregistreerde diefstallen Gebied

2021

2022

2023

2024

Drenthe

1,00

1,40

1,70

1,30

Westerveld

0,00

0,30

0,20

Wat mag het kosten? Bedragen x €1.000 Exploitatie

Begroting 2026

Meerjarenbegroting 2027

Meerjarenbegroting 2028

Meerjarenbegroting 2029

1.1 Crisisbeheersing en brandweer Lasten Baten Totaal 1.1 Crisisbeheersing en brandweer

1.599

1.636

1.666

-1.595

-1.632

-1.662

462

1.2 Openbare orde en veiligheid Lasten Baten Totaal 1.2 Openbare orde en veiligheid Totaal programma

-451

-2.046

-2.083

-2.113

Besloten

Gerapporteerd saldo Primitieve Begroting 2026

Subtotaal mutaties

Saldo in deze begroting

2026

2027

2028

2029

-2.046.000

-2.083.000

-2.113.000

-2.112.000

-2.046.000

-2.083.000

-2.113.000

-2.112.000

Betrokkenheid Verbonden partijen Samen met Veiligheidsregio Drenthe (VRD) willen wij een zo groot mogelijke bijdrage leveren aan een veilig Westerveld. Of het nu gaat om brand, infectieziekte of crisis: we proberen zoveel mogelijk incidenten, slachtoffers en schade te voorkomen. Doet zich onverhoopt toch een incident voor, dan proberen we de schade en onrust zoveel mogelijk te beperken. De Veiligheidsregio Drenthe is actief op het gebied van brandweerzorg, geneeskundige hulpverlening en crisisbeheersing. Zij vervult een belangrijke rol als netwerkpartner in het veiligheidsnetwerk van Drenthe. De daarvoor in rekening gebrachte kosten zijn als volgt: Bedragen x €1.000 Kosten Verbonden partijen

Begroting 2026

Meerjarenbegroting 2027

Meerjarenbegroting 2028

Meerjarenbegroting 2029

6810101 ProactiePreparatie

-1.524

Totaal

-1.524

Programma 2 Verkeer en vervoer Omschrijving programma Het programma ‘verkeer en vervoer’ bevat de kosten van wegen en verkeer, maar ook het onderhoud van bomen, bruggen, gladheidsbestrijding en openbare verlichting. De kwaliteit en het uiterlijk (en daarmee de beleving) van de openbare ruimte is een belangrijk onderwerp binnen dit programma. De bewoners en recreanten waarderen de hoge belevingswaarde van natuur en de openbare ruimte in de dorpen. Mede daarom zetten wij ons in voor een goede, veilige openbare ruimte en wegenstelsel. Ontwikkelingen en context Zandwegen Een relevante ontwikkeling is de toenemende druk op zandwegen. Doordat we vaker te maken hebben met extreem weer en het gebruik intensiveert, onder andere door zwaardere voertuigen, ontstaan er steeds vaker knelpunten in de berijdbaarheid en het onderhoud. Dit leidt tot een stijgend aantal meldingen van gebruikers. Tegelijkertijd hebben zandwegen een herkenbare landschappelijke waarde en maken zij deel uit van het karakter van het buitengebied. Er is steeds meer behoefte aan duidelijke kaders, waarbij we streven naar een balans tussen gebruik, leefbaarheid en het behoud van het landschappelijke karakter. Beheer openbaar groen Het beheer van het openbaar groen staat de komende jaren onder druk.

De maatschappelijke verwachtingen rond biodiversiteit, klimaatadaptatie en een aantrekkelijke leefomgeving nemen toe, terwijl de uitvoeringscapaciteit achterblijft. Een belangrijke oorzaak ligt in de daling van het aantal medewerkers uit de sociale werkvoorziening (SW), mede als gevolg van vergrijzing en een beperkte instroom van nieuwe medewerkers. Dit brengt de continuïteit van het huidige werkproces in gevaar en vraagt om een heroriëntatie op de organisatie van het groenbeheer. Tegelijkertijd willen we ruimte blijven bieden aan leerwerktrajecten en stageplaatsen, die bijdragen aan maatschappelijke meerwaarde en de instroom van nieuwe medewerkers bevorderen. Deze ambitie vraagt om voldoende begeleidingscapaciteit. Gemeentelijke beleidskaders - BrinQ inclusief knoppennotitie; - Fietsplan; - Licht in de Openbare Ruimte; - Nota omgevingskwaliteit; - Gemeentelijk verkeer en vervoerplan; - Laadvisie laadinfrastructuur; - Duurzaam meerjaren onderhoudsplan (DMJOP); - Algemene Verordening Ondergrondse Infrastructuur (AVOI). Doel 2.1 Aantrekkelijke openbare ruimte We willen een aantrekkelijke en veilige openbare ruimte realiseren. Doel 2.2 Aantrekkelijke en veilige leefomgeving Vanuit het visiedocument BrinQ willen we de komende jaren de openbare ruimte inrichten en beheren, zodat er sprake is van een aantrekkelijke, leefbare en veilige leefomgeving.

Wat gaan we daarvoor doen? Actie 2.2.2 Evalueren BrinQ Omschrijving Op basis van de uitkomsten van de evaluatie en eventuele keuzes van de raad volgt in 2026 een vervolgtraject, waarin BrinQ wordt doorontwikkeld als beleidsinstrument. Het doel is om op transparante wijze keuzes te onderbouwen in het spanningsveld tussen gewenste kwaliteit van beschikbare middelen. Wat mag het kosten? Bedragen x €1.000 Exploitatie Begroting 2026

Meerjarenbegroting 2027

Meerjarenbegroting 2028

Meerjarenbegroting 2029

2.1 Verkeer en vervoer Lasten

4.663

4.706

4.768

4.822

Baten

Totaal 2.1 Verkeer en vervoer

-4.653

-4.696

-4.758

-4.812

Totaal programma 2

-4.653

-4.696

-4.758

-4.812

Besloten

Gerapporteerd saldo Primitieve Begroting 2026

2026

2027

2028

2029

-4.613.000

-4.656.000

-4.718.000

-4.772.000

Gladheidsbestrijding

Indexatie stelpost

-21.000

Indexatie BBR taken Rova

Indexatie stelpost

-19.000

-40.000

-4.653.000

-4.696.000

-4.758.000

-4.812.000

Subtotaal mutaties

Saldo in deze begroting

Programma 3 Economie Omschrijving programma Onder programma 3 vallen de kosten uit samenwerking met het bedrijfsleven en de ontwikkeling van wijkgerichte economische programma’s. Ook grondexploitaties van bedrijventerreinen, herstructurering van bedrijfslocaties en investeringen in winkelgebieden behoren tot dit programma. De kosten en opbrengsten van het organiseren van markten worden ook hier verantwoord. Daarnaast omvat dit programma stimulering van economische projecten via de Regio Deal, de bijdrage aan het Recreatieschap Drenthe en de opbrengsten uit toeristenbelasting en woonforensenbelasting. Ontwikkelingen en context We zijn trots op onze ondernemers en willen verbindend en faciliterend zijn om een goed ondernemersklimaat te realiseren. Wij streven naar evenwicht tussen landbouw, wonen, (vrijetijds)economie, recreatie en natuur. We denken proactief mee met de ondernemers en gaan met hen in gesprek over de grote opgaven en uitdagingen die er zijn. We zoeken verbinding met regionale netwerken en zetten vol in op samenwerking met Regio Zwolle, zodat we onze brede welvaart behouden en versterken. Om opgaven rond leefbaarheid en leefomgeving sneller en met meer impact op brede welvaart uit te voeren, is gezamenlijk een bijdrage aangevraagd uit de Regio Deal (2025-2028).

De aanvraag richt zich op het gebiedsarrangement ‘Gedeeld geluk als kompas voor Zuidwest-Drenthe’ en op Mobiliteitshubs in het buitengebied. Defensie is bezig met de planuitwerking van de Johannes Post Kazerne. Wij zijn nauw betrokken en onderzoeken de impact op bijvoorbeeld verkeerstromen. De visie vrijetijdseconomie is door de raad vastgesteld in het voorjaar van 2025. Op basis van de visie is een uitvoeringsprogramma opgesteld dat in 2026 zal worden uitgevoerd. We gaan een Economische visie ontwikkelen zoals beschreven in de startnotitie Economische koers 20262030 die in juni 2025 in de gemeenteraad is besproken. Deze visie is richtinggevend voor het economische beleid van onze gemeente in de jaren 2026-2030. In deze visie zal een integraal beeld gegeven worden van alle sectoren, waarbij de samenhang en de verbinding tussen de sectoren wordt meegenomen. In de nieuwe collegeperiode zal een uitvoeringsprogramma ontwikkeld worden. Het project Vitale Vakantieparken Drenthe is verlengd tot en met 2027. In het actieplan ‘toekomstgericht en duurzaam’ is de ambitie voor de periode 2025-2027 verwoord. De doelen die alle samenwerkingspartners hebben, lopen via de vijf strategische sporen: opgave in kaart, vitalisering, transformeren, instrumenteel kader en expertise centrum. In 2025 is er ook onderzoek gedaan naar welke parken te maken hebben met ondermijning.

De uitkomsten van dit onderzoek worden integraal opgepakt. Belangrijkste kaders • Visie Recreatie en Toerisme • Beleidsplan lokale economie Doel 3.1 Wij willen het onderscheidend vermogen van de gemeente versterken op het gebied van toerisme en recreatie. In 2025 ronden we de transformatie van deelgebied 2 van recreatie- naar woonbestemming af en we bieden in 2025 de visie Recreatie en Toerisme aan de raad aan. Wat gaan we daarvoor doen? Actie 3.1.2 Transformatie Park Hesselte Omschrijving Het project Hesselte bestaat uit verschillende ontwikkelgebieden. In 2025 is gewerkt aan het traject om in deelgebied 2, het middengebied met 39 woningen te transformeren van een recreatiebestemming naar een 23

woonbestemming. Voor de andere deelgebieden zijn diverse schetsplannen voor woningbouw in ontwikkeling. Deelgebied 1 en 3 Park Hesselte wordt niet alleen omringd door krachtige groenstructuur, maar ook door het Natura 2000 gebied. Op 18 december 2024 heeft de Raad van State een ingrijpende uitspraak gedaan over het gebruik van intern salderen bij stikstofuitstoot. Deze uitspraak heeft verstrekkende gevolgen voor park Hesselte, waardoor er gekeken wordt naar scenario’s waarmee we wel Hesselte kunnen ontwikkelen zonder stikstofprobleem Doel 3.2 Goed economisch klimaat Wij willen een goed economisch klimaat stimuleren voor inwoners en ondernemers binnen onze gemeente. Hierbij speelt het Ondernemersfonds een belangrijke rol. Over de evaluatie en verlenging van het Ondernemersfonds zal nog in 2024 door de gemeenteraad een besluit genomen worden. Wat gaan we daarvoor doen? Actie 3.2.6 Opstellen economische koers Omschrijving In 2025 stellen we de economische koers op die we in het eerste kwartaal van 2026 aan de raad ter vaststelling aanbieden. Ind 3.001 Vestigingen (van bedrijven) Omschrijving Het aantal vestigingen van bedrijven, per 1.000 inwoners in de leeftijd van 15-65 jaar. Bron: LISA Gebied

2021

2022

2023

Drenthe

152,20

166,00

171,50

Westerveld

211,40

226,60

234,20

Toelichting Er is een significant verschil tussen het aantal bedrijven per 1.000 inwoners in Westerveld en het gemiddelde in Drenthe. Uit de cijfers van Kamer van Koophandel (2024) blijkt dat Westerveld als kleine, landelijke gemeente niet veel onderdoet aan vergelijkbare gemeenten binnen de provincie Drenthe. Veel landelijke gemeenten in Drenthe hebben meer vestigingen dan het provinciale gemiddelde. Voor Westerveld geldt dat, vergeleken met het Drents gemiddelde, ze ver boven het gemiddelde aantal vestigingen zit als het gaat om bedrijven in de sectoren land- en tuinbouw en de horeca. Dit is te verklaren omdat Westerveld een landelijke gemeente is met veel agrariërs, en veel toerisme. Ind 3.002 Functiemenging Omschrijving De functiemengingsindex (FMI) weerspiegelt de verhouding tussen banen en woningen, en varieert tussen 0 (alleen wonen) en 100 (alleen werken). Bij een waarde van 50 zijn er evenveel woningen als banen. Bron: CBS BAG/LISA - bewerking ABF Research Gebied 2021

2022

2023

Drenthe

50,10%

51,00%

51,30%

Westerveld

52,90%

53,30%

53,50%

Wat mag het kosten? Bedragen x €1.000 Exploitatie

Begroting 2026 Meerjarenbegroting 2027

Meerjarenbegroting 2028

Meerjarenbegroting 2029

3.1 Economische ontwikkeling Lasten

100

Totaal 3.1 Economische ontwikkeling

-100

Lasten

154

145

136

127

Totaal 3.2 Fysieke bedrijfsinfrastructuur

-154

-145

-136

-127

3.2 Fysieke bedrijfsinfrastructuur

3.3 Bedrijvenloket en bedrijfsregelingen Lasten Baten

Totaal 3.3 Bedrijvenloket en bedrijfsregelingen

-22

Lasten

1.421

1.428

1.430

1.433

Baten

2.442

Totaal 3.4 Economische promotie

1.021

1.014

1.012

1.009

745

747

755

761

3.4 Economische promotie

Totaal programma 3

Omschrijving

Besloten

Gerapporteerd saldo Primitieve Begroting 2026

2026

2027

2028

2029

1.279.000

789.000

799.000

808.000

10.000

Gemeenschappelijke regeling (Recreatieschap Drenthe)

Kadernota

10.000

Wederkerend fonds

Kadernota

-500.000

Deelnemersbijdrage Regio Zwolle

Kadernota

-30.000

-38.000

-40.000

-43.000

Uitvoeringsprogramma visie vrijetijdseconomie

Kadernota

-225.000

Opbrengst toeristenbelasting

Kadernota

225.000

Budget schoonmaak toegangspoort Holtingerveld

Indexatie stelpost

-6.000

Indexatie subsidies

Indexatie stelpost

-8.000

Subtotaal mutaties

-534.000

-42.000

-44.000

-47.000

Saldo in deze begroting

745.000

747.000

755.000

761.000

Betrokkenheid Verbonden partijen Samen met Recreatieschap Drenthe worden activiteiten ontplooid met als doel versterking van het recreatief-toeristisch beleid en de infrastructuur in Drenthe en de gemeente Ooststellingwerf. De gemeentelijke bijdrage is als volgt: Bedragen x €1.000 Kosten Begroting 2026 verbonden partijen

Meerjarenbegroting 2027

Meerjarenbegroting 2028

Meerjarenbegroting 2029

6830402 Toerisme en Recreatie

-106

Totaal

-106

Programma 4 Onderwijs Omschrijving programma Dit programma heeft betrekking op onderwijshuisvesting. Dit betreffen de kosten voor schoolgebouwen en het onderwijshuisvestingsbeleid. Ook de huur van gymzalen en andere vormen van bewegingsonderwijs vallen hier onder. De kosten voor leerlingenvervoer, leerplicht, voor- en vroegschoolse educatie en het onderwijsachterstandenbeleid vallen ook onder programma 4. Ontwikkelingen en context In 2026 starten we met de uitvoering van het Integraal Huisvestingsplan Onderwijs (IHP). De gemeente heeft de wettelijke verplichting om onderwijshuisvesting en voorzieningen te faciliteren voor alle kinderen. De zorgplicht voor kinderen van vluchtelingen vraagt hierin specifieke aandacht. Wanneer een kind niet zelfstandig naar school kan (bijvoorbeeld door ziekte, een handicap of gedragsproblemen), kan gebruik worden gemaakt van leerlingenvervoer. Gemeentelijke beleidskaders - Verordening ‘voorzieningen huisvesting onderwijs’; - Verordening ‘sociale medische indicaties 2022’; - Verordening ‘leerlingenvervoer 2015’; - 'Integraal Huisvestingsplan Onderwijs gemeente Westerveld''; - 'Verordening voorzieningen huisvesting onderwijs Westerveld 2025; ; - Verordening ‘overleg lokaal onderwijsbeleid’; - Beleidsplan ‘voor- en vroegschoolse educatie 2024-2028'. Doel 4.1

Een leefomgeving creëren die beweging stimuleert en zintuigen ontwikkelt

Wat gaan we daarvoor doen? Actie 4.1.1 Integraal Huisvestingsplan (IHP) Omschrijving We gaan in 2026 op basis van het vastgestelde huisvestingsplan beginnen met de uitvoering. Daarbij krijgen diverse scholen een budget voor renovatie. Ind 4.001 Absoluut verzuim Omschrijving "Het aantal leer- of kwalificatieplichtige jongeren dat absoluut verzuimer is (geweest) gedurende het schooljaar: de jongere is niet ingeschreven bij een onderwijsinstelling en beschikt niet over een vrijstelling. De periodeaanduiding '2022' staat voor schooljaar '2021/2022'." Bron: DUO / Ingrado Gebied

2021

2022

2023

2024

Drenthe

0,00

2,90

4,50

5,40

Westerveld

0,00

8,10

13,70

32,00

Ind 4.002 Relatief verzuim Omschrijving Het aantal leer- of kwalificatieplichtige leerlingen (per 1.000 leerlingen) waarbij sprake is van meer dan 16 uur ongeoorloofd verzuim gedurende 4 opeenvolgende lesweken. 27

De periodeaanduiding '2022' staat voor schooljaar '2021/2022'. Bron: DUO/Ingrado Gebied

2021

2022

2023

2024

Drenthe

19,00

23,00

26,00

28,00

Westerveld

11,00

14,00

16,00

22,00

Ind 4.003 Vroegtijdige schoolverlaters zonder startkwalificatie (VSV-ers) Omschrijving "Vsv’ers zijn jongeren van 12 tot 23 jaar die zonder startkwalificatie het onderwijs verlaten. Een startkwalificatie is een havo of vwo diploma of minimaal een mbo-2 diploma. Het vsv-percentage staat voor het aantal vsv’ers als percentage van het aantal onderwijsdeelnemers die aan het begin van het schooljaar ingeschreven staan. De periodeaanduiding '2022' staat voor schooljaar '2021/2022'." Bron: DUO/Ingrado Gebied

2020

2021

2023

2024

Drenthe

0,02%

2,50%

2,40%

Westerveld

0,02%

0,01%

2,00%

2,50%

Wat mag het kosten? Bedragen x €1.000 Exploitatie

Begroting 2026 Meerjarenbegroting 2027

Meerjarenbegroting 2028

Meerjarenbegroting 2029

4.1 Openbaar basisonderwijs Lasten

Totaal 4.1 Openbaar basisonderwijs

711

702

694

686

4.2 Onderwijshuisvesting Lasten Baten Totaal 4.2 Onderwijshuisvesting

-646

-637

-630

-621

981

4.3 Onderwijsbeleid en leerlingzaken Lasten Baten

162

Totaal 4.3 Onderwijsbeleid en leerlingzaken

-820

-819

Totaal programma 4

-1.466

-1.457

-1.449

-1.441

Mutaties uit het financiële perspectief voor dit programma Het vastgestelde budget van jaarschijf 2026 in de Begroting 2025 vormt het vertrekpunt voor dit programma: de zogenaamde primitieve begroting. Alle mutaties die op hoofdlijnen zijn toegelicht in het financiële perspectief worden hieronder getoond en sluiten zo aan op het totaal begrote saldo voor dit programma. Hieronder worden de bedragen afgerond op duizendtallen weergegeven:

Omschrijving

Besloten

Gerapporteerd saldo Primitieve Begroting 2026

2026

2027

2028

2029

-1.399.000

-1.390.000

-1.382.000

-1.374.000

Kapitaallasten units de Bron en Stad & Esch

Indexatie stelpost

-17.000

Vervoer leerlingen sportaccomodaties

Indexatie stelpost

-10.000

Vervoer WMO

Indexatie stelpost

-40.000

-67.000

-1.466.000

-1.457.000

-1.449.000

-1.441.000

Subtotaal mutaties

Saldo in deze begroting

Programma 5 Sport, cultuur en recreatie Omschrijving programma Programma 5 heeft betrekking op het sportbeleid, bijvoorbeeld kosten van beweegcoaches. De accommodaties voor sportbeoefening vallen hier ook onder. Daarnaast vallen alle subsidies in het kader van cultuur, musea, archeologie en cultuurhistorie onder programma 5. Ook het onderhoud en toezicht op cultureel erfgoed, evenals de kosten voor de bibliotheken zijn hier verantwoord. De aanleg van openbaar groen, vijvers, sloten en speeltuinen is ook onderdeel van programma 5. Ontwikkelingen en context In de gemeente Westerveld richten wij ons op opgroeien in een gezonde omgeving en een leven lang sporten en bewegen. Onze beweegcoaches stimuleren inwoners vanuit het programma ‘Westerveld in actie’ op het gebied van leefstijl en bewegen. Daarmee stimuleren we ook jongeren om gezonder te leven. De verwachting is dat er vanaf 2027 een wijziging komt in de Wet stelsel openbare bibliotheekvoorzieningen. Gemeenten krijgen dan een wettelijke zorgplicht voor het realiseren van voldoende en volwaardige bibliotheken. Biblionet Drenthe en daarmee ook onze bibliotheken anticiperen hierop met hun strategische doelen: Drenthe leest, Drenthe leert en ontwikkelt, Drenthe doet mee en Drenthe robuust.

Dit resulteert in een breed aanbod gericht op het terugdringen van laaggeletterdheid, het vergroten van digitale vaardigheden, kennismaken met kunst en cultuur, ontmoeten en een goede informatievoorziening vanuit de overheid. Visie op Spelen In 2025 heeft de raad de nieuwe Visie op Spelen vastgesteld. Hierbij is gekozen voor het voorkeursscenario 3a. Dit scenario richt zich op het vernieuwen en verbeteren van het aanbod aan speelplekken, met meer variatie, een betere spreiding en een hogere mate van inclusiviteit. Door een actieve financiële betrokkenheid van bewoners bestaat de mogelijkheid dat het resterende investeringsbedrag wordt aangevuld, zodat meer locaties en voorzieningen mogelijk zijn. In 2025 en 2026 worden het beleid- en beheerplan en een raambestek voor de aanschaf van speeltoestellen opgesteld. De uitvoering start vanaf 2027, zodat kinderen in alle dorpen en wijken kunnen rekenen op aantrekkelijke, uitdagende en toekomstbestendige speelplekken. Gemeentelijke beleidskaders - Uitvoeringsregels ‘investeringssubsidie buitensportaccommodaties’; - Uitvoeringsregels ‘fonds dorpshuizen Westerveld’; - Algemene subsidieverordening gemeente Westerveld 2025; - Erfgoedverordening 2015; - Visie op cultuur in Westerveld; - Beleidsplan lokale economie; - Maatschappelijke visie: een gezonde, zelfredzame en participerende Westervelder; - Visie op spelen.

Doel 5.1 Gezonde leefstijl jongeren Meer jongeren in de leeftijd van 12 tot en met 21 jaar houden er een gezondere leefstijl op na door (meer) te bewegen, te sporten en minder tot geen consumptie op gebied van roken en alcohol. Doel 5.2 Beschermen status van werelderfgoed Door het behalen van de werelderfgoedstatus aan de Koloniën van Weldadigheid, in overleg met onze stakeholders en de provincie Drenthe uitvoering geven aan het managementplan. 30

Doel 5.3 Aantrekkelijkheid sportlocaties Sportaccommodaties in dorpen en de openbare ruimte aantrekkelijk, duurzaam, toegankelijk, betaalbaar, veilig, gezond, multifunctioneel en toekomstbestendig houden en maken. Wat gaan we daarvoor doen? Actie 5.3.1 Toekomstbestendigheid buitensport Havelte en sporthal De Spronk uitwerken. Omschrijving We verwachten verdere stappen te zetten in de planvorming van de voorzieningen in Vledder. De toekomstige binnensportvoorziening maakt hier onderdeel van uit. De uitvoering van de renovatie van buitensport Havelte wordt afgerond. Actie 5.3.2 Locatie oude gemeentewerf Omschrijving Er is in 2025 een tijdelijke, passende bestemming gevonden voor de locatie oude gemeentewerf Havelte. Hier wordt, onder andere, de brandweer Havelte gehuisvest. Uiteraard worden ook in 2026 de mogelijkheden voor een structurele passende bestemming bekeken. Ind 5.001 Niet-sporters Omschrijving Het percentage niet-wekelijkse sporters t.o.v. de bevolking van 19 jaar en ouder. Bevolking van 19 jaar en ouder die niet minstens één keer per week aan sport doet. Bron: Gezondheidsmonitor volwassenen (en ouderen), GGD’en, CBS en RIVM Gebied 2020 2022

2024

Drenthe

55,50%

52,00%

48,90%

Westerveld

54,40%

48,70%

49,20%

Wat mag het kosten? Bedragen x €1.000 Exploitatie

Begroting 2026 Meerjarenbegroting 2027

Meerjarenbegroting 2028

Meerjarenbegroting 2029

283

5.1 Sportbeleid en activering Lasten

283

Baten

182

Totaal 5.1 Sportbeleid en activering

-101

989

999

990

986

5.2 Sportaccommodaties Lasten Baten

150

Totaal 5.2 Sportaccommodaties

-838

-848

-840

-836

Lasten

323

Totaal 5.3 Cultuurpresentatie, cultuurproductie en cultuurparticipatie

-323

5.3 Cultuurpresentatie, cultuurproductie en cultuurparticipatie

5.4 Musea Lasten

Totaal 5.4 Musea

-98

5.5 Cultureel erfgoed Lasten

267

Totaal 5.5 Cultureel erfgoed

-267

594

494

5.6 Media Lasten Baten Totaal 5.6 Media

-575

-475

2.662

2.660

2.674

2.678

5.7 Openbaar groen en (openlucht) recreatie Lasten Baten

Totaal 5.7 Openbaar groen en (openlucht) recreatie

-2.643

-2.641

-2.655

-2.659

Totaal programma 5

-4.846

-4.754

-4.759

financiële perspectief worden hieronder getoond en sluiten zo aan op het totaal begrote saldo voor dit programma. Hieronder worden de bedragen afgerond op duizendtallen weergegeven: Omschrijving

Besloten

Gerapporteerd saldo Primitieve Begroting 2026

2026

2027

2028

2029

4.521.000

4.430.000

4.435.000

Bomen

Indexatie stelpost

-175.000

Indexatie BBR taken ROVA

Indexatie stelpost

-98.000

Afvoer plantsoenafval

Indexatie stelpost

-32.000

Besparing sportvelden door inzet robotmaaiers

Indexatie stelpost

18.000

Indexatie subsidies

Indexatie stelpost

-37.000

-137.000

Subtotaal mutaties

-324.000

Saldo in deze begroting

4.846.000

4.754.000

-4.759.000

Programma 6 Sociaal domein Omschrijving programma Het programma ‘sociaal domein’ omvat de uitvoering van de Participatiewet, Jeugdwet en WMO. Hieronder vallen onder andere inwonersparticipatie, inkomensregelingen, en werkvoorzieningsschappen zoals Reestmond. Dit geldt ook voor re-integratie trajecten en maatschappelijke participatietrajecten, net als de huishoudelijke hulp en dagbesteding vanuit de Wet maatschappelijke ondersteuning. De opvang van Oekraïners en armoedebestrijding zijn ook grote thema’s binnen dit domein. Daarnaast omvat het programma ook jeugdhulp, jeugdbescherming en jeugdreclassering. Ontwikkelingen en context De wet- en regelgeving vanuit het Rijk is continu in beweging. Het gaat soms om de kostenbeheersing of kwaliteitsverbetering wat leidt tot voortdurende veranderingen. Belangrijke ontwikkelingen zijn de Hervormingsagenda jeugd en het instellen van de menselijke maat binnen de Participatiewet. De Jeugdwet en de Participatiewet zijn hiervoor inmiddels aangepast. De jaarlijkse uitvoeringsagenda beschrijft de manier waarop uitvoering wordt gegeven aan de maatschappelijke visie. Deze uitvoeringsagenda maakt de ambities concreet en geeft houvast voor het maken van keuzes en het stellen van prioriteiten in het sociaal domein. De gemeente is verantwoordelijk voor het opvangen van vluchtelingen. In 2026 is de verwachting dat dit nog steeds actueel is.

Wij geven uitvoering aan de Spreidingswet. Transitie Dorpshuizen Welzijn MensenWerk heeft haar Transitieplan Dorpshuizen 2025 – 2029 opgesteld. Het plan heeft betrekking op de vijf dorpshuizen die Welzijn MensenWerk bezit of beheert en hoe deze toekomstbestendig kunnen worden gemaakt. Er moet worden onderzocht wat hiervoor de passende beheer- en eigendomsvorm is en wat dit vraagt van de samenwerking tussen inwoners, gemeente en welzijn. Het transitieplan moet in de uitvoering aansluiten bij de kaders die door de gemeenteraad gesteld worden in de Visie (Maatschappelijk) vastgoed, waar momenteel aan gewerkt wordt. In de Kadernota zijn middelen toegekend t/m 2028. Vanaf 2029 zal de beheer- en eigendomsvorm voor alle vijf dorpshuizen anders zijn en heeft Welzijn MensenWerk geen subsidie nodig voor het beheer en eigendom. Visie op vastgoed De visie op (maatschappelijk) vastgoed zal in 2026 ter besluitvorming aangeboden kunnen worden aan de gemeenteraad. Naast het ontwikkelen van een toekomstbestendig en geharmoniseerd beleidskader is het noodzakelijk om de gevolgen van het beleid in kaart te brengen voordat de gemeenteraad de visie kan vaststellen. Hiervoor is inzicht nodig in de gevolgen van het nieuwe beleid in relatie tot de investeringsvraag en de financiële haalbaarheid.

Volgend deel →

De tekst is automatisch uit het bestand gehaald en kan afwijken van het origineel (kolommen, tabellen en koppen lopen door elkaar). Het officiële stuk bij de gemeente is leidend. Bron: https://api1.ibabs.eu/publicdownload.aspx?site=Westerveld&id=b0dfe111-3704-45fb-84f5-44d1d64fe179