Jaarverslag 2022
Tekst van het document
2
Inhoudsopgave Inhoudsopgave................................................................................................................................................................. 3 Deel A: Jaarverslag ........................................................................................................................................................... 5 Voorwoord College ....................................................................................................................................................... 5 Leeswijzer ..................................................................................................................................................................... 7 Analyse financieel resultaat 2022 ................................................................................................................................ 9 Programma 0 Bestuur .................................................................................................................................................... 18 Programma 1 Veiligheid ................................................................................................................................................. 20 Programma 2 Verkeer en vervoer ..................................................................................................................................
28 Programma 3 Economie ................................................................................................................................................ 37 Programma 4 Onderwijs ................................................................................................................................................ 49 Programma 5 Sport, cultuur en recreatie ..................................................................................................................... 57 Programma 6 Sociaal domein ....................................................................................................................................... 64 Programma 7 Volksgezondheid en milieu .................................................................................................................... 81 Programma 8 Volkshuisvesting, Ruimtelijke Ordening en Stedelijke Vernieuwing .................................................... 93 Overige programma onderdelen ................................................................................................................................. 102 Overhead ..................................................................................................................................................................
102 Algemene dekkingsmiddelen .................................................................................................................................. 112 Paragrafen .................................................................................................................................................................... 117 Paragraaf A Lokale heffingen ................................................................................................................................... 117 Paragraaf B Weerstandvermogen en risicobeheersing .......................................................................................... 128 Paragraaf C Onderhoud kapitaalgoederen ............................................................................................................. 142 Paragraaf D Financiering.......................................................................................................................................... 151 Paragraaf E Bedrijfsvoering ..................................................................................................................................... 158 Paragraaf F Verbonden partijen ..............................................................................................................................
165 Paragraaf G Grondbeleid ......................................................................................................................................... 182 Deel B: Jaarrekening .................................................................................................................................................... 187 B.1. Balans per 31 december ................................................................................................................................... 187 B.2. Het overzicht van baten en lasten in de jaarrekening over 2022 .................................................................... 190 3
B.3. Grondslagen voor waardering en resultaatbepaling ....................................................................................... 193 Inleiding grondslagen .......................................................................................................................................... 193 B.3.1. Algemene grondslagen voor waardering .................................................................................................. 193 B.3.2. Algemene grondslagen voor resultaatbepaling........................................................................................ 196 B.4. Toelichting op de balans per 31 december ...................................................................................................... 197 B.4.1. Vaste activa................................................................................................................................................. 197 B.4.2. Vlottende activa ......................................................................................................................................... 202 B.4.3. Vaste passiva .............................................................................................................................................. 209 B.4.4.
Vlottende passiva ....................................................................................................................................... 221 B.4.5. Waarborgsommen en garanties ................................................................................................................ 223 B.4.6. Niet in de balans opgenomen verplichtingen ........................................................................................... 225 B.4.7. EMU-saldo................................................................................................................................................... 225 B.5. Toelichting op overzicht van baten en lasten .................................................................................................. 227 B.5.1. Toelichting financiële afwijking programma's ......................................................................................... 227 B.5.2. Overzicht mutaties reserves ...................................................................................................................... 230 B.5.3. Incidentele baten en lasten ....................................................................................................................... 232 B.5.4. Verantwoording Wet normering topinkomens (WNT) ..............................................................................
239 B.5.5 Analyse begrotingsrechtmatigheid ............................................................................................................ 241 Deel C: Bijlagen ......................................................................................................................................................... 245 Bijlage 1. Gedetailleerd overzicht reserves ......................................................................................................... 245 Bijlage 2. Gedetailleerd overzicht voorzieningen ............................................................................................... 247 Bijlage 3. Gedetailleerd investeringsoverzicht .................................................................................................... 248 Bijlage 4. Taakveldenoverzicht ............................................................................................................................ 253 Vaststellingsblad .......................................................................................................................................................... 261
4
Deel A: Jaarverslag
Voorwoord College Voorwoord Met de Jaarstukken 2022 leggen wij verantwoording af over het gevoerde beleid in 2022. Wij laten daarmee zien wat we hebben bereikt, wat we daarvoor hebben gedaan en wat dat heeft gekost. Resultaten die we vaak niet alleen, maar in samenwerking met andere partijen hebben behaald. Deze verantwoording leggen we af, zodat u als gemeenteraad de controlerende taak goed kunt vervullen. Na de gemeenteraadsverkiezingen in 2022 is een nieuwe gemeenteraad gekozen en geïnstalleerd. Het college bestaat uit Rikus Jager, Henk Doeven, Roel Vedder en Jacob Boonstra met als adviseur Debbie Bruijn-Van den Berg. Het college is aan de slag gegaan op basis van het coalitieakkoord 'Bouwen aan de toekomst'. De uitvoering van het coalitieakkoord is uitgewerkt in de Begroting 2023: de start van een nieuwe bestuursperiode. Financieel resultaat We sluiten het jaar 2022 af met een resultaat van circa € 3,8 miljoen. Het overschot wordt onder andere veroorzaakt door onderbesteding op de programma's Economie, Sport, Cultuur en Recreatie, Sociaal domein en Volksgezondheid en milieu. Bij het programma Economie zijn de middelen voor de Regio Deal Regio Zwolle (hierna: Regio Deal) nog niet geheel ingezet. Deze middelen worden overgeheveld naar 2023 voor de afronding van het uitvoeringsprogramma.
In het Sociaal domein zijn overschotten ontstaan door huishoudelijke ondersteuning die niet geleverd kon worden door onze leveranciers. Er is minder uitgegeven aan zorgbehoefte voor Maatwerkdienstverlening 18-/18+ en door een late verstrekking van energietoeslag in de Decembercirculaire is er een overschot op de middelen voor de energietoeslag. We zien ook een overschot op overhead. Deze wordt voor een groot deel veroorzaakt door beschikbaar gestelde gelden vanuit het gemeentefonds en de diverse circulaires, die nog niet ingezet zijn of vertaald zijn naar beleid. Daarnaast blijven de uitgaven ook achter, omdat niet alle formatie kon worden ingevuld zoals gepland. In 2022 is ook sprake van een klein overschot op de Algemene dekkingsmiddelen, omdat we meer geld hebben ontvangen via het gemeentefonds. Een nadere analyse van het resultaat en de verschillen met de begroting is terug te vinden in de paragraaf 'Analyse financieel resultaat 2022'.
Turbulente tijden Na twee jaren coronacrises was ook het jaar 2022 een turbulent jaar. Gemeentelijke overheden werden geconfronteerd met de opvang van vluchtelingen uit Oekraïne en statushouders uit overvolle opvangcentra. Ook in Westerveld was de realisatie van opvangplekken een dagelijkse prioriteit voor de gemeentelijke organisatie en vrijwilligersorganisaties. Door de oorlog in Oekraïne zijn de gas- en elektriciteitsprijzen verveelvoudigd. De inflatie is hierdoor sterk toegenomen en de koopkracht staat behoorlijk onder druk. Voor inwoners met lagere inkomens zijn maatregelen genomen om het effect van de koopkrachtdaling enigszins te dempen. De energietoeslag en het noodplan zijn de maatregelen, die wij als gemeente hiervoor hebben ingezet.
5
Opgave woningbouw Eén van de grote opgaven van onze gemeente is het realiseren van nieuwe woningen. In 2022 is het Addendum van de Woonvisie vastgesteld. Daarmee hebben we de genoemde woningbouwopgave uit het coalitieakkoord vormgegeven. Bij de realisatie van onze woningbouwdoelen hebben we te maken met de verschillende opgaven in het landelijk gebied, waaronder de stikstofdiscussie en de invoering van de Omgevingswet. Aankoop Park Hesselte Eind 2022 is de gemeente eigenaar geworden van Park Hesselte, waarbij sprake is van een link met het project Vitale Vakantieparken. Met de aankoop ontstaan nieuwe kansen en perspectief voor onze woningbouwdoelstellingen. We werken zorgvuldig aan definitieve planvorming. Ontwikkelingen Sociaal domein In 2022 is ingezet op kwaliteitsverbetering van begeleiding naar passende (jeugd)zorg. Door de inzet van de regisseur 18-/18+ is een afname zichtbaar van het aantal doorverwijzingen van de huisarts naar jeugdhulp. De uitvoering van huishoudelijke hulp blijft door de huidige arbeidsmarkt een uitdaging. Om dit op te vangen is in 2022 de algemene voorziening Was- en strijkservice 'WaST' gestart. Door het instellen van een noodfonds en het beschikbaar stellen van extra energietoeslag zijn (financieel) kwetsbare inwoners ondersteund.
Op het gebied van de schuldhulpverlening mogen we voorzichtig concluderen, dat de inzet van de ervaringsdeskundige en vroegsignalering vruchten begint af te werpen. In deze Jaarstukken wordt voor de laatste keer gerapporteerd over de ombuigingen Sociaal domein. Vanaf 2023 is de rapportage onderdeel van de reguliere programmaverantwoording binnen het Sociaal domein. Organisatieontwikkeling In 2022 lag de focus op sturing en 'in control' zijn met als doel een bestendige organisatie. De samenwerking met inwoners, ondernemers, gemeenteraad, ketenpartners en andere belanghebbenden stond centraal. De organisatiestructuur is hierop aangepast, waarbij procesinrichting, kwaliteitsverbetering en aansturing de belangrijkste aandachtspunten waren. Het college van burgemeester en wethouders
6
Leeswijzer Inleiding Deze Jaarstukken bestaan uit twee onderdelen: het jaarverslag en de jaarrekening. Het jaarverslag omvat de inhoudelijke verantwoording, de jaarrekening omvat de financiële verantwoording. De Jaarstukken zijn opgesteld in overeenstemming met de grondslagen van het Besluit Begroting en Verantwoording provincies en gemeenten (hierna: BBV) en zijn gecontroleerd door Eshuis Accountants. Deel A: Jaarverslag Dit deel start met de bestuurlijke samenvatting, waarin het resultaat over 2022 op hoofdlijnen wordt verklaard. Deel A - 1: Programmaverantwoording De programmaverantwoording bestaat uit de negen programma’s van de gemeente gevolgd door een overzicht van de kosten van overhead en de algemene dekkingsmiddelen. In de cijfermatige financiële overzichten is ten behoeve van het bevorderen van de leesbaarheid aangegeven of er sprake is van een Voordelig [V] verschil of van een Nadelig [N] verschil. Per programma wordt aangegeven wat we hebben bereikt, wat we daarvoor hebben gedaan en wat het heeft gekost. Bij het onderdeel ‘wat hebben we bereikt’ staat een toelichting die ingaat op de visie uit de begroting van dat betreffende programma, daarnaast worden de beleidsindicatoren vermeld. De beleidsindicatoren hebben 31 december 2022 als peildatum en zijn terug te vinden op www.waarstaatjegemeente.nl.
Bij het onderdeel ‘wat hebben we daarvoor gedaan’ worden de doelen uit de begroting en de geboekte voortgang in het jaar 2022 weergegeven. Van de acties (wat gaan we daarvoor doen) wordt ten behoeve van een snelle interpretatie van de voortgang een verkeerslichtenrapportage toegepast. Aan de hand van de volgende kleuren kan de voortgang of het resultaat worden afgelezen. In deze Jaarstukken is in samenwerking met de Auditcommissie uitvoering gegeven aan de motie Duisenberg en zijn de gegeven kleuren afgestemd met de Auditcommissie. Activiteit is reeds binnen de gestelde kaders van tijd, geld en kwaliteit gerealiseerd. Er is actie ondernomen, echter is de doelstelling nog niet behaald. Activiteit wordt niet behaald en er is nog geen actie ondernomen. De kleur groen kan als status ook toegekend worden aan beleid dat overgegaan is naar bestaand beleid. In die gevallen is de actie soms nog niet afgerond, maar de initiële actie wel. Bij het onderdeel ‘wat heeft het gekost’ staat het financieel overzicht van alle producten die in 2022 zijn gerealiseerd. Verschillen tussen de ‘raming 2022 na wijziging’ en de ‘realisatie 2022’ groter dan € 50.000 worden op productniveau voorzien van een toelichting.
Geringe afrondingsverschillen kunnen zich voordoen, omdat bedragen worden afgerond op 1.000-tallen en het kan voorkomen dat de som van de toegelichte bedragen iets hoger of lager uitvalt dan het te verklaren bedrag. Vervolgens wordt per investering aangegeven hoeveel geld er is uitgegeven en wordt de uitgave toegelicht. Wanneer een project in 2022 is afgerond en in gebruik is genomen, dan worden de kapitaallasten vanaf 2023 ten laste van het exploitatieresultaat gebracht. Van de investeringen die in 7
2022 niet zijn afgerond, wordt het krediet overgeheveld naar 2023. Als de werkelijke kosten lager zijn dan het verstrekte krediet, dan komt het restantkrediet te vervallen. Afwijkingen op de kredieten groter dan 10% of € 50.000 worden toegelicht. Met ingang van boekjaar 2023 is een nieuwe werkwijze van toepassing met betrekking tot de kredieten, waarbij het geen automatisme meer zal zijn om kredieten over te hevelen. Bij de 1e Bestuursrapportage kan kenbaar worden gemaakt of bij kredieten een mogelijke overheveling wordt voorzien, waarna bij de 2e Bestuursrapportage het besluit kan worden genomen om kredieten over te hevelen naar het volgende boekjaar. Vervolgens zullen bij de Jaarrekening 2023 die kredieten worden afgesloten, waarvan besloten is om deze niet over te hevelen.
Deel A - 2: Paragrafen De paragrafen bevatten een dwarsdoorsnede van alle programma's van het jaarverslag, waarbij wordt ingegaan op de relevante beleids- en beheeraspecten. De paragrafen betreffen: lokale heffingen, weerstandsvermogen en risicobeheersing, onderhoud kapitaalgoederen, financiering, bedrijfsvoering, verbonden partijen en grondbeleid. Al onze paragrafen zijn voorgeschreven door het BBV.
Deel B: Jaarrekening Dit hoofdstuk bevat de jaarrekening 2022 en bestaat uit de balans per 31 december 2022 en het overzicht van baten en lasten over het verslagjaar. In de toelichtingen zijn de grondslagen voor waardering en resultaatbepaling, de toelichting op de balans en het overzicht van baten en lasten opgenomen. Deel C: Bijlagen In het laatste hoofdstuk zijn de verplichte bijlagen opgenomen. Dit deel bevat het overzicht van de gerealiseerde baten en lasten per taakveld, de Single information Single audit (hierna: SiSa) en de controleverklaring van de (onafhankelijke) accountant. De Jaarstukken worden afgesloten met het Vaststellingsblad.
8
Analyse financieel resultaat 2022 Samenvatting financieel resultaat Bij het opstellen van de primitieve begroting 2022 is uitgegaan van een rekeningsaldo na mutatie in reserves van € 357.000 voordelig. Na de wijzigingen in de Voorjaarsrapportage 2022, de Najaarsrapportage 2022 en de overige begrotingswijzigingen in 2022 was het te verwachten resultaat € 131.000 voordelig. Het werkelijke resultaat 2022 is uitgekomen op €3.686.000 voordelig. In onderstaande tabel wordt dit verloop weergegeven. Programma
0 Bestuur en
Realisatie 2021
Begroting 2022 voor wijziging
Begroting 2022 na wijziging
Realisatie 2022
Verschil
V/N
2.523
1.787
1.982
1.668
314
V
1 Veiligheid
1.397
1.572
1.602
1.570
32
V
2 Verkeer en vervoer
2.872
3.347
3.220
3.226
-6
N
3 Economie
-1.148
-683
-281
-564
283
V
4 Onderwijs
1.206
1.322
1.319
1.355
-36
N
5 Sport cultuur en recreatie
4.368
4.026
4.318
3.970
348
V
6 Sociaal domein
17.165
17.767
19.476
18.271
1.205
V
748
670
894
424
470
V
8 VHROSV
1.119
1.502
2.370
2.767
-397
N
Totaal saldo programma's
30.248
31.309
34.902
32.686
2.216
V
Overhead
8.531
9.848
10.762
9.206
1.556
V
ondersteuning
7 Volksgezondheid en milieu
9
VpB
393
-
-
-237
237
V
-
20
20
120
100
N
40.212
40.883
44.388
44.881
493
V
Saldo lasten en baten
1.039
-295
-1.295
3.106
4.402
V
Mutaties in reserves
876
652
1.427
707
-720
N
1.916
357
131
3.813
3.682
V
Onvoorzien Algemene dekkingsmiddelen
Resultaat
Het resultaat over 2022 is opgebouwd uit voor- en nadelen op de verschillende programma’s. Bij de 1e Bestuursrapportage 2023 worden voorstellen gedaan hoe om te gaan met de structurele doorwerking daarvan.
Analyse van het verschil t.o.v. de gewijzigde begroting 2022 Het resultaat wijkt af van de laatste bijstelling van de begroting. Een globale analyse van dat verschil is als volgt: Omschrijving
Programma
Bedrag x € 1.000
V/ N
I/ S
Bijstelling voorzieningen voormalige bestuurders
0.1
255
V
I
Burgerzaken
0.2
53
V
I
Beheer overige gebouwen en gronden
0.3
68
V
I
Economische promotie
3.4
269
V
I
Onderwijshuisvesting
4.2
63
N
I
Cultuur
5.3
59
V
I
Groenonderhoud
5.7
191
V
I
10
Samenkracht en burgerparticipatie
6.1
123
V
I
Inkomensregelingen
6.3
196
V
I
Maatwerkvoorzieningen
6.6
189
V
I
Maatwerkdienstverlening 18+
6.71
65
V
S/i
Maatwerkdienstverlening 18-
6.72
298
V
S/I
Geëscaleerde zorg 18+
6.81
370
V
S/I
Riolering
7.1
123
N
I
Afval: lagere afrekening verwerking afvalstoffen
7.3
378
V
I
Milieubeheer
7.4
179
V
I
Begraafplaatsen: hogere ontvangsten leges
7.5
82
V
I
Grondexploitatie: winst en verlies name 2022
8.2
410
N
I
Grondexploitaties: aanvulling voorzieningen
8.2
759
N
I
Wonen en Bouwen
8.3
185
V
I
Overhead
0.4
1.556
V
I
Treasury: lagere dividend ontvangsten
0.5
272
N
I
Algemene uitkering
0.7
664
V
I
0.8
120
N
I
0.9
237
V
I
Overige baten en lasten: voorziening debiteuren en afrekeningen VpB op winsten uit grondexploitaties
11
Saldo overige niet nader verklaarde baten en lasten
108
N
Totaal
3.682
V
Waarvan incidenteel
2.832
V
I
I
In grote lijnen kan het verschil van € 3.682.000 verklaard worden door een aantal onderwerpen. De grootste afwijking zit in het voordeel op het taakveld overhead van € 1.556.000. Het overschot wordt veroorzaakt door formatie en stelposten voor Wet open overheid, ICT en loon- en prijscompensatie die niet zijn ingezet. Daarnaast is een fors lagere afrekening van de Ons dienstverlening debet aan het overschot. De Algemene uitkering van het gemeentefonds is € 664.000 hoger uitgevallen dan begroot onder andere door de extra uitkering van de energietoeslag en compensatie voor indexering in de circulaires. Voor het Sociaal domein zien we overschotten bij maatwerkvoorzieningen en maatwerkdienstverlening 18-/18+ van ca. € 870.000. Het overschot (€ 269.000) voor economische promotie komt voor een groot deel voort uit de Regio Deal. De overschotten vanuit de Regio Deal worden via de bestemmingsreserve naar 2023 overgeheveld voor inzet in 2023. De kosten voor het taakveld Afval vallen lager uit dan begroot (€ 378.000), dit voordelige verschil wordt teruggestort in de reserve. De grondexploitaties geven een boekverlies van € 410.000 en de aanvulling op de voorziening voor de grondexploitaties een nadeel van € 759.000 . De mutatie bij reserves betreft een lagere onttrekking aan de reserves, omdat in de programma's minder kosten zijn gemaakt dan begroot.
De mutaties op de reserves zijn resultaat neutraal. Voor een complete analyse van de afwijkingen verwijzen we naar de programmaverantwoording. Van het resultaat is € 2.832.000 aan te merken als resultaat uit incidentele baten en lasten.
Beoordelen structureel evenwicht Structureel evenwicht betekent dat structurele lasten gedekt worden door structurele baten. De incidentele lasten mogen worden gedekt door structurele en door incidentele baten. Het jaar 2022 is afgesloten met een positief resultaat. Dit bestaat uit incidentele en structurele posten. Voor het beoordelen van een structureel evenwicht is het van belang dat er inzicht is welk deel van de baten en lasten incidenteel is en welke structureel. Daarom wordt in B.5.3 een overzicht gegeven van de incidentele baten en lasten. Dit verplichte overzicht speelt een rol bij het vaststellen of er sprake is van een structureel evenwicht. Door het betrekken van de eindcijfers uit deze bijlage van incidentele baten en lasten met de cijfers uit het overzicht van de (totale) baten en lasten wordt inzicht gegeven in het ‘structurele’ karakter van het rekeningsaldo.
12
Presentatie van het structureel begrotingssaldo (bedragen x € 1.000)
Bij/Af
Begroting 2022
Begroting 2022
Realisatie
voor wijziging
na wijziging
2022
Saldo baten en lasten (voor mutatie reserves) Structurele toevoegingen en onttrekkingen reserves
Bij
Begrotingssaldo
Verschil
-295
-1.295
3.106
4.402
489
495
443
-52
194
-800
3.549
4.350
Incidentele baten
Af
1.118
6.255
6.565
310
Incidentele lasten
Bij
999
5.483
5.369
-112
75
-1.572
2.226
3.928
Structureel begrotingssaldo
Het structurele saldo is positief. Toch blijft de manoeuvreerruimte (wendbaarheid) voor de gemeente beperkt. Zie ook de toelichting op het kengetal structurele exploitatieruimte in paragraaf B: Risicobeheersing en weerstandvermogen. Dit kengetal is positief en geeft aan dat de gemeente voldoende structurele baten heeft om de structurele lasten te dragen. Ontwikkeling Eigen Vermogen en solvabiliteit De vermogenspositie (het eigen vermogen) van de gemeente stijgt met € 3,1 miljoen en de solvabiliteit (1) neemt toe tot 37,2%. Voor de solvabiliteit (2) is sprake van een stijging naar 12,8%. De stijging kan worden toegeschreven aan het positieve resultaat. Zie voor een nadere toelichting paragraaf B: weerstandsvermogen en risicobeheersing. Ontwikkeling Eigen Vermogen
Letter
2021
2022
Afwijking
Algemene reserve
A
4.198.000
7.090.000
2.892.000
Bestemmingsreserve
B
13.376.000
13.590.000
214.000
Totaal Eigen Vermogen
C=A+B
17.574.000
20.680.000
3.106.000
13
Balans totaal
D
49.915.000
55.573.000
5.658.000
Solvabiliteit (1)
E=C/D
35,2%
37,2%
2%
Solvabiliteit (2)
F=A/D
8,4%
12,8%
4,3%
De ontwikkeling van de solvabiliteit Solvabiliteit (1) is het eigen vermogen inclusief de bestemmingsreserves gedeeld door het balanstotaal. Solvabiliteit (2) betreft het eigen vermogen exclusief de bestemmingsreserves gedeeld door het balanstotaal. De laatste geeft een beter inzicht in de solvabiliteit, omdat bestemmingsreserves zijn ingesteld door de raad met als doel bestedingen in de toekomst. De raad kan de inzet van bestemmingsreserves herzien. Tegelijk worden bestemmingsreserves ingezet voor afschrijvingen (bijv. gemeentehuis). Deze bestemmingsreserves zijn ‘beklemd’ en kunnen niet zonder meer vrijvallen. Daarom laat de Solvabiliteit (2) van 12,5% beter zien dat de ruimte voor het opvangen van tegenvallers aanwezig is. Dit kengetal neemt toe vanwege het positieve resultaat over 2022. Zie voor verdere toelichting paragraaf B: weerstandsvermogen en risicobeheersing. De ontwikkeling van de solvabiliteit wordt als volgt gepresenteerd: Solvabiliteit
14
Jaar
Solvabiliteit
2017
58,00
2018
46,00
2019
38,39
2020
34,16
2021
35,21
2022
37,20
Resultaatbestemming Het exploitatieresultaat voor mutatie bestemmingsreserves is € 3.106.000 positief. Na verwerking van de mutaties uit de reserves door eerdere besluiten van de gemeenteraad bedraagt het resultaat € 3.813.000 positief. Resultaatbestemming
2022
Resultaat voor mutatie bestemmingsreserves
3.106.000
Mutatie reserves uit eerder genomen besluiten (zie voor toelichting B.5.1) Resultaat 2022
707.000 3.813.000
Financiële gevolgen voor boekjaar 2023: Toe te voegen aan bestemmingsreserve huishoudelijk afval
-425.000
Toe te voegen aan bestemmingsreserve Regio Deal
-169.000
Toe te voegen aan bestemmingsreserve Klimaatakkoord
-120.000
Overheveling van extra formatie RO 2022
-169.000
Overheveling Decembercirculaire
-400.000
Per saldo toe te voegen aan de algemene reserve
2.530.000
15
Bestemmingsreserve huishoudelijk afval Wij stellen voor om € 425.000 toe te voegen aan de bestemmingsreserve huishoudelijk afval. Op een budget van circa € 1,9 miljoen voor de verwerking van afval is in totaal sprake van lagere uitgaven van € 582.000. Daarnaast zijn de ontvangen afvalstoffenheffingen € 107.000 lager. Per saldo zijn de kosten € 425.103 lager dan de inkomsten. Het betreft een gesloten (dekking)systeem, waarbij de kosten worden gedekt uit de afvalstoffenheffing. Voor de verschillen tussen baten en lasten is een bestemmingsreserve huishoudelijk afval ingesteld. We stellen voor om de onderschrijding toe te voegen aan deze bestemmingsreserve. Het betekent dat het tarief voor de afvalstoffen(heffing) te hoog was vastgesteld voor 2022. Het bedrag blijft beschikbaar en kan worden gebruikt bij de toekomstige vaststelling van de tarieven. De teveel geïncasseerde afvalstoffenheffing wordt verrekend in de toekomstige tarieven. Voor een toelichting wordt verwezen naar programma 7 en paragraaf A: Lokale heffingen.
Bestemmingsreserve Regio Deal Wij stellen voor om € 169.000 toe te voegen aan de bestemmingsreserve Regio Deal. Voor de Regio Deal actielijn Toerisme zijn minder kosten gemaakt dan vooraf verwacht voor 2022. Om in staat te zijn in 2023 uitvoering te geven aan het totale programma van de Regio Deal is het noodzakelijk dat dit bedrag wordt toegevoegd aan de bestemmingsreserve.
Bestemmingsreserve Klimaatakkoord Wij stellen voor om € 120.000 toe te voegen aan de bestemmingsreserve Klimaatakkoord. In 2022 zijn vanuit het Rijk aanvullende middelen beschikbaar gesteld voor de uitvoering van het Klimaatakkoord. De niet benutte middelen willen we graag toevoegen aan de bestemmingsreserve.
Overheveling formatie RO 2022 De middelen die beschikbaar (€169.000) zijn gesteld (bij amendement) zijn niet ingezet. We stellen daarom voor om deze middelen als resultaat te bestemmen naar 2023.
Overheveling middelen Decembercirculaire 2022 Zoals aangekondigd in de raadsinformatiebrief over de Decembercirculaire 2022 stellen wij voor om de middelen uit deze circulaire over te hevelen naar 2023.
Algemene reserve Wij stellen voor om de resterende € 2.530.000 toe te voegen aan de Algemene reserve.
16
Toelichting op het verloop van het eigen vermogen
Verloop eigen vermogen na de voorgestelde bestemming van het resultaat In onderstaand overzicht staat de algemene reserve vóór resultaatbestemming, ná bestemming van het resultaat en ná de vrijval van de hiervoor genoemde reserves. Het totaal van de algemene reserve op 31 december 2022 (dus vóór resultaatbestemming) is het saldo dat wordt getoond in de balans. Het rekeningresultaat wordt nog apart getoond, omdat de bestemming van het resultaat is voorbehouden aan de gemeenteraad. Verloop Eigen Vermogen
Algemene reserve
Voor bestemming resultaat
Resultaat bestemming
Ten behoeve van budgetoverheveling
3.277.000
3.099.000
3.813.000
0
0
Totaal Algemene reserve
7.090.000
3.099.000
5.807.000
Bestemmingsreserve
13.590.000
714.000
14.304.000
20.410.000
3.813.000
20.111.000
Rekening resultaat 2022
Totaal eigen vermogen
Door het positieve resultaat over 2022 stijgt het beschikbare weerstandsvermogen.
17
-569.000
Na bestemming resultaat
5.807.000
Programma 0 Bestuur Taakvelden 1. Bestuur 2. Burgerzaken 3. Beheer overige gebouwen en gronden Wat hebben we bereikt? Voortbordurend op ‘Zo Buiten Zo Binnen’ betrekken we steeds vaker, eerder en intensiever de samenleving bij beleid. We willen met inwoners, ondernemers, deskundigen, raads- en collegeleden in gesprek om gezamenlijk beleid te ontwikkelen.
Doel 0.1 Inwoners meer betrekken bij politieke besluitvormingsproces. Omschrijving (label) Jaarverslag 2022
Wat gaan we daarvoor doen? Actie 0.1.1 Betrokkenheid besluitvormingsproces
Omschrijving (toelichting) De gemeenteraad onderzoekt hoe de samenleving beter betrokken kan worden bij het politieke besluitvormingsproces.
Tijd (indicator)
Status 100% Tijd (toelichting) Het college heeft in december 2022 de participatieverordening ter vaststelling aan de raad aangeboden.
Kwaliteit (toelichting) In afwachting van de agendering van de vaststelling door de raad.
18
Programma 0 Bestuur
Wat heeft het gekost? Bedragen x €1.000 Exploitatie
Realisatie 2021
Begroting 2022
Begroting 2022 na wijziging
Realisatie 2022
Verschil 2022
0.1 Bestuur Lasten
1.999
1.463
1.576
1.321
-255
Baten
0
0
0
2
2
-1.999
-1.463
-1.576
-1.318
258
Lasten
519
439
493
440
-53
Baten
232
283
283
235
-48
Totaal 0.2
-287
-156
-210
-205
5
Lasten
352
239
267
283
15
Baten
116
71
71
139
67
Totaal 0.3 Beheer
-237
-168
-196
-144
52
-2.523
-1.787
-1.982
-1.668
314
Totaal 0.1 Bestuur 0.2 Burgerzaken
Burgerzaken 0.3 Beheer overige gebouwen en gronden
overige gebouwen en gronden Totaal programma 0
Toelichting
0.1 Bestuur: een voordelig verschil van € 255.000 aan lasten: Vanuit de opbouw van het kapitaal voor de pensioenvoorziening is een hogere waarde gerealiseerd, waarbij de voorziening in eigen beheer naar beneden kon worden bijgesteld.
0.2 Burgerzaken: een voordelig verschil van € 53.000 aan lasten: Voor de gemeenteraadsverkiezing is vanuit het Rijk aanvullend budget beschikbaar gesteld, in combinatie met het reguliere budget is het totaalbudget niet volledig benut. De baten leges zijn afhankelijk van de ontvangsten leges, beide zijn lager dan vooraf begroot. Dit komt doordat er minder aanvragen zijn ontvangen voor reisdocumenten en rijbewijzen.
0.3 Beheer overige gebouwen en gronden: een voordelig verschil van € 67.000 aan baten: Het verschil is te verklaren door de verkoop en verhuur van snippergroen. Er zijn meer huuropbrengsten voor snippergroen (€ 19.000) dan begroot en de opbrengst van verkoop van snippergroen is niet begroot (€ 50.000).
19
Programma 1 Veiligheid Taakvelden 1. Crisisbeheersing en Brandweer 2. Openbare orde en Veiligheid Ind 1.001 Verwijzingen Halt (Aantal per 10.000 inwoners)
Gebied
2017
2018
2019
2020
2021
Drenthe
8,00
9,00
9,00
6,00
5,00
Westerveld
7,00
6,00
8,00
6,00
10,00
Ind 1.002 Geweldsmisdrijven
Het aantal geweldsmisdrijven. Voorbeelden van geweldsmisdrijven zijn seksuele misdrijven, levensdelicten zoals moord en doodslag en dood en lichamelijk letsel door schuld (bedreiging, mishandeling, etc.).
20
Bron: CBS Gebied
2018
2019
2020
2021
2022
Drenthe
4,20
4,20
3,70
3,30
3,70
Westerveld
2,30
2,80
3,60
2,80
2,30
Ind 1.003 Diefstallen uit woning
Het aantal diefstallen uit woningen, per 1.000 inwoners.
Bron: CBS
21
Gebied
2018
2019
2020
2021
2022
Drenthe
2,00
2,00
1,70
1,10
1,50
Westerveld
2,60
2,60
1,50
1,50
1,50
Ind 1.004 Vernielingen en beschadigingen (in de openbare ruimte)
Hieronder vallen brandstichting, alle vormen van vernieling en misdrijven tegen de openbare orde en het openbaar gezag. Voorbeelden van misdrijven tegen de openbare orde en het openbaar gezag zijn opruiing, huis-, computer- en lokaalvredebreuk, deelneming aan een criminele of terroristische organisatie, openlijke geweldpleging, godslastering, discriminatie en het doen van een valse aangifte. Omdat het delict mensenhandel vaak onder dezelfde feitcode geregistreerd wordt als het delict mensensmokkel worden deze twee delicten samengeteld en weergegeven bij de gewelds- en seksuele misdrijven.
Bron: CBS Gebied
2018
2019
2020
2021
2022
Drenthe
4,60
5,20
5,90
5,80
5,70
Westerveld
2,60
2,80
2,80
2,80
2,50
Ind 1.005 Winkeldiefstallen
Het aantal winkeldiefstallen per 1.000 inwoners.
22
Bron: CBS Gebied
2018
2019
2020
2021
2022
Drenthe
1,10
1,40
1,30
1,00
1,40
Westerveld
0,30
0,00
0,30
0,00
0,00
Wat hebben we bereikt? In 2022 is een regionaal integraal veiligheidsplan opgesteld in Zuidwest Drenthe. Veiligheidsbeleid is immers het meest effectief wanneer het in samenwerking tot stand komt. Eenduidig beleid voor bepaalde veiligheidsonderwerpen is zeer belangrijk. Ondermijnende criminaliteit is een onderwerp wat een integrale aanpak vereist. Door het opstellen van een gezamenlijk integraal veiligheidsplan creëren we een eenduidige visie op verschillende veiligheidsthema’s. Dit heeft een positief effect op de aanpak.
Doel 1.1 Het terugdringen van ondermijnende criminaliteit binnen de gemeente Westerveld. Omschrijving (label) Jaarverslag 2022
Indicatoren
test jaar
westerveld
2022
25
Wat gaan we daarvoor doen? Actie 1.1.1 Aangehaakt blijven bij het project vitale vakantieparken
Omschrijving (toelichting) 23
Aangehaakt blijven bij het project Vitale Vakantieparken.
Tijd (indicator)
Status 100% Tijd (toelichting) Dit is een doorlopende activiteit.
Kwaliteit (toelichting) Wij leveren vanuit Openbare Orde en Veiligheid (OOV) een actieve bijdrage aan het project Vitale Vakantieparken omtrent een actueel veiligheidsbeeld.
Actie 1.1.2 Terugdringen criminaliteit
Omschrijving (toelichting) Samenwerken met handhaving, het RIEC, het sociaal team en andere ketenpartners om de criminaliteit, zowel sociaal als fysiek, inzichtelijk te maken en terug te dringen.
Tijd (indicator)
Status 100% Tijd (toelichting) Vanaf 2023 is dit onderdeel van het bestaande beleid en daarmee is de actie afgerond.
Kwaliteit (toelichting) In het voorjaar van 2022 hebben wij het project 'veilig buitengebied' uitgevoerd. Dit was gericht op bewustwording en het vergroten van de weerbaarheid onder loods- en schuureigenaren. Met als doel hen te behoeden voor criminele activiteiten waar zij tegenwoordig voor benaderd kunnen worden. 24
Doel 1.2 Regionaal eenduidig integraal veiligheidsbeleid formuleren en realiseren. Omschrijving (label) Jaarverslag 2022
Wat gaan we daarvoor doen? Actie 1.2.1 Integraal veiligheidsplan
Omschrijving (toelichting) Opleveren van een integraal veiligheidsplan, inclusief uitvoeringsplan in samenwerking met de andere gemeenten in Zuidwest-Drenthe.
Tijd (indicator)
Status 75% Tijd (toelichting) Uiterlijk in het tweede kwartaal 2023 wordt het integraal veiligheidsplan aan de raad aangeboden.
Kwaliteit (toelichting) Om de lokale doelstellingen van gemeente Westerveld te waarborgen wordt in samenwerking met de gemeenten Meppel en Midden-Drenthe het IVP ontwikkeld.
25
Programma 1 Veiligheid
Wat heeft het gekost? Bedragen x €1.000 Exploitatie
Realisatie 2021
Begroting 2022
Begroting 2022 na wijziging
Realisatie 2022
Verschil 2022
1.1 Crisisbeheersing en brandweer Lasten
1.253
Baten
1.303
1.308
1.291
-17
4
4
4
4
0
-1.249
-1.298
-1.303
-1.286
17
Lasten
236
285
310
293
-16
Baten
88
11
11
9
-2
Totaal 1.1 Crisisbeheersing en brandweer 1.2 Openbare orde en veiligheid
Totaal 1.2 Openbare orde en veiligheid Totaal programma 1
-147
-274
-299
-284
15
-1.397
-1.572
-1.602
-1.570
32
26
Toelichting Binnen dit programma vallen de afwijkingen binnen de vastgestelde rapportagetoleranties en worden daarom niet toegelicht. Betrokkenheid Verbonden partijen
Samen met Veiligheidsregio Drenthe (VRD) willen wij een zo groot mogelijke bijdrage leveren aan een veilig Westerveld. De Veiligheidsregio Drenthe is actief op het gebied van brandweerzorg, geneeskundige hulpverlening en crisisbeheersing en vervult een belangrijke rol als netwerkpartner in het veiligheidsnetwerk van Drenthe. De daarvoor in rekening gebrachte kosten zijn als volgt: Bedragen x €1.000 Kosten Verbonden partijen
Realisatie 2021
Begroting 2022
Begroting 2022 na wijziging
Realisatie 2022
Verschil 2022
6810101 ProactiePreparatie
-1.180
-1.209
-1.226
-1.218
8
6810201 Integrale
-18
0
0
0
0
-1.198
-1.209
-1.226
-1.218
8
veiligheid Totaal
27
Programma 2 Verkeer en vervoer Taakvelden 1. Verkeer en vervoer 2. Parkeren 3. Recreatieve Havens 4. Economische Havens en waterwegen 5. Openbaar vervoer Wat hebben we bereikt? Wij willen samen met inwoners en andere stakeholders een aantrekkelijke en veilige openbare ruimte realiseren. De basis hiervoor is gelegd in het visiedocument BrinQ. Het Gemeentelijk Verkeers- en Vervoersplan (GVVP) geeft de komende periode richting aan het beleid voor Verkeer en vervoer. De fiets krijgt de komende jaren meer aandacht. Snelfietsroutes en elektrisch fietsen maken hier onderdeel van uit. Daarom gaan we aan de slag met het uitvoeringsplan ‘fiets’. Bij deze plannen staan wij open voor nieuwe initiatieven en suggesties vanuit de samenleving.
Doel 2.1 Aantrekkelijke openbare ruimte Omschrijving (label) Jaarverslag 2022 We willen een aantrekkelijke en veilige openbare ruimte realiseren.
Wat gaan we daarvoor doen? Actie 2.1.1 Ruimtelijk actieplan Havelte
Omschrijving (toelichting) Uitvoering geven aan het ruimtelijk actieplan Havelte (deelproject Molenweg).
Tijd (indicator)
Status 100% Tijd (toelichting) Uitvoering start in 2023 en wordt ook afgerond in 2023.
28
Kwaliteit (toelichting) Het participatietraject is succesvol afgerond. De uitvoering start in 2023.
Actie 2.1.2 Uitvoering geven aan Gemeentelijk Verkeer- en Vervoersplan
Omschrijving (toelichting) Uitvoeren onderzoek parkeerknelpunten en voorzieningen (recreatie en inwoners).
Tijd (indicator)
Status 25% Tijd (toelichting) We rapporteren de voortgang in 2023.
Kwaliteit (toelichting) Het onderzoek wordt in 2023 uitgevoerd. Bij de uitvoering van het GVVP is prioriteit gegeven aan het Actieprogramma Fiets. (zie 2.1.3)
Actie 2.1.3 Opstellen actieprogramma fiets
Omschrijving (toelichting) Opstellen van het ‘Actieprogramma Fiets’ en het doen van onderzoek naar voorzieningen fietsverkeer.
Tijd (indicator)
Status 50% Tijd (toelichting) Het onderdeel Actieprogramma Fiets van het GVVP wordt in het najaar van 2023 opgeleverd.
29
Kwaliteit (toelichting) Het actieprogramma bestaat uit twee fases. De eerste fase betreft een inventarisatie van de fietspaden, de stakeholders worden hier nauw bij betrokken. De tweede fase is het opstellen van een beheerplan fietspaden.
Actie 2.1.4 Beleidsplan openbare verlichting
Omschrijving (toelichting) Evaluatie beleidsplan openbare verlichting 2016-2026.
Tijd (indicator)
Status 100% Tijd (toelichting) De evaluatie is afgerond en wordt in het eerste halfjaar 2023 ter informatie aan de raad aangeboden.
Kwaliteit (toelichting) Op basis van de evaluatie is er geen bijstelling nodig en wordt er verder uitvoering gegeven aan het beleidsplan.
Doel 2.2 Aantrekkelijke en veilige leefomgeving Omschrijving (label) Jaarverslag 2022 We willen vanuit het visiedocument BrinQ de komende jaren de openbare ruimte inrichten en beheren, zodat er sprake is van een meer aantrekkelijk leefbare en veilige leefomgeving.
Wat gaan we daarvoor doen? Actie 2.2.1 Herinrichting ’t Olde Schoolplein Diever
Omschrijving (toelichting) De herinrichting van de voormalige locatie Dingspilhuus is onderdeel van het Brinkenplan 'Diever op dreef' 30
Tijd (indicator)
Status 100% Tijd (toelichting) De civieltechnische voorbereiding is afgerond. Het bestemmingsplan is vastgesteld in oktober 2022. De uitvoering start in 2023.
Kwaliteit (toelichting) Het bestuurlijke traject is afgerond.
Actie 2.2.1 Uitvoering projecten permanente verkeerseducatie
Omschrijving (toelichting) Doorlopend uitvoering geven aan verschillende projecten in het kader van permanente verkeerseducatie.
Tijd (indicator)
Status 100% Tijd (toelichting) Vanaf 2023 is permanente verkeerseducatie onderdeel van het bestaande beleid en daarmee is de actie afgerond.
Kwaliteit (toelichting) Om de verkeersveiligheid te verbeteren worden jaarlijks doorlopend verkeerslessen en -trainingen in het onderwijs en specifieke doelgroepen aangeboden. Ook in 2022 is hier uitvoering aan gegeven.
Programma 2 Verkeer en vervoer
Wat heeft het gekost? 31
Bedragen x €1.000 Exploitatie
Realisatie 2021
Begroting 2022
Begroting 2022 na wijziging
Realisatie 2022
Verschil 2022
2.1 Verkeer en vervoer Lasten
3.284
3.681
3.554
3.594
40
Baten
413
334
334
368
34
Totaal 2.1 Verkeer en vervoer
-2.872
-3.347
-3.220
-3.227
-6
Totaal programma 2
-2.872
-3.347
-3.220
-3.227
-6
Toelichting Binnen dit programma vallen de afwijkingen binnen de vastgestelde rapportagetoleranties en worden daarom niet toegelicht. Investeringen In de investeringstabellen wordt inzicht gegeven in het (bruto) krediet (K) en de bijdrage van derden (B). Het restant krediet wordt overgeheveld naar 2023, wanneer de investering nog niet gereed gemeld is. De mutatie in het krediet betreft de over- of onderschrijding van gereed gemelde investeringen. In de meeste gevallen is dit een kredietoverschot, dit houdt in dat de kapitaallasten in de toekomst lager zijn dan begroot op basis van het vastgestelde krediet. Met ingang van boekjaar 2023 is een nieuwe werkwijze van toepassing met betrekking tot de kredieten, waarbij het geen automatisme meer zal zijn om kredieten over te hevelen. Bij de 1e Bestuursrapportage kan kenbaar worden gemaakt of bij kredieten een mogelijke overheveling wordt voorzien, waarna bij de 2e Bestuursrapportage het besluit kan worden genomen om kredieten over te hevelen naar het volgende boekjaar. Vervolgens zullen bij de Jaarrekening 2023 die kredieten worden afgesloten, waarvan besloten is om deze niet over te hevelen. Investeringen in €
a. Ruimtelijk actieplan Havelte
K/B
Oorspr. Jaar
Oorspr. krediet
Krediet 2022
Besteed in 2022
Gereed
K
2017
2.200.000
K
2018
B
2021
Mutatie krediet
Restant Krediet
652.273
13.259
NEE
-
639.014
460.000
40.000
46.837
JA
-6.837
-
-
40.000
30.000
JA
10.000
-
460.000
-
16.837
-
-16.837
-
b. Vervanging M.A. Naamen van Eemneslaan
b. Vervanging M.A. Naamen van Eemneslaan
N
32
c. Evenementen terrein Uffelte
K
2020
80.000
78.818
4.461
NEE
-
74.357
d. Fietspaden
K
2020
205.000
205.000
-
NEE
-
205.000
e. Vervanging en reconstructie wegen
K
2021
299.000
260.325
296.640
NEE
-
239.503
K
2022
830.000
830.000
296.640
NEE
-
533.360
K
2021
550.000
536.039
24.741
NEE
-
511.298
B
2022
275.000
275.000
13.935
NEE
-
261.065
275.000
261.039
10.806
NEE
-
250.233
f. Vervanging en reconstructie wegen g. GVVP fietspad Doldersumerweg
g. GVVP fietspad Doldersumerweg
h. GVVP markering fietspaden i. Vervanging armaturen en verouderde
N
K
2021
25.000
14.892
-10.108
NEE
-
25.000
K
2021
150.000
150.000
-
NEE
-
150.000
K
2022
50.000
50.000
-
NEE
-
50.000
K
2022
50.000
50.000
807
NEE
-
49.193
lichtmasten j. GVVP veilige bermen fiestpaden k. GVVP markering fietspaden
33
l. Vervanging armaturen en verouderde lichtmasten m. Herontwikkeling locatie Dingspilhuus
m. Herontwikkeling locatie Dingspilhuus
n. Investering bermverharding
K
2022
150.000
150.000
100.590
NEE
-
49.410
K
2019
820.000
592.628
11.860
NEE
-
580.768
B
2021
-
90.000
-
NEE
-
90.000
820.000
502.628
11.860
NEE
-
490.768
N
K
2021
125.000
31.250
-
NEE
-
31.250
B
2021
-
31.250
-
NEE
-
31.250
125.000
-
-
NEE
-
-
n. Investering bermverharding
N
o. Fietspad startbaan
K
2022
223.165
223.165
48.459
NEE
-
174.706
B
2022
200.000
200.000
48.549
NEE
-
151.541
23.165
23.165
-
NEE
-
23.165
15.000
15.000
14.432
JA
568
-
o. Fietspad startbaan
N
p. Uitvoeren beleiden beheerplan Brinken
K
2021
34
q. Parkeerplaats trailer Uffelte t.b.v. paardensport
q. Parkeerplaats trailer Uffelte t.b.v.
K
2022
28.500
28.500
25.000
JA
3.500
-
B
2022
12.500
12.500
25.000
JA
-12.500
-
16.000
16.000
-
JA
16.000
-
N
paardensport
r. Uitvoering motie verlichting trambaan
K
2022
100.000
100.000
-
NEE
-
100.000
s. Parkeerplaats trailer Boschoord t.b.v. paardensport
K
2022
24.750
24.750
27.273
JA
477
-
B
2022
6.271
6.271
6.271
JA
-
-
18.479
18.479
18.002
JA
477
-
s. Parkeerplaats trailer Boschoord t.b.v. paardensport
t. Vervanging brug 'n Achterkamp
N
K
2022
400.000
400.000
30.186
NEE
-
369.814
K
2022
15.000
15.000
14.133
JA
867
-
6.306.644
3.792.619
542.728
1.075
3.248.816
Lheebroek u. Uitvoeren beleiden beheerplan Brinken
Totaal
35
Toelichting: q. Parkeerplaats trailer Uffelte t.b.v. paardensport Naast de subsidie van € 12.500 uit de Regio Deal is sprake van een niet-begrote bijdrage van € 12.500 van de provincie Overijssel. Per saldo wordt de investering volledig bekostigd uit bijdragen van derden en kunnen de begrote kapitaallasten vanaf 2023 vrijvallen in de 1e Bestuursrapportage 2023.
36
Programma 3 Economie Taakvelden 1. Economische ontwikkeling 2. Fysieke bedrijfsinfrastructuur 3. Bedrijfsloket en regelingen 4. Economische promotie In 3.001 Vestigingen (van bedrijven)
Het aantal vestigingen van bedrijven per 1.000 inwoners van 15 t/m 64 jaar
Bron: LISA Gebied
2021
Drenthe
152,20
Westerveld
211,40
Ind 3.002 Functiemenging
37
Bron: LISA Gebied
2021
Drenthe
50,10 %
Westerveld
52,90 %
Wat hebben we bereikt? Om het buitengebied leefbaar te houden moet er evenwicht zijn tussen landbouw, wonen, economie en natuur. De Regio Zwolle is voor onze gemeente van groot belang. We doen mee aan drie actielijnen van de Regio Deal, namelijk economische structuurversterking, het toekomstbestendig maken van de arbeidsmarkt en een meervoudige gebiedsontwikkeling met balans tussen stad en platteland. Met als doel om natuurgebieden te laten floreren in een stedelijk landschap met voldoende duurzame mobiliteitsoplossingen. Om de concurrentiepositie van de gemeente door het toeristisch-recreatieve bedrijfsleven te laten versterken, ligt de focus op het stimuleren en ondersteunen van ondernemers bij het programma Vitale Vakantieparken. Hier kunnen twee lijnen worden onderscheiden, namelijk het excelleren van bestaande vakantieparken (uitbreiden, vernieuwen en/of omvormen) of het transformeren van parken naar een andere bestemming. Momenteel zijn er veel gebiedsopgaven zoals het verminderen van de stikstofdepositie, de bossenstrategie, klimaat en energieopgaven. Het Rijk is bezig met een transitie van de Nationale Parken, waarbij de gemeente betrokken is bij een mogelijke doorontwikkeling van de nieuwe standaard voor Nationale Parken.
Doel 3.1 Wij willen het onderscheidend vermogen van de gemeente versterken op het gebied van toerisme en recreatie. Omschrijving (label) Jaarverslag 2022
38
Wat gaan we daarvoor doen? Actie 3.1.1 Versterken onderscheidend vermogen
Omschrijving (toelichting) Binnen de Regio Deal uitvoering geven aan actielijn 3 ‘een evenwichtige groei van stad en platteland’ Het spreiden en verleiden van toeristen: via smart mobility. Verwijzing naar parkeer- en fietstransferia in Dwingeloo, Doldersum en Wilhelminaoord. •
twee nieuwe beleefconcepten realiseren
•
twee nieuwe arrangementen gericht op meerdaags verblijf realiseren
•
faciliteren van project de Vijfsprong Dwingeloo
Tijd (indicator)
Status 100% Tijd (toelichting) De Regio Deal loopt tot en met 2023.
Kwaliteit (toelichting) Alle genoemde deelprojecten zijn gerealiseerd. Als extra is het deelproject 'verwijzing naar parkeer- en fietstransferia' in Dwingeloo, Doldersum en Wilhelminaoord gerealiseerd.
Actie 3.1.2 Uitvoeren plan Vitale vakantieparken
Omschrijving (toelichting) Uitvoering geven aan het gemeentelijk plan dat aansluit op de Drentse aanpak Vitale Vakantieparken. Door ondersteuning te bieden aan ondernemers en VvE’s in de uitvoering van de kwaliteitsverbetering. Ook geven we binnen dit plan uitvoering aan de pilot handhaving vakantieparken.
Tijd (indicator)
39
Status 100% Tijd (toelichting) De Westerveldse aanpak is in 2022 geïntegreerd in de Drentse aanpak en daarmee is de actie afgerond.
Kwaliteit (toelichting) Het programma gaat verder op inhoud om ondernemers te ondersteunen.
Actie 3.1.3 Sluitend maken wandelknooppuntennetwerk
Omschrijving (toelichting) We bouwen verder aan een sluitend wandelknooppuntennetwerk in de gemeente Westerveld en starten met de voorbereidingen van fase 3: Drents Friese Wold. Daarnaast faciliteren we dorpsommetjes zoals het Uffelter Boervaartje.
Tijd (indicator)
Status 75% Tijd (toelichting) De oplevering van onderdelen van het wandelknooppuntennetwerk is vertraagd en wordt in 2023 opgeleverd.
Kwaliteit (toelichting) De laatste fase van het wandelknooppuntennetwerk wordt aangelegd in het Drents-Friese Wold. Voorbereidende gesprekken met belanghebbenden zijn gestart. Dorpsommetjes Diever en Zorgvlied worden geïntegreerd in het wandelknooppuntennetwerk.
Actie 3.1.4 Uitvoeren Vrijetijdseconomie
Omschrijving (toelichting) Uitvoering geven aan het uitvoeringsprogramma Vrijetijdseconomie van de Koloniën van Weldadigheid.
40
Tijd (indicator)
Status 100% Tijd (toelichting) Vanaf 2023 is vrijetijdseconomie onderdeel van het bestaande beleid en daarmee is de actie afgerond.
Kwaliteit (toelichting) In het kader van de Regio Deal zijn subsidies verleend, die ondersteuning bieden bij regiopromotie en de marketingagenda Zuidwest Drenthe.
Actie 3.1.5 Projectuitvoering nationale Parken Nieuwe Stijl
Omschrijving (toelichting) Uitvoering geven aan de projecten binnen Nationale Parken Nieuwe Stijl.
Tijd (indicator)
Status 75% Tijd (toelichting) In 2022 is gestart met het opstellen van een landschapsvisie. Deze wordt ter besluitvorming aangeboden aan de raad in 2023.
Kwaliteit (toelichting) De landschapsvisie is een project van Nationale Parken Nieuwe Stijl.
Actie 3.1.6 Zichtbaarheid UNESCO status
Omschrijving (toelichting)
41
De zichtbaarheid van de UNESCO status van de Koloniën van Weldadigheid nationaal bekend maken, onder andere door meertalige brochures te ontwikkelen, persreizen te organiseren en verdere online en offline marketing.
Tijd (indicator)
Status 100% Tijd (toelichting) In 2022 is subsidie verleend.
Kwaliteit (toelichting) Er is subsidie verleend aan de Stichting Weldadig Oord voor de uitvoering van het marketing- en communicatieplan van de Koloniën van Weldadigheid.
Doel 3.2 Goed economisch klimaat Omschrijving (label) Jaarverslag 2022 Wij willen een goed economisch klimaat stimuleren voor inwoners en ondernemers binnen onze gemeente.
Wat gaan we daarvoor doen? Actie 3.2.1 Uitvoeren actielijn 1 Regio Deal Zwolle
Omschrijving (toelichting) Binnen de Regio Deal Zwolle uitvoering geven aan actielijn 1 ‘de economische structuurversterking door duurzaam groeien en circulair ondernemen van het MKB’. Specifiek voor 2022 verwachten we: • Deelname aan de transitie expeditie NICE|TREX • Opening van Versnellingshoeve • Begeleiding van 2 start-ups en 1 scale-up • Uitvoer van 3 leer- en ervaringstrajecten gericht op consumentenbewustzijn
Tijd (indicator) 42
Status 100% Tijd (toelichting) Project loopt door tot in 2023. De uitvoering van het programma loopt volgens planning.
Kwaliteit (toelichting) Alle activiteiten zijn conform planning uitgevoerd.
Actie 3.2.2 Uitvoeren actielijn 2 Regio Deal Zwolle
Omschrijving (toelichting) Binnen de Regio Deal uitvoering geven aan actielijn 2 ‘Human Capital Agenda’ door actief de ontwikkelkansen uit te dragen bij werknemers en werkgevers.
Tijd (indicator)
Status 100% Tijd (toelichting) Deze actielijn loopt door tot en met 2023.
Kwaliteit (toelichting) De Human Capital Agenda heeft binnen Westerveld vorm gekregen via subsidiëring van de Versnellingshoeve, daarnaast is het onderdeel van het werkproces van Werk en Inkomen (zie programma 6).
43
Programma 3 Economie
Wat heeft het gekost? Bedragen x €1.000 Exploitatie
Realisatie 2021
Begroting 2022
Begroting 2022 na wijziging
Realisatie 2022
Verschil 2022
3.1 Economische ontwikkeling Lasten
567
528
588
447
-140
Baten
256
139
139
26
-113
Totaal 3.1 Economische ontwikkeling
-311
-389
-449
-421
27
Lasten
0
0
0
9
9
Totaal 3.2 Fysieke bedrijfsinfrastructuur
0
0
0
-9
-9
43
46
46
51
5
3.2 Fysieke bedrijfsinfrastructuur
3.3 Bedrijvenloket en bedrijfsregelingen Lasten Baten
15
14
14
15
1
Totaal 3.3 Bedrijvenloket en bedrijfsregelingen
-28
-32
-32
-36
-3
Lasten
1.056
1.256
1.516
1.061
-455
Baten
2.543
2.359
2.278
2.092
-187
Totaal 3.4
1.488
1.103
762
1.030
268
1.148
683
281
564
283
3.4 Economische promotie
Economische promotie Totaal programma 3
Toelichting
3.1 Economische ontwikkeling: een voordelig verschil van € 140.000 aan lasten: Het verschil is te verklaren doordat de lasten voor toezicht op de realisatie van snel internet voordeliger zijn uitgevallen (€ 60.000). De lasten van de actielijnen voor de Regio Deal vallen onder meerdere taakvelden, waardoor verschillen tegen elkaar wegvallen. Op dit taakveld is sprake van een voordeel van € 68.000, hetgeen wegvalt tegen een overschrijding op taakveld 3.4. Per saldo is de realisatie van alle actielijnen gelijk aan de begroting.
3.1 Economische ontwikkeling: een nadelig verschil van € 113.000 aan baten: Het verschil is te verklaren, doordat er een administratieve correctie voor de bijdragen voor de Regio Deal is doorgevoerd. De baten en lasten van de Regio Deal verlopen via de bestemmingsreserve Regio Deal.
3.4 Economische promotie: een voordelig verschil van € 455.000 aan lasten: Een deel van het verschil is te verklaren door € 71.000 op het gebied van toerisme en recreatie, waarbij de reguliere subsidies vooral via de Regio Deal zijn uitgekeerd. In het kader van de Vitale Vakantieparken komt een verschil naar voren van € 27.000, doordat de kosten voor handhaving milieu lager zijn uitgevallen dan vooraf 44
begroot was. Daarnaast is er minder uitgegeven aan algemene kosten voor het project Vitale Vakantieparken. Met het oog op de Regio Deal toerisme is een verschil van € 361.000 ontstaan, omdat als gevolg van een herstelboeking vanuit de beginbalans de budgetten zijn bijgesteld. Aangezien niet alle middelen in 2022 zijn uitgegeven, worden de restantbudgetten in 2023 vanuit de reserve beschikbaar gesteld.
3.4 Economische promotie: een nadelig verschil van € 187.000 aan baten: Het verschil is aan de ene kant te verklaren door een lagere ontvangst van toeristenbelasting (€ 37.000) en aan de andere kant zijn er minder voorschotten ontvangen vanuit de provincie Overijssel in het kader van de Regio Deal (€ 144.000). Dit wordt in 2023 gecompenseerd bij de eindafrekening. Betrokkenheid Verbonden partijen
Samen met Recreatieschap Drenthe worden activiteiten ontplooid met als doel versterking van het recreatieftoeristisch beleid en infrastructuur in Drenthe en de gemeente Ooststellingwerf. De gemeentelijke bijdrage is als volgt: Bedragen x €1.000 Kosten verbonden
Realisatie 2021
Begroting 2022
Begroting 2022 na wijziging
Realisatie 2022
Verschil 2022
partijen 6830402 Toerisme en Recreatie
-87
-89
-89
-90
0
Totaal
-87
-89
-89
-90
0
Investeringen In de investeringstabellen wordt inzicht gegeven in het (bruto) krediet (K) en de bijdrage van derden (B). Het restant krediet zal worden overgeheveld naar 2023, wanneer de investering nog niet gereed gemeld is. De mutatie in het krediet betreft de over- of onderschrijding van gereed gemelde investeringen. In de meeste gevallen is dit een kredietoverschot, hetgeen inhoudt dat de kapitaallasten in de toekomst lager zijn dan begroot op basis van het vastgestelde krediet. Met ingang van boekjaar 2023 is een nieuwe werkwijze van toepassing met betrekking tot de kredieten, waarbij het geen automatisme meer zal zijn om kredieten over te hevelen. Bij de 1e Bestuursrapportage kan kenbaar worden gemaakt of bij kredieten een mogelijke overheveling wordt voorzien, waarna bij de 2e Bestuursrapportage het besluit kan worden genomen om kredieten over te hevelen naar het volgende boekjaar. Vervolgens zullen bij de Jaarrekening 2023 die kredieten worden afgesloten, waarvan besloten is om deze niet over te hevelen. Investeringen
K/B
Investeringen Camping
K
Oorspr. Jaar
2022
Oorspr. krediet
Krediet 2022
Besteed in 2022
Mutatie krediet
Restant Krediet
3.000.000
3.000.000
2.300.000
2.300.000
700.000
3.000.000
3.000.000
2.300.000
2.300.000
700.000
Gereed
Hesselte Totaal
45
Toelichting: In december 2022 is het recreatiecentrum Hesselte aangekocht. Het betreft een strategische aankoop en biedt mogelijkheden om voor de middellange termijn plannen te ontwikkelen voor een definitieve invulling. Daartoe zal grondexploitatie worden opgesteld. In de ontwikkelfase wordt het terrein benut voor een recreatieve functie. Daarnaast worden op korte termijn flexwoningen geplaatst voor het huisvesten van de doelgroep 'spoedzoekers'. Verantwoording Regio Deal Actielijn Economie (tweede jaar) De eerste expeditie is afgerond. Het collectief en de ondernemers hebben veel ervaring opgedaan. De website www.circulairwesterveld.nl is doorontwikkeld. De ervaringen van de deelnemers zijn te lezen op deze website: Verhalen Expeditie Westerveld - Collectief Circulair Westerveld. Voor de tweede keer was een Expeditie Circulair Westerveld georganiseerd voor inwoners en ondernemers met circulaire ambities. In 2022 zijn vier projecten gerealiseerd. In totaal bestaat de expeditie na twee edities uit acht projecten.
Actielijn Toerisme In het kader van de Regio Deal actielijn ‘Duurzame groei toerisme in de gemeente Westerveld’ zijn subsidiebijdragen toegekend voor: * marketing en communicatie van de Koloniën van Weldadigheid; * inrichting van het bezoekerscentrum in Doldersum (bij hotel Grenzeloos Drenthe); * boerderijbeleving bij Hoeve Willem III; * auto-avontuur van Johannes gericht op gezinnen met kinderen; * film over de tuinbouwschool; * aanpassen en optimaliseren van de mountainbikeroute in Dwingeloo; * fietsroutes opgezet door Stichting Boerentrots; * Duitse versie van de Drenthe hikes; * digitalisering van de evenementen op UIT Westerveld. Daarnaast zijn twee trailerparkeerplaatsen voor ruiters gerealiseerd. De trailerparkeerplaats, gelegen aan de Boijlerstraat, sluit aan op twee ruiterroutes, waaronder de Desperadoroute en een Route door het Drents-Friese Wold. De trailerparkeerplaats, bij de weg achter de es, sluit aan op de ruiterroute in het Wester- en Oosterzand. Ook is gestart met de voorbereiding voor de aanleg van de tweede en laatste fase van het wandelroutenetwerk in Diever en het Drents-Friese Wold. Bij de toegangspoort Holtingerveld gaat Landschapsbeheer Drenthe samen met de stakeholders aan de slag met een plan om het evenemententerrein landschappelijk te vernieuwen.
Vanuit de regiopromotie Zuidwest Drenthe is een bijdrage geleverd aan diverse publicaties zoals Het Drenthe magazine, evenementenkalenders, vakantiedoeboek en Erleb Drenthe om de toeristische regio goed in beeld te brengen en te promoten. Er is een nieuwe fietskaart uitgebracht met de zeven mooiste routes door Zuidwest Drenthe en een wandelstartkaart met daarin alle wandelroutes in de regio. Er zijn diverse ondernemersbijeenkomsten en een gebiedssafari voor ondernemers georganiseerd om de kennis over het gebied en het gastheerschap van de ondernemers en TIP-vrijwilligers te verbeteren. Ook is samen met buurgemeente De Wolden en provincie Drenthe gestart met de voorbereidingen voor de gebiedsontwikkeling Dwingelderveld-Witteveen-Ruinen. Dit project komt in 2023 tot uitvoering. Nationale parken – werkgroep Duurzaam toerisme Duurzaam toerisme zorgt ervoor dat toekomstige generaties kunnen blijven genieten van het gebied en dat de 46