Jaarstukken 2024 ter waarmerking ontv 30 6 2025 - Gewaarmerkt
Tekst van het document
29
Eshuis Registeraccountants B.V. Voor waarmerkingsdoeleinden behorend bij controleverklaring d.d. 1 juli 2025
Programma 5 Sport, cultuur en recreatie Taakvelden 5.1 Sportbeleid en activering: De subsidies en kosten die betrekking hebben op sportbeleid. Denk bijvoorbeeld aan de kosten van de buurtcoaches. 5.2 Sportaccommodaties: Alle accommodaties voor sportbeoefening zoals sporthallen en zwembaden. 5.3 Cultuurpresentatie, cultuurproductie en cultuurparticipatie: Hieronder vallen subsidies in het kader van cultuur. 5.4 Musea: Dit betreffen de subsidies voor musea en kosten voor archeologie. 5.5 Cultureel erfgoed: Subsidies in het kader van cultuurhistorie en ook onderhoud en toezicht op cultureel erfgoed. 5.6 Media: Hieronder vallen de kosten van onze bibliotheken. 5.7 Openbaar groen en (openlucht)recreatie: Aanleg en onderhoud van openbaar groen, vijvers, sloten en speeltuinen. Ontwikkelingen en context We hebben op het gebied van voorzieningen een besluit genomen over het project herinrichting Sportpark Meerkamp en de ruimtelijke- financiële en participatiekaders voor het project voorzieningen in Vledder. Het Volwassenenfonds is verhoogd om zwemlessen aan statushouders en vluchtelingen te bekostigen. Voor het faciliteren van culturele activiteiten en voorzieningen hebben we subsidies verstrekt voor o.a. Zomerzinnen 2024 en de film Wildeboel. Door ondersteuning via de Regio Deal op vier thema’s hebben we verder uitvoering gegeven aan Duurzame groei en recreatie in Westerveld via o.a.
het faciliteren van deelfietsen, dorpsommetjes, digitale toeristische informatie, bestemmingsmanagement van de vier hoofdkernen, en het versterken van de verhaallijn omtrent de Koloniën van Weldadigheid. Algemene doelstelling programma Een gezonde omgeving voor alle inwoners Sport In ons Sport- en preventieakkoord ‘Een gezond en sportief Westerveld’ ligt de focus op het opgroeien in een gezonde omgeving en een leven lang kunnen sporten en bewegen. Toerisme en Recreatie De gemeente Westerveld is een toeristische, recreatieve gemeente gelegen te midden van prachtige natuurgebieden. De monumenten en het erfgoed, de vele (culturele) evenementen, de Nationale Parken en UNESCO Werelderfgoed de Koloniën van Weldadigheid trekken jaarlijks vele bezoekers naar onze mooie gemeente. Cultuur en erfgoed Ons rijk cultureel aanbod moet voor iedereen toegankelijk zijn. Wat wilden we bereiken? 5.1 Gezonde leefstijl jongeren Meer jongeren in de leeftijd van 12 tot en met 21 jaar houden er een gezondere leefstijl op na door (meer) te bewegen, te sporten en minder tot geen consumptie op gebied van roken en alcohol. Wat hebben we daarvoor gedaan?
30
Eshuis Registeraccountants B.V. Voor waarmerkingsdoeleinden behorend bij controleverklaring d.d. 1 juli 2025
Actie 5.1.2 Vernieuwen van de sportvisie Omschrijving Op basis van de vastgestelde maatschappelijke visie wordt in 2024 een maatschappelijke agenda opgesteld, waar de doelen voor de (sport)voorzieningen en het sport- en preventieakkoord onderdeel van zijn. Deze maatschappelijke agenda wordt aan de raad aangeboden. Status % voortgang 100% Toelichting Voortgang 1e Bestuursrapportage 2024 (oranje, 50%): De maatschappelijke visie is eind 2023 vastgesteld. In Q2 stelt het college de maatschappelijke agenda vast. Deze wordt ter informatie aan de raad aangeboden. Voortgang 2e Bestuursrapportage 2024 (groen, 100%): De maatschappelijke agenda is ter kennisname aan de raad aangeboden. Voortgang Jaarstukken 2024 (groen, 100%): De maatschappelijke agenda is ter kennisname aan de raad aangeboden. Actie 5.1.3 Speeltoestellen Omschrijving In 2024 wordt er samen met de raad een visie opgesteld over de kwaliteit en kwantiteit van de speellocaties en speeltoestellen. Deze visie vormt de basis voor een meerjarig onderhouds- en vernieuwingsplan. Status % voortgang 75% Toelichting Voortgang 1e Bestuursrapportage 2024 (oranje, 25%): We zijn gestart met de inventarisatie. Op basis van de inventarisatie presenteren we diverse scenario's aan de raad. Dit wordt naar verwachting in het derde kwartaal van 2024 aan de raad gepresenteerd.
Voortgang 2e Bestuursrapportage 2024 (oranje, 75%): De visie wordt opgesteld en naar verwachting opgeleverd aan de raad in het vierde kwartaal van 2024. Voortgang Jaarstukken 2024 (oranje, 75%): De visie is opgesteld en wordt in het eerste kwartaal van 2025 aan de raad aangeboden Actie 5.1.4 Zwemlessen statushouders
31
Eshuis Registeraccountants B.V. Voor waarmerkingsdoeleinden behorend bij controleverklaring d.d. 1 juli 2025
Omschrijving In 2024 bieden we alle statushouders (zowel kinderen als volwassen ) zonder zwemervaring gratis zwemlessen aan. Status % voortgang 100% Toelichting Voortgang 1e Bestuursrapportage 2024 (groen, 100%): Iedereen die aanvraagt krijgt zwemles aangeboden. Voortgang 2e Bestuursrapportage 2024 (groen, 100%): Iedereen die aanvraagt krijgt zwemles aangeboden. Voortgang Jaarstukken 2024 (groen, 100%): Iedereen die aanvraagt krijgt zwemles aangeboden. Wat wilden we bereiken? 5.2 Beschermen status van werelderfgoed In overleg met onze stakeholders en de provincie Drenthe uitvoering geven aan het managementplan om de werelderfgoedstatus van de Koloniën van Weldadigheid te behouden. Wat wilden we bereiken? 5.3 Aantrekkelijkheid sportlocaties Sportaccommodaties in zowel dorpen als in de openbare ruimte aantrekkelijk, duurzaam, toegankelijk, betaalbaar, veilig, gezond, multifunctioneel en toekomstbestendig houden/maken. Wat hebben we daarvoor gedaan? Actie 5.3.1 Toekomstbestendigheid buitensport Havelte en sporthal De Spronk uitwerken Omschrijving De toekomstbestendigheid van buitensport Havelte (waarbij locatie oude gemeentewerf (Van Helomaweg) wordt meegenomen) en sporthal De Spronk te Vledder worden verder uitgewerkt. In 2024 vindt de realisatie van het sportpark Meerkamp plaats.
In 2024 stellen we ook een visie op over de maatschappelijke voorzieningen voor Vledder en bieden deze aan de raad aan. Sporthal de Spronk is onderdeel van deze visie. Status % voortgang 75%
Toelichting
32
Eshuis Registeraccountants B.V. Voor waarmerkingsdoeleinden behorend bij controleverklaring d.d. 1 juli 2025
Voortgang 1e Bestuursrapportage 2024 (oranje, 75%): De woningbouwlocatie is op 27 februari in de raad vastgesteld. Het uitvoeringstraject voor het onderdeel sport wordt uitgevoerd in co-makership. Voor de zomer van 2024 (Q2) verwachten we een doorberekening in scenario's van het maatschappelijk vastgoed in Vledder. Voortgang 2e Bestuursrapportage 2024 (oranje, 75%): Voor wat betreft Havelte is de omgevingsvergunning voor het gehele sportpark verleend. De vereniging is in afwachting van de toekenning van de BOSA subsidie. Als deze wordt toegekend, worden de werkzaamheden in het vierde kwartaal opgestart. Bij Vledder is op verzoek van de raadswerkgroep participatie een tussenstap ingebouwd waarbij de raad eerst ruimtelijke, financiële en participatiekaders wil vaststellen. Aan de hand daarvan wordt het participatietraject opgestart. Voortgang Jaarstukken 2024 (oranje, 75%): Voor wat betreft Havelte zijn de werkzaamheden nog niet opgestart omdat er een juridische procedure loopt. De BOSA is lager toegekend dan begroot. Met betrekking tot Vledder zijn als tussenfase ruimtelijke financiële en participatiekaders door de raad vastgesteld. Ind 5.001 Niet-sporters Omschrijving Het percentage niet-wekelijkse sporters t.o.v. de bevolking van 19 jaar en ouder. Bevolking van 19 jaar en ouder dat niet minstens één keer per week aan sport doet.
De data over het jaar 2023 en 2024 zijn op het moment van genereren van deze gegevens nog niet bekend. Bron: Gezondheidsmonitor volwassenen (en ouderen), GGD’en, CBS en RIVM Gebied
2020
2022
Drenthe
55,50%
52,00%
Westerveld
54,40%
48,70%
33
Eshuis Registeraccountants B.V. Voor waarmerkingsdoeleinden behorend bij controleverklaring d.d. 1 juli 2025
Wat heeft het gekost? Bedragen x €1.000 Exploitatie
Realisatie 2023
Begroting 2024
Begroting 2024 na wijziging
Realisatie 2024
Verschil JR 2024
5.1 Sportbeleid en activering Lasten
326
315
337
378
42
Baten
112
189
202
441
240
Totaal 5.1 Sportbeleid en activering
-214
-126
-135
63
198
1.047
868
874
932
57
5.2 Sportaccommodaties Lasten Baten
135
150
150
138
-12
Totaal 5.2 Sportaccommodaties
-912
-717
-724
-793
-69
314
266
283
284
1
5.3 Cultuurpresentatie, cultuurproductie en cultuurparticipatie Lasten Baten
0
0
0
50
50
-314
-266
-283
-234
49
Lasten
109
98
98
95
-3
Totaal 5.4 Musea
-109
-98
-98
-95
3
Lasten
217
184
188
137
-51
Baten
27
0
25
26
1
-190
-184
-163
-111
52
520
420
494
668
174
Totaal 5.3 Cultuurpresentatie, cultuurproductie en cultuurparticipatie 5.4 Musea
5.5 Cultureel erfgoed
Totaal 5.5 Cultureel erfgoed 5.6 Media Lasten Baten
121
19
19
125
106
Totaal 5.6 Media
-399
-401
-475
-543
-69
Lasten
2.446
2.317
2.881
2.851
-31
Baten
10
19
65
68
4
Totaal 5.7 Openbaar groen en (openlucht) recreatie
-2.436
-2.298
-2.817
-2.783
34
Totaal programma 5
-4.574
-4.090
-4.694
-4.496
198
5.7 Openbaar groen en (openlucht) recreatie
Toelichting per taakveld op afwijkingen groter dan € 50.000 Taakveld 5.1 Sportbeleid en activering Doordat er een inhaalslag is gemaakt met het opschonen van de balans (zie taakveld 0.8) zijn er opbrengsten van specifieke uitkeringen uit het verleden geboekt in het programma. Dit zorgt voor meer baten dan begroot. 34
Eshuis Registeraccountants B.V. Voor waarmerkingsdoeleinden behorend bij controleverklaring d.d. 1 juli 2025
Taakveld 5.2 Sportaccommodaties De overschrijding van lasten op het taakveld sportaccommodaties komt voort uit een arbeidsintensiever traject dan eerder verwacht voor wat betreft de projecten in Vledder en Darp. Daarnaast hebben we te maken gehad met een inbraak bij de Spronk wat voor extra kosten heeft gezorgd. Taakveld 5.3 Cultuurpresentatie, cultuurproductie en cultuurparticipatie Er is een subsidie ontvangen vanuit de provincie Drenthe die niet begroot was (€ 50.000). Taakveld 5.5 Cultureel erfgoed De onderschrijding op de lasten van dit taakveld komt voort uit het uitstellen van het uitvoeringsprogramma marketingplan Koloniën van Weldadigheid. Taakveld 5.6 Media Er is vanuit de provincie Drenthe een subsidie ontvangen die niet begroot was (€ 105.000). De overschrijding op de lasten komt door de middelen van VVE (voor en vroegschoolse educatie) en noodfonds energie en inflatiecompensatie voor non-profit organisaties. Deze middelen staan niet begroot op dit taakveld, maar de kosten worden wel verantwoord op dit taakveld.
35
Eshuis Registeraccountants B.V. Voor waarmerkingsdoeleinden behorend bij controleverklaring d.d. 1 juli 2025
Programma 6 Sociaal domein Taakvelden 1. Samenkracht en burgerparticipatie 2. Toegang en eerstelijnsvoorzieningen 3. Inkomensregelingen 4. WSW en beschut werk 5. Arbeidsparticipatie 6 . Maatwerkvoorzieningen (Wmo) 6.71 Maatwerkdienstverlening 18+ 6.71a. Huishoudelijke hulp (Wmo) 6.71b. Begeleiding (Wmo) 6.71c. Dagbesteding (Wmo) 6.71d. Overige maatwerkarrangementen (Wmo) 6.72. Maatwerkdienstverlening 186.72a. Jeugdhulp begeleiding 6.72b. Jeugdhulp behandeling 6.72c. Jeugdhulp dagbesteding 6.72d. Jeugdhulp zonder verblijf overig 6.73a. Pleegzorg 6.73b. Gezinsgericht 6.73c. Jeugdhulp met verblijf overig 6.74a. Jeugd behandeling GGZ zonder verblijf 6.74b. Jeugdhulp crisis/LTA/GGZ-verblijf 6.74c. Gesloten plaatsing 6.81. Geëscaleerde zorg 18+ 6.81a. Beschermd wonen (Wmo) 6.81b. Maatschappelijke- en vrouwenopvang (Wmo) 6.82. Geëscaleerde zorg 186.82a. Jeugdbescherming 6.82b. Jeugdreclassering Ontwikkelingen en context De door de gemeenteraad vastgestelde maatschappelijke visie betreft een integraal en samenhangend strategisch uitgangspunt voor het sociaal domein. We streven naar een Gezonde, Zelfredzame en Participerende Westervelder. We werken daarbij integraal samen met onze maatschappelijke samenwerkingspartners, (vrijwilligers-)organisaties en inwoners.
Deze visie is een richtlijn waar we als gemeente Westerveld naartoe willen en we ons voor inzetten en fungeert als kapstok voor de jaarlijkse uitvoeringsagenda die in 2024 voor het eerst is vastgesteld. Voorbeelden van het afgelopen jaar zijn o.a. de visie Wonen, Welzijn & Zorg, het beleid Participatiewet en re-integratie. Algemene doelstelling programma Samenhang, verbondenheid en inclusiviteit voor onze inwoners Om de samenhang, de verbondenheid en het welzijn in de gemeente in stand te houden en waar nodig te verbeteren, sluiten we enerzijds aan bij de ondersteunings- en zorgbehoeften van inwoners en zetten we anderzijds in op positieve gezondheid en preventie. Onder het motto ‘iedereen doet mee’ streven we naar een inclusieve samenleving. Regie over eigen leven is daarbij het uitgangspunt.
36
Eshuis Registeraccountants B.V. Voor waarmerkingsdoeleinden behorend bij controleverklaring d.d. 1 juli 2025
Wat wilden we bereiken? 6.1 Onder het motto ‘iedereen doet mee’ werken we aan een inclusieve samenleving. Regie over eigen leven is daarbij het uitgangspunt Wat hebben we daarvoor gedaan? Actie 6.1.1 Woonzorgvisie Omschrijving Ouderenbeleid, eenzaamheid, wonen, zorg, welzijn en preventie zijn de thema's van de in 2023 vastgestelde maatschappelijke visie en worden concreet uitgewerkt in de maatschappelijke agenda. Daarnaast wordt in 2024 de woonzorgvisie ter vaststelling aangeboden aan de raad met daarin aandacht voor wonen, welzijn en zorg. Status % voortgang 100% Toelichting Voortgang 1e Bestuursrapportage 2024 (groen, 100%): Maatschappelijke visie is vastgesteld. Voor de Woonzorgvisie verwijzen we naar programma 8. Voortgang 2e Bestuursrapportage 2024 (groen, 100%): Maatschappelijke visie is vastgesteld. Voor de Woonzorgvisie verwijzen we naar programma 8. Voortgang Jaarstukken 2024 (groen, 100%): Maatschappelijke visie is vastgesteld. Voor de Woonzorgvisie verwijzen we naar programma 8. Actie 6.1.3 Decentralisatie beschermd wonen Omschrijving Gedurende 2024 bereiden we de decentralisatie van beschermd wonen voor door beleidsontwikkeling en implementatie van de uitvoering. Op 1 januari 2025 moet de toegang tot beschermd wonen lokaal gerealiseerd zijn.
Status % voortgang 100% Toelichting Voortgang 1e Bestuursrapportage 2024 (groen, 100%): Alle benodigde voorbereidingen voor de invoering van de decentralisatie beschermd wonen zijn inmiddels door de gemeente getroffen. Voortgang 2e Bestuursrapportage 2024 (groen, 100%): Alle benodigde voorbereidingen voor de invoering van de decentralisatie beschermd wonen zijn inmiddels door de gemeente getroffen. De ingangsdatum van de decentralisatie beschermd wonen is nog niet bekend.
37
Eshuis Registeraccountants B.V. Voor waarmerkingsdoeleinden behorend bij controleverklaring d.d. 1 juli 2025
Voortgang Jaarstukken 2024 (groen, 100%): Alle benodigde voorbereidingen voor de invoering van de decentralisatie beschermd wonen zijn inmiddels door de gemeente getroffen. De ingangsdatum van de decentralisatie beschermd wonen is nog niet bekend. Actie 6.1.4 Ouderen en jongeren verbinden door maatschappelijke stages Omschrijving We gaan dit in 2024 aanjagen en stimuleren door overleg en wijziging van de opdrachtverlening en jaarplannen 2025 aan onze subsidiepartners zoals WMW, cultuurorganisaties, beweegcoaches etc. Status % voortgang 100% Toelichting Voortgang 1e Bestuursrapportage 2024 (oranje, 50%): In onze overleggen met subsidie- en samenwerkingspartners jagen we deze ambitie aan en stimuleren we dit. Onze invloed is beperkt en maatschappelijke stages zijn vanuit het onderwijs geen verplicht onderdeel meer van de studie. Voortgang 2e Bestuursrapportage 2024 (oranje, 50%): In onze overleggen met subsidie- en samenwerkingspartners jagen we deze ambitie aan en stimuleren we dit. Onze invloed is beperkt en maatschappelijke stages zijn vanuit het onderwijs geen verplicht onderdeel meer van de studie. Voortgang Jaarstukken 2024 (groen, 100%): In onze overleggen met subsidie- en samenwerkingspartners hebben we dit gestimuleerd.
Onze invloed is beperkt en maatschappelijke stages zijn vanuit het onderwijs geen verplicht onderdeel meer van de studie Actie 6.1.5 Kinderarmoede Omschrijving In 2024 onderzoeken we de meerwaarde van het aanbod van de stichting Stop de Kinderarmoede en stellen we de raad in kennis van het onderzoek. Status % voortgang 100% Toelichting Voortgang 1e Bestuursrapportage 2024 (groen, 100%): Het College heeft in het eerste kwartaal van 2024 beargumenteerd besloten geen meerwaarde te zien in een samenwerking en aanbod van de Stichting Stop de Kinderarmoede. De gemeenteraad is hierover geïnformeerd.
38
Eshuis Registeraccountants B.V. Voor waarmerkingsdoeleinden behorend bij controleverklaring d.d. 1 juli 2025
Voortgang 2e Bestuursrapportage 2024 (groen, 100%): Het College heeft in het eerste kwartaal van 2024 beargumenteerd besloten geen meerwaarde te zien in een samenwerking en aanbod van de Stichting Stop de Kinderarmoede. De gemeenteraad is hierover geïnformeerd. Voortgang Jaarstukken 2024 (groen, 100%): Het College heeft in het eerste kwartaal van 2024 beargumenteerd besloten geen meerwaarde te zien in een samenwerking en aanbod van de Stichting Stop de Kinderarmoede. De gemeenteraad is hierover geïnformeerd. Ind 6.000 Banen Omschrijving Onder een baan wordt een vervulde positie verstaan. Dit betreffen zowel fulltimers, parttimers als uitzendkrachten. De indicator betreft het aantal banen per 1.000 inwoners in de leeftijd van 15 tot en met 64 jaar. De data over het jaar 2024 zijn op het moment van genereren van deze gegevens nog niet bekend. Bron: CBS Bevolkingsstatistiek / LISA - bewerking ABF Research Gebied
2020
2021
2022
2023
Drenthe
597,70
608,90
773,30
783,40
Westerveld
620,00
654,20
852,50
888,40
Ind 6.001 Jongeren met een delict voor de rechter Omschrijving Het percentage jongeren (12 t/m 21 jaar) dat met een delict voor de rechter is verschenen. Tot en met 2015 zijn de cijfers van deze indicator afkomstig van het Verwey-Jonker Instituut Kinderen in Tel. De cijfers vanaf 2016 zijn afkomstig van het CBS. De data over het jaar 2024 zijn op het moment van genereren van deze gegevens nog niet bekend. Bron: CBS - Jeugdmonitor Gebied
2020
2021
2022
2023
Drenthe
1,00%
1,00%
0,88%
1,00%
Westerveld
1,00%
1,00%
1,00%
1,00%
39
Eshuis Registeraccountants B.V. Voor waarmerkingsdoeleinden behorend bij controleverklaring d.d. 1 juli 2025
Ind 6.002 Kinderen in uitkeringsgezin Omschrijving Percentage kinderen tot 18 jaar die in een gezin leven dat van een bijstandsuitkering moet rondkomen. Bijstandshuishouden is een huishouden waarvan minimaal één lid een bijstandsuitkering ontvangt. Onder bijstand wordt hier uitkeringen aan huishoudens op grond van de Wet werk en bijstand (WWB, tot 2015) en de Participatiewet (vanaf 2015) en het Besluit bijstandsverlening zelfstandigen 2004 (Bbz) verstaan. Tot en met 2015 zijn de cijfers van deze indicator afkomstig van het Verwey-Jonker Instituut - Kinderen in Tel. De cijfers vanaf 2016 zijn afkomstig van het CBS. De data over het jaar 2024 zijn op het moment van genereren van deze gegevens nog niet bekend. Bron: CBS - Jeugdmonitor Gebied
2020
2021
2022
2023
Drenthe
6,00%
6,00%
5,02%
5,00%
Westerveld
3,00%
3,00%
3,00%
4,00%
Ind 6.003 Netto arbeidsparticipatie Omschrijving Het aandeel van de werkzame beroepsbevolking in de bevolking (beroeps- en nietberoepsbevolking). Deze definitie heeft betrekking op personen die in Nederland wonen (exclusief de institutionele bevolking). De data over het jaar 2024 zijn op het moment van genereren van deze gegevens nog niet bekend. Bron: CBS - Arbeidsdeelname (gemeente) Gebied
2020
2021
2022
2023
Drenthe
66,40
68,80
70,60
71,10
Westerveld
65,50
66,60
68,80
69,10
Ind 6.004 Werkloze jongeren Omschrijving Personen van 16 t/m 22 jaar die als werkzoekende staan ingeschreven bij het UWV WERKbedrijf en tegelijkertijd geen baan hebben als werknemer volgens de Polisadministratie. Tot en met 2015 zijn de cijfers van deze indicator afkomstig van het Verwey-Jonker De data over het jaar 2024 zijn op het moment van genereren van deze gegevens nog niet bekend. Bron: CBS - Jeugdmonitor Gebied
2020
2021
2022
2023
Drenthe
3,00%
2,00%
1,83%
2,00%
Westerveld
2,00%
2,00%
1,00%
2,00%
40
Eshuis Registeraccountants B.V. Voor waarmerkingsdoeleinden behorend bij controleverklaring d.d. 1 juli 2025
Ind 6.005 Personen met een bijstandsuitkering Omschrijving Het aantal personen met een uitkering op grond van de Wet werk en bijstand (WWB, t/m 2014) en de Participatiewet (vanaf 2015). De uitkeringen (leefgeld) aan personen in een instelling, de elders verzorgden, zijn niet inbegrepen. Ook de uitkeringen aan dak- en thuislozen zijn niet inbegrepen. Bron: CBS - reintegratiemonitor Gebied
2020
2021
2023
2024
Drenthe
397,50
360,40
305,00
305,10
Westerveld
269,60
211,60
172,30
182,60
Ind 6.006 Lopende re-integratievoorzieningen Omschrijving Het aantal re-integratievoorzieningen, per 10.000 inwoners in de leeftijd van 15-64 jaar. De data over het jaar 2024 zijn op het moment van genereren van deze gegevens nog niet bekend. Bron: CBS - reintegratiemonitor Gebied
2021
2022
2023
Drenthe
242,30
234,60
284,60
Westerveld
110,30
95,90
123,30
Ind 6.007 Jongeren met jeugdhulp Omschrijving In percentage van alle jongeren tot 18 jaar. Hulp en zorg zoals deze bedoeld en beschreven is in de Jeugdwet (2014), en in natura door de zorgaanbieder is geleverd. PGB gefinancierde hulp en zorg valt hier dus buiten. Het betreft hulp en zorg aan jongeren en hun ouders bij psychische, psychosociale en of gedragsproblemen, een verstandelijke beperking van de jongere, of opvoedingsproblemen van de ouders. Zorg in Natura wordt direct vergoed aan de zorgverlener zonder tussenkomst van de zorggebruiker. In het kader van de jeugdzorg betekent dit dat de hulp rechtstreeks door de gemeente wordt vergoed. Persoonsgebonden budget (PGB)is een geldbedrag waarmee de zorggebruiker zelf zorg, begeleiding, hulp, hulpmiddelen of voorzieningen in kan kopen. Deze wordt verstrekt via de Sociale verzekeringsbank (SVB) maar is ook afkomstig van de gemeente. Bron: CBS - Indicatoren jeugdzorg in natura Gebied
2021
2022
2023
2024
Drenthe
14,10%
13,60%
13,90%
11,80%
Westerveld
13,50%
12,60%
12,40%
10,50%
41
Eshuis Registeraccountants B.V. Voor waarmerkingsdoeleinden behorend bij controleverklaring d.d. 1 juli 2025
Ind 6.008 Jongeren met jeugdbescherming Omschrijving In percentage van alle jongeren tot 18 jaar, per 1 januari. Jeugdbescherming is een maatregel die de rechter dwingend oplegt. Dat gebeurt als een gezonde en veilige ontwikkeling van een kind of jeugdige wordt bedreigd en vrijwillige hulp niet of niet voldoende helpt. Een kind of jongere wordt dan 'onder toezicht gesteld' of ‘onder voogdij geplaatst’. Bron: CBS - Indicatoren jeugdzorg in natura Gebied
2020
2021
2022
2023
2024
Drenthe
1,20%
1,30%
1,20%
1,10%
1,00%
Westerveld
1,00%
1,00%
1,00%
0,60%
1,40%
Ind 6.009 Jongeren met jeugdreclassering Omschrijving In percentage van alle jongeren in de leeftijd van 12 tot 23 jaar, per 1 januari Jeugdreclassering is een combinatie van begeleiding en controle voor jongeren vanaf 12 jaar, die voor hun 18e verjaardag met de politie of leerplichtambtenaar in aanraking zijn geweest en een proces-verbaal hebben gekregen. Indien de persoonlijkheid van de dader of de omstandigheden waaronder de overtreding of het misdrijf is begaan daartoe aanleiding geven, bijvoorbeeld bij jongvolwassenen met een verstandelijke beperking, kan het jeugdstrafrecht eveneens worden toegepast op jongvolwassenen in de leeftijd 18 tot en met 22 jaar. De jongere krijgt op maat gesneden begeleiding van een jeugdreclasseringswerker om te voorkomen dat de jongere opnieuw de fout ingaat. Jeugdreclassering kan worden opgelegd door de kinderrechter of de officier van Justitie. Jeugdreclassering kan ook op initiatief van de Raad voor de Kinderbescherming in het vrijwillige kader worden opgestart. De data over het jaar 2022, 2023 en 2024 zijn op het moment van genereren van deze gegevens niet bekend. Bron: CBS - Indicatoren jeugdzorg in natura Gebied
2018
2019
2020
2021
Drenthe
0,50%
0,40%
0,40%
0,40%
Westerveld
0,00%
0,00%
0,00%
0,40%
Ind 6.010 Cliënten met een maatwerkarrangement Wmo Omschrijving Aantal per 10.000 inwoners in de betreffende bevolkingsgroep. Een maatwerkvoorziening is een vorm van specialistische ondersteuning binnen het kader van de Wmo. Voor de Wmo-gegevens geldt dat het referentiegemiddelde gebaseerd is op 327 deelnemende gemeenten. Bron: CBS - Gemeentelijke Monitor Sociaal Domein Wmo Gebied
2020
2021
2022
2023
2024
Drenthe
752,00
756,00
666,00
755,11
701,00
Westerveld
700,00
680,00
670,00
680,00
620,00
Wat heeft het gekost? Bedragen x €1.000
42
Eshuis Registeraccountants B.V. Voor waarmerkingsdoeleinden behorend bij controleverklaring d.d. 1 juli 2025
Exploitatie
Realisatie 2023
Begroting 2024
Begroting 2024 na wijziging
Realisatie 2024
Verschil JR 2024
5.803
2.376
6.037
6.912
875
6.1 Samenkracht en burgerparticipatie Lasten Baten
4.278
227
3.997
5.408
1.411
Totaal 6.1 Samenkracht en burgerparticipatie
-1.524
-2.148
-2.040
-1.504
536
6.2 Wijkteams Lasten
829
1.756
1.970
2.119
149
Totaal 6.2 Wijkteams
-829
-1.756
-1.970
-2.119
-149
Lasten
5.622
4.960
5.955
6.436
482
Baten
6.772
3.606
4.786
5.459
673
Totaal 6.3 Inkomensregelingen
1.149
-1.354
-1.169
-978
191
6.3 Inkomensregelingen
6.4 Begeleide participatie Lasten
3.750
3.628
3.986
3.853
-133
Totaal 6.4 Begeleide participatie
-3.750
-3.628
-3.986
-3.853
133
Lasten
1.196
980
980
1.323
343
Baten
0
0
0
41
41
-1.196
-980
-980
-1.282
-302
Lasten
1.091
808
808
805
-3
Baten
108
111
111
120
9
Totaal 6.6 Maatwerkvoorzieningen (WMO)
-982
-697
-697
-685
12
Lasten
0
0
0
0
0
Totaal 6.71 Maatwerkdienstverlening 18+
0
0
0
0
0
Lasten
1.948
2.182
2.182
2.208
27
Totaal 6.71A Hulp bij het huishouden (WMO)
-1.948
-2.182
-2.182
-2.208
-27
Lasten
1.103
1.102
1.102
1.172
70
Totaal 6.71B Begeleiding (WMO)
-1.103
-1.102
-1.102
-1.172
-70
6.5 Arbeidsparticipatie
Totaal 6.5 Arbeidsparticipatie 6.6 Maatwerkvoorzieningen (WMO)
6.71 Maatwerkdienstverlening 18+
6.71A Hulp bij het huishouden (WMO)
6.71B Begeleiding (WMO)
43
Eshuis Registeraccountants B.V. Voor waarmerkingsdoeleinden behorend bij controleverklaring d.d. 1 juli 2025
Exploitatie
Realisatie 2023
Begroting 2024
Begroting 2024 na wijziging
Realisatie 2024
Verschil JR 2024
Lasten
490
690
690
544
-145
Totaal 6.71C Dagbesteding (WMO)
-490
-690
-690
-544
145
Lasten
0
0
0
0
0
Totaal 6.72 Maatwerkdienstverlening 18-
0
0
0
0
0
6.71C Dagbesteding (WMO)
6.72 Maatwerkdienstverlening 18-
6.72A Jeugdhulp begeleiding Lasten
1.573
1.612
1.612
1.502
-110
Totaal 6.72A Jeugdhulp begeleiding
-1.573
-1.612
-1.612
-1.502
110
6.72B Jeugdhulp behandeling Lasten
542
244
244
553
309
Totaal 6.72B Jeugdhulp behandeling
-542
-244
-244
-553
-309
Lasten
69
98
98
102
4
Totaal 6.72C Jeugdhulp dagbesteding
-69
-98
-98
-102
-4
Lasten
200
273
273
203
-69
Totaal 6.73A Pleegzorg
-200
-273
-273
-203
69
Lasten
300
416
416
605
189
Totaal 6.73B Gezinsgericht
-300
-416
-416
-605
-189
6.72C Jeugdhulp dagbesteding
6.73A Pleegzorg
6.73B Gezinsgericht
6.73C Jeugdhulp met verblijf overig Lasten
77
4
4
15
11
Totaal 6.73C Jeugdhulp met verblijf overig
-77
-4
-4
-15
-11
Lasten
907
837
837
1.147
310
Totaal 6.74A Jeugdhulp behandeling GGZ zonder verblijf
-907
-837
-837
-1.147
-310
107
579
579
127
-452
6.74A Jeugdhulp behandeling GGZ zonder verblijf
6.74B Jeugdhulp crisis/LTA/GGZ-verblijf Lasten
44
Eshuis Registeraccountants B.V. Voor waarmerkingsdoeleinden behorend bij controleverklaring d.d. 1 juli 2025
Exploitatie
Realisatie 2023
Begroting 2024
Begroting 2024 na wijziging
Realisatie 2024
-107
-579
-579
-127
452
Baten
0
0
0
0
0
Totaal 6.81 Geëscaleerde zorg 18+
0
0
0
0
0
Totaal 6.74B Jeugdhulp crisis/LTA/GGZ-verblijf
Verschil JR 2024
6.81 Geëscaleerde zorg 18+
6.81A Beschermd wonen (WMO) Lasten
0
0
0
22
22
Baten
723
250
700
730
30
Totaal 6.81A Beschermd wonen (WMO)
723
250
700
708
8
Lasten
141
393
393
212
-181
Totaal 6.82A Jeugdbescherming
-141
-393
-393
-212
181
Lasten
32
54
54
49
-5
Totaal 6.82B Jeugdreclassering
-32
-54
-54
-49
5
-13.900
-18.796
-18.624
-18.151
473
6.82A Jeugdbescherming
6.82B Jeugdreclassering
Gerealiseerd resultaat
Toelichting Taakveld 6.1 Samenkracht en burgerparticipatie De overschrijding op de baten komt doordat er meer opbrengsten zijn voor Oekraïne en COA dan begroot. Daarnaast zijn er ook meer kosten gemaakt voor Oekraïne en COA dan begroot. Dit nadeel valt weg door de hogere opbrengsten wat per saldo een voordeel oplevert. Taakveld 6.2 Toegang en eerstelijnsvoorzieningen Er is dit jaar minder uitgegeven aan uitvoeringsregie dat door externe zorgpartners wordt gedaan. Het is een open einde regeling waardoor de kosten per jaar fluctueren. Taakveld 6.3 Inkomensregelingen Op dit taakveld zijn zowel de baten als de lasten overschreden. Dit komt omdat er meer opbrengsten zijn gegeneerd met betrekking tot de BUIG wat er toe heeft geleid dat er ook meer kosten zijn gemaakt. Per saldo is er een voordeel op de BUIG gelden. Daarnaast is er een nadeel op minima door toerekening van personeel (€ 100.000). Taakveld 6.5 Arbeidsparticipatie Het nadeel is ontstaan door loonkostensubsidies die feitelijk toebehoren aan de kosten BUIG (taakveld 6.3). Taakveld 6.71B Begeleiding (Wmo) Er is meer uitgegeven aan individuele begeleiding en minder aan dagbesteding (zie taakveld 6.71C).
45
Eshuis Registeraccountants B.V. Voor waarmerkingsdoeleinden behorend bij controleverklaring d.d. 1 juli 2025
Taakveld 6.71C Dagbesteding (Wmo) Er is meer uitgegeven aan individuele begeleiding (zie taakveld 6.71B) en minder aan dagbesteding. Taakveld 6.72 A Jeugdhulp begeleiding Er waren minder jeugdigen die gebruik hebben gemaakt van begeleiding. Er zijn andere vormen van jeugdhulp ingezet zoals een gezinsgerichte aanpak of een behandeling zoals jeugdhulp behandeling of jeugdhulp behandeling GGZ zonder verblijf. Taakveld 6.72B Jeugdhulp behandeling Aangezien het een geïndiceerde openeinderegeling is kunnen de lasten van jaar tot jaar leiden tot grote verschillen. Voor 2024 is het een nadeel op de lasten van € 308.746,88. Door toename van het aantal unieke cliënten en de complexiteit van de problematiek, zijn behandelingen langduriger en frequenter. Taakveld 6.73A Pleegzorg Aangezien het een openeinderegeling is kunnen de lasten van jaar tot jaar leiden tot grote verschillen. Voor 2024 is het een voordeel op de lasten van € 69.000. Er wordt in de jeugdhulp gestuurd op minder uithuisplaatsingen. Er zijn daarnaast minder pleeggezinnen beschikbaar. Taakveld 6.73B Gezinsgericht Aangezien het een openeinderegeling is kunnen de lasten van jaar tot jaar leiden tot grote verschillen. Voor 2024 is het een nadeel op de lasten van € 189.000. Er wordt in de jeugdhulp gestuurd op minder uithuisplaatsingen.
Taakveld 6.74A Jeugdhulp behandeling GGZ zonder verblijf Aangezien het een openeinderegeling is kunnen de lasten van jaar tot jaar leiden tot grote verschillen. Voor 2024 is het een nadeel op de lasten van € 310.000. Taakveld 6.74B Jeugdhulp crisis/LTA/GGZ-verblijf Aangezien het een openeinderegeling is kunnen de lasten van jaar tot jaar leiden tot grote verschillen. Voor 2024 is het een voordeel van € 452.000. Taakveld 6.82A Jeugdbescherming Het aantal maatregelen is afhankelijk van het aantal uitspraken door de kinderrechter, waardoor de lasten van jaar tot jaar leiden tot grote verschillen. Voor 2024 is het een voordeel van € 181.000.
46
Eshuis Registeraccountants B.V. Voor waarmerkingsdoeleinden behorend bij controleverklaring d.d. 1 juli 2025
Verbonden partijen Samen met GGD Drenthe worden activiteiten ontplooid om de gezondheid van de twaalf Drentse gemeenten te bewaken, beschermen en bevorderen. Reestmond (sociale werkvoorziening) verzorgt de werkvoorziening: het plaatsen van mensen uit de deelnemende gemeenten die zijn aangewezen op aangepast werk. Reestmond bevordert het vinden van passende arbeid zo dicht mogelijk bij de arbeidsmarkt. Publiekvervoer Groningen Drenthe verzorgt het vervoer van WMO-cliënten en het vervoer van leerlingen naar en van school. Dit in samenwerking met de andere (openbare) vervoerssystemen in de provincie Groningen en Drenthe. De bijdragen van de gemeente zijn als volgt: Bedragen x €1.000 Exploitatie Realisatie 2023
Begroting 2024
Begroting 2024 na wijziging
Realisatie 2024
Verschil JR 2024
6860103 Algemene voorzieningen Jeugd
-44
-42
-42
-58
-17
6860104 Algemene voorzieningen WMO
-14
-14
-14
-16
-2
6860401 Sociale werkvoorziening
-2.575
-2.585
-2.908
-2.576
332
Totaal
-2.633
-2.641
-2.964
-2.651
313
47
Eshuis Registeraccountants B.V. Voor waarmerkingsdoeleinden behorend bij controleverklaring d.d. 1 juli 2025
Programma 7 Volksgezondheid en milieu Taakvelden 7.1 Volksgezondheid: Hieronder vallen de kosten voort gezondheidsbeleid en ook de bijdrage aan de GGD. 7.2 Riolering: De opbrengsten en kosten van de gemeentelijke taken op het gebied van riolering. 7.3 Afval: De opbrengsten en kosten van de gemeentelijke taken op het gebied van afval. 7.4 Milieubeheer: Onder dit taakveld vallen kosten in het kader van milieu en duurzaamheid, zoals de RUD, milieuhandhaving en ongediertebestrijding, maar ook projecten voor duurzame energie. 7.5 Begraafplaatsen: De kosten voor lijkschouw en begraafplaatsen. Ook de opbrengsten van grafrechten vallen hieronder. Ontwikkelingen en context Eind 2023 is het beleidskader grootschalige opwek van zonne-energie op land en/of water vastgesteld. In 2024 is samen met energiecoöperaties en initiatiefnemers gewerkt aan de invulling van de grootschalige Regionale Energie Strategie (RES)-ambitie van gemeente Westerveld. Deze inspanningen hebben geleid tot vergunningverlening van 2 drijvende zonneparken, die samen goed zijn voor 35.500 MWh aan opwek van hernieuwbare energie. Daarmee is onze grootschalige opwekopgave ingevuld. In de buurgemeenten wordt onderzoek gedaan naar de mogelijkheid om windmolens te plaatsen.
Gemeente Westerveld heeft in het najaar van 2024 een samenwerkingsconvenant getekend met De Wolden, Meppel, Steenwijkerland en provincie Drenthe om afspraken te maken over participatie, lokaal eigendom en het ruimtelijke spoor om de belangen van haar inwoners en gemeente te borgen. Gemeente Westerveld had en heeft op dit moment zelf geen opgave voor windenergie. De gezamenlijke pilot erfmolens heeft in 2024 geleid tot plaatsing van 3 erfmolens van maximaal 25m, tevens is er een vergunning voor een 4e molen afgegeven. Er is een quickscan uitgevoerd voor het waterkrachtpotentieel bij de stuwen in de gemeente, met als resultaat een shortlist van kansrijke locaties. In 2024 is er een haalbaarheidsonderzoek gedaan naar de mogelijkheden voor collectieve warmte in de vorm van een warmtenet in Diever, Dwingeloo en Vledder. Er is een participatieplan geschreven voor de uitvoering van de Transitie Visie Warmte (TVW), waarin tevens de optie voor een burgerberaad is meegenomen. Er is een aanvullende aanvraag gedaan voor de Lokale Aanpak Isolatie, wat geresulteerd heeft in totaal bijna 2,5 miljoen euro aan middelen om in te zetten voor isolerende maatregelen bij koopwoningen.
Om te kunnen versnellen in de isolatieopgave is gestart met het in kaart brengen van de benodigde verblijfsruimte van bedreigde diersoorten in en rondom woningen (met name vleermuizen), hiervoor zijn de eerste mitigatievoorstellen geschreven. Dit heeft naast de mogelijkheid van versnellen, ook een voor inwoners kostenreducerend effect. In samenwerking met stakeholders is een duurzaamheidsplein gerealiseerd op de Ondernemersfair Westerveld, waar inwoners zich konden informeren over de duurzaamheidsthema’s. Daarnaast zijn diverse samenwerkingen op regionale en lokale schaal gestart en gecontinueerd: Drents Energieloket, Drents Fixteam, Drents Flexteam, Fluvius en diverse andere stakeholders. In het najaar zijn er tijdens de Fixdagen Westerveld wederom ongeveer 250 huishoudens geholpen met het omlaag brengen van hun energierekening door middel van het aanbrengen van kleine besparende maatregelen.
48
Eshuis Registeraccountants B.V. Voor waarmerkingsdoeleinden behorend bij controleverklaring d.d. 1 juli 2025
Om in 2050 klimaatbestendig en waterrobuust ingericht te zijn, zou in 2024 de lokale uitwerking van de Regionale Adaptatie Strategie (RAS) en Regionale Uitvoerings Agenda (RUA) in de vorm van een Lokale Adaptatie Strategie (LAS) en Lokale Uitvoeringsagenda (LUA) worden aangeboden aan de raad. In verband met de aankondigingen van nieuwe stresstesten voor medio 2025, is deze LAS/LUA uitgesteld naar een startnotitie op te leveren eind 2025. Op het gebied van klimaatadaptatie was er in 2024 een groot project in uitvoering in Westerveld: de realisatie van de klimaatbuffer bij de Ootmaanlanden en de Koningschut. Voor het faciliteren van klimaatadaptieve maatregelen bij inwoners is in 2024 wederom de tuinsubsidie verstrekt. In totaal zijn er 52 aanvragen gedaan. Algemene doelstelling per programma Bewaren, beleven en benutten van het platteland Met het programma Volksgezondheid en milieu realiseren we een vitale, duurzame en toekomstbestendige fysieke leefomgeving. Het bewaren, beleven en benutten van de waarde van het platteland staan hierbij voorop. Onze natuur, het (agrarisch) landschap en de dorpen zijn onlosmakelijk met elkaar verbonden en versterken elkaar. Met al deze elementen gaan we zorgvuldig om. We zien hierin een actieve rol voor de gemeente. Wat wilden we bereiken? 7.1 Duurzame landbouw We streven naar een duurzame en toekomstbestendige landbouw.
Wat hebben we daarvoor gedaan? Actie 7.1.2 Transitiefonds landbouw Omschrijving De raad heeft een motie aangenomen om te onderzoeken of er mogelijkheden zijn voor een transitiefonds landbouw. In 2024 zullen we de resultaten van het onderzoek aan de raad aanbieden. Status % voortgang 0% Toelichting Voortgang 1e Bestuursrapportage 2024 (oranje, 25%): Het onderzoek naar aanleiding van de motie rondom een transitiefonds wordt begin 2024 gestart en na afronding aan de raad aangeboden. Voortgang 2e Bestuursrapportage 2024 (rood, 0%): Het onderzoek is stopgezet. We volgen de ontwikkelingen die worden ingezet vanuit het Rijk. Voortgang Jaarstukken 2024 (rood, 0%): Het onderzoek is stopgezet. We volgen de ontwikkelingen die worden ingezet vanuit het Rijk. Wat wilden we bereiken? 7.2 Bevorderen volksgezondheid We willen de volksgezondheid bevorderen.
49
Eshuis Registeraccountants B.V. Voor waarmerkingsdoeleinden behorend bij controleverklaring d.d. 1 juli 2025
Wat hebben we daarvoor gedaan? Actie 7.2.1 Maatschappelijke visie preventie- en ouderenbeleid Omschrijving In 2024 worden de Maatschappelijke Agenda's opgesteld. De visie, de ambities en de verschillende uitvoeringsprogramma’s vormen samen onze maatschappelijke agenda. Status % voortgang 100% Toelichting Voortgang 1e Bestuursrapportage 2024 (oranje, 50%): De maatschappelijke visie is eind 2023 vastgesteld. In Q2 stelt het college de maatschappelijke agenda vast. Deze wordt ter informatie aan de raad aangeboden. Voortgang 2e Bestuursrapportage 2024 (groen, 100%): De maatschappelijke agenda is aan de raad aangeboden. Voortgang Jaarstukken 2024 (groen, 100%): De maatschappelijke agenda is aan de raad aangeboden. Wat wilden we bereiken? 7.3 Goed woon- en leefklimaat We streven naar een goede kwaliteit van het woon- en leefklimaat met oog voor klimaat, milieu, duurzaamheid en biodiversiteit. Wat hebben we daarvoor gedaan? Actie 7.3.1 LAS en LUA Omschrijving In 2024 wordt de lokale uitwerking in de vorm van Lokale Adaptatie Strategie (LAS) en Lokale Uitvoeringsagenda (LUA) aangeboden aan de raad. Status % voortgang 25% Toelichting Voortgang 1e Bestuursrapportage 2024 (oranje, 25%): De intentie is om in Q3 2024 te starten met een startnotitie LAS en LUA.
Dit zal dan in Q1 2025 aan de raad aangeboden worden, waarna dus waarschijnlijk in Q2 2025 gestart zal worden met het opstellen van de LAS en LUA. Deze beide zijn bedoeld om in 2050 klimaatbestendig en waterrobuust ingericht te zijn.
50
Eshuis Registeraccountants B.V. Voor waarmerkingsdoeleinden behorend bij controleverklaring d.d. 1 juli 2025
Voortgang 2e Bestuursrapportage 2024 (oranje, 25%): Er is in Q3 van 2024 gestart met een startnotitie LAS en LUA. Voortgang Jaarstukken 2024 (oranje, 25%): De LAS en de LUA geven de vertaling weer van de Regionale Adaptatiestrategie en Uitvoeringsagenda. Vanwege aanstaande klimaatstresstesten is dit uitgesteld. De verwachting is dat de startnotitie in Q3 of Q4 van 2025 klaar is. Actie 7.3.2 Begeleiding transitie Provinciaal Programma Landelijk Gebied (PPLG) Omschrijving Vanuit de gemeente wordt actief input gegeven aan de provincie over de transitie Drents Programma Landelijk Gebied (DPLG). Het programma is en blijft de verantwoordelijkheid van de provincie. Er wordt een verdiepingsslag gemaakt op de eerder ingeleverde 0.5 versie waarbij ook de rol van de gemeente en het gebied meer aandacht krijgen. Bij het opstellen van de volgende versie dient in beeld gebracht te worden wat dit betekent voor de uitvoering vanuit de gemeente. Status % voortgang 0% Toelichting Voortgang 1e Bestuursrapportage 2024 (oranje, 25%): Provincie Drenthe is aan zet voor het vervolg van het DPLG. Wij hebben daar als gemeente geen directe invloed op. Voortgang 2e Bestuursrapportage 2024 (oranje, 25%): Provincie Drenthe is aan zet voor het vervolg van het DPLG, die weer afhankelijk zijn van het NPLG. Wij hebben daar als gemeente geen directe invloed op.
Het Rijk stopt met het NPLG als nationaal programma. De Provincie heeft aangegeven te stoppen met het DPLG, maar wel de verantwoordelijkheid nemen voor het provinciale deel van de wettelijke opgaven. De Provincie komt met een 'no-regret'-kaart wat een ruimtelijke vertaling is van de opgaven tot 2035 waaraan ze werken. Het is vooral een ruimtelijke vertaling die de kansen en mogelijkheden voor de doorontwikkeling van de landbouw schetst. We volgen deze ontwikkelingen nauwgezet. Voortgang Jaarstukken 2024 (rood, 0%): Vanuit het Rijk is het Programma Ruimte voor Landbouw en Natuur aangekondigd, waaronder dezelfde opgaven vanuit het Nationaal Programma Landelijk Gebied vallen. Hier zal dit jaar nader invulling aan gegeven worden. Daarnaast is provincie Drenthe bezig met de opvolger van het DPLG wat gestopt is, namelijk het Toekomstgericht Landelijk Gebied Drenthe. We volgen deze ontwikkelingen nauwgezet. Ind. 7.001 Hernieuwbare elektriciteit Omschrijving Percentage bekende hernieuwbare elektriciteit. De data over het jaar 2023 en 2024 zijn op het moment van genereren van deze gegevens nog niet bekend.
51
Eshuis Registeraccountants B.V. Voor waarmerkingsdoeleinden behorend bij controleverklaring d.d. 1 juli 2025
Bron: Berekening Gebied
2019
2020
2021
2022
Drenthe
22,40%
32,40%
44,80%
73,40%
Westerveld
13,90%
19,10%
22,30%
27,40%
Ind 7.002 Omvang huishoudelijk restafval Omschrijving Niet gescheiden ingezameld huishoudelijk afval. Bron: CBS - Huishoudelijk afval Gebied
2020
2021
2022
2023
Drenthe
153,00
148,00
129,13
128,00
Westerveld
121,00
127,00
114,70
121,00
Wat heeft het gekost? Bedragen x €1.000 Exploitatie
Realisatie 2023
Begroting 2024
Begroting 2024 na wijziging
Realisatie 2024
Verschil JR 2024
7.1 Volksgezondheid Lasten
791
820
890
823
-67
Totaal 7.1 Volksgezondheid
-791
-820
-890
-823
67
Lasten
2.558
2.433
2.453
2.576
123
Baten
2.197
2.152
2.152
2.199
47
Totaal 7.2 Riolering
-360
-281
-301
-377
-76
Lasten
1.807
2.535
2.535
2.041
-493
Baten
3.118
3.111
3.111
3.233
121
Totaal 7.3 Afval
1.312
577
577
1.191
614
703
324
825
731
-94
7.2 Riolering
7.3 Afval
7.4 Milieubeheer Lasten Baten
105
0
500
439
-62
Totaal 7.4 Milieubeheer
-597
-324
-325
-293
32
Lasten
457
453
472
461
-12
Baten
354
365
365
256
-109
Totaal 7.5 Begraafplaatsen en crematoria
-104
-88
-107
-205
-98
Totaal programma 7
-541
-936
-1.047
-507
540
7.5 Begraafplaatsen en crematoria
52
Eshuis Registeraccountants B.V. Voor waarmerkingsdoeleinden behorend bij controleverklaring d.d. 1 juli 2025
Toelichting op taakveld van afwijkingen groter dan € 50.000 Taakveld 7.1 Volksgezondheid De onderschrijding van de lasten binnen dit taakveld is te verklaren doordat er lagere kosten voor de GGD zijn gemaakt dan begroot. Taakveld 7.2 Riolering We hebben op basis van de werkelijke kosten en opbrengsten een storting gedaan in de egalisatievoorziening in plaats van een onttrekking die begroot was. Taakveld 7.3 Afval De baten op afvalstoffenheffing zijn hoger uitgevallen en het ontvangen dividend van de ROVA was niet begroot. Daarnaast is er een onderschrijding op de lasten. In verband met de invoering van Diftar zijn de kosten conservatief ingeschat. We zien nu op diverse taakgebieden een voordeel ontstaan zoals het Afvalbrengstation en de inzameling van huishoudelijk afval. Taakveld 7.4 Milieubeheer Er is minder subsidie toegerekend aan capaciteit decentrale overheden voor klimaat en energiebeleid (CDOKE) middelen dan begroot. Dit levert een onderschrijding op de baten op. Aan de lasten kant is er een voordeel ontstaan doordat we minder hebben uitgegeven aan bepaalde subsidieregelingen zoals CDOKE. Per saldo is dit effect neutraal. Taakveld 7.5 Begraafplaatsen en crematoria De onderschrijding op de baten kant komt door minder opbrengsten voor begraafrechten.
Betrokkenheid Verbonden partijen Samen met GGD Drenthe worden activiteiten ontplooid om de gezondheid van de twaalf Drentse gemeenten te bewaken, beschermen en bevorderen. De bijdrage van de gemeente is als volgt: Bedragen x €1.000 Kosten Verbonden partijen
Realisatie 2023
Begroting 2024
Begroting 2024 na wijziging
6870101 Jeugdgezondheidszorg
-467
-522
-544
-517
27
6870102 Algemene gezondheidszorg
-194
-182
-182
-189
-7
Totaal
-661
-704
-726
-707
20
53
Realisatie 2024 Verschil JR 2024
Eshuis Registeraccountants B.V. Voor waarmerkingsdoeleinden behorend bij controleverklaring d.d. 1 juli 2025
Programma 8 Volkshuisvesting, Ruimtelijke Ordening en Stedelijke Vernieuwing Taakvelden 8.1 Ruimtelijke Ordening: Kosten op grond van de wet Ruimtelijke Ordening. Bijvoorbeeld de actualisatie van bestemmingsplannen. 8.2 Grondexploitatie: De kosten en opbrengsten van het grondbedrijf die in de gemeentelijke exploitatie tot uitdrukking komen. 8.3 Wonen en bouwen: Opbrengsten van bouwleges. De kosten hebben voornamelijk betrekking op woningbouw en woningverbetering, bouwtoezicht en de basisregistratie adressen en gebouwen (BAG). Ontwikkelingen en context We hebben in 2024 beleid vastgesteld voor o.a. Collectief Particulier Opdrachtgeverschap (CPO), woningsplitsing, bouwen in de linten en inbreiding op lege plekken. De visie op Wonen, Welzijn en Zorg, een aangepaste Verordening Starterslening en het bestemmingsplan Valderse III (voor de bouw van 100 woningen in Dwingeloo) zijn vastgesteld. Verder is de planologische realisatie van in totaal 200 woningen gereed gemaakt. Ook zijn er procedures gestart voor de woonprojecten aan de Heuvelenweg in Dwingeloo, Vledder Noord (fase 1bII en fase 2), Hesselte en Meerkamp Oost (sportpark) in Havelte. Voor een locatie in Diever is een plan van aanpak opgesteld voor Flexwoningen en is hiervoor krediet beschikbaar gesteld. Daarnaast hebben we op 3 potentiële woningbouwlocaties in Havelte, Diever en Dwingeloo het voorkeursrecht gevestigd.
Algemene doelstelling programma Tekort aan woningen oplossen Westerveld is een aantrekkelijke woongemeente. We stimuleren inwoners op het gebied van verduurzaming en levensloopbestendigheid van woningen. De invoering van de Omgevingswet is deze bestuursperiode van groot belang. We zetten krachtig in op het uitvoeren ervan. Per deelgebied van de gemeente is er een omgevingsplan, passend bij de omgeving en ruimte biedend voor de diverse belangen. De wet kent niet alleen inhoudelijk vergaande veranderingen, maar betekent ook een omslag in onze rol en houding. Wat wilden we bereiken? 8.1 Realiseren 1.000 woningen voor 2030 Het is onze ambitie om 1.000 nieuwe woningen voor 2030 te realiseren. We willen dat de planvorming hiervoor deze collegeperiode klaar is. Wat hebben we daarvoor gedaan? Actie 8.1.1 Woonvisie Omschrijving In 2024 worden diverse beleidsaanpassingen uit de Woonvisie, zoals de woonzorgvisie, het ruimtelijke afwegingskader inbreidingslocaties 4 voorzieningendorpen en ruimte voor ruimte voorgesteld aan uw raad. Status
% voortgang 54
Eshuis Registeraccountants B.V. Voor waarmerkingsdoeleinden behorend bij controleverklaring d.d. 1 juli 2025
100% Toelichting Voortgang 1e Bestuursrapportage 2024 (oranje, 25%): Er is een start gemaakt met de diverse geplande beleidsaanpassingen. De raad is in mei middels de memo geïnformeerd over de voortgang. Voortgang 2e Bestuursrapportage 2024 (oranje, 50%): In het vierde kwartaal bieden we diverse documenten aan de raad aan, zoals de woonzorg visie, beleid bouwen in de linten en afwegingskader inbreidingslocaties. Splitsingsbeleid is in augustus met de raad gedeeld. Voortgang Jaarstukken 2024 (groen, 100%): De documenten zijn door de bevoegde gremia vastgesteld. Actie 8.1.2 Planologische realisatie van 200 woningen Omschrijving In 2024 zullen procedures voor diverse woonprojecten worden doorlopen zodat eind 2024 de planologische realisatie van in totaal 200 woningen gereed is. Status % voortgang 100% Toelichting Voortgang 1e Bestuursrapportage 2024 (oranje, 50%): In deze collegeperiode zijn tot nu toe 73 woningen planologisch vastgesteld. Daarna kunnen derden de schop in de grond zetten. De verwachting is dat eind 2024 meer dan 200 woningen planologisch zijn vastgesteld. Voortgang 2e Bestuursrapportage 2024 (oranje, 75%): In deze collegeperiode zijn er tot nu toe 175 woningen planologisch vastgesteld. In het vierde kwartaal hebben we 200 woningen planologisch vastgesteld in 2024.
Voortgang Jaarstukken 2024 (groen, 100%): In het vierde kwartaal hebben we 200 woningen planologisch vastgesteld in 2024. Actie 8.1.3 Huurwoningen Omschrijving We onderzoeken in 2024 of de gemeente in eigen beheer huurwoningen kan realiseren en bieden dit onderzoek aan de raad aan. Status % voortgang 100% Toelichting
55
Eshuis Registeraccountants B.V. Voor waarmerkingsdoeleinden behorend bij controleverklaring d.d. 1 juli 2025
Voortgang 1e Bestuursrapportage 2024 (groen, 100%): Het bouwen van sociale huurwoningen ligt primair bij woningcorporatie Actium. Hierover hebben gemeente en Actium prestatieafspraken gemaakt. Voortgang 2e Bestuursrapportage 2024 (groen, 100%): Het bouwen van sociale huurwoningen ligt primair bij woningcorporatie Actium. Hierover hebben gemeente en Actium prestatieafspraken gemaakt. Voortgang Jaarstukken 2024 (groen, 100%): Het bouwen van sociale huurwoningen ligt primair bij woningcorporatie Action. Hierover hebben gemeente en Action prestatieafspraken gemaakt. Actie 8.1.4 Flexwoningen Omschrijving We stellen in 2024 samen met Actium een plan van aanpak op voor de locatie Diever. De locaties Dwingeloo en Vledder-Noord worden in 2024, als totale ontwikkeling, ondergebracht in het reguliere woonprogramma. Status % voortgang 100% Toelichting Voortgang 1e Bestuursrapportage 2024 (oranje, 50%): Het plan van aanpak voor locatie Diever wordt opgesteld. De andere twee locaties worden na 2024 opgepakt. Voortgang 2e Bestuursrapportage 2024 (oranje, 75%): Het plan van aanpak voor locatie Diever is afgerond en wordt in het vierde kwartaal aan de raad aangeboden. Voortgang Jaarstukken 2024 (groen, 100%): Het plan van aanpak voor locatie Diever is afgerond en wordt in het vierde kwartaal aan de raad aangeboden.
Actie 8.1.5 Hofwoningen Omschrijving In 2024 worden middels de woonzorgvisie de uitkomsten van het onderzoek naar Hofwoningen gedeeld met uw raad. Status % voortgang 100%
Toelichting
56
Eshuis Registeraccountants B.V. Voor waarmerkingsdoeleinden behorend bij controleverklaring d.d. 1 juli 2025
Voortgang 1e Bestuursrapportage 2024 (oranje, 25%): Er is samen met een extern bureau een start gemaakt met het opstellen van een woonzorgvisie. De vaststelling van deze visie staat gepland in het derde kwartaal van 2024. Voortgang 2e Bestuursrapportage 2024 (oranje, 75%): Er is samen met een extern bureau een start gemaakt met het opstellen van een woonzorgvisie. De vaststelling van deze visie staat gepland in het vierde kwartaal van 2024. Voortgang Jaarstukken 2024 (groen, 100%): In de woonzorgvisie, die aan de raad is aangeboden, is aandacht besteed aan de woonvorm hofwoningen. Ind 8.001 Demografische druk Omschrijving Het aantal personen van 0 tot 20 jaar én 65 jaar of ouder per honderd personen van 20 tot 65 jaar. Bron: CBS Bevolkingsstatistiek Gebied
2020
2021
2022
2023
2024
Drenthe
80,60%
80,90%
81,20%
81,40%
81,90%
Westerveld
89,40%
89,40%
90,80%
92,00%
92,40%
Ind 8.002 Gemeentelijk woonlasten eenpersoonshuishoudens Omschrijving Som van de gemiddeld betaalde ozb op basis van de gemiddelde WOZ-waarde van woningen in de gemeente + reinigingsheffing + rioolheffing minus eventuele heffingskorting. Bron: COELO - Atlas lokale lasten Gebied
2020
2021
2022
2023
2024
Drenthe
697,00
721,00
810,00
831,00
864,00
Westerveld
601,00
677,00
778,00
867,00
849,00
Ind 8.003 Gemeentelijke woonlasten meerpersoonshuishoudens Omschrijving Som van de gemiddeld betaalde ozb op basis van de gemiddelde WOZ-waarde van woningen in de gemeente + reinigingsheffing + rioolheffing minus eventuele heffingskorting. Bron: COELO - Atlas lokale lasten Gebied
2020
2021
2022
2023
2024
Drenthe
748,00
771,00
860,00
883,00
916,00
Westerveld
683,00
752,00
858,00
973,00
943,00
57
Eshuis Registeraccountants B.V. Voor waarmerkingsdoeleinden behorend bij controleverklaring d.d. 1 juli 2025
Ind 8.004 Gemiddelde WOZ waarde (€ 1.000) Omschrijving De WOZ-waarde van alle woningen. Alle verblijfsobjecten in de Basisregistratie Adressen en Gebouwen (BAG)met minimaal een woonfunctie en eventueel een of meer andere gebruiksfuncties worden als woning aangemerkt Bron: CBS - Waarde onroerende zaken Gebied
2020
2021
2022
2023
2024
Drenthe
215,00
230,00
255,00
295,00
307,00
Westerveld
287,00
303,00
327,00
374,00
390,00
Ind 8.005 Nieuw gebouwde woningen Omschrijving Nieuw gebouwde woningen, exclusief overige toevoegingen, zoals transformaties. De data over het jaar 2024 zijn op het moment van genereren van deze gegevens nog niet bekend. Bron: Basisregistraties adressen en gebouwen - bewerking ABF Research Gebied
2020
2021
2022
2023
Drenthe
6,50
7,80
6,40
5,80
Westerveld
0,00
3,00
20,70
4,60
Wat heeft het gekost? Bedragen x €1.000 Exploitatie
Realisatie 2023
Begroting 2024
Begroting 2024 na wijziging
Realisatie 2024
Verschil JR 2024
8.1 Ruimte en leefomgeving Lasten Baten
385
707
1.278
987
-291
24
21
90
61
-29
-361
-687
-1.188
-926
262
Lasten
9
1.756
1.756
284
-1.472
Baten
1.205
1.756
1.756
133
-1.623
Totaal 8.2 Grondexploitatie (nietbedrijventerreinen)
1.196
0
0
-151
-151
1.734
2.308
2.482
2.205
-277
Totaal 8.1 Ruimte en leefomgeving 8.2 Grondexploitatie (nietbedrijventerreinen)
8.3 Wonen en bouwen Lasten Baten
626
515
645
1.267
622
Totaal 8.3 Wonen en bouwen
-1.108
-1.793
-1.837
-938
899
Totaal programma 8
-272
-2.480
-3.025
-2.015
1.010
58
Eshuis Registeraccountants B.V. Voor waarmerkingsdoeleinden behorend bij controleverklaring d.d. 1 juli 2025
Toelichting per taakveld van afwijkingen groter dan € 50.000 Taakveld 8.1 Ruimte en leefomgeving We hebben vanuit de septembercirculaire extra middelen ontvangen voor de Omgevingswet die we niet meer hebben kunnen besteden. Taakveld 8.2 Grondexploitatie (niet-bedrijventerreinen) De baten en lasten die vanuit de grondexploitatie komen zijn begroot als baten. Deze boeking is echter als een negatieve last geboekt. Per saldo is er dus geen verschil ontstaan, alleen is de begroting als een opbrengst geboekt terwijl de realisatie is geboekt als negatieve lasten. Taakveld 8.3 Wonen en bouwen We hebben meer bouwleges ontvangen dan begroot. De oorzaken zijn dat een aantal grote sommen zijn opgelegd voor grote projecten en opbrengsten genomen conform de legesverordening van zaken die in 2024 zijn gestart. Dit bedrag wordt voorgesteld bij de resultaatbestemming om te storten in de reserve Omgevingswet. Daarnaast ontvangen we, op basis van de jaarstukken 2024 van de Omgevingsdienst Drenthe, een deel van de gemeentelijke bijdrage terug (€ 268.000). Verbonden partijen De RUD Drenthe draagt zorg voor de uitvoering van alle milieuvergunningen- en meldingen, het milieutoezicht en handhaving van alle milieuaspecten en advisering op het gebied van milieu. De te betalen bijdrage is als volgt: Bedragen x €1.000 Exploitatie Realisatie 2023
Begroting 2024
Begroting 2024 na wijziging
Realisatie 2024
Verschil JR 2024
6880301 Handhaving en toezicht
977
1.120
1.207
919
-288
Gerealiseerd resultaat
-977
-1.120
-1.207
-919
288
59
Eshuis Registeraccountants B.V. Voor waarmerkingsdoeleinden behorend bij controleverklaring d.d. 1 juli 2025
Overige programma onderdelen De presentatie in dit onderdeel sluit aan bij de regelgeving van het BBV.
Overhead Taakvelden 0.4. Ondersteuning organisatie Ontwikkelingen en context In februari is de wijziging van de organisatiestructuur door het beginnen van de teamleiders geëffectueerd. Deze ontwikkeling geeft meer aandacht voor de medewerkers waarbij het management meer kan focussen op de strategie. Ook zijn kredieten beschikbaar gesteld voor de verbouw van de kantine en de raadzaal. Algemene doelstelling programma We gaan verder bouwen aan veilige en toekomstbestendige informatievoorziening, waarbij we gebruikmaken van de mogelijkheden die nieuwe technologieën ons bieden. Wat wilden we bereiken? O.1 Toekomstbestendige informatievoorziening Wij streven naar een optimale dienstverlening, met transparantie in beleid, efficiëntie, hulpvaardigheid. Ind 0.001 Formatie (fte per 1.000 inwoners) Bron: Eigen gegevens Onderdeel
2020
2021
2022
2023
2024
Formatie
8,88
8,62
8,40
8,72
10,48
Ind 0.002 Bezetting (fte per 1.000 inwoners) Bron: Eigen gegevens Onderdeel
2020
2021
2022
2023
2024
Bezettiing
8,62
8,48
8,12
8,72
9,44
Ind 0.003 Apparaatskosten (per inwoner) Bron: Eigen begroting Gebied
2020
2021
2022
2023
2024
Westerveld
747,48
769,90
793,60
819,82
671,00
Ind 0.004 Externe inhuur (kosten als % van de totale loonsom + kosten totale inhuur) Bron: Eigen begroting Gebied
2020
2021
2022
2023
2024
Westerveld
21,87
19,44
19,60
4,42
16,14
Ind 0.005 Overhead (als % van de totale lasten) Bron: Eigen begroting Gebied
2020
2021
2022
2023
2024
Westerveld
13,88
15,00
15,51
20,60
18,65
60
Eshuis Registeraccountants B.V. Voor waarmerkingsdoeleinden behorend bij controleverklaring d.d. 1 juli 2025
Kosten van Overhead Bedragen x €1.000 Exploitatie Realisatie 2023
Begroting 2024
Begroting 2024 na wijziging
Realisatie 2024
Verschil JR 2024
0.4 Overhead Lasten
13.325
12.882
13.429
14.255
825
Baten
236
71
71
314
242
Totaal 0.4 Overhead
-13.088
-12.811
-13.358
-13.941
-583
Totaal Overhead
-13.088
-12.811
-13.358
-13.941
-583
Toelichting per taakveld op afwijkingen groter dan € 50.000 Het saldo van overhead bestaat uit diverse afwijkingen aan zowel de lasten- als de batenkant. Een post aan de batenkant die eruit springt zijn de doorbelasting van personeel naar de afdelingen. Dit levert een voordeel op in het programma Overhead. Doordat er veel personeel is ingehuurd op de afdeling Vergunningverlening in verband met achterstanden zijn de lasten hoger uitgevallen. Ook door een overheveling van verlof naar spaarverlof (€ 227.000) is er een overschrijding ontstaan. Ook is hier geen rekening gehouden met periodieke verhogingen aan het einde van het jaar. Samenvattend is er veel personeel ingehuurd in verband met zwangerschap en ziekte omdat er geen achtervang aanwezig was voor collega's waardoor er snel ingehuurd moet worden. Dit is inherent aan een kleine organisatie. Per saldo is er een nadeel van € 500.000 op dit taakveld. Kosten van overhead als percentage De kosten voor overhead bestaan uit huisvestingskosten, personeelskosten, kosten voor informatievoorziening en faciliteiten. Deze kosten zijn verantwoord in taakveld 0.4. Kostensoort
Gewijz. begroting 2024
Realisatie 2024
Verschil
Voordeel/nadeel
Huisvestingskosten
499
519
-20
N
Personeel
9.381
9.969
-588
N
Informatievoorziening
3.070
3.025
44
V
Faciliteiten
408
427
-19
N
Totaal lasten overhead
13.358
13.941
-583
N
Percentage overhead
17,87%
18,65%
-0,78%
N
De hier gepresenteerde bedragen zijn dus exclusief bestuur en griffie. Ze sluiten aan op de taakveld 0.4: Overhead. Het percentage overhead stijgt, omdat de aan de programma’s toegerekende inzet lager is. De personeelskosten stijgen door de ontwikkeling van de Cao-lonen en premies. De personeelskosten worden vooraf op basis van verzamelde uren en verwachte inzet toegerekend aan de programma’s. Dat geldt niet voor het budget voor vervanging tijdens ziekte en voor de inhuur van personeel.
61
Eshuis Registeraccountants B.V. Voor waarmerkingsdoeleinden behorend bij controleverklaring d.d. 1 juli 2025
Betrokkenheid Verbonden partijen ONS is de partner (in de vorm van een Gemeenschappelijke Bedrijfsvoering) die het technisch beheer ICT en de personeels- en salarisadministratie verzorgt. Vanaf 1 januari 2022 verzorgt ONS ook de Inkoopfunctie. De daarvoor in rekening gebrachte kosten zijn als volgt: Bedragen x €1.000 Kosten Realisatie 2023 Verbonden partijen
Begroting 2024
Begroting 2024 na wijziging
Realisatie 2024
Verschil JR 2024
6800413 Dienstverlening SCCONS
-1.803
-1.920
-2.125
-2.070
55
Totaal
-1.803
-1.920
-2.125
-2.070
55
62
Eshuis Registeraccountants B.V. Voor waarmerkingsdoeleinden behorend bij controleverklaring d.d. 1 juli 2025
Algemene dekkingsmiddelen Taakvelden De algemene dekkingsmiddelen worden gevormd uit een aantal structurele niet aan taakvelden gekoppelde inkomsten. Deze dekkingsmiddelen worden of van het Rijk (in de vorm van de algemene uitkering), van inwoners (in de vorm van heffingen) dan wel uit beleggingen verkregen. De verkregen inkomsten vallen onder: 5. Treasury 6. Belastingen 7. Algemene uitkering en overige uitkeringen Gemeentefonds 8. Overige baten en lasten Ontwikkelingen en context Het afgelopen jaar hebben we, mede naar aanleiding van de accountantscontrole 2023, een opschoning gedaan van de balansrekeningen. Waar het effect niet naar de programma's kon worden geboekt is dit geboekt op taakveld 0.8. Algemene doelstelling programma We streven naar kostendekkende tarieven. Wat wilden we bereiken? A.1 Kostendekkend maken afvalstoffenheffing We streven naar een tariefstelling die voor 100% kostendekkend is. De opbrengsten van de afvalstoffenheffing brengen dan evenveel op als de afvalinzameling voor de gemeente kost. Wat heeft het opgeleverd? Bedragen x €1.000