Jaarstukken 2020
Tekst van het document
JAARSTUKKEN 2020 JAARVERSLAG & JAARREKENING 2020
Voorwoord Voor u liggen de jaarstukken 2020. In het jaarverslag legt het college inhoudelijk verantwoording af over het gevoerde beleid en in de jaarrekening is de financiële verantwoording opgenomen. De verantwoording leggen we af zodat u als gemeenteraad de controlerende taak goed kunt vervullen. In het jaar 2020 zijn ondanks de ‘lock down’ de doelen behaald met de financiële middelen die daarvoor beschikbaar waren. Tegelijk zien we ook dat de uitvoering van taken zijn achtergebleven vanwege diezelfde ‘lock down’. We sluiten af met een positief resultaat van € 83.000. De uitbraak van het Covid-19-virus heeft wereldwijd tot een van de grootste crises sinds de Tweede Wereldoorlog geleid. De (gedeeltelijke) ‘lockdowns’ in Nederland zorgen ervoor dat de verspreiding van het virus wordt beperkt waarmee wordt getracht de druk op de ziekenhuiszorg en het aantal sterfgevallen te beperken. Maar het leidt er ook toe dat bedrijfsactiviteiten in vele sectoren zijn geraakt en dat het gewone leven is veranderd. De overheid is daarbij continu op zoek naar de balans van wat wel kan en wat niet kan. Zo zijn ondernemers zwaar geraakt in hun bedrijfsvoering en hun inkomen. Het Rijk heeft compensatiemiddelen ter beschikking gesteld ter ondersteuning. Direct hebben wij de organisatie ingericht op het toewijzen van aanvragen om steun. Dat is gedaan met de beschikbare menskracht.
De uitvoering van de maatregelen kwam daardoor snel op gang. Voor ondernemers zijn de belastingaanslagen later opgelegd. Zo hebben we de toeristenbelasting pas in februari 2021 gefactureerd. We doen daar uitgebreid verslag van. Ook sport- en cultuurorganisaties zijn ondersteund door het kwijtschelden van de huur. Subsidies zijn ook in 2020 uitgekeerd, zonder dat daar prestaties tegenover staan. Dit om het verband van de samenleving in tact te houden. In de begroting 2020 is een ombuiging voor het sociale domein opgenomen. Door Covid-19 lopen we vertraging op. Toch hebben we 70% van de beoogde ombuiging kunnen realiseren. Daarvan doen wij hierna verslag, zodat uw raad kennis kan nemen van de successen maar ook weet waar nog acties nodig zijn voor de verdere realisatie van de ombuigingen. Vergelijken we het resultaat met de primitieve begroting dan is het resultaat over 2020 verbeterd. Het resultaat over 2020 is positief geworden, daar waar wij bij de Najaarsrapportage 2020 nog uitgingen van een negatief financieel perspectief. Dat verschil is grotendeels toe te schrijven aan de eenmalige winstneming uit de grondexploitaties en door extra middelen in de algemene uitkering. De verwachte lagere uitkomst van de toeristenbelasting, welke werd gecompenseerd door het Rijk valt achteraf mee.
Hoewel het jaar een positief resultaat kent, daalt de solvabiliteit als gevolg van onttrekkingen aan de bestemmingsreserves. Na correctie van de incidentele baten en lasten is het resultaat negatief. Na twee jaren van grotere tekorten, sluiten we 2020 af met een gering positief resultaat. Het is daarom geen ‘vrijbrief’ voor het doen van nieuwe uitgaven. We zullen daarom scherp aan de wind blijven zeilen in het licht van de financiële positie van de gemeente. Tegelijk is de inzet in VNG verband dat de ‘koek’ van het gemeentefonds moet worden verruimd onder het motto ‘knaken voor taken’. Ook speelt de discussie over het afschaffen van het abonnementstarief in de WMO, die door ons wordt ondersteund. Westerveld blijft uitvoering geven aan haar gemeentelijke taken, ondanks Covid-19. Daarbij gehinderd door de beperkingen die ons worden opgelegd voor het beheersen van de gevolgen van de pandemie. Deze situatie kan per dag veranderen. Ook na de introductie en het toedienen van succesvolle vaccinatie zal het economisch herstel tijd kosten en kunnen effecten lang zichtbaar blijven. In dit jaarverslag en deze jaarrekening wordt in de bijlagen aanvullende informatie opgenomen en is er aandacht besteed aan begrotingsrechtmatigheid. Wij geven u daarmee een beter inzicht. Voor de ondernemers, de mensen in de culturele sector en alle inwoners is deze langdurige ‘lock down’ een grote opgave.
Wij danken iedereen voor het samen op een goede wijze omgaan met de aan ons opgelegde regels. We bedanken onze mensen die zich ondanks alle beperkingen getrouw hebben ingezet voor onze gemeente en het welzijn van haar inwoners. Wij wensen u veel plezier bij het lezen van deze jaarstukken. College van burgemeester en wethouders van Westerveld
Inhoudsopgave Inhoudsopgave ........................................................................................................................................ 5 Leeswijzer ................................................................................................................................................ 6 Deel A | Jaarverslag 7 Inleiding ................................................................................................................................................... 8 Analyse financieel resultaat 2020 ............................................................................................................ 8 Deel A.1 | Programmaverantwoording 17 Programma 0 Bestuur en ondersteuning ........................................................................................... 19 Programma 1 Veiligheid ..................................................................................................................... 21 Programma 2 Verkeer en vervoer ...................................................................................................... 23 Programma 3 Economie ..................................................................................................................... 27 Programma 4 Onderwijs .....................................................................................................................
30 Programma 5 Sport, cultuur en recreatie ........................................................................................... 32 Programma 6 Sociaal domein ............................................................................................................ 35 Programma 7 Volksgezondheid en milieu .......................................................................................... 40 Programma 8 VHROSV ..................................................................................................................... 45 Overige programma onderdelen............................................................................................................ 48 Overhead ............................................................................................................................................... 48 Algemene dekkingsmiddelen................................................................................................................. 52 Deel A.2 | Paragrafen 55 Paragraaf A Lokale Heffingen .......................................................................................................... 57 Paragraaf B Weerstandsvermogen en risicobeheersing ................................................................. 62 Paragraaf C Onderhoud Kapitaalgoederen .....................................................................................
72 Paragraaf D Financiering ................................................................................................................. 77 Paragraaf E Bedrijfsvoering ............................................................................................................. 81 Paragraaf F Verbonden Partijen ...................................................................................................... 85 Paragraaf G Grondbeleid ................................................................................................................. 93 Deel B | Jaarrekening 96 B.1 Balans per 31 december 2020 ........................................................................................................ 98 B.2 Het overzicht van baten en lasten in de jaarrekening over 2020 .................................................. 100 B.3 Grondslagen voor waardering en resultaatbepaling ..................................................................... 101 B.3.1 Algemene grondslagen voor waardering ................................................................................... 101 B.3.2 Algemene grondslagen voor resultaatbepaling ......................................................................... 103 B.4 Toelichting op de balans per 31 december 2020 ..........................................................................
104 B.4.1 Vaste activa ................................................................................................................................ 104 B.4.2 Vlottende activa .......................................................................................................................... 106 B.4.3 Vaste passiva ............................................................................................................................. 109 B.4.4 Vlottende passiva ....................................................................................................................... 117 B.4.5 Waarborgsommen en garanties ................................................................................................. 119 B.4.6 Niet in de balans opgenomen financiële verplichtingen ............................................................. 119 B.4.7 EMU-saldo ................................................................................................................................. 120 B.5 Toelichting op het overzicht van baten en lasten .......................................................................... 122 B.5.1 Toelichting financiële afwijkingen programma’s ........................................................................
122 B.5.2 Overzicht mutaties reserves....................................................................................................... 126 B.5.3 Overzicht incidentele baten en lasten ........................................................................................ 129 B.5.4 Verantwoording Wet normering topinkomens (WNT) ................................................................ 133 B.5.5 Analyse begrotingsrechtmatigheid ............................................................................................. 135 Deel C | Bijlagen 139 Bijlage 1. Gedetailleerd overzicht reserves ......................................................................................... 140 Bijlage 2. Gedetailleerd overzicht voorzieningen ................................................................................ 141 Bijlage 3. Gedetailleerd investeringenoverzicht .................................................................................. 142 Bijlage 4. Taakveldenoverzicht ............................................................................................................ 144 Bijlage 5. Overzicht begrotingswijzigingen .......................................................................................... 147 Bijlage 6. Overzicht SISA ....................................................................................................................
148 Bijlage 7 Controleverklaring van de onafhankelijke accountant .......................................................... 164
Leeswijzer Deze jaarstukken bestaan uit twee onderdelen: het jaarverslag en de jaarrekening. Het jaarverslag omvat de inhoudelijke verantwoording, de jaarrekening omvat de financiële verantwoording. De jaarstukken zijn opgesteld in overeenstemming met de grondslagen van het Besluit begroting en verantwoording provincies en gemeenten (hierna: BBV) en zijn gecontroleerd door HZG Accountants. Deel A: Jaarverslag Dit deel start met de bestuurlijke samenvatting waarin het resultaat over 2020 op hoofdlijnen wordt verklaard. Deel A - 1: Programmaverantwoording De programmaverantwoording bestaat uit de negen programma’s van de gemeente gevolgd door een overzicht van de algemene dekkingsmiddelen, een overzicht van de kosten van overhead, het bedrag voor de heffing van de vennootschapsbelasting en het bedrag voor onvoorzien. In de cijfermatige financiële overzichten is ten behoeve van het bevorderen van de leesbaarheid aangegeven of er sprake is van een Voordelig [V] verschil of van een Nadelig [N] verschil. Per programma wordt aangegeven wat we hebben bereikt, wat we daarvoor hebben gedaan en wat het heeft gekost. Bij het onderdeel ‘wat hebben we bereikt’ staat een toelichting die ingaat op de visie uit de begroting van dat betreffende programma, daarnaast worden de beleidsindicatoren vermeld.
De beleidsindicatoren hebben 31 december 2020 als peildatum en zijn terug te vinden op www.waarstaatjegemeente.nl. Bij het onderdeel ‘wat hebben we daarvoor gedaan’ worden de doelen uit de begroting en de geboekte voortgang in het jaar 2020 weergegeven. Ten behoeve van een snelle interpretatie van de voortgang, is ervoor gekozen de stoplichtmethode toe te passen. Rood: doelstelling niet behaald en nog geen actie ondernomen, oranje: er is actie ondernomen, echter is de doelstelling nog niet behaald, groen: doelstelling behaald. Bij het onderdeel ‘wat heeft het gekost’ staat het financieel overzicht van alle producten die in 2020 zijn gerealiseerd. Verschillen tussen de ‘raming 2020 na wijziging’ en de ‘realisatie 2020’ groter dan € 50.000 worden op productniveau voorzien van een toelichting. Geringe afrondingsverschillen kunnen zich voordoen omdat bedragen worden afgerond op 1.000-tallen. Vervolgens wordt per investering aangegeven hoeveel geld er is uitgegeven en wordt de uitgave toegelicht. Wanneer een project in 2020 is afgerond en in gebruik is genomen, dan worden de kapitaallasten vanaf 2021 ten laste van het exploitatieresultaat gebracht. Van de investeringen die in 2020 niet zijn afgerond wordt het krediet overgeheveld naar 2021. Als de werkelijke kosten lager zijn dan het verstrekte krediet, dan komt het restantkrediet te vervallen.
Afwijkingen op de kredieten groter dan 10% of € 50.000 worden toegelicht. Ten einde volledige aansluiting te houden met regelgeving van het BBV zijn programmaonderdelen herschikt. Deel A - 2: Paragrafen De paragrafen bevatten een dwarsdoorsnede van alle programma's van het jaarverslag, waarbij wordt ingegaan op de relevante beleids- en beheeraspecten. De paragrafen betreffen: lokale heffingen, weerstandsvermogen en risicobeheersing, onderhoud kapitaalgoederen, financiering, bedrijfsvoering, verbonden partijen en grondbeleid. Al onze paragrafen zijn voorgeschreven door het BBV. Deel B: Jaarrekening Dit hoofdstuk bevat de jaarrekening 2020 en bestaat uit de balans per 31 december 2020 en het overzicht van baten en lasten over het verslagjaar. In de toelichtingen staan de grondslagen voor waardering en resultaatbepaling, de toelichting op de balans en het overzicht van baten en lasten. Deel C: Bijlagen In het laatste hoofdstuk zijn de verplichte bijlagen opgenomen. Dit deel omvat het overzicht van de gerealiseerde baten en lasten per taakveld (nieuwe programma indeling), de Single information Single audit (hierna: SiSa) en de controleverklaring van de (onafhankelijke) accountant. De jaarstukken worden afgesloten met het Vaststellingsblad.
Jaarstukken 2020
6
Deel A | Jaarverslag
Deel A | Jaarverslag
Inleiding Wijziging van de programma indeling In deze jaarstukken worden de budgetten van de taakvelden overhead, algemene dekkingsmiddelen en VpB conform de vereisten van het BBV afzonderlijk gepresenteerd onder de overige programma onderdelen (vanaf pag. 48). De door de gemeenteraad vastgestelde budgetten van de overeenkomstige taakvelden uit programma 0 blijven gelijk en worden herschikt naar de nieuwe indeling. De investeringen onder programma 0 met betrekking tot de overhead zijn nu daar verantwoord. Zie verder deel A.1 Programmaverantwoording. Begrotingswijzigingen Er zijn normaal in het jaar twee momenten waarop de begroting kan wijzigen. Bij de Voorjaars- en Najaarsrapportage. Dit jaar is er gekozen om daarnaast in de maand december1 de baten en lasten van COVID-19 te verwerken. Het late moment is zo gekozen om een zo volledig mogelijk inzicht te hebben in de te verwachten baten en lasten. Voor het inzicht in alle begrotingswijzigingen in 2020 wordt verwezen naar bijlage 5.
Analyse financieel resultaat 2020 Bij het opstellen van de primitieve begroting 2020 is uitgegaan van een rekeningsaldo na mutatie in reserves van € 122.000 voordelig. Na de wijzigingen in de Najaarsrapportage 2019, de Voorjaarsrapportage 2020, de Najaarsrapportage 2020, de bijstelling budgetten vanwege Covid-19 en de overige begrotingswijzigingen in 2020 was het te verwachten resultaat € 425.000 nadelig. Het werkelijke resultaat 2020 is uitgekomen op € 83.000 voordelig. In onderstaande tabel wordt dit verloop weergegeven. Bedragen x € 1.000 Begroting Realisatie Verschil 2020 na 2020 wijziging
Realisatie 2019
Begroting 2020 voor wijziging
0 Bestuur en ondersteuning
1.711
1.845
1.886
1.999
-113 N
1 Veiligheid
1.374
1.477
1.467
1.483
-15 N
2 Verkeer en vervoer
2.977
3.235
2.782
3.122
-340 N
3 Economie
-323
-446
-336
-672
336 V
4 Onderwijs
1.292
1.317
1.374
1.390
-17 N
5 Sport cultuur en recreatie
4.505
4.310
4.648
4.568
79 V
6 Sociaal domein
Programma
17.313
15.327
16.543
16.546
-3 N
7 Volksgezondheid en milieu
345
734
1.189
966
223 V
8 VHROSV
758
1.624
2.215
489
1.725 V
Totaal saldo programma's
29.952
29.424
31.767
29.891
1.876 V
Overhead
7.433
6.943
7.634
8.186
-551 N
VpB
-
-
-
380
-380 N
Onvoorzien
-
20
20
-
20 V
Algemene dekkingsmiddelen
34.493
35.004
36.569
36.677
108 V
Saldo lasten en baten
-2.892
-1.382
-2.852
-1.779
1.073 V
Mutaties in reserves
1.237
1.505
2.427
1.862
-565 N
Resultaat
-1.655
122
-425
83
508 V
1 Voorstel COVID-19 kosten overzicht en begrotingswijziging, vastgesteld in de raadsvergadering van 22
december 2020.
Het resultaat over 2020 is opgebouwd uit voor- en nadelen op de verschillende programma’s. Bij de Voorjaarsrapportage 2021 komen we met voorstellen hoe om te gaan met de structurele doorwerking daarvan. Analyse van het verschil t.o.v. gewijzigde begroting 2020 Het resultaat wijkt af van de laatste bijstelling in de budgetbijstelling van wege Covid-19. Een globale analyse van dat verschil is als volgt: Omschrijving
Progr.
Op overhead extra lasten voor de inhuur van personeel o.a. voor het invullen van capaciteit door het hoger dan begrote ziekteverzuim Doorbelaste loonkosten voor detachering personeel
Bedrag x € 1000
V/N
I/S
0.4
524
N
S
0.4
148
V
S
Overschrijding transitie ICT technisch beheer naar SSC-ONS
0.4
275
N
I
Lagere dividend uitkeringen a.g.v. slechter economisch klimaat
0.5
92
N
S
Algemene uitkering: voorgaande jaren
0.7
131
N
I
Algemene uitkering: cf. decembercirculaire
0.7
73
V
I
Algemene uitkering: verschil met gemaakte berekening september
0.7
136
V
S
VpB 2019 en 2020 op winsten uit grexen
0.9
380
N
I
Aanvulling dotatie voorzieningen kunstwerken (negatieve voorziening 2028)
2.1
274
N
I
Opbrengst toeristenbelasting
3.4
307
V
I
Opbrengst forensenbelasting
3.4
21
N
S
Inzet handhaving vakantieparken door latere en andere inzet
3.4
43
V
I
Afrekening solidariteit jeugdhulp 2018
6.7
120
V
I
Een nadeel op baten en lasten in het sociale domein
Progr. 6
437
N
S
TOZO middelen dekking eigen organisatiekosten
Progr. 6
375
V
I
Aanvullende storting egalisatievoorziening rioleringen vanwege tarief
7.2
144
N
S
Lagere beheerskosten rioleringen (visuele inspectie, beheersysteem e.d.)
7.2
221
V
I
Een voordeel in het programma op verwerking van afval
7.3
178
V
S/I
Oud papier aanvulling subsidie
7.3
45
N
I
Lagere baten begraafplaatsen
7.3
67
N
S
Minder trajecten bestemmingsplannen en vrijval besteding facetbestemmingsplan
8.0
165
V
I
GREX: Tussentijdse winstneming
8.0
1.243
V
I
GREX: Vormen voorziening Vledder Noord fase 1B
8.0
295
N
I
GREX: Vrijval voorziening Oeveraseweg
8.0
129
V
I
WABO omgevingsvergunningen
8.0
190
V
I
Vrijval bestemmingsreserve zonnelening / starterslening
8.1
50
V
I
Onttrekking bestemmingsreserve ter dekking kapitaallasten Stad en Esch
0.10
39
V
I
Onttrekking bestemmingsreserve ter dekking kapitaallasten gemeentehuis
0.10
49
N
S
Onttrekking bestemmingsreserve licht en duisternisplan
0.10
164
N
I
0.10
48
N
I I/S
Onttrekking bestemmingsreserve ruimtelijk actieplan Havelte (nog niet gereed) Saldo overige niet nader verklaarde baten en lasten
37
N
Totaal
508
V
Waarvan incidenteel
403
V
I
De mutatie reserves betreft een lagere onttrekking aan de reserves, omdat in de programma’s minder kosten zijn gemaakt dan begroot. De mutatie reserves is resultaatneutraal. Het gaat hier bijvoorbeeld om de uitgaven voor de invoering van de omgevingswet, duurzaamheid en zonnelening. Voor een complete analyse van de afwijkingen wordt verwezen naar de programmaverantwoording.
Jaarstukken 2020
9
Deel A | Jaarverslag
Beoordelen structureel evenwicht Structureel evenwicht betekent dat structurele lasten gedekt worden door structurele baten. De incidentele lasten mogen worden gedekt door structurele en door incidentele baten. Het jaar 2020 sluit met een positief resultaat. Dat bestaat vooral uit incidentele posten. Voor het beoordelen van een structureel evenwicht is belangrijk dat inzicht bestaat in welk deel van de baten en lasten incidenteel is en welk structureel. Daarom wordt in B.5.3 (pag. 129) een overzicht gegeven van de incidentele baten en lasten. Dit verplichte overzicht speelt een rol bij het vast kunnen stellen of er sprake is van een structureel evenwicht. Door het betrekken van de eindcijfers uit deze bijlage van incidentele baten en lasten met de cijfers uit het overzicht van de (totale) baten en lasten (pag. 8) wordt inzicht gegeven in het ‘structurele’ karakter van het rekeningsaldo. Presentatie van het structureel rekeningsaldo
Begroting 2020 voor wijziging
Saldo baten en lasten
Bedragen x € 1.000 Begroting Realisatie Verschil 2020 na 2020 wijziging
-1.382
-2.852
-1.779
1.073
Structurele toevoegingen en ontrekkingen aan reserves
452
452
396
-56
Rekeningsaldo
-930
-2.400
-1.383
1.017
Incidentele baten
AF
1.115
8.324
8.156
-168
Incidentele lasten
BIJ
711
9.144
7.753
-1.391
-1.334
-1.580
-1.786
-206
Structureel rekeningsaldo
De druk op de exploitatie blijft daarmee onverminderd hoog. De manoeuvreerruimte (wendbaarheid) voor de gemeente is beperkt. Zie ook de toelichting op het kengetal structurele exploitatieruimte in paragraaf B: Risicobeheersing en weerstandvermogen. Dat kengetal is negatief en geeft aan dat de gemeente onvoldoende structurele baten heeft om de structurele lasten te dragen. Zonder extra middelen vanuit het Rijk is een kerntaken discussie en/of bezuinigen onvermijdelijk. Sociaal domein ombuigingen Zoals in de begroting 2020 is aangeven houden we vast aan de gedragslijn waarbij we maximaal € 2,0 miljoen uit de algemene middelen aanwenden bovenop de (voorheen) integratie-uitkering uit het gemeentefonds. Daarnaast onderzoeken we de mogelijkheden om zelf de kosten in dit domein te beperken. In de notitie ‘ombuigingen sociaal domein’ is dit concreet gemaakt. Hierbij geven wij u de stand van zaken weer. Het ombuigingsproces betreft een geleidelijk proces (van ingroeien) waarbij bezuinigingen gaandeweg worden gerealiseerd. Covid-19 heeft ook zijn weerslag gehad op het inzetten en realiseren van de gewenste ombuigingen. Maatregel Omschrijving Gereali- Bedrag seerd x € 1000 1 en 2 Inzet regisseur 18- / 18+ Nee 3 en 4 4 en 5 6 7 8 9 10 11 en 12 13 14 15 en 17
Jaarstukken 2020
Collectiviseren onderdelen huishoudelijke hulp Collectiviseren dagbesteding in combinatie met begeleiding licht Beperken post subsidie vrijwilligerswerk Ombuigen subsidie algemene voorziening dagbesteding ouderen Verlagen budget onafhankelijke cliëntondersteuning (OCO) Verlagen budget sociale experimenten Verlagen deel participatiebudget Niet permanente bewoning en gebruik voorzieningen sociaal domein Omgekeerde toets Afbakening wetgeving Contractmanagement Wmo / Jeugd TOTAAL
10
Nee Nee Ja Ja
42 45
Ja Ja Ja Nee
123 25 45
Ja Nee Nee
130
410
Deel A | Jaarverslag
Totaal is er € 410.000 van de geraamde ombuigingen van € 592.000 gerealiseerd. Dat is circa 70% van de beoogde ombuiging. Hieronder volgt een nadere toelichting op de onderdelen die nog niet zijn gerealiseerd. Maatregel 1 en 2: Inzet regisseur 18- / 18+ Na onderzoek - waar gesprekken met huisartsen een onderdeel van was - wordt niet gekozen voor de inzet van POH Jeugd. Er wordt ingezet op een betere samenwerking met huisartsen, kostenbesparing, behoud van kwaliteit én vloeiende jeugdhulpketen (zorgaanbieders, voorliggend veld, aansluiting op andere wetten). Om dit in de praktijk te brengen zetten we in 2021 op een regisseur/ relatiemanager als aanjager van de samenwerking met huisartsen en als spil en motor in de jeugdhulpketen Westerveld. Maatregel 3 en 4: Collectiviseren onderdelen huishoudelijke hulp We hebben contact met een bedrijf dat al in meerdere gemeenten besparingen realiseert met een innovatief concept. Concreet gaat het om een was service. We zijn met een Westerveldse organisatie in gesprek die dit kan uitvoeren. De ombuiging € 82.000 is nog niet gerealiseerd. De besparingen zullen naar verwachting vooral binnen de participatiewet liggen. Maatregel 11 en 12: Niet permanente bewoning en gebruik voorzieningen sociaal domein Dit is onderdeel van het project Vitale vakantieparken: handhaven permanente bewoning, beperking inschrijving op adressen recreatiewoningen.
De permanente bewoning lijkt te dalen en daarmee daalt het beroep op voorzieningen. De ombuiging is nog niet gerealiseerd. Deze was ook voor 2020 nog niet ingeboekt. Kosten van € 18.000 zijn niet gemaakt. Maatregel 14: Afbakening wetgeving Deze maatregel wordt uitgezocht. Het betreft hier de afbakening van WMO en Wlz. Mate van ombuiging en de termijn waarop is nog niet bekend. De ombuiging van € 100.000is nog niet gerealiseerd. Maatregel 15, 16 en 17: Contractmanagement jeugd-WMO In verband met de bedrijfsvoering in coronatijden is deze ombuiging van € 50.000 niet gerealiseerd. De kosten van € 40.000 voor de versterking van het contractmanagement zijn (nog) niet gemaakt. Sociaal domein kostenvergelijking2 De uitgaven voor het Sociale domein zijn 29% van de totale lasten. Op de uitgaven voor jeugd en WMO (zorgbeleid) is ten opzichte van begroting 2020 € 722.000 meer uitgegeven. Dat wordt in geringe mate gecompenseerd door lagere bestedingen op de onderdelen participatie en werkvoorziening. De uitgaven voor jeugd zijn verder toegenomen. Ten opzichte van 2019 is er in 2020 € 818.000 meer uitgegeven. Ten opzichte van de begroting is er voor het sociaal domein (als geheel) sprake van een nadelig verschil van € 612.000.
De totale (gerealiseerde) uitgaven van totaal € 15,0 miljoen voor het Sociaal domein zijn € 3,415 miljoen hoger dan dat er via de integratie uitkeringen van het Rijk beschikbaar is. De beschikbare middelen zijn meer dan volledig benut voor de taken in het Sociaal domein. Zie onderstaand overzicht.
Analyse Sociaal domein
Bedragen x € 1.000 Realisatie Realisatie Begroot Realisatie Verschil Verschil 2018 2019 2020 2020 2020 t.o.v 2019
Jeugdhulp Werkvoorziening Participatie Zorgbeleid
4.471 2.866 722 5.870
4.170 3.446 892 5.947
4.441 3.454 872 5.674
4.988 3.416 799 5.851
-546 37 73 -176
-818 30 93 96
Totale uitgaven Sociaal domein
13.929
14.455
14.441
15.053
-612
-598
Integratieuitkering Sociaal domein
-11.125
-11.283
-11.492
-11.638
2.803
3.172
2.949
3.415
-466
-243
Bijdrage vanuit de algemene middelen
2 Dit betreft een doorsnede op basis van een indeling in 2018 uit het programma sociaal domein en valt daarmee
niet samen. Die indeling blijft dezelfde om onderlinge vergelijkbaarheid tussen jaren en begroting te handhaven. In het programma zijn nieuwe taken toegevoegd die hier geen deel van uitmaken.
Jaarstukken 2020
11
Deel A | Jaarverslag
Ten opzichte van 2019 is de totale eigen bijdrage uit (algemene) middelen voor het sociale domein in 2020 met € 243.000 toegenomen tot € 3.415.000. Het beheersen van de kosten sociaal domein is van belang om te voorkomen dat deze kosten ten koste gaan van andere programmakosten. Er wordt blijvend ingezet op het realiseren van de beoogde ombuigingen. COVID-19 maatregelen: Tegemoetkoming Ondersteuning Zelfstandigen zonder Personeel (TOZO). Het jaar 2020 was een ingrijpend jaar voor het team Werk & Inkomen. Net twee maanden functionerend binnen het gemeentehuis werden we verrast door Covid-19. Vanaf maart waren wij van de een op de andere dag bezig met het opzetten en vervolgens uitvoeren van de TOZO-regeling. Die we als één van de eerste gemeenten online hadden staan. Meer dan 558 aanvragen voor TOZO-1. Veel medewerkers, niet alleen in de uitvoering, maar ook van beleid en de traineepool, waren ineens aan het werk om aanvragen te beoordelen, af te handelen en uit te betalen. Het ‘gewone’ werk bleef liggen. Langzamerhand kwam ook het ‘gewone’ werk weer in beeld, waarin we werkten aan het begeleiden en uitplaatsen van klanten, de armoedeagenda, schuldhulploket, voorbereidingen Wet Inburgering en de nieuwe wet schuldhulpverlening met het accent op vroegsignalering.
Toen kwam TOZO-2, de aantallen (128) waren niet meer zo hoog als bij de eerste vanwege de verscherpte eisen, maar wederom in de voorbereiding vroeg het onze volle aandacht. In het najaar maakte TOZO-3 (134) maakte het rijtje compleet. Na de zomer zijn de kennissessies rondom vorming van de Integrale Toegang weer opgepakt en inmiddels zijn daar mooie stappen in gezet. We hopen dat dit jaar te vervolmaken. In oktober is gestart met het overnemen van 19 medewerkers groen van Reestmond. Dat was een afspraak die een aantal jaren gelden was gemaakt in de uitwerking van het plan ‘Reestmond in Ontwikkeling’. Dat zou per 01-01-2021 afgerond zijn maar is uitgesteld naar 01-04-2021. Ook dit vroeg veel ambtelijke inzet. Nadat het beleid en de uitvoering van de TOZO-regelingen enigszins genormaliseerd waren, zijn we aan de slag geen met de harmonisatie van het minimabeleid naar 120%, zoals genoemd in het coalitieakkoord. De voorbereiding tot herijking van het beleid is vanaf juli 2020 opgepakt (Inmiddels is het in maart 2021 door uw raad vastgesteld) De VoorzieningenWijzer heeft in 2019 een goede pilot gedraaid. Na de zomer van 2020 is het verder doorontwikkeld zodat we onze inwoners ook daarmee van dienst kunnen zijn. Zij kunnen besparen op hun vaste lasten en kunnen aanspraak maken op regelingen waarvan ze nog geen gebruik maken terwijl ze daar wel recht op hebben.
Dit betreft zowel landelijke als gemeentelijke regelingen. De toeslagenaffaire belandde ook op het bordje van de gemeente en vanaf eind december zijn we in contact met gedupeerden om te kijken hoe we als gemeente de helpende hand kunnen bieden. Uit de TOZO middelen mag voor elk dossier een vast bedrag worden gerekend voor de kosten van de uitvoering. Dat geeft een eenmalige dekking van organisatiekosten (overhead) van € 375.000. Ontwikkeling Eigen Vermogen en solvabiliteit De vermogenspositie (het eigen vermogen) van de gemeente daalt met € 1,8 miljoen. Enerzijds daalt het eigen vermogen door mutaties (meer onttrekkingen dan toevoegingen) van de bestemmingsreserve van € 2,6 miljoen (B) en anderzijds is er sprake van een positief rekening resultaat van € 0,1 en een omzetting van bestemmingsreserve3s in algemene reserve € 0,7 miljoen (A). Ondanks het positieve resultaat daalt de solvabiliteit (1) doordat de bestemmingsreserves sterker zijn afgenomen dan de toename van de algemene reserve bij een hoger balanstotaal. Nu tot 34,2%. Voor de solvabiliteit (2) is sprake van een stijging naar 4,2%. De stijging kan worden toegeschreven aan het positieve resultaat en omzetting van bestemmingsreserve naar algemene reserve. Zie voor een nadere toelichting de paragraaf B: weerstandsvermogen en risicobeheersing.
3 Vrijval van een aantal bestemmingsreserves na besluitvorming op 2 juli 2020 door de raad over de
resultaatbestemming 2019.
Jaarstukken 2020
12
Deel A | Jaarverslag
Ontwikkeling Eigen vermogen
2019
Algemene reserve
2020
Mutatie
A
1.404
2.216
812
B C=A+B
16.909
14.318
-2.591
18.313
16.534
-1.779
D
47.697
48.407
Solvabiliteit (1)
E=C/D
38,4%
34,2%
-4,2%
Solvabiliteit (2)
F=A/D
2,9%
4,6%
1,6%
Bestemmingsreserve Som van Algemene reserve en bestemmingsreserve Balans totaal
Ontwikkeling solvabiliteit Grafisch kan de ontwikkeling van de solvabiliteit als volgt worden gepresenteerd.
Solvabiliteit (1) is het eigen vermogen inclusief de bestemmingsreserves gedeeld door het balanstotaal. Solvabiliteit (2) betreft het eigen vermogen exclusief de bestemmingsreserves gedeeld door het balanstotaal. De laatste geeft een beter inzicht in de solvabiliteit, omdat bestemmingsreserves zijn ingesteld door de raad met als doel bestedingen in de toekomst. De raad kan de inzet van bestemmingsreserves herzien. Tegelijk worden bestemmingsreserves ingezet voor afschrijvingen (bijv. gemeentehuis). Deze bestemmingsreserves zijn ‘beklemd’ en kunnen niet zonder meer vrijvallen. Daarom laat de Solvabiliteit (2) van 4,6% beter zien dat de ruimte voor het opvangen van tegenvallers gering is. Dit kengetal neemt toe, vanwege het positieve resultaat over 2020. Zie voor verdere toelichting paragraaf B: weerstandsvermogen en risicobeheersing. Resultaatbestemming Het exploitatieresultaat voor mutatie bestemmingsreserves is € 1.779.000 negatief. Na verwerking van de mutaties uit de reserves door eerdere besluiten van de gemeenteraad, resteert een resultaat van € 83.000 positief.
Jaarstukken 2020
13
Deel A | Jaarverslag
Bedragen x € 1.000 Resultaatbestemming Resultaat voor mutaties bestemmingsreserves Af: mutatie reserves uit eerder genomen besluiten (zie voor een toelichting hoofdstuk B.5.1) Resultaat 2020
2020 -1.779 1.862 83
Financiële gevolgen voor het boekjaar 2020 Te onttrekken aan bestemmingsreserve huishoudelijk afval
66
Per saldo toe te voegen aan de algemene reserve
149
Onderdekking afvalverwijdering en –verwerking Wij stellen voor om € 66.000 te onttrekken aan de bestemmingsreserve huishoudelijk afval. Op een budget van circa € 2 miljoen voor de verwerking van afval is in totaal sprake van hogere uitgaven van € 66.000 dan er aan baten wordt ontvangen. Het betreft een gesloten (dekking)systeem, waarbij de kosten worden gedekt uit de afvalstoffenheffing. Voor de verschillen tussen baten en lasten is een bestemmingsreserve huishoudelijk afval ingesteld. We stellen dan ook voor om de overschrijding te onttrekken aan deze bestemmingsreserve. Door de onttrekking wordt de kostendekkendheid voor 100% hersteld. Het betekent feitelijk dat het tarief voor de afvalstoffen(heffing) te laag is vastgesteld voor 2020. Bij de vaststelling van de tarieven voor 2022 zal na de reeds toegepaste verhoging in 2021 het tarief zodanig worden verhoogd dat er sprake is van 100% kostendekkendheid. Voor een nadere toelichting wordt verwezen naar programma 7 en paragraaf A: Lokale heffingen. Algemene reserve Wij stellen voor om het ‘resterende’ resultaat van € 149.000 toe te voegen aan de algemene reserve. Opheffen reserve rekeningsaldo en reserve weerstandsvermogen De algemene reserve heeft tot doel incidentele tegenvallers op te vangen. De algemene reserve dient daarmee als weerstandvermogen.
In de hiervoor genoemde nota is een norm vastgelegd: de ratio weerstandvermogen. Deze moet ten minste 1 zijn: voldoende. Daarmee wordt een goede maatstaf gecreëerd om toekomstige risico’s te beoordelen in relatie tot de beschikbare algemene reserve. Dat wordt nader uitgewerkt in paragraaf B: Weerstandsvermogen en risicobeheersing. In december 2020 is de Nota reserves en voorzieningen 2020 vastgesteld, waarbij de reserve rekening saldo en reserve weerstandsvermogen zijn samengevoegd met de algemene reserve. Bij de vaststelling van de jaarrekening neemt de raad daarover een definitief formeel besluit. Wij stellen voor om de reserve rekeningsaldo en reserve weerstandsvermogen op te heffen waardoor na samenvoeging van de saldi een ongedeelde algemene reserve ontstaat. Toelichting op het verloop van het eigen vermogen Verloop eigen vermogen na de voorgestelde bestemming4 van het resultaat In onderstaand overzicht wordt de algemene reserve getoond vóór resultaat bestemming, en ná bestemming van het resultaat en ná de vrijval van de hiervoor genoemde reserves. Het totaal van de algemene reserve op 31 december 2020, dus voor resultaatbestemming, is het saldo dat wordt getoond in de balans. Het rekening resultaat wordt dan nog apart getoond, omdat de bestemming van het resultaat is voorbehouden aan de gemeenteraad.
Tegelijk maken is zichtbaar de samenvoeging van reserve rekening saldo reserve weerstandsvermogen met de algemene reserve na besluitvorming door de raad.
4 Vooruitlopend op besluitvorming door de gemeenteraad.
Jaarstukken 2020
14
Deel A | Jaarverslag
Verloop Eigen vermogen
Bedragen x € 1.000 AR 1-1-2021 na bestemming resultaat
31-12-2020 voor bestemming
Resultaat bestemming
Samenvoegen Reserves
Algemene reserve Reserve weerstandsvermogen Reserve rekening saldo
1.026 607 500
149
1.107 -607 -500
Totaal Rekening resultaat
2.133 83
149
-
-
2.282
Totaal Algemene reserve
2.216
149
-
-
2.282
Totaal bestemmingsreserves
14.318
-66
-
Totaal Eigen vermogen
16.534
83
-
2.282 -
14.252 -
16.534
Door het positieve resultaat over 2020 stijgt het beschikbare weerstandsvermogen. Wij stellen voor een ondergrens vast te stellen in de algemene reserve die gelijk is aan de benodigde weerstandscapaciteit bij de begroting. Het meerdere functioneert dan primair als het opvangen van incidentele tegenvallers. Bij begroting 2022 wordt hier nader op ingegaan.
Jaarstukken 2020
15
Deel A | Jaarverslag
Deel A.1 | Programmaverantwoording
Programma 0 Portefeuillehouder
Bestuur en ondersteuning H. Jager en K. Smidt
Taakvelden 1. 2. 3.
Bestuur Burgerzaken Beheer overige gebouwen en gronden
In deze jaarstukken zijn de taakvelden 0.4 t/m 0.8 op grond van BBV-regelgeving verplaatst naar het hoofdstuk ‘Overige programma onderdelen’ (pag. 48). Wat hebben we bereikt? We hebben met inwoners, ondernemers, deskundigen, raads- en collegeleden om de tafel gezeten en zo met zijn allen beleid ontwikkeld welke is verwoord in samenlevingsagenda’s. Wat hebben we daarvoor gedaan? Doel Meer betrekken van de samenleving. In 2020 gaan we samen met de samenleving samenlevingsakkoorden opstellen.
Wat gaan we daarvoor doen Het opstellen van kaders waarbinnen de thema’s uitgewerkt kunnen worden.
Resultaat
De samenlevingsakkoorden zullen de basis vormen voor de strategische visie en de omgevingsvisie.
Resultaat 2020 De samenlevingsagenda’s, als resultante van de opbrengst van de campagne Westerveld Natuurlijk, zijn in juni 2020 vastgesteld.
Doel Betrekken van jongeren. Vaststellen of er voldoende draagvlak is voor het instellen van een jongerenraad. Resultaat 2020
Wat gaan we daarvoor doen Bij één van de samenlevingsakkoorden zal worden besproken hoe jongeren betrokken willen worden.
Resultaat
In 2019 is in Stad en Esch éénmalig een bijeenkomst belegd met jongeren. Het doel een jongerenraad in te stellen wordt niet gehaald. Jongeren zijn meer geïnteresseerd in specifieke onderwerpen. Het op thematische wijze betrekken van jongeren ligt meer voor de hand.
Jaarstukken 2020
19
Deel A.1 | Programmaverantwoording
Wat heeft het gekost? Begroting 2020 voor wijziging
Product
Begroting 2020 na wijziging
Bedragen x € 1.000 Realisatie Verschil 2020
0.1 Bestuur
Lasten Baten Saldo
1.828 279 1.549
1.509 1.509
1.605 1.605
-96 N - N -96 N
0.2 Burgerzaken
Lasten Baten Saldo
490 373 117
484 283 201
432 200 232
52 V -83 N -31 N
0.3 Beheer overige gebouwen en gronden
Lasten Baten Saldo
261 81 180
248 71 177
301 139 162
-53 N 68 V 15 V
1.846
1.887
1.999
-112 N
Saldo programma 0
Toelichting 0.1 Bestuur: een nadelig verschil van € 96.000 aan lasten te verklaren Er is meer uitgegeven aan accountantskosten € 21.500. Voor het op peil houden van de voorziening van voormalig personeel is een extra dotatie nodig van € 113.000. Op de loonkosten voor de gemeenteraad wordt € 38.000 minder uitgegeven. 0.2 Burgerzaken: een voordelig verschil van € 52.000 aan lasten te verklaren Wij dragen een vaste bijdrage af aan het Rijk voor leges voor rijbewijzen, reisdocumenten, naturalisaties e.d. Door Covid-19 zijn de inkomsten lager (zie hierna) en daardoor is de afdracht aan het Rijk ook lager. 0.2 Burgerzaken: een nadelig verschil van € 83.000 aan baten te verklaren De geinde leges burgerzaken zijn vanwege Covid-19 lager. Er zijn minder rijbewijzen (€ 10.000) en minder reisdocumenten uitgegeven (€ 56.700), minder uittreksels GBA verstrekt (€ 2.000) en er zijn minder verbintenissen gesloten (€ 14.100). Beheer overige gebouwen en gronden: een nadelig verschil van € 53.000 aan lasten te verklaren Voor vervanging wegens ziekte en de verkoop van snippergroen is ingehuurd € 69.800. Daar staan een aantal besparingen tegenover op de voormalige werf Havelte. 0.3
Beheer overige gebouwen en gronden: een voordelig verschil van € 68.000 aan baten te verklaren Er zijn meer gronden uitgegeven, waaronder de overdacht van kleine percelen grond aan particulieren. Dat geeft extra inkomsten van € 72.500. Waaronder een grondoverdracht nabij Brink 4 voor € 40.500. Daar staat een lagere huuropbrengst van € 4.000 tegenover. 0.3
Jaarstukken 2020
20
Deel A.1 | Programmaverantwoording
Programma 1 Portefeuillehouder
Veiligheid H. Jager
Taakvelden 1. 2.
Crisisbeheersing en Brandweer Openbare orde en Veiligheid
Wat hebben we bereikt? Op het gebied van ondermijning is er een nauwe samenwerking met het RIEC, om uitvoering te geven aan de adviezen die in het integraal ondermijningsbeeld naar voren zijn gekomen. Zowel op lokaal niveau als op regionaal niveau met de vier andere gemeenten in Zuidwest- Drenthe. Deze lopen door in 2021. In de aanpak tegen woonoverlast is in de APV een artikel toegevoegd. Deze maakt het mogelijk een gedragsaanwijzing op te leggen door de burgemeester. In kader van de Wet verplichte ggz, hier wordt uitvoering aangegeven conform de wet- en regelgeving. Daarnaast is er in 2020 een start gemaakt met het jeugdketenbeleid, welke nu in de afrondende fase zit. Naam indicator
Eenheid
Verwijzingen Halt Winkeldiefstallen Geweldsmisdrijven Diefstallen uit woningen Vernielingen en beschadigingen (in openbare ruimte)
Aantal per 10.000 jongeren Aantal per 1.000 inwoners Aantal per 1.000 inwoners Aantal per 1.000 inwoners Aantal per 1.000 inwoners
Jaar van Gemeente Provincie meting Westerveld Drenthe 2019 89,00 100,00 2019 1,40 2019 3,10 4,20 2019 2,60 2,00 2019 2,60 5,40
Wat hebben we daarvoor gedaan? Doel Het zorgen voor maatwerk aan cliënten door te voldoen aan de nieuwe wet verplichte GGZ.
Wat gaan we daarvoor doen Uitvoering geven aan de wet verplichte GGZ. Input leveren voor het opstellen van een plan van aanpak voor de nieuwe wet verplichte GGZ (WVGGZ).
Resultaat
Resultaat 2020 In 2020 is er uitvoering gegeven aan de Wet verplichte ggz conform de wet- en regelgeving. Er is input geleverd aan het Sociaal domein voor het plan van aanpak ‘Personen verward gedrag’ (PVG).
Jaarstukken 2020
21
Deel A.1 | Programmaverantwoording
Doel Het terugdringen van ondermijnende criminaliteit binnen de gemeente Westerveld.
Wat gaan we daarvoor doen Het leveren van een bijdrage aan het project vitale vakantieparken. Samenwerken met handhaving, het RIEC (Regionaal Informatieen Expertise Centrum), het sociaal team en andere ketenpartners om de criminaliteit, zowel sociaal als fysiek, inzichtelijk te maken en terug te dringen.
Resultaat
Resultaat 2020 Er is een integraal ondermijningsbeeld opgeleverd. Aan de hand van die adviezen is er eind 2020 met samenwerkende partijen gestart met het opvolgen van deze adviezen. Dit loopt door in 2021. Een voorbeeld hiervan is het implementeren van het Bibob- beleid (Wet Bevordering Integriteitsbeoordelingen door het Openbaar Bestuur). En er loopt een onderzoek in Zuidwest Drents verband, waarvoor op een integrale wijze informatie is opgehaald binnen de gemeente Westerveld. De uitkomsten van dit onderzoek worden begin 2021 verwacht.
Doel Regionaal eenduidig integraal veiligheidsbeleid formuleren en realiseren.
Wat gaan we daarvoor doen Opleveren van een integraal veiligheidsplan, inclusief uitvoeringsplan.
Resultaat
Resultaat 2020 Door de COVID-19-crisis heeft de oplevering van het integraal veiligheidsplan vertraging opgelopen. Dit heeft erin geresulteerd dat nut en noodzaak voor het verder opstellen van het Integraal veiligheidsplan voor de periode 2019-2022 is weg gevallen. In 2022 wordt hier verdere opvolging aan gegeven. Er volgt nog een informerende memo over dit onderwerp.
Wat heeft het gekost? Begroting 2020 voor wijziging
Product
Begroting 2020 na wijziging
Bedragen x € 1.000 Realisatie Verschil 2020
1.1 Crisisbeheersing en brandweer
Lasten Baten Saldo
1.266 38 1.228
1.215 4 1.211
1.223 5 1.218
-8 N -1 V -7 N
1.2 Openbare orde en veiligheid
Lasten Baten Saldo
256 7 249
267 11 256
267 3 264
- N 8 N -8 N
1.477
1.467
1.482
-15 N
Saldo programma 1
Jaarstukken 2020
22
Deel A.1 | Programmaverantwoording
Programma 2 Portefeuillehouder
Verkeer en vervoer H. Doeven
Taakvelden 1. Verkeer en vervoer 2. Parkeren 3. Recreatieve Havens 4. Economische Havens en waterwegen 5. Openbaar vervoer De taakvelden 2 t/m 5 zijn bij de gemeente Westerveld niet van toepassing. Wat hebben we bereikt? Het nieuwe Gemeentelijk Verkeers- en Vervoersplan (GVVP) is vastgesteld. Een van de thema’s in de verdere uitwerking van het GVVP is het fietsverkeer. Bij de (her)inrichting en het beheer van openbare ruimte en weginrichting zijn inwoners en andere stakeholders betrokken. De BrinQ-visie is hierin leidend. Wat hebben we daarvoor gedaan? Doel Samen met de inwoners en andere stakeholders een aantrekkelijke en veilige openbare ruimte realiseren. We hebben de hiernaast genoemde plannen opgestart en/of gerealiseerd.
Wat gaan we daarvoor doen Herinrichting openbare ruimte: - Ruimtelijk Actieplan Havelte - Heuvelenweg Dwingeloo - Brinkenplan Diever - Herinrichting locatie Dingspilhuus Diever - Herinrichting dorpskern Lhee
Resultaat
Uitvoering geven aan het BrinQ-plan5 (wegen, groen, water en kunstwerken) Resultaat 2020 Het Ruimtelijk Actieplan Havelte loopt. De Beukenlaan, Hofweg, Molenkampweg en Korte Molenstraat zijn heringericht. De volgende fase is Havelter Schapendrift. De voorbereiding hiervoor is opgestart. De Heuvelenweg in Dwingeloo is afgerond. Het Brinkenplan Diever is afgerond. Voor de herinrichting van de locatie Dingspilhuus Diever is het voorlopig ontwerp gereed. Dit wordt in 2021 uitgevoerd. De herinrichting van de dorpskern van Lhee is afgerond. Het beheer van de openbare ruimte wordt uitgevoerd volgens het BrinQ-plan. De belevingsschouw is door de stakeholders uitgevoerd en deze dient als monitoring. Komende jaren zal deze werkwijze worden gecontinueerd.
5 Hiervoor wordt verwezen naar de Knoppenvoorstel van 2 mei 2019.
Jaarstukken 2020
23
Deel A.1 | Programmaverantwoording
Doel Verbeteren bereikbaarheid, verkeersveiligheid en verkeersdoorstroming. Het aantal klachten / meldingen ten aanzien van verkeersaangelegenheden en het aantal verkeersslachtoffers is afgenomen. Resultaat 2020
Wat gaan we daarvoor doen Vaststellen GVVP waarin opgenomen het uitvoeringsprogramma. Uitvoering geven aan het GVVP.
Resultaat
Wat gaan we daarvoor doen Het opstellen van een uitvoeringsplan ‘fiets’.
Resultaat
Het GVVP 2021-2030 is vastgesteld.
Doel Het aantrekkelijk houden van de gemeente Westerveld voor fietsverkeer. Resultaat 2020
In het GVVP 2021-2030 is een visie met betrekking tot fietsverkeer opgenomen. In het bijbehorende uitvoeringsplan is opgenomen dat de visie wordt uitgewerkt in een breed en integraal fietsplan Westerveld. Op basis van inventarisatie/analyse zijn al enkele concrete actiepunten ten aanzien van de fiets (infrastructuur) opgenomen in het uitvoeringsplan.
Doel Duurzame vervanging van openbare verlichting (CO2-reductie en energiebesparing).
Wat gaan we daarvoor doen Het vervangen van armaturen in het gebied van Havelte, Uffelte en Wapserveen.
Resultaat
Resultaat 2020 Alle werkzaamheden zijn in 2020 afgerond.
Wat heeft het gekost? Begroting 2020 voor wijziging
Product
2.1 Verkeer en vervoer
Lasten Baten Saldo
Saldo programma 2
Begroting 2020 na wijziging
Bedragen x € 1.000 Realisatie Verschil 2020
5.559 2.324 3.235
3.096 314 2.782
3.306 184 3.122
-210 N -130 N -340 N
3.235
2.782
3.122
-340 N
Toelichting 2.1 Verkeer en vervoer: een nadelig verschil van € 210.000 aan lasten te verklaren Er zijn veel meer storingen geweest aan de openbare verlichting wat € 23.000 meer kosten geeft. Het betreft oude armaturen die inmiddels zijn vervangen door ledverlichting. De kosten van elektra openbare verlichting zijn € 26.000 hoger door een nabetaling over 2019. Het meerjaren onderhoudsplan kunstwerken dat in de Voorjaarsrapportage 2018 is opgenomen heeft in de beginjaren vertraging opgelopen en de uitvoering is pas gestart in 2019. De looptijd is daardoor van 2019 t/m 2028. Doordat 2028 een relatief duur jaar is, is jaarlijks gelijkblijvende dotatie te laag, waardoor per ultimo 2020 aan aanvullinde dotatie van € 275.000 noodzakelijk wordt om te komen tot een toereikende voorziening kunstwerken in 2028 (d.w.z. de voorziening is in 2028 niet negatief). De ontvangen subsidie Verkeersveiligheid van € 130.000 is in mindering gebracht op de lasten.
Jaarstukken 2020
24
Deel A.1 | Programmaverantwoording
2.1 Verkeer en vervoer: een nadelig verschil van € 130.000 aan baten te verklaren Dit betreft subsidies die zijn verantwoord onder de lasten. Investeringen In de investeringstabellen wordt inzicht gegeven in het (bruto) krediet (K) en de bijdrage van derden (B). Het restant krediet zal worden overgeheveld naar 2021, wanneer de investering nog niet gereed gemeld is. De mutatie krediet betreft de over- of onderschrijding van gereed gemelde investeringen.
Investeringen programma 2
Oorspr. Oorspr. K jaar krediet B
a. Vervanging en reconstructie K wegen b. Vervanging reconstructie wegen K
f. Fietspad De Vennen - De Mussels
g. Fietspaden h. AC Idehof i. Vervanging M.A. Naamen van Eemneslaan j. Ruimtelijk Actie Plan Havelte k. Reconstructie Heuvelenweg l. Herontwikkeling locatie Dingspilhuus m. Herinrichting omgeving Stad en Esch n. Armaturen IJselmijgebied o. Uitvoering beleid- en beheersplan Brinken p. Evenementen terrein Uffelte q. Licht en duisternisplan (2020)
Besteed in Gereed 2020 2020
Mutatie krediet
Restant krediet 31-12-2020
2018
627.585
327.585
326.643
Ja
942
-
2019
200.000
143.589
142.364
Ja
1.225
-
2020
1.027.000
1.027.000
861.314
Nee
-
165.686
2017 2020
1.750.000 1.750.000
-25.317 -25.317
353.632 100.000 253.632
Nee Nee
-
-378.949 -100.000 -278.949
K B N
2017 2017
329.763 83.279 246.484
46.145 28.129 18.016
18.016
Ja Ja
28.129 28.129 -
-
K
2017
775.000
-14.233
1.642
Nee
-
-15.875
B N
2017
425.000 350.000
425.000 -439.233
489.232 -487.590
Nee
-
-64.232 48.357
K K
2020 2020
205.000 35.000
205.000 35.000
-
Nee Nee
-
205.000 35.000
K
2018
460.000
85.894
-
Nee
-
85.894
K K
2017 2019
2.200.000 270.000
641.176 202.943
-253.405 207.277
Nee Ja
-4.334
894.581 -
K
2019
820.000
671.123
339.024
Nee
-
332.099
K
2019
480.000
78.340
103.625
Ja
-25.285
-
K
2020
64.380
64.380
64.439
Ja
-59
-
K
2020
15.000
15.000
13.732
Ja
1.268
-
K K
2020 2020
80.000 106.005
80.000 106.005
1.182 135.410
Nee Ja
-29.405
78.818 -
8.936.454
3.236.501
1.725.663
-55.649
1.566.486
c. Vervanging en reconstructie K wegen d. Reconstructie dorpskern Diever K B N e. Kwaliteitsimpuls fietspaden
Krediet 1-1-2020
18.016
K = Bruto Investeringskrediet, B = Bijdragen van derden, N = Investerings krediet zoals de raad dat vaststelt
d. Reconstructie dorpskern Diever (2017) In 2019 is het krediet volledig besteed met een overschrijding van het krediet. Voor dit project is in 2020 aan BDU subsidie € 100.000 ontvangen van provincie Drenthe. Dit bedrag is ingezet voor nog uit te voeren werkzaamheden. Daarnaast zijn de uitgaven hoger uitgevallen doordat: in overleg met de provincie de bushalte bij de Raadhuislaan /Hoofdstraat is verplaatst naar de Ten Darperweg (€ 80.000); er een onvoorziene bodemsanering is uitgevoerd in het centrum van Diever (€ 30.000); het participatietraject langer heeft geduurd dan was voorzien en hierdoor de inhuur van het adviesbureau langer heeft geduurd (€ 74.500)
Jaarstukken 2020
25
Deel A.1 | Programmaverantwoording
vanuit het project de stichting Village of Shakespeare is ondersteund bij het opstellen van het Kunstenplan Diever (€ 30.000). Voor dit project wordt in 2021 een BDU subsidie ontvangen van € 117.500 van de provincie Drenthe. k. Reconstructie Heuvelenweg De overschrijding is te wijten aan de Covid-19 pandemie. Er is vanwege Covid-19 extra krediet van € 9.713 gevraagd, wat niet voldoende was. De werkzaamheden zijn door toepassen van de RIVMrichtlijnen uitgelopen. Hierdoor is de externe toezichthouder langer ingehuurd en was het al te laat om de ingekochte beplanting te planten. Deze beplanting is nu in het najaar geplant. In de tussentijd heeft de beplanting in opslag gestaan en moest deze worden verzorgd. l. Herontwikkeling locatie Dingspilhuus De planvorming voor de herinrichting locatie Dingspilhuus is gereed en de bestemmingsplanprocedure is opgestart. In de loop van 2021 wordt gestart met de uitvoering en afronding zal plaatsvinden in 2021. De financiële middelen zijn toereikend en aan het krediet wordt nog toegevoegd de opbrengsten verkoop bouwkavels Actium (90.000). m. Herinrichting Locatie Stad en Esch Dit onderdeel van het project "Diever op Dreef" locatie Stad en Esch is afgerond en kan worden afgesloten. De werkzaamheden in de omgeving van Stad en Esch zijn uitgevoerd en het project kan worden afgesloten.
De kosten van deze werkzaamheden zijn iets hoger (3,5%) uitgevallen dan was begroot. In het kader van de toegankelijkheid is er meer onderhoud uitgevoerd aan voetpaden in de omgeving van Stad en Esch. q. Licht- en duisternisplan (2020) Dit betreft een project voor de duur van 10 jaar waarvoor jaarlijks € 179.500 door de raad beschikbaar is gesteld. Door wijzigingen in het BBV is bij de jaarrekening 2019 is vastgelegd dat voor 2020 anders met het beschikbare budget zal worden omgegaan. De totale gedane investeringen t/m 2019 zijn gesaldeerd met het totale budget van € 1.795.000. Voor 2020 resteert dan een beschikbaar budget van € 106.005. Daarmee zou het project voor de gehele looptijd binnen het beschikbare krediet blijven6. Dat laatste is niet gehaald door: • De afgelopen jaren zijn de materiaalkosten behoorlijk gestegen omdat de vraag naar LED verlichting landelijk erg hoog was. • Daarnaast zijn binnen het project meer technisch versleten masten vervangen dan dat op voorhand is ingecalculeerd.
6 Zie ook de toelichting bij ‘af te sluiten kredieten’, raadsvoorstel 22 december 2020.
Jaarstukken 2020
26
Deel A.1 | Programmaverantwoording
Programma 3 Portefeuillehouder
Economie J.Y.A. de Haas en H. Jager
Taakvelden 1. 2. 3. 4.
Economische ontwikkeling Fysieke bedrijfsinfrastructuur Bedrijfsloket en regelingen Economische promotie
Wat hebben we bereikt? Om de zichtbaarheid te vergroten van de gemeente Westerveld binnen de Regio Zwolle zijn we aan de slag gegaan met het binnen halen van de Regio Deal. We hebben voor de actielijnen 1 (Economische structuurversterking door duurzaam groeien en circulair ondernemen van het MKB) en 3 (Evenwichtige groei van stad en platteland) een subsidie aangevraagd en deze toegekend gekregen. Met het aansluiten bij actielijn 4 (Human Capital Agenda van de Regio Zwolle en de Regio Deal) gaan we mensen met een afstand tot de arbeidsmarkt of schoolverlaters zo veel mogelijk helpen bij het vinden van een baan bij het reguliere bedrijfsleven. Het Leader traject Zuidwest Drenthe is voor de gemeente in 2020 afgerond waarmee we een kwaliteitsverbetering van dertien projecten van recreatieve organisaties in de gemeente Westerveld hebben ondersteund. In het kader van Nationale Parken ‘nieuwe stijl’ is er een subsidie toegekend aan partners voor het versterken van de relatie van de Nationale Parken en het tussen- en omliggende gebied. Omdat dit het hele grondgebied van de gemeente Westerveld betreft, zijn wij nauw betrokken. De versterking richt zich op het aantrekkelijk maken voor wonen en recreëren met voldoende agrarisch perspectief en belevenis voor bezoekers. Om het buitengebied leefbaar te houden moet er evenwicht zijn tussen landbouw en natuur.
In 2020 hebben er voorbereidingen plaats gevonden ten behoeve van de pilot onder het uitvoeringsprogramma Toekomstvisie gewasbescherming 2030 in samenwerking met andere overheden, welke in 2021 van start zal gaan. Naam indicator
Eenheid
Functiemenging
Verhouding tussen banen en woningen in % Aantal per 1.000 inwoners in de leeftijd van 15 t/m 64 jaar
Vestigingen (van bedrijven)
Jaar van Gemeente Provincie meting Westerveld Drenthe 2019 52,00 49,90 2019
191,40
140,30
Wat hebben we daarvoor gedaan? Doel Het versterken van de toeristische/ recreatieve infrastructuur. Start uitvoering in 2e helft van 2020.
Wat gaan we daarvoor doen Het aanleggen van de tweede fase van het Wandelknooppuntnetwerk Dwingeloo en omgeving.
Resultaat
Resultaat 2020 Door COVID-19 is de voorbereiding later van start gegaan. De gesprekken met grondeigenaren zijn daardoor uitgesteld. Er zijn 3 dorpsommetjes gerealiseerd. De rest van de aanleg van het netwerk volgt in 2021.
Jaarstukken 2020
27
Deel A.1 | Programmaverantwoording
Doel Een door de samenleving gedragen economische ontwikkeling. Er is een samenlevingsakkoord.
Wat gaan we daarvoor doen Dialoogsessies opzetten met inwoners, maatschappelijke organisaties en ondernemers.
Resultaat
Resultaat 2020 Het college heeft in juni 2020 de samenlevingsagenda’s vastgesteld. In de agenda’s komen de geplande beleidsontwikkelingen, projecten en wat aan ideeën en ambities is opgehaald in de campagne Westerveld Natuurlijk, samen.
Doel Stimuleren van lokale economie en werkgelegenheid.
Wat gaan we daarvoor doen Aansluiten bij de uitvoering van de Human Capital Agenda van de Regio Zwolle Het instellen van een innovatiefonds.
Resultaat
Resultaat 2020 Instellen van het innovatiefonds is geen onderdeel meer van het huidige coalitieprogramma. Daarvoor zijn alternatieven onderzocht via de Regio Deal Regio Zwolle. Vanuit de Human Capital Agenda is het beschikbare ontwikkelfonds onder de aandacht gebracht bij ondernemers in onze gemeente.
Doel Kwaliteitsverbetering van de vakantieparken. Met de ambitie uiterlijk in 2024 minimaal 5 van de 11 rode vakantieparken saneren of transformeren en 3 groene parken laten excelleren. Resultaat 2020
Wat gaan we daarvoor doen Ondersteuning bieden aan ondernemers in de uitvoering van de kwaliteitsverbetering.
Resultaat
Uitvoering geven aan het gemeentelijk plan dat aansluit op de Drentse aanpak vitale vakantieparken
In 2020 is gewerkt aan de transformatie van Nieuwland te Wapse in samenwerking met de VVE Nieuwlande. Voor het Recreatie Excellentie Programma7 (REX-programma) hebben zich twee vakantieparken formeel aangemeld. Voor het vitaliseren, een programma onderdeel wat in de COVID-19 periode van start is gegaan, hebben we een aantal gesprekken gevoerd met diverse vakantieparken. In september zijn we begonnen met de pilot handhaving zoals is gepresenteerd tijdens de raadsbijeenkomst van 23 juni. De uitvoering is opgepakt.
7 Zie ook: www.vitalevakantieparkendrenthe.nl
Jaarstukken 2020
28
Deel A.1 | Programmaverantwoording
Wat heeft het gekost? Begroting 2020 voor wijziging
Product
Bedragen x € 1.000 Realisatie Verschil 2020
Begroting 2020 na wijziging
3.1 Economische ontwikkeling
Lasten Baten Saldo
338 338
38 38
253 207 46
-215 N 207 V -8 N
3.2 Fysieke bedrijfsinfrastructuur
Lasten Baten Saldo
-
-
-
- N - N - N
3.3 Bedrijvenloket en bedrijfsregelingen
Lasten Baten Saldo
48 21 27
48 14 34
41 15 26
7 V 1 V 8 V
3.4 Economische promotie
Lasten Baten Saldo
1.054 1.865 -811
1.175 1.582 -407
1.130 1.874 -744
45 V 292 V 337 V
-446
-335
-672
337 V
Saldo programma 3
3.1 Economische ontwikkeling: een nadelig verschil van € 215.000 aan lasten te verklaren Het nog te ontvangen bedrag van € 206.750 van de provincie Drenthe uit de bedrijverregeling wordt gedoteerd aan de bestemmingsreserve Regio Deal Zwolle. Daarnaast zijn de kosten voor de inzet van de gebiedsregisseur en thema coördinatie samen € 8.000 hoger. 3.1 Economische ontwikkeling: een voordelig verschil van € 207.000 aan baten te verklaren Er is hier een nog te ontvangen bedrag opgenomen uit de bedrijverregeling. Er wordt een bedrag van € 206.750 terug ontvangen van de provincie Drenthe. 3.4 Economische promotie: een voordelig verschil van € 45.000 aan lasten te verklaren De in het bestuursakkoord afgesproken inzet van handhaving op vakantieparken is door het Covid-19 vertraagd en anders ingevuld waardoor de kosten € 42.500 lager zijn. Op overige kosten Vitale vakantieparken wordt € 17.000 minder uitgegeven. Op toerisme en recreatie is sprake van een nadelig verschil van € 8.000, door meer verstrekte subsidies Holtingerpoort. Voor deze laatste is een bijdrage ontvangen (zie hierna). Aan kolonie van Weldadigheid is € 20.000 verstrekt voor activiteiten. 3.4 Economische promotie: een voordelig verschil van € 292.000 aan baten te verklaren Door de Covid-19 pandemie zijn de inkomsten voor toeristenbelasting naar beneden bijgesteld in de Voorjaarsrapportage 2020.