Gewaarmerkte versie Jaarstukken 2025 (geanonimiseerd)
Tekst van het document
34
Wat heeft het gekost? Realisatie 2024
Begroting 2025
Lasten
378
341
49
50
1
Baten
441
189
189
205
16
Totaal 5.1 Sportbeleid en activering
63
-152
140
155
15
932
1.061
984
1.014
30
Bedragen x €1.000Exploitatie
Begroting 2025 na wijziging
Realisatie 2025
Verschil JR 2025
5.1 Sportbeleid en activering
5.2 Sportaccommodaties Lasten Baten
138
150
130
93
-37
Totaal 5.2 Sportaccommodaties
-793
-910
-854
-921
-67
284
288
350
352
2
5.3 Cultuurpresentatie, cultuurproductie en cultuurparticipatie Lasten Baten
50
0
0
0
0
-234
-288
-350
-352
-2
Lasten
95
98
98
100
2
Totaal 5.4 Musea
-95
-98
-98
-100
-2
Lasten
137
189
189
186
-3
Baten
26
0
23
24
1
-111
-189
-166
-162
4
Lasten
668
489
738
759
20
Baten
125
19
129
128
-1
Totaal 5.6 Media
-543
-470
-609
-630
-21
2.851
2.432
2.582
2.640
59
Totaal 5.3 Cultuurpresentatie, cultuurproductie en cultuurparticipatie 5.4 Musea
5.5 Cultureel erfgoed
Totaal 5.5 Cultureel erfgoed 5.6 Media
5.7 Openbaar groen en (openlucht) recreatie Lasten Baten
68
19
59
72
13
Totaal 5.7 Openbaar groen en (openlucht) recreatie
-2.783
-2.413
-2.523
-2.569
-46
Totaal programma 5
-4.496
-4.521
-4.460
-4.579
-118
35
Toelichting per taakveld op afwijkingen groter dan € 50.000 Taakveld 5.1 Sportbeleid en activering Er zijn geen afwijking groter dan € 50.000 geconstateerd op dit taakveld. Taakveld 5.2 Sportaccommodaties Er zijn geen afwijkingen groter dan € 50.000 geconstateerd op dit taakveld. Taakveld 5.3 Cultuurpresentatie, cultuurproductie en cultuurparticipatie Er zijn geen afwijkingen groter dan € 50.000 geconstateerd op dit taakveld. Taakveld 5.4 Musea Er zijn geen afwijkingen groter dan € 50.000 geconstateerd op dit taakveld. Taakveld 5.5 Cultureel erfgoed Er zijn geen afwijkingen groter dan € 50.000 geconstateerd op dit taakveld. Taakveld 5.6 Media Er zijn geen afwijkingen groter dan € 50.000 geconstateerd op dit taakveld. Taakveld 5.7 Openbaar groen en (openlucht) recreatie Lasten De kosten die worden gemaakt omtrent de gemeentewerf worden intern doorbelast naar verschillende taakvelden, waaronder taakveld 5.7. Deze doorbelasting is hoger uitgevallen dan op voorhand verwacht (€ 27.000). Daarnaast zit er een onterecht voordeel in de begroting voor wat betreft doorbelaste voorzieningen, deze wordt nu op twee verschillende kostenplaatsen begroot. Deze fout wordt vanaf 2026 structureel gecorrigeerd maar zit nog in de begroting van 2025 waardoor dit voordeel ontstaat, dat niet gerealiseerd wordt (€ 14.000).
36
Programma 6 Sociaal domein Omschrijving programma Het programma ‘sociaal domein’ omhelst het veld dat uitvoering geeft aan de Participatiewet, Jeugdwet en Wmo. Hieronder vallen onder andere inwonersparticipatie, inkomensregelingen, en werkvoorzieningsschappen zoals Reestmond. Ook vallen re-integratie trajecten en maatschappelijke participatietrajecten onder dit programma, net als de huishoudelijke hulp en dagbesteding vanuit de Wet maatschappelijke ondersteuning. De opvang van Oekraïners en armoedebestrijding zijn ook grote thema’s binnen dit domein, net als jeugdhulp, jeugdbescherming en jeugdreclassering Ontwikkelingen en context Het Sociaal domein blijft in ontwikkeling. Dit komt o.a. door de financiële impact, het borgen van de kwaliteit, toenemende vraag en de kwetsbaarheid van de inwoners die hier gebruik van maken. Dit heeft gevolgen voor de organisatie van de uitvoering van de wetten. We hebben een zienswijze ingediend op de ontwerpregeling gemeenschappelijke regeling Jeugdhulpregio Drenthe en op de regiovisie gespecialiseerde Jeugdhulp. Daarnaast is toestemming gegeven om de huidige gemeenschappelijke regeling van de GGD om te vormen naar een regeling waarin drie onderdelen zijn opgenomen: • Het domein Zorg & Veiligheid met onder meer Veilig Thuis; • Het Zorg- en Veiligheidshuis Drenthe; • Publieke gezondheid.
In het kader van de Participatiewet zijn het Breed offensief en de Participatiewet in Balans verder ingevoerd. Voor een rechtmatige uitvoering van de re-integratie taken is een aanbestedingstraject doorlopen om de verschillende doelgroepen in een op werkgericht traject te kunnen plaatsen, zorg te kunnen aanbieden of te participeren in de samenleving. Hierbij is de focus meer op de menselijke maat. Voor de Wet maatschappelijke ondersteuning is ervaring opgedaan met Domein Overstijgend Werken via een Dorpsverbinder die in Vledder werkzaam is. De dorpsverbinder sluit aan bij wat de inwoner nodig heeft aan preventie of voorziening ongeacht welke instantie dit zou kunnen aanbieden of financieren. Zoveel mogelijk binnen de kaders van de Spreidingswet en de Drentse puzzel vangen wij diverse doelgroepen vluchtelingen op. De gemeenten in Drenthe werken hier intensief in samen. Algemene doelstelling programma Wat wilden we bereiken? 6.1 Onder het motto ‘iedereen doet mee’ werken we aan een inclusieve samenleving. Regie over eigen leven is daarbij het uitgangspunt
37
Wat hebben we daarvoor gedaan? Actie 6.1.6 Taalschool Omschrijving In 2025 hebben we samen met vier gemeenten en samenwerkingsverbanden in het onderwijs een taalschool voor kinderen (2 tot 18 jaar) opgericht in Meppel. Wanneer kinderen in Nederland aankomen, is het van belang dat ze zo snel mogelijk onderwijs kunnen volgen. Onderwijs is een recht en kinderen moeten de kans krijgen zich voor te bereiden op de Nederlandse maatschappij. Status % voortgang 100% Toelichting Voortgang 1e Bestuursrapportage (groen, 100%): De taalschool in Meppel is geopend. Kinderen uit de Gemeente Westerveld bezoeken deze school. Voortgang 2e Bestuursrapportage (groen, 100%): De taalschool in Meppel is geopend. Kinderen uit de Gemeente Westerveld bezoeken deze school. Voortgang Jaarstukken 2025 (groen, 100%): De taalschool in Meppel is geopend. Kinderen uit de Gemeente Westerveld bezoeken deze school. Actie 6.1.7 Visie maatschappelijk vastgoed Omschrijving We ontwikkelen een visie op maatschappelijk vastgoed die aan de raad wordt aangeboden. In de visie worden een integrale afweging en beleidskeuzes voor de lange termijn gemaakt voor maatschappelijke accommodaties, waardoor een toekomstbestendig voorzieningen- en accommodatieniveau geborgd is. Hierbij zijn vraag en aanbod op elkaar afgestemd.
Tevens wordt beoogd inzicht en duidelijkheid te geven over het realiseren, beheren, exploiteren en faciliteren van accommodaties (en daarmee verenigingen-stichtingen) en daaraan gerelateerde gronden in de gemeente. Het beleid moet het toetsingskader gaan vormen voor alle beleids- en planvorming waarin voorzieningen, accommodaties en gronden op welke wijze dan ook betrokken zijn. Deze visie sluit aan op bestaande visies en beleidsdocumenten. Status % voortgang 75%
38
Toelichting Voortgang 1e Bestuursrapportage (oranje, 25%): De visievorming voor het inhoudelijke deel is opgestart in samenwerking met ketenpartners. Voortgang 2e Bestuursrapportage (oranje, 75%): In het tweede halfjaar toetsen we de conceptkaders van de vastgoedvisie bij stakeholders. Tegelijk laten we de mogelijke effecten doorrekenen om inzicht te krijgen in haalbaarheid en impact. Resultaten worden meegenomen in de verdere uitwerking richting eindrapportage. Voortgang Jaarstukken 2025: Eind 2025 heeft het college zich gericht op het inzichtelijk maken van de financiële effecten van de nieuwe strategische beleidskaders. In participatiebijeenkomsten worden gebouwenbeheerders en eigenaren geconsulteerd. De gemeenteraad is eind december 2025 geïnformeerd over de stand van zaken middels een raadsbrief. Ind 6.000 Banen Omschrijving Onder een baan wordt een vervulde positie verstaan. Dit betreffen zowel fulltimers, parttimers als uitzendkrachten. De indicator betreft het aantal banen per 1.000 inwoners in de leeftijd van 15 tot en met 64 jaar. De data over het jaar 2025 zijn op het moment van genereren van deze gegevens nog niet bekend.
Bron: CBS Bevolkingsstatistiek / LISA - bewerking ABF Research Gebied 2021 2022 2023 2024 Drenthe 608,90 773,30 783,40 794,60 Westerveld 654,20 852,50 888,40 889,00 Ind 6.001 Jongeren met een delict voor de rechter Omschrijving Het percentage jongeren (12 t/m 21 jaar) dat met een delict voor de rechter is verschenen. Tot en met 2015 zijn de cijfers van deze indicator afkomstig van het Verwey-Jonker Instituut Kinderen in Tel. De cijfers vanaf 2016 zijn afkomstig van het CBS. De data over het jaar 2024 en 2025 zijn op het moment van genereren van deze gegevens nog niet bekend. Bron: CBS - Jeugdmonitor Gebied 2020 2021 2022 2023 Drenthe 1,00% 1,00% 0,88% 1,00% Westerveld 1,00% 1,00% 1,00% 1,00%
39
Ind 6.002 Kinderen in uitkeringsgezin Omschrijving Percentage kinderen tot 18 jaar die in een gezin leven dat van een bijstandsuitkering moet rondkomen. Bijstandshuishouden is een huishouden waarvan minimaal één lid een bijstandsuitkering ontvangt. Onder bijstand wordt hier uitkeringen aan huishoudens op grond van de Wet werk en bijstand (WWB, tot 2015) en de Participatiewet (vanaf 2015) en het Besluit bijstandsverlening zelfstandigen 2004 (Bbz) verstaan. Tot en met 2015 zijn de cijfers van deze indicator afkomstig van het Verwey-Jonker Instituut - Kinderen in Tel. De cijfers vanaf 2016 zijn afkomstig van het CBS. De data over het jaar 2025 zijn op het moment van genereren van deze gegevens nog niet bekend. Bron: CBS - Jeugdmonitor Gebied 2021 2022 2023 2024 Drenthe 6,00% 5,02% 5,00% 5,00% Westerveld 3,00% 3,00% 4,00% 4,00% Ind 6.003 Netto arbeidsparticipatie Omschrijving Het aandeel van de werkzame beroepsbevolking in de bevolking (beroeps- en nietberoepsbevolking). Deze definitie heeft betrekking op personen die in Nederland wonen (exclusief de institutionele bevolking). Bron: CBS - Arbeidsdeelname (gemeente) Gebied 2022 Drenthe 70,60 Westerveld 68,80
2023 71,10 69,10
2024 70,90 68,90
2025 70,80 69,00
Ind 6.004 Werkloze jongeren Omschrijving Personen van 16 t/m 22 jaar die als werkzoekende staan ingeschreven bij het UWV WERKbedrijf en tegelijkertijd geen baan hebben als werknemer volgens de Polisadministratie. Tot en met 2015 zijn de cijfers van deze indicator afkomstig van het VerweyJonker De data over het jaar 2025 zijn op het moment van genereren van deze gegevens nog niet bekend. Bron: CBS - Jeugdmonitor Gebied 2021 2022 2023 2024 Drenthe 2,00% 1,83% 2,00% 2,00% Westerveld 2,00% 1,00% 2,00% 2,00% Ind 6.005 Personen met een bijstandsuitkering Omschrijving Het aantal personen met een uitkering op grond van de Wet werk en bijstand (WWB, t/m 2014) en de Participatiewet (vanaf 2015). De uitkeringen (leefgeld) aan personen in een instelling, de
40
elders verzorgden, zijn niet inbegrepen. Ook de uitkeringen aan dak- en thuislozen zijn niet inbegrepen. Bron: CBS - reintegratiemonitor Gebied 2021 2023 2024 2025 Drenthe 360,40 305,00 305,10 248,70 Westerveld 211,60 172,30 182,60 155,20 Ind 6.006 Lopende re-integratievoorzieningen Omschrijving Het aantal reintegratievoorzieningen, per 10.000 inwoners in de leeftijd van 15-64 jaar. De data over het jaar 2025 zijn op het moment van genereren van deze gegevens nog niet bekend. Bron: CBS - reintegratiemonitor Gebied 2021 2022 2023 2024 Drenthe 242,30 234,60 284,60 235,30 Westerveld 110,30 95,90 123,30 52,80 Ind 6.007 Jongeren met jeugdhulp Omschrijving In percentage van alle jongeren tot 18 jaar. Hulp en zorg zoals deze bedoeld en beschreven is in de Jeugdwet (2014), en in natura door de zorgaanbieder is geleverd. PGB gefinancierde hulp en zorg valt hier dus buiten. Het betreft hulp en zorg aan jongeren en hun ouders bij psychische, psychosociale en of gedragsproblemen, een verstandelijke beperking van de jongere, of opvoedingsproblemen van de ouders. Zorg in Natura wordt direct vergoed aan de zorgverlener zonder tussenkomst van de zorggebruiker. In het kader van de jeugdzorg betekent dit dat de hulp rechtstreeks door de gemeente wordt vergoed.
Persoonsgebonden budget (PGB)is een geldbedrag waarmee de zorggebruiker zelf zorg, begeleiding, hulp, hulpmiddelen of voorzieningen in kan kopen. Deze wordt verstrekt via de Sociale verzekeringsbank (SVB) maar is ook afkomstig van de gemeente. De data over het jaar 2025 zijn op het moment van genereren van deze gegevens nog niet bekend. Bron: CBS - Indicatoren jeugdzorg in natura Gebied 2021 2022 2023 2024 Drenthe 14,10% 13,60% 13,90% 14,50% Westerveld 13,50% 12,60% 12,40% 12,70%
41
Ind 6.008 Jongeren met jeugdbescherming Omschrijving In percentage van alle jongeren tot 18 jaar, per 1 januari. Jeugdbescherming is een maatregel die de rechter dwingend oplegt. Dat gebeurt als een gezonde en veilige ontwikkeling van een kind of jeugdige wordt bedreigd en vrijwillige hulp niet of niet voldoende helpt. Een kind of jongere wordt dan 'onder toezicht gesteld' of ‘onder voogdij geplaatst’. De data over het jaar 2025 zijn op het moment van genereren van deze gegevens nog niet bekend. Bron: CBS - Indicatoren jeugdzorg in natura Gebied 2021 2022 2023 2024 Drenthe 1,30% 1,20% 1,10% 1,10% Westerveld 1,00% 1,00% 0,60% 0,70% Ind 6.009 Jongeren met jeugdreclassering Omschrijving In percentage van alle jongeren in de leeftijd van 12 tot 23 jaar, per 1 januari Jeugdreclassering is een combinatie van begeleiding en controle voor jongeren vanaf 12 jaar, die voor hun 18e verjaardag met de politie of leerplichtambtenaar in aanraking zijn geweest en een proces-verbaal hebben gekregen. Indien de persoonlijkheid van de dader of de omstandigheden waaronder de overtreding of het misdrijf is begaan daartoe aanleiding geven, bijvoorbeeld bij jongvolwassenen met een verstandelijke beperking, kan het jeugdstrafrecht eveneens worden toegepast op jongvolwassenen in de leeftijd 18 tot en met 22 jaar.
De jongere krijgt op maat gesneden begeleiding van een jeugdreclasseringswerker om te voorkomen dat de jongere opnieuw de fout ingaat. Jeugdreclassering kan worden opgelegd door de kinderrechter of de officier van Justitie. Jeugdreclassering kan ook op initiatief van de Raad voor de Kinderbescherming in het vrijwillige kader worden opgestart. De data over het jaar 2022, 2023 en 2025 zijn op het moment van genereren van deze gegevens niet bekend. Bron: CBS - Indicatoren jeugdzorg in natura Gebied 2020 2021 2024 Drenthe 0,40% 0,40% 0,50% Westerveld 0,00% 0,40% 0,40% Ind 6.010 Cliënten met een maatwerkarrangement WMO Omschrijving Aantal per 10.000 inwoners in de betreffende bevolkingsgroep. Een maatwerkvoorziening is een vorm van specialistische ondersteuning binnen het kader van de Wmo. Voor de Wmo-gegevens geldt dat het referentiegemiddelde gebaseerd is op 327 deelnemende gemeenten. Bron: CBS - Gemeentelijke Monitor Sociaal Domein Wmo Gebied 2022 2023 2024 2025 Drenthe 666,00 755,11 815,00 753,00 Westerveld 670,00 680,00 680,00 630,00
42
Wat heeft het gekost? Bedragen x €1.000 Exploitatie
Realisatie 2024
Begroting 2025
Begroting 2025 na wijziging
Realisatie 2025
Verschil JR 2025
Lasten
6.912
3.298
8.493
7.608
-885
Baten
5.408
270
4.853
5.065
212
Totaal 6.1 Samenkracht en burgerparticipatie
-1.504
-3.028
-3.640
-2.543
1.097
Lasten
2.119
1.800
1.788
1.751
-37
Totaal 6.2 Wijkteams
-2.119
-1.800
-1.788
-1.751
37
Lasten
6.436
4.941
6.446
7.198
752
Baten
5.459
3.606
5.401
5.533
132
Totaal 6.3 Inkomensregelingen
-978
-1.335
-1.045
-1.665
-620
Lasten
3.853
3.910
3.859
4.006
147
Totaal 6.4 WSW en beschut werk
-3.853
-3.910
-3.859
-4.006
-147
1.323
974
774
795
20
6.1 Samenkracht en burgerparticipatie
6.2 Wijkteams
6.3 Inkomensregelingen
6.4 WSW en beschut werk
6.5 Arbeidsparticipatie Lasten Baten Totaal 6.5 Arbeidsparticipatie
41
0
0
0
0
-1.282
-974
-774
-795
-20
805
814
814
886
73
6.6 Maatwerkvoorzieningen (WMO) Lasten Baten
120
219
219
136
-83
Totaal 6.6 Maatwerkvoorzieningen (WMO)
-685
-595
-595
-750
-156
Lasten
2.208
2.260
2.324
2.341
17
Totaal 6.711 Huishoudelijke hulp (WMO)
-2.208
-2.260
-2.324
-2.341
-17
6.711 Huishoudelijke hulp (WMO)
6.712 Begeleiding (WMO) Lasten
1.172
1.102
958
1.257
299
Totaal 6.712 Begeleiding (WMO)
-1.172
-1.102
-958
-1.257
-299
544
690
690
562
-128
6.713 Dagbesteding (WMO) Lasten
43
Exploitatie
Realisatie 2024
Begroting 2025
Begroting 2025 na wijziging
Realisatie 2025
-544
-690
-690
-562
128
Lasten
0
0
0
0
0
Totaal 6.72 Maatwerkdienstverlening 18-
0
0
0
0
0
Lasten
1.502
1.467
0
0
0
Totaal 6.72A Jeugdhulp begeleiding
-1.502
-1.467
0
0
0
Totaal 6.713 Dagbesteding (WMO)
Verschil JR 2025
6.72 Maatwerkdienstverlening 18-
6.72A Jeugdhulp begeleiding
6.72B Jeugdhulp behandeling Lasten
553
217
0
0
0
Totaal 6.72B Jeugdhulp behandeling
-553
-217
0
0
0
6.72C Jeugdhulp dagbesteding Lasten
102
87
0
0
0
Totaal 6.72C Jeugdhulp dagbesteding
-102
-87
0
0
0
6.73A Pleegzorg Lasten
203
242
0
0
0
Totaal 6.73A Pleegzorg
-203
-242
0
0
0
Lasten
605
369
0
0
0
Totaal 6.73B Gezinsgericht
-605
-369
0
0
0
Lasten
15
3
0
0
0
Totaal 6.73C Jeugdhulp met verblijf overig
-15
-3
0
0
0
Lasten
1.147
742
0
0
0
Totaal 6.74A Jeugdhulp behandeling GGZ zonder verblijf
-1.147
-742
0
0
0
6.73B Gezinsgericht
6.73C Jeugdhulp met verblijf overig
6.74A Jeugdhulp behandeling GGZ zonder verblijf
6.74B Jeugdhulp crisis/LTA/GGZ-verblijf Lasten
127
513
0
0
0
Totaal 6.74B Jeugdhulp crisis/LTA/GGZ-verblijf
-127
-513
0
0
0
44
Exploitatie
Realisatie 2024
Begroting 2025
Begroting 2025 na wijziging
Realisatie 2025
Verschil JR 2025
Lasten
0
0
212
230
18
Totaal 6.751 Jeugdhulp ambulant lokaal
0
0
-212
-230
-18
Lasten
0
0
3.367
3.659
292
Totaal 6.752 Jeugdhulp ambulant regionaal
0
0
-3.367
-3.659
-292
Lasten
0
0
162
176
14
Totaal 6.761 Jeugdhulp met verblijf lokaal
0
0
-162
-176
-14
Lasten
0
0
821
892
71
Totaal 6.763 Jeugdhulp met verblijf landelijk
0
0
-821
-892
-71
Lasten
0
0
180
182
2
Totaal 6.791 PGB WMO
0
0
-180
-182
-2
Lasten
0
0
220
163
-57
Totaal 6.792 PGB Jeugd
0
0
-220
-163
57
Lasten
22
0
31
31
0
Baten
730
250
750
824
74
Totaal 6.81A Beschermd wonen (WMO)
708
250
719
793
74
6.751 Jeugdhulp ambulant lokaal
6.752 Jeugdhulp ambulant regionaal
6.761 Jeugdhulp met verblijf lokaal
6.763 Jeugdhulp met verblijf landelijk
6.791 PGB WMO
6.792 PGB Jeugd
6.81A Beschermd wonen (WMO)
6.82A Jeugdbescherming Lasten
212
384
384
242
-142
Totaal 6.82A Jeugdbescherming
-212
-384
-384
-242
142
6.82B Jeugdreclassering Lasten
49
53
53
45
-9
Totaal 6.82B Jeugdreclassering
-49
-53
-53
-45
9
-18.151
-19.520
-20.353
-20.466
-113
Gerealiseerd resultaat
45
Toelichting per taakveld op afwijkingen groter dan € 50.000 Taakveld 6.1 Samenkracht en burgerparticipatie Baten Het voordeel is ontstaan doordat de baten op de vergoeding voor opvang Oekraïners en statushouders hoger zijn uitgevallen dan begroot. Dit komt doordat we meer Oekraïners en statushouders hebben opgevangen dan we hadden verwacht. Daarnaast is de specifieke uitkering voor langdurige opvang hoger uitgevallen dan begroot. Lasten Er is een voordeel doordat de lasten voor opvang Oekraïners en statushouders lager zijn uitgevallen dan begroot. Ondanks dat de normvergoeding voor de opvang behoorlijk is verlaagd hebben we alsnog budget overgehouden doordat we Oekraïners en statushouders op betaalbare huisvestingslocaties kunnen plaatsen. Daarnaast zit er op dit taakveld een voordeel doordat het budget voor het Integraal Zorgakkoord en Domeinoverstijgende Samenwerking (DOS) hier is begroot, maar de werkelijke kosten staan op een ander taakveld en zijn deels niet uitgegeven. Tot slot is er een projectleider dorpshuizen begroot in de 1e burap en ook deze loonkosten zijn op een ander taakveld besteed. Taakveld 6.2 Wijkteams Er zijn geen afwijkingen groter dan € 50.000 geconstateerd op dit taakveld. Taakveld 6.3 Inkomensregelingen Baten Het voordeel is ontstaan doordat de baten van gekorte inkomsten op de bijstandsuitkeringen hoger zijn uitgevallen dan begroot.
Bijstandsuitkeringen worden gekort op het moment dat de betreffende inwoners in staat zijn om eigen inkomsten te verkrijgen. Lasten We hebben een nadeel op alle vormen van bijstandsregelingen, zoals reguliere bijstand, IOAW en IOAZ doordat de aantallen zijn toegenomen en de kosten van een bijstandsuitkering toenemen. We hebben meer kosten gemaakt dan de BUIG uitkering die we krijgen van het Rijk. Ook de kosten voor minima en bijzondere bijstand vallen hoger uit dan begroot. Dit is een logische verklaring als het aantal bijstandsgerechtigden toeneemt. Taakveld 6.4 Begeleide participatie Lasten Het nadeel komt voort uit dat we meer kosten hebben gemaakt voor beschut werken en inhuur van medewerkers van Reestmond dan we hebben begroot. Taakveld 6.5 Arbeidsparticipatie Er zijn geen afwijkingen groter dan € 50.000 geconstateerd op dit taakveld. Taakveld 6.6 Maatwerk voorzieningen (WMO) Baten Het nadeel op de baten komt voort uit het feit dat we een minder opbrengsten uit eigen bijdragen voor de Wmo hebben ontvangen dan begroot. Lasten Het nadeel op de lasten is ontstaan doordat we meer hebben uitgegeven aan Wmo voorzieningen zoals scootmobielen, rolstoelen en woonvoorzieningen. De kosten lopen op door hogere aantallen als gevolg van vergrijzing. Taakveld 6.711Hulp bij het huishouden (WMO) Er zijn geen afwijkingen groter dan € 50.000 geconstateerd op dit taakveld. 46
Taakveld 6.712 Begeleiding (WMO) Lasten Het nadeel op de lasten is ontstaan doordat we meer hebben uitgegeven aan Wmo begeleiding en dagbesteding. De kosten lopen op door hogere aantallen als gevolg van vergrijzing. Een deel van dit tekort wordt gecompenseerd met het overschot op taakveld 6.71C. Taakveld 6.713 Dagbesteding (WMO) Lasten Op dit taakveld zit een overschot op de lasten, waardoor het tekort op taakveld 6.71B gedeeltelijk wordt gecompenseerd. Taakveld 6.751 Jeugdhulp ambulant lokaal Er zijn geen afwijkingen groter dan € 50.000 geconstateerd op dit taakveld. Taakveld 6.752 Jeugdhulp ambulant regionaal Lasten Het nadeel op de lasten is ontstaan doordat we de kosten in de jeugdzorg verder zien oplopen. De aantallen blijven redelijk constant, maar de kosten per jeugdige nemen toe als gevolg van hogere tarieven. De hogere tarieven zijn bij nader inzien niet volledig begroot. Taakveld 6.761 Jeugdhulp met verblijf lokaal Er zijn geen afwijkingen groter dan € 50.000 geconstateerd op dit taakveld. Taakveld 6.763 Jeugdhulp met verblijf landelijk Lasten Het nadeel op de lasten is ontstaan doordat we de kosten in de jeugdzorg verder zien oplopen. De aantallen blijven redelijk constant, maar de kosten per jeugdige nemen toe als gevolg van hogere tarieven. De hogere tarieven zijn bij nader inzien niet volledig begroot.
47
Taakveld 6.791 PGB Wmo Er zijn geen afwijkingen groter dan € 50.000 geconstateerd op dit taakveld. Taakveld 6.792 PGB Jeugd We hebben een voordeel op de PGB's jeugd doordat de afrekening van de Sociale Verzekeringsbank lager uitvalt dan begroot. In onze gemeente worden maar beperkt PGB's ingezet voor Wmo en jeugdhulp. Het gaat om enkele casussen. Taakveld 6.81A beschermd wonen (WMO) Baten De baten vallen hoger uit doordat we een hogere vergoeding ontvangen van de centrumgemeente Assen voor de uitvoering van Beschermd Wonen dan in de 2e bestuursrapportag was ingeschat. Taakveld 6.82A Jeugdbescherming Lasten In algemeenheid zien we dat de kosten voor jeugdzorg toenemen, maar op dit taakveld was een overschot die het tekort op de andere taakvelden jeugd gedeeltelijk compenseert. Taakveld 6.82B Jeugdreclassering Er zijn geen afwijkingen groter dan € 50.000 geconstateerd op dit taakveld. Verbonden partijen Samen met GGD Drenthe worden activiteiten ontplooid om de gezondheid van de twaalf Drentse gemeenten te bewaken, beschermen en bevorderen. Reestmond (sociale werkvoorziening) verzorgt de werkvoorziening: het plaatsen van mensen uit de deelnemende gemeenten die zijn aangewezen op aangepast werk. Reestmond bevordert het vinden van passende arbeid zo dicht mogelijk bij de arbeidsmarkt.
Publiekvervoer Groningen Drenthe verzorgt het vervoer van WMO-cliënten en het vervoer van leerlingen naar en van school. Dit in samenwerking met de andere (openbare) vervoerssystemen in de provincie Groningen en Drenthe. De bijdragen van de gemeente zijn als volgt: Bedragen x €1.000 Exploitatie
Realisatie 2024
Begroting 2025
Begroting 2025 na wijziging
Realisatie 2025
Verschil JR 2025
6860103 Algemene voorzieningen Jeugd
-58
-43
-43
-50
-8
6860104 Algemene voorzieningen WMO
-16
-15
-15
-19
-4
6860401 Sociale werkvoorziening
-2.576
-2.818
-2.818
-2.761
57
Totaal
-2.651
-2.876
-2.876
-2.830
45
48
Programma 7 Volksgezondheid en milieu Omschrijving programma De kosten voor het gezondheidsbeleid en de bijdrage aan de GGD worden verantwoord in programma 7. Ook de opbrengsten en kosten van de gemeentelijke taken op het gebied van riolering en afval behoren tot dit programma. Milieubeheer is ook onderdeel van dit programma waar alle kosten in het kader van milieu en duurzaamheid, milieuhandhaving en ongediertebestrijding, evenals projecten voor duurzame energie onder vallen. De kosten voor begraafplaatsen, zoals kosten voor lijkschouw en de opbrengsten van grafrechten, worden ook hier verantwoord. Ontwikkelingen en context Algemene doelstelling per programma Wat wilden we bereiken? 7.1 Duurzame landbouw We streven naar een duurzame en toekomstbestendige landbouw. Wat hebben we daarvoor gedaan? Actie 7.1.5 Beleidskader voedselbossen Omschrijving We stellen beleidskaders rondom de vraagstukken klimaatadaptie voedsellandschappen, agroforestry en bossenstrategie (voedselbossen) op. Status % voortgang 25% Toelichting Voortgang 1e Bestuursrapportage (oranje, 25%): De beleidskaders worden in Q4 aan de raad aangeboden. Voortgang 2e Bestuursrapportage (oranje, 25%): De beleidskaders worden in Q4 2026 aan de raad aangeboden. Voortgang Jaarstukken 2025: De beleidskaders worden in Q4 2026 aan de raad aangeboden.
Wat wilden we bereiken? 7.2 Bevorderen volksgezondheid We willen de volksgezondheid bevorderen.
49
Wat hebben we daarvoor gedaan? Actie 7.2.3 Aansluiten landelijke aanpak mentale gezondheid Omschrijving We sluiten ons aan bij de landelijke aanpak ‘mentale gezondheid: van ons allemaal’, met specifieke aandacht voor de zorgen rondom het gebruik van gewasbeschermingsmiddelen en de aanwezigheid van de wolf. Status % voortgang 50% Toelichting Voortgang 1e Bestuursrapportage (oranje, 25%): De vraagstukken van gewasbeschermingsmiddelen en de wolf zijn actuele thema's in onze gemeente. Waar we kunnen zullen we aansluiten bij een landelijke aanpak. Voortgang 2e Bestuursapportage (oranje, 25%): We sluiten ons niet aan bij het specifieke programma ‘mentale gezondheid: van ons allemaal’. Echter, de vraagstukken van gewasbeschermingsmiddelen en de wolf zijn en blijven actuele thema's in onze gemeente. De vraagstukken rondom sierteelt zorgen voor polarisatie in de lokale samenleving en we proberen dit zo veel mogelijk te mitigeren. Zo zijn we nauw aangesloten bij het overheidsinitiatief van het ministerie van Binnenlandse Zaken en Koninkrijksrelaties ‘Verbindend Omgaan met Ongenoegen’. Uiteraard blijven we in contact met de samenleving in Westerveld. Voortgang Jaarstukken 2025: Momenteel zijn vraagstukken wolf en gewasbeschermingsmiddelen nog volop onder de aandacht; zowel landelijk als lokaal in de gemeente.
Wat wilden we bereiken? 7.3 Goed woon- en leefklimaat We streven naar een goede kwaliteit van het woon- en leefklimaat met oog voor klimaat, milieu, duurzaamheid en biodiversiteit. Ind. 7.001 Hernieuwbare electriciteit Omschrijving Percentage bekende hernieuwbare elektriciteit. De data over het jaar 2023,2024 en 2025 zijn op het moment van genereren van deze gegevens nog niet bekend. Bron: Berekening Gebied 2019 2020 2021 2022 Drenthe 22,40% 32,40% 44,80% 72,20% Westerveld 13,90% 19,10% 22,30% 28,00%
50
Ind 7.002 Omvang huishoudelijk restafval Omschrijving Niet gescheiden ingezameld huishoudelijk afval in kg per inwoner. De data over het jaar 2025 is op het moment van genereren van deze gegevens nog niet bekend. Bron: CBS - Huishoudelijk afval Gebied 2021 2022 2023 2024 Drenthe 148,00 129,13 127,00 129,00 Westerveld 127,00 114,70 121,00 89,00 Wat heeft het gekost? Bedragen x €1.000 Exploitatie
Realisatie 2024
Begroting 2025
Begroting 2025 na wijziging
Realisatie 2025
Verschil JR 2025
7.1 Volksgezondheid Lasten
823
886
923
893
-30
Totaal 7.1 Volksgezondheid
-823
-886
-923
-893
30
Lasten
2.576
2.414
2.418
2.484
67
Baten
2.199
2.152
2.152
2.142
-10
Totaal 7.2 Riolering
-377
-262
-266
-342
-76
Lasten
2.041
2.350
2.350
2.624
274
Baten
3.233
2.750
2.763
3.164
401
Totaal 7.3 Afval
1.191
400
412
539
127
Lasten
731
204
796
663
-133
Baten
439
0
485
402
-83
Totaal 7.4 Milieubeheer
-293
-204
-311
-261
50
461
475
467
485
18
Baten
256
375
375
283
-93
Totaal 7.5 Begraafplaatsen en crematoria
-205
-99
-92
-202
-110
Totaal programma 7
-507
-1.051
-1.179
-1.159
20
7.2 Riolering
7.3 Afval
7.4 Milieubeheer
7.5 Begraafplaatsen en crematoria Lasten
51
Toelichting op taakveld van afwijkingen groter dan € 50.000 Taakveld 7.1 Volksgezondheid Er zijn geen afwijkingen groter dan € 50.000 geconstateerd op dit taakveld. Taakveld 7.2 Riolering Lasten Door een aanvullende inspectie en vervuiling door het zakken van de riolering zijn de werkelijke kosten voor riolering hoger dan begroot (€ 36.500). Daarnaast zijn er meer waterschapskosten gemaakt voor hoofdgemalen (€ 22.500) en de kosten voor elektriciteit zijn gestegen (€ 14.000). Taakveld 7.3 Afval Baten Het verschil tussen de begrote en werkelijke baten wordt veroorzaakt door vergoedingen vanuit Verpact die betrekking hebben op voorgaande jaren (€ 250.000). Daarnaast zijn de inkomsten van het Afvalbrengstation (ABS) hoger dan begroot (€ 150.000). Verder is het aandeel van de gemeente Meppel in de kosten van het ABS hoger dan begroot, hierdoor hebben we meer kunnen doorbelasten naar de gemeente Meppel dan begroot (€ 40.000). Lasten Bij de berekening van de kostendekkendheid van afval is gebleken dat de inkomsten hoger waren dan de uitgaven. Hierdoor was het kostendekkendheid percentage hoger dan 100%. Conform het BBV is dit niet toegestaan en dient er een bedrag in de egalisatievoorziening gestort te worden. Dit is op voorhand niet begroot en daarom zijn de lasten hoger uitgevallen dan begroot (€ 387.000).
Daarnaast zijn de kosten voor het ABS lager uitgevallen dan begroot, dit komt doordat de verwerkingskosten lager zijn uitgevallen dan gedacht (€ 111.000). Taakveld 7.4 Mileubeheer Baten De gemeente Westerveld heeft een specifieke uitkering ontvangen voor CDOKE (Tijdelijke regeling Capaciteit Decentrale Overheden voor Klimaat- en energiebeleid). De middelen uit deze specifieke uitkering mogen ingezet worden voor personeel die werken aan onder meer energietransitie en isolatieprogramma's. De uitkering mag per jaar ingezet worden voor een bedrag van maximaal de uitgaven die zijn gedaan. Doordat er personeelskrapte op de afdeling heeft gespeeld zijn de lasten lager uitgevallen dan begroot, hierdoor zijn ook de inkomsten lager (€ 80.000) Lasten Doordat er personeelskrapte op de afdeling is geweest zijn de lasten lager uitgevallen dan begroot (€ 110.000). . Taakveld 7.5 Begraafplaatsen en crematoria Baten Er zijn minder baten van begraafplaatsrechten binnengekomen dan dat we begroot hebben (€ 93.000). Een verklaring hiervoor is dat er meer wordt gekozen voor crematies dan voor begraven.
52
Betrokkenheid Verbonden partijen Samen met GGD Drenthe worden activiteiten ontplooid om de gezondheid van de twaalf Drentse gemeenten te bewaken, te beschermen en te bevorderen. De bijdragen van de gemeente is als volgt: Bedragen x €1.000 Kosten Verbonden partijen
Realisatie 2024
Begroting 2025
Begroting 2025 na wijziging
6870101 Jeugdgezondheidszorg
-517
-581
-625
-623
1
6870102 Algemene gezondheidszorg
-189
-189
-189
-158
31
Totaal
-707
-769
-813
-781
32
53
Realisatie 2025 Verschil JR 2025
Programma 8 Volkshuisvesting, Ruimtelijke Ordening en Stedelijke Vernieuwing Omschrijving programma Programma 8 bevat kosten die op grond van de Omgevingswet worden gemaakt, bijvoorbeeld kosten gerelateerd aan het opstellen van omgevingsplannen. Daarnaast vallen de kosten en opbrengsten van het grondbedrijf die in de gemeentelijke exploitatie tot uitdrukking komen hier ook onder evenals kosten voor het opstellen van (nieuw) woonbeleid. Opbrengsten van bouwleges en kosten die betrekking hebben op woningbouw en woningverbetering, bouwtoezicht en de basisregistratie adressen en gebouwen (BAG) worden hier ook verantwoord. Ontwikkelingen en context Algemene doelstelling programma Wat wilden we bereiken? 8.1 Realiseren 1.000 woningen voor 2030 Het is onze ambitie om 1.000 nieuwe woningen voor 2030 te realiseren. We willen dat de planvorming hiervoor deze collegeperiode klaar is. Wat hebben we daarvoor gedaan? Actie 8.1.6 Planvorming bouw 1.000 woningen Omschrijving Het afronden van (lopende) omgevingsplanprocedures, het faciliteren en opstarten van nieuwe (gemeentelijke en particuliere) woningbouwprojecten en het actief verwerven van gronden ten behoeve van grotere woningbouwlocaties zorgen ervoor dat de planvorming voor 1.000 nieuwe woningen aan het einde van de collegeperiode gereed is.
Status % voortgang 100% Toelichting Voortgang 1e Bestuursrapportage (oranje, 50%): De landelijke ontwikkelingen op dit moment met betrekking tot stikstof zorgen er voor dat de planvorming voor de bouw van 1.000 woningen vertraagd is.
54
Voortgang 2e Bestuursrapportage (oranje, 75%): We hebben een plancapaciteit van 700 woningen en zoeken naar nieuwe locaties voor minimaal 300 extra woningen. Een deel van de woonprojecten is in de afrondende fase. Een deel van de 700 woningen kan op korte termijn worden gerealiseerd. Het uitblijven van landelijk beleid met betrekking tot stikstof en spuitvrije zones zorgt er echter voor dat de planvorming (en het vlot doorlopen van procedures) voor de bouw van 1.000 woningen vertraagd wordt. Daarnaast is bij een aantal woningbouwprojecten bezwaar en/of beroep ingediend. Dit kan tot gevolg hebben dat vergunningenprocedures vertraging oplopen en nieuwbouw van woningen daardoor uitgesteld moet worden. Voortgang Jaarstukken 2025: In de periode 2022 tot 2025 zijn 375 nieuwe woningen gebouwd (zie Jaaroverzicht Wonen 2025). Op 31 december 2025 hadden we een plancapaciteit van 641 nog te bouwen woningen. Daarnaast zoeken we nog naar nieuwe locaties voor minimaal 300 extra woningen. De opgave om de planvorming van nieuwe 1000 woningen in de huidige collegeperiode gereed te hebben is hiermee in 2025 behaald (375 + 641 = 1.016). Het uitblijven van landelijk beleid met betrekking tot stikstof en spuitvrije zones zorgt er echter voor dat de planvorming (en het vlot doorlopen van procedures) voor de bouw van een deel van de 1.000 woningen vertraagd wordt.
Daarnaast is bij een aantal woningbouwprojecten bezwaar en/of beroep ingediend. Dit kan tot gevolg hebben dat vergunningenprocedures vertraging oplopen en nieuwbouw van woningen daardoor uitgesteld moet worden. Actie 8.1.7 Locaties Storkschool en Valderse III Omschrijving We zijn gestart met de realisatie van locatie Storkschool en Valderse III in Dwingeloo (circa 115 woningen). Status % voortgang 75% Toelichting Voortgang 1e Bestuursrapportage (oranje, 50%): Voor de Storkschool locatie is een stedenbouwkundigplan opgesteld waarbij scenario's aan de raad zijn voorgesteld. Het bestemmingsplan Valderse III is door de raad vastgesteld, er loopt op dit moment een juridische procedure. Voortgang 2e Bestuursrapportage (oranje, 75%): Bij vaststellen van de grondexploitatie (Grex) voor de voormalige Storkschoollocatie heeft de raad verzocht nog een stedenbouwkundige variant uit te werken. Naar verwachting is deze variant in najaar 2025 verder uitgewerkt en kan dan aan college en raad worden voorgelegd. Voor Valderse III is het bouw- en woonrijp maken gestart in zomer 2025, de kavels voor sociale woningbouw worden in 2e helft van 2025 overgedragen. Voortgang Jaarstukken 2025: In voorjaar 2026 wordt herziene grondexploitatie voormalige Storkschoollocatie aan de gemeenteraad aangeboden.
55
Voor Valderse III (initiatief projectontwikkelaar) wordt de bouw gestart in 1e kwartaal 2026. De kavels voor sociale woningbouw zijn in najaar 2025 aan de woningbouwcorporatie overgedragen. Actie 8.1.8 Woonvisie en woningmarktonderzoek Omschrijving In 2025 doen we een woningmarktonderzoek en vernieuwen we de woonvisie. Deze bieden we ter informatie aan de raad aan. Status % voortgang 100% Toelichting Voortgang 1e Bestuursrapportage (oranje, 25%): Onderzoek is opgestart. De verwachting is dat de visie in het laatste kwartaal aan de raad wordt aangeboden. Voortgang 2e Bestuursrapportage (oranje, 75%) Het woningmarktonderzoek is uitgevoerd en de resultaten worden in de Woonvisie verwerkt. De Woonvisie zelf zal naar verwachting in december 2025 aan de raad worden aangeboden. Voortgang Jaarstukken 2025: De Woonvisie (met als bijlage het woningmarktonderzoek 2025) voor de periode 2026-2030 is op 16 december 2025 door de gemeenteraad vastgesteld en gepubliceerd Ind 8.001 Demografische druk Omschrijving Het aantal personen van 0 tot 20 jaar én 65 jaar of ouder per honderd personen van 20 tot 65 jaar.
Bron: CBS Bevolkingsstatistiek Gebied 2022 2023 2024 2025 Drenthe 81,20% 81,40% 81,90% 82,20% Westerveld 90,80% 92,00% 92,40% 94,70% Ind 8.002 Gemeentelijk woonlasten eenpersoonshuishoudens Omschrijving Som van de gemiddeld betaalde ozb op basis van de gemiddelde woz-waarde van woningen in de gemeente + reinigingsheffing + rioolheffing minus eventuele heffingskorting. Bron: COELO - Atlas lokale lasten Gebied 2022 2023 2024 2025 Drenthe 810,00 831,00 864,00 889,00 Westerveld 778,00 867,00 849,00 888,00
56
Ind 8.003 Gemeentelijke woonlasten meerpersoonshuishoudens Omschrijving Som van de gemiddeld betaalde ozb op basis van de gemiddelde woz-waarde van woningen in de gemeente + reinigingsheffing + rioolheffing minus eventuele heffingskorting. Bron: COELO - Atlas lokale lasten Gebied 2022 2023 2024 2025 Drenthe 860,00 883,00 916,00 936,00 Westerveld 858,00 973,00 943,00 919,00 Ind 8.004 Gemiddelde WOZ waarde (€ 1.000) Omschrijving De WOZ-waarde van alle woningen. Alle verblijfsobjecten in de Basisregistratie Adressen en Gebouwen (BAG)met minimaal een woonfunctie en eventueel een of meer andere gebruiksfuncties worden als woning aangemerkt Bron: CBS - Waarde onroerende zaken Gebied 2022 2023 2024 2025 Drenthe 255,00 294,00 307,00 323,00 Westerveld 327,00 374,00 390,00 422,00 Ind 8.005 Nieuw gebouwde woningen Omschrijving Nieuw gebouwde woningen, exclusief overige toevoegingen, zoals transformaties. De data over het jaar 2025 zijn op het moment van genereren van deze gegevens nog niet bekend. Bron: Basisregistraties adressen en gebouwen - bewerking ABF Research Gebied 2021 2022 2023 2024 Drenthe 7,80 6,40 5,80 5,70 Westerveld 3,00 20,70 4,60 6,80
57
Wat heeft het gekost? Bedragen x €1.000 Exploitatie
Realisatie 2024
Begroting 2025
Begroting 2025 na wijziging
Realisatie 2025
Verschil JR 2025
8.1 Ruimte en leefomgeving Lasten Baten
987
846
732
910
178
61
21
21
302
281
-926
-825
-711
-608
103
Lasten
284
940
3.496
536
-2.960
Baten
133
940
3.496
1.416
-2.081
Totaal 8.2 Grondexploitatie (nietbedrijventerreinen)
-150
0
0
880
880
Lasten
2.205
2.329
2.460
2.263
-197
Baten
1.267
530
985
1.516
532
Totaal 8.3 Wonen en bouwen
-938
-1.799
-1.475
-747
729
Totaal programma 8
-2.014
-2.624
-2.186
-475
1.711
Totaal 8.1 Ruimte en leefomgeving 8.2 Grondexploitatie (nietbedrijventerreinen)
8.3 Wonen en bouwen
Toelichting per taakveld van afwijkingen groter dan € 50.000 Taakveld 8.1 Ruimte en leefomgeving Baten We hebben een perceel aan een netwerkbeheerder verkocht en inkomsten gegenereerd uit anterieure overeenkomsten (€ 293.000). Lasten Er zijn in 2025 bedragen overgeboekt naar geopende grondexploitaties, voorbereidingskredieten en anterieure overeenkomsten. Dit zijn bedragen die op dit taakveld begroot zijn (€ 13.000), maar uiteindelijk door de doorbelasting in werkelijkheid op andere plekken in de administratie verantwoord zijn. Daarnaast zijn er minder kosten gemaakt door personele krapte op de afdeling voor wat betreft het omgevingsplan (€ 15.000). Dit wordt in 2026 intensiever opgepakt. Daarnaast zijn voor faciliterend grondbeleid extra lasten gemaakt wat te maken heeft met de verkoop van een perceel aan een netwerkbeheerder (bodemsanering, onderzoek), en zijn er uren doorbelast naar anterieure overeenkomsten die op dit taakveld worden verantwoord (€ 250.000). Taakveld 8.2 Grondexploitatie (niet-bedrijventerreinen) Op dit taakveld worden de grondexploitaties verantwoord. De voor- en nadelen van grondexploitaties worden niet begroot. Voor de verklaringen hiervoor verwijzen we naar Paragraaf G Grondbeleid.
58
Taakveld 8.3 Wonen en bouwen Baten De Regeling Realisatiestimulans is in november 2025 door het Rijk vastgesteld. Vanuit het ministerie ontvangen we achteraf het bedrag als stimulans voor de bouw van betaalbare woningen in het jaar 2025 (€ 126.000). Daarnaast is een voordeel geconstateerd in de ontvangsten uit leges omgevingsvergunningen ( €400.000). Dit betreft een aantal incidentele baten. Dit voordeel is gestort in de bestemmingsreserve Omgevingswet (zie mutaties reserves). Lasten Vanuit de gemeenschappelijke regeling Omgevingsdienst Drenthe (ODD) heeft Westerveld een terug storting gehad van € 300.000. Dit heeft ermee te maken dat de ODD een begroting opstelt waarin het aantal uren dat aan Westerveld wordt besteed geschat wordt. De gemeentelijke bijdrage wordt op basis van deze schatting vastgesteld. De werkelijke urenbesteding aan Westerveld is fors minder geweest, en het besluit van de ODD is geweest dat we dit teruggestort krijgen. Daarnaast hebben we meer kosten gemaakt rondom WABO vergunningen (€ 60.000) en de basisregistratie adressen en gebouwen (€ 33.000). Ook is er een woningbehoefteonderzoek uitgevoerd in 2025 welke niet is begroot (€ 12.000). Verbonden partijen De RUD Drenthe draagt zorg voor de uitvoering van alle milieuvergunningen- en meldingen, het milieutoezicht en handhaving van alle milieuaspecten en advisering op het gebied van milieu.
De te betalen bijdrage is als volgt: Bedragen x €1.000 Exploitatie
Realisatie 2024
Begroting 2025
Begroting 2025 na wijziging
Realisatie 2025
Verschil JR 2025
6880301 Handhaving en toezicht Lasten
919
1.310
1.310
1.014
-296
Totaal 6880301 Handhaving en toezicht
-919
-1.310
-1.310
-1.014
296
Gerealiseerd resultaat
-919
-1.310
-1.310
-1.014
296
59
Overige programma onderdelen De presentatie in dit onderdeel sluit aan bij de regelgeving van het BBV. Overhead Omschrijving programma In het programma ‘Overhead’ worden alle kosten met betrekking tot ondersteuning van de ambtelijke organisatie verantwoord. Dit betreffen salariskosten, kosten voor inhuur van personeel, en huisvestingskosten. Daarnaast worden ook de kosten voor informatievoorziening en faciliteiten verantwoord in dit programma. Bijdragen aan de gemeenschappelijke regeling Shared Service Centrum ONS zijn ook onderdeel van ‘overhead’. Ontwikkelingen en context Beveiliging wordt ingezet op de momenten dat het interventieteam niet volledig aanwezig is. Afgelopen jaar is er een start gemaakt op de herijking van de dienstverlening, hiervoor is een werkgroep gevormd. Algemene doelstelling programma Wat wilden we bereiken? O.1 Toekomstbestendige informatievoorziening Wij streven naar een optimale dienstverlening, met transparantie in beleid, efficiëntie, hulpvaardigheid. Ind 0.001 Formatie (fte per 1.000 inwoners) Bron: Eigen gegevens Onderdeel 2021 2022 Formatie 8,62 8,40
2023 8,72
Ind 0.002 Bezetting (fte per 1.000 inwoners) Bron: Eigen gegevens Onderdeel 2020 2021 Bezettiing 8,62 8,48 Ind 0.003 Apparaatskosten (per inwoner) Bron: Eigen begroting Gebied 2021 2022 Westerveld 769,90 793,60
60
2024 10,48
2025 10,31
2022 8,12
2023 8,72
2024 9,44
2023 819,82
2024 671,00
2025 748,38
Ind 0.004 Externe inhuur (kosten als % van de totale loonsom + kosten totale inhuur) Bron: Eigen begroting Gebied 2021 2022 2023 2024 2025 Westerveld 19,44 19,60 4,42 16,14 16,43 Ind 0.005 Overhead (als % van de totale lasten) Bron: Eigen begroting Gebied 2021 2022 Westerveld 15,00 15,51
2023 20,60
2024 18,65
2025 19,54
Kosten van Overhead Bedragen x €1.000 Exploitatie
Realisatie 2024
Begroting 2025
Begroting 2025 na wijziging
Realisatie 2025
Verschil JR 2025
0.4 Overhead Lasten Baten
14.255
13.768
15.617
15.616
-1
314
71
71
178
107
Totaal 0.4 Overhead
-13.941
-13.697
-15.546
-15.438
108
Totaal Overhead
-13.941
-13.697
-15.546
-15.438
108
Toelichting per taakveld op afwijkingen groter dan € 50.000 Taakveld 0.4 Overhead Lasten De kosten ten aanzien van onze gemeenschappelijke regeling Shared Service Center ONS zijn minder hoog in werkelijkheid dan vooraf begroot (€ 63.000). Dit komt omdat wij een bedrag uit het voordelige resultaat van ONS teruggestort krijgen. Dit is een beslissing die het bestuur van ONS heeft gemaakt. Dit nog te ontvangen bedrag is in mindering gebracht op de werkelijke lasten voor ONS. Baten De omzet die gegenereerd wordt van de kantine is niet begroot. Dit heeft een voordeel van € 33.000 als resultaat. Daarnaast zijn een aantal personeelsleden gedetacheerd waarvan we de doorbelasting van de gewerkte uren niet hebben begroot. Dit heeft een voordeel van € 75.000 opgeleverd.
61
Kosten van overhead als percentage De kosten voor overhead bestaan uit huisvestingskosten, personeelskosten, kosten voor informatievoorziening en faciliteiten. Deze kosten zijn verantwoord in taakveld 0.4. Kostensoort
Gewijz. begroting 2025
Realisatie 2025
Verschil
Voordeel/nadeel
Huisvestingskosten
547
473
74
V
Personeel
11.254
11.452
-198
N
Informatievoorziening
3.340
3.067
273
V
Faciliteiten
405
447
-47
N
Totaal lasten overhead
15.546
15.438
108
V
Percentage overhead
20,80%
20,66%
0,14%
V
De hier gepresenteerde bedragen zijn dus exclusief bestuur en griffie. Ze sluiten aan op de taakveld 0.4: Overhead. Het percentage overhead stijgt, omdat de aan de programma’s toegerekende inzet lager is. De personeelskosten stijgen door de ontwikkeling van de Cao-lonen en premies. De personeelskosten worden vooraf op basis van verzamelde uren en verwachte inzet toegerekend aan de programma’s. Dat geldt niet voor het budget voor vervanging tijdens ziekte en voor de inhuur van personeel. Betrokkenheid Verbonden partijen ONS is de partner (in de vorm van een Gemeenschappelijke Bedrijfsvoering) die het technisch beheer ICT en de personeels- en salarisadministratie verzorgt. Vanaf 1 januari 2022 verzorgt ONS ook de Inkoopfunctie. De daarvoor in rekening gebrachte kosten zijn als volgt: Bedragen x €1.000 Kosten Verbonden partijen
Realisatie 2024
Begroting 2025
Begroting 2025 na wijziging
Realisatie 2025
Verschil JR 2025
6800413 Dienstverlening SCCONS
-2.070
-2.255
-2.246
-2.122
124
Totaal
-2.070
-2.255
-2.246
-2.122
124
62
Algemene dekkingsmiddelen Omschrijving programma De algemene dekkingsmiddelen worden gevormd uit een aantal structurele niet aan taakvelden gekoppelde inkomsten. Deze dekkingsmiddelen krijgen we van het Rijk (algemene uitkering), van inwoners (heffingen) dan wel uit beleggingen. De inkomsten zijn onder te verdelen in treasury, belastingen, algemene uitkering, overige uitkeringen gemeentefonds en overige baten en lasten. De mutaties reserves en voorzieningen vallen ook onder dit programma. Ontwikkelingen en context Algemene doelstelling programma We streven naar kostendekkende tarieven. Wat wilden we bereiken? A.1 Kostendekkend maken afvalstoffenheffing We streven naar een tariefstelling die voor 100% kostendekkend is. De opbrengsten van de afvalstoffenheffing brengen dan evenveel op als de afvalinzameling voor de gemeente kost.
63
Wat heeft het opgeleverd? Bedragen x €1.000 Exploitatie
Realisatie 2024
Begroting 2025
Begroting 2025 na wijziging
Realisatie 2025
Verschil JR 2025
0.5 Treasury Lasten
12
86
192
185
-7
Baten
975
984
984
1.007
23
Totaal 0.5 Treasury
962
899
792
822
30
Lasten
303
194
224
260
36
Baten
3.380
3.539
3.744
3.697
-47
Totaal 0.61 OZB woningen
3.077
3.345
3.520
3.437
-83
0.61 OZB woningen
0.62 OZB nietwoningen Lasten
5
5
5
5
0
Baten
1.287
1.304
1.304
1.352
48
Totaal 0.62 OZB niet-woningen
1.282
1.299
1.299
1.346
48
Lasten
139
129
129
183
54
Baten
24
31
31
41
10
-115
-98
-98
-143
-44
Baten
46.172
46.063
49.098
49.305
207
Totaal 0.7 Algemene uitkeringen en overige uitkeringen gemeentefonds
46.172
46.063
49.098
49.305
207
Lasten
871
-109
26
-11
-37
Baten
995
0
-250
176
426
Totaal 0.8 Overige baten en lasten
124
109
-276
188
464
Totaal Algemene dekkingsmiddelen
51.502
51.616
54.335
54.956
621
0.64 Belastingen overig
Totaal 0.64 Belastingen overig 0.7 Algemene uitkeringen en overige uitkeringen gemeentefonds
0.8 Overige baten en lasten
64
Toelichting per taakveld op afwijkingen groter dan € 50.000 Taakveld 0.5 Treasury Er zijn geen afwijkingen groter dan € 50.000 geconstateerd op dit taakveld. Taakveld 0.61 OZB Woningen Er zijn geen afwijkingen boven de € 50.000 geconstateerd. Voor meer informatie en een analyse op de heffingen verwijzen we naar Paragraaf A Lokale Heffingen. Taakveld 0.62 OZB niet-woningen Er zijn geen afwijkingen groter dan € 50.000 geconstateerd op dit taakveld. Taakveld 0.64 Belastingen overig Lasten De inningskosten zijn hoger uitgevallen dan begroot. Daarnaast zijn er extra kohieren gedraaid vanuit DataB en we hebben meer kosten gemaakt met betrekking tot deurwaarders (€ 50.000). Taakveld 0.7 Algemene uitkeringen en overige uitkeringen gemeentefonds Baten De hogere inkomsten komen voornamelijk door een positieve decembercirculaire 2025 (€ 250.000). De decembercirculaire wordt niet in de begroting verwerkt, omdat de hoogte ervan bepaald wordt in december. Alle begrotingwijzigingen moeten voor of op 31 december van het betreffende jaar door de raad goedgekeurd zijn. Taakveld 0.8 Overige baten en lasten Baten In de 2e Bestuursrapportage 2025 is de stelpost BCF opgeheven, dit voordeel is op taakveld 0.8 verantwoord (€ 250.000). Daarnaast zijn er diverse correcties doorgevoerd die op taakveld 0.8 een voordeel op hebben geleverd (€ 176.000).
Dit zijn correcties op de activamodule, waar activa die niet meer in bezit is van de gemeente Westerveld maar die nog wel een waarde hadden in de activa. Deze waarden zijn afgeboekt en hebben een voordeel opgeleverd. Daarnaast zijn er 2 BTW suppleties uit 2019 die een voordeel hebben opgeleverd in 2025 dat niet begroot was, en is de voorziening dubieuze debiteuren aangepast naar de werkelijkheid wat ook een voordeel op taakveld 0.8 heeft opgeleverd.
65
Baten Algemene dekkingsmiddelen Overzicht van de baten algemene dekkingsmiddelen. Bedragen x €1.000 Overzicht Algemene dekkingsmiddelen
Realisatie 2024
Begroting 2025
Begroting 2025 na wijziging
Realisatie 2025
Verschil JR 2025
0.5 Treasury 6800501 Resultaat financieringsmiddelen
384
107
307
270
-37
6800502 Beleggingen
112
91
91
179
88
6800503 Beleggingen nutsbedrijven
479
786
586
558
-28
Totaal 0.5 Treasury
975
984
984
1.007
23
6800612 Onroerend zaakbelasting eigenaren Woningen
3.380
3.539
3.744
3.697
-47
Totaal 0.61 OZB woningen
3.380
3.539
3.744
3.697
-47
6800622 Onroerend zaakbelasting gebruikers nietwoningen
425
435
435
436
1
6800623 Onroerend zaakbelasting eigenaren nietwoningen
862
869
869
916
47
Totaal 0.62 OZB niet-woningen
1.287
1.304
1.304
1.352
48
6800641 Inningskosten belastingen
24
29
29
40
11
6800642 Kwijtschelding belastingen
0
2
2
0
-1
Totaal 0.64 Belastingen overig
24
31
31
41
10
6800701 Algemene uitkering
42.964
43.054
45.800
45.976
177
6800702 Integratie Uitkering Sociaal Domein
3.208
3.009
3.298
3.328
30
Totaal 0.7 Algemene uitkeringen en
46.172
46.063
49.098
49.305
207
0.61 OZB woningen
0.62 OZB nietwoningen
0.64 Belastingen overig
0.7 Algemene uitkeringen en overige uitkeringen gemeentefonds
66
Overzicht Algemene dekkingsmiddelen
Realisatie 2024
Begroting 2025
Begroting 2025 na wijziging
Realisatie 2025
Verschil JR 2025
overige uitkeringen gemeentefonds Totaal baten algemene dekkingsmiddelen
51.838
51.921
55.161
55.401
240
Baten Overige dekkingsmiddelen Deze inkomsten zijn gepresenteerd onder programma 3: Economie. Bedragen x €1.000 Baten Forensen- en toeristenbelasting
Realisatie 2024 Begroting 2025 Begroting 2025 Realisatie 2025 na wijziging
Verschil JR 2025
6830404 Forensenbelasting I_22230 Forensenbelasting
1.014
889
889
874
-14
Totaal 6830404 Forensenbelasting
1.014
889
889
874
-14
I_22100 Belastingopbrengsten
1.561
1.307
1.307
1.532
226
Totaal 6830405 Toeristenbelasting
1.561
1.307
1.307
1.532
226
Totaal baten forensen- en toeristenbelasting
2.575
2.195
2.195
2.406
211
6830405 Toeristenbelasting
67
Paragrafen Paragraaf A Lokale heffingen Inleiding De paragraaf lokale heffingen beschrijft de geraamde inkomsten en het beleid, geeft een overzicht van de diverse heffingen, lokale lastendruk en het kwijtscheldingsbeleid. De volgende belastingen, heffingen en leges komen aan bod: • Onroerende zaakbelastingen • Toeristenbelasting • Forensenbelasting • Riool- en waterzorgheffing • Afvalstoffenheffing • Leges • Lijkbezorgingsrechten Gerealiseerde inkomsten In deze tabel wordt uitgegaan van de inkomsten uit de lokale heffingen, hierin zijn de kosten die de gemeente moet maken niet meegenomen. Rekening 2024
Begroting 2025
Begroting 2025 gewijzigd
Rekening 2025
OZB gebruikers nietwoningen
425
435
435
436
1
OZB eigenaren nietwoningen
862
869
869
916
47
OZB eigenaren woningen
3380
3539
3744
3697
-47
Toeristenbelasting
1561
1.307
1.307
1500
193
Forensenbelasting
1014
889
889
874
-15
2.196
2.148
2.148
2.142
-6
Belasting en heffingen (bedragen x € 1.000)
Verschil ten opzichte gewijzigde begroting
Belastingen
Heffingen
Riool- en waterzorgheffing
68
Afvalstoffenheffing
2.376
2.110
2.110
2.117
7
Leges burgerzaken
430
301
301
438
137
Leges markten
12
14
14
12
-2
Leges lijkbezorgingsrechten
256
375
375
283
-92
Leges bestemmingsplannen
15
21
21
9
-12
Leges vergunningen
1267
530
980
1635
655
13.794
12.538
13.193
14.059
866
Leges
Totaal
In deze bovenstaande tabel wordt uitgegaan van de inkomsten, hierin zijn de kosten die de gemeente moet maken niet meegenomen. De opbrengsten van ‘OZB eigenaren niet- woningen’, ‘OZB eigenaren woningen’ en 'OZBgebruikers niet-woningen' zijn per saldo nagenoeg op het niveau van de gewijzigde raming uitgekomen. Voor de forensenbelasting zijn de inkomsten enigszins lager uitgevallen dan geraamd. Dit is het gevolg van de verlaging van de forensenbelastingtarieven en het terugbrengen van het aantal tariefklassen voor de forensenbelasting van 5 naar 3 ten opzichte van 2024. Voor de riool- en waterzorgheffing en de afvalstoffenheffing wijken de opbrengsten slechts marginaal af van de raming. De baten van de burgerzakenleges zijn in totaliteit toegenomen ten opzichte van de begroting. Deze toename wordt veroorzaakt door meer verlengingen en nieuw uitgegeven reisdocumenten en naturalisaties dan is begroot. Voor de lijkbezorgingsrechten blijven de inkomsten achter, omdat er minder verlengingen op de begraafplaatsen zijn geweest en er minder nieuwe begraafrechten zijn uitgegeven dan geraamd. De inkomsten van leges voor vergunningen zijn per saldo ook hoger dan geraamd. Dit is het gevolg van een aantal grote bouwprojecten binnen onze gemeente en door het later verwerken van aanvragen uit het voorgaande jaar.
69
Belastingen De gemeente Westerveld kent een drietal belastingen: • Onroerende zaakbelastingen • Toeristenbelasting • Forensenbelasting Kenmerkend aan belastingen is dat er geen direct aanwijsbare tegenprestatie tegenover staat. Met andere woorden: de belastingplichtige draagt bij aan de algemene kas van de gemeente, waaruit een deel van de uitgaven betaald worden. De opbrengst uit belastingen betreft een algemeen dekkingsmiddel, waarvan het de gemeenteraad vrij staat de bestemming te kiezen. Onroerende zaakbelastingen De OZB wordt geheven over de onroerende zaken die binnen de gemeentegrenzen van Westerveld gelegen zijn. Dit wordt berekend op basis van de WOZ-waarde. Er wordt bij de OZB onderscheid gemaakt tussen woningen en niet-woningen, ook qua tarieven. Tarieven Tarieven Onroerende Zaakbelasting
Tarief 2024
Tarief 2025
Tarief 2026
OZB eigenaar woningen, in percentage van de WOZ-waarde
0,0945
0,0958
0,0888
OZB eigenaar niet-woningen, in percentage van de WOZ-waarde
0,1947
0,2038
0,2000
OZB gebruiker niet-woningen, in percentage van de WOZ-waarde
0,1293
0,1331
0,1300
Toeristenbelasting Vanaf het belastingjaar 2025 zijn de vrijstellingen voor vreemdelingen die onder de verantwoordelijkheid van het COA vallen en van kinderen onder de 13 jaar komen te vervallen. Deze effecten willen wij rond de zomer van 2026 monitoren, wanneer alle aangiftes binnengekomen en verwerkt zijn. Tarieven toeristenbelasting
Tarief 2024
Tarief 2025
Tarief 2026
Toeristenbelasting (hoog) per nacht tarief in €
1,90
2,00
2,00
Toeristenbelasting (laag) per nacht tarief in €
1,35
1,00
1,00
70
Forensenbelasting Voor de forensenbelasting wordt een heffingsgrondslag gehanteerd naar brandverzekerde waarde, of als die niet bekend is, naar de geschatte herbouwwaarde van het object. Deze heffingsgrondslag staat behoudens wijzigingen aan het opstal vast tot en met 31 december 2025. Vanaf het belastingjaar 2026 wordt een hele andere heffingssystematiek toegepast in plaats van de brandverzekerde waarde. De heffingsgrondslag zal dan gebaseerd worden op basis van de onderstaande 2 categorieën, namelijk: 1. voor woningen die naar aard en inrichting in geheel of in delen verplaatsbaar zijn; 2. voor woningen die naar aard en inrichting niet verplaatsbaar zijn. Tarieven Tarief 2024
Tarief 2025
Tarief 2026
< 25.000
256,00
250,00
N.V.T.
25.000 - 50.000
433,00
250,00
N.V.T.
50.000 - 100.000
776,00
750,00
N.V.T.
100.000 - 200.000
1.080,00
1.000,00
N.V.T.
> 200.000
1.297,00
1.000,00
N.V.T.
Tarieven forensenbelasting Forensenbelasting op basis van brandverzekerde waarde, tarief in Euro.
woningen die naar aard en inrichting in geheel of in delen verplaatsbaar zijn
260,00
woningen die naar aard en inrichting niet verplaatsbaar zijn
775,00
Bestemmingsbelasting De gemeente Westerveld kent een tweetal bestemmingsbelastingen: • Riool- en waterzorgheffing • Afvalstoffenheffing Kenmerkend aan de bestemmingsbelastingen is dat de opbrengst ervan niet vrij te besteden is, maar dat het ook niet zo is, dat er een volledig aanwijsbare tegenprestatie tegenover staat (zoals bij retributie).
71
Riool- en waterzorgheffing De gemeente draagt zorg voor de afvoer van afvalwater, de afvoer en opslag van hemelwater (regen, sneeuw, hagel) en voor een goed grondwaterpeil. De begrote lasten hiervan worden volledig doorbelast door middel van de riool- en waterzorgheffing. Kostendekkendheid Onderstaand wordt een vergelijking gemaakt tussen de begroting en de realisatie. Rioolheffing
Letter
Begroting 2025
Jaarstukken 2025
Verschil
Kosten taakveld incl. rente
x
2.345.805
1.854.072
-491.733
Aanwending voorziening vervangingsinvestering
y
-475.755
-
475.755
Netto kosten taakvelden
x-y
1.870.050
1.854.072
-15.978
Overhead
227.100
227.100
-
BTW
265.141
162.193
-102.948
Totale kosten
a
2.362.291
2.243.365
-118.926
Opbrengst heffingen
b
2.148.310
2.142.145
-6.165
Dekkingspercentage voor onttrekking aan de voorzieningen
b/a
91,1%
95,5%
-0,4%
Bijdrage in de exploitatie uit de exploitatievoorziening riolering
c
213.981
101.220
-112.761
(b+c)/a
100.0%
100,0%
0,0%
Dekkingspercentage
De totale kosten voor riolering vallen lager uit dan begroot, voornamelijk veroorzaakt doordat er minder BTW toegerekend is aan riolering. Hierdoor is het dekkingspercentage hoger dan begroot en is er een lager bedrag uit de exploitatievoorziening gehaald om het dekkingspercentage op 100% te krijgen. Tarieven De eigenaar van een perceel is de belastingplichtige betaler. Er wordt een vast bedrag geheven van € 150 vermeerderd met een percentage van de WOZ-waarde. Berekening tarieven rioolheffing 2025 Vast bedrag per object Percentage van de WOZ waarde
Grondslag
Tarief
Bedrag
10.650
150,00
1.597.500
4.127.697.000
0,0133%
550.500
Totale opbrengst rioolheffing
2.148.000
72
Hieronder staat het vergelijk weergegeven van de tarieven rioolheffing in 2024, 2025 en 2026. Tarieven rioolheffing
Tarief 2024
Tarief 2025
Tarief 2026
Eigenaarstarief in €
150,00
150,00
150,00
Percentage van de WOZ waarde
0,0156%
0,0133%
0,0143%
Afvalstoffenheffing Afvalstoffenheffing wordt geheven bij alle huishoudens. De gemeente heeft de plicht de huishoudelijke afvalstoffen in te zamelen. Daarom is ieder huishouden verplicht bij te dragen in de kosten van de afvalinzameling. Het maakt daarbij niet uit of mensen wel of geen afval aanbieden. Kostendekkendheid Onderstaand wordt een vergelijking gemaakt tussen de begroting en de realisatie. Afvalstoffenheffing
Letter
Begroting 2025
Jaarrekening 2025
Verschil
Kosten taakveld incl. rente
2.216.000
2.078.072
-137.928
Inkomsten taakvelden exclusief heffingen
-642.000
-973.632
-331.632
Netto kosten taakvelden
1.574.000
1.104.440
-469.560
Kwijtschelding
53.000
53.000
-
Overhead
124.000
124.000
-
BTW
372.000
291.208
-80.792
Totale kosten
a
2.123.000
1.572.648
-550.352
Opbrengst heffingen
b
2.110.000
2.110.956
-956
Dekkingspercentage voor onttrekking aan de voorzieningen
b/a
99,4%
134,2%
34.8%
Bijdrage in de exploitatie uit de exploitatievoorziening afval
c
13.000
-538.308
-551.308
(b+c)/a
100,0%
100,0%
0%
Dekkingspercentage
De kosten voor afval zijn achter gebleven op de raming, doordat de verwerkingskosten lager uitvallen dan begroot. Daarnaast zijn de inkomsten (niet zijnde heffingen) hoger uitgevallen dan begroot door diverse eenmalige uitkeringen vanuit Stichting Verpact welke betrekking hadden op voorgaande jaren. Door deze lagere kosten is ook de BTW lager uit gevallen. Dit heeft uiteindelijk geresulteerd in een storting in de exploitatievoorziening van € 538.308 in plaats van een onttrekking uit de exploitatievoorzienig van € 13.000 zoals begroot.
73
Hieronder staat het vergelijk weergegeven van de tarieven afvalstoffenheffing in 2024, 2025 en 2026. Tarieven afvalstoffen