Bijlage 3. Jaarprogramma 2026 OD Drenthe met aanbiedingsbrief
Tekst van het document
22
Inhoudsopgave 1
2
3
De omgevingswaarden Afval Bodem Duurzaamheid Geluid Licht Lucht Omgevingsveiligheid Dienstverlening 2.1 Uitvoeringskeuzes 2.2 Programmering 2.3 Taakvelden 2.3.1 Vergunningen 2.3.2 Toezicht en klachten 2.3.3 Bodem 2.3.4 Advies 2.3.5 Juridisch 2.3.6 Extra opdrachten en complexe VTH-taken
✓ Samen met het RIEC Noord-Nederland zorgen we dat onze
Ook overlastklachten van onze inwoners worden proactief opgepakt en onderzocht. We ontvangen deze meldingen zelf, via het provinciale meldpunt of vanuit de gemeentelijke loketten. Afhankelijk van de ernst en omvang van de melding kan er door Omgevingsdienst Drenthe handhavend worden opgetreden. Klachten, incidentmeldingen en handhavingsverzoeken zijn vraag gestuurde producten en laten zich moeilijk voorspellen. Het aantal handhavingsverzoeken is afgelopen jaren zeer variërend geweest.
toezichthouders en BOA’s adequaat getraind blijven in de aanpak van ondermijning. Herkennen van situaties die fraude in de hand werken bij bedrijven die wij bezoeken is belangrijk. We delen daarom dit soort praktijkvoorbeelden ook op onze interne communicatiekanalen.
✓ We nemen deel aan integrale ondermijningsacties in de branche MKB & Gebouwen, bijvoorbeeld bij garagebedrijven. We onderzoeken daarbij of aan milieuregelgeving wordt voldaan. Met naar schatting 10.000 panden met milieucriminaliteit is aandacht voor bedrijventerreinen hard nodig. Daarnaast merken we dat dit soort controles de regionale samenwerking tussen partijen versterkt en verbetert.
✓ Ook doen we mee aan de landelijke campagne ‘geef criminaliteit geen ruimte'.
Organisatie 3.1 Beleidsontwikkelingen 3.2 Bedrijfsvoering
4
Personeel 4.1 Capaciteit 4.2 Formatie 4.3 Productiviteit 4.4 Opleiding en ontwikkeling 4.5 HRM-beleid
5
Financiën 5.1 Begroting 2026 5.2 Resultatenrekening 5.3 Deelnemersbijdrage 5.4 Uurtarief
Bijlage A Prioriteitenladder Bijlage B Overzicht van de ureninzet per taakveld Bijlage C Deelnemersbijdrage 2026 - in uren Bijlage D Deelnemersbijdrage 2026 - in euro's Bijlage E Definitielijst Bijlage F Operationlisering doelstellingen U&H-strategie 2025 Bijlage G Interne projecten en programma’s
Jaarlijks trekken wij het buitengebied in om in contact te komen met agrariërs. We gaan ‘de boer op '. Tijdens de bezoeken geven wij informatie over het herkennen van onveilige situaties, en gaan we in gesprek over hoe wij samen het Drentse buitengebied tegen criminele invloeden kunnen beschermen. Te denken valt aan drugslabs.
Vergroten van weerbaarheid tegen ondermijnende criminaliteit
Twee jaar geleden is de Drentse Aanpak Ondermijning (DAO) ondertekend waarmee gezamenlijk een aanpak voor het vergroten van de bewustwording en weerbaarheid tegen criminaliteit werd vastgesteld. Ondermijning voorkomen is een brede maatschappelijke opgave en alle 13 deelnemers dragen actief bij. In 2026 besteden wij aandacht aan het volgende:
Onze toezichthouders en buitengewoon opsporingsambtenaren zijn opgeleid in het signaleren van ondermijnende criminaliteit. We zien bij integrale controles dat er meer speelt dan enkel milieucriminaliteit. Denk aan mensenhandel, witwassen, drugssmokkel, illegale prostitutie, arbeidsuitbuiting etc. Bedrijven die met opzet regels niet naleven ondermijnen de samenleving. Door hierin gezamenlijk op te trekken wordt de weerbaarheid van alle betrokkenen vergroot.
✓ Er wordt gewerkt aan een meldsysteem waarbij waterschap, provincie en OD Drenthe makkelijker signalen van ondermijning kunnen melden bij het bevoegd gezag. Dit werkt drempelverlagend. Hiervoor is een atelieropdracht uitgezet bij hogeschool NHL Stenden. Vier eindejaar studenten Integrale Veiligheidskunde van NHL Stenden ontwikkelen een formulier zodat het registreren en doorgeven van signalen vergemakkelijkt wordt.
23
Inhoudsopgave 1
De omgevingswaarden Afval Bodem Duurzaamheid Geluid Licht Lucht Omgevingsveiligheid
2
Dienstverlening 2.1 Uitvoeringskeuzes 2.2 Programmering 2.3 Taakvelden 2.3.1 Vergunningen 2.3.2 Toezicht en klachten 2.3.3 Bodem 2.3.4 Advies 2.3.5 Juridisch 2.3.6 Extra opdrachten en complexe VTH-taken
3
Organisatie 3.1 Beleidsontwikkelingen 3.2 Bedrijfsvoering
4
Personeel 4.1 Capaciteit 4.2 Formatie 4.3 Productiviteit 4.4 Opleiding en ontwikkeling 4.5 HRM-beleid
5
Financiën 5.1 Begroting 2026 5.2 Resultatenrekening 5.3 Deelnemersbijdrage 5.4 Uurtarief
Bijlage A Prioriteitenladder Bijlage B Overzicht van de ureninzet per taakveld Bijlage C Deelnemersbijdrage 2026 - in uren Bijlage D Deelnemersbijdrage 2026 - in euro's Bijlage E Definitielijst Bijlage F Operationlisering doelstellingen U&H-strategie 2025 Bijlage G Interne projecten en programma’s
We besteden aandacht aan diverse onderwerpen die maatschappelijk de aandacht hebben. De aanwezigheid van PFAS in het milieu is zo’n onderwerp. Dan gaat het om bijvoorbeeld in de bodem aanwezige gewasbeschermingsmiddelen of microplastics. Ook de toepassing van staalslakken en verbrandingsassen als bouwstof zijn onderwerpen die in de belangstelling staan. Wij nemen als kennispartner deel aan diverse landelijke en regionale overleggen. Gemeenten zijn volop bezig met het opstellen van omgevingsplannen voor (delen van) hun grondgebied. Daarbij leveren wij inhoudelijke inbreng. Na het vaststellen van omgevingsplannen worden de nieuwe regels gebruikt voor de beoordeling van initiatieven en het uitvoeren van toezicht. Onze kennis wordt niet alleen toegepast bij de afhandeling van de verschillende bodemprojecten en adviezen. We organiseren ook lokale informatiesessies voor bedrijven in Drenthe om de kwaliteit van meldingen te verbeteren. Bijvoorbeeld bij grondverzet activiteiten. Preventief informeren op een laagdrempelige toegankelijke wijze loont, is onze ervaring. We zien dat kennisbijeenkomsten over bodem, een positieve uitwerking op het meldgedrag van bedrijven hebben. Ook versterkt de lokale zichtbaarheid, ons netwerk. Omgevingsdienst Drenthe heeft een verbindende rol in de noordelijke regio. Er wordt steeds intensiever samengewerkt aan een kennisinfrastructuur en kennisdeling.
We maken daarbij gebruik maken van bestaande overlegstructuren maar komen ook met nieuwe ideeën, platforms en bijeenkomsten. In 2026 organiseren wij bijvoorbeeld:
2.3.3 Bodem Ook in 2026 beoordelen wij voor alle deelnemers, de verschillende meldingen en informatieplichten op het gebied van bodem. Denk aan saneringen, grondverzet, bodemenergiesystemen, lozingen, etc. Deze bodeminformatie wordt overzichtelijk bijgehouden in het bodeminformatiesysteem Nazca. Dit systeem wordt verder gevuld en geoptimaliseerd, zodat wij informatieverzoeken efficiënt kunnen afhandelen en de juiste informatie paraat hebben bij het behandelen van zaken.
✓ De Noord-Nederlandse Bodemdag. Het is een jaarlijkse bijeenkomst voor specialisten van ODG, de FUMO, de 3 noordelijke provincies en de gemeenten Leeuwarden, Groningen en Emmen en Bodem+. Op dit netwerkevenement worden actualiteiten op het gebied van de bodem en ondergrond met elkaar gedeeld.
De Basisregistratie Ondergrond (BRO) bevat gegevens over geologische en bodemkundige opbouw van de Nederlandse ondergrond. In de komende jaren wordt de BRO stapsgewijs gevuld. Er moet een koppeling komen tussen het BIS en het BRO. In 2026 wordt hier verder mee gegaan.
✓ Een noordelijke PFAS-conferentie. Op initiatief van de gemeente Leeuwarden stellen we een programma voor dit symposium op, gericht op Noord-Nederlandse overheden (Gemeenten, provincies, waterschappen, kennisinstellingen). OD Drenthe heeft veel expertise over PFAS in huis. 24
Inhoudsopgave 1
2
3
De omgevingswaarden Afval Bodem Duurzaamheid Geluid Licht Lucht Omgevingsveiligheid Dienstverlening 2.1 Uitvoeringskeuzes 2.2 Programmering 2.3 Taakvelden 2.3.1 Vergunningen 2.3.2 Toezicht en klachten 2.3.3 Bodem 2.3.4 Advies 2.3.5 Juridisch 2.3.6 Extra opdrachten en complexe VTH-taken Organisatie 3.1 Beleidsontwikkelingen 3.2 Bedrijfsvoering
4
Personeel 4.1 Capaciteit 4.2 Formatie 4.3 Productiviteit 4.4 Opleiding en ontwikkeling 4.5 HRM-beleid
5
Financiën 5.1 Begroting 2026 5.2 Resultatenrekening 5.3 Deelnemersbijdrage 5.4 Uurtarief
2.3.4 Advies Samenwerkingsplatform ZZS Noord-Nederland
We geven specialistische adviezen over bodem, licht, lucht, veiligheid en geluid door onderzoek- en keuringsrapporten nauwkeurig te beoordelen. Soms stellen we zelf onderzoeksrapporten op. De motiveringsplicht die van kracht is bij het nemen van besluiten maakt adviseringsvraagstukken complexer en meer divers. Vooral de bodem- en geluid gerelateerde zaken geven een forse werklast.
De lijst van Zeer Zorgwekkende Stoffen (ZZS) wordt steeds langer en het inzicht in de schade daarvan aan gezondheid en milieu neemt toe. ZZS zijn stoffen die kankerverwekkend, mutageen (veroorzaken genetische veranderingen), reprotoxisch (schadelijk voor de voortplanting) en/of schadelijk voor het milieu door ophoping in de voedselketen zijn. De complexiteit van de wet- en regelgeving én de inhoudelijke diversiteit in stoffen en emissies maken dat er aanzienlijke eisen worden gesteld aan het kennisniveau en de capaciteit van betrokken partijen.
We leveren uitgebreide juridische ondersteuning aan onze deelnemers. Sinds de inwerkingtreding van de Omgevingswet zien we een verdubbeling van de adviesvragen, bijvoorbeeld bij het opstellen van Omgevingsplannen. We weten uit ervaring dat de juridische advisering over zaken (vergunningen, meldingen, handhaving) erg arbeidsintensief en complex is. We schatten dat deze trend zich in 2026 doorzet.
Per regio is in 2025 een samenwerkingsstructuur ZZS ontwikkeld tussen Omgevingsdiensten en het RIVM. ODG, FUMO & OD Drenthe hebben vorig jaar een samenwerkingsplatform ZZS Noord-Nederland opgericht. Ook is er een ‘ZZS Navigator’ ZZS Navigator | Risico's van stoffen beschikbaar als hulpmiddel voor vergunningverleners en toezichthouders. Het blijven verrijken en delen van kennis omtrent ZZS is essentieel om de stoffen gezamenlijk te kunnen weren uit onze leefomgeving.
Gecertificeerd personeel is essentieel voor valide beoordelingen, bijvoorbeeld in geval het nodig is om het advies in de rechtbank uit te leggen. Onze beoordeling moet dan stand kunnen houden. Voor elke omgevingswaarde zijn specialisten benodigd die voldoen aan de (landelijke) kwaliteitscriteria.
Bijlage A Prioriteitenladder Bijlage B Overzicht van de ureninzet per taakveld Bijlage C Deelnemersbijdrage 2026 - in uren Bijlage D Deelnemersbijdrage 2026 - in euro's Bijlage E Definitielijst Bijlage F Operationlisering doelstellingen U&H-strategie 2025 Bijlage G Interne projecten en programma’s
25
Inhoudsopgave 1
De omgevingswaarden Afval Bodem Duurzaamheid Geluid Licht Lucht Omgevingsveiligheid
2
Dienstverlening 2.1 Uitvoeringskeuzes 2.2 Programmering 2.3 Taakvelden 2.3.1 Vergunningen 2.3.2 Toezicht en klachten 2.3.3 Bodem 2.3.4 Advies 2.3.5 Juridisch 2.3.6 Extra opdrachten en complexe VTH-taken
3
Organisatie 3.1 Beleidsontwikkelingen 3.2 Bedrijfsvoering
4
Personeel 4.1 Capaciteit 4.2 Formatie 4.3 Productiviteit 4.4 Opleiding en ontwikkeling 4.5 HRM-beleid
5
2.3.5 Juridisch Bezwaar en beroep
Wij vertegenwoordigen onze bevoegde gezagen in verschillende juridische procedures. Wanneer belanghebbenden het oneens zijn met een beslissing kunnen zij daartegen in bezwaar gaan. Bijvoorbeeld in geval van een vergunningprocedure of een handhavingssituatie. Sinds de inwerkingtreding van de Omgevingswet zijn bezwaar- en (hoger) beroepszaken toegenomen. Dit is gelegen in interpretatie van de nieuwe wet- en regelgeving en de nieuwe begrippen daarin. Daarnaast is er een trend van meer kritiek en mondigheid richting de overheid. Ook het risicogericht werken zorgt voor een grotere behoefte aan juridische ondersteuning. Wij verwachten dat deze trends zich ook doorzetten in 2026.
Een bezwaarmaker wordt door een bezwaarschriftencommissie gehoord over waarom deze het niet eens is met de besluitvorming. De bezwaarcommissie geeft vervolgens een advies waarna een beslissing wordt genomen. Tegen dit besluit kan de belanghebbende nog een beroep indienen bij de rechtbank Noord-Nederland of (aansluitend) in hoger beroep gaan bij de Raad van State. De rechtbank dan wel de Raad van State hoort alle partijen en doet uitspraak. In spoedeisende gevallen kan daarnaast een verzoek om een zogeheten ‘voorlopige voorziening’ worden ingediend.
Iedereen heeft recht op informatie over wat de overheid doet, hoe ze dat doet en waarom. In de Wet open overheid (Woo) is geregeld wat we bij een informatieverzoek moeten doen. De afhandelingstermijnen zorgen voor een grote uitvoeringslast. Het werk is immers niet vooraf planbaar. De impact op de Begroting is afhankelijk van de hoeveelheid en complexiteit van nieuwe Woo-verzoeken. Als overheidsorganisatie willen we goed bereikbaar en toegankelijk zijn. De nadruk van de wet ligt daarom op actieve openbaarmaking. Dit betekent dat wij informatie proactief publiceren zodat het voor iedereen vindbaar en bruikbaar is.
Financiën 5.1 Begroting 2026 5.2 Resultatenrekening 5.3 Deelnemersbijdrage 5.4 Uurtarief
Bijlage A Prioriteitenladder Bijlage B Overzicht van de ureninzet per taakveld Bijlage C Deelnemersbijdrage 2026 - in uren Bijlage D Deelnemersbijdrage 2026 - in euro's Bijlage E Definitielijst Bijlage F Operationlisering doelstellingen U&H-strategie 2025 Bijlage G Interne projecten en programma’s
In verband met de grote vraag naar juridische ondersteuning, moeten wij bij een overvraging van de beschikbare juridische capaciteit soms nee zeggen. Wij werken in dat kader met een prioriteitenladder: zaken die het minst bijdragen aan een schoon en veilig Drenthe worden het laatst opgepakt.
26
Inhoudsopgave 1
2
De omgevingswaarden Afval Bodem Duurzaamheid Geluid Licht Lucht Omgevingsveiligheid Dienstverlening 2.1 Uitvoeringskeuzes 2.2 Programmering 2.3 Taakvelden 2.3.1 Vergunningen 2.3.2 Toezicht en klachten 2.3.3 Bodem 2.3.4 Advies 2.3.5 Juridisch 2.3.6 Extra opdrachten en complexe VTH-taken
3
Organisatie 3.1 Beleidsontwikkelingen 3.2 Bedrijfsvoering
4
Personeel 4.1 Capaciteit 4.2 Formatie 4.3 Productiviteit 4.4 Opleiding en ontwikkeling 4.5 HRM-beleid
5
2.3.6 Extra opdrachten en complexe VTH-taken Naast het reguliere werk voor vergunningverlening, toezicht en handhaving voeren we deelnemer specifieke opdrachten uit. Onze inzet in 2026 op specifieke lokale of regionale aandachtsgebieden bedraagt 5.200 uur aan gepland meerwerk en 5.950 uur aan extra opdrachten. Dit deel van ons werk wordt bekostigd door de desbetreffende opdrachtgever. Wendbaar en flexibel werken vinden we als Omgevingsdienst erg belangrijk. Niet al het werk kan bij de start van een jaar immers al in het Jaarprogramma worden benoemd. Het is belangrijk dat ons dienstverleningsniveau ongewijzigd hoog blijft. Voor de ‘niet te voorziene extra opdrachten’ moet extra budget toegekend worden om de gevraagde capaciteit beschikbaar te kunnen stellen. Denk hierbij aan complexe toezichtzaken of de inzet na calamiteiten of milieucriminaliteit. Bij mogelijk onvoorzien meerwerk overleggen we lopende het jaar direct met de opdrachtgever. Dit Jaarprogramma bevat een definitielijst in bijlage E waar u kunt lezen welke begrippen we hanteren. Het gebruik hiervan bevordert een uniforme wijze van samenwerken.
Financiën 5.1 Begroting 2026 5.2 Resultatenrekening 5.3 Deelnemersbijdrage 5.4 Uurtarief
Bijlage A Prioriteitenladder Bijlage B Overzicht van de ureninzet per taakveld Bijlage C Deelnemersbijdrage 2026 - in uren Bijlage D Deelnemersbijdrage 2026 - in euro's Bijlage E Definitielijst Bijlage F Operationlisering doelstellingen U&H-strategie 2025 Bijlage G Interne projecten en programma’s
27
Inhoudsopgave 1
De omgevingswaarden Afval Bodem Duurzaamheid Geluid Licht Lucht Omgevingsveiligheid
2
Dienstverlening 2.1 Uitvoeringskeuzes 2.2 Programmering 2.3 Taakvelden 2.3.1 Vergunningen 2.3.2 Toezicht en klachten 2.3.3 Bodem 2.3.4 Advies 2.3.5 Juridisch 2.3.6 Extra opdrachten en complexe VTH-taken
3
Organisatie 3.1 Beleidsontwikkelingen 3.2 Bedrijfsvoering
4
Personeel 4.1 Capaciteit 4.2 Formatie 4.3 Productiviteit 4.4 Opleiding en ontwikkeling 4.5 HRM-beleid
5
Financiën 5.1 Begroting 2026 5.2 Resultatenrekening 5.3 Deelnemersbijdrage 5.4 Uurtarief
Bijlage A Prioriteitenladder Bijlage B Overzicht van de ureninzet per taakveld Bijlage C Deelnemersbijdrage 2026 - in uren Bijlage D Deelnemersbijdrage 2026 - in euro's Bijlage E Definitielijst Bijlage F Operationlisering doelstellingen U&H-strategie 2025 Bijlage G Interne projecten en programma’s
3 Organisatie Ook dit jaar zijn er invloeden die vragen om een wendbare bedrijfsvoering kolom. In dit hoofdstuk komt aan bod hoe we onze organisatie hierop hebben ingericht. Daarbij blijft sobere en robuuste dienstverlening onze focus.
Gezamenlijk met het Ministerie, de Omgevingsdiensten, de VNG en IPO is daarna gewerkt aan de uitwerking van de aanbevelingen uit het rapport 'Om de leefomgeving'.
3.1 Beleidsontwikkelingen 2026 is een dynamisch jaar als het gaat om beleidsmatige invloeden. In deze paragraaf lichten we drie majeure ontwikkelingen kort toe.
Omgevingsdienst Drenthe heeft in een plan van aanpak verwoord hoe blijvend aan de robuustheidcriteria van het IBP kan worden voldaan. Zo worden we nu twee/ driejaarlijks bezocht door een visitatiecommissie. Deze visitatie geeft actuele aanknopingspunten. In juni 2024 is een Verbeterplan Ontwikkelopgave opgesteld. Inmiddels staan de seinen op groen hetgeen betekent dat Omgevingsdienst Drenthe op de goede weg is om robuust te worden. Wij hebben tot 1 april om ervoor te zorgen dat we voldoen aan de KPI's die hieraan gekoppeld zijn.
3.1.1 Versterking VTH-stelsel Het is van belang dat Omgevingsdiensten zijn opgewassen tegen allerlei uitdagingen in onze leefomgeving, nu en in de toekomst. Onder leiding van het Rijk is in 2021 een Interbestuurlijk Programma (IBP) versterking VTH-stelsel opgesteld. Dit programma is opgesteld naar aanleiding van onderzoeken van de commissie Van Aartsen en de Rekenkamer met als doel om het stelsel effectiever en slagvaardiger te maken.
28
3.1.3 U&H-strategie
Inhoudsopgave 1
De omgevingswaarden Afval Bodem Duurzaamheid Geluid Licht Lucht Omgevingsveiligheid
2
Dienstverlening 2.1 Uitvoeringskeuzes 2.2 Programmering 2.3 Taakvelden 2.3.1 Vergunningen 2.3.2 Toezicht en klachten 2.3.3 Bodem 2.3.4 Advies 2.3.5 Juridisch 2.3.6 Extra opdrachten en complexe VTH-taken
3
Organisatie 3.1 Beleidsontwikkelingen 3.2 Bedrijfsvoering
4
Personeel 4.1 Capaciteit 4.2 Formatie 4.3 Productiviteit 4.4 Opleiding en ontwikkeling 4.5 HRM-beleid
5
Financiën 5.1 Begroting 2026 5.2 Resultatenrekening 5.3 Deelnemersbijdrage 5.4 Uurtarief
Eén van de robuustheidscriteria uit het versterkingsprogramma VTH is het hebben van een Business Intelligence strategie. Erik de Jong, Informatiemanager bij team Regie en Strategie OD Drenthe, vertelt waarom dit een belangrijke ontwikkeling is. ”We werken informatie gestuurd om proactief te kunnen handelen. Door inzichten uit data te gebruiken, kunnen trends en patronen sneller worden herkend, processen worden geoptimaliseerd en middelen efficiënter ingezet. Het verhoogt de transparantie en maakt resultaten meetbaar, wat bijdraagt aan continue verbetering en strategische groei”, licht Erik toe.
Met de nieuwe U&Hstrategie 2026-2029 zijn de belangrijkste thema’s voor de komende vier jaar duidelijk. Het document is opgesteld door onze deelnemers en geldt vanaf 1 januari 2026 als koers voor ons beleid. Ook bevat het indicatoren die aangeven hoe intensief we inzetten op vergunningverlening, toezicht en handhaving. In het voortraject is afgesproken dat meer inzet op bepaalde taken wordt gecompenseerd door minder inzet op andere taken. Zo blijft het werk in balans zonder extra kosten. Meer aandacht voor vooroverleg en voorlichting bijvoorbeeld, moet leiden tot minder overtredingen en daardoor minder handhavingszaken.
Erik de Jong Informatiemanager
“De BI-strategie beschrijft hoe OD Drenthe gegevens verzamelt, beheert en gebruikt om betere beslissingen te nemen. Door gegevensbronnen te combineren krijgen we nieuwe bruikbare inzichten. Informatie waarmee we onze omgeving beter begrijpen en waardoor we slimmer kunnen handelen. Zo benutten we echt de kracht van data. Dat doen we in samenspraak met gemeenten, provincie en andere partners”, aldus de Informatiemanager.
De strategie bevat tien doelstellingen binnen vijf hoofdthema’s: Milieulocaties, ZZS, Bodem, Energie, Kwaliteitsborging. De bijbehorende doelen en kpi’s staan in bijlage F visueel samengevat.
Budget neutrale strategie
Bijlage A Prioriteitenladder Bijlage B Overzicht van de ureninzet per taakveld Bijlage C Deelnemersbijdrage 2026 - in uren Bijlage D Deelnemersbijdrage 2026 - in euro's Bijlage E Definitielijst Bijlage F Operationlisering doelstellingen U&H-strategie 2025 Bijlage G Interne projecten en programma’s
Bij het opstellen van de strategie is afgesproken dat de keuzes per saldo geen extra kosten voor de regio opleveren. Budgetneutraal betekent echter niet dat alle kosten gelijk blijven. Het kan zijn dat de bijdragen van deelnemers onderling verschuiven. De herijking van de Drentse Maat die momenteel wordt gedaan en de evaluatie van de huidige financieringssystematiek zullen hier meer duidelijkheid over geven. Voor de Begroting 2026 gaan we niet uit van effecten op het totaalbudget. Eventuele gevolgen worden zichtbaar in het Jaarprogramma 2027 en de Begroting 2027.
29
Inhoudsopgave 1
2
De omgevingswaarden Afval Bodem Duurzaamheid Geluid Licht Lucht Omgevingsveiligheid Dienstverlening 2.1 Uitvoeringskeuzes 2.2 Programmering 2.3 Taakvelden 2.3.1 Vergunningen 2.3.2 Toezicht en klachten 2.3.3 Bodem 2.3.4 Advies 2.3.5 Juridisch 2.3.6 Extra opdrachten en complexe VTH-taken
3
Organisatie 3.1 Beleidsontwikkelingen 3.2 Bedrijfsvoering
4
Personeel 4.1 Capaciteit 4.2 Formatie 4.3 Productiviteit 4.4 Opleiding en ontwikkeling 4.5 HRM-beleid
5
Financiën 5.1 Begroting 2026 5.2 Resultatenrekening 5.3 Deelnemersbijdrage 5.4 Uurtarief
Bijlage A Prioriteitenladder Bijlage B Overzicht van de ureninzet per taakveld Bijlage C Deelnemersbijdrage 2026 - in uren Bijlage D Deelnemersbijdrage 2026 - in euro's Bijlage E Definitielijst Bijlage F Operationlisering doelstellingen U&H-strategie 2025 Bijlage G Interne projecten en programma’s
Locatietypen in de Drentse Maat (in ontwikkeling)
Om de ambities en doelen uit de U&H-strategie te kunnen behalen wordt er een implementatieprogramma opgestart. Onder de vlag van dit programma worden verschillende acties en projecten uitgevoerd die nodig zijn om de voortgang en realisatie van de U&H-strategie goed te kunnen monitoren.
In de nieuwe Drentse Maat worden kentallen gegeven aan diverse locatietypen zodat er voor elk van deze locatietypen een kostprijs ontstaat. De volgende locatietypen worden onderscheiden:
Omgevingsdienst Drenthe verantwoordt jaarlijks over de uitvoering in het Jaarverslag. Door goed te monitoren krijgen we inzicht in de efficiëntie en het daadwerkelijke milieurendement van onze inzet.
• • • • •
3.1.4 Kentallen: de Drentse Maat-systematiek Sinds 1 januari 2016 vormen gezamenlijke Drentse afspraken de basis voor de dienstverlening van de Omgevingsdienst. Het is een uniek principe in Nederland dat bij de financiering van het Jaarprogramma gebruikt wordt gebruikt; de nDMDM-berekensystematiek. In 2022 zijn de kentallen die dit model ondersteunen geactualiseerd.
Industriële IPPC Niet-industriële IPPC Overige vergunning plichtige locaties Overige melding plichtige locaties Niet-melding plichtige locaties
Naast deze locatietypen zijn er werkzaamheden die niet aan een locatie zijn gebonden. Dit gaat om werkzaamheden voor Bodem en voor Asbest. Hiervoor worden de mogelijkheden voor een alternatief kengetal verkend. Daarnaast zijn er nog werkzaamheden die niet onder de Drentse Maat vallen. Hierover worden, net zoals nu het geval is, jaarlijks afspraken gemaakt met onze deelnemers.
In de Jaarprogramma’s 2024 en 2025 is de Drentse Maat niet toegepast. Dit kwam doordat na invoering van de Omgevingswet een andere aanpak nodig bleek. Ook werd de systematiek als complex ervaren. Op dit moment worden de kentallen DM/ nDM opnieuw vastgesteld, rekening houdend met de Omgevingswet en nieuwe ervaringscijfers. Over de financieringssystematiek vindt nu bestuurlijk overleg plaats. Gemiddeld bestaat een Jaarprogramma uit 20% niet-DM en 80% DM-producten. Deze producten worden bij de Omgevingsdienst geregistreerd via PDC-codes. Van de 31 DM-producten hadden er 25 een kental (bijvoorbeeld vooroverleg of toezicht) en 6 niet (zoals BRIKS-taken). Dit bleek ingewikkeld. Na de herijking blijven er nog maar 7 DM-producten over. Dit maakt het proces eenvoudiger en efficiënter. De planning en inzet van mensen en middelen wordt door de versimpelde systematiek verbeterd.
30
Inhoudsopgave 1
2
3
De omgevingswaarden Afval Bodem Duurzaamheid Geluid Licht Lucht Omgevingsveiligheid Dienstverlening 2.1 Uitvoeringskeuzes 2.2 Programmering 2.3 Taakvelden 2.3.1 Vergunningen 2.3.2 Toezicht en klachten 2.3.3 Bodem 2.3.4 Advies 2.3.5 Juridisch 2.3.6 Extra opdrachten en complexe VTH-taken Organisatie 3.1 Beleidsontwikkelingen 3.2 Bedrijfsvoering
4
Personeel 4.1 Capaciteit 4.2 Formatie 4.3 Productiviteit 4.4 Opleiding en ontwikkeling 4.5 HRM-beleid
5
Financiën 5.1 Begroting 2026 5.2 Resultatenrekening 5.3 Deelnemersbijdrage 5.4 Uurtarief
3.2 Bedrijfsvoering
3.2.2 Informatievoorziening
Om als Omgevingsdienst tijdig te kunnen anticiperen werken we sinds vorig jaar opdrachtgericht. Dit helpt de organisatie, ook in onzekere tijden, vooruit. We merken dat we er goed in slagen om externe ontwikkelingen adequaat te vertalen naar interne opgaven. Ons team Strategie & Regie fungeert daarbij in de voorhoede.
Een gezonde informatiehuishouding is essentieel. In ons werk hebben we te maken met wet- en regelgeving zoals bijvoorbeeld de Wet Hergebruik Overheidsinformatie (WHO) en de Algemene Verordening Gegevensbescherming (AVG). Kwalitatief goede gegevens zijn daarbij essentieel.
3.2.1 Organisatieontwikkeling
Omgevingsdienst Drenthe werkt informatie gestuurd. Dit betekent dat we informatie (data met context) als een sturingsmiddel inzetten. En we laten data steeds meer voor ons spreken. Door data gedreven te werken geven analyses inzichten die ondersteunend kunnen werken bij het nemen van beslissingen of keuzes. We gaan ons eigen informatieplatform uitbreiden met financiële en HRM-gegevens. Het geeft integraal zicht op formatie, verzuim en financiën.
Omgevingsdienst Drenthe is een organisatie die zich blijft doorontwikkelen. Sinds enkele jaren passen we bij veel opgaven programmamanagement toe. Met steeds complexere vraagstukken, de noodzaak om meer participatief te werken en de integrale afwegingskaders waar we mee te maken hebben, geeft het grip en sturing. De centrale doelstelling is het vooruithelpen van onze organisatie, zodat de Omgevingsdienst kan blijven doen wat nodig is.
Steeds vaker passen we innovaties toe om onze gegevens te verrijken en verbeteren. Zo hebben we een start gemaakt met het formuleren van verantwoorde toepassing van Artificial Intelligence (AI). In 2026 gaan we onderzoeken hoe we AI kunnen inzetten in het vergunningenproces. Ook kijken we naar de mogelijke toepassing ervan bij het verwerken van documenten die moeten voldoen aan de Standur.
Ook in 2026 is aandacht voor diverse programma’s en projecten op vlak van organisatie, beleid en innovatie. Daarnaast investeert OD Drenthe in kennis en de uitbreiding van het landelijke kennisnetwerk. De verdere uitwerking is opgenomen in bijlage G.
In 2026 wordt uitvoering gegeven aan een pilot voor procesoptimalisatie. Het doel is om (nieuwe) mogelijkheden op het gebied van ICT sneller toe te passen in de uitvoering. Denk bijvoorbeeld aan robotisering. Bij een succesvolle pilot wordt een plan gemaakt voor opschaling.
Bijlage A Prioriteitenladder Bijlage B Overzicht van de ureninzet per taakveld Bijlage C Deelnemersbijdrage 2026 - in uren Bijlage D Deelnemersbijdrage 2026 - in euro's Bijlage E Definitielijst Bijlage F Operationlisering doelstellingen U&H-strategie 2025 Bijlage G Interne projecten en programma’s
We zijn onderdeel van een keten en daarom ook aangesloten op diverse landelijke voorzieningen. ODNL ontwikkelt nu bijvoorbeeld een register voor milieubelastende activiteiten (RMBA). Omgevingsdienst Drenthe voert in 2026 voorbereidende activiteiten uit, zoals afgesproken in ODNL-verband. Het Register wordt naar verwachting in 2026 opgeleverd. Daarna wordt een aansluiting voor de digitale gegevensuitwisseling gerealiseerd.
31
Inhoudsopgave 1
De omgevingswaarden Afval Bodem Duurzaamheid Geluid Licht Lucht Omgevingsveiligheid
2
Dienstverlening 2.1 Uitvoeringskeuzes 2.2 Programmering 2.3 Taakvelden 2.3.1 Vergunningen 2.3.2 Toezicht en klachten 2.3.3 Bodem 2.3.4 Advies 2.3.5 Juridisch 2.3.6 Extra opdrachten en complexe VTH-taken
3
Organisatie 3.1 Beleidsontwikkelingen 3.2 Bedrijfsvoering
4
Personeel 4.1 Capaciteit 4.2 Formatie 4.3 Productiviteit 4.4 Opleiding en ontwikkeling 4.5 HRM-beleid
5
Financiën 5.1 Begroting 2026 5.2 Resultatenrekening 5.3 Deelnemersbijdrage 5.4 Uurtarief
Bijlage A Prioriteitenladder Bijlage B Overzicht van de ureninzet per taakveld Bijlage C Deelnemersbijdrage 2026 - in uren Bijlage D Deelnemersbijdrage 2026 - in euro's Bijlage E Definitielijst Bijlage F Operationlisering doelstellingen U&H-strategie 2025 Bijlage G Interne projecten en programma’s
We breiden ons interne Geo Informatiesysteem (GIS) uit door meerdere bronnen hierop aan te sluiten. Dit stelt onze medewerkers in staat om een beter beeld te vormen van een locatie. In 2026 maken we met een koppeling ook de zaakinformatie beschikbaar in ons GIS.
Dashboard Het digitale management dashboard geeft sinds het voorjaar van 2024 informatie over voortgang en resultaten onderbouwd weer. Per taakveld (bodem, vergunningen, etc.) wordt de stand van zaken urenbesteding aangeven waarbij doorgeklikt kan worden op zaakniveau. Ook is per locatie de stand van zaken te zien met doorklik op zaakniveau. Het dashboard wordt dagelijks bijgewerkt. De tool verbetert zowel de navolgbaarheid van dienstverlening als de transparantie in verantwoording.
Dit VTH-zaaksysteem Powerbrowser, ook wel LOS (LeefOmgevingSysteem) genoemd, nadert het einde van haar contractperiode. De Europese aanbestedingsprocedure wordt in 2026 gestart. In 2027 wordt de implementatie uitgevoerd. Het is onvermijdelijk dat de aanbesteding en invoering druk op de productiviteit legt. Doordat er voor deze aanbesteding input wordt gevraagd van een aantal medewerkers uit het primaire proces zal deze aanbesteding op projectbasis vorm krijgen. We willen structureel besparen op kantoorautomatisering en gaan deze dienst in de markt aanbesteden. Op die manier kan de toekomstige stijging van automatiseringskosten zoveel mogelijk worden opvangen. Ook wil OD Drenthe graag moderniseren en de mogelijkheden van het Microsoft ecosysteem beter benutten. Dit systeem biedt kansen voor data gedreven en locatieonafhankelijk werken, met behoud van grip op data en een hoge beschikbaarheid. Een veilige werkomgeving is essentieel zodat er (aantoonbaar) voldaan wordt aan wet-en-regelgeving, normeringen en branche specifieke regels. De aanbesteding en ook levering van de kantoorautomatisering wordt in 2026 opgepakt.
We noemen dit ritme de PDCA-cyclus; plan-do-check-act. Door deze cyclus continu te doorlopen, wordt het doelbereik vergroot en de kwaliteit van producten en diensten verbeterd. De Werkgroep Rapportages is daarbij een belangrijk klankbord. Zij denken bijvoorbeeld mee over hoe de ambities en doelen uit de nieuwe U&H strategie vertaald kunnen worden naar informatie ten behoeve van onze verantwoordingsmomenten. De indicatoren bieden immers een waardevolle beschrijving van de gewenste milieuresultaten, en bepalen onze inzet. Zodat we zijn, waar het ertoe doet.
3.2.3 PDCA-cyclus Door opdrachtgericht te werken wordt aan de voorkant al duidelijk wat onze taakstelling voor een begrotingsjaar is. Dit helpt bij het samenstellen van een duidelijk Jaarprogramma en onderliggende Begroting. Gedurende het jaar rapporteren wij met een 5-maands rapportage op de voortgang binnen de taakvelden. In het najaar delen we met een financiële brief de meest recente inzichten voor wat betreft de besteding van middelen. Het Jaarverslag ziet terug op de daadwerkelijke realisatie en bijdrage aan een schoon en veilig Drenthe. De Jaarrekening bevat de doorrekening en formele verrekening aan deelnemers, en wordt getoetst door een onafhankelijk Accountant conform de vereisten van het BVV.
Ook bijvoorbeeld op de Zomermarkten of in de RMO-rondes zoeken we actief afstemming met onze deelnemers. In de Accounthouders- en Eigenaren overleggen voeren we het gesprek over onze inzet en de maximaal mogelijke milieueffecten. En in ons Dagelijks en Algemeen Bestuur bespreken we de daadwerkelijke maatschappelijke impact. Maar ook afstemming met andere belanghebbenden zoals ketenpartners is voor ons als Omgevingsdienst essentieel om te bepalen hoe we optimaal kunnen bijdragen.
32
Inhoudsopgave 1
2
De omgevingswaarden Afval Bodem Duurzaamheid Geluid Licht Lucht Omgevingsveiligheid
In 2014 startte de – toen nog geheten - RUD Drenthe met 120 medewerkers. De doorontwikkeling die onze dienst in de afgelopen 11 jaar heeft doorgemaakt vroeg om verdere professionalisering van de huisvesting. ICS-adviseurs, gespecialiseerd in huisvestingsadvies en begeleiding, kreeg in 2022 de opdracht om een toekomstbestendige huisvestingsvisie op te stellen. Een belangrijke aanbeveling uit dit onderzoek was om te komen tot één in plaats van twee locaties. Dit bevordert de onderlinge verbondenheid en maakt samenwerken effectiever.
Dienstverlening 2.1 Uitvoeringskeuzes 2.2 Programmering 2.3 Taakvelden 2.3.1 Vergunningen 2.3.2 Toezicht en klachten 2.3.3 Bodem 2.3.4 Advies 2.3.5 Juridisch 2.3.6 Extra opdrachten en complexe VTH-taken
3
Organisatie 3.1 Beleidsontwikkelingen 3.2 Bedrijfsvoering
4
Personeel 4.1 Capaciteit 4.2 Formatie 4.3 Productiviteit 4.4 Opleiding en ontwikkeling 4.5 HRM-beleid
5
3.2.4 Huisvesting
Financiën 5.1 Begroting 2026 5.2 Resultatenrekening 5.3 Deelnemersbijdrage 5.4 Uurtarief
Zomer 2025 is een prachtig pand in Assen aangekocht op de Industrieweg 14-16 te Assen. Er is hard gewerkt aan de voorbereidende werkzaamheden voor de verbouw van het nieuwe pand. Zo is een installatieadviseur en een bouwkundig architect aangetrokken. Meerdere gebruikersgroepen denken mee aan het inrichtingsplan (bv. het hybride werkplekconcept) en de projectgroep buigt zich over technische oplossingen (bv. elektriciteit schaarste en de inzet van zonnepanelen en een eigen energieopslagsysteem). Nu de contouren staan, wordt de laatste fase gestart.
Wist u dat?
In 2026 wordt het pand aangepast, het facilitair beheer ingericht en de daadwerkelijke verhuizing voorbereid. Zo is een Europese aanbesteding voor het kantoormeubilair gestart en werd de structuur voor de benodigde BHV (Bedrijfshulpverlening) ingericht. Voor de collega’s met standplaats Emmen is een sociaal plan opgesteld in overleg met het Lokaal Overleg. Als gevolg van de nieuwe huisvesting gaan we in 2026 het bedrijfsvoering archief en bijbehorende processen overnemen van de provincie.
In het kader van duurzaamheid gaan we een energiezuinig pand met energielabel A+++ realiseren. Dit betekent dat we bijna energieneutraal werken, en naar schatting nog maar tussen de 50 en 75 kWh per m2 per jaar zullen verbruiken. Het streven is om medio 2026 vanaf onze nieuwe locatie te werken. Dat moment luiden we feestelijk met elkaar in.
Bijlage A Prioriteitenladder Bijlage B Overzicht van de ureninzet per taakveld Bijlage C Deelnemersbijdrage 2026 - in uren Bijlage D Deelnemersbijdrage 2026 - in euro's Bijlage E Definitielijst Bijlage F Operationlisering doelstellingen U&H-strategie 2025 Bijlage G Interne projecten en programma’s
33
Inhoudsopgave 1
De omgevingswaarden Afval Bodem Duurzaamheid Geluid Licht Lucht Omgevingsveiligheid
2
Dienstverlening 2.1 Uitvoeringskeuzes 2.2 Programmering 2.3 Taakvelden 2.3.1 Vergunningen 2.3.2 Toezicht en klachten 2.3.3 Bodem 2.3.4 Advies 2.3.5 Juridisch 2.3.6 Extra opdrachten en complexe VTH-taken
3
Organisatie 3.1 Beleidsontwikkelingen 3.2 Bedrijfsvoering
4
Personeel 4.1 Capaciteit 4.2 Formatie 4.3 Productiviteit 4.4 Opleiding en ontwikkeling 4.5 HRM-beleid
5
Financiën 5.1 Begroting 2026 5.2 Resultatenrekening 5.3 Deelnemersbijdrage 5.4 Uurtarief
Bijlage A Prioriteitenladder Bijlage B Overzicht van de ureninzet per taakveld Bijlage C Deelnemersbijdrage 2026 - in uren Bijlage D Deelnemersbijdrage 2026 - in euro's Bijlage E Definitielijst Bijlage F Operationlisering doelstellingen U&H-strategie 2025 Bijlage G Interne projecten en programma’s
4 Personeel In dit hoofdstuk vertellen we over de belangrijkste personele aspecten. Bij Omgevingsdienst Drenthe zit dienstverlening en participatie echt ingebakken in het DNA van onze medewerkers.
4.1 Capaciteit
4.2 Formatie
De verdeling van ons personeel over de verschillende taakvelden (de bezetting) gebeurt in relatie tot de totale overeengekomen opgave. De landelijke kwaliteitscriteria voor ‘kritieke massa’ (deskundigheid en ervaring) zijn een belangrijk instrument voor het programmeren van de benodigde personele inzet. De focus was, is en blijft een sobere en doelmatige uitvoering van het milieutakenpakket.
Na enkele jaren van groei zien we in 2026 een gelijkblijvende formatie (225 FTE). De focus verschuift meer naar beperking van inhuur, uitstroom en uitval. De gemiddelde omvang van onze inhuur is- net als vorig jaar- ongeveer 15% van de totale personele capaciteit. Het streven is om dit percentage te verminderen. Gelet op de voortdurende krapte op de arbeidsmarkt is dat een lastige opgave. Inhuur dient voornamelijk om onverwachte werkzaamheden en de uitzetting als gevolg van de Omgevingswet op te kunnen vangen en om tijdelijk afwezige collega’s te vervangen (piek en ziek).
Inhuur percentage
15% 34
Inhoudsopgave 1
2
De omgevingswaarden Afval Bodem Duurzaamheid Geluid Licht Lucht Omgevingsveiligheid Dienstverlening 2.1 Uitvoeringskeuzes 2.2 Programmering 2.3 Taakvelden 2.3.1 Vergunningen 2.3.2 Toezicht en klachten 2.3.3 Bodem 2.3.4 Advies 2.3.5 Juridisch 2.3.6 Extra opdrachten en complexe VTH-taken
3
Organisatie 3.1 Beleidsontwikkelingen 3.2 Bedrijfsvoering
4
Personeel 4.1 Capaciteit 4.2 Formatie 4.3 Productiviteit 4.4 Opleiding en ontwikkeling 4.5 HRM-beleid
5
Financiën 5.1 Begroting 2026 5.2 Resultatenrekening 5.3 Deelnemersbijdrage 5.4 Uurtarief
Bijlage A Prioriteitenladder Bijlage B Overzicht van de ureninzet per taakveld Bijlage C Deelnemersbijdrage 2026 - in uren Bijlage D Deelnemersbijdrage 2026 - in euro's Bijlage E Definitielijst Bijlage F Operationlisering doelstellingen U&H-strategie 2025 Bijlage G Interne projecten en programma’s
4.2.1 Allocatie Mariette Schut, HR-adviseur bij Omgevingsdienst Drenthe, weet als geen ander dat de kracht van een organisatie in de mensen zit. Daarom zet zij zich onder meer in voor wervende arbeidsmarktcampagnes en doelgerichte opleidingsprogramma’s zoals het Young Professional Programma. Naast vakinhoudelijke trainingen ligt in dit programma de nadruk vooral op competentieontwikkeling en intervisie.
Een andere belangrijke uitdaging is om de beste match te realiseren tussen de te verrichten werkzaamheden en de collega’s die deze werkzaamheden uitvoeren. Ons personeel wordt ingezet daar waar dit het meest effectief is. Voldoen aan servicetermijnen in het veelal vraag gestuurde werk is alleen mogelijk als de juiste medeweker ook op het juiste moment inzetbaar is. We zien dat de efficiency en effectiviteit van onze organisatie verbetert door toepassing van ‘risicogericht werken'. Hieronder valt het opschaalprincipe bij RGT, het risicogericht adviseren en ook risicogericht vergunnen en toetsen. Zo blijven we zowel weer- als wendbaar.
4.2.2 Werving
“Een groot deel van het leren vindt op de werkvloer plaats. Met de juiste motivatie Mariette Schut, en vaardigheden kunnen ook trainees zonder HR-adviseur milieuachtergrond zich tot toezichthouder of vergunningverlener ontwikkelen. We investeren blijvend in het behouden en ontwikkelen van onze professionals. Samen maken alle medewerkers Omgevingsdienst Drenthe, samen werken we aan een toekomstbestendige organisatie”.
Voor onze wervingsactiviteiten maken we gebruik van het arbeidsmarktplatform Vooruit in Drenthe. Samen met 18 andere deelnemende partijen publiceren wij hierop onze interne en externe vacatures. Daarnaast verloopt ons wervings- en selectieproces geautomatiseerd via de website. Het systeem koppelt onze vacatures ook direct aan verschillende andere job boards. Dit verhoogt de zichtbaarheid. Uitleg van het betekenisvolle werk blijft belangrijk. Drie jaar geleden zijn we samen met de ODG en FUMO een arbeidsmarktcampagne ‘Werken bij de Noordelijke Omgevingsdiensten’ www.werkenbijnod.nl gestart. We bundelen de krachten en presenteren ons als aantrekkelijk werkgever in het Noorden op banenmarkten, carrièrebeurzen en opleidingsmarkten. Door de mix van aansprekend promotiemateriaal, goede online zichtbaarheid en frequente deelname aan live evenementen neemt onze naamsbekendheid toe. Mensen weten daardoor in toenemende mate waar we voor staan. Het lukt ons goed om in de ogen van de nieuwe generatie een aantrekkelijke werkgever te zijn. Dit merken we bijvoorbeeld door de grote interesse in ons Young Professional Programma van de Noordelijke Omgevingsdiensten. Door experts blijvend aan ons te binden behouden we het hoge kennisniveau. Doorgroeikansen en opleidingsmogelijkheden verhogen het werkplezier en een duurzame inzetbaarheid van medewerkers.
35
Inhoudsopgave 1
2
De omgevingswaarden Afval Bodem Duurzaamheid Geluid Licht Lucht Omgevingsveiligheid Dienstverlening 2.1 Uitvoeringskeuzes 2.2 Programmering 2.3 Taakvelden 2.3.1 Vergunningen 2.3.2 Toezicht en klachten 2.3.3 Bodem 2.3.4 Advies 2.3.5 Juridisch 2.3.6 Extra opdrachten en complexe VTH-taken
3
Organisatie 3.1 Beleidsontwikkelingen 3.2 Bedrijfsvoering
4
Personeel 4.1 Capaciteit 4.2 Formatie 4.3 Productiviteit 4.4 Opleiding en ontwikkeling 4.5 HRM-beleid
5
Financiën 5.1 Begroting 2026 5.2 Resultatenrekening 5.3 Deelnemersbijdrage 5.4 Uurtarief
Bijlage A Prioriteitenladder Bijlage B Overzicht van de ureninzet per taakveld Bijlage C Deelnemersbijdrage 2026 - in uren Bijlage D Deelnemersbijdrage 2026 - in euro's Bijlage E Definitielijst Bijlage F Operationlisering doelstellingen U&H-strategie 2025 Bijlage G Interne projecten en programma’s
gestart. De wervingscampagne voor de 4e tranche van het YPP is in september 2025 gestart.
4.2.3 YPP-programma Trainees vervullen in toenemende mate de vacatureruimte. Dit zijn medewerkers die veelal nog niet op het gewenste kennis- en/of ervaringsniveau zitten. Drie jaar geleden zijn we gestart met het opleiden van net afgestudeerde professionals. Het Young Professional Programma (YPP) biedt de kans om in de krappe arbeidsmarkt jonge experts aan ons te binden. Het programma bestaat uit een traineeship Toezicht & Handhaving en een traineeship Vergunningverlening. Met vaste begeleiders en een gestructureerde aanpak voor kennisoverdracht krijgen zij in 2 jaar de beste startkwalificaties. Wanneer de trainees voldoende opgeleid zijn worden zij als junior collega op lopende zaken gezet.
4.3 Productiviteit De productienorm is voor 2026 vastgesteld op 1331 uur. Dit is dezelfde norm als in 2025. De productiviteitsnorm vertelt hoe efficiënt onze Omgevingsdienst is ingericht. Dit wordt bepaald door de beschikbare uren per fte te bepalen na aftrek van niet-productiviteit. Dit wordt elk jaar opnieuw vastgesteld (onder invloed van ziektepercentage en verlof).
4.3.1 Verzuim 2023
2024
2025
2026
In de Begroting 2026 houden we rekening met 6,5% ziekteverzuim, vergelijkbaar met voorgaande jaren. We blijven onverminderd inzetten op verzuimpreventieen begeleiding. Hierdoor wordt sneller vastgesteld wat er nodig is om zo spoedig mogelijk tot een goed en gezond herstel te komen. Door de inzet van een interne coach (gericht op uitvalpreventie en herstelbegeleiding) en het verder versterken van de rol van leidinggevenden streven we naar een zo laag mogelijk verzuim. Andere preventieve interventies volgen onder meer uit het plan van aanpak dat is opgesteld op basis van het PMO. In lijn met de landelijke cijfers zien we dat de vitaliteit van onze medewerkers blijvend aandacht verdient. Gezonde, vitale medewerkers verzuimen immers minder.
2027
Lichting I - jan. 2023 tot jan. 2025
Lichting II - mrt. 2024 tot mrt. 2026
Lichting III - mrt. 2025 tot mrt. 2027
GRAFIEK 1: OVERZICHT TRANCHES YPP GRAFIEK 2; MEERJARIG VERZUIMPERCENTAGE
9,8% In 2023 hebben wij 11 trainees geworven voor de 3 noordelijke Omgevingsdiensten. Daarvan zijn 4 trainees bij Omgevingsdienst Drenthe gestart: 2 bij vergunningverlening en 2 bij toezicht & handhaving. Momenteel wordt gewerkt aan verdere specialisatie. Sommigen zijn al in een reguliere functie benoemd. Per 2024 is een tweede YPP gestart waarvoor weer 11 trainees zijn geworven. Daarbij zijn weer 4 trainees bij Omgevingsdienst Drenthe geplaatst. Maart 2025 is de derde lichting
6,5%
6,5%
6,5%
2024
2025
2026
5,6%
2022
36
2023
Inhoudsopgave 1
2
De omgevingswaarden Afval Bodem Duurzaamheid Geluid Licht Lucht Omgevingsveiligheid Dienstverlening 2.1 Uitvoeringskeuzes 2.2 Programmering 2.3 Taakvelden 2.3.1 Vergunningen 2.3.2 Toezicht en klachten 2.3.3 Bodem 2.3.4 Advies 2.3.5 Juridisch 2.3.6 Extra opdrachten en complexe VTH-taken
3
Organisatie 3.1 Beleidsontwikkelingen 3.2 Bedrijfsvoering
4
Personeel 4.1 Capaciteit 4.2 Formatie 4.3 Productiviteit 4.4 Opleiding en ontwikkeling 4.5 HRM-beleid
5
Financiën 5.1 Begroting 2026 5.2 Resultatenrekening 5.3 Deelnemersbijdrage 5.4 Uurtarief
Bijlage A Prioriteitenladder Bijlage B Overzicht van de ureninzet per taakveld Bijlage C Deelnemersbijdrage 2026 - in uren Bijlage D Deelnemersbijdrage 2026 - in euro's Bijlage E Definitielijst Bijlage F Operationlisering doelstellingen U&H-strategie 2025 Bijlage G Interne projecten en programma’s
4.4 Opleiding en ontwikkeling
4.4.3 Kennisdeling
Onze professionals hebben een essentiële rol bij grote maatschappelijke thema’s zoals energie, stikstof, circulariteit en klimaat. Als kennisorganisatie is het actueel houden van kennis en op peil houden van diversiteit in expertises dan ook erg belangrijk. In deze paragraaf leest u over ons opleiding & ontwikkelingsbeleid.
We volgen vakinhoudelijke ontwikkelingen op de voet. Natuurlijk is intensief en integraal overleg tussen onze professionals op de werkvloer geborgd in processen en procedures. Maar we participeren ook actief aan externe kennisinitiatieven zoals het OPD 2.0, het unieke samenwerkingsplatform in Drenthe. Bijvoorbeeld bij het opstellen van een blauwdruk voor gemeentelijke omgevingsplanregels.
4.4.1 Onboarding Samen met VNG, Provincie Drenthe en het Kenniscentrum Bodem is een ‘Kennisagenda bodem en ondergrond’ opgesteld. Dit is het vervolg op het ‘Regionale schakelpunt Bodem en Ondergrond’ uit 2022. We participeren verder in kenniskringen zoals het ‘Landelijk overleg veilige leefomgeving’ en het ‘Kennisnetwerk Zeer Zorgwekkende Stoffen Noord-Nederland’. De expertise van andere partijen versterkt onze oren en ogenfunctie ook. Met dit lerend effect kunnen we als Omgevingsdienst nóg beter bijdragen aan een schoon en veilig Drenthe.
Het inwerken van nieuwe medewerkers vraagt zorgvuldigheid, tijd en aandacht. Met hulp van een buddy en een inhoudelijk inwerkprogramma worden de nieuwe collega’s verwelkomd en wegwijs gemaakt in onze organisatie. Een mensgericht ‘onboarding’ programma laat nieuwe medewerkers zich sneller thuis voelen en raken, waardoor de verbondenheid aan de organisatie toeneemt. Het zorgt er ook voor dat nieuwe medewerkers sneller productief zijn. Van nieuwkomers horen we dat zij enthousiast zijn over de samenwerking met de vele ketenpartijen. Samen opkomen voor een duurzaam en veilig Noord-Nederland, geeft een grote intrinsieke motivatie.
We hebben goed contact met al onze ketenpartners en andere belanghebbenden op diverse fora zoals het Kennisplatform ondermijning. Ook nemen we deel aan netwerkdagen zoals de Schakeldag van het IPLO en maken deel uit van community’s binnen ODNL. Met de voeten in de klei ervaren we hoe beleid wel en niet werkt in de praktijk. Het is waardevol deze kennis en ervaringen te delen.
4.4.2 Opleidingsplan Ons opleidingsplan is geënt op de eisen die vanuit de robuustheidscriteria aan Omgevingsdiensten gesteld worden. Sinds vorig jaar werken we met een opleidingsbudget van 3% van de loonsom. We werken met een doelgericht scholings- en ondersteuningsprogramma. Het aanbod bevat onder meer maatwerktrainingen, in-company cursussen bij de ODNL Academy en themasessies met netwerkpartners. Elk jaar worden prioritaire onderwerpen benoemd. In 2026 is bijvoorbeeld de implementatie van het nieuwe U&H beleid belangrijk. Ook een thema als Ondermijning vraagt om gerichte trainingen, zodat onze professionals zich beter bewust zijn hoe te handelen bij signalen.
37
Inhoudsopgave 1
2
De omgevingswaarden Afval Bodem Duurzaamheid Geluid Licht Lucht Omgevingsveiligheid Dienstverlening 2.1 Uitvoeringskeuzes 2.2 Programmering 2.3 Taakvelden 2.3.1 Vergunningen 2.3.2 Toezicht en klachten 2.3.3 Bodem 2.3.4 Advies 2.3.5 Juridisch 2.3.6 Extra opdrachten en complexe VTH-taken
3
Organisatie 3.1 Beleidsontwikkelingen 3.2 Bedrijfsvoering
4
Personeel 4.1 Capaciteit 4.2 Formatie 4.3 Productiviteit 4.4 Opleiding en ontwikkeling 4.5 HRM-beleid
5
Financiën 5.1 Begroting 2026 5.2 Resultatenrekening 5.3 Deelnemersbijdrage 5.4 Uurtarief
Bijlage A Prioriteitenladder Bijlage B Overzicht van de ureninzet per taakveld Bijlage C Deelnemersbijdrage 2026 - in uren Bijlage D Deelnemersbijdrage 2026 - in euro's Bijlage E Definitielijst Bijlage F Operationlisering doelstellingen U&H-strategie 2025 Bijlage G Interne projecten en programma’s
4.5 HRM-beleid
4.5.3 Duurzame inzetbaarheid
Omgevingsdienst Drenthe is een inclusieve mensgerichte organisatie. We hebben oog voor de individuele medewerker. We zien hoe we elkaar kunnen versterken en merken dat samenwerken aan een gezamenlijk doel motiveert.
Met periodieke metingen hebben we aandacht voor arbeidsomstandigheden zoals het welzijn, de gezondheid en de veiligheid van onze medewerkers. In 2026 staat weer een PMO (periodiek medisch onderzoek) en MTO (Medewerker Tevredenheid Onderzoek) gepland. Dit is een 2-jaarlijkse meting die we sinds 2022 uitvoeren, en waardoor waardevolle meerjarige inzichten ontstaan.
4.5.1 Diversiteit We (h)erkennen, waarderen en benutten onze verschillen. De sfeer is informeel, de lijnen kort en we helpen elkaar graag. Bij Omgevingsdienst Drenthe bieden we onze medewerkers veel participatiemogelijkheden. Proactief meedenken hoe we Drenthe duurzaam, veilig en gezond houden motiveert en inspireert. We vinden het belangrijk om aandacht te geven aan persoonlijk welbevinden, werkgeluk en vitaliteit op de werkvloer.
Veilig en duurzaam werken betekent ook oog houden voor het verstrekken van adequate persoonlijke beschermingsmiddelen, hybride werkoplossingen, ARBOaanpassingen en een actueel Duurzaam Mobiliteitsbeleid. Onze werknemers mogen gezien worden en moeten veilig hun werk kunnen doen.
4.5.2 Veiligheid Bespreekbaar maken van (het voorkomen van) stress draagt bij aan een positief werkklimaat. Belangrijk onderdeel daarbij is veiligheid. We hebben bijvoorbeeld een interne vertrouwenspersoon benoemd en onze Ondernemingsraad en Personeelsvereniging zijn zichtbaar aanwezig en actief op thema's die leven op de werkvloer. De laatste jaren ervaren we meer agressie bij de uitvoering van ons werk. Zowel het frontoffice dat een ongeruste inwoner te woord staat, als de toezichthouder die op een incident afgaat; het contact escaleert meer dan voorheen tot ongewenste interactie. We trainen onze medewerkers daarom in:
• • •
Agressie en grensoverschrijdend gedrag herkennen Effectief de-escaleren Medewerkers coachen vóór, tijdens en na een spanningsvolle situatie
In 2026 worden al onze toezichthouders en medewerkers die in hun werk op bedrijfsbezoek gaan, uitgerust met een alarmknop die verbonden is met een alarmcentrale. 38
Inhoudsopgave 1
De omgevingswaarden Afval Bodem Duurzaamheid Geluid Licht Lucht Omgevingsveiligheid
2
Dienstverlening 2.1 Uitvoeringskeuzes 2.2 Programmering 2.3 Taakvelden 2.3.1 Vergunningen 2.3.2 Toezicht en klachten 2.3.3 Bodem 2.3.4 Advies 2.3.5 Juridisch 2.3.6 Extra opdrachten en complexe VTH-taken
3
Organisatie 3.1 Beleidsontwikkelingen 3.2 Bedrijfsvoering
4
Personeel 4.1 Capaciteit 4.2 Formatie 4.3 Productiviteit 4.4 Opleiding en ontwikkeling 4.5 HRM-beleid
5
Financiën 5.1 Begroting 2026 5.2 Resultatenrekening 5.3 Deelnemersbijdrage 5.4 Uurtarief
Bijlage A Prioriteitenladder Bijlage B Overzicht van de ureninzet per taakveld Bijlage C Deelnemersbijdrage 2026 - in uren Bijlage D Deelnemersbijdrage 2026 - in euro's Bijlage E Definitielijst Bijlage F Operationlisering doelstellingen U&H-strategie 2025 Bijlage G Interne projecten en programma’s
5 Financiën Meerjarig financieel inzicht in verschillende scenario's is essentieel voor een vraag gestuurde organisatie als Omgevingsdienst Drenthe. In dit hoofdstuk lichten we de financiële kaders verder toe.
5.1 Begroting 2026
De highlights op een rij:
Het Jaarprogramma 2026 volgt 1-op-1 de uitgangspunten zoals opgenomen is in de Begroting 2026. Wij wijzen erop dat de wij niet alle variabelen in de hand hebben om uiteindelijk het geprognosticeerd resultaat of aantal uren te behalen. In geval van hernieuwde inzichten, toe- en/of afname van de opgave, in geval van concretisering van het investeringsbudget, of als er zich andere onvoorziene zaken voordoen kan de Begroting worden gewijzigd. De extra inzet die de provincie voor 2026 vraagt, wordt verwerkt in een Begrotingswijziging. Voor gemeenten verandert er niets: het Jaarprogramma sluit aan bij de bijdragen uit de vastgestelde Begroting. De Begrotingswijziging 2026 wordt voor een zienswijze voorgelegd.
✓ Drentse maat Bij de herijking van de Drentse Maat (eind 2025) worden ervaringscijfers en een benchmark verwerkt in een nieuwe norm. Hiervoor moet er nog een ambtelijke en bestuurlijke afstemming plaatsvinden. Deze nieuwe kentallen hebben een consequentie op de nu geldende financieringssystematiek. Daarom wordt er - gestimuleerd door het IBP- een andere verrekensystematiek uitgewerkt die waarschijnlijk in 2026 ter besluitvorming wordt aangeboden. De nieuwe verrekensystematiek DM/nDM heeft mogelijk effecten op de individuele deelnemersbijdragen en zal afhankelijk van de bestuurlijke besluitvorming worden toegepast in de Begroting en Jaarprogramma 2027.
39
Inhoudsopgave 1
2
De omgevingswaarden Afval Bodem Duurzaamheid Geluid Licht Lucht Omgevingsveiligheid Dienstverlening 2.1 Uitvoeringskeuzes 2.2 Programmering 2.3 Taakvelden 2.3.1 Vergunningen 2.3.2 Toezicht en klachten 2.3.3 Bodem 2.3.4 Advies 2.3.5 Juridisch 2.3.6 Extra opdrachten en complexe VTH-taken
3
Organisatie 3.1 Beleidsontwikkelingen 3.2 Bedrijfsvoering
4
Personeel 4.1 Capaciteit 4.2 Formatie 4.3 Productiviteit 4.4 Opleiding en ontwikkeling 4.5 HRM-beleid
5
Financiën 5.1 Begroting 2026 5.2 Resultatenrekening 5.3 Deelnemersbijdrage 5.4 Uurtarief
Bijlage A Prioriteitenladder Bijlage B Overzicht van de ureninzet per taakveld Bijlage C Deelnemersbijdrage 2026 - in uren Bijlage D Deelnemersbijdrage 2026 - in euro's Bijlage E Definitielijst Bijlage F Operationlisering doelstellingen U&H-strategie 2025 Bijlage G Interne projecten en programma’s
✓ Impact Omgevingswet Na invoering van de Omgevingswet zijn via een aantal zienswijzen financiële zorgen geuit. Zo is er bij deelnemers onzekerheid over de zogeheten ravijnjaren vanaf 2026. In de Begroting 2024 is een gedeelte (5%) van de verwachte structurele impact (9%) verwerkt. In de Begroting 2025 als mede de Begroting 2026 (september 2025) hanteren we de 0-lijn als het gaat om de effecten Omgevingswet. We werken sinds de Omgevingswet met een totale geschatte impact.
✓ Indexering De meerjarenraming 2026 - 2028 is in de Begroting 2026 op basis van geldende normen geïndexeerd. Het gewogen indexcijfer is 2,1% door toepassing van de index loonvoet sector overheden en de prijsindex netto materiële overheidsconsumptie. In de gesprekken over de Begrotingswijziging 2026 wordt het verzoek om alleen nog kostenstijgingen te verwerken als gevolg van loon- en prijsontwikkelingen meegenomen. In dat licht is bij het opstellen van de meerjarenbegroting, cf. de zienswijzen, alleen indexering en een jaarlijkse dotatie voor de periodieke aanbesteding van het zaaksysteem opgenomen.
✓ U&H strategie Tot slot is het goed om te beseffen dat alle deelnemers in de U&H-strategie een budget neutrale aanpak overeen zijn gekomen. Dit betekent dat het ambitieniveau, te accepteren risico’s, doelen en kwaliteit in de uitvoering niet mag leiden tot kostenoverschrijdingen. Extra inzet op bepaalde VTH-taken wordt dus in balans gebracht door een afname van inzet op andere taken. Er vindt op die manier een verschuiving plaats zonder grote kosteneffecten. Onderlinge verschuivingen tussen deelnemers zijn wel mogelijk.
40
Inhoudsopgave
5.2 Resultatenrekening
1
De omgevingswaarden Afval Bodem Duurzaamheid Geluid Licht Lucht Omgevingsveiligheid
Met deze uitgangspunten komen we tot de volgende herziene prognose van baten en lasten voor het jaar 2026, de resultatenrekening.
2
Dienstverlening 2.1 Uitvoeringskeuzes 2.2 Programmering 2.3 Taakvelden 2.3.1 Vergunningen 2.3.2 Toezicht en klachten 2.3.3 Bodem 2.3.4 Advies 2.3.5 Juridisch 2.3.6 Extra opdrachten en complexe VTH-taken
3
4
5
Organisatie 3.1 Beleidsontwikkelingen 3.2 Bedrijfsvoering Personeel 4.1 Capaciteit 4.2 Formatie 4.3 Productiviteit 4.4 Opleiding en ontwikkeling 4.5 HRM-beleid Financiën 5.1 Begroting 2026 5.2 Resultatenrekening 5.3 Deelnemersbijdrage 5.4 Uurtarief
Bijlage A Prioriteitenladder Bijlage B Overzicht van de ureninzet per taakveld Bijlage C Deelnemersbijdrage 2026 - in uren Bijlage D Deelnemersbijdrage 2026 - in euro's Bijlage E Definitielijst Bijlage F Operationlisering doelstellingen U&H-strategie 2025 Bijlage G Interne projecten en programma’s
BEDRAGEN X € 1.000
2026 BEGROTING
2025 BEGROTINGSWIJZIGING
AFWIJKING
BATEN Deelnemersbijdragen
27.067
26.310
758
Legesopbrengsten
200
200
-
-
-
-
Financiële baten
145
145
-
Overige baten
219
171
47
SPUK baten
260
260
-
Totale baten
27.891
27.086
805
Personeelslasten
23.277
22.603
674
Bedrijfsvoeringskosten
3.813
3.881
-68
Legeskosten
140
140
-
Projectkosten
260
260
-
Financiële lasten
296
14
282
Incidentele lasten
225
226
-1
Onvoorzien
125
125
-
Totale lasten
28.136
27.248
888
Saldo van baten en lasten vóór mutatie reserves
-245
-162
-83
Toevoeging reserve zaaksysteem
-150
-
-150
Onttrekking vanuit reserves
395
162
233
-
-
-
Projectbaten
LASTEN
Saldo van baten en lasten na mutatie reserves TABEL 4; COMPACTE RESULTATENREKENING
41
Inhoudsopgave
5.3 Deelnemersbijdrage
5.4 Uurtarief
1
De omgevingswaarden Afval Bodem Duurzaamheid Geluid Licht Lucht Omgevingsveiligheid
Sinds 2024 maken de opgehaalde extra opdrachten en complexe VTH-taken integraal onderdeel uit van de deelnemersbijdragen. Deze uren worden dus niet langer gedurende het jaar in delen gefactureerd maar zijn verdisconteerd in de maandelijkse bevoorschotting. Aan het einde van het jaar worden alle uren afgerekend naar aanleiding van de werkelijke inzet per bevoegd gezag.
2
Dienstverlening 2.1 Uitvoeringskeuzes 2.2 Programmering 2.3 Taakvelden 2.3.1 Vergunningen 2.3.2 Toezicht en klachten 2.3.3 Bodem 2.3.4 Advies 2.3.5 Juridisch 2.3.6 Extra opdrachten en complexe VTH-taken
Het uitgangspunt bij het uurtarief is dat deze volledig kostendekkend is en dat er geen exploitatietekort wordt behaald in 2026. Uitgangspunt is tevens dat het uurtarief gelijk is voor alle deelnemers en alle producten. Het tarief wordt berekend op basis van de totale lasten in de Begroting verminderd met de overige baten en eventueel gecorrigeerd met mutaties in de reserves, gedeeld door het aantal productieve uren. Het uurtarief 2026 is 128,28 euro.
3
4
5
Organisatie 3.1 Beleidsontwikkelingen 3.2 Bedrijfsvoering Personeel 4.1 Capaciteit 4.2 Formatie 4.3 Productiviteit 4.4 Opleiding en ontwikkeling 4.5 HRM-beleid Financiën 5.1 Begroting 2026 5.2 Resultatenrekening 5.3 Deelnemersbijdrage 5.4 Uurtarief
Bijlage A Prioriteitenladder Bijlage B Overzicht van de ureninzet per taakveld Bijlage C Deelnemersbijdrage 2026 - in uren Bijlage D Deelnemersbijdrage 2026 - in euro's Bijlage E Definitielijst Bijlage F Operationlisering doelstellingen U&H-strategie 2025 Bijlage G Interne projecten en programma’s